MAT 1:1 Chupa ri libro re' tz'iban-wi can quibi' ri ojer tak winak ri xe'oc ri rati't-rumama' ri Jesucristo. Can k'alaj-wi chi raja' ru-familia can ri rey David, y ru-familia can chuka' ri Abraham.
MAT 1:2 Ri Abraham jari' rutata' ri Isaac; ri Isaac rutata' ri Jacob; ri Jacob rutata' ri Judá y ch'aka chic rach'alal.
MAT 1:3 Y Judá y ri Tamar ja reje' quite-quitata' ri Fares y Zara; y ri Fares ja rutata' ri Esrom; y ri Esrom rutata' ri Aram.
MAT 1:4 Y Aram rutata' ri Aminadab; ri Aminadab rutata' ri Naasón; y ri Naasón rutata' ri Salmón.
MAT 1:5 Ri Salmón y ri Rahab, reje' je rute-rutata' ri Booz; ri Booz y ri Rut je rute-rutata' ri Obed; y ri Obed rutata' ri Isaí.
MAT 1:6 Y ri Isaí rutata' ri rey David; y ri rey David rutata' ri Salomón; Salomón ral ri Betsabé ri xoc raxayil ri Urías, y después xoc raxayil ri rey David.
MAT 1:7 Y ri Salomón rutata' ri Roboam; ri Roboam rutata' ri Abías; y ri Abías rutata' ri Asa.
MAT 1:8 Y ri Asa rutata' ri Josafat; ri Josafat rutata' ri Joram; y ri Joram rutata' ri Uzías.
MAT 1:9 Y ri Uzías re', ja rutata' ri Jotam; ri Jotam rutata' ri Acaz; y ri Acaz rutata' ri Ezequías.
MAT 1:10 Y ri Ezequías rutata' ri Manasés; ri Manasés rutata' ri Amón; y ri Amón rutata' ri Josías.
MAT 1:11 Y ri Josías rutata' ri Jeconías y ch'aka chic rach'alal. Y ja' cuando ri israelitas xec'uax-e chi xebec'ue' pa rech-ulef Babilonia, roma xech'acataj pa quik'a' ri ejército chi Babilonia.
MAT 1:12 Y cuando jec'o chic chiri' pa Babilonia, ri Jeconías xc'ue' jun ralc'ual ri xubinaj Salatiel; y ri Salatiel jari' rutata' ri Zorobabel.
MAT 1:13 Y ri Zorobabel rutata' ri Abiud; ri Abiud rutata' ri Eliaquim; y ri Eliaquim rutata' ri Azor.
MAT 1:14 Y ri Azor re' rutata' ri Sadoc; ri Sadoc rutata' ri Aquim; y ri Aquim rutata' ri Eliud.
MAT 1:15 Y ri Eliud rutata' ri Eleazar; ri Eleazar rutata' ri Matán; ri Matán rutata' ri jun chic Jacob.
MAT 1:16 Y ri Jacob re' rutata' ri José ri xoc rachijil ri María. Y ri María jari' rute' ri Jesús, ri Cristo.
MAT 1:17 Je catorce grupos winak xec'ue'; nitiquier-pe riq'uin ri Abraham c'a riq'uin ri rey David. Y je catorce chuka' grupos winak xec'ue', ri nitiquier-pe riq'uin ri rey David c'a chupa ri tiempo cuando ri israelitas xec'uax pa rech-ulef Babilonia. Y chuka' je catorce grupos winak xec'ue'; nitiquier-pe riq'uin ri tiempo cuando ri israelitas xec'uax pa rech-ulef Babilonia, c'a riq'uin ri Cristo.
MAT 1:18 Cuando xalex ri Jesucristo, quiere' xbanataj: Ri María ri xoc rute' ri Jesucristo, jun xten c'utun chic roma ri José. Pero xbanataj chi cuando c'a man jani tiquic'on-qui', xna'ex chi ri María ruyoben jun ral. Pero ri María quiere' rubanon roma xka-pe ri Espíritu Santo pa ruwi'.
MAT 1:19 Pero José ri ne'oc-wi rachijil ri María, can jun chojmilaj achi; y man xrojo' ta xuya' pa q'uix ri María chiquiwech ri winak, romari' choj quiri' nrojo' nuya' can y man nulesaj ta rutzijol.
MAT 1:20 Y jari' ri xunojij-ka raja' pa ránima, chi choj quiri' nuya' can. Pero c'o jun ángel chi ri Ajaf Dios xuc'ut-ri' chech pa ruwaran, y xu'ij che: José, ret ri jat ru-familia can ri rey David, man taxi'j-awi' chi jac'ule' riq'uin ri María ri ac'utun chic chi ntoc awaxayil; roma raja' ne'c'ue' ral, pero ri ac'ual can richi ri Espíritu Santo.
MAT 1:21 Ri ac'ual ri xtic'ue' riq'uin ri María, jun ala', y Jesús xta'an che rubi'; roma raja' xquierucol ri winak chech ri quimac.
MAT 1:22 Ronojel re' nibanataj anche'l ru'in can ri Ajaf Dios che jun rusamajel ri xc'ue' ojer can. Y quiere' xu'ij:
MAT 1:23 Titzu' na pe', chi xtic'ue' jun xten ri xtic'ue' jun ral. Y can xtralaj na-wi jun ac'ual ala', ri xtubinaj Emanuel. Ri bi'aj re' ntel chi tzij chi ri Dios can c'o kaq'uin.
MAT 1:24 Cuando ri José xuna' rech, can xu'on na-wi ri x-ix che roma ri ángel richi ri Ajaf Dios. Raja' can xuc'on-ka rech ri María chi xoc raxayil.
MAT 1:25 Ri ral ri María man ralc'ual ta achi, roma raja' ruyoben yan ri ac'ual cuando xquic'on-qui' riq'uin ri José. Ri ral ri María can richi-wi ri Espíritu Santo. Y cuando ri José xuya' rubi' ri ac'ual, Jesús rubi' xu'on che.
MAT 2:1 Ri Jesús xalex pa tenemit rubinan Belén, ri c'o pa Judea. Cuando xalex ri Jesús, ri Herodes jari' ri rey, y jec'o jujun achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil, xeloka pa Jerusalem. Ri achi'a' re', pa oriente je-petenak-wi,
MAT 2:2 y xquic'utuj: ¿Anchi' c'o-wi ri ac'ual ri xalex, qui-Rey ri israelitas? Roma roj c'a pa oriente katz'eton-pe ruch'umil, y xojpe chi nokaya' ruk'ij, xecha'.
MAT 2:3 Cuando ri rey Herodes xuc'oxaj ri xqui'ij ri achi'a', man nril ta anchique nu'on. Y can quiri' chuka' xqui'en ri winak aj-Jerusalem.
MAT 2:4 Y ri rey Herodes xerumol conojel ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' je maestros chi ri ley chiquicojol ri israelitas, y xuc'utuj chique anchi' nalex-wi ri Cristo.
MAT 2:5 Xepe ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' maestros chi ri ley xqui'ij che ri rey: Ri Cristo nalex pa tenemit Belén we' pa Judea. Roma ri jun rusamajel ri Dios ri xc'ue' ojer can, quiere' rutz'iban can:
MAT 2:6 Y ret tenemit Belén ri jatc'o pa rech-ulef Judá, ret can man jat co'l ta oc chiquicojol ri nimalaj tak tenemit chiri' pa Judá, roma chiri' awiq'uin ret xtipe-wi ri Jun ri nic'uan bey, y can xquieruchajij ri winak aj-Israel ri nutenemit, nicha' ri Dios, xecha-apo che ri rey Herodes.
MAT 2:7 Y c'ajari' ri rey Herodes xeroyoj pa alak'al ri achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil, y xuc'utula' utz chique jampe' xquitzu' ruch'umil ri Cristo.
MAT 2:8 Y c'ajari' xerutak-e pa tenemit Belén y xu'ij-e chique: Jix (Quixbin) c'a y ticanoj ri ac'ual, y cuando xtiwil, to'ibij chue, chi quiri' ren chuka' nenya' ruk'ij.
MAT 2:9 Y cuando ri achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil quic'oxan chic ri tzij ri xeru'ij-e ri rey Herodes chique, xebe. Y ri ch'umil ri quitz'eton-pe reje' c'a pa oriente anchi' quiepe-wi reje', xuc'uaj quibey. Y cuando xe'apon, ri ch'umil re' xpa'e' pa ruchojmil anchi' c'o-wi ri ac'ual.
MAT 2:10 Y ri achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil, can xnoj-wi ri cánima roma xequicot cuando xquitzu' chic ruch'umil ri Cristo.
MAT 2:11 Y cuando ri achi'a' re' xe'oc-apo pa jay, can xquitzu-wi ri ac'ual y ri María ri rute', y can ja' xexuquie' chech chi xquiya' ruk'ij ri ac'ual. Y chuka' can xequijakala' anchi' quic'uan ri niquisipaj can che y xquiya' can oro, incienso y mirra che.
MAT 2:12 Pero chique ri achi'a' ri', can xk'alajix chiquiwech pa cachic', chi can man quietzolaj chic riq'uin ri rey Herodes chi ne'qui'ij; y can quiri-wi xqui'en ri achi'a' ri'. Reje' xetzolaj-e pa qui-nación y jun-wi chic bey ri xquic'uaj.
MAT 2:13 Y ri achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil xetzolaj. Y jun ángel chi ri Ajaf Dios xuc'ut-ri' chech ri José pa rachic'. Y ri ángel re' xu'ij che: Cacataj, tac'uaj-e ri ac'ual y ri rute' y quixlumaj-e (quixnimaj-e) c'a Egipto; quixc'ue' chiri' y ren xtin-ij chawe jampe' utz jixtzolaj-pe. Roma cami ri rey Herodes can xtorucanoj ri ac'ual chi nucamisaj, xcha' ri ángel che ri José pa rachic'.
MAT 2:14 Y José can ja' xc'astaj, xuc'uaj-e ri ac'ual y ri te'j. Can chupa ri nok'ok'a' ri' xquitz'om bey chi yebe c'a Egipto.
MAT 2:15 Y chiri' pa Egipto xec'ue-wi y xetzolaj pa Israel c'a cuando caminak chic ri rey Herodes. Chi quiri' can xbanataj anche'l ruk'alajin can ri Ajaf Dios che ri rusamajel ri xc'ue' ojer can. Ri tz'iban can, nu'ij: Pa Egipto c'o-wi ri Walc'ual cuando xinwoyoj. Quiri' ru'in can ri Dios.
MAT 2:16 Y cuando ri rey Herodes xuna'ej chi ri achi'a' ri q'uiy quieta'n chiquij ri ch'umil xa man xqui'en ta anche'l ri ru'in-e raja' chique, raja' xcataj q'uiy ruyowal y xu'ij chi quiecamises conojel ri ne'y ri je alabo ri jec'o chiri' pa tenemit Belén y ri jec'o pa tak lugar ri nakaj che ri tenemit. Ri ne'y ri je alabo ri xutak chi quiecamises, ja ri c'aja' ye'alex c'a ca'i' quijuna'. Roma raja' reta'n chi jari' yan tiempo ri achi'a' xqui'ij chi quitz'eton ri ch'umil.
MAT 2:17 We' can xbanataj-wi anche'l ri tz'iban can roma ri jun rusamajel ri Dios ri xc'ue' ojer can, ri xubinaj Jeremías:
MAT 2:18 Chiri' pa Ramá xc'axataj ok'ej. Can c'o-wi bis. C'o c'a jun ri nujik' ok'ej. Ri' ja ri Raquel yerok'ej ri ral. Can man nik'ax ta ri bis che roma xecom ral. Quiri' ri tz'iban can roma ri Jeremías.
MAT 2:19 Y cuando caminak chic ri rey Herodes, c'ajari' ri ángel richi ri Ajaf Dios xuc'ut chic ri' chech ri José pa rachic' chiri' pa Egipto.
MAT 2:20 Y ri ángel richi ri Ajaf xu'ij che: Cacataj. Tac'uaj-e ri ac'ual y ri rute' y quixtzolaj pa rech-ulef Israel. Roma ri niquijo' niquicamisaj ri ac'ual chila', xa xecom yan.
MAT 2:21 Y ri José can xu'on-wi ri x-ix che pa rachic' roma ri ángel. Xuc'uaj-e ri ac'ual y ri te'j. Y xetzolaj c'a pa rech-ulef Israel.
MAT 2:22 Pero raja' roma xuc'oxaj chi ja ri Arquelao ri ralc'ual can ri rey Herodes, ri nibano gobernar pa Judea, xuxi'j-ri' chi yec'ue-ka chiri' pa Judea. Pero xk'alajix che ri José pa jun achic' anchique nu'on, y romari' raja' c'a pa Galilea xuc'uaj-wi ri ac'ual y ri te'j.
MAT 2:23 Y xe'apon c'a pa tenemit rubinan Nazaret y chiri' xec'ue-wi-ka, chi quiri' can nibanataj anche'l ri tz'iban can coma ri je rusamajel ri Dios ri xec'ue' ojer can. Ri je rusamajel ri Dios quitz'iban can chi ri Jesús can ni'ix na-wi nazareno che.
MAT 3:1 Chupa ri tiempo cuando ri Juan Bautista xuk'alajij-ka rutzij ri Dios chiquiwech ri winak, chiri' pa tz'iran rech-ulef richi ri Judea c'o-wi;
MAT 3:2 raja' nu'ij chique: Tiya' can ri imac y tibana' ri nrojo' ri Dios, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri ru-gobierno raja', nicha' chique.
MAT 3:3 Can ja chirij ri Juan Bautista xch'o'n-wi can ri Isaías, ri jun ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Raja' quiere' rutz'iban can: C'o jun achi ri xtic'ue' pa tz'iran rech-ulef, y ja raja' ri xtitzijon rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri xquie'apon riq'uin. Y xtu'ij chique: Tichojmisaj ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri Ajaf. Quiri' tz'iban can.
MAT 3:4 Rutziak ri Juan Bautista banon che rusmal camello, y jun tz'um rucusan chi ruximbel-rupa. Y ri ruway ri Juan ja ri sac' y chuka' ri cab ri niquiya' ri chicop pa tak k'ayis.
MAT 3:5 Y ri winak ri ye'apon riq'uin ri Juan Bautista, can yalan je q'uiy. Jec'o aj-Jerusalem, ri c'o pa Judea. Y jec'o chuka' je-petenak pa ch'aka chic tenemit chi ri Judea. Y chuka' jec'o ri je-petenak chunakaj ri rakan-ya' Jordán. Can conojel ri winak re' ye'apon riq'uin,
MAT 3:6 y ye'an-e bautizar roma raja' chiri' pa rakan-ya' Jordán. Y can yequik'alajij quimac chech ri Juan Bautista.
MAT 3:7 Y cuando raja' xutzu' chi je q'uiy chique ri achi'a' fariseos y chuka' chique ri achi'a' saduceos ye'apon riq'uin roma niquijo' ye'an bautizar, xu'ij chique: Jix anche'l itzel tak cumetz, roma ninojij chi xe riq'uin ri bautismo jixcolotaj chech ri castigo ri xtutak-pe ri Dios chakawech apo. ¿Ancu'x (Anchique) x-in chiwe chi quiere' niben?
MAT 3:8 Rix nic'atzin nic'ut chi can ketzij niya' can ri imac y niben ri nrojo' ri Dios.
MAT 3:9 Man ti'ij rix chi can xe roma jix ru-familia can ri Abraham, romari' jixcolotaj, man quiri' ta. Roma xa ta ri Dios nrojo' yeru'on ru-familia ri Abraham chique ri abaj ri ye'itzu' we', nitiquier nu'on.
MAT 3:10 Ri castigo ri nuya' ri Dios nipe yan. Raja' xtu'on anche'l nu'on jun achi ri c'o chic ri iquiaj pa ruk'a' chi yerukasaj ri che' ri man utz ta quiwech niquiya'. Y conojel ri che' ri xquierukasaj, xquieruya' pa k'ak'.
MAT 3:11 Ren, ya' nincusaj chi jixinben bautizar cuando niya' can imac y niben ri nrojo' ri Dios. Pero c'o Jun ri xtipe chuij ren ri man anche'l ta oc ren. Romari' can man nuc'ul ta chi ja ren ri yic'uan-apo ruxajab chi ninya' chirakan, roma raja' can nim ruk'ij y nim ruchuk'a', y raja' xquixru'on bautizar riq'uin ri Espíritu Santo y che k'ak'.
MAT 3:12 Raja' can xtu'on anche'l nu'on jun achi cuando nujosk'ij ru-trigo anchi' nuch'ey-wi. Raja' nic'atzin jun ruche' ri c'o ca'i-oxi' rutza'n, chi nuq'uiak chech quiek'ik' ri trigo ch'ayon chic. Ri trigo nic'ue' can, pero ri ruk'ayisal nuc'uaj-e quiek'ik'. Ri trigo nuyec, y ri ruk'ayisal nuporoj. Can quiri' xtu'on ri Jun ri xtipe, raja' can c'o chic uchuk'a' pa ruk'a' chi yeru'on juzgar ri winak. Ri yeniman, xquieruc'uaj chicaj. Pero ri man yeniman ta, xquierutak chupa ri k'ak' ri manak xtichup.
MAT 3:13 Y jun k'ij ri Jesús xapon riq'uin ri Juan chiri' chuchi' ri rakan-ya' Jordán. Pa Galilea petenak-wi chi ni'an-e bautizar roma ri Juan Bautista.
MAT 3:14 Na'ey ri Juan man xrojo' ta xu'on bautizar ri Jesús, y nu'ij che: Ja' ta ren nic'atzin chi yi'an bautizar awoma ret, y cami xa can ja ret xatoka wiq'uin ren, chi jatin-en-e bautizar, xcha' ri Juan.
MAT 3:15 Pero ri Jesús xu'ij che: Roj can nic'atzin naka'an ronojel ri nu'ij ri Dios chake, romari' cami quinabana' bautizar. C'ajari' ri Juan Bautista xu'on bautizar ri Jesús.
MAT 3:16 Y cuando ri Jesús banon chic bautizar, xbe'el-pe pa ya'. Y ja' xutzu' chi ri rocaj xjakataj y xutzu' chuka' chi ri ru-Espíritu ri Dios nika-pe anche'l jun paloma; y can choj pa ruwi' raja' xoka-wi.
MAT 3:17 Y ri Dios xch'o'n-pe chicaj y xu'ij: Jare' ri Walc'ual; can yalan ninjo' y can niquicot wánima riq'uin, xcha-pe ri Dios.
MAT 4:1 Y ri Jesús x-an che roma ri Espíritu Santo chi xbe pa tz'iran rech-ulef, chi nitojtobex roma ri itzel.
MAT 4:2 Ri Jesús cuarenta k'ij y cuarenta ak'a' man xwa' ta; y cuando xek'ax yan ri k'ij ri', c'ajari' xnum-pe rupa.
MAT 4:3 Y ja c'o-apo ri itzel chi nutojtobej ri Jesús, y xu'ij che: Xa can ketzij chi ret jat Ralc'ual ri Dios, tabana' chique ri abaj re' chi quie'oc pan.
MAT 4:4 Pero ri Jesús xu'ij che: Tz'iban can chupa rutzij ri Dios, chi ri achi nril chuka' ruc'aslen riq'uin rutzij ri Dios y man xe ta riq'uin ri pan.
MAT 4:5 Y ri itzel xuc'uaj ri Jesús c'a chupa ri lok'olaj tenemit Jerusalem, y ja ri c'a chicaj e che ri rocho ri Dios xberuya-wi.
MAT 4:6 Y chiri' ri itzel xu'ij che ri Jesús: Tatorij-ka-awi', ret ri ja'in chi jat Ralc'ual ri Dios. Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Dios xquierutak-pe ru-ángeles chi jatquichajij, y xcatquili'ej pa quik'a', chi quiri' man xtacajij ta awakan chech abaj.
MAT 4:7 Pero ri Jesús xu'ij che ri itzel: Ren man nin-en ta ri narayij ret, chi nintojtobej ri Dios. Roma chupa rutzij ri Dios tz'iban chuka': Man utz ta nakatojtobej ri Kajaf Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 4:8 Y ri itzel xuc'uaj chic e ri Jesús, y xberuya' parui' jun nimalaj juyu' y xuc'ut chech ronojel ri naciones chi ri rech-ulef. Nimalaj tak naciones y can nim quik'ij.
MAT 4:9 Y ri itzel xu'ij che ri Jesús: Ronojel re' ninya' chawe, xa ret jaxuquie' chinuech chi naya' nuk'ij, xcha' ri itzel.
MAT 4:10 Pero ri Jesús xu'ij che: Quinaya' can ret Satanás. Ren can man nin-en ta ri na'ij-pe ret chue. Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Xe ri Kajaf Dios kaya' ruk'ij, y xe chuka' raja' kabana' rusamaj, xcha' ri Jesús che.
MAT 4:11 Y ja' cuando ri itzel xuya' can ri Jesús. Y ri Jesús xeloka ángeles riq'uin chi xquilij.
MAT 4:12 Y cuando Jesús xuc'oxaj chi ri Juan Bautista xyo'x pa cárcel, xtzolaj chic pe pa Galilea.
MAT 4:13 Y xbe'apon pa tenemit Nazaret, c'ajari' xbe pa jun tenemit rubinan Capernaum y chiri' xc'ue-wi-ka. Ri Capernaum c'o chuchi' ri choy (ya') rubinan Galilea y chuka' chiquicojol ri rech-ulef quibinan Zabulón y Neftalí.
MAT 4:14 Ri Jesús xapon chiri', chi quiri' nibanataj anche'l tz'iban can roma jun rusamajel ri Dios, ri xubinaj Isaías. Raja' rutz'iban can:
MAT 4:15 Ri winak ri jec'o pa Zabulón y Neftalí, ri jec'o chuchi' ri jun choy (ya'), ri c'o-apo juc'an ruchi' rakan-ya' Jordán. Galilea, anchi' jec'o-wi chuka' winak ri man je israelitas ta.
MAT 4:16 Ri winak ri can k'eku'm rubanon quic'aslen, xquitzu' jun Nimalaj Sakil. Y ri xec'ue' pa rumujal ri camic, jun nimalaj Sakil xerusakrisaj. Quiri' tz'iban can.
MAT 4:17 Y cuando ri Jesús xapon pa tenemit Capernaum, xutzijoj-ka rutzij ri Dios y nu'ij chique ri winak: Tiya' can imac y tibana' ri nrojo' ri Dios, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri ru-gobierno raja', xcha' ri Jesús chique.
MAT 4:18 Y jun k'ij cuando ri Jesús benak chuchi' ri choy (ya') rubinan Galilea, xerutzu' ca'i' achi'a' quichak'-quinimal qui'. Ri ca'i' achi'a' ri', ja ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che, y ri rach'alal Andrés; quisamaj ri achi'a' ri', ja ri yequilesaj quer pa ya', y yequiq'uiak quiya'l pa ya' chi yequilesaj quer.
MAT 4:19 Ri Jesús xch'o'n-apo chique ri ca'i' achi'a' ri' y xu'ij chique: Quinitzeklebej, y xtinc'ut chiwech anchique modo ye'ich'ec winak riq'uin ri nutzij chi jinquitzeklebej.
MAT 4:20 Ri ca'i' achi'a' ri', can ja' xquiya' can quisamaj y xquitzeklebej-e ri Jesús.
MAT 4:21 Y juba' xebin, cuando ri Jesús xerutzu' chic ca'i' achi'a' cach'alal qui' chuka', ja ri Jacobo y ri Juan, reje' je ralc'ual jun achi rubinan Zebedeo. Ri ca'i' achi'a' ri' pa canoa yesamaj riq'uin quitata' y yequic'ojoj quiya'l ri anchok che yequilesaj quer pa ya'. Y ri Jesús xeroyoj chi niquitzeklebej.
MAT 4:22 Y reje' can ja' xquiya' can quitata' riq'uin ri canoa y ja xebe riq'uin ri Jesús.
MAT 4:23 Y ri Jesús pa ronojel tenemit chi ri Galilea xapon-wi, y yerutijoj ri winak pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak ri' chi niquic'oxaj rutzij ri Dios, chuka' nutzijoj chique ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios, y chuka' yec'achoj can q'uiy winak ri jalajoj rech yabil ntoc chique.
MAT 4:24 Xapon rutzijol ri Jesús pa conojel tenemit chi ri Siria. Y xec'amer-pe q'uiy yawa'i' chech, ri jalajoj rech yabil ntoc chique. Jec'o ri yalan ruquiy (nik'axon) quich'acul. Jec'o ri xa itzel tak espíritus jec'o quiq'uin. Jec'o ri je ch'u'j y chuka' jec'o ri siquirinak quich'acul. Y can conojel ri yawa'i' re' xec'achoj can roma ri Jesús.
MAT 4:25 Y ri Jesús xtzeklebes coma q'uiy winak aj-chiri' pa tak tenemit chi ri Galilea, y chuka' coma winak chi ri tenemit ri jec'o pa Decápolis, y chuka' coma winak chi Jerusalem y ch'aka chic tenemit chi ri Judea. Y quiri' chuka' coma q'uiy winak ri xepe juc'an chic ruchi' ri rakan-ya' Jordán.
MAT 5:1 Y cuando ri Jesús xerutzu' chi je q'uiy winak quimolon-qui', raja' xbe-e parui' ri juyu', y xch'oquie-ka. Y ri ru-discípulos xquimol-qui' riq'uin.
MAT 5:2 Y ri Jesús yerutijoj ri winak, y nu'ij:
MAT 5:3 Can quiequicot ri niquina' chi c'o necesidad pa cánima chech ri Dios, roma can quichi-wi reje' ri ru-gobierno raja'.
MAT 5:4 Can quiequicot ri ntok' cánima chech ri Dios, roma ri Dios can xtujal ri cok'ej y xtu'on chique chi yequicot.
MAT 5:5 Can quiequicot ri can manak oc quik'ij niquina' pa cánima, roma can c'o ri xtiyo'x chique chupa ri rech-ulef ri can richi-wi ri Dios.
MAT 5:6 Can quiequicot ri can ninum y nichake'j ruchi' cánima chi niquic'uaj jun chojmilaj c'aslen chech ri Dios, roma ri Dios can xtuya' ronojel chique chi quiri' manak chic xtinum ni xtichake'j ruchi' cánima.
MAT 5:7 Can quiequicot ri can niquijoyowaj quiwech ch'aka chic winak, roma ri Dios can xtujoyowaj chuka' quiwech reje'.
MAT 5:8 Can quiequicot ri winak ch'ajch'oj cánima, roma reje' can xtiquitzu-wi rech ri Dios.
MAT 5:9 Can quiequicot ri man niquiya' ta lugar chi c'o ayowal yebanataj, roma reje' xti'ix chique chi je ralc'ual ri Dios.
MAT 5:10 Can quiequicot ri quic'uan jun chojmilaj c'aslen y romari' niquik'axaj sufrimiento pa quik'a' ch'aka chic; can quiequicot roma quichi chic reje' ri ru-gobierno ri Dios.
MAT 5:11 Y can quixquicot rix ri itzel jixtz'et y ni'ix itzel tak tzij chiwe, y chuka' can nitz'uc tzij chiwij roma nubi' ren.
MAT 5:12 Romari' siempre quixquicot pa iwánima y quixquicot yalan, roma nim ri ruq'uiexel ri xtiyo'x chiwe chicaj. Roma can anche'l ri sufrimiento nik'axaj rix cami, can quiri' chuka' xquik'axaj ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, ri achi'a' ri xec'ue' na'ey que chiwech rix.
MAT 5:13 Ja rix ri anche'l atz'am chi quic'aslen ri winak ri jec'o chech-ulef. Y xa ri atz'am re' niq'uis ri ratz'amil, ¿anchique ta chic xtaka'an che chi nitzolaj chic pe ri ratz'amil? Xa can man nic'atzin ta chic, romari' nitorix-e chi niquixak' can ri winak.
MAT 5:14 Rix can jix sakil chi quic'aslen ri winak ri jec'o chech-ulef y jabel jixk'alajin, anche'l nik'alajin-pe jun tenemit ri c'o parui' jun juyu' y manak modo nrewaj-ri'.
MAT 5:15 Rix nitzaj jun luz, pero man niya' ta chuxe' jun cajón; cuando nitzaj jun luz, nicanoj jun lugar chicaj anchi' niya-wi chi nuya' sakil chique conojel ri jec'o pa jay.
MAT 5:16 Quiri' chuka' tibana' rix chiquiwech ri winak; can tiya' sakil anche'l jun luz chi quiri' cuando ri winak niquitzu' chi rix xe ri utz ye'iben, can xtiquiya' ruk'ij ri Itata' c'o chicaj.
MAT 5:17 Man tinojij chi ren xipe chi nin-en anche'l man jun rakalen ri ley chi ri Moisés, y chuka' man tinojij chi ren xipe chi quiri' mismo nin-en chique ri tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can; man roma ta ri' xipe. Ren xipe chi can nin-en-wi ri niqui'ij.
MAT 5:18 Roma can ketzij nin-ij chiwe chi ronojel ri tz'iban chupa ri ley, can xquiebanataj-wi. Ri rech-ulef y ri rocaj can xquieq'uis. Pero ri je-tz'iban chupa ri ley can xquiebanataj-wi; can man jun ri xe choj quiri' xtic'ue' ta can.
MAT 5:19 Xabachique (Xama'anchique) winak ri man nrojo' ta nu'on ri nu'ij chupa ri ley, más que jun tzij ri xa anche'l can man jun rakalen, y chuka' nu'ij chique ch'aka chic winak chi can man tiqui'en ri nu'ij ri tzij ri', ri nibano quiri', man jun ruk'ij xtic'ue' chiquicojol ri ye'an gobernar roma ri Dios. Pero ri nibano ronojel ri nu'ij chupa ri ley y chuka' nu'ij chique ri ch'aka chic winak chi tiquibana' ri nu'ij ri ley, can xtic'ue' ruk'ij chiquicojol ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAT 5:20 Y xa rix nijo' chi can ja ri Dios nibano gobernar iwichi, nic'atzin chi can más choj ta ic'aslen, chech quic'aslen ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos. Roma reje' niquinojij chi can choj quic'aslen, y xa man quiri' ta.
MAT 5:21 Y rix can ic'oxan ri x-ix chique ri winak ojer can, que man tiquicamisaj jun winak; roma xabachique (xama'anchique) winak ri nicamisan, can ti'an juzgar.
MAT 5:22 Pero ren nin-ij: Más que xe ta ruyowal nipe chirij jun winak, can mac-wi ri nu'on, y can ti'an juzgar. Chuka' ri nu'ij che jun chic: ¡Anchi' jac'atzin-wi ret!; ri ni'in quiri', can tic'uax chiquiwech ri autoridades chi ri tenemit chi ti'an juzgar. Y chuka' ri nu'ij nacanic che jun winak, ri nibano quiri' can yoben chic roma ri k'ak'.
MAT 5:23 Romari' xa ret can jatc'o chic apo chech ri altar, roma c'o anchique najo' naya' che ri Dios y ja noka pa awi' chi ret c'o jun ex itzel abanon che jun winak;
MAT 5:24 taya' can ri ac'uan chiri' pa altar y tacanoj ri jun ri', y tabana' arreglar awi' riq'uin chi quiri' manak ayowal chi'icojol. Y c'ajari' catzolaj y tajacha' che ri Dios ri najo' naya' can che.
MAT 5:25 Y cuando c'o jun ri jatrusujuj y jatruc'uaj pa juzgado, can tabana' arreglar awi' riq'uin cuando c'a man jani quixapon pa juzgado. Roma xa man na'an ta quiri', ri jun ri jatrusujuj xcatruya' pa ruk'a' ri juez, y raja' xcatrujach-e pa ruk'a' ri achi ri nuchajij ri cárcel chi jatrutz'apij can chiri'.
MAT 5:26 Y can ketzij nin-ij, chi jun ri nuc'ulumaj quiri', manak xtel-pe pa cárcel, c'a tutojo' na hasta ri ruq'uisbel centavo che ri jun anchok riq'uin rubanon-wi ruc'as.
MAT 5:27 Chuka' ic'oxan ri tzij ri x-ix ojer can. Ri tzij ri' nu'ij: Jun achi c'ulan, man tuc'uaj-ri' riq'uin jun chic ixok. Y chuka' ri ixok man tuc'uaj-ri' riq'uin jun chic achi.
MAT 5:28 Pero ren nin-ij chi ri achi ri nutzu' jun ixok y nurayij rech; xe romari' can xu'on yan mac riq'uin ri ixok pa ránima.
MAT 5:29 Romari' xa ja ri awech ri c'o pa derecha nibano chawe chi na'an mac, más ta utz nalesaj y natorij-e. Roma más utz chi xe jun awech nalesaj-e y mani chi can ronojel ach'acul nibe chupa ri k'ak' chi ronojel tiempo.
MAT 5:30 Chuka' xa ja ri ak'a' derecha nibano chawe chi na'an mac, más ta utz chi nakupij y natorij-e. Roma más utz chi xe jun chique ri ak'a' nalesaj-e y mani chi can ronojel ach'acul nibe pa k'ak'.
MAT 5:31 Y chuka' keta'n chi ojer can, x-ix: Ri achi ri man nrojo' ta chic raxayil y nujach-ri' riq'uin, tu'ona' jun carta ri nu'ij chi can nujach-ri' riq'uin, y tuya' che ri raxayil.
MAT 5:32 Pero ren nin-ij chiwe: Ri achi ri nujach-ri' riq'uin ri raxayil pero man roma ta ri ixok ruc'uan-ri' riq'uin jun chic achi; ri achi ri' can nu'on che ri raxayil chi nu'on mac xa nibe riq'uin jun chic achi, y ri achi chuka' mac ri nu'on, y quiri' chuka' ri achi ri nic'ule' riq'uin ri ixok, can nu'on mac chuka', roma ri ixok ri' c'a c'o ri na'ey rachijil.
MAT 5:33 Y chuka' ic'oxan ri x-ix chique ri kawinak ojer can; man tiquijal quitzij, xa can tiquibana' ri xqui'ij roma can chech ri Ajaf Dios xqui'en-wi jurar chi can niqui'en-wi.
MAT 5:34 Pero ren nin-ij chiwe: Man jun mej (bey) tiben jurar; man tisiq'uij ri rocaj chi niben jurar, roma ja chicaj c'o-wi ri Dios.
MAT 5:35 Chuka' man tisiq'uij ri rech-ulef chi niben jurar, roma chiri' nuya-wi rakan ri Dios. Man tisiq'uij chuka' rubi' ri tenemit Jerusalem, roma ri tenemit ri' chi ri Nimalaj Rey.
MAT 5:36 Y chuka' man tisiq'uij ri ijolon chi niben jurar; roma xe ri Dios nitiquier nujal rusmal-iwi', roma nu'on xak o sak che, y rix man jixtiquier ta niben ri'.
MAT 5:37 Can man tiben jurar. Ronojel ri ni'ij, xe ti'ij ja' o ti'ij ni; roma xa niben jurar, man utz ta, roma ronojel ri' xa riq'uin ri itzel nipe-wi.
MAT 5:38 Y rix can ic'oxan ri x-ix chique ri kawinak ojer can, chi xa c'o jun nulesaj ruwech jun chic winak, quiri' chuka' ti'an che raja'. Y ri nuk'aj rey jun winak, can quiri' chuka' ti'an che ri xbano quiri'.
MAT 5:39 Pero ren nin-ij chiwe: Man titzolej ruq'uiexel che ri nibano jun ex itzel chiwe. Xa c'o jun jixruch'ey, man tiya' ruq'uiexel che, xa tiya' chic iwi' pa ruk'a'.
MAT 5:40 Y xa c'o jun ri jixruc'uaj pa juzgado roma nrojo' numaj jun itziak, can tiya' lugar che chi nuc'uaj, y can tiya' can chuka' ri tziak ri ik'u'n-e che.
MAT 5:41 O xa c'o jun naj nibe-wi y nu'on chiwe chi nic'uaj reka'n (raka'n) c'a pa jun kilómetro, xa can tic'uaj ri eka'n (aka'n) jun chic kilómetro más.
MAT 5:42 Y xa c'o jun chiwe rix ri c'o nic'utux che roma jun winak, can tuya-e che ri nic'utux che. Y xa c'o jun ri nuc'utuj jun ex pa kajic chiwe, man tiq'uieq'uiej che.
MAT 5:43 Chuka' rix can ic'oxan ri x-ix ojer can. Ri tzij ri' nu'ij: Can quie'ajo' ri jatquijo' ret. Pero ri itzel jatquitzu', can itzel quie'atzu' chuka'.
MAT 5:44 Pero ren nin-ij chiwe: Can quie'ijo' ri itzel yetz'eto iwichi; quie'ibana' bendecir ri winak ri jixqui'en maldecir; can utz tibana' quiq'uin ri man jixquijo' ta; tibana' orar che ri Dios pa quiwi' ri xe itzel tak ex niqui'en chiwe y xe itzel tak tzij niqui'ij chiwe.
MAT 5:45 Chi quiri' k'alaj chi jix ralc'ual ri Dios ri c'o chicaj. Roma raja' can utz quiq'uin conojel. Raja' nuya-pe rusakil ri k'ij pa quiwi' utzilaj tak winak y pa quiwi' ri winak itzel quic'aslen, y chuka' nuya-pe ri job pa quiwi' chojmilaj tak winak, y pa quiwi' ri man choj ta quic'aslen chech ri Dios.
MAT 5:46 Roma xa rix xe ri winak ri jixquijo', xe reje' ye'ijo', man jun ruq'uiexel xtiwil romari'. Roma hasta ri winak ri itzel quic'aslen niqui'en quiri'.
MAT 5:47 Y xa rix xe quiq'uin ri iwach'alal jabel niben saludar-iwi', ¿anchique ta niben? Man jun. Roma hasta ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios niqui'en quiri'.
MAT 5:48 Rix, can choj ic'aslen tibana' riq'uin ronojel ri niben, anche'l ri Itata' c'o chicaj; roma raja' can choj-wi ruc'aslen riq'uin ronojel ri nu'on.
MAT 6:1 Can jabel tibana' cuenta iwi', man tiben ri utzilaj tak ex chiquiwech ri winak, xe chi jixquitzu' chi rix can niben ri nrojo' ri Dios. Y xa quiri' xtiben, ri Itata' ri c'o chicaj can man jun ruq'uiexel xtuya' chiwe romari'.
MAT 6:2 Cuando rix nito' jun ri manak rubeyomal, man tiya' rutzijol anche'l cuando nik'ajan jun trompeta chi quiri' conojel winak niquic'oxaj. Man tiben anche'l niqui'en ri winak ca'i' quipalaj, roma reje' niquitzijoj pa tak sinagogas y pa tak bey, chi quiri' conojel tiquic'oxaj chi reje' niqui'en ri utz y can utz quiech'o'n chiquij. Can ketzij-wi nin-ij chiwe chi ri winak ri yebano quiri', roma xyo'x quik'ij coma ri winak, riq'uin ri' xyo'x yan chique ruq'uiexel che ronojel ri xqui'en.
MAT 6:3 Y cuando rix nito' jun, man tiben chiquiwech winak chi quiri' can man jun nina'en ri niben rix.
MAT 6:4 Pero ri Itata' ri c'o chicaj can nutzu' ri niben pa awel, raja' can reta'n-wi ri', romari' can xtuya' ruq'uiexel chiwe. Y can chiquiwech ri winak xtu'on quiri'.
MAT 6:5 Cuando rix niben orar, man tiben anche'l niqui'en ri winak ca'i' quipalaj. Ri winak ri' yalan nika chiquiwech yepa'e' pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios y pa tak esquinas cuando niqui'en orar; xe chi quietz'et coma ri winak. Can ketzij nin-ij chiwe, chi ri winak ri yebano quiri', roma xyo'x quik'ij coma ri winak, riq'uin ri' xyo'x yan ruq'uiexel chique che ronojel ri xqui'en.
MAT 6:6 Y cuando jun chiwe rix nu'on orar, utz ntoc pa jay y tutz'apij-ri' y tu'ona' orar. Y más que ruyon oc c'o y pa awel nu'on orar, ri Rutata' ri c'o chicaj can nuc'oxaj y nutzu' ri nu'on pa awel, y xtuya' ruq'uiexel che, y can chiquiwech ri winak xtu'on quiri'.
MAT 6:7 Cuando rix niben orar, man quie'ibij q'uiy mej (paj) ri tzij ri xe'ibij yan anche'l niqui'en ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios. Roma reje' niquinojij chi ri Dios yeruc'oxaj roma niqui'en nimalaj tak oraciones y q'uiy tzij yequicusaj.
MAT 6:8 Cuando niben orar, man tiben anche'l niqui'en ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios. Roma ri Itata' ri c'o chicaj can reta'n chic ri anchique nic'atzin chiwe, cuando c'a man jani tic'utuj rix che.
MAT 6:9 Cuando rix xtiben orar, tibana' jun oración anche'l re': Katata' Dios jatc'o chila' chicaj, can conojel ta ri winak xtiquiya' ta ak'ij, y nim ta xtiqui'en che ri lok'olaj abi'.
MAT 6:10 Y xtoka yan ta ri k'ij cuando ja ret xcabano gobernar. Y ja' ta ri najo' ret, can jari' ta ri xtibanataj we' chech-ulef, anche'l niqui'en ri jec'o awiq'uin chicaj.
MAT 6:11 Y taya' chuka' kaway ri nic'atzin chake k'ij-k'ij.
MAT 6:12 Y can anche'l yekacoch' (yekacuy) ri winak ri c'o quitzelal niqui'en chake, quiri' ta xta'an ret kaq'uin roj, xtacoch' (xtacuy) ta kamac ri naka'an chawech.
MAT 6:13 Y man taya' lugar chi ri itzel nu'on chake chi jojtzak pa mac. Can kojacolo' chech. Quiri' ri nakac'utuj, roma xe ret ri jatc'o pa kawi', c'o awuchuk'a', y c'o nimalaj ak'ij chi ronojel tiempo. Amén.
MAT 6:14 Xa rix ye'icoch' (ye'icuy) ri winak ri c'o anchique quibanon chiwe, ri lok'olaj Itata' ri c'o chicaj can xtucoch' (xtucuy) chuka' ri mac ri ye'iben rix chech.
MAT 6:15 Pero xa man ye'icoch' (ye'icuy) ta ri winak ri c'o anchique quibanon chiwe, chuka' ri lok'olaj Itata' ri c'o chicaj manak xquixrucoch' (xquixrucuy) riq'uin ri mac ri ye'iben chech.
MAT 6:16 Cuando rix niben ayunar, man tiben anche'l niqui'en ri winak ca'i' quipalaj; roma reje' nibison quipalaj yetzu'n, y quiri' niqui'en chi tina'ex coma ri winak chi reje' niqui'en ayunar. Can ketzij nin-ij chiwe, chi ri yebano quiri', roma xyo'x quik'ij coma ri winak; riq'uin ri' xyo'x yan chique ruq'uiexel ri niqui'en.
MAT 6:17 Pero cuando rix niben ayunar, man tik'alajij chi can jari' niben, xa can tich'aja' utz ipalaj, y chuka' jabel tijica' rusmal-iwi'.
MAT 6:18 Chi quiri', man k'alaj ta chiquiwech ri winak chi niben ayunar. Y xe ta ri Itata' ri c'o chicaj reta'n y c'o iwiq'uin cuando iyon jixc'o. Raja' can nutzu' ri man yetiquier ta niquitzu' ri winak, y raja' xtuya' ruq'uiexel chiwe. Y can chiquiwech ri winak xtu'on quiri'.
MAT 6:19 Man quie'imol beyomel we' chech-ulef, roma ronojel ri' nichicopir y chuka' nipusir-ka y niq'uis. Chuka' jec'o elek'oma' ri niquilek'aj-e.
MAT 6:20 Timolo' ibeyomal anchi' man jun ex nichicopir y chuka' manak nipusir, y chuka' man jun elek'om c'o. Can timolo' ibeyomal chicaj.
MAT 6:21 Roma ri iwánima can nic'ue' anchi' c'o-wi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej.
MAT 6:22 Ri iwech can yec'atzin chiwe anche'l jun luz. Y xa ri iwech je utz, rix jixc'o pa jun sakil.
MAT 6:23 Pero xa ri iwech man je utz ta, can pa k'eku'm jixc'o-wi. Romari' xa nijalataj ri sakil ri ruyo'n ri Dios pa iwánima, can k'alaj chi pa jun nimalaj k'eku'm jixc'o-wi.
MAT 6:24 Man jun samajel ri yec'ue' ca'i' ru-patrón, roma man nitiquier ta nisamaj quiq'uin ri je ca'i' pa jun tiempo. Roma xa nrojo' jun patrón, itzel nutzu' ri jun chic. Y xa can nunimaj rutzij ri jun, man nitiquier ta nu'on quiri' riq'uin ri jun chic. Y quiri' chuka', manak modo chi c'o ta jun ri benak ránima chirij ri beyomel, y nrojo' chuka' nu'on ri nrojo' ri Dios.
MAT 6:25 Romari' ren nin-ij chiwe: Man tich'ujrisaj-iwi' roma ri anchique nic'atzin chiwe k'ij-k'ij, anchi' xtiwil-wi iway-iwuq'uia' o anchi' xtiwil-wi itziak ri xticusaj. Y xa ja ri Dios ri xuya-pe ic'aslen chech-ulef, ¿ninojij como rix chi raja' man nitiquier ta chuka' nuya-pe ri iway o ri itziak?
MAT 6:26 Quie'itzu' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, reje' man yetico'n ta, y romari' manak qui-cosecha juna-juna' chi niquiyec. Pero reje' yewa', roma ja ri Itata' c'o chicaj nitzuku quichi. Y rix más nim iwakalen que ri chicop ri'; romari' man tinojij más ri'.
MAT 6:27 ¿C'o como jun chiwe rix ri nitiquier nu'on chi niq'uiy ta juba' más rakan, y romari' can ch'u'j nu'on? Man jun.
MAT 6:28 ¿Y anchique roma rix nich'ujrisaj-iwi' roma nijo' itziak? Quie'itzu' ri cotz'i'j quibinan lirio ri jec'o pa k'ayis, quie'itzu' cuando yeq'uiy. Reje' man yesamaj ta, ni man yebatz'in ta, chi quiri' niqui'en quitziak jabel oc.
MAT 6:29 Y ojer can, xc'ue' jun rey xubinaj Salomón. Raja' ruyon jabel tak tziak xerucusaj, pero man jun mej (bey) xc'ue' ta jun rutziak anche'l titzu'n jun cotz'i'j.
MAT 6:30 Roma ri cotz'i'j, jari' ri tziak ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri'. Y más que ri k'ayis man yelayoj ta, roma jun k'ij jabel quibanon, y jun chic k'ij yechaki'j-ka y yeq'uiak pa k'ak', pero ri Dios can yeruwak jabel. Y xa ri Dios yeruwak jabel ri k'ayis, ¿anchique roma rix man iyo'n ta iwánima riq'uin chi raja' nuya' ronojel chiwe?
MAT 6:31 Romari' man tich'ujrisaj-iwi' nicanoj iway-iwuq'uia' o itziak.
MAT 6:32 Roma conojel winak quiri' niqui'en. Pero rix c'o jun Itata' ri c'o chicaj ri can reta'n chic anchique ri nic'atzin chiwe.
MAT 6:33 Romari' can ticanoj na'ey ri Dios y tibana' ri nrojo' y titija' ik'ij nic'uaj jun chojmilaj c'aslen chech, y ronojel ri nic'atzin chiwe, ja raja' xtiyo'n.
MAT 6:34 Rix man tinojij yan anchique ruc'amon-pe ri chua'k. Ri chua'k can c'o-wi anchique ruc'amon-pe. Xe ri k'ij cami tinojij, roma k'ij-k'ij can c'o-wi sufrimientos yequic'om-pe chake. Y xa ninojij anchique xtaka'an chua'k, can ja' yan cami nimol-apo chiwij ri xtuc'om-pe ri chua'k.
MAT 7:1 Man quie'iben juzgar ri winak, chi quiri' ri Dios manak xquixru'on juzgar chuka' anche'l niben rix.
MAT 7:2 Roma xa rix ye'iben juzgar ri winak, quiri' chuka' xti'an chiwe rix. Can anche'l niben rix chique ri winak, quiri' chuka' xti'an chiwe.
MAT 7:3 Y ¿anchique roma ja la alaj k'ayis ri c'o pa rech ri awach'alal ri natzu' ch'anin, y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech?
MAT 7:4 Man ta'ij chuka' che ri awach'alal: Taya' lugar chue chi ninlesaj ri alaj k'ayis k'atel pa awech, y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech.
MAT 7:5 Ret xa ca'i' apalaj; talesaj na'ey ri nimalaj che' pa awech ret, chi quiri' can k'alaj xcatzu'n y jatiquier nalesaj ri c'o pa ruwech ri awach'alal.
MAT 7:6 Ronojel ri can richi ri Dios, man taya' chique ri winak ri je anche'l tz'i'; y chuka' ri abaj ri ni'ix perla che, man taya' chiquiwech ri je anche'l ak. Roma ri chicop ri', más que jun ex yalan rakalen, choj quiri' yek'ax parui' y c'o jantak yetzolaj chirij ri xyo'n ri' chique, y niquic'ux (niquipurij).
MAT 7:7 Tic'utuj che ri Dios ri nic'atzin chiwe y raja' can xtuya-pe chiwe. Ticanoj y xtiwil ri nijo'. Tic'ojc'a-apo ri ruchi-jay y jixc'oxex-pe.
MAT 7:8 Romari', xa can riq'uin ronojel iwánima nic'utuj che ri Dios, raja' can xtuya-wi-pe chiwe ri nic'utuj. Xa rix can nicanoj, can xtiwil-wi ri nicanoj. Y xa rix xtic'ojc'a-apo ri ruchi-jay, can xtijak-wi chiwech.
MAT 7:9 ¿C'o como jun achi nuya' jun abaj pa ruk'a' ri ralc'ual, cuando ri ac'ual xa jun ruway nuc'utuj che?
MAT 7:10 ¿O nuya' como jun cumetz pa ruk'a', cuando ri ac'ual xa jun quer nrojo'?
MAT 7:11 Rix man niben ta quiri' chique ri iwalc'ual. Más que rix itzel ino'j (ina'oj), pero man jun mej (bey) niya' jun itzel ex chique. Rix ja ri utzilaj tak ex niya'. Más chech ri' nu'on ri Itata' ri c'o chicaj. Raja' can nuya-pe chiwe ri nic'utuj che. Y ronojel ri nuya-pe, can je utz-wi.
MAT 7:12 Quiri' chuka' rix, xe utzilaj ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin ri winak; roma rix man nika ta chiwech chi ri winak itzel quino'j (quina'oj) niqui'en iwiq'uin. Quiri' tz'iban can chupa ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés. Quiri' chuka' qui'in can ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can.
MAT 7:13 Quixoc chupa ri ruchi-jay ri can co'l oc rech. Roma xa can nim rech ri ruchi-jay y ri bey, ri nic'uan pa camic, y can je q'uiy winak ri ye'oc chiri'.
MAT 7:14 Pero can co'l oc rech ruchi-jay y co'l oc chuka' rech ri bey richi ri c'aslen, y man je q'uiy ta ri ye'ilo richi.
MAT 7:15 Romari' tibana' cuenta iwi' chiquiwech ri je tz'ucuy-tzij ri ye'apon iwiq'uin y niqui'ij chi niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios. Roma cuando ye'apon iwiq'uin, can jabel quic'aslen, anche'l je ovejas, roma can man jun itzel nitz'etetaj chiquij. Pero cuando ne'k'alajin-pe ri itzel tak ex ri c'o pa cánima, xa anche'l je utif roma yalan je itzel.
MAT 7:16 Can xtitemaj quiwech, can anche'l nitemaj rech jun che', roma xe riq'uin ri rech ri nuya' jun che', nina'ex xa utz o man utz ta. Ri k'ayis ri yalan quiq'uixal, can manak xtiquiya' uva ni higo.
MAT 7:17 Quiri' chuka' iweta'n chi jun utzilaj che' nuya' utzilaj tak rech, pero jun che' ri man utz ta, can man utz ta chuka' rech ri nuya'.
MAT 7:18 Man jun utzilaj che' xtuya' ta itzel tak rech, y chuka' jun che' ri man utz ta, manak xtuya' utzilaj tak rech.
MAT 7:19 Y conojel che' ri man utz ta quiwech niquiya', yekases y yeyo'x pa k'ak'.
MAT 7:20 Romari' rix xtitemaj quiwech ri winak roma ri niqui'en.
MAT 7:21 Can je q'uiy winak ri ¡Ajaf! ¡Ajaf! yecha' chue, pero man conojel ta xquie'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios. Roma ri xquie'oc chiri', xe ri can riq'uin ronojel cánima niqui'en ri nrojo' ri Nata' Dios ri c'o chicaj.
MAT 7:22 Y chupa ri k'ij cuando ren xquienben juzgar ri winak, je q'uiy ri xtiqui'ij chue: ¡Ajaf! ¡Ajaf! roj pa abi' ret xkatzijoj rutzij ri Dios, chuka' pa abi' ret xekacol q'uiy winak ri c'o itzel tak espíritus quiq'uin y pa abi' ret xeka'an q'uiy milagros, xquiecha'.
MAT 7:23 Pero ren xtin-ij chique: Ren can man jun mej (bey) xintemaj iwech. Romari' man utz ta jixc'ue-pe wiq'uin, rix ri xe itzel tak ex ri xe'iben, xquicha' chique.
MAT 7:24 Y xabachique (xama'anchique) winak ri nuc'oxaj nutzij y nu'on ri nin-ij ren, can junan riq'uin ri jun achi ri yalan runo'j (runa'oj); raja' xu'on jun rocho parui' abaj.
MAT 7:25 Xpe c'a ri job, xepe rakan tak ya' y quiek'ik' chirij ri jun jay ri', pero man xtzak ta. Roma ri ru-cimiento ri jay ri' can parui' abaj xtic-wi-ka.
MAT 7:26 Y xabachique (xama'anchique) winak ri xe nuc'oxaj ri nin-ij ren, pero man nu'on ta ri nin-ij che, can junan riq'uin jun achi nacanic ri xupoba' rocho pa sanayi'l.
MAT 7:27 Xpe ri job, xepe rakan tak ya' y quiek'ik' chirij ri jun jay ri' y ja' xtzak; y xq'uis jumul. Quiri' xu'ij ri Jesús.
MAT 7:28 Y cuando ri Jesús xtane-ka nich'o'n, ri winak ri yec'oxan-apo richi xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquic'oxaj ri tzij ri xeru'ij chique chi yerutijoj.
MAT 7:29 Roma cuando yerutijoj, can k'alaj chi can c'o uchuk'a' pa ruk'a' y man anche'l ta oc ri maestros chi ri ley.
MAT 8:1 Y cuando ri Jesús xka yan pe parui' ri juyu', ri winak ri je-benak chirij can je q'uiy.
MAT 8:2 Y c'o jun achi yawa' riq'uin ri jun yabil rubinan lepra, xbe'apon chech ri Jesús, xxuquie-ka chech y xu'ij che: Ajaf, ren weta'n chi jatiquier nalesaj nuyabil, pero man weta'n ta anchique nanojij pa nuwi', xcha' che.
MAT 8:3 Y ri Jesús can ja' xutz'om-apo ri achi y xu'ij che: Ninjo' chi jac'achoj. Tiq'uis-e ayabil, xcha' che. Y can xe xu'ij quiere' ri Jesús, ri yabil xq'uis-e chirij ri achi y ch'ajch'oj xu'on-ka.
MAT 8:4 Y ri Jesús xu'ij che ri achi ri': Man tatzijoj chique ri winak ri xbanataj awiq'uin, xe ac'utu-awi' chech ri sacerdote pa rocho ri Dios, y taya' ronojel ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés. Chiri' nu'ij ri anchique nic'atzin naya' che ri Dios, chi quiri' k'alaj chiquiwech conojel chi jat ch'ajch'oj chic, xcha-e che.
MAT 8:5 Y cuando ri Jesús c'o chic pa tenemit Capernaum, xapon jun achi riq'uin. Ri achi ri' jun capitán y xuc'utuj jun favor che ri Jesús.
MAT 8:6 Quiere' xu'ij ri capitán: Ajaf, ri achi nusamajel c'o chiwocho, cotz'ol chech ruch'at roma siquirinak ruch'acul. Y yalan nu'on sufrir romari'.
MAT 8:7 Y ri Jesús xu'ij che ri capitán: Jo' y ri achi asamajel nic'achoj can woma ren, xcha'.
MAT 8:8 Y ri achi capitán xu'ij chic apo che ri Jesús: Ajaf, ren xa jin jun achi ri yalan numac, romari' man nuc'ul ta jatoc chiwocho; xe ta'ij chi tic'achoj y ja xtiq'uis-e ruyabil ri nusamajel.
MAT 8:9 Ren can weta'n chi quiri' xtibanataj, roma ren can ninnimaj quitzij ri c'o más quik'ij chinuech. Y chuka' jec'o soldados ri niquinimaj nutzij ren. Y cuando nin-ij che jun chi tibe, ja nibe; y cuando nin-ij che jun chic chi tipe, ja nipe. Y chuka' cuando nin-ij che nusamajel chi tu'ona' jun samaj, can nu'on, xcha' ri capitán.
MAT 8:10 Y ri Jesús can anchique la xuna' cuando xuc'oxaj ri xu'ij ri capitán, y xerutzu' ri winak ri je-benak chirij y xu'ij chique: Can ketzij nin-ij chiwe chi ri jun achi re' can yalan-wi ruyo'n ránima wiq'uin. Y can man jun nuwinak israelita ri wilon ri can ruyo'n ta ránima wiq'uin, anche'l ri jun achi re'.
MAT 8:11 Can nin-ij-wi chiwe chi can q'uiy winak ri xquiepe anchi' ntel-pe ri k'ij y chuka' anchi' nika-wi-ka ri k'ij, y conojel winak ri can jinquiniman. Reje' xquiebech'oquie' riq'uin ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob y ri ch'aka chic ri jec'o pa ru-gobierno ri Dios.
MAT 8:12 Pero ri winak ri can je richi-wi chi ye'oc pa ru-gobierno ri Dios, man xquie'oc ta chic, xa xquie'leses-e y xquieq'uiak chupa ri k'eku'm, roma xa can man xinquinimaj ta. Y c'a chiri' xquie'ok' y xtiquijach'ach'ej quey.
MAT 8:13 C'ajari' ri Jesús xu'ij-e che ri capitán: Catzolaj chi'awocho. Roma xanimaj chi woma ren nic'achoj ri asamajel, can tibanataj anche'l najo', xcha-e che. Y ri achi rusamajel ri capitán ri', can ja' xk'ax ruyabil.
MAT 8:14 Y cuando ri Jesús xapon pa rocho ri jun ru-discípulo ri rubinan Pedro, xutzu' chi ri rujite' ri Pedro li'an chech ruch'at roma c'o jun nimalaj c'aten chirij.
MAT 8:15 Xpe raja' xutz'om ruk'a' ri yawa' y can ja' xq'uis-e ri nimalaj c'aten chirij. Rujite' ri Pedro xcataj-pe y xerutzuk ri Jesús y ri je-benak riq'uin.
MAT 8:16 Cuando xk'okumer-ka ri k'ij ri', je q'uiy winak ri c'o itzel tak espíritus quiq'uin xec'uax-apo chech ri Jesús, chi yerulesaj-e ri itzel tak espíritus quiq'uin. Y raja', riq'uin ri rutzij xerulesaj-e ri itzel tak espíritus, y chuka' can conojel ri yawa'i' xec'achoj-e roma raja'.
MAT 8:17 Chi quiri' can nibanataj ri ru'in can ri Isaías, ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Quiere' ru'in can ri Isaías chirij ri Jesús: Xerulesaj-e kayabil konojel, y xuc'uaj ronojel kaquiy (kak'axomal). Quiri' ru'in can.
MAT 8:18 Cuando ri Jesús xutzu' chi can q'uiy winak niquimol-apo-qui' riq'uin, ja xu'ij chique ri ru-discípulos chi tiquic'ama-pe jun canoa chi yebe juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya').
MAT 8:19 Y c'o c'a jun achi maestro chi ri ley xapon riq'uin ri Jesús y xu'ij che: Ret can jat Maestro-wi, y ren ninjo' jatintzeklebej xabachi' (xama'anchi') xcatapon-wi, xcha' che.
MAT 8:20 Y ri Jesús xu'ij che: Ri utif can c'o-wi quijul anchi' yec'ue-wi; y quiri' chuka' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, can c'o chuka' quisoc. Pero ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can man jun wocho anchi' yinuxlan-wi juba', xcha' che.
MAT 8:21 Y ja chuka' c'o jun chic ri can rutzekleben ri Jesús, xu'ij-apo che: Ajaf, ren can ninjo-wi jatintzeklebej. Pero taya' lugar chue chi na'ey ninmuk na e ri nata', y c'ajari' yibe chawij, xcha' raja'.
MAT 8:22 Xpe ri Jesús xu'ij che: Ret quinatzeklebej. Xa taya' lugar chi ri caminak yemuk coma ri je caminak chupa ri quimac, xcha' ri Jesús.
MAT 8:23 Y ri Jesús xoc-e pa jun canoa; y ri can quitzekleben-wi xebe chuka' chirij.
MAT 8:24 Y c'aja' xquina', yalan xbesilon-pe ri ya', y cuando nicataj chicaj, can anche'l nibe chuxe' ya' ri canoa, roma can niq'uis-ka jumul chucojol ya'. Y ri Jesús niwer benak.
MAT 8:25 Y xepe ri discípulos xbequic'asoj ri Jesús y xqui'ij che: ¡Ajaf! ¡Ajaf, kojato'! Cami jojcom, xecha' che.
MAT 8:26 Pero ri Jesús xu'ij chique: Can man iyo'n ta utz iwánima wiq'uin; romari' ixi'n-iwi', xcha'. Y raja' xcataj-pe y xu'ij chi tiq'uis-e ri ruchuk'a' ri quiek'ik' y titane-ka ri ya'. Y quiri' xbanataj. Ri quiek'ik' xq'uis-e ruchuk'a', y xtane-ka chuka' ri ya'.
MAT 8:27 Y ri discípulos xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' ri xu'on ri Jesús y niqui'ij: ¿Anchique c'a achi re'? Roma ri quiek'ik' y ri ya' can yeniman che chuka'.
MAT 8:28 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos jec'o juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), chiri' pa jun lugar rubinan Gadara, jec'o ca'i' achi'a' xe'apon riq'uin ri Jesús; y ri ca'i' achi'a' re' c'o itzel tak espíritus quiq'uin y ja ri cementerio ri c'o chupa ri lugar ri' ri oconak cocho. Y roma yalan je itzel, man jun chic winak nibin chupa ri bey ri nik'ax chiri'.
MAT 8:29 Ri ca'i' achi'a' ri', riq'uin quichuk'a' xech'o'n-apo che ri Jesús, y xqui'ij: Ret Jesús ri Ralc'ual ri Dios, ¿anchique najo' chake? ¿Anchique roma jojach'ujrisaj yan cami, cuando man jani napon ri k'ij? xecha' che.
MAT 8:30 Y roma chunakaj apo juba' che ri lugar ri', can je q'uiy ak yewa';
MAT 8:31 ri itzel tak espíritus ri jec'o quiq'uin ri ca'i' achi'a' xquic'utuj favor che ri Jesús, y xqui'ij che: Xa jojalesaj-e, taya' lugar chake chi jojoc quiq'uin ri ak la jec'o chila', xecha'.
MAT 8:32 Ri Jesús xu'ij chique: Jix (Quixbin) c'a. Y ri itzel tak espíritus can ja' xe'el-e y xebe'oc quiq'uin ri ak. Y conojel ri ak ri' can junanin xebexule-pe chech jun juyu' can pa'l rech, y c'a pa ya' xebeka-wi; y chiri' xejik'-wi conojel ri ak ri'.
MAT 8:33 Y ri yechajin quichi ri ak, can xe xquitzu' ri xbanataj, xelumaj (xenimaj), xebe pa tenemit y xbequitzijoj can ri xbanataj quiq'uin la ak y chuka' ri xbanataj quiq'uin ri ca'i' achi'a' ri c'o itzel tak espíritus quiq'uin.
MAT 8:34 Conojel winak chi ri tenemit ri' xepe riq'uin ri Jesús chi xoquitzu', y xquic'utuj favor che chi tel-e chiri' chupa quitenemit.
MAT 9:1 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-e pa jun canoa y xebe c'a juc'an chic ruchi-ya', y xe'apon pa rutenemit ri Jesús.
MAT 9:2 Y c'o jun achi ri can siquirinak ruch'acul, li'an-e chech jun ch'at, ri xc'uax-apo chech ri Jesús. Y cuando ri Jesús xerutzu' chi can quiyo'n-wi cánima riq'uin, ja xu'ij che ri achi siquirinak ruch'acul: Walc'ual, xcha' che. Tiquicot c'a awánima; ronojel ri amac xecoch'otaj (xecuyutaj).
MAT 9:3 Y jec'o jujun chique ri maestros chi ri ley ri jec'o-apo chiri', xqui'ij-ka pa cánima chirij ri Jesús: Ri itzel achi re' can nu'on chi ja raja' ri Dios, roma nu'ij chi nucoch' (nucuy) mac.
MAT 9:4 Pero ri Jesús can reta'n ri niquinojij pa cánima ri maestros ri', y ja' xu'ij chique: ¿Anchique roma ja ri itzel tak ex ri xinojij ch'anin?
MAT 9:5 Roma xa ren yitiquier nin-en che ri jun achi re' chi nibin-e, ¿yitiquier como nin-ij che chuka' chi nincoch' (nincuy) rumac? ¿Anchique ni'ij rix?
MAT 9:6 Cami c'a, chi rix nitemaj chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can c'o uchuk'a' wiq'uin chi nincoch' (nincuy) mac, titzu' c'a, xcha' raja'. Y ja' cuando ri Jesús xu'ij che ri achi siquirinak ruch'acul: Nin-ij chawe: Cacataj, tac'uaj la ach'at y jat (cabin) chi'awocho, xuche'x roma ri Jesús.
MAT 9:7 Y ri achi can ja' xcataj-e y xbe chirocho.
MAT 9:8 Y cuando ri winak ri quimolon-apo-qui' chiri' xquitzu' chi ri achi xpa'e' y xbe, xquixi'j-qui', roma man jun mej (bey) quitz'eton chi nibanataj ta quiri'. Y chuka' xquiya' ruk'ij ri Dios, roma ruyo'n-pe ri jun nimalaj uchuk'a' chiquicojol ri winak.
MAT 9:9 Y cuando Jesús benak, xutzu' jun achi rubinan Mateo. Ri achi ri' ch'ocol chiri' y numol ri impuestos ri yetoj can. Ri Jesús xu'ij che: Quinatzeklebej. Y raja' xcataj-pe ri anchi' ch'ocol-wi y xutzeklebej ri Jesús.
MAT 9:10 Y cuando ri Jesús ch'ocol chuchi' mesa chiri' pa jay, je q'uiy chique ri moloy-impuestos y ch'aka chic winak ri ni'ix aj-mac chique, xech'oquie-apo chuchi' mesa, junan riq'uin ri Jesús y ri ru-discípulos.
MAT 9:11 Y ri achi'a' fariseos yequitzu-apo, xqui'ij chique ri ru-discípulos ri Jesús: ¿Anchique roma ri i-Maestro niwa' quiq'uin moloy tak impuestos y quiq'uin winak aj-mac? xecha'.
MAT 9:12 Pero cuando ri Jesús xuc'oxaj ri tzij ri niqui'ij ri achi'a' fariseos, xu'ij chique: Jun ri nik'oman man ja' ta ri je utz ri yeruk'omaj. Raja' yeruk'omaj ri yeyawaj.
MAT 9:13 Y quiri' ren, roma ren man xipe ta chiquicanoxic winak ri choj rubanon quic'aslen chech ri Dios. Ren xipe chiquicanoxic ri can c'o quimac, chi niquiya' can quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios. Romari' man xe ta choj quiri' ti'ij-pe ri tzij; xa itemaj anchique ntel chi tzij ri nu'ij ri Dios: Ren más nika chinuech chi rix nijoyowaj quiwech ri winak, que chech ri chicop ri ye'isuj chinuech.
MAT 9:14 Y ri ru-discípulos ri Juan Bautista xeloka riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: Roj can kacha'on k'ij chi naka'an ayunar. Y quiri' chuka' niqui'en ri achi'a' fariseos. ¿Y anchique roma ri a-discípulos ret man quiri' ta niqui'en? xecha'.
MAT 9:15 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique ni'ij rix? ¿Utz como yebison ri je-banon invitar pa jun c'ulubic y niquimalij ri wa'in, y xa c'a c'o ri ala' ri xc'ule' chiquicojol? Man utz ta. Pero xtapon ri k'ij cuando ri ala' re' xtileses-e chiquicojol, c'ajari' xtiqui'en ayunar.
MAT 9:16 Man jun winak nuretz-ka jun tziak c'ac'ac' chi nuc'ojoj (nut'is) jun tziak ri xa can tzia'k' chic. Roma ri tziak c'ac'ac' nuc'ol-ri' y nujic' ri tziak ri xa tzia'k' chic y más nuretz.
MAT 9:17 Y quiri' chuka' man jun nuya-ka c'ac'ac' vino chupa jun tz'um yacbel-ya' ri xa ucusan chic. Roma xa quiri' ni'an, man utz ta; roma ri tz'um xa man nuyuk ta chic ri', ri tz'um nibojbo' (nichiquitaj) y niq'uis-e ri vino chupa. Y ri tz'um chuka' man jun chic xtic'atzin-wi. Pero chupa jun c'ac'ac' yacbel-ya' utz niyaquie' c'ac'ac' vino, roma ri tz'um ri' c'a nuyuk-ri' jabel y man nibojbo' (nichiquitaj) ta. Ri vino can utz niyaquie' chupa. Quiere' ri ejemplo ri xutzijoj ri Jesús.
MAT 9:18 Y cuando ri Jesús nutzijoj ronojel ri', c'o jun achi ri yalan ruk'ij chiquicojol ri israelitas xbexuquie' chech y xu'ij: Ri numi'al c'aja' oc nicom, pero xa ret ne'aya' ak'a' pa ruwi', can nic'ase' chic pe, xcha' ri achi.
MAT 9:19 Ri Jesús ja xcataj-e y junan quiq'uin ri ru-discípulos xquitzeklebej-e ri achi.
MAT 9:20 Y c'o c'a jun ixok yawa' ri c'o yan cablajuj juna' nibin ruquiq'uiel y man nitane' ta. Raja' xunim-apo-ri' chirij ri Jesús, y xutz'om-apo juba' ruchi-rutziak ri Jesús.
MAT 9:21 Roma ri ixok ri' can runojin-pe pa ránima: Xe ta riq'uin nintz'om-apo juba' ruchi-rutziak, nitane-ka nuyabil, ru'in pa ránima.
MAT 9:22 Pero ri Jesús can xuna' y xtzu'n chirij y xu'ij che ri ixok ri': Numi'al, xacolotaj roma can xaya' awánima wiq'uin. Man chic cabison, xuche'x. Y ri ixok ri' can ja' xtane' ruyabil.
MAT 9:23 Y cuando ri Jesús ntoc-apo pa rocho ri achi ri c'o ruk'ij, xutzu' chi yech'ujlan y jec'o yan ri yek'ojman flautas.
MAT 9:24 Xpe raja' xu'ij: Quixel-e, kojiya' can kayon, roma ri xten re' man caminak ta, xe niwer, xcha' chique ri winak. Pero reje' xa xetze'n chirij ri Jesús, roma can quieta'n chi can caminak-wi ri xten.
MAT 9:25 Y cuando ri winak je-elenak chic pe, ri Jesús xoc-apo pa jay anchi' c'o-wi ri xten caminak. Y xutz'om ruk'a' y ri xten xc'astaj chic pe.
MAT 9:26 Ri xbanataj chiri', xbe rutzijol pa tak tenemit chupa ri rech-ulef ri'.
MAT 9:27 Y cuando ri Jesús xel-pe chiri', jec'o ca'i' moy xquitzeklebej-e y riq'uin quichuk'a' niqui'ij che: ¡Tajoyowaj kawech ret ri jat ru-familia can ri rey David! yecha'.
MAT 9:28 Cuando ri Jesús xapon pa jay, ri ca'i' moy xe'apon chuka' riq'uin. Y ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Can ninimaj rix chi ren yitiquier nin-en chiwe chi c'o modo jixtzu'n? xcha' chique. Y ri ca'i' moy ri' xqui'ij: Ja' Ajaf, nakanimaj, xecha' che.
MAT 9:29 Xpe ri Jesús xuya' ruk'a' chuchi' tak quiwech chi je ca'i' y xu'ij chique: Roma rix ninimaj chi ren yitiquier nin-en chiwe chi jixtzu'n, can tibanataj c'a ri anche'l nirayij, xcha' chique.
MAT 9:30 Y reje' can ja' xetzu'n. Pero ri Jesús yalan xuchelebej-e chique y xu'ij: Man titzijoj ri xbanataj iwiq'uin, chi quiri' man tiquic'oxaj ri ch'aka chic winak, xcha-e chique.
MAT 9:31 Pero reje' can xe xe'el chiri' can ja' xquitzijoj-ka pa ronojel rech-ulef ri', ri xu'on ri Jesús quiq'uin.
MAT 9:32 Y cuando xe'el-pe ri je ca'i' achi'a' ri', jec'o xe'oc can riq'uin ri Jesús, quic'uan-apo jun achi mem; ri achi re' quiere' rubanon roma c'o jun itzel espíritu riq'uin.
MAT 9:33 Y cuando ri Jesús xulesaj-e ri itzel espíritu riq'uin ri achi, can ja' xch'o'n-pe ri achi. Y ri winak ri xquitzu' ri', xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xqui'ij: Man jun mej (bey) katz'eton chi quiere' yebanataj we' pa rech-ulef Israel, yecha'.
MAT 9:34 Pero ri achi'a' fariseos niqui'ij chirij ri Jesús: Ja ri quijawal ri itzel tak espíritus ri niyo'n uchuk'a' che, romari' nitiquier yerulesaj itzel tak espíritus, yecha'.
MAT 9:35 Y ri Jesús can pa ronojel nimalaj y cocoj tak tenemit napon-wi, y yerutijoj ri winak pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak ri' chi niquic'oxaj rutzij ri Dios, y chuka' nutzijoj chique ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios. Y chuka' yec'achoj can q'uiy winak ri jalajoj rech yabil ntoc chique.
MAT 9:36 Y cuando yalan winak xerutzu', xujoyowaj quiwech, roma can quiyon jec'o y quitalun-qui'; can anche'l niqui'en ri ovejas cuando man jun ri nichajin quichi.
MAT 9:37 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can ketzij-wi chi ri samaj richi nitzijos rutzij ri Dios, can q'uiy, pero ri samajel xa man je q'uiy ta.
MAT 9:38 Romari' tic'utuj che ri Rajaf ri samaj, chi quierutaka-pe más samajel chiquicojol ri winak ri nic'atzin chi niquic'oxaj rutzij.
MAT 10:1 Y ri Jesús xeroyoj ri cablajuj ru-discípulos y xuya' quichuk'a' chi yetiquier yequilesaj itzel tak espíritus y chuka' chi yec'achoj can q'uiy winak ri jalajoj rech yabil ntoc chique.
MAT 10:2 Jare' quibi' chiquijunal ri cablajuj achi'a' ri yetak-e chi niqui'en ri samaj: Ri na'ey ja ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che, y ri Andrés ri rach'alal ri Simón. Ri Jacobo y ri Juan je ralc'ual jun achi rubinan Zebedeo.
MAT 10:3 Ri Felipe, ri Bartolomé, ri Tomás, ri Mateo ri moloy-impuestos, ri Jacobo ralc'ual jun achi rubinan Alfeo, ri Lebeo ri ni'ix chuka' Tadeo che.
MAT 10:4 Ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri ni'ix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richi ri Jesús.
MAT 10:5 Y ja ri cablajuj achi'a' ri' xerutak-e ri Jesús, y chi xerupaxabaj-e, quiere' xu'ij chique: Man quixapon quiq'uin ri winak ri man je israelitas ta. Chuka' man quixapon pa tak tenemit chi ri rech-ulef Samaria.
MAT 10:6 Xe quiq'uin ri kawinak israelitas ri man jec'o ta apo riq'uin ri Dios quixapon-wi. Roma reje' quibanon can anche'l niqui'en ri ovejas cuando quisatzon (quisachon) can qui'.
MAT 10:7 Y cuando itz'amon bey jix-benak, can titzijoj rutzij ri Dios; can ti'ij chique ri winak chi ri ru-gobierno ri Dios nakaj chic c'o-wi-pe, quixcha' chique.
MAT 10:8 Quie'ic'achojrisaj can yawa'i', y ri c'o ri yabil lepra chiquij, can tibana' chique chi can ch'ajch'oj nu'on can ri quich'acul. Quie'ic'asoj caminaki', quie'ilesaj chuka' itzel tak espíritus. Y roma ronojel ri uchuk'a' re' xa sipan chiwe, quiri' chuka' tibana' can rix, can man jun iwajil tic'utuj cuando nicusaj ri uchuk'a' ri', xa tisipaj can.
MAT 10:9 Can man jun rech mero tic'uaj-e. Man tic'uaj ri banon riq'uin oro ni plata, ni chuka' ri banon riq'uin cobre.
MAT 10:10 Man tic'uaj ichim. Chuka' man tic'uaj-e jun chic itziak; can xe ri icusan-e. Man tic'uaj jun chic par ixajab, ni man tic'uaj chuka' ich'ami'y. Can man jun ex tic'uaj. Roma jun samajel ri xabachi' (xama'anchi') napon-wi, can nic'atzin chi nitzuk.
MAT 10:11 Y cuando jixapon pa jun tenemit nim o pa jun tenemit co'l, ticanoj jun winak ri can utz runo'j (runa'oj) nu'on iwiq'uin, y pa rocho raja' quixc'ue-wi-ka, y c'a quixel na pe chupa ri tenemit ri', utz niya' can ri jay anchi' xixc'ue-wi.
MAT 10:12 Y cuando jixoc-apo chupa ri jay ri', quie'ibana' saludar ri jec'o chiri'.
MAT 10:13 Tirayij ri ruxlanen ri Dios pa quiwi'. Y xa nuc'ul chi jixc'ue-ka chupa ri jay ri', roma can utz xc'ul iwech; ri ruxlanen ri Dios ri nirayij pa quiwi', can xtika-wi pa quiwi'. Pero xa man nuc'ul ta jixc'ue-ka chupa ri jay ri', roma man nic'ul ta iwech; ri ruxlanen ri Dios ri nirayij pa quiwi', can man xtika ta pa quiwi'.
MAT 10:14 Y xa can man utz ta niquic'ul iwech y man niquijo' ta chuka' niquic'oxaj rutzij ri Dios ri nitzijoj rix chique, quixel-pe chupa ri jay ri' o chupa quitenemit. Y titota' can ri pokolaj ri c'o pa tak iwakan chiquiwech ri winak, chi quiri' tiquina'ej chi can man utz ta ri xqui'en chiwe.
MAT 10:15 Roma ren can nin-ij chiwe, chi chupa ri k'ij cuando ri winak xquie'an juzgar roma ri Dios, ri winak chi ri tenemit anchi' man utz ta xc'ul iwech, can más nim ri castigo ri xtika pa quiwi' que chiquiwech ri winak ri xec'ue' pa tenemit Sodoma y Gomorra.
MAT 10:16 Cami jixintak-e, y rix iweta'n chi xa jix anche'l ovejas ri jixapon chiquicojol winak je anche'l utif. Pero can tibana' anche'l nu'on ri cumetz; raja' ch'anin nuna' cuando c'o jun petenak. Pero can tibana' chuka' anche'l nu'on jun paloma, roma raja' man jun etzelal nu'on.
MAT 10:17 Can tibana' cuenta iwi', chi quiri' man xe ta choj ne'iya-iwi' pa quik'a' ri winak ri man utz ta jixquitzu'. Roma reje' xquixquijach pa quik'a' ri autoridades quichi ri tenemit y chuka' xquixch'ay pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios.
MAT 10:18 Chuka' ri winak can xquixquic'uaj chiquiwech gobernadores y chiquiwech reyes woma ren. Pero roma quiri' xti'an chiwe woma ren, rix xquixtiquier xquinik'alajij chiquiwech reje' y chiquiwech chuka' ri winak man je israelitas ta.
MAT 10:19 Cuando ri winak xquixquijach pa quik'a' ri autoridades, man tichajij pena roma ri xti'ij chique y anchique tzij xticusaj chi jixch'o'n chiquiwech. Roma chupa ri misma hora ri', ri Dios xtuya-pe chiwe ri tzij ri xti'ij-apo.
MAT 10:20 Roma can ja ri ru-Espíritu Santo ri Itata' Dios ri xtiyo'n chiwe anchique tzij utz ni'ij-apo. Y man ja' ta rix ri xquixch'o'n.
MAT 10:21 Y xtibanataj chi xa jec'o je ca'i' achi'a' cach'alal qui', jun chique reje' xtujach ri rach'alal chi nicamises. Chuka' can jec'o tata'j ri xquiequijach calc'ual chi yecamises. Y jec'o chuka' ri quiri' xtiqui'en chique quite-quitata'.
MAT 10:22 Can conojel winak itzel xquixquitzu' roma iyo'n iwánima wiq'uin ren. Pero ri can man xtitzolaj ta chirij y xtucoch' c'a pa ruq'uisbel che ronojel, can xticolotaj-wi.
MAT 10:23 Y cuando ri winak chupa jun tenemit jixquiya' pa sufrimiento, quixlumaj (quixnimaj) pa jun chic tenemit y chiri' quixc'ue-wi. Roma can ketzij nin-ij chiwe chi c'a man jani quixapon pa ronojel tenemit ri jec'o pa Israel, cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, yipe yan.
MAT 10:24 Roma xa ren nink'axaj sufrimiento, rix chuka' c'o sufrimiento xtik'axaj. Roma man jun ri nitijox c'o más ruk'ij chech ru-maestro, chuka' man jun samajel c'o más ruk'ij chech ri rajaf samaj.
MAT 10:25 Jun ri nitijox, tiquicot xe ni'an anche'l ru-maestro che, y quiri' chuka' jun samajel tiquicot xe ni'an anche'l ru-patrón che. Roma xa ja ren ri Tata'j chi'icojol y ri winak niqui'ij Beelzebú chue, can más peor xti'ix chiwe rix.
MAT 10:26 Pero man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xquiebano quiri' chiwe, roma xa can nic'atzin chi rix nik'alajij ri man k'alajin ta utz. Can nic'atzin chi nina'ex ri tz'apel can rij.
MAT 10:27 Roma ronojel ri nin-ij chiwe pa k'eku'm, can tilesaj rutzijol, y quiri' niya' pa sakil. Ri xin-ij chiwe pa alak'al, xa quixjote' parui' iwocho y chiri' quixsiq'uin tiya' rutzijol chiquiwech ri winak.
MAT 10:28 Man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xe ri ich'acul ri yetiquier niquicamisaj y che ri iwánima man jun yetiquier niqui'en. Ri anchok chech nic'atzin-wi nixi'j-iwi', ja chech ri jun ri nitiquier nuya' iwánima y ri ich'acul pa k'ak' chi ronojel tiempo.
MAT 10:29 Can jabel iweta'n chi cuando ye'ilok' ca'i' chicop ri c'o quixic', xe jun centavo cajil. Pero man roma ta chi ri chicop ri' manak cajil, can man jun chique reje' xtitzak ta pa ulef xa ri Itata' Dios man nrojo' ta.
MAT 10:30 Y rix hasta ri rusmal tak iwi' ajilan ronojel.
MAT 10:31 Ri Dios man jun mej (bey) jixrumestaj ta can. Ri Dios yalan jixrojo' rix. Más jixrojo' que chiquiwech ri chicop ri c'o quixic', y romari' man tixi'j-iwi'.
MAT 10:32 Y xabachique (xama'anchique) winak ri nuk'alajij-ri' chi wichi ren, ren chuka' xtink'alajij chi raja' wichi chic ren. Y can chech ri Nata' Dios c'o chicaj xtin-ij-wi.
MAT 10:33 Pero ri winak ri man nuk'alajij ta ri' chi wichi ren, chuka' ren can man xtink'alajij ta apo rubi' che ri Nata' Dios c'o chicaj, roma man wichi ta ren ri winak ri'.
MAT 10:34 Man tinojij chi ren xipe chech-ulef chi nic'ue' uxlanen quiq'uin conojel. Man quiri' ta. Xa woma ren can jec'o xtiquijachala-ka-qui' roma ayowal.
MAT 10:35 Woma ren, ri ala' xticataj chirij ri rutata'. Ri xten xticataj chirij ri rute'. Y can quiri' chuka' ri alibetz can xticataj chirij ri ralite'.
MAT 10:36 Ri can itzel xquietz'eto richi jun winak ri jinruniman ren, ja ri ru-familia raja' mismo.
MAT 10:37 Xa c'o jun ri más yerojo' rute-rutata' y man nu'on ta ri nin-ij ren che, can man nuc'ul ta ntoc wichi. Ri te'j-tata'j ri más yequijo' calc'ual que chinuech ren, can man nuc'ul ta ye'oc wichi.
MAT 10:38 Jun winak ri can nrojo' ntoc wichi ren, man tupokonaj nu'on sufrir woma ren, xa can tu'ona' anche'l xa can ruc'uan ru-cruz. Pero xa c'o jun ri nupokonaj nu'on sufrir woma ren y man nrojo' ta yirutzeklebej, man nuc'ul ta ntoc wichi ren.
MAT 10:39 Roma xa ja ri c'aslen chi ri rech-ulef ri nrojo', can manak xtiril ri c'aslen richi ronojel tiempo. Pero ri winak ri man nupokonaj ta ruc'aslen woma ren, can xtiril-wi ri c'aslen chi ronojel tiempo.
MAT 10:40 Jun ri can nuc'ul iwech rix, can ja chuka' ren ri yiruc'on-ka; y ri yiruc'on-ka ren, can nuc'on-ka chuka' ri takayon-pe wichi.
MAT 10:41 Xa c'o jun winak ri can jabel nuc'oxaj rutzij ri Dios, y romari' nuc'on-ka rech ri jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios; ri nibano quiri', can junan ruq'uiexel xtiyo'x che riq'uin ri nitzijon rutzij ri Dios. Y quiri' chuka' ri winak ri utz nutzu' jun ri can choj ruc'aslen chech ri Dios y romari' can niquicot nuc'ul rech; ri nibano quiri', can junan ruq'uiexel xtiyo'x che riq'uin ri can choj ruc'aslen chech ri Dios.
MAT 10:42 Y ri winak ri utz yerutzu' ri manak oc quik'ij roma ja ren jinquitzeklebej, can ketzij nin-ij chiwe; más que xe ta oc juba' tef ya' nuya' chique, can c'o ruq'uiexel xtiyo'x che romari'. Quiri' ri tzij ri xeru'ij ri Jesús.
MAT 11:1 Y cuando ri Jesús xuq'uis rubixic chique ri cablajuj ru-discípulos anchique samaj ri ne'quibana', xbe chuka' raja' pa ch'aka chic tenemit ri jec'o chiri' pa rech-ulef Israel, chi nuc'ut y nutzijoj rutzij ri Dios.
MAT 11:2 Ri samaj ri nu'on ri Jesucristo xna'ex roma ri Juan Bautista cuando c'o chiri' pa cárcel, y raja' xerutak-e ca'i' ru-discípulos riq'uin ri Jesús.
MAT 11:3 Ri Juan xu'ij-e chique ri ru-discípulos chi tiquic'utuj che Jesús: ¿Can ja ret ri Cristo ri can xtipe-wi? ¿O nakayobej na chic jun? xebecha' che.
MAT 11:4 Y ri Jesús xu'ij chique ri ca'i' ru-discípulos ri Juan: Quixtzolaj y titzijoj che ronojel ri xitzu' y ri xic'oxaj-e wiq'uin.
MAT 11:5 Itzijoj che chi ri moy yetiquier yetzu'n, ri winak ri yejetz'ma'y yebin, can yebin-e utz, y ri winak ri c'o ri itzel yabil lepra chiquij, yec'achoj. Titzijoj chuka' che chi ri winak ri man yec'oxan ta, cami yec'oxan yan; ri caminaki' yec'astaj, y ri winak ri c'o necesidad pa cánima chech ri Dios, nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique.
MAT 11:6 Can ti'ij chuka' che chi jun winak anche'l raja', ri can ruyo'n ránima wiq'uin y can manak yirumalij can, can tiquicot roma c'o xtuch'ec chirij chi quiri' rubanon. Quiri' x-ix-e chique ri ca'i' discípulos.
MAT 11:7 Y cuando reje' xebe, ri Jesús xeru'ij utzilaj tak tzij chirij ri Juan chiquiwech ri winak ri jec'o chiri'. Y quiere' xeru'ij ri Jesús chique: ¿Anchique ri xbe'itzu' rix chiri' pa tz'iran rech-ulef? ¿Xitzu' como rix jun achi chiri', ri anche'l aj, ri nibe quiela' nibe quiela' pa ruk'a' ri quiek'ik'?
MAT 11:8 ¿Anchique ri xbe'itzu' rix chiri'? ¿Xitzu' como rix jun achi ri jabel tak tziak jerucusan? Man quiri' ta. Ri achi'a' ri niquicusaj tziak quiri', pa tak cocho reyes yec'ue-wi.
MAT 11:9 ¿Pero anchique ri xbe'itzu' rix chiri' pa tz'iran rech-ulef? ¿Xitzu' como jun achi ri nuk'alajij ri bin che roma ri Dios? Ja'. Ri achi ri xitzu' chiri' can ja-wi ri' rusamaj. Pero can c'o chuka' jun chic samaj ri yo'n che, y ri' más nim.
MAT 11:10 Roma can chirij ri Juan nich'o'n-wi ri Dios chupa rutzij ri tz'iban can, cuando nu'ij: Ren xtintak jun achi na'ey, chi nunaba' ri bey anchi' xtapon-wi ri Cristo. Quiri' nu'ij ri Dios.
MAT 11:11 Y tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe cami: Je q'uiy achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios ri je-alaxinak chech-ulef, pero man jun ri c'o ta más ruk'ij chech ri Juan Bautista. Can nim-wi ruk'ij raja'. Pero cami, can conojel ri ye'an gobernar roma ri Dios, can más c'o quik'ij. Y ri más manak ruk'ij chique reje', más c'o ruk'ij chech ri Juan.
MAT 11:12 Y desde que xutz'om-pe samaj ri Juan Bautista c'a cami, ri winak yalan niquijo' ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, can niquimajla-qui' chi ye'oc, y ja ri can niquitaj quik'ij y riq'uin ronojel cánima niquirayij ye'oc, jari' ri xquie'oc.
MAT 11:13 Conojel ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can, can c'o xqui'ij can chirij ri ru-gobierno ri Dios. Y quiri' chuka' bin can chupa ri ru-ley ri Moisés. Y c'aja' cuando xpe ri Juan, xbanataj-wi ri bin can chirij ri ru-gobierno ri Dios.
MAT 11:14 Xa rix ninimaj o man ninimaj ta, pero ren nin-ij chiwe chi cuando rutzij ri Dios ri tz'iban can nu'ij chi nipe ri Elías, xa chirij ri Juan nich'o'n-wi.
MAT 11:15 ¡Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij!
MAT 11:16 ¿Anchok quiq'uin je junan-wi ri winak richi ri tiempo re'? Ri winak re' can je junan quiq'uin ri ac'uala' ri yec'ue' pa tak bey y yesiq'uin yech'o'n chiquiwech cuando ye'tz'an.
MAT 11:17 Ri ac'uala' ri' niqui'ij: Xkak'ojmaj ka-flautas chiwech y man xixxajo ta. Xkabixaj bix richi bis chiwech y man xixok' ta. Quiri' niqui'ij ri ac'uala' chupa ri atz'anen. Y je quiri' ri winak chi ri tiempo re', man jun ri nika chiquiwech.
MAT 11:18 Roma cuando xoka ri Juan Bautista, raja' manak nutaj pan ni man nukum ta chuka' ruya'al-uva, y rix ni'ij chi raja' c'o itzel espíritu riq'uin.
MAT 11:19 Y cami xinoka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, nintaj pan y ninkum chuka' ruya'al-uva, y rix ni'ij chi xe wa'in ninjo', y ni'ij chuka' chi jin jun k'abarel, jin qui-amigo ri moloy tak impuestos y jin qui-amigo ri winak aj-mac. Pero ri runo'j (runa'oj) ri Dios can k'alaj pa quic'aslen ri winak ri yeniman richi, xcha' ri Jesús.
MAT 11:20 Jec'o tenemit anchi' xe'an-wi más q'uiy milagros roma ri Jesús. Pero ri winak ri jec'o chupa ri tenemit ri' man xquijo' ta xquiya' can quimac y man xqui'en ta ri nrojo' ri Dios. Romari' ri Jesús q'uiy ex xu'ij chiquij.
MAT 11:21 Raja' xu'ij: Juya' (Juyu') quiwech ri jec'o pa tenemit Corazín y chuka' juya' (juyu') quiwech ri jec'o pa tenemit Betsaida, roma can q'uiy milagros xe'an chiquiwech y man xquinimaj ta rutzij ri Dios. Roma xa ta ja pa tak tenemit Tiro y Sidón xe'an ta ri milagros re', ri winak chi ri ca'i' tenemit ri' xquiya' yan ta can quimac y niqui'en yan ta ri nrojo' ri Dios, quicusalo'n ta chic tziak chi bis, y quiyo'n ta chic chaj chiquij, chi quiri' nitz'et chi yebison roma can nim ri mac ri quibanon.
MAT 11:22 Pero ren nin-ij chiwe chi cuando xtapon ri k'ij chi xti'an juzgar ri rech-ulef roma ri Dios, ri jec'o pa tenemit Corazín y ri jec'o pa Betsaida can más castigo xtika pa quiwi', que chiquiwech ri aj-Tiro y aj-Sidón.
MAT 11:23 Y ri jec'o pa tenemit Capernaum can niquinojij chi yebe chicaj riq'uin ri Dios y can yalan quik'ij xtiyo'x, pero xa man quiri' ta. Xa xtikases quik'ij, roma xa c'a chupa ri lugar chi castigo xquiebeka-wi. Roma xa ta ronojel ri milagros ri x-an chiquiwech reje', jari' ta x-an chiquiwech ri aj-Sodoma, xquinimaj ta y man ta xeq'uis. Y ri tenemit ri' c'a c'o ta chupa ri k'ij re'.
MAT 11:24 Pero cuando xtapon ri k'ij chi xti'an juzgar ri rech-ulef roma ri Dios, ren nin-ij chiwe chi ja ri jec'o pa tenemit Capernaum ri más castigo xtika pa quiwi', que chiquiwech ri aj-Sodoma.
MAT 11:25 Y chupa ri tiempo ri' ri Jesús xu'ij: Matiox ninya' chawe Nata' Dios, ret ri jat Rajaf ri rocaj y ri rech-ulef, roma man xak'alajij ta ri utzilaj atzij chiquiwech ri winak ri can niquina' chi can q'uiy quieta'n. Xa ja chiquiwech ri winak manak más quieta'n xak'alajij ri utzilaj atzij.
MAT 11:26 Can quiri' Nata' Dios, roma jari' ri najo' ret, xcha' ri Jesús pa ru-oración.
MAT 11:27 Y c'ajari' xu'ij: Ri Nata' Dios, can ronojel ruyo'n-pe pa nuk'a'. Y man jun chic etamayon jin ancu'x (anchique) ren, xe ri Nata'. Y man jun chuka' etamayon ancu'x (anchique) ri Nata', xe ren ri Ralc'ual jin-etamayon, y ri winak anchok che xtinjo' xtink'alajij-wi ren, xtuna'ej ancu'x (anchique) ri Nata'.
MAT 11:28 Quixampe wiq'uin chi'iwonojel rix ri yalan jix-cosinak roma can itijon ik'ij chi nicanoj ri Dios y man iwilon ta, y chuka' yalan al ri eka'n (aka'n) kajinak chiwij, roma ja ren xquibano chiwe chi jixuxlan chech ronojel ri'.
MAT 11:29 Y ja ri nu-yugo ren tic'uaj, roma can más fácil chi nic'uax, y ri eka'n (aka'n) ri xtinya' ren chiwij man al ta. Titzu' ri c'aslen ri nuc'uan ren, can utz oc nuno'j (nuna'oj) quiq'uin conojel y co'l oc nuk'ij nubanon-ka. Y can quiri' tibana' rix. Can tic'uaj ri nu-yugo y quiri' ri iwánima can xtiril uxlanen, xcha' ri Jesús.
MAT 12:1 Chuka' chupa ri tiempo ri', pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos je-benak pa jun ulef ri ticon trigo chech. Y ri discípulos c'o rech ri trigo yequich'up-e y niquitaj, roma ninum quipa.
MAT 12:2 Y xetz'et-pe coma ri achi'a' fariseos, y ja xqui'ij che ri Jesús: Quie'atzu' la a-discípulos roma man utz ta ri niqui'en. Can man utz ta chi yesamaj chupa jun k'ij chi uxlanen, xecha'.
MAT 12:3 Pero ri Jesús xu'ij chique: ¿Manak como itz'eton ri tz'iban can chirij ri xu'on ri David y ri je raxbil, chupa ri ojer can tiempo, cuando xnum quipa y manak quiway?
MAT 12:4 Ri David xberucanoj wey pa rocho ri Dios, y can ja ri lok'olaj tak pan ri xbeyo'x-pe che. Raja' xutaj ri pan y chuka' xuya' chique ri je-benak riq'uin; pero man mac ta ri xqui'en, más que ri pan ri' xe ri sacerdotes c'o modo yetijo.
MAT 12:5 ¿O manak como itz'eton ri nu'ij chupa ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés? Chiri' nu'ij chi ri sacerdotes can yesamaj-wi pa rocho ri Dios ri k'ij chi uxlanen y reje' man mac ta niqui'en.
MAT 12:6 Y ri' roma ri rocho ri Dios can c'o-wi ruk'ij. Pero cami, rix nitzu' Jun ri c'o más ruk'ij chech ri rocho ri Dios.
MAT 12:7 Y rix man ta xi'ij chi mac ri xqui'en ri nu-discípulos, xa ta iweta'n anchique ntel chi tzij rutzij ri Dios cuando nu'ij: Ren más nika chinuech chi nijoyowaj quiwech ri winak, que chech ri chicop ri ye'isuj chinuech. Quiri' nu'ij ri Dios.
MAT 12:8 Can ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol jin Rajaf ri k'ij chi uxlanen, xcha' ri Jesús.
MAT 12:9 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xetzolaj-pe, xebe pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios.
MAT 12:10 Y chiquicojol ri winak ri quimolon-qui', c'o jun achi chaki'j jun ruk'a'. Y ri winak ri niquijo' niquisujuj ri Jesús roma ri tzij ri yeru'ij, xquic'utuj che: ¿Utz como chi nic'achojrises jun yawa' pa jun k'ij chi uxlanen?
MAT 12:11 Pero ri Jesús xu'ij chique: C'o ta jun chiwe rix ri c'o ta jun ru-oveja ri nitzak ta pa jun jul chupa jun k'ij chi uxlanen, ¿nuya' como lugar chi nic'ue' can chiri'? Manak nu'on quiri'. Xa can nulesaj-pe ch'anin.
MAT 12:12 Pero jun winak can más nim rakalen chech jun oveja, romari' can nuc'ul ni'an ri utz che jun winak pa jun k'ij chi uxlanen.
MAT 12:13 C'ajari' ri Jesús xu'ij che ri achi ri chaki'j jun ruk'a': Tayuku' la ak'a'. Y ri achi can xe xuyuk ri ruk'a', can ja' utz xu'on-ka, y can anche'l ri jun chic ruk'a', can quiri' xu'on can.
MAT 12:14 Y ri achi'a' fariseos can xe xquitzu' can ri', xebe y xbequimolo-qui' chi niquinojij anchique niqui'en, roma niquijo' niquicamisaj ri Jesús.
MAT 12:15 Cuando ri Jesús xuna'ej ri niquinojij chirij, xel-e chiri'. Y can je q'uiy winak ri xetzekleben richi, y conojel yawa'i' yec'achoj can roma raja'.
MAT 12:16 Y can yalan nuchelebej chique conojel reje' chi can man tiquitzijoj chi raja' xc'achojrisan quichi.
MAT 12:17 Chi quiri' can nibanataj ri xuk'alajij ri Dios che ri Isaías, ri jun rusamajel ri xc'ue' ojer can. Ri tz'iban can, nu'ij:
MAT 12:18 Jare' ri Nusamajel ri nucha'on. Ren yalan ninjo' raja'; can niquicot-wi wánima riq'uin. Can xtinya-pe chuka' nu-Espíritu pa ruwi', y raja' xtuk'alajij chiquiwech ri man quieta'n ta nuech anchique roma nic'atzin jun c'aslen choj.
MAT 12:19 Manak xtu'on ayowal, manak xtisiq'uin chi nich'o'n roma ayowal, ni man xtuya' ta ka rutzijol raja' mismo chiquiwech winak pa tak bey.
MAT 12:20 Y más que ri ruc'aslen jun winak anche'l ta chic jun aj ri k'ajinak chic juba', raja' man xtu'on ta che chi nik'aj jumul. Chuka' xa ri ruc'aslen jun winak anche'l ta jun luz ri xe chic sib nuya', raja' manak xtuchup. Y quiri' xtu'on-apo, c'a xtapon ri k'ij chi raja' xtich'acon y pa ruchojmil xtu'on gobernar.
MAT 12:21 Y ri winak ri man jani quieta'n nuech, riq'uin raja' xtiquiya-wi cánima chi yerucol.
MAT 12:22 Y c'o jun achi moy y man nitiquier ta nich'o'n xc'uax-apo chech ri Jesús, y ri achi ri' quiri' rubanon roma c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri Jesús xulesaj ri itzel espíritu ri', y xu'on che ri achi chi xtiquier xtzu'n y xch'o'n.
MAT 12:23 Y cuando ri winak xquitzu' ri xbanataj, can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y niqui'ij chiquiwech: ¿Man ja' ta como re' ri Cristo ri ru-familia can ri David ri kayoben?
MAT 12:24 Pero cuando ri achi'a' fariseos xquic'oxaj ri niqui'ij ri winak chirij ri Jesús, ja xqui'ij: Ri Jesús yerulesaj itzel tak espíritus pero xa roma c'o ri ruchuk'a' ri Beelzebú riq'uin, ri quijawal ri itzel tak espíritus, yecha'.
MAT 12:25 Y ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij ri achi'a' fariseos, romari' xu'ij chique: Xa ta ri winak chi jun rech-ulef man junan ta yenojin y ca'i' quiwech niqui'en-ka, nipe ayowal chiquicojol; re' man utz ta, roma man xquielayoj ta xquiec'ue' junan chech-ulef. Y quiri' chuka' jun tenemit o pa jun jay, xa jalajoj quiwech niqui'en-ka y niquijach-ka-qui', can manak chic xquiec'ue' junan chech-ulef, xa xquieq'uis.
MAT 12:26 Y quiri' chuka' ri Satanás, xa yerulesaj ri can je rusamajel-wi raja', ri' ntel chi tzij chi xa ruyon raja' nukotaj-e-ri' y chirij raja' mismo nu'on-wi ayowal. Y xa quiri' nu'on, ruyon nic'ue' can y ch'anin nitzak.
MAT 12:27 Rix ni'ij chi ren pa rubi' ri Beelzebú yenlesaj ri itzel tak espíritus, y xa quiri' ¿anchique ni'ij chiquij ri yetzekleben iwichi? ¿Ancu'x (Anchique) xyo'n uchuk'a' chique reje' chi yetiquier yequilesaj itzel tak espíritus chuka'? Romari', can ja' ri niqui'en reje' nuk'alajij chi rix man ja' ta ri ye'ibij.
MAT 12:28 Ren yitiquier yenlesaj ri itzel tak espíritus roma can ja ru-Espíritu ri Dios c'o wiq'uin. Romari' titemaj chi ri ru-gobierno ri Dios c'o yan chi'icojol cami.
MAT 12:29 Y ri nrojo' nu'on elak' pa rocho jun achi ri can yalan ruchuk'a'; na'ey tuxima', c'ajari' c'o modo nucanoj-e ronojel ri nrojo' yeruc'uaj.
MAT 12:30 Jun ri man wiq'uin ta ren nisamaj-wi, xa chuij ren nisamaj-wi. Y jun ri man nito'n ta wichi, xa jari' ri niyuju ronojel ri yenben ren.
MAT 12:31 Y romari' ren nin-ij chiwe chi ri mac y ri itzel tak tzij ri yequi'ij ri winak chirij ri Dios, can yecoch'otaj-wi (yecuyutaj-wi). Pero jun ri nu'ij itzel tzij chirij ri Espíritu Santo, can manak chic xquiecoch'otaj (xquiecuyutaj) rumac.
MAT 12:32 Y xabachique (xama'anchique) winak ri can c'o itzel tzij yeru'ij chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nicoch'otaj (nicuyutaj) rumac. Pero ri yeru'ij itzel tak tzij chirij ri Espíritu Santo, can manak-wi xticoch'otaj (xticuyutaj) rumac, ni cami ni ri chakawech apo.
MAT 12:33 Roma ri rech ri nuya' jun che', nina'ex xa utz o man utz ta. Jun che' ri can utz, can nuya' utzilaj tak rech, y jun che' ri xa man utz ta, chuka' ri rech ri yeruya' man je utz ta.
MAT 12:34 Romari' rix ri jix anche'l itzel tak cumetz, ¿can jixtiquier como rix ni'ij ri utz, cuando xe ri itzel tak ex c'o pa iwánima? Roma jun winak can ja' ri c'o pa ránima ri nu'ij.
MAT 12:35 Jun utzilaj winak can xe utzilaj ex ri xquieru'ij, roma xe utzilaj tak ex jec'o pa ránima. Pero jun winak ri man utz ta, can xe itzel tak ex ri xquieru'ij, roma xe itzel tak ex ri c'o pa ránima.
MAT 12:36 Y ren nin-ij chiwe chi chupa ri k'ij cuando xti'an juzgar ri rech-ulef roma ri Dios, conojel ri winak can xquie'an juzgar roma ronojel ri tzij manak quikalen ri xequi'ij.
MAT 12:37 Ri Dios xquieru'on juzgar ri winak roma ri tzij ri yequi'ij, y quiri' xtik'alajin xa je utz o man je utz ta chech ri Dios.
MAT 12:38 Y jec'o chique ri maestros chi ri ley y chuka' achi'a' fariseos xech'o'n-apo che ri Jesús, y xqui'ij: Ret ri can jat Maestro, tabana' jun milagro chakawech, chi nakatzu' xa can ja-wi ri Dios takayon-pe awichi, xecha'.
MAT 12:39 Pero ri Jesús xu'ij chique: Ri winak chi ri tiempo re' yalan je itzel y man niquinimaj ta ri Dios, romari' niquijo' chi nin-en jun milagro chiquiwech chi jinquinimaj. Pero man ja' ta ri niquijo' reje' ri xtin-en. Xa can xe ri xbanataj riq'uin ri Jonás, ri jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios ojer can, xe ri' ri retal ri c'o can chique reje'.
MAT 12:40 Roma anche'l ri Jonás xc'ue' oxi' k'ij y oxi' ak'a' chupa jun nimalaj quer, quiri' chuka' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquic'ue' chuxe-ulef oxi' k'ij y oxi' ak'a'.
MAT 12:41 Y cuando xtapon ri k'ij chi ye'an juzgar ri winak chi ri tiempo re', xquiec'astaj-pe ri winak aj-Nínive y xtiqui'ij chi can man utz ta xqui'en ri winak ri jec'o cami, roma man xquinimaj ta. Ri winak ri xec'ue' pa tenemit Nínive xe xquic'oxaj rutzij ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, ja xquiya' can ri mac y xqui'en ri nrojo' ri Dios. Y cami jinc'o ren ri c'o más nuk'ij chech ri Jonás, y xa man jinquinimaj ta ri winak.
MAT 12:42 Y cuando xtapon chuka' ri k'ij chi ye'an juzgar ri winak chi ri tiempo re', xtic'astaj-pe ri jun reina ri aj-Sabá. Ri reina ri' xtu'ij chi can man utz ta xqui'en ri winak ri jec'o cami, roma man xquinimaj ta. Roma cuando xc'ase' ri jun reina ri', yalan naj xpe-wi chi xoruc'oxaj runo'j (runa'oj) ri Salomón, ri rey chi ri Israel. Y cami jinc'o ren ri c'o más nuk'ij chech ri rey Salomón ri xc'ue' ojer can, y xa man jinquinimaj ta ri winak.
MAT 12:43 Cuando c'o jun itzel espíritu ntel-e pa ránima jun winak, nucanoj anchi' nuxlan-wi pa tak lugar tz'iran y can chaki'j. Pero ri itzel espíritu ri' man nril ta ri uxlanen ri nucanoj.
MAT 12:44 Romari' nunojij: Más utz yitzolaj chic pa ránima ri winak anchi' xinel-wi-pe, nicha'. Y cuando nitzolaj chic pe pa ránima ri winak anchi' elenak-wi-e, nril anche'l jun jay ri man jun c'o chupa, meson y banon can utz ru'onic.
MAT 12:45 Y ri itzel espíritu re' yeruc'om-pe wuku' chic itzel tak espíritus ri más je itzel, y conojel ye'oc pa ránima ri winak. Y ri winak anchok riq'uin yebec'ue-wi ri itzel tak espíritus re', más peor nu'on ruc'aslen chech ri rubanon-pe na'ey. Quiri' chuka' xtibanataj quiq'uin ri winak ri man utz ta quic'aslen, ri jec'o cami.
MAT 12:46 Y ri Jesús c'a nich'o'n quiq'uin ri winak cuando xapon ri rute' y ri je rach'alal. Reje' niquijo' yech'o'n riq'uin, pero man xe'apon ta apo c'a riq'uin.
MAT 12:47 Y c'o jun ri xu'ij-apo che ri Jesús: Ri ate' y ri awach'alal jatquiyoben chojay; niquijo' yech'o'n awiq'uin, xcha' che.
MAT 12:48 Pero ri Jesús xu'ij che ri x-in-apo quiri' che: ¿Ancu'x (Anchique) ri nte' y ri je wach'alal na'ij ret?
MAT 12:49 Y ri Jesús xeruc'ut-apo ri ru-discípulos y xu'ij: Ja reje' ri je nte' y wach'alal.
MAT 12:50 Roma can conojel ri yebano ri nrojo' ri Nata' Dios c'o chicaj, ja reje' ri nte', wana' y wach'alal, xcha' ri Jesús.
MAT 13:1 Chupa ri k'ij ri' ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-e pa jay y ri Jesús xbech'oquie' chuchi-ya'.
MAT 13:2 Y can q'uiy winak xquimol-apo-qui' riq'uin. Romari' raja' xoc-apo pa jun canoa y xch'oquie-ka chupa y nutzijoj-pe rutzij ri Dios chique; y reje' xec'ue' can chuchi-ya' niquic'oxaj-apo ri Jesús.
MAT 13:3 Raja' q'uiy ex nuc'ut chiquiwech riq'uin ejemplos. Y quiere' nu'ij chique: C'o jun achi ri xbetico.
MAT 13:4 Y cuando ri achi nutic ri ija'tz', juba' che ri ija'tz' pa bey xeka-wi. Y xepe ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, xquitaj-e ri ija'tz' ri'.
MAT 13:5 Juba' chic che ri ija'tz' chiquicojol abaj xeka-wi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o, romari' can ch'anin xe'el-pe roma man pim ta ri ulef.
MAT 13:6 Pero cuando xpe ruchuk'a' ri k'ij, xemayamo'. Y roma xa man naj ta benak-ka quic'amal (quixe'), xechaki'j-ka jumul.
MAT 13:7 Y juba' chic ija'tz' chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal xeka-wi. Y cuando xe'el-pe, xejik' chiquicojol ri q'uix, roma ri q'uix ch'anin xeq'uiy.
MAT 13:8 Pero ri ch'aka chic ija'tz' xeka pa jun utzilaj ulef, y ri tico'n jabel xeq'uiy y jabel xewachin. Roma jec'o ri xquiya' a treinta quiwech, jec'o xquiya' a sesenta y jec'o ri xquiya' a cien quiwech.
MAT 13:9 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' ri Jesús.
MAT 13:10 Y ri discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: ¿Anchique roma riq'uin ejemplos xach'o'n-wi chiquiwech ri winak?
MAT 13:11 Y ri Jesús xu'ij chique: Man jun mej (bey) can ta k'alajin utz anchique modo nu'on gobernar ri Dios, pero chiwe rix can yo'n-wi lugar chi nina'ej ronojel ri'. Pero ri winak ri man jinquinimaj ta, riq'uin ejemplos yich'o'n-wi chique, roma chiquiwech reje' can manak-wi xtik'alajix.
MAT 13:12 Roma ri can c'o ruyacon pa ránima, can xtiyo'x más che y can q'uiy xtic'ue' riq'uin. Pero ri xa man q'uiy ta c'o riq'uin, can xtimaj che ri juba' oc ri c'o riq'uin.
MAT 13:13 Romari' ren yencusaj ejemplos cuando yich'o'n chique. Roma can man niquijo' ta niqui'en entender, más que can niquitzu' y niquic'oxaj.
MAT 13:14 Quiere' nibanataj ri tz'iban can roma ri Isaías, ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Y quiere' rutz'iban can raja': Rix, xe quiri' xtic'oxaj y manak xtiben entender ri xtic'oxaj. Rix xe xquixtzu'n y manak xtitzu' utz ri nitzu'.
MAT 13:15 Roma ri cánima ri winak re' xa can cof rubanon, y can man ntoc ta pa quixiquin ri ni'ix chique. Reje' can anche'l je moy niqui'en roma man niquijo' ta yetzu'n. Can man jun anchique niquijo', can man niquijo' ta niquic'oxaj ri ni'ix chique; can cof quibanon che cánima y man niquijo' ta niqui'en entender. Can man niquijo' ta niquiya' can ri mac y niqui'en ri ninjo' ren chi ninjal quic'aslen. Quiri' nu'ij ri Dios, rutz'iban can ri Isaías.
MAT 13:16 Pero rix nu-discípulos, can jabel quixquicot, roma rix can jixtiquier jixtzu'n jabel. Chuka' can jixc'oxan-wi jabel.
MAT 13:17 Roma can nin-ij chiwe, chi je q'uiy achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios y utzilaj tak winak xec'ue' ojer can, ri yalan xquirayij xquitzu' ri nitzu' rix cami, pero manak xquitzu'. Y chuka' yalan xquijo' xquic'oxaj ri nic'oxaj rix cami, pero man xquic'oxaj ta.
MAT 13:18 Y ri Jesús xu'ij chique: Tic'oxaj anchique nu'ij ri ejemplo ri nich'o'n chirij ri xberutica' ija'tz'.
MAT 13:19 Ri ija'tz' ri xeka can pa bey, jari' rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak y nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios. Pero ri winak ri' man niquijo' ta niquic'on-ka ri tzij ri' pa cánima. Romari' ri itzel noka y norulesaj ri tzij ri xtic-ka.
MAT 13:20 Ri ija'tz' ri xeka can chiquicojol tak abaj, jari' ri rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can yalan yequicot cuando niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima.
MAT 13:21 Pero roma can man naj ta nika-ka ruc'amal (ruxe') rutzij ri Dios pa cánima, can man yelayoj ta yequicot riq'uin, xa jun jani' oc k'ij utz yec'ue' riq'uin ri Dios. Pero cuando yepe sufrimientos y itzel yetz'et roma quiniman rutzij ri Dios, yetzak ch'anin.
MAT 13:22 Y ri ija'tz' ri xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Pero ri winak ri' xa ja ri nic'atzin chique k'ij-k'ij chech-ulef, xe ri' niquinataj; jec'o ch'aka chic ye'an engañar roma ri beyomel. Romari' rutzij ri Dios nijik' pa cánima. Ri winak ri' can manak xtiwachin utz rutzij ri Dios pa quic'aslen.
MAT 13:23 Pero ri ija'tz' ri xeka pa utzilaj ulef, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can niquic'on-wi-ka rutzij ri Dios y quic'aslen can niwachin-wi jabel, anche'l niqui'en ri tico'n. Roma c'o ija'tz' niquiya' a treinta quiwech, jec'o niquiya' a sesenta quiwech y jec'o can a cien quiwech niquiya'. Can quiri' nu'on quic'aslen ri winak ri niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima, xcha' ri Jesús.
MAT 13:24 Y ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri xbanataj riq'uin jun achi ri xutic jun utzilaj ija'tz' pa rulef.
MAT 13:25 Pero chak'a' cuando conojel winak yewer, xoka ru-enemigo ri rajaf ulef, xberutica' can rija'tz' jun k'ayis rubinan cizaña parui' ri trigo ri xtic yan can. Y xe xberu'ona' can ri', xbe.
MAT 13:26 Pero cuando xebeq'uiy-pe ri tico'n y xuya-pe rech, c'ajari' xk'alajin-pe ri cizaña.
MAT 13:27 Y ri rusamajel ri rajaf ri ulef xe'apon riq'uin y xbequi'ij che: Ri ija'tz' ri xatic pa awulef can ja ri utz. Pero cami c'o cizaña chucojol. ¿Anchi' c'a xpe-wi ri ija'tz' chi ri cizaña? xecha'.
MAT 13:28 Y ri achi xu'ij chique ri rusamajel: Ri xbano quiere' chue, jun ri can itzel nitz'eto wichi. Y ri rusamajel xqui'ij che: ¿Najo' chi ne'kac'uku' ri cizaña? xecha' che.
MAT 13:29 Pero ri achi xu'ij chique ri rusamajel: Ni, manak modo nic'uk ri cizaña, roma man ninjo' ta chi yec'ukutaj chuka' ri trigo.
MAT 13:30 Tiya' na lugar che ri cizaña chi junan niq'uiy-pe riq'uin ri trigo, c'a xtapon na ri k'ij chi nic'ol ri trigo, roma cuando xtapon ri k'ij ri', ren xtin-ij chique ri samajel chi tiquimolo' na'ey ri cizaña y chi tak manojo tiquibana' che chi yeporox; c'ajari' tiquik'ata' ri trigo y tiquiyaca', xcha' ri achi. Quiri' xu'ij ri Jesús.
MAT 13:31 Y ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri ija'tz' chi mostaza ri nerutica' jun achi pa rulef.
MAT 13:32 Roma más que ja ri ija'tz' chi ri mostaza ri más co'l oc, pero cuando niq'uiy, jari' ri más nim ntel chiquiwech ri ch'aka chic tico'n. Ri mostaza xa can anche'l jun che' titzu'n cuando niq'uiy. Romari' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj ye'apon chiri' y niqui'en quisoc chuk'a', xcha' ri Jesús.
MAT 13:33 Ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech, y xu'ij chique: Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri levadura ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' chupa oxi' paj harina y ri levadura nuquiraj-ri' chupa ronojel, y quiri' chuka' xtu'on rutzij ri Dios, can xtuquiraj-ri'.
MAT 13:34 Y jare' ri xu'ij ri Jesús chique ri winak xe quiq'uin ejemplos. Can ronojel ri xuc'ut chiquiwech ri winak ri', xe riq'uin ejemplos.
MAT 13:35 Chi quiri' can nibanataj ri ru'in can jun achi ri xutzijoj rutzij ri Dios ojer can. Ri rusamajel ri Dios can quiere' rutz'iban can: Cuando ren xquich'o'n, xquiencusaj ejemplos. Q'uiy ex ri man je-k'alajin ta utz desde pa ruticribel pe ri rech-ulef, ri xquienk'alajij ren. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
MAT 13:36 Y cuando ri Jesús xeru'on-e despedir ri winak, raja' xtzolaj pa jay y ri ru-discípulos xebe-apo riq'uin y xqui'ij che: Roj nakajo' chi ret nak'alajij chakawech anchique ntel chi tzij ri ejemplo chirij ri trigo y ri cizaña.
MAT 13:37 Y ri Jesús xuk'alajij ri ejemplo chiquiwech y xu'ij: Ri achi ri nutic ri utzilaj ija'tz', ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
MAT 13:38 Ri ulef anchi' xtic ri ija'tz', ja ri rech-ulef. Ri utzilaj ija'tz', ja ri je-banon gobernar roma ri Dios. Y ri cizaña, ja ri can je richi-wi ri itzel.
MAT 13:39 Y ri jun ri xberutica' ri cizaña roma itzel nitz'eto, ja ri itzel. Ri k'ij cuando xtik'at ri trigo, jari' ri ruq'uisbel chi ri tiempo re', y ri yek'ato ri trigo ja ri ángeles.
MAT 13:40 Y can anche'l ni'an riq'uin ri cizaña ye'leses-e y yeyo'x pa k'ak' chi yeporox, can quiri' chuka' xtibanataj pa ruq'uisbel chi ri tiempo re'.
MAT 13:41 Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquientak ri nu-ángeles chi yequimol conojel ri yebano itzel tak ex y ri niqui'en chique ch'aka chic chi yetzak pa mac. Roma ren man yenjo' ta ri winak ri' chiquicojol ri jec'o pa nu-gobierno.
MAT 13:42 Y conojel ri xquiemol-e, xquiebeq'uiak can chupa ri nimalaj k'ak'; y c'a chiri' xquie'ok' y xtiquijach'ach'ej quey.
MAT 13:43 Y ri winak ri can choj-wi rubanon quic'aslen chech ri Dios, can yalan quisakil xtiqui'en; can anche'l ri k'ij. Can xtik'alajin chi pa ru-gobierno ri Quitata' Dios jec'o-wi. Ri c'o ruxiquin can tuc'oxaj ri xin-ij.
MAT 13:44 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin jun beyomel ri mukun can pa jun ulef, y xbewil-pe roma jun achi. Ri achi ri' xumuk chic can y yalan niquicot xtzolaj chirocho, xuc'ayij ronojel ex ri c'o riq'uin, c'ajari' xulok' ri ulef ri anchi' mukun-wi can ri beyomel ri'.
MAT 13:45 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri nu'on jun achi ri yerulok' y yeruc'ayij abaj ri ni'ix perlas chique.
MAT 13:46 Cuando ri achi ri' nril jun perla ri yalan rajil ri nic'ayix, ch'anin nitzolaj chirocho y nuc'ayij ronojel ex ri c'o riq'uin, c'ajari' nibe y nulok' ri perla ri'.
MAT 13:47 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin jun ya'l ri niyo'x-ka chupa ri mar y yerulesaj-pe ronojel quiwech quer.
MAT 13:48 Y cuando ri ya'l nojinak chic quiq'uin ri quer, ja niquic'uaj chuchi-ya', y yech'oquie-ka chi yequicha'. Ri quer je utz yequic'on can pa tak chaquech, pero ri man je utz ta xa yetorix-e.
MAT 13:49 Quiri' ri xtibanataj pa ruq'uisbel che ri tiempo anchi' jojc'o-wi cami. Xquiepe ri ángeles y xquiequicha' ri winak ri man utz ta rubanon quic'aslen chiquicojol ri can choj rubanon quic'aslen chech ri Dios.
MAT 13:50 Y ri winak ri man utz ta quic'aslen xquieq'uiak chupa ri nimalaj k'ak' coma ri ángeles y c'a chiri' xquie'ok' y xtiquijach'ach'ej quey.
MAT 13:51 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: ¿Xiben entender re'? xcha' chique. Y ri discípulos xqui'ij: Ja' Ajaf, xka'an entender, xecha-apo reje'.
MAT 13:52 Y raja' xu'ij chique: Yalan utz chi cami xiben entender, roma rix can c'o yan iweta'n chirij ri ru-gobierno ri Dios, y chuka' iweta'n ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Romari' rix can jix junan riq'uin jun rajaf-jay ri yeberulesaj-pe rubeyomal, ri can c'o yan tiempo je-yaquel y chuka' ri c'a juba' tiempo jec'o riq'uin, xcha' ri Jesús.
MAT 13:53 Y cuando ri Jesús xu'ij yan ri ejemplos re', xuya' can ri lugar ri' y junan xbe quiq'uin ri ru-discípulos.
MAT 13:54 Y xapon chupa ri tenemit anchi' xq'uiy-wi-pe raja' y xuc'ut rutzij ri Dios chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak ri aj-chiri', chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y roma ri tzij ri yeru'ij, ri winak ri' can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xqui'ij: ¿Anchique roma ri achi re' yalan runo'j (runa'oj), y nitiquier yeru'on milagros?
MAT 13:55 La' xa ja ralc'ual ri jun achi carpintero, y ri rute' xa ja ri jun ixok rubinan María, y ri rach'alal ja ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas.
MAT 13:56 Y ri rana' chikacojol roj jec'o-wi. ¿Anchi' c'a xulesaj ronojel re'? yecha-ka chiquiwech.
MAT 13:57 Y romari' ri winak can man xquinimaj ta ri Jesús. Pero raja' xu'ij chique: Jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, xe ri winak pa rutenemit y ri jec'o pa rocho ri can man jun ruk'ij niqui'en che, xcha' chique.
MAT 13:58 Ri Jesús man q'uiy ta milagros xeru'on pa rutenemit, roma ri ruwinak xa man xquinimaj ta.
MAT 14:1 Chupa ri tiempo ri', ri rey Herodes xuc'oxaj chi ri Jesús yalan rutzijol chiquicojol ri winak.
MAT 14:2 Y ri Herodes xu'ij chique ri rusamajel: Ri Jesús ri' xa ja ri Juan Bautista ri xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'. Romari' can c'o ruchuk'a' chi q'uiy ri nitiquier yeru'on, xcha' ri Herodes chique.
MAT 14:3 Roma ri rey Herodes quic'amon-ka-qui' riq'uin ri Herodías, y ri ixok ri' xa raxayil ri Felipe ri rach'alal ri Herodes. Y romari' ri Herodes xu'ij chi titz'om ri Juan, tiyo'x pa cárcel y tixime' che cadena.
MAT 14:4 Quiri' xu'on ri Herodes che ri Juan, roma ri Juan xu'ij che: Man utz ta chi abanon-ka awaxayil che ri Herodías.
MAT 14:5 Romari' ri Herodes can c'o ta nrojo' nucamisaj ri Juan, pero nuxi'j-ri' chiquiwech ri winak, roma reje' can quieta'n chi ri Juan Bautista can jun achi ri nuk'alajij ri nu'ij ri Dios che.
MAT 14:6 Y chupa ri k'ij cuando ri Herodes xtzakon jun chic rujuna', raja' xu'on jun nimak'ej, y chupa ri nimak'ej ri' ri xten ral ri Herodías xxajo chiquiwech ri winak y chech ri Herodes, y ri Herodes can yalan xka chech.
MAT 14:7 Y romari' ri Herodes xu'on jurar che ri ral ri Herodías chi xabachique (xama'anchique) ri nrojo', can xtuya-wi che.
MAT 14:8 Pero ri xten xa xyo'x runo'j (runa'oj) roma ri rute', c'ajari' xu'ij che ri Herodes: Ren ninjo' chi ret naya' chue pa jun plato, ri rujolon ri Juan Bautista, xcha' raja'.
MAT 14:9 Y ri rey Herodes xbison-ka ránima romari', pero roma can rubanon yan jurar che ri xten chi can xtuya-wi che ri anchique nrojo' y roma chuka' xa can chiquiwech ri jec'o riq'uin chuchi' mesa xu'ij-wi, romari' raja' xu'ij chi tic'amer-pe rujolon ri Juan Bautista che ri xten ral ri Herodías.
MAT 14:10 Xutak rukupixic rukul ri Juan Bautista chiri' pa cárcel.
MAT 14:11 Y ri rujolon xc'amer-pe pa jun plato y xyo'x che ri xten, y ri xten xberujacha' che ri rute'.
MAT 14:12 Y ri ru-discípulos ri Juan xbequic'ama-pe ri ruch'acul chi xbequimuku'. Y chuka' xbequitzijoj che ri Jesús ronojel ri xbanataj.
MAT 14:13 Y ri Jesús can xe xuc'oxaj ri xbanataj, xbe, y xoc-e pa jun canoa junan quiq'uin ri ru-discípulos y xk'ax juc'an chic ruchi-ya'; can naj xbe-wi, pa jun lugar anchi' manak winak. Pero ri winak xquina'ej anchi' xbe-wi, y xe'el-pe pa tak tenemit y chicakan xe'apon-wi chupa ri lugar anchi' napon-wi ri Jesús.
MAT 14:14 Y cuando ri Jesús ja ntel-pe chupa ri canoa chiri' juc'an ruchi-ya', xutzu' chi xa can je q'uiy yan chic winak ri quiyoben, y raja' yalan xujoyowaj quiwech. Y ri yawa'i' ri jec'o chiquicojol ri winak ri', xec'achoj can roma raja'.
MAT 14:15 Y cuando ya nika-ka ri k'ij, ri ru-discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: Chupa ri lugar re' man jun winak jec'o y tarde chic; ta'ij chique ri winak chi quiebe pa tak cocoj tenemit ri jec'o-pe nakaj chi niquilok' quiway chiri', xecha' che.
MAT 14:16 Pero ri Jesús xu'ij chique ru-discípulos: Man nic'atzin ta yebe chi ne'quicanoj ri xtiquitaj, tiya' quiway rix, xcha' chique.
MAT 14:17 Y ri discípulos xqui'ij-apo: Roj xe wo'o' wey y ca'i' quer c'o kaq'uin, y re' man nu'on ta, xecha'.
MAT 14:18 Pero ri Jesús xu'ij chique: Tic'ama-pe we'.
MAT 14:19 Y chuka' xu'ij chique ri winak chi quiech'oquie-ka conojel parui' ri rex k'ayis. Y raja' xeruli'ej pa ruk'a' ri wo'o' wey y ri ca'i' quer, xtzu'n chicaj y xuya' matiox che ri Dios. Raja' xeruper y xuya' chique ri ru-discípulos, y reje' xquijach chique ri winak.
MAT 14:20 Can conojel xewa' utz y can utz xnoj quipa. Y c'a jec'o cablajuj chaquech ri xenoj riq'uin ri wey y quer ri xemol can.
MAT 14:21 Conojel ri winak ri xetzuk jec'o la'k wo'o' mil xe ri achi'a', y jec'o-apo chuka' ixoki' y ac'uala' ri man xe'ajilex ta.
MAT 14:22 Y ri Jesús can ja' xu'ij chique ri ru-discípulos chi quie'oc chupa ri canoa y quiena'ey-e c'a juc'an chic ruchi-ya'; roma raja' c'a nic'ue' can chi yeru'on despedir ri winak.
MAT 14:23 Y cuando xebe yan conojel ri winak, raja' xjote-e parui' jun juyu' chi nu'on orar. Y can ruyon c'o chiri' cuando xk'okumer-ka chech.
MAT 14:24 Y ri canoa anchi' je-benak-wi ri discípulos pa nic'aj ya' benak yan, pero ri ruchuk'a' ri ya' man nuya' ta lugar chi nibin. Can yalan nu'on ri quiek'ik', romari' man nuya' ta chic lugar che ri canoa chi choj nibin chech.
MAT 14:25 Y cuando ya nisakar-ka, ri Jesús benak chirakan parui' ri ya', chi napon yan quiq'uin.
MAT 14:26 Pero cuando ri discípulos xquitzu' chi c'o jun benak parui-ya', xsatz quino'j (xsach quic'u'x), romari' xqui'ij: ¡Titzu'! ¡Jun xibinel! xecha'. Y can riq'uin quichuk'a' xqui'ij quiri' roma yalan xquixi'j-qui'.
MAT 14:27 Pero ri Jesús can ja' xch'o'n chique, y xu'ij: Man tixi'j-iwi'; tiya' iwánima wiq'uin. Ja ren ri Jesús, xcha' chique.
MAT 14:28 Y ri Pedro can ja' xch'o'n-apo y xu'ij che ri Ajaf: Xa can ketzij ja ret, tabana' chue chi yitiquier yibin chuka' chiwakan parui' ri ya' y yibe-apo awiq'uin, xcha' ri Pedro.
MAT 14:29 Y ri Ajaf xu'ij-pe che: Catampe c'a. Y ri Pedro can ja' xka-ka pa ya' y nibin parui' ri ya' chi neruc'ulu-apo ri Jesús.
MAT 14:30 Pero cuando xutzu' chi can nim ruchuk'a' ri quiek'ik', xuxi'j-ri', y c'aja' xuna' xa ja nibe-ka chuxe' ya', romari' riq'uin ruchuk'a' xu'ij: ¡Ajaf, quinacolo'!
MAT 14:31 Y ri Jesús can ch'anin xutz'om ri Pedro y xu'ij che: ¿Anchique roma man xaya' ta ronojel awánima wiq'uin? xuche'x ri Pedro.
MAT 14:32 Cuando reje' xejote' yan apo chupa ri canoa, xtane-ka ruchuk'a' ri quiek'ik'.
MAT 14:33 Y conojel ri je-benak chupa ri canoa xquiya' ruk'ij ri Jesús y xqui'ij che: Cami xkatzu' chi can ketzij ja ret ri Ralc'ual ri Dios.
MAT 14:34 Y reje' xek'ax parui' ri choy (ya') ri' y xe'apon pa Genesaret.
MAT 14:35 Y cuando ri achi'a' chi ri lugar ri' xquitemaj rech chi ja ri Jesús xoka, reje' can ch'anin xquitak rutzijol pa ronojel lugar ri jec'o-pe chunakaj ri Genesaret, y ri winak xequic'amala-pe conojel ri yawa'i' ri jec'o quiq'uin.
MAT 14:36 Y ri yawa'i' re' can niquic'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar chique chi niquitz'om más que xe ruchi-rutziak chi quiri' yec'achoj. Y conojel ri xquitz'om ruchi-rutziak ri Jesús xec'achoj riq'uin ri quiyabil.
MAT 15:1 Y jec'o jujun achi'a' fariseos y jujun maestros chi ri ley je aj-Jerusalem xe'apon riq'uin ri Jesús y xqui'ij che:
MAT 15:2 ¿Anchique roma ri a-discípulos man niqui'en ta chic anche'l bin can coma ri ojer tak winak? Roma ri a-discípulos ret manak niquich'aj quik'a' cuando yewa'. Can man niqui'en ta anche'l naka'an roj, xecha'.
MAT 15:3 Y ri Jesús chuka' xuc'utuj chique reje': Y rix chuka' ¿anchique roma xe ri qui'in can ri ojer tak winak ri niben, romari' man nijo' ta jixniman che ri Dios roma man niben ta ru-mandamiento?
MAT 15:4 Ri Dios nu'ij: Quie'abana' respetar ate-atata'. Y jun ri itzel yerutzu' rute-rutata', ticamises; can man tijoyowex rech. Quiri' ru'in can ri Dios.
MAT 15:5 Pero rix xa man quiri' ta nic'ut. Rix xa ye'itijoj ri winak chi quiri' man yequito' ta ri quite-quitata'. Roma niqui'ij chique ri quite-quitata': Ren manak modo jixinto' roma ronojel ri c'o wiq'uin xa nusujun chic che ri Dios. Y roma quiri' niqui'ij, man yequito' ta ri quite-quitata', jari' ri nic'ut rix.
MAT 15:6 Y roma quiri' ri nic'ut rix chiquiwech ri winak, can ja' ni'ij chique chi can man quiequi'en respetar quite-quitata'. Y roma rix xe ri quic'utun can ri ojer tak winak ri niben, romari' can man jun ruk'ij ibanon che ri ru-mandamiento ri Dios.
MAT 15:7 Rix xa ca'i' ipalaj. Xa can utz rubixic rubanon can chiwij ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ri xubinaj Isaías. Raja' xutz'ibaj can ri xu'ij ri Dios che y quiere' nu'ij:
MAT 15:8 Ri winak re' xe riq'uin ri quichi' niquiya' nuk'ij, pero pa cánima xa man quiri' ta, roma xa can naj c'o-wi cánima chi niquiya' nuk'ij.
MAT 15:9 Xa man jun nic'atzin-wi ri niqui'en cuando niquiya' nuk'ij, ronojel ri yequi'ij cuando yequitijoj ri winak, xa quino'j (quina'oj) achi'a' y niqui'ij chi can jari' ti'an. Quiri' rutz'iban can ri Isaías, xcha' ri Jesús.
MAT 15:10 C'ajari' ri Jesús xch'o'n-apo chique ri winak ri quimolon-apo-qui' chiri' y xu'ij chique: Tic'oxaj utz ri xtin-ij cami y tibana' entender.
MAT 15:11 Ri nutz'iluj ránima jun winak man ja' ta ri ex ri yerutaj-ka. Ri nutz'iluj ránima jun winak ja ri itzel tak ex ri yeru'ij, xcha' ri Jesús.
MAT 15:12 Y ri discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús, y xqui'ij che: Ri achi'a' fariseos xcataj quiyowal roma ri xa'ij, xecha' che.
MAT 15:13 Pero raja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Ri quitico'n reje' man xtic'ue' ta can, xa xtileses-e jumul. Roma xa man ja' ta ri Nata' c'o chicaj tiquiyon.
MAT 15:14 Quie'iya' can. Reje' can moy quibanon riq'uin ri quieta'n, y yequic'uaj ch'aka chic moy. Y xa ri yeruc'uaj ri moy, xa moy chuka', junan xquiebetzak pa tak jul, xcha' ri Jesús.
MAT 15:15 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Tak'alajij chakawech anchique ntel chi tzij ri xatzijoj chake.
MAT 15:16 Y ri Jesús xu'ij: ¿Chuka' rix man xiben ta entender ri xin-ij?
MAT 15:17 ¿Man niben ta entender chi can man ja' ta ri nutaj-ka jun winak ri nutz'iluj ránima? Roma ronojel ri nutaj-ka xa chupa nika-wi-ka y c'ajari' nibe pa ulef.
MAT 15:18 Ri nutz'iluj ránima jun winak ja ri itzel tak ex ri yeru'ij, roma ronojel ri' xa pa ránima nalex-wi.
MAT 15:19 Pa cánima ri winak yepe-wi ri itzel tak ex ri niquinojij. Chiri' nipe-wi ri banoj-camic. Chiri' nipe-wi chuka' cuando ri winak ri je-c'ulan y ri man je-c'ulan ta niquicanola-qui' chi niqui'en mac. Pa cánima chuka' nipe-wi cuando ye'elak', niquitz'ucula' tzij chiquij ch'aka chic, y itzel yech'o'n chiquij ch'aka chic.
MAT 15:20 Y ronojel ri', jari' ri nitz'ilun ránima jun winak. Pero xa jun winak man nuch'aj ta ruk'a' y quiri' niwa-ka, can man jun anchique nu'on che; can manak nutz'iluj ránima. Quiri' xu'ij ri Jesús.
MAT 15:21 Y ri Jesús junan quiq'uin ru-discípulos xel-e chiri', y xbe c'a pa jun lugar chiquinakaj ri tenemit quibinan Tiro Y Sidón.
MAT 15:22 Y chiri' c'o jun ixok ru-familia can jun achi ri xubinaj Canaán. Ri ixok re' yalan nibison xoka riq'uin ri Jesús, y nuc'utuj favor che ri Jesús y can riq'uin ruchuk'a' nu'ij: Tajoyowaj nuech ret Ajaf, ru-familia can ri rey David. Quinato' roma ri wal-xten c'o jun itzel espíritu riq'uin, y can yalan nu'on sufrir pa ruk'a'.
MAT 15:23 Pero ri Jesús man xch'o'n ta apo che ri ixok. Y ri discípulos xebe-apo chunakaj ri Jesús y xqui'ij che: Tabana' che ri ixok re' chi tic'ue' can, roma can petenak chakij y can yalan nisiq'uin nich'o'n.
MAT 15:24 Y ri Jesús xu'ij: Ren xitak-pe xe quichi ri winak israelitas ri man jec'o ta apo riq'uin ri Dios, roma quisatzon-qui' (quisachon-qui'), xcha'.
MAT 15:25 Can ja' xpe ri ixok y xoxuquie' chech ri Jesús, y xu'ij che: Ajaf, quinato', xcha' raja'.
MAT 15:26 Pero ri Jesús xu'ij che ri ixok: Ri ruyo'n-pe ri Dios man utz ta ninya' chique xabachique (xama'anchique). Anche'l quiway ri ac'uala' man utz ta nimaj chique chi niyo'x chique ri tz'i', xcha' ri Jesús.
MAT 15:27 Pero ri ixok xu'ij: Ajaf, can ketzij-wi ri na'ij. Pero can jojtiquier chuka' nakasic'-apo juba' che ri ruyo'n-pe ri Dios, anche'l niqui'en ri tz'i', yequitijla' ri rupixc'al tak wey ri yequitzakla-ka ri cajaf cuando yewa' chuchi' mesa.
MAT 15:28 Y ri Jesús can ja' xu'ij che ri ixok: Can yalan ayo'n awánima wiq'uin. Can tibanataj c'a ri najo', xcha' ri Jesús. Y can chupa ri hora ri' ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri xten ral ri ixok ja xel-e.
MAT 15:29 Ri Jesús y ri ru-discípulos xquiya' can ri lugar ri' y xe'apon chunakaj ri choy (ya') rubinan Galilea, xejote' parui' ri juyu' ri c'o chiri' y chiri' xbech'oquie-wi ri Jesús.
MAT 15:30 Y can q'uiy winak xe'apon riq'uin, y jequic'uan-apo quiyawa'i'; jec'o ri yejetz'ma'y yebin, jec'o je moy, jec'o je mem, jec'o man utz ta quik'a' y jec'o ch'aka chic ri jun-wi chic rech yabil ntoc chique. Ri yawa'i' ri' xeyo'x-apo chech ri Jesús coma ri winak, y can conojel xec'achoj-e.
MAT 15:31 Y roma ri xu'on ri Jesús quiq'uin ri yawa'i', ri winak can anchique la xquina', roma ri je mem, yech'o'n; ri man utz ta ri quik'a', xec'achoj; ri yejetz'ma'y yebin, can utz yebin; y ri moy yetzu'n. Romari' ri winak can xquiya' ruk'ij ri Dios chi ri Israel.
MAT 15:32 Y ri Jesús xeroyoj ri ru-discípulos y xu'ij chique: Yalan ninjoyowaj quiwech ri winak re', roma ja yan oxi' k'ij jec'o-pe wiq'uin y manak quiway. Y xa xquientak ta e chi tak cocho xe quiri' y man yewa' ta e, man utz ta; xa xquiebetzak pa tak bey roma manak je-waynak, xcha' raja'.
MAT 15:33 Y ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Chupa ri lugar re' manak winak. ¿C'o como anchi' ne'kila-wi-pe wey chi yekatzuk conojel ri winak re'?
MAT 15:34 Pero ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Jani' wey c'o iwiq'uin? xcha'. Y reje' xqui'ij: Xe wuku' wey y jujun oc quer, xecha' che.
MAT 15:35 Y ri Jesús xu'ij chique ri winak chi quiech'oquie-ka pa ulef.
MAT 15:36 Y ja xeruli'ej ri wuku' wey y ri quer pa ruk'a' y xuya' matiox che ri Dios. C'ajari' xeruper y xuyala-e chique ri ru-discípulos y reje' xbequiya' chique conojel winak.
MAT 15:37 Can conojel xewa' utz y can utz xnoj quipa. Y c'a c'o wuku' chaquech ri xenoj riq'uin ri wey y quer ri xemol can.
MAT 15:38 Y ri winak ri xewa', xe ri achi'a' je quieji' mil, y jec'o chuka' ixoki' y ri ac'uala' ri xewa' man xe'ajilex ta.
MAT 15:39 Y cuando ri Jesús xeru'on yan despedir ri winak, raja' junan quiq'uin ri ru-discípulos xe'oc-e pa canoa, xebe y xe'apon pa jun lugar rubinan Magdala.
MAT 16:1 Ri achi'a' fariseos y ri achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús chi niquitojtobej y xqui'ij che chi tu'ona' jun milagro chicaj chi nuc'ut xa can ja-wi ri Dios takayon-pe richi.
MAT 16:2 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Cuando rix nitzu' chi can quiak quibanon ri ajawa' (mukul) chicaj, cuando c'aja' nika-ka ri k'ij, ni'ij chi utz k'ij neru'ona'.
MAT 16:3 Y chuka' ri nimak'a' yan, cuando nitzu' chi ri rocaj mukul y quiak chuka' quibanon ri ajawa' (mukul), ni'ij: Cami nika job, jixcha-ka. Rix xa ca'i' ipalaj, roma can iweta'n anchique ri neru'ona-pe pa k'ij, cuando nitzu' ri rocaj. Pero man iweta'n ta nitzu' ri yebanataj y nu'ij anchique tiempo jojc'o-wi.
MAT 16:4 Ri winak chi ri tiempo re' yalan je itzel y man niquinimaj ta ri Dios, romari' niquijo' chi nin-en jun milagro chiquiwech chi jinquinimaj. Pero man ja' ta ri niquijo' reje' ri xtibanataj. Xa can xe ri xbanataj riq'uin ri Jonás, ri jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios ojer can, xe ri' ri retal ri c'o can chique reje', xcha' ri Jesús, y ja xeruya' can ri achi'a' ri' y xbe junan quiq'uin ri ru-discípulos.
MAT 16:5 Cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon c'a juc'an ruchi-ya', c'ajari' ri discípulos xoka pa quiwi' chi manak wey quic'uan-e roma xa xquimestaj can.
MAT 16:6 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Tibana' cuenta iwi' chech ri levadura quichi ri achi'a' fariseos y ri achi'a' saduceos, xcha' ri Jesús.
MAT 16:7 Y roma quiri' xu'ij ri Jesús, ri ru-discípulos xqui'ij-ka chiquiwech: Raja' xu'ij quiri' chake roma manak xkac'om-pe kaway.
MAT 16:8 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij ri ru-discípulos, xu'ij chique: ¿Anchique roma rix ninojij chi roma manak kaway xin-ij quiri'? Can man iyo'n ta utz iwánima wiq'uin.
MAT 16:9 ¿C'a man jani tiben entender ri xin-ij? ¿Man noka ta chic pa iwi' cuando xentzuk wo'o' mil achi'a' riq'uin ri wo'o' wey? ¿Can man noka ta chic pa iwi' jani' chaquech wey ri ximol can?
MAT 16:10 ¿Man noka ta chuka' pa iwi' cuando xentzuk ri quieji' mil achi'a' riq'uin ri wuku' wey y jani' chaquech wey ximol can?
MAT 16:11 ¿Anchique roma rix man xiben ta entender chi ren man xich'o'n ta chirij ri wey ri ximestaj can? Ri xin-ij ren chiwe, ja chi tibana' cuenta iwi' chech ri levadura quichi ri achi'a' fariseos y saduceos, xcha' ri Jesús.
MAT 16:12 C'ajari' ri discípulos xqui'en entender chi ri Jesús man ja' ta ri levadura ri nicuses riq'uin ri pan xunataj. Y xa ja' chi tiquibana' cuenta qui' chech ri niquic'ut ri achi'a' ri', roma xa man utz ta.
MAT 16:13 Y ri Jesús junan quiq'uin ri ru-discípulos xapon pa jun lugar ri nakaj c'o che ri tenemit rubinan Cesarea chi ri Filipo; y xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Anchique niqui'ij ri winak chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol; jin ancu'x (anchique) ren? xcha' chique.
MAT 16:14 Y ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Jec'o ye'in chi ja ret ri Juan Bautista. Jec'o ch'aka chic niqui'ij chi ja ret ri Elías. Jec'o chuka' ri ye'in chi ja ret ri Jeremías o jun chic chique ri achi'a' ri xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios ojer can, xecha' ri discípulos.
MAT 16:15 Y raja' xuc'utuj chique reje': Y rix ¿anchique ni'ij chuij? xcha' chique.
MAT 16:16 Y ri Simón Pedro can ja' xu'ij che ri Jesús: Ja ret ri Cristo, Ralc'ual ri c'aslic Dios, xcha' che.
MAT 16:17 Y can xe xuc'oxaj quiri' ri Jesús, can ja' xu'ij: Ret Simón Pedro ralc'ual ri Jonás, can caquicot; roma ri c'aja' oc xa'ij, man winak ta x-in chawe, xa can ja ri Nata' Dios c'o chicaj.
MAT 16:18 Y ninjo' nin-ij chawe: Ret, Pedro abi'; y parui' ri abaj re' xtinpoba-wi nu-iglesia. Y ri iglesia can manak xtich'acataj roma ri camic y roma ri itzel.
MAT 16:19 Can chawe ret xtinya-wi ri uchuk'a' chi najak ri puerta chiquiwech ri ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios; romari' ronojel ri xtaxim o xtasol we' chech-ulef, can quiri' chuka' xti'an che chila' chicaj.
MAT 16:20 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos chi can man jun anchok che tiquitzijoj chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios.
MAT 16:21 Desde ri tiempo ri' ri Jesús nuk'alajij chiquiwech ri ru-discípulos, chi can nibe na pa tenemit Jerusalem chi nuk'axaj q'uiy sufrimiento pa quik'a' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, pa quik'a' ri nimalaj tak sacerdotes y chuka' pa quik'a' ri maestros chi ri ley; can xticamises, pero pa rox k'ij xtic'astaj-pe.
MAT 16:22 Y cuando ri Pedro xuc'oxaj ri xu'ij ri Jesús, xuc'uaj juba' aparte y cof xch'o'n che ri Jesús y xu'ij: Man ta xtrojo' ri Dios chi xtac'ulumaj anche'l ri xa'ij-ka chawij ret Ajaf, xcha' ri Pedro.
MAT 16:23 Pero cuando ri Jesús xuc'oxaj quiri', xutzalmayij-ri' y xu'ij che ri Pedro: Man cac'ue-pe wiq'uin ret Satanás, roma man utz ta ri nanojij. Ret jatoc jun ri xe nuk'at nubey. Roma ri nanojij ret xa can junan riq'uin ri niquinojij ri winak y man anche'l ta nrojo' ri Dios.
MAT 16:24 Y ri Jesús xch'o'n chique ri ch'aka chic ru-discípulos y xu'ij: Xa c'o jun nrojo' yirutzeklebej, can man tupokonaj-ri' nu'on sufrir, xa can tu'ona' anche'l can ruc'uan ru-cruz. Man tu'on ri nurayij raja'. Xa c'o jun nunojij nu'on quiri', can tipe wiq'uin y quirutzeklebej.
MAT 16:25 Roma xa c'o jun ri yalan nrojo' ri ruc'aslen we' chech-ulef, man xtiril ta ruc'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man nupokonaj ta ri', más que nicamises woma ren, can xtiril-wi ri c'aslen chi ronojel tiempo.
MAT 16:26 Roma, ¿anchique nuch'ec jun winak, xa nic'ue' ri beyomel richi ronojel ri rech-ulef riq'uin y xa man nicolotaj ta? Más que yalan ta beyomel c'o riq'uin ri winak, man nitiquier ta nulok' ri c'aslen ri man niq'uis ta.
MAT 16:27 Roma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can xquipe chic jun mej (bey), y junan chic nuk'ij riq'uin ri Nata' y xquiepe chuka' ri nu-ángeles wiq'uin. Y ja xtinya' ruq'uiexel chique conojel, roma ronojel ri quibanon chiquijunal.
MAT 16:28 Tic'oxaj na pe'; can ketzij ri nin-ij chiwe, chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, yipe riq'uin chic nuk'ij y c'o chic uchuk'a' pa nuk'a', y can jec'o jujun chiwe rix ri man xquiecom ta, c'a tiquitzu' na ri', xcha' ri Jesús.
MAT 17:1 Y cuando xk'ax yan waki' k'ij, ri Jesús xucha' ri Pedro, chuka' ri Jacobo y ri Juan ri cach'alal qui', chi quiri' xe ri je oxi' ri' xeruc'uaj c'a parui' jun juyu' nim.
MAT 17:2 Ri Jesús xjalataj rech chiquiwech ri je oxi' ru-discípulos. Ri rupalaj can xrapak'uj anche'l ri k'ij. Y chuka' ri rutziak can yalan sak xu'on, can anche'l luz.
MAT 17:3 Y cuando ri je oxi' discípulos xquitzu', yetzijon yan chic riq'uin ri Jesús ri ca'i' achi'a' quibinan Moisés y Elías. Ri achi'a' ri' je rusamajel ri Dios ri xec'ue' ojer can tiempo.
MAT 17:4 Y ri Pedro xu'ij-apo che ri Jesús: Ajaf, we' utz kabanon. Xa ret najo', naka'an oxi' tak jay; jun awichi ret, jun richi ri Moisés y jun richi ri Elías.
MAT 17:5 Cuando ri Pedro c'a nitzijon-apo che ri Jesús, c'o jun ajawa' (mukul) can nich'ich'an xka-pe pa quiwi'. Y chupa ri ajawa' (mukul) ri', c'o Jun xch'o'n-pe y xu'ij: Jare' ri Walc'ual y yalan ninjo'; can niquicot wánima riq'uin. Can tic'oxaj ri nu'ij raja', xcha-pe ri Dios chicaj.
MAT 17:6 Y cuando ri je oxi' discípulos xquic'oxaj ri', xquikasaj-ka-qui' c'a chech-ulef. Y yalan xquixi'j-qui'.
MAT 17:7 Y ri Jesús xbe-apo quiq'uin ri ru-discípulos, xerutz'om-ka y xu'ij chique: Quixcataj y man tixi'j-iwi', xcha' ri Jesús.
MAT 17:8 Cuando ri discípulos xetzu'n chic apo, man jun chic xequitzu', xa can ruyon chic ri Jesús c'o can.
MAT 17:9 Y cuando reje' je-xulan-pe chech ri juyu', ri Jesús xuchelebej chique ri ru-discípulos y xu'ij: Man jun anchok che titzijoj-wi ri xitzu'. Utz nitzijoj pero c'aja' cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xic'astaj yan pe chiquicojol ri caminaki', xcha' chique.
MAT 17:10 Ri discípulos can ja' xqui'ij che ri Jesús: Roj kabanon entender chi ja ret ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. ¿Pero anchique roma ri maestros chi ri ley niqui'ij chi ja ri Elías noka na'ey, c'ajari' noka ri Cristo? xecha'.
MAT 17:11 Y ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij-wi chi ri Elías nipe na'ey y noru'ona' ru'onic ronojel ri c'o.
MAT 17:12 Pero ren can nin-ij chiwe chi ri Elías ri' xpe yan y man xquina'ej ta ancu'x (anchique) ri'. Xa yalan pokon xqui'en-e che. Can ronojel ri xquijo', can quiri' xqui'en che. Y can quiri' xtiqui'en chuka' chue ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xtin-en sufrir pa quik'a', xcha' ri Jesús.
MAT 17:13 Y c'ajari' ri discípulos xqui'en entender chi ri Jesús chirij ri Juan Bautista xch'o'n-wi.
MAT 17:14 Cuando ri Jesús y ri je oxi' ru-discípulos xe'apon-ka anchi' quimolon-qui' q'uiy winak, c'o jun achi xoka riq'uin ri Jesús y xoxuquie' chech. Ri achi xu'ij che ri Jesús:
MAT 17:15 Ajaf, tajoyowaj rech ri walc'ual, roma raja' yalan nu'on sufrir pa ruk'a' ri ataque, ri yabil rubinan epilepsia, y can q'uiy mej (paj) tzakinak pa k'ak' y pa tak ya'.
MAT 17:16 Xinc'om-pe chi xonya' chiquiwech ri a-discípulos, ninjo' chi nic'achoj ta coma, pero reje' man yetiquier ta niquilesaj-e ri yabil, xcha' ri achi.
MAT 17:17 Y ri Jesús ja' xu'ij: Can man jun winak chupa ri tiempo re' ruyo'n ta juba' ránima riq'uin ri Dios. Xa conojel je-satzinak (je-sachinak). ¿Jani' tiempo ninojij rix chi xquic'ue' iwiq'uin? ¿Can jani' tiempo xquitiquier xquixincoch', ni'ij rix? Tic'ama-pe ri ala' we', xcha' ri Jesús.
MAT 17:18 Ri Jesús cof xch'o'n che ri itzel espíritu y xu'ij che chi tel-e riq'uin ri ala'. Y ri ala' can ja' xc'achoj. Xq'uis-e ri ruyabil ri hora ri', roma xel-e ri itzel espíritu.
MAT 17:19 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos quiyon chic jec'o, xepe reje' xquic'utuj che ri Jesús: ¿Anchique roma roj man xojtiquier ta xkalesaj-e ri itzel espíritu? xecha' che.
MAT 17:20 Y ri Jesús xu'ij chique: Man xixtiquier ta xilesaj roma can man iyo'n ta ronojel iwánima riq'uin ri Dios. Y can ketzij ri nin-ij chiwe: Xa niya' ta iwánima riq'uin ri Dios, más que xe juba' oc anche'l jun rija'tz' mostaza, ren nin-ij chi rix can jixtiquier ni'ij che ri jun juyu' re' chi tel-e we' y tik'ax pa jun chic lugar, y can xtik'ax-wi. Can ronojel-wi xquixtiquier xtiben, xa ta niya' juba' iwánima riq'uin ri Dios.
MAT 17:21 Pero ri jun rech espíritu re' ntel-e, xe riq'uin ayuno y oración, xcha' chique.
MAT 17:22 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos jec'o chic pa rech-ulef Galilea, xpe ri Jesús xu'ij chic chique ri ru-discípulos: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xquijach-wi pa quik'a' ri winak ri itzel yetz'eto wichi.
MAT 17:23 Can xquicamises-wi; pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'. Y cuando ri discípulos xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús, can yalan xebison.
MAT 17:24 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa tenemit Capernaum, ri yemolo mero chi nitoj ri impuesto chi ri rocho ri Dios, xe'apon chuka' riq'uin ri Pedro y xquic'utuj che: ¿Nutoj ri i-Maestro ri impuesto chi ri rocho ri Dios? xecha'.
MAT 17:25 Y Pedro xu'ij: Ja', nutoj. Y cuando ri Pedro xapon pa jay, ja ri Jesús xbech'o'n-pe na'ey che y xu'ij: ¿Anchique nanojij ret Simón Pedro? ¿Ri reyes ri jec'o chech-ulef, anchok chique niquic'utuj-wi ri impuesto y contribuciones? ¿Chique ri quiwinak ka reje' o chique ri man je quiwinak ta? xcha' ri Jesús.
MAT 17:26 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ri reyes chique ri winak ri man je quiwinak ta niquic'utuj-wi, xcha'. Y ri Jesús can ja' xu'ij: Ja ri quiwinak ri manak niquitoj ri'.
MAT 17:27 Pero xa man nakatoj ta, xa juba' yan chic man xtiqui'en ta entender anchique roma man nakatoj ta. Cami quie'abelesaj-pe quer pa ya'; y ri na'ey quer ri xtalesaj, tajaka' pa ruchi' y chiri' xtawil-wi ri mero chi natoj ri impuesto chi rocho ri Dios. Ri mero ri' nu'on chi natoj ri wichi ren y ri awichi ret, xcha' ri Jesús che ri Pedro.
MAT 18:1 Y ja' cuando ri discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús, y xquic'utuj che: Cuando xtoka ri k'ij chi ja ri Dios nibano gobernar, ¿ancu'x (anchique) ri más c'o ruk'ij xtic'ue' chake roj? xecha'.
MAT 18:2 Y ri Jesús can ja' xroyoj jun ac'ual y xuya' pa quinic'ajal.
MAT 18:3 Y raja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Can ketzij ri nin-ij chiwe: Xa rix man nijal ta ri ino'j (ina'oj), xa man jixoc ta anche'l jun ac'ual, man xquixoc ta quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAT 18:4 Xe ri co'l oc nuna-ka anche'l ri jun ac'ual re', jari' ri más nim ruk'ij xtic'ue' chiquicojol ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAT 18:5 Ri can jinruniman y can niquicot nuc'on-ka jun ac'ual anche'l re', man xe ta xtuc'on-ka ri ac'ual, xa can xquiruc'on-ka chuka' ren.
MAT 18:6 Xa c'o ta jun co'l ri jinruniman y nipe ta jun chic winak y nu'on che ri jun ri' chi nika pa mac, man utz ta ri nu'on. Romari' ri winak ri nunojij nu'on quiri', más utz nu'on che xa ta nixim jun nim abaj chi quie'n chukul y ne'torix pa mar y tibe-ka c'a chuxe' ri ya'.
MAT 18:7 Juya' (Juyu') quiwech ri winak ri jec'o chech-ulef, roma jec'o ri yebano chique chi niqui'en mac. Can c'o-wi ri quiri' niquic'ulumaj chech-ulef. Pero can juya' (juyu') rech ri winak ri nu'on che jun chic chi nu'on mac.
MAT 18:8 Romari' xa jun ak'a' o jun awakan nibano chawe chi na'an mac, más utz nakupij y natorij-e. Roma más utz chi xe jun ak'a' o jun awakan c'o y jatoc chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta, que chech ca'i' ak'a' y ca'i' awakan c'o y xa chi ronojel ach'acul jabetorix chupa ri castigo; chupa ri k'ak' ri man nichup ta.
MAT 18:9 Y chuka' xa jun chique ri awech nu'on chawe chi na'an mac, más utz nalesaj y natorij-e. Roma más utz chi xe jun awech c'o y jatoc chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta, que chech ca'i' awech c'o y xa chi ronojel ach'acul jabetorix chupa ri castigo; chupa ri k'ak' ri man nichup ta.
MAT 18:10 Man tiben chique ri winak chi can man jun oc quik'ij, roma chiwech rix can je co'l oc. Roma ren nin-ij chiwe chi reje' jec'o ángeles ri yechajin quichi, y ri ángeles ri' can siempre jec'o-apo chicaj chech ri Nata' Dios.
MAT 18:11 Y ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xipe chi yencanoj ri winak ri je-satzinak (je-sachinak) chupa ri mac chi yencol.
MAT 18:12 Can tinojij utz ri xtin-ij chiwe. Xa jun achi jec'o ta cien ru-ovejas y nisatz (nisach) ta can jun, ¿man yeruya' ta can como juba' ri ch'aka chic ovejas y nibe pa tak k'ayis chucanoxic ri jun ri satzinak (sachinak) can?
MAT 18:13 Y más que ri achi ri' c'a jec'o na ri ch'aka chic ru-ovejas ri man xesatz (xesach) ta, can nin-ij chi raja' más niquicot ránima riq'uin ri jun ru-oveja xa nerila-pe.
MAT 18:14 Can quiri' chuka' nibanataj riq'uin ri Itata' ri c'o chicaj, can man nurayij ta raja' chi nisatz (nisach) ta can jun winak chupa ri mac, más que can manak oc ruk'ij.
MAT 18:15 Xa c'o jun awach'alal c'o jun ex itzel ri nu'on chawe, ayon cabech'o'n che y ta'ij che ri xu'on chawe. Y xa ri awach'alal ri' nunimaj ri na'ij che, can k'alaj chi xach'ec, roma can utz nu'on ri ruc'aslen.
MAT 18:16 Pero xa man jatrunimaj ta, quie'ac'uaj jun o je ca'i' chic awiq'uin, y chiquiwech reje' ta'ij che ri awach'alal que man utz ta ri xu'on chawe. Chi quiri' can je ca'i' o je oxi' ri jec'o-apo niquic'oxaj cuando nibanataj ronojel ri'.
MAT 18:17 Y xa ri awach'alal can man niniman ta, ta'ij chique conojel ri kach'alal ri niquimol-qui'. Y cuando bin chic che coma ri kach'alal y xa c'a man niniman ta, can man utz ta ri xu'on, y ti'ij che que man iwach'alal ta chic roma xa can anche'l jun winak ri man runiman ta ri Dios.
MAT 18:18 Y can tinimaj ri nin-ij chiwe, ren ninya' can wuchuk'a' pa ik'a'. Y romari' ronojel ri xtixim o xtisol we' chech-ulef, can quiri' chuka' xti'an che chila' chicaj.
MAT 18:19 Chuka' nin-ij chiwe: Xa chech-ulef jec'o je ca'i' kach'alal ri can junan niquinojij chirij jun ex chi niquic'utuj che ri Dios pa oración, ri Nata' Dios ri c'o chicaj can xtuya-pe ri nic'utux che coma ri je ca'i' ri'.
MAT 18:20 Roma xabachi' (xama'anchi') quimolon-qui' je ca'i' o je oxi', xa can pa nubi' ren quimolon-wi-qui', can jinc'o ren pa quinic'ajal, xcha' ri Jesús.
MAT 18:21 Y ri Pedro can ja' xbe-apo riq'uin ri Jesús y xu'ij che: Ajaf, xa jun wach'alal nu'on retzelal chue, ¿jani' mej (paj) utz nincoch' (nincuy) rumac? ¿Ja como ri wuku' mej (paj) utz nincoch' (nincuy) rumac? xcha' ri Pedro che ri Jesús.
MAT 18:22 Ri Jesús xu'ij che ri Pedro: Ren man nin-ij ta chawe chi xe wuku' mej (paj) utz nacoch' (nacuy) rumac jun awach'alal ri nu'on retzelal chawe. Ren nin-ij chawe chi utz nacoch' (nacuy) setenta veces siete ri awach'alal.
MAT 18:23 Roma riq'uin ri ru-gobierno ri Dios can nibanataj anche'l xbanataj riq'uin jun rey. Ri rey re' xrojo' xuna'ej jani' quic'as chiquijunal ri rusamajel.
MAT 18:24 Y cuando ri rey ri' xtiquier-ka chi nuna'ej ri quic'as, c'o jun rusamajel xpobex chech y ri samajel re' c'o millones ruc'as.
MAT 18:25 Y roma ri samajel ri' man nitiquier ta nutoj ruc'as, ri rey xu'ij chi tic'ayix ri samajel, junan quiec'ayix riq'uin ri raxayil y chuka' ri ralc'ual. Y chuka' can quiec'ayix ri ex richi, chi quiri' nitojtaj ri c'as.
MAT 18:26 Ri samajel can ja' xxuquie-ka pa ulef chech ri rey, y yalan nuc'utuj favor che. Ri samajel nu'ij che ri rey: Tabana' favor quinayobej juba' más. Ren can xtintoj chawe ronojel ri nuc'as, xcha' raja'.
MAT 18:27 Y ri rey ri ru-patrón ri samajel, can yalan xujoyowaj rech rusamajel ri yalan q'uiy ruc'as, romari' xucoch' (xucuy) riq'uin ruc'as y man jun anchique xu'on che.
MAT 18:28 Pero cuando xel-pe ri samajel, xberuc'ulu-pe jun chic samajel ri c'o ruc'as rubanon riq'uin raja'. Ri c'as ri rubanon ri jun raxbil riq'uin, man anche'l ta ruc'as raja' riq'uin ri ru-patrón, ri jun achi re' xa juba' oc ruc'as rubanon, pero raja' xutz'om chukul ri raxbil y can ja' nujitz'aj rukul y nu'ij che: Tatojo-pe ri ac'as ri abanon wiq'uin, nicha' che.
MAT 18:29 Y ri raxbil can ja' xxuquie-ka chech, y can nuc'utuj favor che, y nu'ij: Quinayobej chic juba' y ren xtintoj ronojel chawe, xcha'.
MAT 18:30 Pero ri achi samajel ri c'o c'as banon riq'uin, man xka ta chech ri x-ix che y romari' xbesujun chirij chi nuya' pa cárcel, c'a tutojo' na ri c'as c'aja' xtel-pe pa cárcel.
MAT 18:31 Y ri ch'aka chic samajel cuando xquitzu' ronojel ri xbanataj, can xbison-ka cánima. Y reje' xebe riq'uin ri rey ri qui-patrón y xbequitzijoj ronojel ri xu'on ri jun samajel riq'uin ri jun chic.
MAT 18:32 Y ri rey xutak royoxic ri samajel ri man utz ta xu'on y xu'ij che: Ret, xa jat jun itzel nusamajel. Ren xincoch' (xincuy) ronojel ri nimalaj ac'as, roma can quiri' xac'utuj chue.
MAT 18:33 ¿Man ja' ta como ri' xc'atzin chuka' xa'an ta ret riq'uin ri awaxbil pa samaj, anche'l ri xin-en ren awiq'uin chi xinjoyowaj awech?
MAT 18:34 Y ri rey, ri qui-patrón ri samajel, roma xcataj ruyowal, xujach-e ri itzel rusamajel pa quik'a' ri achi'a' chi xquitz'apij pa cárcel, y chiri' xti'an castigar chi nu'on sufrir c'a titojtaj na can ronojel ruc'as.
MAT 18:35 Can quiri' xtu'on ri Nata' Dios ri c'o chicaj iwiq'uin rix, xa man riq'uin ta ronojel iwánima nicoch' (nicuy) quimac ri iwach'alal cuando c'o itzel niqui'en chiwe, xcha' ri Jesús.
MAT 19:1 Y cuando ri Jesús xuq'uis rutzijoxic ri jun ejemplo, xbe y xuya' can ri lugar ri', ri rubinan Galilea. Raja' xbe c'a pa Judea, y xk'ax c'a juc'an chic ruchi' rakan-ya' Jordán.
MAT 19:2 Raja' can yalan je q'uiy winak ri xetzekleben richi chiri', y jec'o chuka' ri xec'achoj roma.
MAT 19:3 Y ja' jec'o jujun achi'a' fariseos ri xeloka riq'uin, chi niquitojtobej ri Jesús chi nitzak ta pa quik'a'. Y romari' xquic'utuj che: ¿Utz como chi jun achi nujach-ri' riq'uin ri raxayil roma xabachique (xama'anchique) ex?
MAT 19:4 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': ¿Man itz'eton ta c'a chupa rutzij ri Dios ri nu'ij chi can pa ruticribel pe ri Dios je ca'i' xeru'on? Can man ruyon ta ri achi y chuka' man ruyon ta ri ixok.
MAT 19:5 ¿Can manak como itz'eton chuka' ri tz'iban can? Ri nu'ij: Romari' ri achi xquieruya' can ri rute-rutata' y xtiquic'on-qui' riq'uin ri raxayil, y chi je ca'i' xe jun xtiqui'en. Quiri' nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can.
MAT 19:6 Y romari' cuando quic'uan chic qui', man je ca'i' ta chic, xe jun chic quibanon. Romari', ri can xe jun chic quibanon roma ri Dios, man jun winak tijacho quichi', xcha' ri Jesús.
MAT 19:7 Y ri achi'a' fariseos xquic'utuj che ri Jesús: Xa quiri', ¿anchique roma ri Moisés xu'ij chi xa jun achi nrojo' nujach-ri' riq'uin raxayil, tu'ona' jun carta ri nu'ij chi nujach-ri' riq'uin y tuya' che ri raxayil?
MAT 19:8 Y ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Can anche'l cowirinak ri iwánima rix cami, quiri' chuka' xbanataj ojer can pa ru-tiempo ri Moisés. Romari' raja' xu'ij chi jun achi c'o modo nujach-ri' riq'uin ri raxayil; pero pa ruticribel pe, man quiri' ta ri x-an.
MAT 19:9 Ren can nin-ij-wi chiwe chi xabachique (xama'anchique) achi ri nujach-ri' riq'uin ri raxayil y xa man roma ta ri ixok ruc'uan-ri' riq'uin jun chic achi, xa roma ri achi xucanoj jun chic ixok, ri achi ri' can nika pa mac chech ri Dios. Y xa c'o jun achi ri nuc'on ri ixok chi ntoc raxayil, roma ri ixok rujachon-ri' riq'uin ri rachijil, chuka' ri achi ri' can nika pa mac chech ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 19:10 Y ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Xa jun achi can jumul ximil riq'uin ri raxayil, más ta utz che ri achi man ta nic'ue' raxayil, xecha' reje'.
MAT 19:11 Y ri Jesús can ja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Man conojel ta niqui'en entender ri tzij ri xin-ij-ka, roma man chique ta conojel yo'n-wi lugar chi manak ta nic'ue' quixaylal.
MAT 19:12 Y can jec'o-wi achi'a', desde que xe'alex can ja' yan xek'alajin chi can man xtiquicanoj ta quixaylal. Jec'o chuka' achi'a' je quiri', pero xa roma xe'an operar. Y jec'o chuka' achi'a' je quiri', pero xa quiq'uin reje' xpe-wi que man xtiquicanoj ta quixaylal, chi quiri' niqui'en rusamaj ri Dios y yequito' ri ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios. Ri jun ri can nuna' chi nitiquier nic'ue' ruyon y man nic'ue' ta raxayil, can quiri' tu'ona', xcha' ri Jesús.
MAT 19:13 Y jec'o ac'uala' ri xec'uax-apo chech ri Jesús, chi tuya' ruk'a' pa quiwi' y tuc'utuj chuka' ru-bendición ri Dios pa quiwi'. Pero ri discípulos xa xqui'ij chique ri winak que man quiequic'uaj ri ac'uala' chech ri Jesús.
MAT 19:14 Pero ri Jesús xa xu'ij chique ri ru-discípulos: Tiya' lugar chi ri ac'uala' yepe wiq'uin ren, y man quie'ik'at. Roma ri ru-gobierno ri Dios, xe quichi ri je anche'l ac'uala'.
MAT 19:15 Y cuando ri Jesús ruc'utun chic ru-bendición ri Dios y xuyala' yan can ruk'a' pa quiwi' ri ac'uala', raja' xuya' can ri lugar ri' y xbe.
MAT 19:16 Y c'o jun c'ajol-ala' xapon riq'uin ri Jesús y xu'ij: Utzilaj Maestro, ta'ij chue: ¿Anchique ri utz ri nin-en ren chi quiri' ninwil nuc'aslen ri man niq'uis ta? xcha' raja'.
MAT 19:17 Y ri Jesús xu'ij che: ¿Anchique roma na'ij utz chue ren? Roma man jun winak ri utz ta, xa can xe Jun ri utz y ri' ja ri Dios. Xa ret can najo' jatapon chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta, can tabana' ri nu'ij ri mandamientos, xcha' che.
MAT 19:18 Y xpe ri c'ajol-ala' xuc'utuj che ri Jesús: ¿Anchique ri mandamientos ri'? xcha'. Y ri Jesús xu'ij che: Ri mandamientos ri' ja ri man cacamisan, ri achi ri c'o raxayil man tucanoj jun chic ixok, man catelak', man tatz'uc tzij chirij jun chic winak.
MAT 19:19 Chuka' quie'abana' respetar ri ate-atata'. Y anche'l najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel ri winak. Jari' ri mandamientos, xcha' ri Jesús.
MAT 19:20 Y ri c'ajol-ala' xu'ij che ri Jesús: C'a jin co'l cuando nubanon-pe ronojel ri'. ¿Anchique c'a ri ch'aka chic ri man nubanon ta? xcha' raja'.
MAT 19:21 Y ri Jesús xu'ij che: Xa najo' na'an ronojel, c'a c'o ri manak abanon. Man ajachon ta ri abeyomal chiquiwech ri winak ri manak quibeyomal. Tac'ayij ri c'o awiq'uin y ri rajil tajacha' chiquiwech ri winak ri manak quibeyomal, chi quiri' nic'ue' abeyomal chicaj. Y catampe wiq'uin y quinatzeklebej, xcha' ri Jesús.
MAT 19:22 Cuando ri c'ajol-ala' xuc'oxaj ri tzij ri xu'ij ri Jesús, nibison ránima xtzolaj-e, roma yalan rubeyomal c'o y man nrojo' ta nusipaj.
MAT 19:23 Ja cuando ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can tinimaj ri nin-ij chiwe, chi yalan cuesta che jun beyom ntoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAT 19:24 Xa más la'k nitiquier nik'ax jun camello pa jun ch'uti' rujulil jun acux, que chech jun beyom ntoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAT 19:25 Y cuando ri ru-discípulos ri Jesús xquic'oxaj ri tzij ri', can xsatz quino'j (xsach quic'u'x), y niqui'ij chiquiwech: Xa can anche'l ri nu'ij, xa can quiri', can man jun xticolotaj, xecha'.
MAT 19:26 Ri Jesús xerutzu-apo ri ru-discípulos y xu'ij chique: Man tinojij quiri'. Ri winak man yetiquier ta niquicol-qui', pero ri Dios ronojel nitiquier nu'on, xcha' chique.
MAT 19:27 Y ja' cuando ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ret aweta'n chi roj kayo'n can ronojel ri c'o kaq'uin, roma jatkatzekleben. ¿Y anchique xtakach'ec roj romari'?
MAT 19:28 Ri Jesús xu'ij: Can ketzij ri nin-ij chiwe, chi cuando xtapon ri tiempo chi ronojel xquie'oc c'ac'ac', ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol c'o chic nuk'ij, can xquich'oquie' pa nu-trono chi nin-en gobernar. Y chuka' rix ri jinitzekleben, xquixch'oquie' pa cablajuj tronos chi niben gobernar pa quiwi' ri cablajuj quiwech familias ri je calc'ual can ri cablajuj ralc'ual can ri achi xubinaj Israel.
MAT 19:29 Y xabachique (xama'anchique) winak ri woma ren ruyo'n can rocho, rach'alal, rute-rutata', raxayil, ralc'ual o rulef, q'uiy ri xtiyo'x che; can cien más ri ruq'uiexel xtiyo'x che. Y can xtiyo'x chuka' ruc'aslen ri manak xtiq'uis.
MAT 19:30 Y je q'uiy ri yalan quik'ij cami, xtapon ri k'ij cuando manak chic quik'ij xtic'ue'. Y je q'uiy ri xa manak quik'ij ri cami, xtapon ri k'ij cuando xtic'ue' quik'ij.
MAT 20:1 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri xu'on jun achi rajaf ulef ri xerucanoj samajel chi yesamaj riq'uin. Raja' can cumaj xcataj y ri samajel ri xeril xerutak pa rulef ri ruticon uva chech chi xquimol ri cosecha.
MAT 20:2 Cuando ri achi ri' xeril ri samajel y xu'ij chique chi can xtuya' jun denario chique chi quik'ij, ja xerutak pa rulef ri ruticon uva chech.
MAT 20:3 C'ajari' ri achi xel chic e c'o la'k a las nueve che ri nimak'a' ri', y xutzu' pa c'ayibel chi jec'o ri man quiwilon ta quisamaj.
MAT 20:4 Raja' xapon quiq'uin y xch'o'n-apo chique y xu'ij: Quixbesamaj chuka' rix pa wulef ri nuticon uva chech, y ren xtinya' jun utz iwajil, xcha' chique. Y ri samajel ri' can xebe-wi pa samaj.
MAT 20:5 Ri rajaf ri ulef, can quiri' chuka' xu'on quiq'uin ri ch'aka chic samajel ri xeril cuando xel-e pa nic'aj-k'ij, y quiri' chuka' xu'on ri c'o la'k a las tres ri nak'ak'ij. Raja' xerutak ri samajel pa rusamaj, y xu'ij chique chi can xtuya' jun utz cajil.
MAT 20:6 Y c'o la'k a las cinco ri nak'ak'ij, raja' xel chic e jun mej (bey) y xeberila-pe ch'aka chic, y xu'ij chique: ¿Anchique roma rix manak jixsamaj y chi jun k'ij ri jixc'o we'? xcha' chique.
MAT 20:7 Y ri samajel ri' xqui'ij che: Man jun xyo'n kasamaj, xecha'. Y ri rajaf ri ulef xu'ij chique: Quixbesamaj chuka' rix pa wulef ri nuticon uva chech, y xtinya' jun utz iwajil, xcha' chique. Y ri samajel ri' can xebe pa samaj.
MAT 20:8 Cuando xka yan ka ri k'ij, xpe ri rajaf ulef, xu'ij che ri uc'uey quichi ri samajel: Quie'awoyoj-pe conojel ri samajel y quie'atojo-e. Na'ey quie'atojo' ri samajel ri xeloka después, y c'ajari' quie'atojo' ri xeloka na'ey, xcha' raja'.
MAT 20:9 Cuando ri samajel ri xe'oc pa samaj ri c'o la'k a las cinco ri nak'ak'ij, xe'apon chi yetoj; jun denario ri xtoj chique, roma quiri' xurayij ránima ri rajaf ulef nuya' chique.
MAT 20:10 Y cuando xe'apon ri samajel ri xe'oc pa samaj na'ey chi yetoj; xquinojij que más q'uiy ri xtiyo'x chique, roma reje' can jun k'ij xesamaj. Pero cuando xtoj rajil ri quik'ij, xquitzu' chi reje' chuka' xa jun denario ri xyo'x chique.
MAT 20:11 Cuando xquitzu' chi junan ri xyo'x chique, xquich'ojij ri cajil che ri patrón.
MAT 20:12 Ri samajel ri' xqui'ij: Ri samajel ri xe'oc-pe pa samaj después, xa jun hora oc xesamaj, y can junan xa'an chique kaq'uin roj, y roj jun k'ij ri xojsamaj y xojc'ue' chuxe' ruk'ak'al-k'ij, xecha'.
MAT 20:13 Y ri rajaf samaj xu'ij che jun: Xa junan xentoj ri ch'aka chic samajel, man jun itzel ex xin-en chawe ret. Roma quiri' xka'ij awiq'uin chi jun denario ninya' chawe. ¿Noka pa awi'?
MAT 20:14 Cami ret xe tac'uaj ri awajil y utz jabe. Y chique ri samajel ri xe'oc pa samaj después, can pa wánima ren xalex-wi chi xinya-e ri cajil anche'l ri awajil ret.
MAT 20:15 Roma ronojel ri c'o wiq'uin ren, can pa nuk'a' ren c'o-wi chi nin-en anchique ri ninjo' nin-en che. ¿O itzel yinatzu' roma nin-en ri utz? xcha' raja'.
MAT 20:16 Ri ejemplo re' nuk'alajij chakawech chi je q'uiy ri yalan quik'ij cami, xtapon jun k'ij cuando manak chic quik'ij xtic'ue'. Y je q'uiy ri xa manak quik'ij cami, xtapon jun k'ij cuando xtic'ue' quik'ij. Y más que je q'uiy ri yewoyox, man conojel ta yecho'x chi nic'ue' quik'ij. Quiri' xu'ij ri Jesús.
MAT 20:17 Ri Jesús y ri cablajuj ru-discípulos y ri ch'aka chic winak ri je-benak quiq'uin, quitz'amon-e bey pa tenemit Jerusalem. Y ja' cuando ri Jesús xeruc'uaj juba' aparte ri ru-discípulos roma c'o nrojo' nu'ij chique.
MAT 20:18 Raja' xu'ij: Rix iweta'n chi c'a pa tenemit Jerusalem jojapon-wi, y chiri' xquijach-wi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol. Xquibejach pa quik'a' ri nimalaj tak sacerdotes y chuka' pa quik'a' ri maestros chi ri ley. Y reje' xtiqui'ij chi quicamises.
MAT 20:19 Y chuka' xquibejach coma reje' pa quik'a' winak ri man je israelitas ta. Y ri winak man je israelitas ta xquietze'n chuij, xquinquich'ey y c'ajari' xquinquibajij chech cruz. Pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xcha' chique.
MAT 20:20 Y ri je ca'i' discípulos ri je ralc'ual ri achi rubinan Zebedeo, c'o ri quite' quiq'uin cuando junan xebe-apo riq'uin ri Jesús. Y ri quite' xxuquie-ka chech ri Jesús chi xuc'utuj jun favor che.
MAT 20:21 Ri Jesús xu'ij che ri te'j: ¿Anchique ri najo'? xcha' che. Y ri ixok xu'ij che ri Jesús: Ren ninjo' chi cuando na'an yan gobernar, ri ca'i' wal re' xquiech'oquie' ta apo awiq'uin; can ta quiri' xta'an chique, jun ta nic'ue' pa a-derecha y jun ta pa a-izquierda. Can tabana' chique chi xtic'ue' ta quik'ij, xcha' raja'.
MAT 20:22 Pero ri Jesús xu'ij: Rix man iweta'n ta anchique ri nic'utuj. Y romari' ren ninc'utuj chiwe cami: ¿Nicoch' como rix anche'l ri xti'an chue ren? ¿Y nicoch' como chuka' rix jun sufrimiento anche'l ri xtika pa nuwi' ren? Roma ronojel ri xtika pa nuwi' ren, xa anche'l jun ya' can q'uey, can anche'l jun bautismo, xcha' ri Jesús. Y ri ca'i' discípulos ri je ral ri ixok xqui'ij: Nakacoch', xecha' che ri Jesús.
MAT 20:23 Y ri Jesús xu'ij chic chique: Can ja-wi; rix can xticoch'-wi ri anche'l xti'an chue ren. Chuka' can xticoch' jun sufrimiento ri anche'l xtika pa nuwi' ren; ri can anche'l jun ya' can q'uey, can anche'l jun bautismo. Pero ri nic'utuj rix, chi jun chiwe nich'oquie' pa nu-derecha y ri jun chic pa nu-izquierda, ri' man pa nuk'a' ta ren c'o-wi chi ninya' chiwe. Roma ri nic'utuj rix, can ja ri Nata' xnojin yan anchok chique xtuya-wi lugar chi yech'oquie' chiri'.
MAT 20:24 Y cuando ri lajuj discípulos xquic'oxaj ri x-ix, xpe quiyowal chique ri je ca'i' discípulos ri cach'alal qui'.
MAT 20:25 Pero ri Jesús xeroyoj ri ru-discípulos y xu'ij chique: Ren nin-ij chi rix jabel iweta'n chi we' chech-ulef ri niqui'en gobernar, can cajaf quibanon-ka chiquij ri winak ri jec'o pa quik'a'. Y quiri' chuka' ri ch'aka chic ri can c'o quik'ij, niquijo' chi quienimex y can ti'an ronojel ri niqui'ij.
MAT 20:26 Pero chi'icojol rix man quiri' ta. Roma xa c'o jun ri nrojo' chi nic'ue-ka ruk'ij, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y co'l oc tu'ona-ka chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj.
MAT 20:27 Xa jun chiwe rix can nrojo' chi ja raja' ri na'ey y c'o ta ruk'ij, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y co'l oc tu'ona-ka chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj.
MAT 20:28 Can tu'ona' anche'l nin-en ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol. Ren man ninpokonaj ta wi' yisamaj coma ri ch'aka chic; can romari' xipe. Y man xipe ta chuka' xe chi jec'o ri yebano-pe ronojel ri nin-ij chique. Can ja ren ri yibano ri samaj, y can ninya' nuc'aslen chi quiri' je q'uiy ri yecolotaj, xcha' ri Jesús.
MAT 20:29 Cuando ri Jesús y ri ru-discípulos ja' niquiya' can ri tenemit rubinan Jericó, yalan je q'uiy winak ri xetzekleben richi ri Jesús.
MAT 20:30 Jec'o ca'i' moy je-ch'ocol chuchi' ri bey xquic'oxaj chi ri Jesús jari' ri nik'ax-e chiri', y reje' riq'uin quichuk'a' xech'o'n y xqui'ij: Ajaf, ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj kawech roma ri kabanon, xecha'.
MAT 20:31 Y ri winak xequich'olij chi quiri' man chic quiech'o'n-apo. Pero reje' xa riq'uin más quichuk'a' xech'o'n y xqui'ij-apo: Ajaf, ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj kawech roma ri kabanon, xecha'.
MAT 20:32 Y ri Jesús xeruc'oxaj, romari' xpa'e-ka, xeroyoj y xu'ij chique: ¿Anchique nijo'? xcha' ri Jesús chique.
MAT 20:33 Reje' xqui'ij che ri Jesús: Ajaf, roj nakajo' jojtzu'n, xecha'.
MAT 20:34 Ri Jesús roma yalan xujoyowaj quiwech ri ca'i' moy, can ja' xuya' ruk'a' chuchi' tak quiwech. Y reje' can ja' xetzu'n, y xquitzeklebej-e ri Jesús.
MAT 21:1 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos y ri ch'aka chic winak ri je-benak quiq'uin ye'apon yan pa tenemit Betfagé, ri c'o-apo chech ri juyu' rubinan Olivos; can nakaj chic jec'o-wi-apo che ri tenemit Jerusalem. Ri Jesús ja xerutak-e ca'i' ru-discípulos.
MAT 21:2 Raja' xu'ij-e chique: Quixoc-apo chupa la co'l tenemit la' y chiri' xtiwil jun alaj burro ri c'o chiri' riq'uin ri rute'. Tisolo-pe ri te'j y quie'ic'ama-pe ri ca'i' chue.
MAT 21:3 Y xa c'o jun ri c'o anchique ri xtu'ij-pe chiwe, rix ti'ij che: Yec'atzin juba' che ri Ajaf, pero can ch'anin xquierutzolej-pe, quixcha' can che, xe'uche'x-e roma ri Jesús.
MAT 21:4 Riq'uin re' can nibanataj anche'l ri tz'iban can roma ri jun ri xk'alajin rutzij ri Dios ojer can. Ri rutz'iban can raja', nu'ij:
MAT 21:5 Tiya' rutzijol chique ri winak ri aj-tenemit Sión, chi ri qui-Rey ja' petenak. Ri qui-Rey can manak oc ruk'ij rubanon-pe, raja' ch'ocol-pe chirij jun alaj burro. Ri alaj burro ral jun chicop chi eka'n (aka'n). Quiri' ri tz'iban can.
MAT 21:6 Y ri ca'i' discípulos xebe, y xqui'en-wi ri xchelebex-e chique roma ri Jesús.
MAT 21:7 Ri alaj burro y ri rute' xec'amer-pe che ri Jesús, c'ajari' ri discípulos xquiyala' jujun quitziak chiquij ri ca'i' chicop ri', y ri Jesús xch'oquie-e.
MAT 21:8 Y ri je-benak chirij ri Jesús can yalan-wi je q'uiy y xquiriq'uila' quitziak pa rubey ri Jesús chi niquiya' ruk'ij. Y ch'aka chic winak roma niquijo' niquiya' chuka' ruk'ij ri Jesús, xebequic'ama-pe ruxak tak che' chi xquiric' pa rubey.
MAT 21:9 Y ri winak ri je-benak chech ri Jesús y ri jec'o can chirij, can riq'uin ronojel quichuk'a' niqui'ij: ¡Matiox chi petenak ri Jun re', ri ru-familia can ri rey David! ¡Raja' yo'n-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios! ¡Petenak pa rubi' ri Ajaf Dios! ¡Matiox che ri Dios ri c'o chicaj! yecha'.
MAT 21:10 Y cuando ri Jesús ntoc-apo pa tenemit Jerusalem, xepe ri winak y xquimol-qui' ch'anin chi niquitzu' ri Jesús. Y ri winak ri' niqui'ij: ¿Anchique chi achi re'? yecha'.
MAT 21:11 Y jec'o ri xe'in: Re' ja ri Jesús, ri nik'alajin ri ni'ix che roma ri Dios. Raja' aj-Nazaret, ri tenemit ri c'o pa Galilea, yecha'.
MAT 21:12 Y ri Jesús xapon pa rocho ri Dios ri c'o pa tenemit Jerusalem. Y roma xutzu' chi anche'l c'ayibel quibanon ri winak che, xerokotaj-e conojel ri yec'ayin y ri yelok'on. Y chique ri niquijal rech mero, xerutacmayila' can ri qui-mesas. Y quiri' chuka' xu'on can chique ri quich'acat ri niquic'ayij palomas.
MAT 21:13 Ri Jesús xu'ij chique ri winak ri': Chupa rutzij ri Dios tz'iban can chi ri wocho, jay chi oración. Pero rix xa anche'l quijul elek'oma' ibanon che, xcha' ri Jesús chique.
MAT 21:14 Y cuando ri Jesús c'o pa rocho ri Dios, jec'o winak je moy y jec'o chuka' ri yejetz'ma'y yebin ri xe'apon riq'uin chi yeruc'achojrisaj-e. Y raja' can quiri' xu'on chique.
MAT 21:15 Pero ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley xpe quiyowal, roma ri Jesús q'uiy milagros ri yeru'on, y roma chuka' ri ac'uala' riq'uin quichuk'a' niqui'ij chiri' pa rocho ri Dios: ¡Matiox chi xoka ri Jun re', ri ru-familia can ri David! yecha'. Y jari' ri xbano chique chi xpe quiyowal.
MAT 21:16 Xepe ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' maestros, xqui'ij che ri Jesús: ¿Nac'oxaj ri niqui'ij ri ac'uala'? xecha'. Y xpe ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Ja', ninc'oxaj. Y rix ¿man itz'eton ta c'a chupa rutzij ri Dios ri nu'ij: Ri can ketzij yeyo'n ruk'ij ri Dios ja ri ac'uala' y ri c'a yetz'uman (yeme')? xcha' ri Jesús chique ri achi'a' ri'.
MAT 21:17 Y ri Jesús xeruya' can chiri' ri achi'a'. Raja' xel-e pa tenemit Jerusalem y xbe pa tenemit Betania. Chiri' xbe-wi chi xuk'axaj ri ak'a' ri'. Y chuka' ri ru-discípulos xebe riq'uin.
MAT 21:18 Y nimak'a' ruca'n k'ij, cuando quitz'amon bey chi yetzolaj pa tenemit Jerusalem, ri Jesús xnum-pe rupa.
MAT 21:19 Y cuando je-benak, raja' xutzu' jun mata higo chunakaj ri bey. Xbe-apo chuxe' chi xucanoj rech, pero xa man jun rech c'o, xa ruyon ruxak. Y ri Jesús ja' xch'o'n che ri che' y xu'ij che: Man jun mej (bey) chic xtaya' awech. Y ri higo ri' can xchaki'j-ka.
MAT 21:20 Cuando ri ru-discípulos ri Jesús xquitzu' chi xchaki'j-ka ri jun mata higo, xqui'ij: ¿Anche'l xu'on chi ch'anin xchaki'j-ka ri jun mata higo? xecha'.
MAT 21:21 Xpe ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij nin-ij chiwe: Xa can ninimaj chi nibanataj ri nijo' y can man nipe ta pa iwánima chi xa man nibanataj ta, can xquixtiquier niben quiere' che jun mata higo. Y c'o ta más nimalaj tak ex jixtiquier niben, que chech ri jun re'. Jixtiquier ta ni'ij che la juyu' la' chi tel-e chila' y tik'ax chupa ri mar, y can quiri' xtibanataj.
MAT 21:22 Can ronojel ri xtic'utuj che ri Dios y can ninimaj chi raja' can xtu'on-wi ri nijo', can xtibanataj-wi ri nic'utuj.
MAT 21:23 Y cuando ri Jesús c'o chic pa rocho ri Dios y nuc'ut chic rutzij ri Dios chiquiwech ri winak, ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri winak, xe'apon-apo riq'uin y xquic'utuj che ri Jesús: ¿Ancu'x (Anchique) yoyo'n uchuk'a' pa ak'a' chi xe'awokotaj-e ri winak yec'ayin pa rocho ri Dios? ¿Y ancu'x (anchique) chuka' yoyo'n lugar chawe chi ye'aben ronojel re' chiquicojol ri winak? xecha' che.
MAT 21:24 Xpe ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Ren c'o chuka' jun ex ri ninjo' ninc'utuj chiwe, y xa xti'ij-pe chue, ren chuka' xtin-ij chiwe ancu'x (anchique) yoyo'n uchuk'a' pa nuk'a' chi yenben ronojel re'.
MAT 21:25 Y ja' cuando ri Jesús xuc'utuj: ¿Ja ri Dios ri x-in che ri Juan chi quieru'ona' bautizar ri winak? ¿O xa winak xe'in che? xcha' ri Jesús. Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij xqui'ij-ka chiquiwech: ¿Anchique naka'ij che ri Jesús cami? xecha-ka. Roma xa naka'ij che chi ri Juan ja ri Dios ri takayon-pe richi, ri Jesús xtu'ij chake chi anchique roma man xkanimaj ta rutzij.
MAT 21:26 Y xa naka'ij che chi ja ri winak xe'in che ri Juan chi tu'ona' quiri', can man utz ta, roma roj can nakaxi'j-ki' chiquiwech ri winak xa xquiecataj chakij. Roma conojel winak can quieta'n-wi chi ri Juan can xuk'alajij-wi ri x-ix che roma ri Dios, xecha-ka chiquiwech.
MAT 21:27 Y c'ajari' xqui'ij-apo che ri Jesús: Roj man keta'n ta, xecha-apo. Y ri Jesús can ja' xu'ij chique ri achi'a' ri': Roma rix man xixtiquier ta xi'ij chue, ren man xtin-ij ta chuka' chiwe ancu'x (anchique) yoyo'n uchuk'a' chue chi yenben quiere', xcha' ri Jesús.
MAT 21:28 Ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Can tinojij utz ri xtin-ij chiwe. C'o jun achi xec'ue' ca'i' ralc'ual. Y ri tata'j re' xu'ij che jun ralc'ual na'ey: Cami, cabesamaj anchi' katicon-wi uva, xcha' che.
MAT 21:29 Pero raja' xu'ij che rutata': Cami man ninjo' ta yibesamaj, xcha'. Y c'ajari' xunojij pa ránima que man utz ta ri xu'ij y romari' xunojij chi can más utz ne'samaj, y can ja' xbesamaj.
MAT 21:30 Y ri tata'j quiri' chuka' xu'ij che ri jun chic ralc'ual, chi te'samaj. Y ri ralc'ual ri' xu'ij che: Ja' tat, ja yibe, xcha'. Pero xa man xbe ta.
MAT 21:31 Ri Jesús xuc'utuj: ¿Ancu'x (Anchique) chique ri je ca'i' xbano ri xrojo' ri tata'j? xcha'. Y ri achi'a' ri' xqui'ij: Ja ri na'ey, xecha'. Y ri Jesús xu'ij chique: Can tinimaj ri nin-ij chiwe, chi ja ri moloy-impuestos y ri ixoki' itzel quic'aslen ri ni'ix rameras chique, ri xquie'oc na'ey chiwech rix quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, roma reje' can xquinimaj ri Dios.
MAT 21:32 Cuando ri Juan Bautista xpe, xuc'ut jun chojmilaj bey chiwech, xa ja rix man xinimaj ta. Xe ri moloy tak impuestos y ri ixoki' rameras ri xquinimaj. Pero rix, más que xitzu' ri' can man xiya' ta can ri imac y man xiben ta ri nrojo' ri Dios, y man xinimaj ta chuka'.
MAT 21:33 Y tic'oxaj na pe' jun chic ejemplo, xcha' ri Jesús chique ri winak: Xc'ue' jun achi rajaf jun ulef; xpe raja' xutic uva pa rulef y xuya' co'c' chirij. Xu'on chuka' anche'l jun ch'uti' pila chupa ri ulef chi niyitz' ri uva, y chuka' jun torre, chi parui' ri' nic'ue-wi ri jun ri nuchajij ri ulef ri'. C'ajari' xuya' can pa kajic chique jujun achi'a', y raja' xbe naj.
MAT 21:34 Y cuando xoka ri tiempo chi ri cosecha, ri rajaf ri ulef xutak jun rusamajel, y c'ajari' xutak jun chic, y quiri' je q'uiy ri xerutak chi niquic'utuj ri uva; roma riq'uin ri' nitoj-wi ri rukajic ri ulef.
MAT 21:35 Pero ri achi'a' ri je-kajayon ri ulef, xa man xequic'ul ta jabel ri samajel ri je-takon-e roma ri rajaf ri ulef. Jun xquich'ey, jun xquiq'uiak che abaj y jun chic xquicamisaj.
MAT 21:36 Xpe ri rajaf ri ulef xerutak ch'aka chic rusamajel. Can más je q'uiy ri xerutak ri jun chic mej (paj) re'. Pero ri achi'a' ri' ja mismo xqui'en chique.
MAT 21:37 Y pa ruq'uisbel, ri rajaf ulef xunojij y xu'ij: Ri achi'a' ri kajoy-ulef can xquieniman cuando xtiquitzu' chi can ja ri walc'ual ri xtapon, xcha-ka raja'.
MAT 21:38 Pero ri achi'a' ri', can xe xquitzu' chi ja ri ralc'ual ri rajaf ulef xapon, xqui'ij-ka chiquiwech: Jare' ri ne'oc rajaf ronojel ri ulef ri kakajon cami. Cami kacamisaj, chi quiri' pa kak'a' roj nic'ue-wi can ri ulef, xecha'.
MAT 21:39 Y can quiri-wi xqui'en. Xquitz'om y xquilesaj-e ri ralc'ual chiri' chupa ri rulef y xquicamisaj.
MAT 21:40 C'ajari' ri Jesús xu'ij: Cuando xtipe ri rajaf ri ulef ri ticon uva chech, ¿anchique como xtu'on chique ri achi'a' ri', ninojij rix? xcha'.
MAT 21:41 Y ri winak xqui'ij: Ri rajaf ulef man xtujoyowaj ta quiwech ri itzel tak achi'a' kajoy-ulef, can xquierucamisaj; y c'ajari' ri rulef xtuya' chic pa kajic chique ch'aka chic achi'a' ri can xtiquiya-wi ri kajbel richi, ri uva rajil ri ulef cuando napon ri tiempo, xecha'.
MAT 21:42 Ri Jesús xu'ij chique: ¿Can man jun mej (bey) c'a itz'eton ri jun tzij tz'iban can chupa rutzij ri Dios? Ri tzij ri' nu'ij: C'o jun Abaj ri man xka ta chiquiwech ri achi'a' ri je banoy-jay. Pero xa ja ri Abaj ri' ri xc'atzin, roma can jari' ri xcuses chi quiri' ri jay man nitzak ta. Can ja ri Ajaf xbano chi xcuses ri Abaj re', y roj can man jun mej (bey) katz'eton chi nibanataj quiere'. Quiri' nu'ij rutzij ri Dios.
MAT 21:43 Y romari', rix manak chic xquixc'ue' pa ru-gobierno ri Dios. Ri xquiec'ue' pa ru-gobierno ri Dios, xa ja yan chic ri ch'aka chic winak ri can xtiwachin-wi ri quic'aslen chech ri Dios.
MAT 21:44 Xabachique (Xama'anchique) winak ri xtitzak parui' ri Abaj ri xcuses che ri jay, can jumul xtimulumu'. Y xabachique (xama'anchique) winak ri xtika ri Abaj ri' chirij, can xtuquie'j jumul, xcha' ri Jesús.
MAT 21:45 Y cuando ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos quic'oxan chic ka ri ejemplos ri xerutzijoj ri Jesús, can xqui'en entender chi xa chiquij reje' xch'o'n-wi-ka.
MAT 21:46 Y ja' cuando reje' xquijo' xquitz'om yan e ri Jesús. Pero man xqui'en ta roma xa niquixi'j-qui' chiquiwech ri winak; roma chiquiwech ri winak, ja ri Jesús ri nik'alajin ri ni'ix che roma ri Dios.
MAT 22:1 Y ri Jesús xch'o'n chic chique ri winak, y xerucusaj ch'aka chic ejemplos. Raja' xu'ij:
MAT 22:2 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin jun nimak'ej ri xu'on jun rey cuando xc'ule' ri ralc'ual.
MAT 22:3 Ri rey ri', can jec'o-wi chic ri jerubanon invitar chi ye'apon chupa ri jun c'ulubic ri', y romari' xerutak ri rusamajel chi xequiwoyoj ri winak. Pero ri je-banon invitar man xquijo' ta chic xe'apon.
MAT 22:4 Y ri rey xerutak-e ch'aka chic rusamajel y xu'ij-e chique: Ti'ij chique conojel ri jenubanon yan invitar, chi quiepe chupa ri jun nimak'ej re'. Can ronojel c'o chic chi jojwa'. Ri achij tak nuwacx y ri ch'aka chic wawaj ri jenuwilin-pe utz, je ti'oj chic chi yec'atzin chupa ri k'ij re', x-an yan quibanic y jec'o chic chi yetej. Can ronojel c'o chic, can jo' pa c'ulubic, quixcha' chique.
MAT 22:5 Pero ri je-banon invitar, man xeniman ta riq'uin ri xbe'ix chic jun mej (bey) chique. Jun xbe pa rusamaj pa juyu', y jun xa ja ri c'ayij ri c'o pa ránima.
MAT 22:6 Y ri ch'aka chic winak ri je-banon chuka' invitar chi ri c'ulubic ri', xa xequitz'om ri samajel ri jerutakon-e ri rey, y xequicamisaj; roma chiquiwech reje' ri je samajel ri' xa man jun quik'ij.
MAT 22:7 Cuando xapon rutzijol riq'uin ri rey ri xbanataj, xcataj ruyowal. Raja' can ja' xerutak ru-soldados chiquij chi xeruq'uis ri je camisanel, y chuka' chi tiporox ri quitenemit.
MAT 22:8 C'ajari' ri rey xch'o'n chic quiq'uin ri rusamajel jun mej (bey) y xu'ij chique: Can ketzij-wi chi ronojel c'o chic chi ni'an ri c'ulubic, pero ri xenben invitar man xeloka ta, y xa can utz xu'on man xepe ta, roma xa can man nuc'ul ta chique xa ta jec'o-pe.
MAT 22:9 Cami, quie'iwoyoj-pe conojel ri winak ri xquie'iwil pa tak bey y ja ri bey ri ye'el-e chuchi' ri tenemit. Ti'ij chique chi quiepe chupa ri c'ulubic, xcha' chique.
MAT 22:10 Y cuando ri samajel xebe pa tak bey ri jec'o chuchi' ri tenemit, xequiwoyoj-pe ronojel quiwech winak, ri utz y ri man utz ta quic'aslen. Y ri jay anchi' x-an-wi ri c'ulubic, xnoj.
MAT 22:11 Y ri rey xoc-apo chi xerutzu' conojel ri xewoyox. Y raja' xutzu' chi c'o jun achi chiri' ri man rucusan ta ri tziak ri nicuses chupa ri jun c'ulubic ri'.
MAT 22:12 Ri rey xch'o'n che ri achi ri' ri c'o pa c'ulubic, y xuc'utuj che: Y ret ¿anchique xa'an chi xatiquier xatoc-pe we'? Cuando xa man ja' ta ri tziak ri nicuses chupa ri jun c'ulubic re' acusan, xcha' ri rey che. Y ri achi can man jun xch'o'n chech ri rey, roma man xtiquier ta xuk'alajij anchique roma man rucusan ta ri tziak.
MAT 22:13 Y ri rey ja' xu'ij chique ri rusamajel: Tixima-e ruk'a-rakan ri jun achi ri man rucusan ta ri tziak chi ri c'ulubic, tilesaj-e y tiq'uiaka' pa k'eku'm. Chiri' xe ok'ej xtu'on y xtujach'ach'ej rey.
MAT 22:14 Y más que can je q'uiy-wi ri yewoyox, can man conojel ta xquiecho'x chi ye'oc pa ru-gobierno ri Ajaf Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 22:15 Y ri achi'a' fariseos xebe; xbequinojij chiquiwech chi anchique modo niqui'en che ri Jesús chi nitzak ta pa quik'a' riq'uin ri nu'ij.
MAT 22:16 Romari' reje' xequitak qui-discípulos y jujun ruwinak ri rey Herodes. Xequitak-e riq'uin ri Jesús; y cuando reje' xe'apon riq'uin ri Jesús, xbequi'ij che: Ret ri jat jun Maestro, roj can keta'n chi xe-wi ri ketzij ri nika chawech y jari' ri natzijoj. Can nac'ut-wi ri rutzij ri Dios y can ja-wi rubixic na'an che. Roma ret man naxi'j ta awi' chech jun winak, más que can yalan ruk'ij.
MAT 22:17 Y cami nakajo' nakac'oxaj anchique ri xta'ij chake. Roma roj nakajo' nakana'ej: ¿Utz como nakatoj ri impuestos ri nu'ij ri rey César, o xa man utz ta? xecha'.
MAT 22:18 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij chirij. Romari' raja' xu'ij chique: Rix xa ca'i' ipalaj. ¿Anchique roma rix nitaj ik'ij chi yinitojtobej?
MAT 22:19 Tic'utu-pe ri mero ri nicuses chi nitoj ri impuestos, xcha' chique. Y reje' xquic'ut-apo ri mero chech; ri mero ri xquic'ut-apo ja ri niqui'ij denario che.
MAT 22:20 Y ri Jesús ja' xuc'utuj chique: ¿Anchok rupalaj y anchok rubi' c'o chech la mero? xcha' raja'.
MAT 22:21 Y reje' xqui'ij che ri Jesús: Chi ri rey César, xecha'. Y ri Jesús xu'ij chique: Tiya' che ri César ri can richi-wi ri César; y tiya' che ri Dios ri can richi-wi ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 22:22 Y cuando ri achi'a' ri' quic'oxan chic ri xu'ij ri Jesús, can anchique la xquina'. Y romari' reje' xquiya' can ri Jesús y xebe.
MAT 22:23 Y ri k'ij ri' jec'o achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' re' man niquinimaj ta chi ri caminaki' xquiec'astaj chic pe. Reje' xe'apon riq'uin ri Jesús chi xquic'utuj ri' che.
MAT 22:24 Reje' xqui'ij che ri Jesús: Ret ri jat jun Maestro, roj c'o nakajo' nakac'utuj chawe. Ri Moisés can rutz'iban-wi can chake: Xa c'o jun achi nuya' can ri raxayil roma nicom-e y man jun ralc'ual nic'ue' can, jun rach'alal ri caminak achi ri' tic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, chi quiri' yec'ue' ralc'ual riq'uin ri malca'n-ixok. Y xa can jec'o ralc'ual yec'ue' riq'uin ri ixok, ri na'ey ala' ri xtalex xtoc ralc'ual ri caminak chic e.
MAT 22:25 Y reje' xqui'ij: Xec'ue' je wuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri na'ey xc'ule', pero xcom-e y man jun ralc'ual xc'ue' can. Y roma xcom-e ri achi, ri raxayil xc'ue' can y xc'ule' chic riq'uin jun rach'alal ri achi ri xcom-e chech.
MAT 22:26 Ri ruca'n achi can quiri' chuka' xuc'ulumaj-e, raja' xcom-e y man jun ralc'ual xc'ue' can. Ri rox achi can ja' chuka' xuc'ulumaj-e anche'l ri je ca'i' na'ey rach'alal, y ri ixok c'a xc'ue' na can. Y chi wuku' achi'a' cach'alal qui' quiri' xquic'ulumaj-e.
MAT 22:27 Y cuando xecom yan e ri wuku' achi'a' cach'alal qui' chech ri ixok ri', chuka' raja' xcom-e.
MAT 22:28 Y ri achi'a' saduceos xqui'ij che ri Jesús: Ret na'ij chi xtapon jun k'ij cuando ri caminaki' xquiec'astaj-pe. Cuando xtapon ri k'ij ri', ¿anchok raxayil xtoc ri ixok ri'? Roma chi je wuku' achi'a' cach'alal qui' xec'ue' riq'uin, xecha'.
MAT 22:29 Ri Jesús can ja' xu'ij chique ri achi'a' ri': Rix xa jix-satzinak (jix-sachinak) riq'uin ri xi'ij. Ri rutzij ri Dios jun-wi chic ri nu'ij. Y can man iweta'n ta chuka' chi ri ruchuk'a' ri Dios can nim.
MAT 22:30 Roma cuando xtapon ri k'ij chi ri caminaki' xquiec'astaj-e, man xquiec'ule' ta chic. Reje' xa xquie'oc anche'l ri ru-ángeles ri Dios ri jec'o chicaj.
MAT 22:31 Pero ri caminaki' can yec'astaj-wi. ¿Man itz'eton ta c'a rutzij ri Dios ri yo'n can pa ik'a'? Chiri' ri Dios can nu'ij-wi chiwe:
MAT 22:32 Ja ren jin qui-Dios ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob. Quiri' xu'ij ri Dios ojer can. Y xa ta reje' je caminak ta chi ronojel tiempo, ri Dios man ta qui-Dios reje', roma xa man ta yec'astaj-e. Ri Dios can qui-Dios-wi ri c'o quic'aslen y man qui-Dios ta ri caminaki', xcha' ri Jesús.
MAT 22:33 Y cuando ri winak quic'oxan chic ri tzij ri xeru'ij ri Jesús chi yerutijoj, can anchique la xquina', roma man jun mej (bey) quic'oxan tzij anche'l ri xu'ij ri Jesús.
MAT 22:34 Y ri achi'a' fariseos can ch'anin xquimol-qui' chi niquinojij anchique ri xtiqui'en, roma xquic'oxaj chi ri Jesús can xutz'apij xequey ri achi'a' saduceos roma ri xu'ij.
MAT 22:35 Xpe jun chique ri achi'a' fariseos, ri can maestro chi ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés, xe chi nutojtobej ri Jesús, xuc'utuj che:
MAT 22:36 Ret ri can jat Maestro, ta'ij chue, ¿anchique chique ri mandamientos ri xuya' ri Dios che ri Moisés, ri c'o más rakalen?
MAT 22:37 Y ri Jesús xu'ij che: Ri mandamiento ri' ja ri tajo' ri Dios ri Awajaf. Tajo' riq'uin ronojel awánima. Tajo' chupa ronojel ri ac'aslen, y riq'uin ri ano'j (ana'oj).
MAT 22:38 Jare' ri na'ey y nimalaj mandamiento ri c'o chupa ri ley.
MAT 22:39 Y c'o chuka' jun ruca'n mandamiento ri yalan rakalen y xa can junan riq'uin ri na'ey. Y ri mandamiento ri' nu'ij: Can anche'l najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak. Quiri' nu'ij ri mandamiento ri'.
MAT 22:40 Ja ca'i' mandamientos re' je ruxe'l ronojel ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés y ronojel ri qui'in can ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can. Ri ca'i' mandamientos re' yalan quikalen, xcha' ri Jesús.
MAT 22:41 Y cuando c'a quimolon-qui' ri achi'a' fariseos, xpe ri Jesús can c'o ri xuc'utuj chique.
MAT 22:42 Raja' xuc'utuj chique: ¿Anchique ninojij rix chirij ri Cristo? Cuando raja' xtipe, ¿anchok ru-familia raja'? Y ri achi'a' fariseos xqui'ij: Ru-familia ri rey David, xecha'.
MAT 22:43 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Pero anchique roma ri rey David xu'ij Wajaf che ri Cristo? Roma xa can xk'alajix che roma ri Espíritu Santo, y romari' can xu'ij:
MAT 22:44 Ri Ajaf Dios xu'ij che ri Wajaf ri Cristo: Cach'oquie-pe pa nu-derecha, y xquienya' chuxe' awakan ri itzel yetz'eto awichi. Quiri' xu'ij ri Dios.
MAT 22:45 Y ri rey David, xa Wajaf nicha' che ri Cristo, ¿anchique roma ni'ix chi ri Cristo xa choj jun ru-familia can ri rey David? xcha' ri Jesús.
MAT 22:46 Y man jun xu'ij ta apo jun tzij che ri Jesús, chirij ri Cristo ri xuc'utuj chique. Can ja' k'ij ri' cuando man jun chic xbano cowil chi c'o ta anchique ri nuc'utuj-apo che ri Jesús.
MAT 23:1 Y Jesús ja' xch'o'n chiquiwech ri winak y chuka' chiquiwech ru-discípulos, raja' xu'ij:
MAT 23:2 Pa ruq'uiexel ri Moisés, jec'o can ri achi'a' maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos.
MAT 23:3 Romari' rix can quixniman chique. Can ronojel ri niqui'ij chiwe, tibana'. Pero man tiben anche'l niqui'en reje'. Roma reje' xa man yetiquier ta niqui'en ri niqui'ij.
MAT 23:4 Reje' nimalaj tak eka'n (aka'n) niquiya' chiquij ri winak, ri can yalan calal y can cuesta yec'uax. Ri eka'n (aka'n) ri' xe chiquij ri winak niquiya-wi y reje' man niquisiloj ta jun rui-quik'a' chi niqui'en ta o niquic'uaj ri eka'n (aka'n).
MAT 23:5 Ronojel ri niqui'en reje' xe chi quietz'et y quiena'ex coma ri winak chi ja ri utz ri niqui'en. Y can nika chiquiwech nitz'ibes juba' rutzij ri Dios chech jun tz'um y niquiya' chupa jun chic tz'um, y can nim niqui'en che y ja' niquiya' nic'aj-quiwech, chuka' can c'o jun chic niquiya' chiquik'a' chi tiquitzu' ri winak. Y chuka' más chawen niqui'en che rutz'abal ruchi' tak quitziak.
MAT 23:6 Can ja chuka' ri na'ey tak ch'aquet niquicanoj pa nima'k tak wa'in y chuka' pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chi quiri' ti'ix chiquij chi reje' yalan quik'ij.
MAT 23:7 Can yalan nika chiquiwech chi ye'an saludar ri anchi' niquimol-wi-qui' q'uiy winak. Y chuka' can yalan nika chiquiwech chi ni'ix can chique coma ri winak: Maestro, maestro, ye'uche'x, roma can c'o quik'ij yequitzu'.
MAT 23:8 Pero rix man tirayij ni'ix maestro chiwe, roma xa can xe Jun ri utz ni'ix Maestro che, y ri' ja ri Cristo. Pero rix iwach'alal iwi' chi'iwonojel.
MAT 23:9 Chuka' man roma ta chi ri winak c'o ruk'ij, roma ta ri' utz ni'ij katata' che. Man tiben quiri'. Roma ri Katata' xe Jun c'o pa kawi' konojel, y ri' ja ri Katata' ri c'o chicaj.
MAT 23:10 Can man tirayij chi ri winak niqui'ij wajaf chiwe. Roma xa can xe Jun ri Ajaf c'o y ri' ja ri Cristo.
MAT 23:11 Roma ri c'o más ruk'ij chi'icojol, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y co'l oc tu'ona-ka chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj.
MAT 23:12 Roma ri winak ri niquina' chi can c'o quik'ij, xa xtikases quik'ij. Pero ri niquina' chi can manak oc quik'ij, nim quik'ij xti'an chique.
MAT 23:13 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma xa can ik'aton quibey ri winak chi quiri' man ye'oc ta quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios. Can man utz ta ri ibanon, roma man jixoc ta apo rix y chuka' man niya' ta lugar chique ri winak.
MAT 23:14 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma rix can nimaj ronojel ex quichi ri malca'n tak ixoki'. Y xe chi tinimex chi jabel ic'aslen, can jixlayoj niben orar. Y romari' can más nim ri castigo xtika pa iwi', roma can q'uiy ri imac.
MAT 23:15 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma rix can jixbe chiquicanoxic ri winak, más que nik'axaj mar y chuka' can jixbin parui' ri rech-ulef chi ye'icanoj winak chi jixquitzeklebej, y niquinimaj ta ri ninimaj rix. Pero cuando je'iwilon chic ri yetzekleben iwichi, can man utz ta niben chique; roma ri nic'ut chiquiwech, can niben chique chi niquiya' can ri Dios, can niben chique chi je richi ri k'ak' más que chiwech rix.
MAT 23:16 ¡Juya' (Juyu') iwech rix ri jix-in chi jix uc'uey-bey y xa jix moy! Rix ri jix-in: Xa c'o jun ri nusiq'uij ri rocho ri Dios chi nu'on jurar, más que can man nu'on ta ri ru'in, can man jun rumac xtrakalej. Pero ri nu'on jurar pa rubi' ri oro ri c'o pa rocho ri Dios, can tu'ona' ri ru'in; y xa manak xtu'on, can c'o-wi mac xtrakalej.
MAT 23:17 Rix can nic'ut-wi chi jix nacanak y chuka' jix moy, roma ¿anchique ri más c'o ruk'ij? ¿Ja como ri oro ri c'o pa rocho ri Dios o ja ri rocho ri Dios ri nibano che chi can richi ri Dios ri oro ri c'o chiri'?
MAT 23:18 Rix chuka' ni'ij: Ri nusiq'uij ri altar chi nu'on jurar, más que can man nu'on ta ri ru'in, can man jun rumac xtrakalej. Pero ri nu'on jurar pa rubi' ri sipan can parui' ri altar, can tu'ona' ri ru'in; y xa manak xtu'on, can c'o-wi mac xtrakalej.
MAT 23:19 Can jix nacanak y can jix moy-wi, roma ¿anchique ri más c'o ruk'ij? ¿Ja como ri sipan can parui' ru-altar ri Dios o ja ri altar? Ja ri altar ri más c'o ruk'ij, roma jari' ri nibano che ri sipan can chi can richi-wi ri Dios.
MAT 23:20 Ri nusiq'uij ri altar chi nu'on jurar, can ronojel xunataj, can xunataj ri altar y chuka' ri sipan can parui' ri altar.
MAT 23:21 Ri can nusiq'uij ri rocho ri Dios chi nu'on jurar, can ronojel nunataj, can nunataj ri rocho ri Dios y chuka' ri Dios, roma raja' can chiri' c'o-wi.
MAT 23:22 Y ri nusiq'uij ri rocaj chi nu'on jurar, can nunataj anchi' ch'ocol-wi ri Dios y can nunataj chuka' ri Dios roma raja' ch'ocol chiri'.
MAT 23:23 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma hasta ri jubulaj tak k'ayis, ri quibinan menta, ri anís y ri comino ye'ich'up, y chitak-ba' chitak-ba' ye'ilesaj can chique chi ntoc i-diezmo chi niya' che ri Dios. Ronojel ri' can utz, pero iyo'n can ri más nic'atzin ri nu'ij chupa ri ley, chi utz tibana' quiq'uin ri winak, tijoyowaj quiwech ri ch'aka chic y can tiya' iwánima riq'uin ri Dios. Jari' ri más nic'atzin niben na'ey, c'ajari' quie'ibana' ri ch'aka chic ex.
MAT 23:24 Rix jix-in chi jix uc'uey-bey, pero xa jix moy, nin-ij chiwe, chi rix xe ri más tak cocoj mandamientos ri niben y ri más je nimalaj man je'ibanon ta.
MAT 23:25 ¡Can juya' (juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma xa jix anche'l lak ri jabel ch'ajch'oj quij pero ri quipa xa can tz'il. Rix can nic'ut chiquiwech ri winak chi can utz ri niben, pero pa iwánima man quiri' ta, roma xa nojinak riq'uin elak', y nojinak riq'uin itzel tak ex ri nirayij, roma rix can nirayij chi ronojel ri c'o quiq'uin ri winak iwiq'uin ta c'o-wi.
MAT 23:26 Rix fariseos xa jix moy. Can tibana' che ri ic'aslen anche'l jun lak ri can ch'ajch'oj rij y chuka' rupa. Can quiri' tibana'; tich'ajch'ojij ri iwánima na'ey chech ri Dios, chi quiri' ri ic'aslen can ketzij ch'ajch'oj chiquiwech ri winak.
MAT 23:27 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri xa ca'i' ipalaj! roma xa jix junan riq'uin ri anchi' yo'n-wi jun caminak, ri rij sak y ch'ajch'oj, pero ri rupa man quiri' ta; xa ruyon man utz ta c'o chupa, xa ruyon rubakil caminak.
MAT 23:28 Can jix quiri-wi. Can anche'l choj ri ic'aslen chiquiwech ri winak, pero pa iwánima xa man quiri' ta chech ri Dios. Ri iwánima xa nojinak riq'uin itzel tak ex. Y chuka' can ca'i' ipalaj.
MAT 23:29 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos ri ca'i' ipalaj! roma jabel ye'iben quibanic ri xan anchi' je-mukun ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can. Rix can jabel-wi ye'iwak anchi' je-mukun-wi ri chojmilaj tak ralc'ual ri Dios.
MAT 23:30 Y rix ni'ij: Xa ta roj xojc'ue' pa qui-tiempo ri kati't-kamama', roj manak ta xekato' cuando xequicamisaj ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios, jixcha'.
MAT 23:31 Pero can ja rix ri jixk'alajin-ka chiwij chi jix qui-familia can ri xecamisan quichi ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can.
MAT 23:32 Can tiq'uisa' ru'onic ri xquiticriba' can ri iwati't-imama'.
MAT 23:33 Rix, xa anche'l jix itzel tak cumetz. ¿Can anchique modo ni'ij chi jixtiquier nicol-iwi' y man jixbe ta pa k'ak' roma ri itzel tak ex ri niben? Manak modo. Rix can pa k'ak' xquixapon-wi.
MAT 23:34 Romari' ren xquientak chi'icojol, achi'a' ri yek'alajin ri nu'ij ri Dios chique, achi'a' ri yalan quino'j (quina'oj) y achi'a' je maestros. Pero rix jec'o chique ri nusamajel xquie'ibajij chech cruz chi ye'icamisaj, y jec'o ri xe quiri' xquie'icamisaj. Jec'o xquie'ich'ey pa tak sinagogas, ri jay anchi' nimol-iwi' chi nic'oxaj ri rutzij ri Dios; y xabachique (xama'anchique) tenemit yebe-wi reje', rix chuka' xquixapon chiri' roma ye'ikotaj, roma can itzel ye'itzu'.
MAT 23:35 Y roma quiri' niben, ja rix jixwakalen quicamic conojel ri chojmilaj tak winak ri je-camisan; ri xtiquier-pe riq'uin ri rucamic ri chojmilaj achi xubinaj Abel c'a riq'uin ri rucamic ri achi xubinaj Zacarías, ri ralc'ual ri achi xubinaj Berequías. Y nin-ij chiwe, chi ri Zacarías can ja rix chuka' xixcamisan richi, chucojol ri rocho ri Dios y ri altar ri c'o chech rocho ri Dios.
MAT 23:36 Ri xin-ij-ka chiwe, can ketzij-wi chi quiri' xtibanataj. Can ronojel-wi ri camic ri' xtiquikalej ri winak ri jec'o chupa ri tiempo re'.
MAT 23:37 Ri Jesús xch'o'n chiquij ri winak ri jec'o Jerusalem. Raja' xu'ij: Rix winak aj-Jerusalem, ¿anchique roma ye'icamisaj ri achi'a' ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios? ¿Anchique roma chuka' ye'icamisaj che abaj ri yerutak-pe ri Dios chi'icojol? Ren, can q'uiy mej (paj) xinjo' xixinmol ta wiq'uin, anche'l nu'on jun ec' chique ri ral, yerumol chuxe' ri ruxic'. Pero rix man xijo' ta.
MAT 23:38 Cami, ri iwocho can anche'l jun tz'iran rech-ulef xtu'on can.
MAT 23:39 Quiri' nin-ij chiwe, roma can man xquinitzu' ta chic. Y cuando xquinitzu' chic jun mej (bey), ja' cuando xti'ij chue: ¡Matiox chi petenak ri Jun re'! ¡Raja' can yo'n-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios! ¡Y petenak pa rubi' ri Ajaf Dios! xcha' ri Jesús.
MAT 24:1 Y cuando Jesús xel-pe chiri' pa rocho ri Dios chi nibe, ri ru-discípulos xebin-apo riq'uin y c'o ri xqui'ij chirij rocho ri Dios y can che quik'a' xquic'ut chech ri anchique ru'onic banon che.
MAT 24:2 Pero Jesús xu'ij chique: Rix can nitzu' ri jay re' can jabel ru'onic banon che; pero can tinimaj ri nin-ij chiwe, chi xtapon jun k'ij cuando ronojel re' xquiewulix. Conojel ri nimalaj tak abaj ri je-cusan che ri jay re', xquietorix-pe y man jun abaj xtic'ue' can, anche'l rubanon cami, xcha' chique.
MAT 24:3 Y cuando ri Jesús ch'ocol chic parui' ri juyu' rubinan Olivos, ri ru-discípulos xebe-apo riq'uin y xquic'utuj che: Ta'ij chake, ¿jampe' xtibanataj ri xa'ij yan ka chirij rocho ri Dios? ¿Anchique retal chi quiri' nina'ex chi jatzolaj yan pe? ¿Y anchique chuka' retal chi quiri' nina'ex chi napon yan ri ruq'uisbel k'ij chi ri tiempo re'? xecha' reje'.
MAT 24:4 Y Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jix-an ta engañar.
MAT 24:5 Roma je q'uiy xquiepe, y xtiqui'ij: Ja ren ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, xquiecha'. Y je q'uiy ri xquiequi'en engañar.
MAT 24:6 Y xtic'oxaj chi jec'o naciones niqui'en guerra. Y xtic'oxaj chuka' chi c'o guerras ri xquiepe. Pero man tixi'j-iwi', roma ronojel ri' xa can xquiebanataj na-wi. Pero man ja' yan ta ri' ri ruq'uisbel tak k'ij chi ri rech-ulef.
MAT 24:7 Jec'o naciones xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic naciones. Jec'o chuka' nimalaj tak rech-ulef xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic nimalaj tak rech-ulef. Xquiepe yabil, xquiepe nimalaj tak wayjal y chuka' xquiepe silonel (cab-rakan) xabachique (xama'anchique) lugar che ri rech-ulef.
MAT 24:8 Y ronojel re' xa c'aja' oc ruticribel che ronojel ri sufrimientos ri xquiepe.
MAT 24:9 Y rix xquixyo'x chupa ri sufrimiento roma itzel xquixtz'et, y jec'o chiwe rix ri can xquiecamises. Xa can itzel xquixtz'et coma conojel winak ri jec'o chech-ulef, roma rix can iyo'n iwánima wiq'uin ren.
MAT 24:10 Je q'uiy can xquietzak pa quic'aslen chech ri Dios, y chuka' xtiquisujuj-qui' y jec'o itzel xtiquitzu-qui'.
MAT 24:11 Y xquiek'alajin-pe je q'uiy ri niqui'ij chi niquik'alajij ri nu'ij ri Dios chique, y roma can quiri' niqui'ij, can je q'uiy winak ri xquieka pa quik'a', roma ye'an engañar.
MAT 24:12 Chuka' chupa ri tiempo ri', roma can yalan itzel no'j (na'oj) quiq'uin ri winak, je q'uiy ri man xtiquijo' ta chic qui', xa itzel xtiquitzu-qui'.
MAT 24:13 Pero ri can man xtitzolaj ta chirij y xtucoch' c'a pa ruq'uisbel che ronojel, can xticolotaj-wi.
MAT 24:14 Pero can xtitzijos na ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios, y can xtitzijos na pa ronojel rech-ulef, chi quiri' ri winak tiquina'ej. Y c'ajari' xtoka ri ruq'uisbel k'ij chi ri tiempo re'.
MAT 24:15 Y chuka' can xtapon-wi ri k'ij cuando c'o ex ri can je itzel xquiebanataj chupa ri lok'olaj lugar. Y riq'uin ri', can jumul xtiq'uis can ri lugar ri'. Jari' ri tz'iban can roma ri Daniel, jun chique ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can. Xabachique (Xama'anchique) winak ri nitz'eto ri tz'iban can, can tu'ona' entender ri nutzu'.
MAT 24:16 Y cuando xtitzu' chi can quiri' yan yebanataj, ri winak ri jec'o pa Judea can quielumaj (quienimaj) y tiquiwewaj-qui' chech tak juyu'.
MAT 24:17 Ri xa nuxlan parui' ri rocho cuando xtapon ri hora ri', man toc chic apo pa jay chi c'o neruc'ama-pe, xa choj quiri' tilumaj-e (tinimaj-e).
MAT 24:18 Ri nisamaj pa k'ayis, man titzolaj chic chirocho chi neruc'ama-pe ruk'u'. Xa choj chuka' quiri' tilumaj-e (tinimaj-e).
MAT 24:19 Can juya' (juyu') quiwech ri ixoki' ri ya ne'c'ue' cal cuando xtapon ri k'ij ri', quiri' chuka' ri ixoki' ri jec'o cal ri xa c'a yetz'uman (yeme'), roma manak xquietiquier xquielumaj-e (xquienimaj-e) ch'anin.
MAT 24:20 Romari' can tibana' orar che ri Dios chi quiri' man tibanataj ri' pa ru-tiempo job o pa jun k'ij chi uxlanen, chi quiri' man cuesta ta nu'on chiwe chi jixlumaj (jixnimaj).
MAT 24:21 Roma xtoka jun nimalaj sufrimiento we' chech-ulef ri man jun mej (bey) tz'eton chech-ulef desde que banon-pe roma ri Dios, ni xtoka chic jun mej (bey) ri sufrimiento ri'.
MAT 24:22 Y xa ta ri Dios man ta nu'on co'l che ri tiempo ri', conojel ta yecom. Pero roma ri Dios can yalan yerojo' ri jerucha'on chic, can xtu'on co'l che ri tiempo chi ri sufrimiento.
MAT 24:23 Chupa ri k'ij ri', xa jec'o ri xquie'in chiwe: Titzu', ja Cristo re' ri takon-pe roma ri Dios; o niqui'ij chiwe: Titzu', ja Cristo la' ri takon-pe roma ri Dios; rix man tinimaj ri anchique niqui'ij chiwe.
MAT 24:24 Roma can jec'o ri xquiepe y xtiqui'ij: Ja ren ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Pero rix man quie'inimaj, roma xa man ketzij ta ri niqui'ij. Y chupa ri tiempo ri' jec'o chuka' ri xquiepe y xtiqui'ij: Ren nink'alajij ri nu'ij ri Dios chue, xquiecha'. Pero rix man quie'inimaj, roma xa man ketzij ta ri yequi'ij chuka'. Reje' xquiequi'en nimalaj tak milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton, y ri' xe chi yequi'en engañar ri winak. Y reje' c'o ta niquijo' yequi'en engañar hasta ri je-cha'on chic roma ri Dios.
MAT 24:25 Can ja' yan xin-ij can chiwe ri xquiebanataj.
MAT 24:26 Romari', xa ni'ix chiwe: Ri Cristo xpe yan y cami ja' c'o pa tz'iran rech-ulef, man te'itzu'. Y xa ni'ix chiwe chi ri Cristo c'o chic y cami c'o pa jun jay, man tinimaj ri ni'ix chiwe.
MAT 24:27 Roma cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xquipe chic jun mej (bey), can xquik'alajin-wi jabel. Xa can xtibanataj anche'l nibanataj riq'uin ri relámpago ri can niraparo' anchi' ntel-wi-pe ri k'ij y k'alaj c'a anchi' nika-wi ri k'ij; can conojel-wi yetz'eto. Quiri' xtin-en ren.
MAT 24:28 Can xtibanataj anche'l nibanataj quiq'uin ri c'uch. Roma anchi' c'o-wi jun caminak, chiri' chuka' yeka-wi ri chicop ri'.
MAT 24:29 Y cuando can xek'ax yan ronojel ri sufrimiento chi ri tiempo ri', ri k'ij xtik'okumer, y ri ic' chuka' man xtuya' ta chic rusakil. Ri ch'umil can xquietzak-pe anchi' jec'o-wi. Can ronojel ri nimalaj tak uchuk'a' ri jec'o chicaj xquiesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios.
MAT 24:30 Can ja ri chicaj xtitz'et-wi ri wetal ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol. Conojel winak ri jec'o chech-ulef, xquie'ok' roma xtoka pa quiwi' chi yalan mac quibanon. Can xquie'ok' cuando xquinquitzu' chi ja ren ri yika-pe pa ajawa' (mukul) ri chicaj, riq'uin chic nimalaj wuchuk'a' y chuka' nimalaj nuk'ij.
MAT 24:31 Y ri trompeta xtik'ajan riq'uin jun nimalaj uchuk'a', y ren xquientak nu-ángeles chi yequimol ri jenucha'on chic. Can pa ronojel rech-ulef xquiequimol-wi. Can xquiequimol-wi conojel ri je-cha'on chic; más que xabachique (xama'anchique) lugar chi ri rech-ulef jec'o-wi.
MAT 24:32 Can tic'ama' ino'j (ina'oj) chirij ri nu'on jun mata higo. Cuando can yejotayin-pe ri ruk'a' y ye'el-pe ri ruxak, iweta'n chi ri ru-tiempo job ya ntoc-pe.
MAT 24:33 Y quiri' chuka' cuando xtitzu' chi yebanataj yan ronojel ri xin-ij yan ka chiwe, iweta'n c'a chi noka yan ri k'ij ri'. Can nakaj chic c'o-wi-pe.
MAT 24:34 Y tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe cami: Ronojel re' xquiebanataj cuando ri winak chi ri tiempo re' c'a man jani quieq'uis chech-ulef.
MAT 24:35 Ri rech-ulef y ri rocaj can yeq'uis-wi. Pero ri nutzij man xtiq'uis ta quiri', xa can xtibanataj-wi ri nu'ij.
MAT 24:36 Pero ri k'ij y ri hora cuando ren xquipe, man jun etamayon. Ri ángeles ri jec'o chicaj man quieta'n ta jampe'. Xa can xe ri Nata' Dios etamayon ri'.
MAT 24:37 Xa can anche'l xbanataj pa ru-tiempo ri Noé, can quiri' chuka' xtibanataj cuando xquipe chic ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
MAT 24:38 Roma pa ru-tiempo ri Noé, cuando c'a man jani tika ri nimalaj job, ri x-ix diluvio che; ri winak xa benak cánima chirij ri anchique niquitijla' y anchique ri niquikumula', can xe c'ulubic yequinataj; can xe ri' niquinojij, c'a xapon ri k'ij cuando ri Noé y ri ru-familia xe'oc chupa ri nimalaj arca, ri anche'l jun barco.
MAT 24:39 Y ri winak manak xqui'en entender, c'aja' cuando xka ri nimalaj job ri x-ix diluvio che, y ri ya' can xerumuk conojel. Y can quiri' chuka' xtibanataj cuando xtapon ri k'ij chi xquipe ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
MAT 24:40 Ri k'ij ri', xa jec'o je ca'i' achi'a' ri junan yesamaj pa k'ayis, jun jinruniman y ri jun chic manak, xe ri jun ri jinruniman xtic'uax-e y ri jun chic xtic'ue' can.
MAT 24:41 Y xa jec'o je ca'i' ixoki' ri junan yequie'n, xe ri jun ri jinruniman xtic'uax-e y ri jun chic xtic'ue' can.
MAT 24:42 Romari' man timestaj chi yipe, xa can quiniyobej-apo, roma can man iweta'n ta jampe' xquipe ren ri jin Iwajaf.
MAT 24:43 Roma rix iweta'n, xa ta ri rajaf jun jay nuna'ej jampe' napon jun elek'om pa rocho, ri rajaf-jay ri' nic'ase' chi nuchajij ri rocho, y man nuya' ta lugar chi ri elek'om ntoc-apo chi nelak'-e.
MAT 24:44 Romari' rix can siempre tinaba-iwi' jabel, y can quiri' ta ibanon cuando xquinoka-ka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ren xquipe cuando rix man ja' ta ri' ninataj.
MAT 24:45 Chupa ri k'ij ri', can xtibanataj anche'l ri nibanataj riq'uin jun rajaf-jay, raja' nuya' can jun rusamajel pa quiwi' ri jec'o pa racho chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique chi niquitaj cuando napon ri tiempo. Y xa ri samajel ri' can nu'on ri bin can che y utz nu'on che ronojel ri samaj, ¿anchique como nu'on?
MAT 24:46 Ri samajel ri' can tiquicot ránima cuando nolitaj-ka roma ri rajaf y can najin riq'uin ri samaj ri bin can che.
MAT 24:47 Can tinimaj ri nin-ij chiwe, chi ri rajaf ri samajel ri', can xtuya' parui' ronojel ri c'o riq'uin, chi nu'on cuenta.
MAT 24:48 Pero xa ri samajel ri' itzel ta, y nu'ij ta ka pa ránima: Ri wajaf ri' xa manak yan xtoka, nicha' ta;
MAT 24:49 y ruyon ja' yeruch'ey ri ch'aka chic samajel y chuka' can xe wa'in y tijoj-ya' nu'on quiq'uin ri k'abarela',
MAT 24:50 y jari' yeru'on cuando ri rajaf xtoka chupa jun k'ij y jun hora cuando raja' man ja' ta ri' nunataj.
MAT 24:51 Ri rajaf can xtuya-wi jun nim castigo che ri samajel ri', y xtuya' quiq'uin ri ch'aka chic ri xa ca'i' quipalaj. Y chiri' xe ok'ej xtu'on y can xtujach'ach'ej rey roma ri ruquiy (k'axon).
MAT 25:1 Chupa ri k'ij cuando xquipe chic jun mej (bey), ri ru-gobierno ri Dios xtu'on anche'l ri xbanataj quiq'uin je lajuj xtani' ri xquic'uaj-e qui-lámparas chi xbequiyobej ri ala' ri nic'ule' ri ak'a' ri'.
MAT 25:2 Je wo'o' xtani' can c'o-wi quino'j (quina'oj), y je wo'o' chic xa can je nacanak.
MAT 25:3 Ri wo'o' xtani' ri je nacanak, xbequiyobej ri ala' ri xtic'ule', pero xa man xquic'uaj ta más qui-aceite chi niquinojisaj ri qui-lámparas; can xe ri c'o-e chupa ri qui-lámparas, xe ri' quic'uan.
MAT 25:4 Pero ri wo'o' chic xtani' ri can c'o quino'j (quina'oj), xquic'uaj ri qui-lámparas y xquic'uaj chuka' qui-botellas quinojisan riq'uin aceite. Y reje' xbequiyobej ri ala' ri xtic'ule'.
MAT 25:5 Y roma ri ala' ri nic'ule' yalan xlayoj y man napon ta, ri je lajuj xtani' ri quiyoben xa xpe quiwaran. Na'ey xeyuxcu'r-ka y can xpe ruchuk'a' ri waran, romari' xa can xewer-ka.
MAT 25:6 Ja la'k ri pa nic'aj ak'a' ri', xc'oxex chi c'o ri nisiq'uin y nu'ij: ¡Ja petenak ri ala' ri xtic'ule'. Can to'ic'ulu'! nicha'.
MAT 25:7 Y ri je lajuj xtani' ri', ri quiyoben ri ala' ri xtic'ule', can ch'anin xuna' quiwech y xqui'en ru'onic ri qui-lámparas.
MAT 25:8 Pero ri wo'o' xtani' ri je nacanak xqui'ij chique ri wo'o' chic xtani' ri can c'o-wi quino'j (quina'oj): Ri ka-lámparas xa can yechup roma xa man q'uiy ta chic aceite quic'uan. Tiya' juba' ka-aceite, xecha' ri xtani' ri je nacanak.
MAT 25:9 Pero ri wo'o' chic xtani' ri can c'o-wi quino'j (quina'oj), xqui'ij: Cami ri más nic'atzin niben ja chi ilok'o' i-aceite anchi' nic'ayix-wi, roma xa roj nakaya' ri ka-aceite chiwe, man xquixru'on ta rix ni man xkojru'on ta roj. Romari' más utz ilok'o' i-aceite, xecha'.
MAT 25:10 Y cuando ri wo'o' xtani' ri' xbequilok'o' ri aceite, ja' xoka ri ala' ri xtic'ule'. Ri wo'o' xtani' ri can jec'o-apo quiyoben ri ala' ri xtic'ule', xe'oc riq'uin ri ala' anchi' ni'an ri c'ulubic. Y cuando je-oconak chic apo conojel ri je-benak, xtz'apis can ri puerta.
MAT 25:11 Y c'ajari' cuando xe'apon ri wo'o' chic xtani' ri xbequilok'o' aceite chi ri qui-lámparas, y reje' xech'o'n-apo che ri rajaf ri c'ulubic ri' y xqui'ij: Tajaka' ri puerta chakawech, xecha'.
MAT 25:12 Y raja' xu'ij-pe chique ri xtani' ri': ¿Jix ancu'x (anchique) c'a rix? Ren can ketzij ri nin-ij chiwe, man weta'n ta iwech, xcha-pe chique.
MAT 25:13 Romari' ri Jesús xu'ij: Man timestaj chi yipe, xa can quiniyobej-apo, roma can man iweta'n ta anchique k'ij, anchique hora cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xquipe chic jun mej (bey), xcha'.
MAT 25:14 Romari' ri winak ri ye'oc pa ru-gobierno ri Dios, can junan riq'uin ri xu'on jun achi cuando xbe naj. Raja' xeroyoj ri rusamajel y xuya' can ri rubeyomal pa quik'a'.
MAT 25:15 Pa ruk'a' jun rusamajel xuya' can wo'o' mil quetzales, pa ruk'a' jun chic xuya' can ca'i' mil, y pa ruk'a' ri jun chic xuya' can jun mil. Raja' jari' xuya' can chique, roma xutzu' chi jari' yetiquier niquisamajij chiquijunal. Y can xe xu'on can quiri', ja xbe.
MAT 25:16 Y ri samajel ri xyo'x can wo'o' mil quetzales pa ruk'a' chi tusamajij, can xu'on na-wi ri anche'l bin can che. Raja' can xusamajij-wi ri mero y xuch'ec chic wo'o' mil más chirij.
MAT 25:17 Y quiri' chuka' xu'on ri jun chic samajel ri xyo'x can ca'i' milquetzales pa ruk'a', raja' can xuch'ec ca'i' chic mil más chirij.
MAT 25:18 Pero ri rox samajel ri xe jun mil ri xyo'x can che, xa xberuc'oto' jun jul pa ulef y chiri' xumuk-wi ri mero.
MAT 25:19 Y k'axinak chic q'uiy k'ij, xtzolaj-pe ri achi ri qui-patrón ri samajel ri'. Y raja' xuc'utuj chique anchique xqui'en che ri mero ri xuya' can chique cuando xbe.
MAT 25:20 Cuando xapon ri samajel ri xyo'x can ri wo'o' mil quetzales pa ruk'a', can man xe ta ri' ri ruc'uan-apo, xa can ruc'uan-apo wo'o' mil más y xu'ij che ri achi ru-patrón: Ret wo'o' mil quetzales xaya' can pa nuk'a'; ja c'o re', y ja chuka' c'o re' wo'o' mil más ri xinch'ec chirij, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:21 Y ri ru-patrón xu'ij che: Utz ri xa'an. Ret, jat jun utzilaj nusamajel, can na'an ri ni'ix chawe. Y roma can utz xa'an riq'uin ri juba' xinya' can pa ak'a' cuando xibe, cami xcatinya' parui' jun samaj más nim. Can catampe y caquicot chuka' wiq'uin, xuche'x ri samajel.
MAT 25:22 Cuando xapon chuka' ri samajel ri xyo'x can ri ca'i' mil quetzales pa ruk'a', raja' xu'ij che ri achi ri ru-patrón: Ret ca'i' mil quetzales xaya' can pa nuk'a'; ja c'o re', y ja chuka' c'o re' ca'i' mil más ri xinch'ec chirij, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:23 Ri ru-patrón xu'ij che: Utz ri xa'an. Ret, jat jun utzilaj nusamajel, can na'an ri ni'ix chawe. Y roma can utz xa'an riq'uin ri juba' xinya' can pa ak'a' cuando xibe, cami xcatinya' parui' jun samaj más nim. Can catampe y caquicot chuka' wiq'uin, xuche'x ri samajel.
MAT 25:24 Pero cuando xapon chuka' ri samajel ri xyo'x can ri jun mil quetzales pa ruk'a', raja' xu'ij che ri ru-patrón: Ren can weta'n-wi ano'j (ana'oj), y romari' weta'n chi ret ronojel nach'ojij y ronojel najal chi ayowal. Ret najo' namol ri cosecha ri xa man ja ret ta ri jat-tiquiyon. Najo' nayec ri trigo ri xa man ja ret ta ri xach'eyo.
MAT 25:25 Y romari' ren xinxi'j-wi' xinsamajij ri a-mero. Y can xe xajach can chue, ja' xinc'ot jun jul pa ulef y chiri' xinmuk-wi. Y ja a-mero c'o re', ja' ninjach chic chawe, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:26 Y ri ru-patrón xu'ij: Man utz ta ri xa'an. Roma ret jat jun itzel samajel, y jat k'or, man na'an ta ri ni'ix chawe. Xa can aweta'n chi ren ninjo' ninmol ri cosecha ri man ja ren ta jin-tiquiyon y ninjo' ninyec ri trigo ri xa man ja ren ta xich'ayon;
MAT 25:27 xa aweta'n chi jin quiri', xaya' ta ri nu-mero pa banco y cami ri xitzolaj-pe nenc'ama' ta pe ri nu-mero junan riq'uin ri interés ri ruch'acon.
MAT 25:28 Cami timaja' can ri mero chuk'a' y tiya' che ri nusamajel ri c'o lajuj mil quetzales riq'uin.
MAT 25:29 Roma ri can c'o-wi c'o riq'uin, xtiyo'x más che y can q'uiy xtu'on-ka riq'uin. Pero ri xe juba' c'o riq'uin, ri juba' oc ri c'o riq'uin can xtimaj can che.
MAT 25:30 Y ri samajel ri xa can man jun nic'atzin-wi, iq'uiaka' pa k'eku'm, ri anchi' ruyon ok'ej xtu'on y chuka' xtujach'ach'ej rey.
MAT 25:31 Y cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xquipe chic jun mej (bey), can c'o chic nuk'ij xquipe; y chuka' can conojel nu-ángeles xquiepe wiq'uin. Y ren xquich'oquie' pa nu-trono ri can c'o ruk'ij y xtin-en gobernar.
MAT 25:32 Can xquiemol ri winak chinuech chi ronojel rech-ulef. Y ren can xquiencha' conojel, anche'l nu'on jun achi ri yeruchajij awaj; raja' juc'an yeruya-wi ri ovejas, y juc'an chic yeruya-wi ri cabras.
MAT 25:33 Ri winak ch'ajch'oj chic quic'aslen, jari' je anche'l ovejas, xquienya' pa nu-derecha. Pero ri winak ri man utz ta ri quic'aslen, jari' ri je anche'l cabras, xquienya' pa nu-izquierda.
MAT 25:34 Y ja' xtu'ij ri Rey chique ri jec'o pa ru-derecha: Can quixampe rix, can c'o chic ri ru-bendición ri Nata' Dios pa iwi'. Can quixoc anchi' ja ri Dios nibano gobernar. Jare' ri lugar ri runaban raja' chiwe cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef.
MAT 25:35 Roma cuando ren xnum nupa, rix can c'o xiya' chue chi xintaj. Cuando ren xchake'j nuchi', rix c'o xiya' chue chi xinkum. Xc'atzin nu-posada y rix xiya'.
MAT 25:36 Cuando xq'uis jumul nutziak chuij, rix can c'o xiya' chue. Cuando ren xiyawaj, xiniben visitar. Cuando xitz'ape' pa cárcel, xixapon wiq'uin, xticha' ri Rey.
MAT 25:37 Y ri winak ch'ajch'oj chic quic'aslen xtiqui'ij: Ajaf, ¿jampe' ri c'o xkaya' chawe chi c'o xataj? Xa man xatkatzu' ta chi xnum apa. ¿Jampe' ri c'o xkaya' chawe chi xakum roma xchake'j achi'?
MAT 25:38 ¿Y jampe' xkaya' a-posada roma xc'atzin chawe? ¿Jampe' xkaya' atziak roma man jun nacusaj?
MAT 25:39 ¿Jampe' xojapon awiq'uin roma xayawaj? ¿Y jampe' chuka' xojapon awiq'uin roma jatc'o pa cárcel? xquiecha' reje'.
MAT 25:40 Y ri Rey xtu'ij: Can tinimaj ri nin-ij chiwe, roma quiri' xiben riq'uin ri wach'alal ri can manak oc ruk'ij ri can richi-wi chic ri Dios, xa can chue ren xiben-wi ri favor ri', xticha' ri Rey.
MAT 25:41 Y ja' chuka' xtu'ij ri Rey chique ri jec'o pa ru-izquierda: Rix xe chic ri castigo ri iyoben chi nika pa iwi'. Quixel-e chinuech y jix (quixbin) c'a pa k'ak' ri can manak xtichup, y ri k'ak' ri' naban chic chi ri itzel y ri ru-ángeles.
MAT 25:42 Roma ren xnum nupa y man jun ri xiya' chue chi xintaj. Can xchake'j nuchi' y rix man jun xiya' chue chi xinkum.
MAT 25:43 Roma ren xinjo' nu-posada y rix xa man xiya' ta chue. Cuando jumul xq'uis nutziak chuij, rix man jun xiya' chue chi xincusaj. Cuando xiyawaj, man xixapon ta wiq'uin; y quiri' chuka' cuando xic'ue' pa cárcel, man xixapon ta wiq'uin, xticha' ri Rey chique.
MAT 25:44 Y reje' chuka' xtiqui'ij: Ajaf, roj man jun mej (bey) xatkatzu' chi xacoch' ta apa o xchake'j ta achi', o xac'utuj ta a-posada, o man jun ta atziak, o xayawaj ta, o xac'ue' pa cárcel. Roj manak xatkatzu' chi quiri' ta xac'ulumaj, romari' can man jun-wi favor xka'an chawe, xquiecha'.
MAT 25:45 Y ri Rey xtu'ij chique: Can ketzij-wi ri nin-ij chiwe chi roma man jun favor xiben chique ri wach'alal ri can manak oc quik'ij, ri jec'o-pe wiq'uin, xa can man jun chuka' favor xiben chue ren.
MAT 25:46 Y ri winak ri' can xquiebe-wi chupa ri castigo ri manak xtiq'uis. Y ri winak ch'ajch'oj chic ri quic'aslen xtiyo'x jun c'aslen ri manak xtiq'uis chique. Quiri' ri xu'ij ri Jesús.
MAT 26:1 Cuando ri Jesús ru'in chic ka ronojel ri', raja' xch'o'n chique ri ru-discípulos y xu'ij:
MAT 26:2 Rix can iweta'n-wi chi pa ca'i' apo k'ij c'o ri kanimak'ej ri rubinan pascua. Chupa ri nimak'ej ri' cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can xquijach-wi-e chi yibajix chech cruz chi xquicom, xcha' chique.
MAT 26:3 Y ja tiempo ri' ri nimalaj tak sacerdotes, ri maestros chi ri ley y chuka' ri rijilaj tak achi'a' ri yalan quik'ij chiquicojol ri winak, can quimolon-wi-qui' chojay, chirocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij ri rubinanCaifás.
MAT 26:4 Reje' xquiya' chiquiwech anchique engaños xquiequicusaj chi nika ri Jesús pa quik'a', y niquicamisaj.
MAT 26:5 Pero chuka' can xqui'ij: Man takatz'om chupa ri nimak'ej re', chi quiri' manak xquiecataj-pe ri winak chakij.
MAT 26:6 Y ri Jesús c'o pa tenemit rubinan Betania, pa rocho ri Simón ri xc'achoj riq'uin ri ruyabil rubinan lepra.
MAT 26:7 Y ja' xapon jun ixok riq'uin ri Jesús, ruc'uan-apo jun frasco ri banon riq'uin jun abaj ri ni'ix alabastro che, y c'o-e jun jubulaj ak'om chupa; ri ak'om re' can yalan rajil; y jari' xuya' pa rujolon ri Jesús, cuando raja' niwa' ch'ocol chuchi' mesa pa rocho ri Simón.
MAT 26:8 Cuando ri discípulos xquitzu' ri xu'on ri ixok riq'uin ri jubulaj ak'om chi xuya' pa rujolon ri Jesús, xpe quiyowal y xqui'ij: ¿Anchique roma xe choj quiri' xutix la jubulaj ak'om la'?
MAT 26:9 Roma la jubulaj ak'om la' can yalan rajil, xc'ayix ta; y ri rajil xa xjach ta chique ri winak ri man jun quibeyomal, xecha'.
MAT 26:10 Pero ri Jesús ch'anin xuc'oxaj ri niqui'ij ri ru-discípulos, romari' raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma man jixtane' ta ka jixtzijon chirij ri ixok re'? Xa tiya' can. Raja' can utz xu'on wiq'uin.
MAT 26:11 Ri winak ri man jun quibeyomal xa can siempre jec'o iwiq'uin, chi quiri' xabachique (xama'anchique) k'ij niben favor chique. Pero ren man siempre ta xquic'ue' iwiq'uin.
MAT 26:12 Roma ri ixok re' xuk'aj chuij ri jun jubulaj ak'om re', can xuc'ut chi can yalan yirojo'. Raja' xu'on yan chue anche'l ni'an chique ri caminaki' cuando yebemuk.
MAT 26:13 Y tic'oxaj na pe' jabel ri xtin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) lugar anchi' xtitzijos-wi ri utzilaj rutzij ri Dios, chiri' chuka' xtitzijos-wi ri xu'on ri jun ixok re'. Can pa ronojel rech-ulef xtitzijos-wi, y man jun mej (bey) xtimestes, xcha' ri Jesús.
MAT 26:14 Y jun chique ri cablajuj ru-discípulos ri Jesús, ri discípulo ri rubinan Judas Iscariote, xapon quiq'uin ri nimalaj tak sacerdotes.
MAT 26:15 Raja' xberu'ij chique: ¿Anchique ri niya' chue, xa ren ninjach ri Jesús pa ik'a'? xcha' chique. Y ri nimalaj tak sacerdotes xqui'ij chi niquiya' treinta monedas de plata che.
MAT 26:16 Y ja k'ij ri', ri Judas Iscariote xutz'om rucanoxic anchique modo nu'on chi nujach ri Jesús pa quik'a' ri achi'a' ri'.
MAT 26:17 Y ja chupa ri na'ey k'ij chi ri nimak'ej ri', cuando nitej chuka' ri pan ri manak levadura riq'uin, ri discípulos xbequic'utuj che ri Jesús: ¿Anchi' najo' na'an-wi ri wa'in chupa ri jun pascua re', chi quiri' nakanaba' ronojel ri nic'atzin? xecha'.
MAT 26:18 Y jec'o chique ri discípulos ri xetak-e roma ri Jesús c'a pa tenemit Jerusalem, pa rocho jun achi, y x-ix-e chique chi cuando xquie'apon, tiqui'ij che: Ri Maestro ru'in-pe chake: Ri nu-tiempo xa nakaj chic c'o-wi. Y ja pa awocho ret ninjo' nin-en-wi ri wa'in chi ri pascua re' junan quiq'uin ri nu-discípulos, quixcha' can che, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
MAT 26:19 Y ri discípulos can xqui'en-wi anche'l ri bin-e chique roma ri Jesús. Reje' can xquinaba-wi ronojel ri nic'atzin chique chi ri pascua ri'.
MAT 26:20 Cuando xcok'a-ka, ri Jesús y ri cablajuj ru-discípulos xebech'oquie' chuchi' mesa chi ri wa'in.
MAT 26:21 Y cuando niqui'en ri wa'in, ri Jesús xu'ij: Can ketzij nin-ij chiwe, chi jun chiwe rix ri xtijacho wichi pa quik'a' ri winak ri man jinquijo' ta, xcha' ri Jesús.
MAT 26:22 Y ri discípulos yalan xebison-ka cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús chique, y chiquijunal xquic'utuj-apo che: Ajaf, ¿ja como ren ri xquibano quiri'? xecha'.
MAT 26:23 Y ri Jesús ja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Ri jun ri xtumuba-pe ru-pan wiq'uin pa plato, jari' ri xtijacho-e wichi pa quik'a' ri winak ri man jinquijo' ta.
MAT 26:24 Can tic'oxaj chuka' ri xtin-ij chiwe, ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can xquicamises. Can xtibanataj-wi anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Pero juya' (juyu') rech ri xtijacho wichi, ri achi ri xtijacho-e wichi más utz man ta xalex, xcha' ri Jesús.
MAT 26:25 Y xch'o'n-apo ri Judas, ri xtijacho richi ri Jesús; y ri Judas xu'ij: Maestro, ¿ja como ren ri xquijacho awichi? xcha'. Y ri Jesús xu'ij: Ja', ja ret, xcha' ri Jesús.
MAT 26:26 Y cuando c'a ye'ajin riq'uin ri wa'in, ri Jesús xuc'on-apo jun pan y xuya' matiox che ri Dios, xuper ri pan y xuya' chique ri ru-discípulos. Raja' xu'ij chique: Tic'ama' y titija' ri pan re'. Roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic.
MAT 26:27 Y ri Jesús xuc'on-apo chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupa, y xuya' matiox che ri Dios, c'ajari' xuya' ri vaso chique ri ru-discípulos y xu'ij chique: Tikumu' chi'iwonojel ri ruya'al-uva ri c'o chupa ri vaso re'.
MAT 26:28 Roma jare' ri nuquiq'uiel ri xtibin cuando xquicamises. Can xtibin-wi ri nuquiq'uiel, chi quiri' je q'uiy ri nicoch'otaj (nicuyutaj) quimac. Riq'uin ri nuquiq'uiel, can ja' xtic'achoj ri c'ac'ac' trato ri rurayin-pe ri Dios chi nu'on quiq'uin ri winak.
MAT 26:29 Can nin-ij chiwe chi ja ruq'uisbel mej (paj) re' xinkum-e ri ruya'al-uva. Y c'aja' cuando jinc'o chic pa ru-gobierno ri Nata' Dios, c'ajari' xtinkum chic jun mej (bey) ri ruya'al-uva ri' junan iwiq'uin rix. Y chiri' xtakakum jun c'ac'ac' ruya'al-uva, xcha' ri Jesús chique.
MAT 26:30 Y cuando quibixan chic ri bix chi niquiya' ruk'ij ri Dios, ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-e chiri' pa jay y xebe chech ri juyu' rubinan Olivos.
MAT 26:31 Y cuando je-benak, ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Chi'iwonojel rix xtitaluj-e-iwi' y xquiniya' can nuyon chupa ri nok'ok'a' re', cuando xtitzu' chi ren yijach-e pa quik'a' ri winak. Roma ri Dios can nu'ij-wi chupa ri tz'iban can: Cuando ren xtinya' lugar chi nicamises ri nichajin quichi ri ovejas, ri ovejas ri' xtiquitaluj-e-qui'. Quiri' ri tz'iban can.
MAT 26:32 Pero ren ri jin Quichajinel ri ovejas ri' man xquicom ta jumul, xa xquic'astaj-pe. Y can xquixinyobej chila' pa Galilea, xcha' ri Jesús.
MAT 26:33 Y ri Pedro can ja' xch'o'n-apo che ri Jesús y xu'ij: Xa ri ch'akachic jatquiya' can ayon cuando xtiquitzu' chi c'o ri nac'ulumaj, ja reje' ri', pero ren can man xcatinya' ta can, xcha' raja'.
MAT 26:34 Pero ri Jesús xu'ij che ri Pedro: Ren can ketzij nin-ij chawe, chi chupa ri ak'a' re', xa c'a man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech, xcha' ri Jesús.
MAT 26:35 Y ri Pedro xu'ij che: Más que can yicom ta awiq'uin, can manak xtin-ij chi ren man weta'n ta awech, xcha' ri Pedro. Y can conojel ri ru-discípulos quiri' chuka' xqui'ij.
MAT 26:36 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa jun lugar rubinan Getsemaní. Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Quixch'oquie' can juba' we', roma ren xa yibe-apo juba' chila' chi nenbana' orar, xcha' chique.
MAT 26:37 Raja' xe ri Pedro y ri je ca'i' ralc'ual ri achi rubinan Zebedeo ri xeruc'uaj riq'uin, raja' can jun nimalaj bis xpe pa ránima roma nuna' yan ri xteruc'ulumaj.
MAT 26:38 Romari' xu'ij chique ri je oxi' ru-discípulos: Ri wánima yalan nibison; can yirucamisaj ninna'. Quixc'ue-pe wiq'uin, quixc'ase' y man quixwer-ka, xcha' chique.
MAT 26:39 Raja' xbin chic apo juba' y chiri' xxuquie-wi-ka, y can xukasaj-ka ri nic'aj-rech c'a chech-ulef chi xu'on orar; y quiere' xu'ij: Nata' Dios, xa c'o modo, can quinacolo' chech ri sufrimiento ri c'o chupa ri copa ri ayo'n chue; pero man ta'an ri ninrayij ren, roma ren can ninjo' chuka' nin-en ri narayij ret, nicha'.
MAT 26:40 Y cuando raja' xc'achoj riq'uin ri oración, xoka quiq'uin ri je oxi' ru-discípulos, pero reje' xa yewer. Xpe raja' xu'ij che ri Pedro: ¿Can man xixtiquier ta xixc'ase' jun hora oc wiq'uin?
MAT 26:41 Man quixwer-ka, xa tibana' orar y tic'utuj che ri Dios chi cuando jixtojtobex, man quixtzak pa mac. Ren can weta'n-wi chi ri iwánima can nurayij nu'on ri nrojo' ri Dios. Pero iyon rix can man jixtiquier ta, xcha' chique.
MAT 26:42 Y ri Jesús xbe chic apo chi xberu'ona' orar ruca'n mej (paj), y nu'ij: Nata', xa manak modo yinacol chech ri sufrimiento, can tik'ax c'a pa nuwi'; ren can ninjo' nin-en ri narayij ret, quiri' nu'ij pa ru-oración.
MAT 26:43 Y cuando raja' xpe chic jun mej (bey) quiq'uin ri je oxi' ru-discípulos, yewer chic jun mej (bey) ri xeril, roma ri discípulos ri' man niquicoch' ta chic quiwaran.
MAT 26:44 Ri Jesús xeruya' chic can jun mej (bey) y xbe chic chi xberu'ona' orar; ja rox mej (paj) ri xberu'ona' orar. Ri tzij ri xeru'ij, can ja ri jeru'in chic chupa ri oración.
MAT 26:45 Y c'ajari' ri Jesús xpe quiq'uin ri je oxi' ru-discípulos, y xu'ij chique: Cami can quixwer y tiq'uisa' ri iwaran; ja' xoka ri hora chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can xquijach-e pa quik'a' ri itzel tak achi'a'.
MAT 26:46 Quixcataj. Ja' petenak ri xtijacho wichi pa quik'a' ri itzel tak achi'a', xcha' ri Jesús.
MAT 26:47 Y ri Jesús can c'a nich'o'n quiq'uin ri ru-discípulos, can ja' xokari Judas ri jun chique ri cablajuj ru-discípulos; raja' jeruc'uan-apo q'uiy winak ri jequic'ualo'n-apo che' y espadas. Conojel re' je-takon-e coma ri nimalaj tak sacerdotes y coma chuka' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas.
MAT 26:48 Ri Judas ri nijacho-e richi ri Jesús can ru'in yan pe chique ri je-petenak riq'uin anchique retal xtu'on chi nuc'ut ri Jesús chiquiwech. Raja' can ru'in-pe chique: Ja ri jun ri xtintz'ubaj, jari' ri Jesús, titz'ama' y tic'uaj.
MAT 26:49 Y ri Judas can ja' xbe-apo riq'uin ri Jesús y xu'ij: Xcok'a' (Chok'a') Maestro, xcha' che. Y xutz'ubaj ri Jesús.
MAT 26:50 Xpe ri Jesús xu'ij che ri Judas: ¿Anchique ri najo' na'an? xcha' che. Y ri winak can ja xebe riq'uin ri Jesús y xquitz'om.
MAT 26:51 Y jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús chiri', can ja' xulesaj ri ru-espada y xusoc ri jun rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij. Can ja ri ruxiquin ri xukupij.
MAT 26:52 Y ri Jesús xu'ij che ri xbano quiri': Tayaca' la a-espada. Roma ancu'x (anchique) ri can riq'uin espada nicamisan, can riq'uin espada chuka' xticamises.
MAT 26:53 ¿Ret nanojij chi ren man jun nitz'eto-pe wichi? Xa ta ren ninc'utuj che ri Nata' Dios chi quiruto', raja' yerutak ta pe más setenta y dos mil ángeles chi jinquito'.
MAT 26:54 ¿Pero anchique c'a modo nibanataj ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios? Romari' man nic'atzin ta chi yepe ta ri ángeles chi jinquito', xcha' raja'.
MAT 26:55 Y chuka' chupa ri hora ri' ri Jesús xu'ij chique ri winak: ¿Anchique xinojij rix? ¿Xinojij chi jun elek'om nitz'om-e, romari' ic'amon-pe che' y espadas? Can k'ij-k'ij xich'oquie' iwiq'uin pa rocho ri Dios cuando xinc'ut rutzij ri Dios chiwech, y man xinitz'om ta.
MAT 26:56 Ronojel ri nibanataj cami, xe chi nibanataj ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios coma ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ojer can. Y ri discípulos can ja' xelumaj-e (xenimaj-e) y ruyon oc xquiya' can ri Jesús.
MAT 26:57 Ri xebetz'amo-pe ri Jesús pa Getsemaní, xquic'uaj c'a riq'uin ri Caifás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, anchi' quimolon-wi can qui' ri maestros chi ri ley y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAT 26:58 Y ri Pedro c'a naj c'o-wi can, jerutzekleben-e, y xoc chuka' chirocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y xc'ue-ka chojay. Cuando raja' c'o chic chiri', xch'oquie-apo chiquicojol ri samajel ri jec'o chiri', chi nutzu-apo anchique xtuc'ulumaj ri Jesús.
MAT 26:59 Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij y conojel ri achi'a' je autoridad quichi ri israelitas, can niquitaj quik'ij chi jec'o ta jujun winak yequiwil chi niquitz'uc tzij chirij ri Jesús, chi quiri' nicamises.
MAT 26:60 Y más que can je q'uiy ri xe'apon ri xquitz'uc tzij chirij, xa can man jun ruchuk'a' ri tzij ri xqui'ij-apo. Xa c'a pa ruq'uisbel xe'apon je ca'i' chi niquitz'uc tzij y can junan ri niqui'ij.
MAT 26:61 Ri je ca'i' ri' xqui'ij: Ri achi re' ru'in: Ren yitiquier ninwulij (ninwulaj) rocho ri Dios y pa oxi' k'ij ninpoba' chic jun mej (bey). Quiri' ru'in, xecha' ri je ca'i' ri'.
MAT 26:62 Y ri Caifás, ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xbepa'e-pe y xu'ij cheri Jesús: ¿Anchique na'ij cami? ¿Ketzij la xqui'ij-ka chawij? xcha'.
MAT 26:63 Pero ri Jesús man jun tzij xu'ij. Y ja' cuando ri sacerdote ri más c'o ruk'ij xu'ij che: Can chech ri c'aslic Dios ta'ij chake xa ja ret ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios.
MAT 26:64 Y ri Jesús xu'ij che: Ja', ja ren ri Cristo; y chuka' can nin-ij chiwe chi ri chakawech apo can xquinitzu' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, chi jin-ch'ocol pa ru-derecha ri Dios ri nitiquier nu'on ronojel. Y xquinitzu' cuando yika-pe pa ajawa' (mukul) ri chicaj, xcha' ri Jesús.
MAT 26:65 Xpe ri Caifás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xuretz-ka ri rutziak chirij roma itzel xuc'oxaj, y xu'ij: Man nic'atzin ta chi noka jun chic chi noru'ij chake chi ri Jesús can c'o rumac. Rix xic'oxaj ri xu'ij, chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Ri' can itzel chech ri Dios.
MAT 26:66 ¿Y anchique naka'an cami ninojij rix? xcha' raja'. Y ri ch'aka chic ri quimolon-qui' chiri' xqui'ij: Can c'o rumac; romari' utz chi ticamises, xecha'.
MAT 26:67 Y xquichubala' rupalaj ri Jesús y xquich'ey, y jec'o chuka' ri xquipak' rupalaj.
MAT 26:68 Chuka' xqui'ij che ri Jesús cuando quitz'apin rech: Xa ja ret ri Cristo, ta'ij chake ancu'x (anchique) ri yech'ayo awichi, xecha'.
MAT 26:69 Ri Pedro ch'ocol chojay. Y ja' c'o jun ixok raj-ic' ri sacerdote ri más c'o ruk'ij xapon-apo riq'uin y xu'ij che: Ret chuka' jat jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús ri aj-Galilea, xcha' che.
MAT 26:70 Pero raja' xa can chiquiwech conojel xrewaj-wi, roma xu'ij: Man nin-en ta entender anchique roma quiri' na'ij chue, xcha' che ri aj-ic'.
MAT 26:71 Y cuando raja' ya ntel-e chi puerta, c'o chic jun ixok aj-ic' ri xtz'eto richi y xu'ij chique ri jec'o-apo chiri': Ri jun achi re' can c'o-wi chuka' riq'uin ri Jesús ri aj-Nazaret, xcha' chique.
MAT 26:72 Pero ri Pedro xa xrewaj chic jun mej (bey). Raja' xu'ij: Chech Dios nin-ij chi ren man weta'n ta rech ri jun achi ri', xcha' raja'.
MAT 26:73 C'a juba' chic ri', ja ri quimolon-qui' chiri' xebin-apo riq'uin ri Pedro y xqui'ij che: Can ketzij-wi chi ret jat jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús. Xe riq'uin ri jach'o'n, can k'alaj chi can quiri-wi, roma ri aj-Galilea can quiri-wi yech'o'n, xecha' che.
MAT 26:74 Pero ri Pedro xu'ij: Ren man weta'n ta rech ri achi ri'. Can chech Dios nin-ij-wi chiwe chi ren man weta'n ta rech. Y xa man ketzij ta ri nin-ij, tika ri castigo ri xtuya' ri Dios pa nuwi', xcha'. Y ja' xtzirin-pe (xsiq'uin-pe) ri gallo.
MAT 26:75 Y ri Pedro xeloka pa ruwi' ri tzij ri jeru'in can ri Jesús che, chi c'a man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech. Y ri Pedro xel-e chiri' y xujik' ok'ej.
MAT 27:1 Y cuando xsakar-pe, conojel ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj takachi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquimol-qui' chi niquinojij anchique niqui'en chi niquicamisaj ri Jesús.
MAT 27:2 Y ja xquixim-e y xbequijacha' pa ruk'a' ri Poncio Pilato, ri gobernador.
MAT 27:3 Cuando ri Judas xutzu' chi ri Jesús xa xuc'uax chech ri Pilato chi nika ri camic pa ruwi', c'ajari' xpe ruquiy (xk'axon) ránima roma ja raja' ri xc'ayin richi ri Jesús; romari' xberutzolej can ri treinta monedas de plata chique ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAT 27:4 Ri Judas xu'ij chique ri achi'a' ri': Ren mac ri xin-en, roma xinc'ayij ri Jesús pa ik'a'; raja' manak rumac, xcha' chique. Pero ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, xa xqui'ij che ri Judas: ¿Anchique keta'n roj chirij ri'? ¡Tatzu' ret anchique na'an! xecha' che.
MAT 27:5 Xpe raja' xutorij can ri mero chiri' pa rocho ri Dios; y ja' xbe y xberujitz'aj-ri'.
MAT 27:6 Y ri nimalaj tak sacerdotes xquimol ri mero y xqui'ij: Ri mero re' man utz ta chi nakaxol-ka riq'uin ri mero chi ri rocho ri Dios, roma ri mero re' xa rajil ri rucamic jun winak.
MAT 27:7 Cuando xquiya' yan chiquiwech anchique niqui'en riq'uin ri mero ri', reje' xquilok' jun ulef; ri ulef ri rubinan Richi ri Banoy-Bojo'y; ri ulef ri' xtic'atzin chi yemuk ri winak ri man je israelitas ta.
MAT 27:8 Romari' ri jun ulef ri' can c'a ni'ix Ulef richi Quic' che.
MAT 27:9 Y roma ri x-an chiri', can xbanataj-wi ri ru'in can ri Jeremías, ri jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios ojer can. Raja' ru'in can: Ri je ru-familia can ri Israel xquic'on-e ri treinta monedas de plata. Jari' ri mero ri xquiya' roma xqui'ij chi jari' rajil ri rusamajel ri Dios.
MAT 27:10 Y riq'uin ri mero ri' xquilok' ri ulef ri rubinan Richi ri Banoy-Bojo'y, can anche'l ru'in ri Ajaf chue. Quiri' ri ru'in can ri Jeremías.
MAT 27:11 Y cuando ri Jesús c'o chic apo chech ri Pilato, ri gobernador, ri Pilato xuc'utuj che ri Jesús: ¿Ja ret ri qui-Rey ri israelitas? xcha' che. Y ri Jesús xu'ij: Ja', can quiri-wi, anche'l ri xa'ij, xcha' raja'.
MAT 27:12 Y cuando ri Jesús yalan ni'ix-apo chirij chi nisujus coma ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, raja' can man jun tzij ri nu'ij.
MAT 27:13 Romari' ri Pilato xu'ij che ri Jesús: ¿Can manak como nac'oxaj ronojel ri ni'ix chawij chi jatquisujuj?
MAT 27:14 Pero ri Jesús can man jun anchique xu'ij che ri Pilato. Romari' ri gobernador can xsatz-ka runo'j (xsach-ka ruc'u'x), roma man jun winak rutz'eton chi quiri' nu'on.
MAT 27:15 Y juna-juna' cuando napon ri pascua ri jun quinimak'ej ri israelitas, ri gobernador nusk'opij jun chique ri jec'o pa cárcel. Raja' nusk'opij-e ri niquijo' ri winak chi ntel-e.
MAT 27:16 Y chupa ri tiempo ri', c'o pa cárcel ri Barrabás, jun achi ri canconojel quieta'n rech chi yalan itzel.
MAT 27:17 Y ri Pilato xu'ij chique ri winak ri xbequimolo-qui' chiri': ¿Ancu'x (Anchique) chique ri ca'i' nijo' rix chi ninsk'opij-e? ¿Nijo' chi ninsk'opij-e ri Barrabás o ja ri Jesús ri ni'ix Cristo che? xcha' raja'.
MAT 27:18 Ri Pilato quiri' xu'ij-pe, roma raja' can reta'n chi ri winak ri' quijachon ri Jesús pa ruk'a', roma itzel niquitzu' chi can je q'uiy ri yetzekleben richi.
MAT 27:19 Y ri Pilato ch'ocol pa ru-lugar anchi' yeru'on juzgar ri winak, cuando c'o jun xapon riq'uin roma c'o anchique ru'in-e ri raxayil che. Ri raxayil rutakon-e rubixic che: Ri Jesús jun chojmilaj achi, romari' man taya' lugar chi nicamises. Roma ren ruyon itzel achic' xin-en chak'a' roma raja'. Quiri' rutakon-e rubixic ri raxayil.
MAT 27:20 Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, xquiya' quino'j (quina'oj) ri winak chi tiquic'utuj-apo chi ja ri Barrabás tisk'opis-e y ri Jesús ticamises.
MAT 27:21 Y cuando ri gobernador xuc'utuj chic apo chique ri winak ri' chi ancu'x (anchique) chique ri ca'i' niquijo' reje' chi nulesaj-e, ri winak ri' xqui'ij: Ja ri Barrabás talesaj-e, xecha-apo.
MAT 27:22 Y ri Pilato xuc'utuj chique ri winak: ¿Y anchique nijo' rix chi nin-en ta riq'uin ri Jesús, ri ni'ix chuka' Cristo che? xcha' raja'. Can conojel xech'o'n-apo y xqui'ij: ¡Ticamises chech cruz! xecha'.
MAT 27:23 Y raja' xuc'utuj chic chique: ¿Anchique rumac rubanon chiwech? Pero ri winak man yetane' ta ka. Xa riq'uin más quichuk'a' yech'o'n-apo y niqui'ij: ¡Ticamises chech cruz! yecha-apo.
MAT 27:24 Y cuando ri Pilato xutzu' chi can man jun anchique nitiquier nu'on chi nucol ri Jesús y ri winak xa más peor niqui'en-apo, xuc'utuj juba' ruya' y ja' xuch'aj ruk'a' chiquiwech conojel ri winak ri', y xu'ij: Ren manak numac chirij ri rucamic ri jun chojmilaj achi re'. ¡Titzu' rix anchique niben che!
MAT 27:25 Y conojel winak niqui'ij: Pa kawi' roj y pa quiwi' ri kalc'ual tika ri rucamic, xecha-apo.
MAT 27:26 Ri gobernador xusk'opij-e ri Barrabás y chuka' xu'ij chi tich'ay ri Jesús, c'ajari' xujach-e chi ticamises chech cruz.
MAT 27:27 Y ri ru-soldados ri gobernador xquicusaj-apo ri Jesús chupa ri palacio. C'ajari' xequiwoyoj conojel ri ch'aka chic soldados y xquimol-qui' chirij ri Jesús.
MAT 27:28 Y ri soldados ri' xquilesaj-e rutziak ri Jesús, y xquiya' jun tziak quiak chirij, anche'l ri yequicusaj ri reyes.
MAT 27:29 Chuka' xquipach'uj jun k'ayis ri yalan ruq'uixal; y can anche'l jun corona xqui'en che, y xquiya' pa rujolon ri Jesús. Y xquiya' chuka' jun aj pa ruk'a' derecha y yexuquie' chech y yetze'n chirij cuando niqui'ij che: ¡Caquicot ret qui-Rey ri israelitas! yecha' che.
MAT 27:30 Can niquichubaj ri Jesús y niquimaj chuka' ri aj ri c'o pa ruk'a' chi niquich'ey pa rujolon che.
MAT 27:31 Y cuando reje' xetane-ka yetze'n chirij, xquilesaj-e ri tziak ri xquiya' reje' chirij, y xquiya-e ri can rutziak-wi raja', y xquic'uaj-e chi ne'bajix chech cruz.
MAT 27:32 Y cuando ya ye'el-e pa tenemit, xquic'ul jun achi; y ri achi re' aj-tenemit Cirene y rubinan Simón, y ri soldados xqui'en-wi che ri achi ri' chi tuc'uaj-e ru-cruz ri Jesús.
MAT 27:33 Y quiri' xe'apon chupa ri jun lugar rubinan Gólgota, ri ni'ix chuka' Calavera che.
MAT 27:34 Cuando jec'o chic chiri', xquiya' che ri Jesús jun ch'amilaj ruya'al-uva xolon riq'uin jun chic c'ayilaj ak'om. Pero cuando raja' xuna' anchique niquiya' che, man xrojo' ta.
MAT 27:35 Y cuando ri soldados quibajin yan ri Jesús chech ri cruz, xquilesaj suerte chirij ri rutziak chi niquina'ej anchique tziak ri niquic'uaj-e chiquijunal. Y quiri' can nibanataj ri bin can roma ri jun ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Ri samajel ri' rutz'iban can chirij ri Cristo: Xequijach nutziak y chuka' xquilesaj suerte chirij. Quiri' ri rutz'iban can.
MAT 27:36 C'ajari' xech'oquie-ka chiri' quichajin-apo ri Jesús.
MAT 27:37 Y chutza'n ri cruz, reje' xquiya' jun letrero anchi' nu'ij anchique roma nicamises ri Jesús. Ri letrero ri' nu'ij: Jare' ri Jesús qui-Rey ri israelitas.
MAT 27:38 Chuka' jec'o ca'i' elek'oma' ri xebajix chech cruz. Jun xyo'x-apo pa ru-derecha ri Jesús y ri jun chic pa ru-izquierda.
MAT 27:39 Ri winak ri yek'ax-e y ye'apon riq'uin ri Jesús, niquisiloj-apo quijolon chech, roma can man niquinimaj ta chi ja raja' ri Ralc'ual ri Dios. Y c'o chuka' itzel tzij ri yequi'ij can che.
MAT 27:40 Ri winak ri' niqui'ij che ri Jesús: Ret xa'ij chi nawulij (nawulaj) ri rocho ri Dios y pa oxi' k'ij napoba' chic jun mej (bey), tacolo-awi' ayon. Y xa ja ret ri Ralc'ual ri Dios, caka-pe chech la a-cruz, yecha' che.
MAT 27:41 Y quiri' chuka' niqui'en ri nimalaj tak sacerdotes, ri maestros chi ri ley, ri achi'a' fariseos y ri rijilaj tak achi'a' ri can c'o quik'ij, reje' yalan yetze'n-apo chirij ri Jesús y niqui'ij chiquiwech:
MAT 27:42 Raja' can je q'uiy xerucol, pero raja' cami man nitiquier ta nucol-ri' ruyon. Y xa can ketzij chi ja raja' qui-Rey ri israelitas, tika-pe chech la ru-cruz c'a y quiri' roj can xtakaya' kánima riq'uin.
MAT 27:43 Raja' can xuya' ránima riq'uin ri Dios, y xa ri Dios can nrojo' ri Jesús, tucolo' c'a. Roma ri Jesús can ru'in-wi: Ren jin Ralc'ual ri Dios. Quiri' xqui'ij ri achi'a' ri' chirij ri Jesús.
MAT 27:44 Y ri elek'oma' ri je-bajin chech qui-cruz riq'uin ri Jesús, can itzel chuka' yech'o'n-apo che ri Jesús.
MAT 27:45 Y pa nic'aj-k'ij che ri k'ij ri' ronojel ri rech-ulef xk'okumer-ka. Y ri k'eku'm ri' xq'uis-e c'a nak'ak'ij a las tres.
MAT 27:46 Y ja' la'k chupa ri hora ri' a las tres, ri Jesús xch'o'n riq'uin ronojel ruchuk'a' y xu'ij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xcha'. Y ri tzij ri' nu'ij: Nu-Dios, nu-Dios, ¿anchique roma xinamalij can?
MAT 27:47 Y jec'o jujun ri jec'o-apo chiri' chunakaj ri Jesús, cuando xquic'oxaj ri xu'ij, ja xqui'ij: Raja' ja ri Elías ri nroyoj, xecha'.
MAT 27:48 Y ja' c'o jun ri junanin xberuc'ama-pe jun esponja, xumuba' pa jun ch'amilaj ruya'al-uva, y xuya' ri esponja chutza'n jun aj, chi xuya' che ri Jesús chi nich'uch'u-ka juba' ránima.
MAT 27:49 Pero ri ch'aka ri jec'o-apo chiri' riq'uin ri Jesús, xqui'ij: Man junanchique taya' che; kayobej, k'alaj ri' xa noka ri Elías chi nucol, xecha'.
MAT 27:50 Pero ri Jesús ja' xch'o'n chic pe riq'uin ronojel ruchuk'a', xujach ri ránima y xcom-ka.
MAT 27:51 Y cuando raja' xcom, ri tziak ri yo'n-apo chi nujach rupa rocho ri Dios, xk'ach'itaj pa jotol c'a pa xulan ka. Chuka' ri rech-ulef can xsilon y ri abaj can xerakaro' y xepax.
MAT 27:52 Ri jul ri anchi' je-mukun-wi ri caminaki' xejakataj. Y je q'uiy chique ri ralc'ual ri Dios ri je caminak chic e, xec'astaj.
MAT 27:53 Y xebe'el-pe cuando ri Jesús c'astajinak chic chiquicojol ri caminaki', y xe'oc-apo pa tenemit Jerusalem ri can richi-wi ri Dios; y can je q'uiy winak xetz'eto quichi.
MAT 27:54 Y cuando ri capitán y conojel ri jec'o riq'uin chi niquichajij-apo ri Jesús, xquitzu' ri xu'on ri silonel (cab-rakan) y ri ch'aka chic ex ri xebanataj, can yalan xquixi'j-qui' y xqui'ij: Can ketzij-wi chi ri jun achi re' xa Ralc'ual ri Dios, xecha'.
MAT 27:55 Y je q'uiy ixoki' ri can quitzekleben-wi-pe ri Jesús cuando xel-pe pa Galilea y quilin-pe, reje' chinaj yetzu'n-apo.
MAT 27:56 Y chiquicojol ri ixoki' ri' c'o ri María Magdalena, ri María quite' ri Jacobo y ri José, y chuka' ri raxayil ri achi rubinan Zebedeo, ri quite' ri Jacobo y ri Juan.
MAT 27:57 Cuando xkak'ij yan ka, c'o jun achi beyom xapon rubinan José; raja' can runiman chuka' ri Jesús, y aj-tenemit Arimatea.
MAT 27:58 Raja' xbe riq'uin ri gobernador Pilato chi nuc'utuj ri ruch'acul ri Jesús chi numuk. Y ri Pilato xu'ij-e chi tijach-pe ri ruch'acul ri Jesús che ri José.
MAT 27:59 Y ri José xupis ri ruch'acul ri Jesús pa jun tziak ri can ch'ajch'oj.
MAT 27:60 Ri José can richi ka raja' ruc'oton jun jul c'ac'ac', y chiri' xberuya-wi ruch'acul ri Jesús. Ri jul ri' can c'oton chech jun nimalaj abaj ri can anche'l jun juyu'. Raja' xutz'apij can ri ruchi' ri jul che jun nimalaj abaj, y xtzolaj-e.
MAT 27:61 Ri María Magdalena y ri jun chic ixok rubinan chuka' María, xech'oquie' can chiri' chech jul cuando xmuk can.
MAT 27:62 Ri k'ij cuando xmuk ri Jesús, ja k'ij ri' cuando ri winak niquinaba' yan ronojel ri xtic'atzin chique ri ruca'n k'ij, roma ri k'ij chi uxlanen xa nitiquier yan ka. Y chupa ri k'ij chi uxlanen, ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos xe'apon chech ri Pilato.
MAT 27:63 Reje' xbequi'ij che: Roj xoka pa kawi' chi cuando ri Jesús c'a q'ues, xu'ij chi xtic'astaj-pe pa rox k'ij. Can quiri' ru'in can ri jun tz'ucuy-tzij ri'.
MAT 27:64 Romari' quie'ataka' achi'a' chi niquichajij ri jul c'a titzakon ri rox k'ij, chi quiri' man quiepe ri ru-discípulos y xtiquilek'aj ri ruch'acul ri Jesús chak'a', c'ajari' xtiqui'ij chique ri winak: Ri Jesús can xc'astaj-wi-e chiquicojol ri caminaki', xquiecha'. Y xa man xtaka'an ta quiri' y nilak'ex-e ruch'acul, can más je q'uiy ri xquieniman chi can takon-wi-pe roma ri Dios; y xa man quiri' ta, xecha'.
MAT 27:65 Y ri Pilato xu'ij chique ri achi'a' ri': Quie'ic'uaj-e la achi'a' la'y can jabel ru'onic ibana' can che, chi quiri' can utz nichajix can, xe'uche'x.
MAT 27:66 Ri achi'a' ri' can ja xebe anchi' mukun-wi can ri Jesús y xqui'en utz ru'onic ruchi' ri jul. Xquiya' chuka' retal ri abaj ri rutz'apin can ruchi' ri jul, chi quiri' man jun nitiquier nujak. Y can utz xchajix can ri jul coma ri achi'a' chajinel.
MAT 28:1 Y cuando xk'ax yan ri k'ij chi uxlanen, c'a cumaj yan che ri domingo ri na'ey k'ij chi ri semana, ri María Magdalena y ri jun chic ixok rubinan chuka' María, xebe chuchi' ri jul anchi' mukun-wi can ri Jesús.
MAT 28:2 C'aja' xquina' yalan xbesilon-pe ri rech-ulef, roma xa jun ángel chi ri Ajaf chila' chicaj ri xka-pe chupa ri lugar anchi' mukun-wi can ri Jesús, xulesaj ri nimalaj abaj ri rutz'apin ruchi' ri jul y xch'oquie' parui'.
MAT 28:3 Ri rusakil ri ángel ri ch'ocol parui' ri abaj, can junan riq'uin ri sakil nuya' jun relámpago. Y ri rusakil ri rutziak can junan riq'uin ri rusakil ri tef ri nika.
MAT 28:4 Y roma ri achi'a' chajinel can yalan xquixi'j-qui' chech ri ángel, can xebarbot. Can anche'l xecom roma yalan xquixi'j-qui'.
MAT 28:5 Y ri ángel xch'o'n-apo chique ri ca'i' ixoki' y xu'ij chique: Man tixi'j-iwi'. Roma ren can weta'n chi rix ja ri ruch'acul ri Jesús ri xcamises chech ri cruz nicanoj.
MAT 28:6 Raja' man c'o ta chic we', roma xa xc'astaj yan e, anche'l ru'in can chiwe. Quixoc; titzu' anchi' xc'ue-wi ri ruch'acul.
MAT 28:7 Quixtzolaj ch'anin, y ti'ij chique conojel ri ru-discípulos, chi raja' xc'astaj yan e chiquicojol ri caminaki'; y cami nina'ey chiwech c'a pa rech-ulef Galilea; chiri' xtitzu-wi, can anche'l nin-ij-e chiwe.
MAT 28:8 Y ri ca'i' ixoki' ri' can ja' xe'el-pe chiri' chupa ri jul. Y más que can quixi'n-qui', xa can yalan chuka' xequicot. Reje' can ch'anin xebe chi ne'quiya' rutzijol chique ru-discípulos ri Jesús.
MAT 28:9 Cuando c'aja' quitz'amon bey, ri Jesús xbe'el-pe chiquiwech y xeru'on saludar. Y ri ca'i' ixoki' ri' xexuquie-ka chech ri Jesús, xquik'etej rakan y can xquiya' ruk'ij.
MAT 28:10 Y ri Jesús xu'ij chique ri ixoki': Man tixi'j chic iwi'. Cami iya' rutzijol chique ri wach'alal, chi quiebe pa rech-ulef Galilea y chila' xquinquitzu', xcha' chique.
MAT 28:11 Y cuando ri ixoki' quitz'amon bey, jec'o jujun chique ri soldados ri niquichajij ri jul xebe pa tenemit Jerusalem y xbequi'ij chique ri nimalaj tak sacerdotes ronojel ri xbanataj riq'uin ri jul anchi' xmuk-wi ri Jesús.
MAT 28:12 Ri nimalaj tak sacerdotes xquimol-qui' quiq'uin ri rijilaj tak achi'a' ri can c'o quik'ij y xquiya' chiquiwech chi niquiya' q'uiy mero chique ri soldados ri xechajin.
MAT 28:13 Reje' xqui'ij chique: Cami xe ti'ij chi xixwer-ka ri chak'a', y cuando jixwer, xe'apon ri ru-discípulos ri Jesús y xquilek'aj-e ri ruch'acul.
MAT 28:14 Y xa ri gobernador nuna'ej chi rix xa xixwer-ka y man xichajij ta anche'l ri x-ix chiwe, roj xkojbech'o'n riq'uin y keta'n chi can xkojrunimaj, y quiri' rix jixcolotaj pa ruk'a', xecha'.
MAT 28:15 Ri soldados xquic'on ri mero, y can anche'l x-ix chique can quiri' xqui'en: Can xquitzijoj anche'l ri x-ix chique. Jare' ri xtzijos chique ri winak israelitas y c'a niquinimaj c'a chupa ri k'ij re'.
MAT 28:16 Ri julajuj ru-discípulos ri Jesús xebe pa rech-ulef Galilea. Y xejote' parui' ri juyu' anchi' bin can chique roma ri Jesús.
MAT 28:17 Y cuando reje' xquitzu' ri Jesús, can xquiya' ruk'ij. Y can c'a jec'o ri man jani tiquinimaj chi ja ri Jesús ri c'o-apo quiq'uin.
MAT 28:18 Pero raja' xoka c'a quiq'uin y xu'ij chique: Can ronojel uchuk'a' xjach pa nuk'a'; quiri' chicaj y quiri' chuka' we' chech-ulef.
MAT 28:19 Romari', cami nic'atzin chi jixbe pa ronojel rech-ulef, chi quiri' ri winak jinquitzeklebej; y ri can xquinquitzeklebej, quie'ibana' bautizar pa rubi' ri Katata' Dios, pa nubi' ren ri jin Ralc'ual ri Dios y pa rubi' ri Espíritu Santo.
MAT 28:20 Y tic'utu' chiquiwech chi can tiquibana' ronojel ri nu'in can. Y ren can k'ij-k'ij xquic'ue' iwiq'uin; can xquic'ue-wi iwiq'uin c'a xtapon ri ruq'uisbel k'ij chi ri rech-ulef. Amén.
MAR 1:1 Quiere' xtiquier-ka ri utzilaj tzij chi ri Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios.
MAR 1:2 Ri Isaías, ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can tiempo, rutz'iban can ri x-ix che roma ri Dios chirij ri Jesucristo. jare' ri xutz'ibaj can raja': Xtintak jun achi na'ey, chi nunaba' ri bey ri anchi' xtapon-wi ri Cristo.
MAR 1:3 Ja ri achi re' xtic'ue' pa tz'iran rech-ulef. Raja' xtutzijoj rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri xquie'apon riq'uin, y xtu'ij chique: Tichojmisaj ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri Ajaf.
MAR 1:4 Ri achi ri xunataj ri Isaías chi xtipe na'ey, ja ri Juan Bautista. Y raja' c'o pa tz'iran rech-ulef y nu'ij chique ri winak ri ye'apon riq'uin, chi tiquiya' can quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios y tiquibana' bautizar qui', chi quiri' nicoch'otaj (nicuyutaj) quimac roma ri Dios. Y je q'uiy ri yeru'on bautizar raja'.
MAR 1:5 Y ri winak ri ye'apon riq'uin ri Juan Bautista, can yalan je q'uiy. Jec'o ri aj-Jerusalem, ri tenemit ri c'o pa Judea. Y jec'o chuka' ri je-petenak pa ch'aka chic tenemit chi ri Judea. Ri winak re' ye'an-e bautizar roma raja' chiri' pa rakan-ya' Jordán. Reje' can niquik'alajij-wi ri quimac chech ri Juan Bautista.
MAR 1:6 Ri rutziak ri Juan banon che rusmal camello, y jun tz'um rucusan chi ruximbel-rupa. Y ri ruway, ja ri sac' y ri cab ri niquiya' ri chicop pa tak k'ayis.
MAR 1:7 Ri Juan nuk'alajij chique ri winak: C'o Jun ri xtipe chuij ren ri man anche'l ta oc ren. Ri Jun ri' can nim-wi ruk'ij y nim chuka' ri ruchuk'a'; romari', más que ren yiluquie-ka chi ninsol ruximbel ruxajab, hasta ri' man nuc'ul ta chi ja ren yibano, roma raja' can nim ruk'ij y nim ruchuk'a'.
MAR 1:8 Y ren, ya' ri nincusaj chi jixinben bautizar. Pero ri Jun ri xtipe, riq'uin ri Espíritu Santo xquixru'on bautizar.
MAR 1:9 Ja k'ij ri' cuando ri Jesús elenak-pe pa tenemit Nazaret chiri' pa Galilea y xoka riq'uin ri Juan. Y raja' x-an bautizar roma ri Juan pa rakan-ya' Jordán.
MAR 1:10 Y cuando ri Jesús xel-pe pa ya', xutzu' chi ri chicaj xjakataj, y ri Espíritu Santo nika-pe pa ruwi' anche'l jun paloma.
MAR 1:11 Y ri Dios xch'o'n-pe chicaj y xu'ij: Ja ret jat Walc'ual, yalan jatinjo' y niquicot wánima awiq'uin, xcha' ri Dios.
MAR 1:12 Y ri Jesús x-an che roma ri Espíritu Santo chi xbe pa tz'iran rech-ulef.
MAR 1:13 Y chiri' pa tz'iran rech-ulef xc'ue-wi, anchi' xe itzel tak chicop jec'o. Chiri' xc'ue-wi cuarenta k'ij. Y cuando c'o chiri', ri Satanás nutaj ruk'ij chirij chi nika ta pa ruk'a', pero man xtiquier ta chirij. Y ri ángeles xquilij ri Jesús.
MAR 1:14 C'o chic ri Juan pa cárcel cuando ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios,
MAR 1:15 y nu'ij: Cami jojc'o yan chupa ri tiempo ri ru'in ri Dios; ri ru-gobierno can nakaj chic c'o-wi-pe. Titzolaj-pe ri iwánima y tinimaj ri utzilaj tzij chi jixcolotaj, nicha' raja' chique.
MAR 1:16 Y jun k'ij cuando ri Jesús benak chuchi' ri choy (ya') rubinan Galilea, xerutzu' je ca'i' achi'a' quichak'-quinimal qui'; jun rubinan Simón y ri jun chic Andrés. Ri quisamaj ri achi'a' ri' ja ri yequilesaj quer pa ya', romari' niquiq'uiak ri quiya'l pa ya' chi yequilesaj-pe quer.
MAR 1:17 Ri Jesús xch'o'n chique ri ca'i' achi'a' ri' y xu'ij chique: Quinitzeklebej, y xtinc'ut chiwech anchique modo ye'ich'ec winak riq'uin ri nutzij chi jinquitzeklebej.
MAR 1:18 Ri ca'i' achi'a' ri', can ja' xquiya' can ri quisamaj y xquitzeklebej ri Jesús.
MAR 1:19 Y juba' oc xebin, cuando ri Jesús xpa'e'. Raja' xerutzu' ri Jacobo y ri Juan, ri je ralc'ual ri jun achi rubinan Zebedeo. Ri je ca'i' achi'a' re' pa canoa jec'o-wi, yesamaj. Reje' yequic'ojoj quiya'l ri anchok che yequilesaj quer pa ya'.
MAR 1:20 Y xpe ri Jesús xeroyoj chi niquitzeklebej. Y ri Jacobo y ri Juan can xe xquic'oxaj, xebe chirij. Y xe chic ri quitata' xc'ue' can quiq'uin ri samajel pa canoa.
MAR 1:21 Ri Jesús y ri je-benak riq'uin xe'apon pa tenemit Capernaum. Y chupa ri k'ij chi uxlanen, ri Jesús xbe pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Raja' chiri' nutzijoj-wi rutzij ri Dios chique ri winak.
MAR 1:22 Y ri xec'oxan-apo richi, xsatz quino'j (xsach quic'u'x) roma ri tzij ri xquic'oxaj. Roma cuando yerutijoj, can nik'alajin chi can c'o uchuk'a' pa ruk'a' y man anche'l ta oc ri maestros chi ri ley.
MAR 1:23 Y chiri' chupa ri sinagoga ri k'ij ri' c'o-apo jun achi ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achi, can xsiq'uin xch'o'n,
MAR 1:24 y xu'ij che ri Jesús: ¿Anchique ri najo' chake, ret Jesús aj-Nazaret? ¿Xape chi jojaq'uis? Ren weta'n jat ancu'x (anchique) ret y romari' weta'n chi can ja ret ri lok'olaj Ralc'ual ri Dios y jat-petenak riq'uin raja', xcha' che.
MAR 1:25 Pero ri Jesús xu'ij che ri itzel espíritu: Cachojochi'. Catel-e.
MAR 1:26 Y ri itzel espíritu nisiq'uin xel-e. Pero cuando xel-e, xupiq'uiq'uiej can ri ruch'acul ri achi.
MAR 1:27 Y ri winak ri quimolon-qui' chiri', xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' ri xu'on ri Jesús, y niqui'ij chiquiwech: ¿Anchique ri nrojo' nuc'ut ri achi re'? Roma ri nuc'ut raja' can man jun mej (bey) kac'oxan roj. Cuando nich'o'n, can nik'alajin chi can c'o uchuk'a' pa ruk'a'. Ri itzel tak espíritus can yeniman che, yecha' ri winak chiquiwech ka reje'.
MAR 1:28 Y ch'anin xbin rutzijol ri Jesús, y romari' ri winak ri jec'o pa tak tenemit chunakaj ri Galilea, ch'anin xquina'ej ri yeru'on ri Jesús.
MAR 1:29 Cuando ri Jesús, ri Jacobo y ri Juan xe'el-pe chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, reje' xebe chicocho ri Simón y Andrés.
MAR 1:30 Pero cuando xe'apon, x-ix che ri Jesús chi ri rujite' ri Simón li'an chech ruch'at, roma jun nimalaj c'aten.
MAR 1:31 Y ri Jesús can ja' xberutzu-pe ri yawa'. Raja' xutz'om ruk'a' y xuyec. Y can xe quiri' xu'on che, can ja' xq'uis-e ri c'aten chirij. Y ri ixok ri' can ja' xerutzuk ri Jesús y ri je-benak riq'uin.
MAR 1:32 Y ja' cuando xka yan ka ri k'ij y xcok'a' yan ka chupa ri k'ij ri', ja' cuando conojel ri winak ri c'o yawa'i' quiq'uin xequic'uaj-apo chech ri Jesús. Ri yawa'i' ri' jalajoj rech yabil ri ntoc chique y jec'o chuka' ri c'o itzel tak espíritus quiq'uin.
MAR 1:33 Can yalan je q'uiy ri winak ri xquimol-apo-qui' chiri', xa conojel ri winak ri jec'o chupa ri jun tenemit ri' ri xe'apon riq'uin ri jay anchi' c'o-wi ri Jesús.
MAR 1:34 Y ri yawa'i' can xec'achoj-wi roma ri Jesús, más que can jalajoj rech yabil ntoc chique. Chuka' raja' xerulesaj-e ri itzel tak espíritus. Ri Jesús can man xuya' ta lugar chique ri itzel tak espíritus chi xech'o'n, roma reje' quieta'n ancu'x (anchique) raja'.
MAR 1:35 Nimak'a' yan ruca'n k'ij, ri Jesús xcataj-e y xbe pa tz'iran rech-ulef chi xberu'ona' orar.
MAR 1:36 Y ri Simón y ri ch'aka chic discípulos xebe chucanoxic ri Jesús.
MAR 1:37 Cuando xquiwil, ja' xqui'ij che: Jacanox coma conojel winak, xecha' che.
MAR 1:38 Y ri Jesús xu'ij chique: Jo' pa ch'aka chic tenemit ri jec'o-pe nakaj, chi nintzijoj chuka' rutzij ri Dios chiri', roma can richi-wi nin-en ri samaj re' xipe we' chech-ulef, xcha' ri Jesús.
MAR 1:39 Y raja' xbe chi xutzijoj rutzij ri Dios pa ronojel ri Galilea. Ri pa tak tenemit anchi' napon-wi, raja' nutzijoj rutzij ri Dios pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y chuka' can xerulesaj-e ri itzel tak espíritus.
MAR 1:40 C'o jun achi ri c'o jun itzel yabil chirij, ri rubinan lepra. Ri achi ri' xapon riq'uin ri Jesús, xxuquie-ka chech y xu'ij che: Ren weta'n chi ret jatiquier nalesaj nuyabil, pero man weta'n ta anchique nanojij pa nuwi', xcha' raja'.
MAR 1:41 Ri Jesús xujoyowaj rech ri achi ri'; romari' raja' can ja' xutz'om-apo y xu'ij che: Ninjo' chi jac'achoj. Tiq'uis-e ayabil, xcha' che.
MAR 1:42 Y can xe xu'ij quiere' ri Jesús, ri ru-lepra ri achi xq'uis-e y ch'ajch'oj xu'on can.
MAR 1:43 Y ri Jesús can ja' xu'ij che ri achi chi tibe, pero can yalan xuchelebej che ri anchique nic'atzin chi nu'on.
MAR 1:44 Ri Jesús xu'ij che ri achi ri': Man taya' rutzijol ri xbanataj awiq'uin, xe ac'utu-awi' chech ri sacerdote pa rocho ri Dios. Y taya' ronojel ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés. Chiri' nu'ij anchique nic'atzin naya', chi quiri' nak'alajij chiquiwech chi jat ch'ajch'oj chic, xuche'x-e.
MAR 1:45 Pero ri achi can xe xuya' can ri Jesús, xa xutz'om rutzijoxic chique ri winak ri anchique xbanataj riq'uin raja'. Y romari' ri Jesús ch'anin xel rutzijol, y man nitiquier ta chic ntoc-apo ri pa tak tenemit ri anchi' napon-wi, roma can je q'uiy winak ri yec'ulu-apo richi. Y roma chuka' ri' ri Jesús nic'ue' can pa tak k'ayis, ri lugar anchi' manak winak. Y ri winak ri ye'apon riq'uin can yalan je q'uiy, y chuka' q'uiy lugar yepe-wi ri winak.
MAR 2:1 Xk'ax yan jun jani' k'ij, ri Jesús xtzolaj-pe pa tenemit Capernaum, y ri winak xquic'oxaj chi raja' c'o pa jun jay chiri' pa tenemit.
MAR 2:2 Ri winak can ch'anin xquimol-qui' anchi' c'o-wi ri Jesús. Ri jay can man yeru'on ta chic, ni ri ch'ijay can man jun chic nitiquier ntoc-apo. Y ri Jesús can nutzijoj rutzij ri Dios chique conojel ri xquimol-qui' chiri'.
MAR 2:3 Y jari' najin cuando jec'o quieji' chic xe'apon; quic'uan jun achi ri can siquirinak ruch'acul, li'an-e chech jun ch'at.
MAR 2:4 Pero reje' xa man xetiquier ta xe'oc-apo riq'uin ri Jesús, roma can je q'uiy winak quimolon-qui' chiri'. Y roma man xetiquier ta xek'ax chiquicojol ri winak, xquichobij rui' ri jay, can anchi' c'o-wi ri Jesús, y chiri' xquikasaj-wi-ka ri yawa', chech ri ch'at.
MAR 2:5 Y cuando ri Jesús xerutzu' chi can quiyo'n cánima riq'uin raja', xu'ij che ri achi siquirinak ruch'acul: Walc'ual, xcha' che. Ronojel ri amac xecoch'otaj (xecuyutaj).
MAR 2:6 Y chiri' chuka' je-ch'ocol-apo jujun maestros chi ri ley. Reje' xquinojij-ka pa cánima:
MAR 2:7 ¿Anchique roma ri Jesús nu'ij che la achi chi nucoch' (nucuy) rumac? Can nu'on chi ja raja' ri Dios. ¿Roma anchique ta winak nitiquier nucoch' (nucuy) mac? Man jun. Xe ri Dios nitiquier nu'on quiri', yecha' pa tak cánima ri maestros chi ri ley.
MAR 2:8 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij pa tak cánima ri achi'a' ri'. Y romari' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix quiere' ninojij pa tak iwánima?
MAR 2:9 Roma xa ren yitiquier nin-en che ri jun achi siquirinak chi nibin y nuc'uaj-e ruch'at, ¿yitiquier como chuka' nin-ij che chi nincoch' (nincuy) rumac? ¿Anchique ni'ij rix?
MAR 2:10 Cami c'a, chi rix nitemaj chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can c'o uchuk'a' wiq'uin chi nincoch' (nincuy) mac, titzu' c'a. Y ri Jesús xu'ij che ri achi siquirinak ruch'acul:
MAR 2:11 Nin-ij chawe: Cacataj, tac'uaj-e la ach'at y jat (cabin) chi'awocho, xuche'x roma ri Jesús.
MAR 2:12 Y ri achi can ja' xpa'e', xuc'ol ruch'at, y xel-e chiquicojol ri quimolon-qui' chiri'. Y ri winak ri' xsatz quino'j (xsach quic'u'x), roma man jun mej (bey) quitz'eton chi quiri' nibanataj. Y xquiya' chuka' ruk'ij ri Dios y xqui'ij: Man jun mej (bey) katz'eton chi quiere' nibanataj, xecha'.
MAR 2:13 Y ri Jesús xbe chic chuchi' ri choy (ya') y yalan je q'uiy winak ri xe'apon riq'uin, y raja' yerutijoj riq'uin rutzij ri Dios.
MAR 2:14 Y cuando raja' rutz'amon bey chi nitzolaj chij, xutzu' ri Leví, ri ralc'ual ri jun achi rubinan Alfeo. Ri Leví ch'ocol pa jun ch'aquet, chi numol ri impuesto ri niquitoj ri winak. Xpe ri Jesús xu'ij che: Quinatzeklebej. Y raja' xbecataj-pe ri anchi' ch'ocol-wi y xutzeklebej ri Jesús.
MAR 2:15 Y cuando ri Jesús ch'ocol chuchi' ri mesa ri chiri' pa jay, je q'uiy ri moloy-impuestos y ch'aka chic winak ri aj-mac ni'ix chique, je-ch'ocol chuchi' ri mesa, junan riq'uin ri Jesús y ri ru-discípulos. Can je q'uiy ri yetzekleben richi ri Jesús ri jec'o chiri'.
MAR 2:16 Y cuando ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos xquitzu' chi ri Jesús niwa' quiq'uin ri moloy tak impuestos y quiq'uin ri winak je aj-mac, xquic'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Anchique roma raja' junan niwa' quiq'uin ri moloy tak impuestos y quiq'uin winak aj-mac? xecha'.
MAR 2:17 Y cuando ri Jesús xuc'oxaj-pe ri tzij ri niqui'ij ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos, raja' xu'ij chique: Jun ri nik'oman man ja' ta ri je utz ri yeruk'omaj. Raja' yeruk'omaj ri yeyawaj. Ren man xipe ta chiquicanoxic winak ri choj rubanon quic'aslen chech ri Dios. Ren xipe chiquicanoxic ri can c'o quimac, ri nic'atzin chi niquiya' can ri quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios, xcha' chique.
MAR 2:18 Ri ru-discípulos ri Juan Bautista y ri qui-discípulos ri achi'a' fariseos, c'o k'ij quicha'on chi niqui'en ayunar. Y romari' xquic'utuj che ri Jesús: Roj ri joj ru-discípulos ri Juan y joj qui-discípulos ri fariseos can kacha'on k'ij chi naka'an ayunar. ¿Y anchique roma ri a-discípulos ret man quiri' ta niqui'en? xecha' che.
MAR 2:19 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique ni'ij rix? ¿Utz como niquimalij ri wa'in ri je-banon invitar pa jun c'ulubic y c'o-apo ri ala' ri xc'ule' chiquicojol? Man utz ta niqui'en quiri', roma ri ala' c'a c'o quiq'uin.
MAR 2:20 Pero xtapon ri k'ij cuando ri ala' re' xtileses-e chiquicojol, c'ajari' xtiqui'en ayunar.
MAR 2:21 Man jun winak nuretz-ka jun tziak c'ac'ac' chi nuc'ojoj (nut'is) jun tziak ri xa can tzia'k' chic. Roma ri tziak c'ac'ac' nuc'ol-ri' y nujic' ri tziak ri xa tzia'k' chic y más nuretz-ka.
MAR 2:22 Y quiri' chuka' man jun niyo'n c'ac'ac' vino chupa jun tz'um yacbel-ya' ri xa ucusan chic. Roma xa quiri' ni'an, y ri tz'um xa man nuyuk ta chic ri', ri tz'um nibojbo' (nichiquitaj) y niq'uis-e ri vino chupa. Y chuka' ri tz'um man jun chic nic'atzin-wi. Pero chupa jun c'ac'ac' yacbel-ya' utz niyaquie' c'ac'ac' vino. Quiere' ri ejemplo ri xutzijoj ri Jesús.
MAR 2:23 Pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos yek'ax pa jun ulef ri ticon trigo chech. Y ri ru-discípulos c'o rech trigo ri niquich'up-e.
MAR 2:24 Romari' ri achi'a' fariseos xqui'ij che ri Jesús: Quie'atzu' la a-discípulos, roma man utz ta ri niqui'en. ¿Anchique roma niquich'up trigo ri k'ij re'? Ri k'ij re' chi uxlanen y man utz ta ni'an samaj, xecha'.
MAR 2:25 Pero ri Jesús xu'ij chique: ¿Man itz'eton ta rix ri tz'iban can chirij ri xu'on ri David y ri je raxbil chupa ri ojer can tiempo, cuando xnum quipa y manak quiway?
MAR 2:26 Ri David xbe chucanoxic wey chiri' pa rocho ri Dios. Y ri sacerdote ri más c'o ruk'ij chupa ri tiempo ri' ja ri Abiatar. Y can ja ri lok'olaj tak pan ri xbeyo'x-pe che. Y ri pan ri' man xe ta ri David ri xtijo, xa can xuya' chuka' chique ri je-benak riq'uin. Pero man mac ta ri xqui'en, más que ri pan ri' xe ri sacerdotes c'o modo yetijo.
MAR 2:27 Y ri Jesús can xu'ij chuka' chique: Ri Dios coma ri winak xu'on can ri k'ij chi uxlanen; y man roma ta ri k'ij chi uxlanen xeru'on ri winak.
MAR 2:28 Romari' cami titemaj chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol jin Rajaf ri k'ij chi uxlanen. Pa nuk'a' ren c'o-wi chi nin-ij anchique utz ni'an chupa ri k'ij re', xcha' ri Jesús.
MAR 3:1 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon chic pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y chiquicojol ri winak ri quimolon-qui' chiri', c'o jun achi chaki'j jun ruk'a'.
MAR 3:2 Pero can jec'o ri xe niquitzu-apo ri Jesús y quiyoben xa raja' xtu'on jun milagro chi nic'achoj ri achi, chi quiri' niquisujuj chi ri Jesús xsamaj pa jun k'ij chi uxlanen.
MAR 3:3 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi chaki'j ri ruk'a': Cacataj y capa'e' pa nic'aj, xcha' che.
MAR 3:4 Y ri Jesús xu'ij chique ri winak ri jec'o chiri': Ren ninjo' ninc'utuj chiwe: ¿Anchique ri más nuc'ul ni'an pa jun k'ij chi uxlanen, ja ri utz o ri man utz ta? ¿Ri nicol jun winak chech ri camic o ri nicamises? ¿Anchique ni'ij rix? xcha' chique. Pero conojel man jun tzij ri xqui'ij.
MAR 3:5 Quiri' ri Jesús xerutzu' conojel ri quimolon-qui' chiri', y xerutzu' chi xa cowirinak ri cánima y man niquijo' ta niquinimaj. Romari' raja' yalan xbison, y xpe ruyowal. Quiri' raja' xu'ij che ri achi chaki'j ri ruk'a': Tayuku' la ak'a'. Y ri achi can xe xuyuk ri ruk'a', can ja' utz xu'on can ri ruk'a'.
MAR 3:6 Y ri achi'a' fariseos can xe xquitzu' ri', can ja' xbequimolo-qui' quiq'uin ri je ruwinak ri rey Herodes, chi niquinojij anchique niqui'en che ri Jesús, roma niquijo' niquicamisaj.
MAR 3:7 Y ri Jesús y ru-discípulos xebe chuchi' ri choy (ya'). Ri Jesús xtzeklebes coma je q'uiy winak aj-chiri' pa Galilea, y coma winak ri aj-Judea.
MAR 3:8 Can xtzeklebes chuka' coma ri winak aj-Jerusalem, ri jun tenemit ri c'o chuka' pa Judea. Ri winak ri xetzekleben richi raja' jec'o ri xepe pa Idumea, jec'o chuka' xepe juc'an chic ruchi' ri rakan-ya' Jordán. Xtzeklebes chuka' coma ri winak ri xepe pa Tiro y Sidón y ri xepe chuka' chiquinakaj ri ca'i' tenemit ri'. Can conojel ri winak ri xeloka riq'uin ri Jesús, xepe roma quic'oxan ri milagros ri yeru'on ri Jesús.
MAR 3:9 Y roma je q'uiy ri winak yeloka riq'uin, ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos chi tiquiya-pe jun canoa chunakaj, chi quiri' xa ri winak xtiquipitz', ntoc chupa ri canoa.
MAR 3:10 Can je q'uiy-wi ri xec'achoj roma ri Jesús. Y roma can conojel ri winak yeyawaj niquijo' chuka' yec'achoj roma ri Jesús, romari' quimolon-qui' chirij, y niquitaj quik'ij chi niquitz'om-apo juba' ri rutziak chi yec'achoj riq'uin ri quiyabil.
MAR 3:11 Y cuando ri itzel tak espíritus niquitzu' ri Jesús, niquixucuba-qui' chech y can riq'uin quichuk'a' yech'o'n y niqui'ij: Ja ret ri Ralc'ual ri Dios, yecha'.
MAR 3:12 Pero ri Jesús nu'ij chique que man tiquik'alajij chi ja raja' ri Ralc'ual ri Dios.
MAR 3:13 Ri Jesús xjote-e parui' jun juyu' y xeroyoj q'uiy achi'a'. Can ja raja' mismo xwoyon quichi y reje' can xebe-wi riq'uin.
MAR 3:14 Je cablajuj ri xerucha' chi niquitzeklebej y chuka' chi yerutak-e chi ne'quitzijoj rutzij ri Dios.
MAR 3:15 Y quiri' chuka' can xuya' uchuk'a' chique chi yec'achoj yawa'i' coma y chi yequilesaj itzel tak espíritus.
MAR 3:16 Ri je cablajuj ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xu'ij chuka' Pedro che.
MAR 3:17 Ri Jacobo y ri Juan, ri je ralc'ual ri Zebedeo, ri xu'ij chuka' Boanerges chique; ri bi'aj ri' pa kach'abel nu'ij: Je anche'l rayos ri yek'ajan.
MAR 3:18 Ri ch'aka chic ja ri Andrés, ri Felipe, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ralc'ual ri Alfeo, ri Tadeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri ni'ix cananista chique,
MAR 3:19 y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richi ri Jesús. Ri Jesús y ri ru-discípulos xebe pa jun jay.
MAR 3:20 Y roma yalan je q'uiy winak ri xquimol-qui' jun mej (bey) chic, ri Jesús y ri ru-discípulos man xetiquier ta xewa'.
MAR 3:21 Y cuando ri rach'alal ri Jesús xquina'ej ronojel ri', ja xe'apon chi ne'quic'ama-pe, roma reje' xquinojij chi ri Jesús xch'ujir-ka.
MAR 3:22 Y ri maestros chi ri ley ri je-petenak pa tenemit Jerusalem, jec'o-apo ri anchi' c'o-wi ri Jesús. Y niquitzijoj chiquiwech chi ri Jesús c'o ri Beelzebú riq'uin, ri cajaf ri itzel tak espíritus. Y ja ri Beelzebú ri niyo'n ruchuk'a' chi nitiquier yerulesaj ri itzel tak espíritus.
MAR 3:23 Y romari' ri Jesús xeroyoj chi xtzijon quiq'uin; raja' xerucusaj ejemplos chiquiwech, y xu'ij chique: ¿Anchique modo chi ri Satanás ja raja' mismo yerulesaj-e ri rusamajel?
MAR 3:24 Roma xa ri winak chi jun rech-ulef man junan ta niquinojij y ca'i' quiwech niqui'en-ka, nipe ayowal chiquicojol. Y ri' man utz ta, roma man xquielayoj ta yec'ue' junan chech-ulef.
MAR 3:25 Y quiri' chuka' pa jun jay, xa jalajoj quiwech niqui'en-ka y niquijach-ka-qui', manak chic xquiec'ue' junan chech-ulef.
MAR 3:26 Y romari' ri Satanás, man utz ta nu'on-ka ayowal quiq'uin ri je rusamajel. Man utz ta nicataj-ka chirij raja' mismo. Roma xa quiri' nu'on, ruyon nic'ue' can y ch'anin nitzak.
MAR 3:27 Quiri' chuka' ri nrojo' nu'on elak' pa rocho jun achi ri yalan ruchuk'a', nic'atzin nuxim na'ey, c'ajari' c'o modo nucanoj-e ronojel ri nrojo' yeruc'uaj.
MAR 3:28 Y tic'oxaj jabel ri tzij ri xtin-ij chiwe cami. Ri ni'in itzel tak tzij chirij ri Espíritu Santo, can man xticoch'otaj (xticuyutaj) ta ri rumac, xa can xtrakalej jumul chech ri Dios. Y ri ch'aka chic mac ri yequi'en ri winak ri je-alaxinak chech-ulef can yecoch'otaj (yecuyutaj). Y chuka' ronojel ri itzel tak tzij ri yequi'ij chirij ri Dios.
MAR 3:30 Ri Jesús quiri' xu'ij chique ri maestros chi ri ley, roma reje' xa niqui'ij chirij raja' chi c'o itzel espíritu riq'uin.
MAR 3:31 Y ri rute' y ri je rach'alal ri Jesús xepe c'a anchi' c'o-wi raja'. Pero man xe'oc ta apo riq'uin. Xe xquitak rubixic che, chi niquijo' yech'o'n che.
MAR 3:32 Y ri winak ri je-ch'ocol-apo riq'uin ri Jesús xqui'ij che: Ri ate' y ri awach'alal jatquiyoben chojay, y niquijo' yech'o'n awiq'uin.
MAR 3:33 Pero ri Jesús xu'ij chique ri winak ri quimolon-qui' riq'uin: ¿Ancu'x (Anchique) ri nte' y ri je wach'alal ni'ij rix?
MAR 3:34 Y ri Jesús xerutzu' conojel ri je-ch'ocol riq'uin y xu'ij chique: Jare' je nte' y je wach'alal.
MAR 3:35 Conojel ri yebano ri nrojo' ri Dios, ja reje' ri ye'oc nte', wana' y wach'alal, xcha' ri Jesús.
MAR 4:1 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xebe chic chuchi-choy (chuchi-ya') y raja' yerutijoj ri winak riq'uin rutzij ri Dios. Y can yalan je q'uiy winak ri xquimol-apo-qui' chi niquic'oxaj. Romari' ri Jesús xoc-apo pa jun canoa chiri' parui' ya', y xch'oquie-ka chupa. Y chiri' pa ulef chuchi' ri ya', jec'o ri winak niquic'oxaj-apo ri Jesús.
MAR 4:2 Ri Jesús q'uiy ex xuc'ut chiquiwech riq'uin ejemplos chi yerutijoj. Raja' xu'ij chique:
MAR 4:3 Tic'oxaj jabel ri xtin-ij chiwe: C'o jun achi ri xbetico.
MAR 4:4 Cuando ri achi nutic ri ija'tz', juba' ri ija'tz' pa bey xeka-wi. Y xepe ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, xquitaj-e ri ija'tz'.
MAR 4:5 Juba' chic ri ija'tz' chiquicojol abaj xeka-wi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o. Y ch'anin xe'el-pe roma xa man pim ta ri ulef.
MAR 4:6 Pero cuando xpe ruchuk'a' ri k'ij, xemayamo'. Y roma xa man naj ta benak-ka ri quic'amal (quixe'), xechaki'j-ka jumul.
MAR 4:7 Y juba' chic ija'tz' xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal. Y cuando xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix yalan xeq'uiy, ri tico'n xejik' chiquicojol y man xquiya' ta quiwech.
MAR 4:8 Y ri ch'aka chic ija'tz' xeka pa jun utzilaj ulef, xe'el-pe ri tico'n y xeq'uiy jabel. Y jujun xquiya' a treinta quiwech, c'o xquiya' a sesenta y c'o ri xquiya' a cien quiwech.
MAR 4:9 Ri Jesús xu'ij chuka': Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' chique.
MAR 4:10 Y cuando ri Jesús y ri cablajuj ru-discípulos quiyon xec'ue' can quiq'uin ca'i-oxi' winak, ja' xquic'utuj che anchique ri nrojo' nu'ij chique riq'uin ri ejemplo ri xutzijoj chique.
MAR 4:11 Y raja' xu'ij chique: Man jun mej (bey) can ta k'alajin utz anchique modo nu'on gobernar ri Dios, pero chiwe rix yo'n lugar chi nina'ej. Pero ri winak ri man jinquinimaj ta, che ejemplos yich'o'n-wi chique.
MAR 4:12 Chi quiri' xe xtiquitzu', pero manak xtiquitzu' utz ri niquitzu', y xe xtiquic'oxaj y manak xtiqui'en entender ri niquic'oxaj, chi quiri' man niquiya' ta can ri mac, y ri Dios can manak-wi xquierucoch' (xquierucuy).
MAR 4:13 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique: Xa man xiben ta entender ri ejemplo ri xintzijoj chiwe, ¿anchique modo xtiben entender ri ch'aka chic ejemplos?
MAR 4:14 Ri jun ejemplo re' nuc'ut chi ri achi ticonel ri xberutica' ija'tz', jari' ri samajel ri nutzijoj rutzij ri Dios.
MAR 4:15 Ri juba' ija'tz' ri xeka pa bey, anche'l ri winak ri niquic'oxaj rutzij ri Dios, y ri Satanás ch'anin napon quiq'uin y nulesaj-e ri tzij ri' pa cánima.
MAR 4:16 Ri ija'tz' ri xeka chiquicojol tak abaj, can nich'o'n chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can yalan yequicot cuando niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima.
MAR 4:17 Pero roma man nika ta ka ri ruc'amal (ruxe') rutzij ri Dios pa cánima, romari' man yelayoj ta ri yequicot, xa jun jani' oc k'ij ri utz jec'o riq'uin ri Dios. Pero cuando yepe sufrimientos y itzel yetz'et roma quiniman rutzij ri Dios, yetzak ch'anin.
MAR 4:18 Y ri ija'tz' ri xeka can chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak.
MAR 4:19 Pero ri winak ri' xa ja ri nic'atzin chique k'ij-k'ij chech-ulef, xe ri' niquinataj; jec'o ch'aka chic ye'an engañar roma ri beyomel. Romari' rutzij ri Dios nijik' pa cánima. Y q'uiy chuka' ri niquirayij, romari' ri winak ri' can manak xtiwachin utz rutzij ri Dios pa quic'aslen.
MAR 4:20 Pero ri ija'tz' ri xeka pa utzilaj ulef, can nich'o'n-wi chirij rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak, y ri winak ri' can niquic'on-wi-ka rutzij ri Dios y ri quic'aslen niwachin jabel, can anche'l niqui'en ri tico'n. Roma jec'o jujun niquiya' a treinta quiwech, jec'o niquiya' a sesenta y jec'o can a cien quiwech niquiya'. Can quiri' nu'on quic'aslen ri winak ri niquic'on-ka rutzij ri Dios pa tak cánima.
MAR 4:21 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique: Cuando nic'amer-pe jun luz chi nuya' sakil pa jay, ¿chuxe' como jun cajón o chuxe' como jun ch'at nic'ue-wi? Man quiri' ta. Ri luz chicaj niyo'x-wi, xcha' chique.
MAR 4:22 Quiri' chuka' man jun ex ri ewan can, ri man ta xte'k'alajin-pe. Y chuka' can man jun ri tz'apin can rij, ri man ta xte'k'alajin-pe chech sakil.
MAR 4:23 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' ri Jesús.
MAR 4:24 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak: Rix ri nic'oxaj rutzij ri Dios, tic'oxaj utz y tibana' ri nu'ij. Roma can anche'l ri nic'oxaj, can quiri' chuka' ino'j (ina'oj) ri xtuya' ri Dios; y man xe ta ri', roma ri Dios xa can xtuya' juba' más rui' ri ino'j (ina'oj).
MAR 4:25 Roma ri can c'o ruyacon pa ránima, can xtiyo'x más che. Pero ri nic'oxan rutzij ri Dios y xa man nuyec ta pa ránima, ri juba' oc c'o riq'uin, hasta ri' xtimaj che.
MAR 4:26 Y ri Jesús xu'ij chuka': Riq'uin ri ru-gobierno ri Dios, can nibanataj anche'l nibanataj riq'uin jun ija'tz' ri nitic can roma jun achi ri pa ulef.
MAR 4:27 Y cuando ri ija'tz' c'o chic pa ulef, ri achi man jun chic anchique nu'on. Raja' niwer ri chak'a' y nicataj-pe k'ij-k'ij. Y cuando napon ri k'ij chi ri ija'tz' nibos, ja nibos-pe y niq'uiy. Pero ri achi ri tiquiyon can, man reta'n ta anchique nu'on ri ija'tz' chi nibos-pe y anchique nu'on chi niq'uiy.
MAR 4:28 Ri achi can man jun anchique nu'on che ri tico'n chi niq'uiy, roma ri tico'n xa ruyon niq'uiy-pe, y ri ulef q'uiy ri nuya-pe. Pero na'ey ja ri alaj trigo niq'uiy-pe. Y cuando nim chic, niq'uiy-pe ri rui'. Y c'ajari' ninoj-pe riq'uin ri rech.
MAR 4:29 Y cuando k'an chic, ri rajaf yerutak ri rusamajel chupa, chi niquik'at, roma ja tiempo ri' chi ri cosecha.
MAR 4:30 Y ri Jesús xu'ij chuka': ¿Anchique xtaka'ij chirij ri ru-gobierno ri Dios? ¿Anchok riq'uin xtakajunumaj-wi? ¿Y anchique ta como ejemplo ri nik'alajin richi?
MAR 4:31 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri ija'tz' chi ri mostaza ri nitic-ka pa ulef. Y jari' ri ija'tz' ri más co'l c'o chech-ulef.
MAR 4:32 Pero jari' ri más nim ntel chiquiwech conojel tico'n, y yec'ue' nima'k tak ruk'a'. Romari' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj niqui'en quisoc chuk'a', roma chiri' jabel yemujan.
MAR 4:33 Cuando ri Jesús xutzijoj rutzij ri Dios chique ri winak, xerucusaj ejemplos roma reta'n chi quiri' can c'o ri xtiquitemaj.
MAR 4:34 Raja' ruyon ejemplos xerucusaj chi xch'o'n chique ri winak. Pero cuando quiyon jec'o can, raja' can nu'ij chique ri ru-discípulos anchique ntel chi tzij.
MAR 4:35 Y cuando xcok'a-ka chupa ri k'ij ri', ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Jo' juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), xcha' chique.
MAR 4:36 Y raja' xe xch'o'n can chique ri winak, ja xeruya' can. Y roma can ch'ocol-wi chupa ri canoa, can ja' xebe parui' ri ya'. Y jec'o chuka' ch'aka chic canoas ri junan xe'el-e quiq'uin.
MAR 4:37 Y cuando je-benak parui' ri ya', xpe jun quiek'ik' yalan nim chiri' parui' ri ya'. Y romari' ri canoa anchi' je-benak-wi, can xoc ya' chupa. Y romari' juba' ta chic yebe chuxe' ya'.
MAR 4:38 Pero ri Jesús xa niwer benak chupa ri canoa cuando najin ri quiek'ik' parui' ri ya'. Raja' chirij can ri canoa rucanon-wi jun ruch'acat-ruwi', y chiri' niwer benak. Y xepe c'a ri discípulos xquic'asoj y xqui'ij che: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Roj ya jojcom y ret xa jawer, xecha' che.
MAR 4:39 Y ri Jesús xcataj-pe y xu'ij: Tiq'uis-e ri ruchuk'a' ri quiek'ik' y titane-ka ri ya'. Y quiri' xbanataj. Ri quiek'ik' xq'uis-e ri ruchuk'a' y xtane-ka chuka' ri ya'.
MAR 4:40 Ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique roma xixi'j-iwi'? ¿Can man iyo'n ta iwánima wiq'uin ren?
MAR 4:41 Pero ri discípulos yalan quixi'n-qui' y niquic'utula' chiquiwech chirij ri Jesús: ¿Anchique c'a achi re'? Roma ri quiek'ik' y ri ya' can yeniman chuka' che.
MAR 5:1 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon ri juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), chiri' pa jun lugar rubinan Gadara.
MAR 5:2 Y ri Jesús can xe xel-pe chupa ri canoa, can ja' xapon jun achi riq'uin. Jun achi ri pa cementerio elenak-wi-pe, roma ri achi ri' xa c'o itzel espíritu riq'uin.
MAR 5:3 Ri achi re' ja ri cementerio ri oconak rocho, y raja' hasta riq'uin cadena man je-tiquirinak ta riq'uin.
MAR 5:4 Roma q'uiy mej (paj) quiximon ri ruk'a-rakan che ri cadena y ch'aka chic ch'ich', pero jerukupin y jeruk'ajon can. Can man jun tiquirinak riq'uin.
MAR 5:5 Raja' can niplakin pa tak juyu' y pa cementerio, nurak ruchi' nisiq'uin y nusocola-ri' che abaj. Can pak'ij chi chak'a' ri nu'on quiri'.
MAR 5:6 Y cuando raja' xutzu-pe ri Jesús chinaj, can junanin xpe y xoxuquie' chech.
MAR 5:7 Y can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n che ri Jesús y xu'ij: Ret Jesús ri Ralc'ual ri nimalaj Dios, ¿anchique najo' chue? Pa rubi' ri Dios ninc'utuj chawe, man quinach'ujrisaj, xcha' che ri Jesús.
MAR 5:8 Ri achi xu'ij quiri' roma ri Jesús ru'in chic che ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achi chi tel-e.
MAR 5:9 Y ri Jesús xuc'utuj che: ¿Anchique abi'? Y raja' xu'ij-pe: Legión ri nubi'; roma man nuyon ta, xa can je q'uiy chuka' ri jec'o wiq'uin.
MAR 5:10 Y can yalan xuc'utuj che ri Jesús chi tu'ona' favor man quierulesaj-e chupa ri lugar ri'.
MAR 5:11 Y chunakaj apo ri lugar ri', parui' jun juyu', yalan je q'uiy ak yewa'.
MAR 5:12 Y xepe conojel ri itzel tak espíritus ri jec'o riq'uin ri achi, xquic'utuj favor che ri Jesús. Y xqui'ij che: Taya' lugar chake chi jojoc quiq'uin ri ak la jec'o la'.
MAR 5:13 Ri Jesús xu'ij chique chi utz. Y ri itzel tak espíritus can ja' xe'el-e y xebe'oc quiq'uin ri ak. Ri ak ri' can yalan je q'uiy. Jec'o jun ca'i' mil. Y conojel ri ak ri' junanin xebexule-pe chech jun juyu' can pa'l-rech, y c'a pa ya' xebeka-wi. Can conojel ri ak ri' xejik' chiri'.
MAR 5:14 Y ri yechajin ri ak, xe xquitzu' ri xbanataj, xelumaj (xenimaj) y xbequiya' rutzijol pa tenemit y pa tak juyu'. Romari' ri winak xepe chi xoquitzu' ri xbe'ix chique.
MAR 5:15 Y cuando ri winak ri' xeloka riq'uin ri Jesús, xquitzu' chi ri achi ri xec'ue' itzel tak espíritus riq'uin, ch'ocol, rucusan rutziak y man nu'on ta chic ri anche'l rubanon-pe. Romari' ri winak xa xquixi'j-qui' roma ri xquitzu'.
MAR 5:16 Ri winak ri xquitzu' ri xbanataj riq'uin ri achi ri xe'leses-e ri itzel tak espíritus riq'uin y ri xbanataj quiq'uin ri ak, xquitzijoj-ka chique ri winak ri je-petenak chutz'etic ri xbanataj chiri'.
MAR 5:17 Romari' ri winak xquic'utuj favor che ri Jesús chi tel-e chupa ri lugar ri'.
MAR 5:18 Cuando ntoc-e ri Jesús pa canoa, ri achi ri xec'ue' itzel tak espíritus riq'uin, xuc'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar che chi nibe riq'uin.
MAR 5:19 Pero ri Jesús man xrojo' ta. Xa xu'ij che: Catzolaj chi'awocho, y atzijoj chique ri awach'alal chi xe'leses ri itzel tak espíritus awiq'uin, roma xjoyowex awech roma ri Ajaf.
MAR 5:20 Y ri achi xbe y xutz'om rutzijoxic ri xu'on ri Jesús riq'uin. Raja' xutzijoj chique ri winak ri jec'o chupa ri lugar rubinan Decápolis. Y ri winak can yalan xsatz quino'j (xsach quic'u'x) roma ri jun achi ri'.
MAR 5:21 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc chic pa canoa chi xek'ax chic juc'an ruchi-ya'. Y cuando xe'apon yan ri juc'an chic ruchi-ya', yalan je q'uiy winak ri xquimol-qui' riq'uin. Raja' chunakaj ri choy (ya') xc'ue-wi.
MAR 5:22 Y chiri' xapon-wi chuka' jun achi rubinan Jairo. Ri achi re' c'o jun rusamaj chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Ja raja' ri encargado chiri'. Y cuando ri Jairo xutzu-apo ri Jesús, can ja' xbexuquie' chech.
MAR 5:23 Y raja' xu'ij che ri Jesús: Ri numi'al niyawaj y ya nicom. Tabana' favor aya' ri ak'a' pa ruwi' chi nicolotaj chech ri camic y can xtic'ase', xcha' ri achi. Y ri achi ri' can yalan xuc'utuj favor che ri Jesús.
MAR 5:24 Y ri Jesús can xbe-wi riq'uin ri achi, y je q'uiy chuka' winak xquitzeklebej-e, romari' man utz ta chic yebin, xa can niquipitz' ri Jesús je-benak.
MAR 5:25 Y chiquicojol ri winak ri' benak chuka' jun ixok ri c'o jun ruyabil. Ri ixok ri' c'o yan cablajuj juna' ri nibin ruquiq'uiel y man nitane' ta.
MAR 5:26 Raja' yalan rubanon-pe sufrir roma benak yan quiq'uin q'uiy winak ri yek'oman, xuq'uis yan chuka' ronojel ri ru-mero y man jun utz rilon, xa más niyori-ka benak.
MAR 5:27 Ri ixok ri' c'o ruc'oxan-pe chirij ri Jesús. Raja' benak chuka' chiquicojol ri winak ri je-benak chirij ri Jesús, y raja' xunim-apo-ri' chirij ri Jesús y xutz'om-apo juba' ri rutziak.
MAR 5:28 Roma ri ixok ri' can ru'in-ka pa ránima: Xa riq'uin ta nintz'om-apo juba' ri rutziak ri Jesús, nitane-ka nuyabil, ru'in-ka raja' pa ránima.
MAR 5:29 Y can ja' xtane' ri nibin ri ruquiq'uiel. Raja' can xuna' chi xc'achoj riq'uin ri ruyabil.
MAR 5:30 Ri Jesús can ch'anin xuna' chi c'o jun xc'achoj roma ri uchuk'a' ri c'o riq'uin; romari' xtzu'n can chirij, y xu'ij chique ri winak: ¿Ancu'x (Anchique) xtz'amo ri nutziak? xcha'.
MAR 5:31 Pero ri ru-discípulos xqui'ij che: Ret nac'utuj ancu'x (anchique) ri xtz'amo awichi, pero we' manak xtana'ej, roma can je q'uiy ri winak jatquipitz', xecha' ri discípulos che ri Jesús.
MAR 5:32 Pero ri Jesús yerutzu' ri winak, nucanoj ri ancu'x (anchique) xtz'amo ri rutziak.
MAR 5:33 Y ri ixok ruxi'n-ri' y nibarbot c'a, roma xa ja raja' ri xtz'amo ri rutziak ri Jesús, y can xk'ax-wi ri ruyabil; romari' raja' xoxuquie' chech ri Jesús y xu'ij ronojel ri xu'on.
MAR 5:34 Y ri Jesús xu'ij che ri ixok: Numi'al, xacolotaj roma xaya' awánima wiq'uin. Cami catzolaj chawij; ri awánima xril yan uxlanen. Ri ayabil manak chic xtitzolaj-pe, xcha' che.
MAR 5:35 Y c'a nitzijon ri Jesús riq'uin ri ixok, cuando jec'o ri xeloka riq'uin je-petenak chirocho ri Jairo, ri achi encargado pa sinagoga. Ri achi'a' ri xeloka xoqui'ij che ri Jairo: Ri ami'al xcom yan, cami manak chic nic'atzin chi nac'uaj ri Maestro, xecha' che.
MAR 5:36 Pero ri Jesús can xuc'oxaj, y ch'anin xu'ij che ri achi ri encargado pa sinagoga: Man tuxi'j-ri' ri awánima roma ri xo'ix chawe, taya' ri awánima wiq'uin, xcha' che.
MAR 5:37 Y ri Jesús xe ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri rach'alal ri Jacobo, ri xeruc'uaj-e.
MAR 5:38 Y cuando xe'apon chirocho ri achi encargado pa sinagoga, ri Jesús xerutzu' chi ri winak yech'ujlan pa jay y can yalan ye'ok'.
MAR 5:39 Ri Jesús oconak chic apo, xu'ij chique ri winak: ¿Anchique roma jixok' y jixch'ujlan? Ri ac'ual xa man caminak ta, raja' xe niwer, xcha' chique.
MAR 5:40 Pero reje' xa xetze'n chirij ri Jesús, roma quieta'n chi ri ac'ual can caminak chic. Pero ri Jesús xu'ij chique ri winak chi quie'el-pe. Raja' xerucusaj-apo ri rute-rutata' ri xten y ri je oxi' chic ri je-benak chirij, chupa ri jay anchi' c'o-wi ri ruch'acul ri xten.
MAR 5:41 Raja' xutz'om ruk'a' ri caminak y xu'ij: Talita, cumi, xcha'. Ri tzij re' nu'ij: Nóya, chawe ret nin-ij: Cacataj.
MAR 5:42 Can xe xu'ij quiri' ri Jesús, can ja xcataj-pe ri xten y xbin, roma cablajuj yan rujuna'. Y ri jec'o riq'uin, xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' chi xc'ase' chic pe.
MAR 5:43 Pero ri Jesús yalan xuchelebej chique chi can man tiquitzijoj ri xbanataj, y chuka' xu'ij chi tiyo'x ruway ri xten.
MAR 6:1 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-e chiri' y xebe pa Nazaret ri tenemit anchi' xq'uiy-pe raja'.
MAR 6:2 Y cuando xapon ri k'ij chi uxlanen, raja' xuc'ut rutzij ri Dios pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y roma ri tzij ri yeru'ij, ri winak ri quimolon-qui' chiri' can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xqui'ij: ¿Anchique roma ri achi re' yalan runo'j (runa'oj) y nitiquier yeru'on milagros? ¿Anche'l ri nitiquier nu'on ronojel re'?
MAR 6:3 Ri achi re', xa jare' ri carpintero, ri ral ri María, cach'alal ri Jacobo, ri José, ri Judas y ri Simón. Y ri je rana' xa chikacojol roj jec'o-wi, xecha'. Romari' ri winak can man xquinimaj ta ri Jesús, roma raja' xa aj-chiri' chuka'.
MAR 6:4 Y ri Jesús xu'ij chique ri winak ri': Jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, xe ri winak pa rutenemit, ri rach'alal y ri jec'o pa rocho ri can man jun ruk'ij niqui'en che, xcha' chique.
MAR 6:5 Y chupa ri rutenemit, ri Jesús man q'uiy ta milagros xu'on. Xe jujun oc yawa'i' xuya' ruk'a' pa quiwi' chi xec'achoj.
MAR 6:6 Y raja' can anchique la xuna' roma xerutzu' chi ri winak ri aj-chiri' pa rutenemit, xa can man xquiya' ta cánima riq'uin. Raja' xbe pa cocoj tak tenemit ri jec'o-pe chunakaj ri rutenemit. Raja' xuc'ut rutzij ri Dios chiquiwech ri winak.
MAR 6:7 Después ri Jesús xeroyoj ri cablajuj discípulos. Y chi caca' chi caca' xerutak-e chi ne'quibana' ri samaj, y xuya-e uchuk'a' chique chi yetiquier yequilesaj ri itzel tak espíritus.
MAR 6:8 Y raja' xu'ij chuka' chique chi xe quich'ami'y tiquic'uaj-e y man jun chic anchique tiquic'uaj. Man tiquic'uaj quichim, man tiquic'uaj wey y chuka' can man tiquic'uaj qui-mero pa tak ruximbel-quipa; xa can man jun mero ri xtic'atzin chique.
MAR 6:9 Man tiquic'uaj-e ca'i' quitziak. Pero utz chi niquicusaj-e quixajab.
MAR 6:10 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri ru-discípulos: Ri tenemit anchi' jixapon-wi; cuando jixoc pa jun jay, chiri' quixc'ue-wi-ka. Xa c'aja' ri jixel-pe chiri', ja' xtiya' can ri jay ri anchi' xixc'ue-wi.
MAR 6:11 Y xa ri anchi' jixapon-wi, ri winak man utz ta niquic'ul iwech y man niquijo' ta chuka' niquic'oxaj rutzij ri Dios ri nitzijoj rix chique, can ja' quixel-pe chiri'. Y titota' can ri pokolaj ri c'o pa tak iwakan chiquiwech ri winak ri', chi tiquina'ej chi can man utz ta ri xqui'en. Roma ren can nin-ij chiwe, chi chupa ri k'ij cuando ri winak xquie'an juzgar roma ri Dios, ri winak chi ri tenemit anchi' man utz ta xc'ul iwech, can más nim ri castigo ri xtika pa quiwi', que chech ri castigo ri xtika pa quiwi' ri winak ri xec'ue' pa tenemit Sodoma y Gomorra, xcha-e chique.
MAR 6:12 Y ri discípulos xebe. Reje' xqui'ij chique ri winak chi tiquiya' can ri quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios.
MAR 6:13 Ri discípulos q'uiy itzel tak espíritus ri xequilesaj. Y chuka' xquiyala' aceite olivo pa quiwi' je q'uiy yawa'i' y xequic'achojrisaj can.
MAR 6:14 Y ri rey Herodes can xuc'oxaj chi ri Jesús yalan rutzijol chiquicojol ri winak. Pero ri Herodes xu'ij-ka pa ránima chi ri Jesús, xa ja ri Juan Bautista ri xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', y romari' c'o ri uchuk'a' pa ruk'a' chi q'uiy ri nitiquier yeru'on, xcha-ka raja'.
MAR 6:15 Pero jec'o winak xqui'ij chi ri Jesús xa ja ri Elías. Y jec'o ch'aka chic xqui'ij chi raja' jun achi ri nik'alajin ri ni'ix che roma ri Dios, y chuka' xqui'ij chi raja' jun chique ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios chupa ri ojer can tiempo.
MAR 6:16 Pero cuando ri rey Herodes xuc'oxaj ri niqui'ij ri winak, xu'ij: Ri Jesús xa ja ri Juan Bautista ri xintak rukupixic rukul, y cami xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', nicha'.
MAR 6:17 Ri rey Herodes quic'amon-ka-qui' riq'uin ri Herodías, y ri ixok ri' xa raxayil ri Felipe ri rach'alal ri Herodes. Y romari' ri Herodes xu'ij chi titz'om ri Juan, tiyo'x pa cárcel y tixime' che cadena.
MAR 6:18 Quiri' xu'on ri Herodes che ri Juan, roma ri Juan xu'ij che: Man utz ta chi abanon-ka awaxayil che ri Herodías, roma raja' xa raxayil ri awach'alal Felipe.
MAR 6:19 Romari' ri Herodías can rurayin chi rucamisan yan ta ri Juan roma can itzel nutzu', pero man pa ruk'a' ta raja' c'o-wi, romari' man tiquirinak ta riq'uin.
MAR 6:20 Ri rey Herodes can reta'n-wi chi ri Juan jun chojmilaj y lok'olaj achi chech ri Dios, y can nuxi'j-ri' chech. Can ruchajin chi quiri' man jun anchique tuc'ulumaj pa ruk'a' ri Herodías. Raja' can jabel nuc'oxaj cuando ri Juan nutzijoj rutzij ri Dios che. Pero can man nril ta anchique nu'on.
MAR 6:21 Y ri k'ij ri yoben roma ri Herodías chi nika ri Juan pa ruk'a', xapon chupa ri k'ij cuando ri rey Herodes xtzakon jun chic rujuna'. Raja' xuya' jun wa'in y xeru'on invitar ri achi'a' ri c'o quik'ij ri yesamaj pa ru-gobierno, xeroyoj ri qui-jefes ri soldados y xeroyoj chuka' ri achi'a' ri c'o yalan quik'ij chiquicojol ri aj-Galilea.
MAR 6:22 Y ri anchi' quimolon-wi-qui' reje', xoc-apo jun xten ral ri Herodías; y raja' xxajo chiquiwech. Y ri xajoj ri xu'on ri xten, yalan xka chech ri rey Herodes y chiquiwech conojel ri jec'o riq'uin. Y ri rey Herodes xu'ij che ri xten: Tac'utuj ri anchique najo' y ninya' chawe.
MAR 6:23 Can nin-en jurar chawech, chi xabachique (xama'anchique) ri xtac'utuj chue, xtinya' chawe, hasta nic'aj che ri rech-ulef c'o pa nuk'a', xcha' ri rey Herodes che ri ral ri Herodías.
MAR 6:24 Pero ri xten, xe xuc'oxaj ri xu'ij ri rey Herodes, xel-e y xberu'ij che ri rute': ¿Anchique ta ninc'utuj che ri rey Herodes? Roma raja' xu'ij chue chi anchique ri xtinjo', can xtuya' chue, xcha' ri xten che ri rute'. Xpe ri te'j xu'ij che ri ral: Tac'utuj chi ticamises ri Juan Bautista y ri rujolon tiyo'x chawe.
MAR 6:25 Y ri xten can ja' xtzolaj-apo riq'uin ri rey Herodes y xberu'ij che: Ren ninjo' chi cami yan naya' chue pa jun plato, ri rujolon ri Juan Bautista, xcha' che ri rey Herodes.
MAR 6:26 Y ri rey Herodes yalan xbison-ka ránima romari', pero roma can rubanon yan jurar che ri xten chi can xtuya-wi che ri anchique nrojo' y roma chuka' xa can chiquiwech ri jec'o riq'uin chuchi' mesa xu'ij-wi, romari' can nic'atzin-wi nu'on ri xu'ij; y xa man xtuya' ta, q'uix chirij raja'.
MAR 6:27 Y ri rey can ja' xutak-e jun soldado chi teruc'ama-pe ri rujolon ri Juan Bautista.
MAR 6:28 Y ri soldado ja xbe chi xberukupij rukul ri Juan Bautista chiri' pa cárcel. Y ri rujolon xuc'om-pe che ri xten pa jun plato y ri xten xberuya' che ri rute'.
MAR 6:29 Cuando ri ru-discípulos ri Juan xquic'oxaj chi xcamises, xbequic'ama' ruch'acul y xbequimuku'.
MAR 6:30 Ri je ru-apóstoles ri Jesús ja' xetzolaj-pe banoy rusamaj ri Dios y xquimol chic qui' riq'uin ri Jesús. Reje' xquitzijoj che ronojel ri xqui'en y ri xquic'ut chiquiwech ri winak.
MAR 6:31 Y ri Jesús xu'ij chique: Jo' pa jun lugar anchi' manak winak chi jixuxlan juba'. Y quiri' xu'ij chique roma can je yalan winak ri ye'el-ye'oc quiq'uin y romari' hasta man jani' ta chic yewa'.
MAR 6:32 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc pa jun canoa chi yek'ax juc'an ruchi-ya', pa jun lugar anchi' manak winak.
MAR 6:33 Pero cuando reje' xe'el-e, je q'uiy winak ri xetz'eto quichi y xquitemaj-e quiwech. Romari' ri winak junanin xebe chicakan, xquimol-e-qui' ri pa bey; ri pa tak tenemit ri xek'ax-wi. Y xa ja yan chic reje' ri xe'apon na'ey. Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon, ri winak xquimol-ka-qui' chiquij.
MAR 6:34 Y cuando ri Jesús xel-pe chupa ri canoa, xutzu' chi yalan je q'uiy ri winak ri quiyoben-apo chiri'. Raja' xujoyowaj quiwech, roma ri quibanon, can anche'l ovejas cuando man jun nichajin quichi. Xuc'ut chiquiwech, chi q'uiy nic'atzin niquitemaj chirij rutzij ri Dios.
MAR 6:35 Pero cuando xkak'ij yan ka, ri ru-discípulos ri Jesús xebe-apo riq'uin y xqui'ij che: Chupa ri lugar re' man jun winak jec'o y yalan xkak'ij yan ka.
MAR 6:36 Ta'ij chique ri winak chi quiebe pa tak cocoj tenemit y pa ch'aka chic lugar ri jec'o-pe chunakaj, chi tiquilok'o' quiway, roma xa man jun quiway chi niquitaj, xecha' che ri Jesús.
MAR 6:37 Pero ri Jesús xu'ij chique: Tiya' quiway rix, xcha' chique. Y reje' xqui'ij che: ¿Ret na'ij chi ne'kalok'o' doscientos denarios wey chi yewa' reje'? xecha'.
MAR 6:38 Y raja' xuc'utuj chique: ¿Jani' wey c'o iwiq'uin? Itz'eta' na c'a. Y cuando reje' quitz'eton chic, xqui'ij: C'o wo'o' wey y ca'i' quer, xecha' che.
MAR 6:39 Raja' xu'ij chi tiqui'ij chique ri winak chi quiech'oquie' conojel parui' ri rex k'ayis, y chi grupo quiech'oquie' ri winak.
MAR 6:40 Y ri winak ri' can xech'oquie' parui' ri k'ayis, y xquic'uaj-qui' chi ciento y nic'aj tak ciento.
MAR 6:41 Y ri Jesús xeruli'ej pa ruk'a' ri wo'o' wey y ri ca'i' quer, xtzu'n chicaj y xuya' matiox che ri Dios. Raja' xeruper ri wey, y xuya' chique ri ru-discípulos chi niquiya' chique ri winak. Y quiri' chuka' xu'on riq'uin ri quer. Xujach chique conojel.
MAR 6:42 Can conojel xewa' utz y can utz xnoj quipa.
MAR 6:43 Y c'o cablajuj chaquech wey y quer ri xmolotaj, ri man xq'uis ta.
MAR 6:44 Can yalan-wi je q'uiy winak ri xewa'; xe ri achi'a' jec'o wo'o' mil.
MAR 6:45 Y ri Jesús can ja' xu'ij chique ri ru-discípulos chi quie'oc chupa ri canoa, y quiena'ey-e chech; chi yebe pa Betsaida, ri tenemit ri c'o juc'an ruchi-ya'. Y raja' xc'ue' can chi xeru'on despedir ri winak.
MAR 6:46 Y cuando xebe yan conojel ri winak, raja' xjote-e parui' jun juyu' chi nu'on orar.
MAR 6:47 Ri Jesús xc'ue' can pa ulef, pero ri discípulos je-benak pa canoa y naj yan quiebin parui' ri ya'. Pa runic'ajal chic ri ya' jec'o-wi cuando xk'okumer-ka.
MAR 6:48 Y ri Jesús xutzu' chi ri ru-discípulos man choj ta nibin ri canoa chiquiwech, roma ri quiek'ik' nurok rech ri canoa y nuc'uaj chirij. Y ja' yan nisakar-ka, nik'ax yan ri ak'a' ri', ri Jesús nibin chirakan parui' ri ya' benak-apo, y nrojo' nik'ax chiquiwech.
MAR 6:49 Pero cuando ri discípulos xquitzu' chi c'o jun petenak parui-ya', xesiq'uin-ka conojel. Roma reje' xquinojij chi ri petenak parui' ri ya' xa jun xibinel.
MAR 6:50 Y roma can conojel xetz'eto richi, xquixi'j-qui'. Y romari' ri Jesús can ja' xch'o'n chique y xu'ij: Man tixi'j-iwi'; tiya' iwánima wiq'uin. Ja ren ri Jesús, xcha' chique.
MAR 6:51 Y raja' xoc quiq'uin pa canoa. Y can ja' xtane-ka ri ruchuk'a' ri quiek'ik'. Y ri discípulos yalan xsatz quino'j (xsach quic'u'x).
MAR 6:52 Y man jani tiquinimaj ri Jesús riq'uin ri milagro xu'on riq'uin ri wey. Chiquiwech reje' can man nitiquier ta nu'on xabachique (xama'anchique) milagros. Y reje' xa cowirinak ri cánima.
MAR 6:53 Y reje' xek'ax parui' ri choy (ya') ri' y xe'apon chuchi-ya' pa Genesaret.
MAR 6:54 Y xe xe'el-pe pa canoa, ri winak ri jec'o chiri' chuchi' ri ya', ch'anin xquitemaj rech chi ja ri Jesús.
MAR 6:55 Romari' xquiya' rutzijol pa ronojel lugar ri jec'o-pe chunakaj, chi ri Jesús c'o chiri'. Y ri winak yequic'amala-pe ri quiyawa'i'. Can ronojel lugar xec'amer-pe ri yawa'i' chech ri quich'at, y yequic'uaj c'a anchi' xquic'oxaj chi c'o-wi ri Jesús.
MAR 6:56 Y xabachique (xama'anchique) lugar xapon-wi, pa tak nima'k tenemit, pa tak cocoj tenemit y pa tak juyu' chuka', ri winak xequiyala' ri yawa'i' pa tak bey ri anchi' nik'ax-wi raja'. Yalan favor niquic'utuj che: Can xe taya' lugar chake chi nakatz'om ruchi-atziak chi jojc'achoj, xecha' che. Y conojel ri xetz'amo ruchi-rutziak ri Jesús, xec'achoj riq'uin ri quiyabil.
MAR 7:1 Y chirij ri Jesús xquimol-qui' ri achi'a' fariseos, y chuka' jujun maestros chi ri ley ri je-petenak pa tenemit Jerusalem.
MAR 7:2 Y ri achi'a' ri' xequitzu' chi jec'o chique ri ru-discípulos ri Jesús ri man niquich'aj ta quik'a' cuando yewa', man xka ta chiquiwech. Roma chiquiwech reje' can man ch'ajch'oj ta quik'a'. Y romari' q'uiy ri xqui'ij chiquij, roma man niqui'en ta anche'l niqui'en reje'.
MAR 7:3 Roma ri achi'a' fariseos y conojel ri ch'aka chic winak israelitas, xa ja ri bin can coma ri ojer tak winak, xa jari' ri yequi'en. Roma xa man niquich'aj ta quik'a' q'uiy mej (paj), ja man yewa' ta.
MAR 7:4 Y cuando yetzolaj-pe pa c'ayibel, xa man niquijosk'ij ta qui' anche'l ri bin can, can man yewa' ta. Y jec'o ch'aka chic ex ri niqui'en chuka'; anche'l ri quijosk'ixic niqui'en che anchok chupa ye'uq'uia', ri xára, ri ch'ich' tak lak y chuka' ri rujosk'ixic ri niqui'en che ri quich'at. Quiri' ri yequi'en reje'.
MAR 7:5 Romari' xepe ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley, xquic'utuj che ri Jesús: ¿Anchique roma ri a-discípulos man niqui'en ta anche'l ri bin can coma ri ojer tak winak? Reje' yewa' y man niquich'aj ta utz quik'a'. Man niqui'en ta anche'l naka'an roj, xecha' che ri Jesús.
MAR 7:6 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Rix xa ca'i' ipalaj. Xa can utz rubixic rubanon can ri Isaías chiwij. Ri xu'ij ri Dios che chi xutz'ibaj can, nu'ij: Ri winak re' xe riq'uin ri quichi' niquiya' nuk'ij, pero pa cánima xa man quiri' ta, roma xa can naj c'o-wi cánima chi niquiya' nuk'ij.
MAR 7:7 Xa man jun nic'atzin-wi ri niqui'en cuando niquiya' nuk'ij, ronojel ri yequi'ij cuando yequitijoj ri winak, xa quino'j (quina'oj) achi'a' y niqui'ij chi can jari' ti'an. Quiri' ri rutz'iban can ri Isaías.
MAR 7:8 Y rix jari' ri niben. Xa iyo'n can ri ru'in ri Dios chi niben. Rix can man niben ta ri nrojo' ri Dios, xa ja ri niqui'ij ri winak, xa jari' ri ye'iben. Anche'l ni'ij rix chirij ri anchique modo nijosk'ij ri xára y ri anchok chupa jixuq'uia'. Y jec'o ch'aka chic ex anche'l ri', ri ye'iben.
MAR 7:9 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique: Rix, roma niben ri qui'in can ri ojer tak winak, romari' imalin can jumul ri ru'in can ri Dios chi niben.
MAR 7:10 Roma ri tzij ri jerutz'iban can ri Moisés, nu'ij: Quie'abana' respetar ri ate-atata'. Y jun ri itzel yerutzu' rute-rutata', ticamises; can man tijoyowex rech. Quiri' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
MAR 7:11 Pero rix xa man quiri' ta ri niben y nic'ut. Xa man niben ta anche'l ri ru'in can ri Dios. Rix xa ye'itijoj ri winakchi quiri' man yequito' ta ri quite-quitata'. Roma niqui'ij chique ri quite-quitata': Ren man yitiquier ta jixinto', roma ri c'o wiq'uin xa Corbán. Ri tzij re' nu'ij: Nusujun chic che ri Dios. Y roma niqui'ij quiere', manak chic yequito' ri quite-quitata', jari' ri nic'ut rix.
MAR 7:12 Y riq'uin ri ni'ij, can k'alaj chi rix niben chique ri winak chi can man jun chic anchique tiquiya' chique ri quite-quitata'.
MAR 7:13 Riq'uin ri', rix can man jun ruk'ij ibanon che ri ru'in can ri Dios. Roma xe ri qui'in can ri ojer tak winak, xe ri' nijo' niben. Y jec'o chuka' ch'aka chic ex anche'l re' ri ye'iben. Quiri' xu'ij ri Jesús chique ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley.
MAR 7:14 Y ri Jesús xch'o'n chic jun mej (bey) quiq'uin ri winak ri quimolon-apo-qui' chiri' y xu'ij chique: Tic'oxaj chi'iwonojel ri xtin-ij chiwe y tibana' entender.
MAR 7:15 Ri nutz'iluj ránima jun winak man ja' ta ri ex ri yerutaj-ka. Ri nutz'iluj ránima jun winak xa ja ri itzel ex ri yepe pa ránima.
MAR 7:16 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij. Quiri' xu'ij ri Jesús chique ri winak.
MAR 7:17 Y raja' ja' xeruya' can ri winak, y xbe pa jun jay. Y ri discípulos xquic'utuj che chirij ri nutz'iluj ránima jun winak.
MAR 7:18 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Can junan ibanon rix quiq'uin ri ch'aka chic winak roma man niben ta entender ri nin-ij? ¿Can man niben ta entender chi xa man ja' ta ri nutaj-ka jun winak ri nutz'iluj ránima?
MAR 7:19 Ronojel ri nutaj-ka jun winak, xa man pa ránima ta nibe-wi. Xa chupa nika-wi-ka, y c'ajari' nibe pa ulef. Y roma ri quiri' xu'ij ri Jesús, xuk'alajij chi ronojel ri yetej, can je utz-wi.
MAR 7:20 Y ri Jesús xu'ij chuka' chi ja ri itzel tak ex ri yepe pa ránima jun winak, jari' ri nitz'ilun richi.
MAR 7:21 Roma xa pa cánima ri winak yepe-wi ri itzel tak no'j (na'oj). Chiri' nipe-wi ri no'j (na'oj) cuando ri winak ri je-c'ulan y ri man je-c'ulan ta niquicanola-qui' chi niqui'en mac. Y chiri' nipe-wi chuka' ri banoj-camic.
MAR 7:22 Pa cánima ri winak nipe-wi ri jalajoj tak no'j (na'oj), cuando ye'elak', cuando niquirayij chi ronojel ri c'o chech-ulef c'o ta quiq'uin reje', itzel quino'j (quina'oj), niqui'en engaño, ri achi'a' y ri ixoki' niqui'en mac ri yalan yeq'uixbisan, itzel niquitzu' jun winak ri utz c'o, yequi'ij itzel tak tzij chiquij ri ch'aka chic, niquina' chi can yalan quik'ij, can anche'l je ch'u'j.
MAR 7:23 Ronojel ri itzel tak ex ri', pa cánima ri winak yepe-wi, y jari' ri nitz'ilun quichi. Quiri' xu'ij ri Jesús chique ri ru-discípulos.
MAR 7:24 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-pe chiri' y xebe c'a pa jun lugar chiquinakaj ri tenemit quibinan Tiro y Sidón. Y xec'ue' pa jun jay. Ri Jesús man nrojo' ta chi nina'ex chi c'o chiri'. Pero man xtiquier ta xrewaj-ri';
MAR 7:25 xa can ch'anin xna'ex-pe roma jun ixok ri c'o jun ral-xten, ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Ri ixok ri' can xe xuc'oxaj chi ri Jesús c'o chiri', can ja' xpe riq'uin. Raja' xoxuquie' chech.
MAR 7:26 Ri jun ixok ri' man israelita ta. Raja' jun aj-sirofenicia. Pero xoxuquie' chech ri Jesús chi xuc'utuj favor che chi tulesaj-e ri itzel espíritu riq'uin ri ral.
MAR 7:27 Pero ri Jesús xu'ij che ri ixok: Ri ruyo'n-pe ri Dios man utz ta chi chique xabachique (xama'anchique) ninya-wi. Ja ri nuwinak israelitas yento' na'ey. Roma man utz ta chi nimaj quiway ri ac'uala' y xa chique tz'i' niyo'x-wi, xcha' ri Jesús.
MAR 7:28 Pero ri ixok xu'ij che ri Jesús: Ajaf, can ketzij-wi ri na'ij. Pero can jojtiquier chuka' nakasic'-apo juba' che ri ruyo'n-pe ri Dios, anche'l niqui'en ri tz'i' chuxe' mesa, yequitijla' ri rupixc'al tak wey ri niquitzakla-ka ri ac'uala'.
MAR 7:29 Y ri Jesús can ja' xu'ij che ri ixok: Ri xa'ij can quiri-wi. Cami catzolaj chawij, roma ri itzel espíritu xel yan e riq'uin ri awal, xcha' ri Jesús.
MAR 7:30 Y ri ixok xtzolaj chirocho. Y xberila' ri ral cotz'ol chech ch'at. Y ch'anin chuka' xutzu' chi ri itzel espíritu manak chic riq'uin ri ral.
MAR 7:31 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-pe chupa ri lugar ri chunakaj ri tenemit Tiro y xebek'ax-pe pa Sidón. Y xebek'ax-pe chuka' chupa ri lugar rubinan Decápolis, y quiri' xeloka chuchi' ri choy (ya') rubinan Galilea.
MAR 7:32 Chiri' jec'o-wi cuando xc'amer-pe jun achi chech ri Jesús, jun achi ri man nic'oxan ta y man nitiquier ta nich'o'n utz. Y ri je-c'amayon-pe richi, xquic'utuj favor che ri Jesús chi tuya' ruk'a' pa ruwi'.
MAR 7:33 Y ri Jesús xuc'uaj juba' aparte ri achi ri'. Xuju' rui-ruk'a' pa tak ruxiquin, xchuban, y quiri' xutz'om ri rak'.
MAR 7:34 Y ri Jesús xtzu'n chicaj, xjik'ijo' y xu'ij: Efata. Ri tzij re' nu'ij: Tijakataj.
MAR 7:35 Y ri achi can ja' xc'oxan y xtiquier xch'o'n utz.
MAR 7:36 Y ri Jesús xuc'om-pe ri achi y xu'ij chique ri winak chi can man tiquitzijoj ri xbanataj. Pero más que ri Jesús yalan xuchelebej chique chi can man tiquitzijoj, xa jari' ri más xqui'en reje'.
MAR 7:37 Ri winak ri' can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' ri xbanataj, y niqui'ij: Can jabel ri yeru'on. Nu'on chique ri man yec'oxan ta chi yec'oxan; y nu'on chuka' chique ri man yech'o'n ta chi yech'o'n, yecha'.
MAR 8:1 Chupa ri tiempo ri' can je q'uiy winak ri xquimol-apo-qui' riq'uin ri Jesús. Pero ri winak re' manak quiway, romari' ri Jesús xeroyoj ri ru-discípulos y xu'ijchique:
MAR 8:2 Yalan ninjoyowaj quiwech ri winak re', roma ja yan oxi' k'ij jec'o-pe wiq'uin y manak quiway.
MAR 8:3 Y xa xquientak ta chi tak cocho xe quiri', man utz ta, roma can jec'o ri can naj je-petenak-wi; xa xquiebetzak pa tak bey roma man je-waynak ta, xcha' ri Jesús.
MAR 8:4 Y ri ru-discípulos xqui'ij che: Chupa ri lugar re' manak winak. ¿C'o como anchi' ne'kila-wi-pe wey chi yewa' conojel ri winak re'? xecha' che ri Jesús.
MAR 8:5 Pero ri Jesús xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Jani' wey c'o iwiq'uin? xcha' chique. Y reje' xqui'ij: C'o wuku', xecha' che.
MAR 8:6 Y Jesús xu'ij chique ri winak chi quiech'oquie-ka chech-ulef. Y xeruli'ej pa ruk'a' ri wuku' wey y xuya' matiox che ri Dios. Y ja xeruper y xuya' chique ri ru-discípulos chi niquiya' chique ri winak. Y ri ru-discípulos xquijach chique ri winak.
MAR 8:7 Y c'o chuka' jujun quer quiq'uin; y ri Jesús xuya' matiox che ri Dios coma ri quer ri', y ja xu'ij chi tijach chique ri winak.
MAR 8:8 Ri winak can xewa' utz y can utz xnoj quipa; y c'a c'o wuku' chaquech wey y quer ri xmol can, ri man xq'uis ta.
MAR 8:9 Ri xqui'en wa'in chupa ri k'ij ri', c'o la'k jun quieji' mil winak. C'ajari' ri Jesús xeru'on despedir ri winak,
MAR 8:10 y ja xoc-e pa canoa quiq'uin ri ru-discípulos, y xebe c'a pa jun lugar rubinan Dalmanuta.
MAR 8:11 Y jec'o chique ri achi'a' fariseos ri xeloka riq'uin ri Jesús, y xquitz'amala-ka-qui' riq'uin tzij. Y chi niquitojtobej ri Jesús xqui'ij che chi tu'ona' jun milagro chicaj, chi tuc'utu-ri', xa can ja-wi ri Dios ri takayon-pe richi, xecha'.
MAR 8:12 Pero ri Jesús xjik'ijo'. Y xpe bis pa ránima, y ja' xu'ij: ¿Anchique roma ri winak chi ri tiempo re' niquijo' chi nin-en jun milagro chiquiwech? Pero can ketzij nin-ij chiwe que man ja' ta ri niquijo' reje' xtin-en, xcha' ri Jesús.
MAR 8:13 Y ri Jesús xeruya' can ri achi'a' fariseos, y xoc-e pa canoa quiq'uin ri ru-discípulos, chi yek'ax c'a juc'an chic ruchi-ya'.
MAR 8:14 Y ri discípulos xquimestaj quiway, y chiri' pa canoa xe jun wey c'o can.
MAR 8:15 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Tic'oxaj ri xtin-ij chiwe, can tibana' cuenta iwi' chech ri levadura quichi ri achi'a' fariseos y richi ri Herodes, xcha' ri Jesús.
MAR 8:16 Pero ri discípulos xa xqui'ij-ka chiquiwech: Raja' xu'ij quiri' roma manak xkac'om-pe kaway, xecha'.
MAR 8:17 Pero ri Jesús can reta'n ri niquinojij ri ru-discípulos, romari' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix ninojij chi roma manak kaway xin-ij quiri'? ¿Can man niben ta entender ri xin-ij? ¿Xa can cowirinak ri iwánima, romari' man niben ta entender?
MAR 8:18 Rix c'o ri iwech, pero xa man jixtzu'n ta. C'o ixiquin, pero xa man jixc'oxan ta. ¿Can man jun chic noka pa iwi'?
MAR 8:19 ¿Can man noka ta c'a pa iwi' cuando xentzuk ri wo'o' mil winak riq'uin ri wo'o' wey ri xenper chiquiwech? ¿Jani' chaquech ri xe'inojisaj riq'uin ri wey ri ximol can? xcha' chique. Y ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Cablajuj chaquech, xecha-apo.
MAR 8:20 ¿Can man noka ta chic chuka' pa iwi' cuando xentzuk ri quieji' mil winak riq'uin ri wuku' wey ri xenper chiquiwech? ¿Jani' chuka' chaquech ri xe'inojisaj riq'uin ri wey ri ximol can? xcha' chique. Y ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Wuku' chaquech, xecha'.
MAR 8:21 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique roma man jani tiben entender ronojel ri'?
MAR 8:22 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon c'a pa Betsaida. Y xc'amer-pe jun achi moy chech. Y ri je-c'amayon-pe ri moy xquic'utuj favor che chi tuya' ruk'a' pa ruwi' chi quiri' ri achi moy nitiquier nitzu'n.
MAR 8:23 Xpe ri Jesús xutz'om ruk'a' ri achi moy y xuc'uaj-e c'a chuchi' ri tenemit. Ri Jesús xuya' ruchub chi tak rech ri moy. Y xuya' ruk'a' pa ruwi' chuka'. Xuc'utuj che xa c'o nutzu'.
MAR 8:24 Y cuando ri moy xerujak ri rech, xu'ij: Ja'. Yentzu' ri achi'a'. Yentzu' chi je anche'l che', pero xa yebin, nicha'.
MAR 8:25 Y ri Jesús xuya' chic jun mej (bey) ruk'a' chi tak rech ri achi. Can xu'on che ri achi chi xtzu'n. Y ri achi xtzu'n jabel. Can jabel yerutzu' ronojel; chi naj y chunakaj.
MAR 8:26 Y ri Jesús xutak ri achi chi tibe chirocho. Raja' xu'ij che: Man catoc-apo pa tenemit, y man jun anchok che tatzijoj-wi re'. Xa choj jat (cabin) chi'awocho, xcha-e ri Jesús che.
MAR 8:27 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xebe pa tak cocoj tenemit ri jec'o chiri' pa Cesarea chi ri Filipo. Y pa bey ri Jesús xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Jin ancu'x (anchique) ren, niqui'ij ri winak? xcha' chique.
MAR 8:28 Y reje' xqui'ij che: Jec'o ye'in chi ja ret ri Juan Bautista. Jec'o ch'aka chic niqui'ij chi ja ret ri Elías, ri jun ri xk'alajin ri x-ix che roma ri Dios ojer can tiempo. Y jec'ochuka' ri ye'in chi ret jat jun chic chique ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios chupa ri ojer can tiempo, xecha' che ri Jesús.
MAR 8:29 Y raja' xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Y rix anchique ni'ij? xcha' chique. Y ri Pedro can ja' xu'ij che ri Jesús: Ja ret ri Cristo, ri takon-pe roma ri Dios, xcha' che.
MAR 8:30 Y ri Jesús xu'ij chique chi can man tiquitzijoj ri'.
MAR 8:31 Y ri Jesús xutz'om quitijoxic ri ru-discípulos y xu'ij: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, nink'axaj na q'uiy sufrimiento. Itzel xquitz'et coma ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij. Itzel xquitz'et chuka' coma ri nimalaj tak sacerdotes. Chuka' itzel xquitz'et coma ri maestros chi ri ley. Y can xquicamises, pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xcha' ri Jesús.
MAR 8:32 Y cuando ri Jesús xu'ij ri tzij re' chique ri ru-discípulos, can k'alaj-wi rubixic xu'on che. Pero ri Pedro man xka ta chech ri xu'ij ri Jesús, romari' xuc'uaj-e juba' aparte, y cof xch'o'n che.
MAR 8:33 Pero cuando ri Jesús xuc'oxaj quiri', xutzalmayij-ri', xerutzu' ri ch'aka chic ru-discípulos y xu'ij che ri Pedro: Man cac'ue-pe wiq'uin ret Satanás, roma man utz ta ri nanojij. Roma ri nanojij ret xa can junan riq'uin ri niquinojij ri winak y man anche'l ta nrojo' ri Dios.
MAR 8:34 Y ri Jesús xeroyoj ri winak y ri ch'aka chic ru-discípulos. Y raja' xu'ij chique: Xa c'o jun nrojo' yirutzeklebej, can man tupokonaj-ri' nu'on sufrir, xa can tu'ona' anche'l can ruc'uan ru-cruz. Man tu'on ri nurayij raja'. Xa c'o jun nunojij nu'on quiri', can tipe wiq'uin y quirutzeklebej.
MAR 8:35 Roma xa c'o jun ri yalan nrojo' ri ruc'aslen we' chech-ulef, man xtiril ta ruc'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man nupokonaj ta ri', más que nicamises woma ren y roma ri utzilaj rutzij ri Dios, xticolotaj y can xtiril ruc'aslen ri man niq'uis ta.
MAR 8:36 Roma, ¿anchique ta nuch'ec jun winak xa nic'ue' ta ronojel ri beyomel ri c'o chech-ulef riq'uin y xa man nicolotaj ta?
MAR 8:37 Y más que yalan ta q'uiy ri beyomel c'o riq'uin ri jun winak, can man xtitiquier ta xtulok' ri c'aslen ri man niq'uis ta.
MAR 8:38 Man jun tiq'uix nuk'alajij chi can jinruniman ren y ri nutzij. Man tiq'uix nuk'alajij-ri' chiquiwech ri winak chi ri tiempo re' ri can je aj-mac y can man niquijo' ta niquinimaj ri Dios. Xa c'o jun niq'uix nuk'alajij-ri' chiquiwech reje' chi jinruniman ren ri xika-pe chicaj y xinalex chi'icojol, ren chuka' xquiq'uix xtin-ij chi ri jun winak ri' can wichi ren. Quiri' xtin-en cuando xquitzolaj chic pe jun mej (bey) junan quiq'uin ri lok'olaj tak ángeles y can junan chic nuk'ij riq'uin ri Nata' Dios.
MAR 9:1 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri jec'o riq'uin: Tic'oxaj na pe'; can ketzij ri nin-ij chiwe, chi ri Dios can xtoc'ue' pa kawi' y xkojru'on gobernar; y can xtik'alajin ri ruchuk'a'. Y jec'o jujun chiwe rix ri man xquiecom ta, c'a tiquitzu' na ri', xcha' ri Jesús.
MAR 9:2 Y cuando xk'ax yan waki' k'ij, ri Jesús xerucha' ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan, chi quiri' xe ri je oxi' ri' xeruc'uaj c'a parui' jun juyu' nim. Y ri Jesús xjalataj rech chiquiwech ri je oxi' ru-discípulos.
MAR 9:3 Y chuka' ri rutziak can xjalataj rech. Can yalan rusakil xu'on, can anche'l ri tef ri nika, y hasta nich'ich'an. Y man jun winak ri nich'ajo tziak nitiquier nu'on sak che jun tziak anche'l ri'.
MAR 9:4 Y cuando xquitzu', jec'o yan chic ri Elías y Moisés, yetzijon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' ri' je rusamajel ri Dios ri xec'ue' ojer can.
MAR 9:5 Y ri Pedro xu'ij-apo che ri Jesús: Maestro, xcha' che. We' utz kabanon. Kabana' oxi' tak jay. Naka'an jun awichi ret, jun richi ri Moisés y jun richi ri Elías, xcha' che ri Jesús.
MAR 9:6 Ri Pedro quiri' xu'ij-apo y man reta'n ta ri anchique yeru'ij-apo, xe nu'ij ri anchique noka pa ruwi' y man yerunojij ta utz. Ri oxi' discípulos yalan xquixi'j-qui'.
MAR 9:7 Y ja' cuando c'o jun ajawa' (mukul) ri xka-pe pa quiwi'. Y chupa ri ajawa' (mukul) ri' c'o Jun ri xch'o'n-pe y xu'ij: Jare' ri Walc'ual y yalan ninjo'. Can tic'oxaj ri nu'ij raja', xcha-pe ri Dios chicaj.
MAR 9:8 Pero cuando ri discípulos xetzu'n chic apo, xquitzu' chi xa man jun chic c'o riq'uin ri Jesús. Xa ruyon chic c'o can.
MAR 9:9 Y cuando reje' je-xulan-pe chech ri juyu', ri Jesús xuchelebej chique ri ru-discípulos: Man titzijoj ri xitzu'. Rix utz nitzijoj pero cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xic'astaj yan pe chiquicojol ri caminaki'; c'ajari' utz chi nitzijoj, xcha' chique.
MAR 9:10 Y reje' can man xquitzijoj ta ri anchique xquitzu', pero niquic'utuj chiquiwech anchique ri xrojo' xu'ij ri Jesús riq'uin ri tzij; chi xtic'astaj chic pe chiquicojol ri caminaki'.
MAR 9:11 Y c'ajari' ri oxi' discípulos xqui'ij che ri Jesús: Roj kabanon entender chi can ja ret ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. ¿Pero anchique roma ri maestros chi ri ley niqui'ij chi ja ri Elías noka na'ey, c'ajari' noka ri Cristo? xecha'.
MAR 9:12 Y ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij-wi chi ri Elías nipe na'ey y raja' noru'ona' ru'onic ronojel. Can anche'l ri bin can chirij. ¿Y anchique ni'ij rix? ¿Man ja' ta como xtibanataj cami chuka' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, chi can nink'axaj naq'uiy sufrimiento, y can man jun nuk'ij xti'an chue?
MAR 9:13 Pero ren nin-ij chiwe chi ri Elías ri' xpe yan. Y yalan pokon xqui'en-e che. Can ronojel ri xquijo' xqui'en che. Can anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios, xcha' ri Jesús chique.
MAR 9:14 Cuando Jesús y ri oxi' ru-discípulos xe'apon quiq'uin ri ch'aka chic discípulos, raja' xutzu' chi yalan je q'uiy winak ri quimolon-qui' chiquij, chuka' jujun maestros chi ri ley quitz'amon-qui' riq'uin tzij quiq'uin ri discípulos.
MAR 9:15 Conojel, can xe xquitzu' chi petenak ri Jesús, xsatz quino'j (xsach quic'u'x), y junanin xbequic'ulu' y xqui'en saludar.
MAR 9:16 Y ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Anchok chij itz'amon-wi-iwi' quiq'uin reje'? xcha' chique.
MAR 9:17 Pero jun chique ri winak xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Ren nuc'amon-pe ri walc'ual awiq'uin, roma c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri itzel espíritu re' can mem rubanon che.
MAR 9:18 Y cuando más nuya' ruchuk'a' che, xabachi' (xama'anchi') c'o-wi nutorij pa ulef, niwokok pa ruchi', y nujach'ach'ej rey. Yalan chuka' rucajman chic roma ri quiri' rubanon. Y romari' xinc'utuj chique ri a-discípulos chi tiquilesaj-e ri jun itzel espíritu re' riq'uin ri walc'ual, pero man yetiquier ta, xcha' ri achi.
MAR 9:19 Y ri Jesús ja' xu'ij chique: Can man jun winak chupa ri tiempo re' ruyo'n ta juba' ránima riq'uin ri Dios. ¿Jani' tiempo ninojij rix chi xquic'ue' iwiq'uin? ¿Can jani' tiempo xquitiquier xquixincoch', ni'ij rix? Tic'ama-pe we' ri ala', xcha' chique.
MAR 9:20 Y xc'amer-pe ri ala' c'a chech ri Jesús. Pero cuando ri itzel espíritu xutzu' ri Jesús, riq'uin ruchuk'a' xupiq'uiq'uiej ri ala' y xutorij pa ulef. Y ri ala' nubolkotila-ri' y niwokok chuka' pa ruchi'.
MAR 9:21 Y ri Jesús xuc'utuj che ri rutata' ri ala': ¿Jani' yan tiempo rubanon-pe quiere' ri ala'? xcha' ri Jesús. Y ri tata'j xu'ij: Can c'a co'l quiere' rubanon-pe.
MAR 9:22 Ri itzel espíritu can q'uiy mej (paj) rutorin pa k'ak', pa tak ya', chi nucamisaj. Pero xa ret jatiquier nato', tajoyowaj rech raja', tajoyowaj nuech ren y kojato', xcha'.
MAR 9:23 Pero ri Jesús xu'ij che: Xa ret jatiquier nanimaj chi yitiquier ninto' ri awalc'ual, can xtibanataj-wi ri anchique narayij ret. Pero ri' awiq'uin ret c'o-wi, roma xa can nanimaj, cuando nac'utuj; can nibanataj ri anchique ri najo', xcha' ri Jesús.
MAR 9:24 Y ri rutata' ri ala' can ja' xu'ij: Ninnimaj. Y chuka' can quinato' chi quiri' más ninnimaj. Y cuando ri tata'j xu'ij ri tzij ri', riq'uin ruchuk'a' xu'ij, roma yalan nibison ránima.
MAR 9:25 Cuando ri Jesús xutzu' chi ri winak más niquimol-ka-qui', cof xch'o'n che ri itzel espíritu. Raja' xu'ijche: Ret ri abanon che ri ala' re' chi can man nic'oxan ta y can mem abanon che, catel-e, y man catzolaj chic pe riq'uin, xcha' che.
MAR 9:26 Y ri itzel espíritu nisiq'uin, xel-e riq'uin ri ala'. Pero cuando xel-e, can riq'uin ruchuk'a' xupiq'uiq'uiej can ri ala'. Y ri ala' xc'ue' can pa ulef, anche'l jun caminak. Y romari' je q'uiy winak xqui'ij chi ri ala' xcom.
MAR 9:27 Pero ri Jesús xutz'om ruk'a' ri ala' chi xuyec. Y ri ala' can ja' xbecataj-pe.
MAR 9:28 Y cuando quiyon chic xec'ue' can pa jay riq'uin ri Jesús, ri ru-discípulos xquic'utuj che: ¿Anchique roma roj man xojtiquier ta xkalesaj-e ri itzel espíritu? xecha' che.
MAR 9:29 Y ri Jesús xu'ij chique: Ri jun rech espíritu re' ntel-e, pero xa rix niben ayuno y oración, xcha' chique.
MAR 9:30 Y cuando reje' je-elenak chic pe chiri', xek'ax pa Galilea. Pero ri Jesús man xrojo' ta nina'ex chi raja' nik'ax chiri'.
MAR 9:31 Roma raja' nrojo' chi c'o niquitemaj can ri ru-discípulos, romari' can nu'ij jun mej (bey) chic chique: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xquijach na pa quik'a' ri winak ri itzel yetz'eto wichi y xquinquicamisaj. Pero cuando jin caminak chic, pa rox k'ij xquic'astaj-pe.
MAR 9:32 Pero ri discípulos xa man xqui'en ta entender ri x-ix chique roma ri Jesús. Y niquixi'j-qui' niquic'utuj che ri anchique ri xu'ij chique riq'uin ri tzij ri xu'ij.
MAR 9:33 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa tenemit Capernaum. Y cuando jec'o chic pa jay, raja' xuc'utuj chique ri ru-discípulos: Y rix ¿anchique ri nich'ojij chiwech cuando joj-petenak pa bey? xcha' chique.
MAR 9:34 Pero ri discípulos man xech'o'n ta apo che ri Jesús, roma cuando je-petenak, xa niquich'ojij chiquiwech ancu'x (anchique) ri más c'o ruk'ij chique reje'.
MAR 9:35 Y ri Jesús xch'oquie-ka. C'ajari' xeroyoj-apo riq'uin ri cablajuj discípulos y xu'ij chique: Xa c'o jun ri nrojo' chi ja raja' ri na'ey y c'o ta ruk'ij, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y más co'l tu'ona-ka chiquiwech conojel chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj quichi conojel.
MAR 9:36 Y ri Jesús xberuc'ama-pe jun ac'ual y xuya' pa quinic'ajal. Ja' xuk'etej y raja' xu'ij chique ri ru-discípulos:
MAR 9:37 Xa c'o jun ri jinruniman pa ránima y niquicot nuc'on-ka jun ac'ual ri anche'l re', man xe ta xtuc'on-ka ri ac'ual, xa can xquiruc'on-ka chuka' ren. Y ri yiruc'on-ka ren, man xe ta ren ri xquiruc'on-ka, xa can xtuc'on-ka chuka' ri takayon-pe wichi.
MAR 9:38 Y ri Juan xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. C'o jun achi xkatzu' can, y ri achi re' pa abi' ret yerulesaj itzel tak espíritus. Pero roma xa man kaxbil ta, xka'ij che que man chic tu'on quiri', xcha'.
MAR 9:39 Y ri Jesús xu'ij: Man chic ti'ij quiri' che. Roma xa pa nubi' ren yeru'on milagros, can manak xtujal runo'j (runa'oj) ch'anin, y quiri' can manak xtitiquier xtu'ij itzel tak tzij chuij.
MAR 9:40 Roma ri man ruyowal ta chakij roj, can kaq'uin roj c'o-wi.
MAR 9:41 Y ri winak ri utz jixrutzu' roma wiq'uin ren ri Cristo jixc'o-wi, más que xa juba' iya' ri nuya', can ketzij ri nin-ij chiwe chi can c'o ruq'uiexel xtiyo'x che romari'.
MAR 9:42 Xa c'o ta jun co'l oc ri jinruniman y nipe ta jun winak y nu'on che ri jun ri' chi nika pa mac, man utz ta ri nu'on. Romari' ri winak ri nunojij nu'on quiri', más utz nu'on che xa ta nixim jun nimalaj abaj chi quie'n chukul y ne'torix chupa ri mar.
MAR 9:43 Romari' xa jun ak'a' ri nibano chawe chi na'an mac, más ta utz nakupij-e. Roma más utz chi xe jun ak'a' c'o y jatoc chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta, que chech ca'i' ta ak'a' jec'o y xa ronojel ach'acul jabe chupa ri castigo; chupa ri k'ak' ri man nichup-ta.
MAR 9:44 Ri lugar anchi' jec'o jut quichi ri jec'o chiri' ri can man yecom ta, y chuka' c'o ri k'ak' ri can man nichup ta.
MAR 9:45 Y xa jun awakan ri nibano chawe chi na'an mac, más ta utz chi nalesaj-e. Roma más utz chi xe jun awakan c'o y jatoc chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta, que chech ca'i' ta awakan jec'o y xa ronojel ach'acul jabetorix can chupa ri castigo; chupa ri k'ak' ri man nichup ta.
MAR 9:46 Ri lugar anchi' jec'o jut quichi ri jec'o chiri' ri can man yecom ta, y chuka' c'o ri k'ak' ri can man nichup ta.
MAR 9:47 Y xa jun awech ri nibano chawe chi na'an mac, más ta utz nalesaj-e. Roma más utz chi xe jun awech c'o y jatapon chila' riq'uin ri Dios, anchi' ja raja' nibano gobernar, que chech ca'i' ta awech jec'o y xa ronojel ach'acul jabetorix can chupa ri castigo, ri pa k'ak'.
MAR 9:48 Ri lugar anchi' jec'o jut quichi ri jec'o chiri' ri can man yecom ta, y chuka' c'o ri k'ak' ri can man nichup ta.
MAR 9:49 Can conojel-wi ri chicop ri je-camisan je-yo'n che ri Dios, yo'n atz'am chiquij. Quiri' chuka' xti'an chique conojel ri winak, pero man riq'uin ta chic atz'am, xa riq'uin k'ak'.
MAR 9:50 Ri atz'am can utz-wi. Y xa ri atz'am ri' niq'uis ta e ri ratz'amil, ¿anchique ta chic xtiben chi quiri' nitzolaj ta chic pe ri ratz'amil? Romari' rix tichajij ic'aslen, chi quiri' man quixoc anche'l ri atz'am ri man nitz'amin ta chic, y chuka' man jun ta ayowal chi'icojol. Quiri' xu'ij ri Jesús.
MAR 10:1 Ri Jesús xel-e chiri' y xbe c'a pa Judea. Y xk'ax chuka' juc'an rakan-ya' Jordán. Chiri', yalan chuka' q'uiy winak xquimol-qui' riq'uin. Y raja' yerutijoj riq'uin rutzij ri Dios, can anche'l rubanon-pe.
MAR 10:2 Y ja' jec'o jujun achi'a' fariseos ri xe'apon riq'uin, chi niquitojtobej ri Jesús chi nitzak ta pa quik'a'. Reje' xquic'utuj che xa utz chi jun achi nujach-ri' riq'uin ri raxayil.
MAR 10:3 Y ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': ¿Anchique ri ru'in can ri Moisés chiwe chi niben? xcha' chique.
MAR 10:4 Y reje' xqui'ij: Ri Moisés can ruyo'n can lugar che ri achi chi nu'on jun carta ri nu'ij chi nujach-ri' y nuya' can ri raxayil, xecha' reje'.
MAR 10:5 Romari' ri Jesús xu'ij chique: Can anche'l cowirinak ri iwánima rix cami, quiri' chuka' xbanataj ojer can pa ru-tiempo ri Moisés. Xa romari' xu'ij chi ti'an quiri'.
MAR 10:6 Pero cuando xtz'ucutaj-pe ri rech-ulef, man quiri' ta. Can chi je ca'i' xeru'on ri Dios. Can man ruyon ta ri achi y chuka' man ruyon ta ri ixok.
MAR 10:7 Romari' ri achi xquieruya' can ri rute-rutata' y xtiquic'on-qui' riq'uin ri raxayil.
MAR 10:8 Y chi je ca'i' xe jun xtiqui'en. Roma cuando quic'uan chic qui', man je ca'i' ta chic, xe jun chic quibanon.
MAR 10:9 Romari', ri xe jun chic quibanon roma ri Dios, man jun winak tijacho quichi, xcha' ri Jesús.
MAR 10:10 Cuando ri Jesús y ri ru-discípulos jec'o chic pa jay, ri discípulos xquic'utuj che anchique ri xrojo' xu'ij riq'uin ri tzij ri xeru'ij chique ri achi'a' fariseos.
MAR 10:11 Y ri Jesús xu'ij chique: Xabachique (Xama'anchique) achi ri nujach-ri' riq'uin ri raxayil y neruc'ama-pe jun chic ixok, ri achi re' can mac-wi nu'on chech ri raxayil.
MAR 10:12 Y quiri' chuka' ri ixok ri nujach-ri' riq'uin ri rachijil y nibe riq'uin chic jun achi, ri ixok re' can mac chuka' ri nu'on, xcha' ri Jesús.
MAR 10:13 Y ri winak yequic'om-pe ac'uala' riq'uin ri Jesús, chi nuya' ruk'a' pa quiwi' chi yeru'on bendecir. Pero ri discípulos xa xqui'ij chique ri winak que man tiqui'en quiri'.
MAR 10:14 Y cuando ri Jesús xutzu' ri niqui'en ri ru-discípulos, xpe ruyowal, roma man utz ta xutzu' ri niqui'en, y xu'ij chique: Tiya' lugar chique ri ac'uala' chi yepe wiq'uin, y man quie'ik'at. Roma ri ru-gobierno ri Dios, xe quichi ri je anche'l ac'uala'.
MAR 10:15 Y can ketzij ri nin-ij chiwe: Ri man niqui'en ta anche'l ri ac'uala' chi niquijach-qui' chuxe' ri ru-gobierno ri Dios, can man xquietiquier ta xquie'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma raja', xcha' chique.
MAR 10:16 Y raja' xeruk'etela' y xuyala' ri ruk'a' pa quiwi' ri ac'uala' chi xeru'on bendecir.
MAR 10:17 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xquitz'om chic e quibey, c'o jun achi junanin xoka riq'uin, xoxuquie' chech, y xu'ij che: Utzilaj Maestro, ¿anchique utz ri nin-en ren chi ninwil ri c'aslen ri man niq'uis ta? xcha' che.
MAR 10:18 Y ri Jesús xu'ij che: ¿Anchique roma na'ij utz chue ren? Roma man jun winak ri utz, xa can xe ri Dios ri utz.
MAR 10:19 Y ren nin-ij chi ret can aweta'n ri lajuj mandamientos ri xuya' ri Dios che ri Moisés ri ojer can, ri nu'ij: Ret ri c'o awaxayil man tacanoj jun chic ixok, man cacamisan, man catelak', man tatz'uc tzij chirij jun chic winak, man ta'an engaño che jun winak roma c'o anchique najo' nalek'aj chuk'a', quie'abana' respetar ate-atata', xcha' che.
MAR 10:20 Y ri achi can ja' xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. C'a jin co'l oc nubanon-pe ronojel ri', xcha' raja'.
MAR 10:21 Cuando ri achi xu'ij quiri', ri Jesús xutzu' rech y yalan xrojo'. Y c'ajari' xu'ij che: C'a c'o jun ex ri man abanon ta. Man ayo'n ta ri abeyomal chique ri winak ri manak quibeyomal. Tac'ayij ronojel ri c'o awiq'uin y ri rajil taya' chique ri winak ri manak quibeyomal, y xtic'ue' abeyomal chicaj. Y catampe wiq'uin, quinatzeklebej, y man tapokonaj na'an sufrir woma ren, anche'l can jat-benak chuxe' jun cruz, xcha' che.
MAR 10:22 Pero cuando ri achi xuc'oxaj ri tzij ri xu'ij ri Jesús che, xa can xubolkotij-ri' ri ránima xuna' raja' roma yalan rubeyomal c'o. Y nibison ránima xtzolaj-e, roma man nrojo' ta nusipaj rubeyomal.
MAR 10:23 Y ri Jesús xerutzu' ri ru-discípulos, y xu'ij chique: Ri winak ri c'o q'uiy quibeyomal, can cuesta chi ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAR 10:24 Y ri ru-discípulos ri Jesús can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) roma ri tzij ri xu'ij ri Jesús. Pero raja' xu'ij chic jun mej (bey) chique: Walc'ual, xcha' chique. Ri can niquijach cánima riq'uin ri quibeyomal, can yalan cuesta chi ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
MAR 10:25 Xa más la'k nitiquier nik'ax jun camello pa jun ch'uti' rujulil jun acux que chech jun beyom ntoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAR 10:26 Pero cuando ri discípulos xquic'oxaj chic jun mej (bey) ri tzij ri xu'ij ri Jesús, xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xqui'ij chiquiwech: Xa can anche'l ri nu'ij, quiri', man jun xticolotaj, xecha'.
MAR 10:27 Y ri Jesús xerutzu' ri ru-discípulos jun mej (bey) chic y xu'ij chique: Ri winak man yetiquier ta niquicol-qui', pero ri Dios can nitiquier-wi yerucol, roma raja' ronojel nitiquier yeru'on, xcha' raja'.
MAR 10:28 Y ja' cuando ri Pedro xu'ij che: Ret aweta'n chi roj kayo'n can ronojel ri c'o kaq'uin, roma jatkatzekleben, xcha' ri Pedro.
MAR 10:29 Pero ri Jesús can ja' xu'ij: Can ketzij ri nin-ij chiwe; xabachique (xama'anchique) winak ri jeruyo'n can rocho, rach'alal, rute-rutata', raxayil, ralc'ual o rulef woma ren y ri utzilaj rutzij ri Dios;
MAR 10:30 can q'uiy ri xtiyo'x che xa quiri' xtu'on. Can cien más ri ruq'uiexel xtiyo'x che chupa ri tiempo re'. Xtiyo'x rocho, rach'alal, rute', ralc'ual o rulef. Chuka' can xtu'on sufrir pa quik'a' ri winak roma ja ren jinrutzekleben, pero chupa apo ri jun chic tiempo chakawech apo, can xtiyo'x ruc'aslen ri manak xtiq'uis.
MAR 10:31 Y je q'uiy ri yalan quik'ij cami, xtapon ri k'ij cuando manak chic quik'ij xtic'ue'. Y je q'uiy ri manak quik'ij ri cami, xtapon ri k'ij cuando xtic'ue' quik'ij, xcha' ri Jesús.
MAR 10:32 Ri Jesús, ri ru-discípulos y ri ch'aka chic winak, quitz'amon-e bey pa tenemit Jerusalem. Y can ja ri Jesús ri benak-e chiquiwech, y romari' ri ru-discípulos y ri winak can satzinak quino'j (sachinak quic'u'x) y quixi'n-qui' chuka' je-benak-e chirij. C'ajari' ri Jesús xeruc'uaj juba' aparte ri cablajuj ru-discípulos y xu'ij chic chique ri anchique sufrimiento ri xtuk'axaj.
MAR 10:33 Raja' xu'ij chique: Rix iweta'n chi c'a pa tenemit Jerusalem jojapon-wi, y chiri' xquijach-wi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol. Xquibejach pa quik'a' ri nimalaj tak sacerdotes y pa quik'a' ri maestros chi ri ley. Y reje' xtiqui'ij chi quicamises. Y chuka' xquibejach coma reje' pa quik'a' winak man je israelitas ta.
MAR 10:34 Y ri winak ri' xquietze'n chuij, xquinquichubaj, xquinquich'ey y c'ajari' xquinquicamisaj. Pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe.
MAR 10:35 Y ri Jacobo y ri Juan, ri je ralc'ual ri achi rubinan Zebedeo, xebe-apo riq'uin ri Jesús, y xqui'ij che: Maestro, xecha' che. Roj nakajo' nakac'utuj jun favor chawe. Pero can na'an ta chake ri favor ri xtakac'utuj chawe, xecha' che.
MAR 10:36 Y raja' xu'ij chique: ¿Anchique ri nijo'? xcha'.
MAR 10:37 Y reje' xqui'ij: Roj nakajo' chi cuando c'o chic ak'ij ret, na'an ta chuka' chake roj chi nic'ue' kak'ij, naya' ta lugar chake chi jojch'oquie' ta apo awiq'uin; jun ta ri nic'ue' pa a-derecha y jun ta ri pa a-izquierda.
MAR 10:38 Pero ri Jesús xu'ij chique: Rix man iweta'n ta anchique ri nic'utuj. Y romari' ren ninc'utuj chiwe: ¿Nicoch' como rix ri xti'an chue ren? ¿Y nicoch' como chuka' ri jun sufrimiento anche'l ri xtika pa nuwi' ren? Roma ronojel ri xtika pa nuwi' ren, xa anche'l jun ya' can q'uey, can anche'l jun bautismo, xcha' ri Jesús.
MAR 10:39 Y reje' xqui'ij: Nakacoch', xecha'. Y ri Jesús xu'ij chic chique: Can ketzij-wi chi rix xticoch'-wi anche'l ri xti'an chue ren. Chuka' can xticoch' jun sufrimiento anche'l ri xtika pa nuwi' ren; ri can anche'l jun ya' can q'uey, can anche'l jun bautismo.
MAR 10:40 Pero ri nic'utuj chue chi jun chiwe rix nich'oquie' pa nu-derecha y ri jun chic pa nu-izquierda, ri' man pa nuk'a' ta ren c'o-wi chi ninya' chiwe. Roma ri nic'utuj rix, can ja ri Dios xnojin yan anchok chique xtuya-wi lugar chi yech'oquie' chiri', xcha' ri Jesús.
MAR 10:41 Y cuando ri lajuj chic discípulos xquic'oxaj ri x-ix, xpe quiyowal chique ri Jacobo y ri Juan.
MAR 10:42 Pero Jesús xeroyoj ri ru-discípulos y xu'ij chique: Ren nin-ij chi rix jabel iweta'n chi we' chech-ulef ja ri yebano gobernar jec'o pa quiwi' ri winak; romari' can cajaf quibanon-ka chiquij ri winak. Y quiri' chuka' ri ch'aka chic ri can c'o quik'ij, niquijo' chi quienimex y can ti'an ronojel ri niqui'ij.
MAR 10:43 Pero chi'icojol rix man quiri' ta. Roma xa c'o jun ri nrojo' chi nic'ue-ka ruk'ij, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y co'l oc tu'ona-ka chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj.
MAR 10:44 Xa c'o jun chiwe rix can nrojo' chi ja raja' ri na'ey y c'o ta ruk'ij, can tuna-ka chi can manak ruk'ij y co'l oc tu'ona-ka chi nusuj-ri' chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj quichi conojel.
MAR 10:45 Y quiri' nubanon ren; ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, man ninpokonaj ta wi' yisamaj coma ri ch'aka chic. Can romari' xipe. Y man xipe ta chuka' xe chi jec'o ri yebano-pe ronojel ri nin-ij chique. Can ja ren ri yibano ri samaj, y can ninya' nuc'aslen chi quiri' je q'uiy ri yecolotaj, xcha' ri Jesús.
MAR 10:46 C'ajari' ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa tenemit Jericó. Y cuando reje' niquiya' can ri tenemit, yalan je q'uiy winak ri quitzekleben-e. Y chiri' chuchi' bey c'o jun moy rubinan Bartimeo, ralc'ual jun achi rubinan Timeo. Raja' ch'ocol chiri', nuc'utuj ru-limosna chique ri winak ri yek'ax chiri'.
MAR 10:47 Y cuando raja' xuc'oxaj chi ri nik'ax chiri', ja ri Jesús aj-Nazaret, raja' riq'uin ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Jesús, ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj nuech, xcha'.
MAR 10:48 Y je q'uiy winak ri xquich'olij chi quiri' man chic tich'o'n-apo. Pero raja' xa riq'uin más ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Ret ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj nuech roma quiere' nubanon, xcha'.
MAR 10:49 Y ri Jesús xuc'oxaj ri achi, romari' xpa'e-ka y xu'ij chi tic'amer-pe. Y ja' xbequic'ama-pe ri achi moy y xqui'ij che: Capa'e', man taxi'j-awi'; ri Jesús jatroyoj, xecha' che.
MAR 10:50 Y ri achi can xe xuc'oxaj quiri', can ja' xpa'e-pe. Xuya' can ri ruk'u' chiri' y xbe-apo riq'uin ri Jesús.
MAR 10:51 Y ri Jesús xuc'utuj che: ¿Anchique ri najo'? Y ri achi moy xu'ij che: Maestro, xcha' raja'. Ren ninjo' yitzu'n, xcha'.
MAR 10:52 Y ri Jesús can ja' xu'ij che: Catzolaj chawij roma jatzu'n chic. Xacolotaj roma xaya' awánima wiq'uin, romari' cami man jat moy ta chic. Y ri moy can ja' xtzu'n y xutzeklebej-e ri Jesús.
MAR 11:1 Y cuando chunakaj chic jec'o-wi chique ri tenemit quibinan Betfagé y Betania, xa juba' chic nrojo' chi ye'apon pa tenemit Jerusalem, roma can chuxe' chic apo ri juyu' rubinan Olivos jec'o-wi. Y ri Jesús ja xerutak-e je ca'i' chique ri ru-discípulos.
MAR 11:2 Raja' xu'ij-e chique: Quixoc-apo chupa la co'l tenemit la', y xe xquixoc, ja' xtiwil jun alaj burro ximil can chiri'. Y ri chicop ri' c'a man jun ch'ocolbeyon richi. Tisolo' y tic'ama-pe chue.
MAR 11:3 Y xa c'o jun xti'in-pe chiwe chi anchique roma nisol-pe ri chicop, ti'ij che chi nic'atzin juba' che ri Ajaf, pero ch'anin xterutzolej, quixcha' can che, xe'uche'x-e roma ri Jesús.
MAR 11:4 Y ri ca'i' discípulos xebe, y cuando xe'apon, xquiwil-wi ri alaj burro, ximon can chiri' pa bey, ri anchi' ye'oc-apo ri winak. Y reje' xquisol-pe.
MAR 11:5 Pero cuando reje' niquisol-pe ri alaj burro, xetz'et-pe coma jun ca'i' ri jec'o chiri' y xqui'ij chique ri je ca'i' discípulos: ¿Anchique niben rix chiri'? ¿Anchique roma nisol ri alaj burro? xecha' chique.
MAR 11:6 Y ri discípulos xqui'ij ri ru'in ri Jesús chique. Y ri xetz'eto-pe quichi xquiya' lugar chique chi xquic'uaj-e ri alaj burro ri'.
MAR 11:7 Y ri discípulos ri' xquic'om-pe ri alaj burro che ri Jesús. C'ajari' xquiyala' jujun quitziak chirij ri chicop ri', y ri Jesús xch'oquie-e chirij.
MAR 11:8 Y je q'uiy chique ri winak chi niquiya' ruk'ij ri Jesús, xquiriq'uila' jujun quitziak pa rubey. Y ch'aka chic winak chi niquiya' chuka' ruk'ij ri Jesús, xebequic'ama-pe ruxak tak che' chi xquiric' pa rubey.
MAR 11:9 Y ri winak ri je-benak chech ri Jesús y ri jec'o can chirij, can riq'uin ronojel quichuk'a' niqui'ij: ¡Matiox chi petenak ri Jun re'! ¡Raja' yo'n-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios! ¡Raja' petenak pa rubi' ri Ajaf Dios!
MAR 11:10 ¡Matiox chi nitzolaj yan pe ri ru-gobierno ri David ri Katata' ri xc'ue' ojer can! ¡Matiox che ri Dios ri c'o chicaj! xecha'.
MAR 11:11 Y ri Jesús xoc-apo pa tenemit Jerusalem y xbek'ax-pe pa rocho ri Dios y xerutzu' can ri jec'o chiri'. Y cuando xk'okumer-pe, raja' y ri cablajuj ru-discípulos xebe pa tenemit Betania.
MAR 11:12 Pa ruca'n k'ij cuando quitz'amon bey chi yetzolaj-pe pa Betania y yebe pa Jerusalem, ri Jesús xnum-pe rupa.
MAR 11:13 Y raja' chinaj xutzu' chi c'o jun mata higo, y yalan jabel ri ruxak. Xbe-apo riq'uin, chi nerucanoj-pe jun rech. Pero cuando xapon-apo riq'uin, xa man jun rech c'o, xa ruyon ruxak. Roma man ja' ta ru-tiempo chi nuya' rech.
MAR 11:14 Y ri Jesús ja' xch'o'n che ri che' y xu'ij che: Man jun chic winak xtitijo awech, roma can manak chic xcawachin, xcha'. Y ri ru-discípulos can xquic'oxaj ri xu'ij.
MAR 11:15 Y xe'apon chic pa tenemit Jerusalem. Y ri Jesús xbe pa rocho ri Dios. Pero cuando raja' c'o chic chiri', xerokotala-e ri c'ayinel y ri yelok'on ri jec'o chiri'. Y chique ri niquijal rech mero xerutacmayila' can ri qui-mesas. Y quiri' chuka' xu'on can chique ri quich'acat ri niquic'ayij palomas.
MAR 11:16 Y raja' man xrojo' ta chi ri winak ri quic'uan eka'n (aka'n), yek'ax chiri' pa rocho ri Dios.
MAR 11:17 C'ajari' raja' c'o ri xuc'ut chiquiwech ri winak riq'uin rutzij ri Dios. Raja' xu'ij chique: ¿Man tz'iban ta como chupa rutzij ri Dios chi ri wocho, jay chi niqui'en orar conojel winak ri jec'o chech-ulef? Pero rix xa man richi ta ri' icusan-wi, xa ibanon quijul elek'oma' che, xcha' raja'.
MAR 11:18 Y ri' xc'oxex coma ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley. Reje' niquitzu' chi ri winak can nisatz quino'j (nisach quic'u'x) roma ri tzij ri nu'ij ri Jesús chique chi yerutijoj. Romari' ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley niquixi'j-qui' chech ri Jesús y niquicanola' anchique niqui'en chi niquicamisaj ri Jesús.
MAR 11:19 Cuando xk'okumer-pe, ri Jesús y ri ru-discípulos xebe; can man xec'ue' ta ka ri chiri' pa tenemit Jerusalem.
MAR 11:20 Nimak'a' ruca'n k'ij, cuando quitz'amon bey pa Jerusalem, xquitzu' chi chaki'j chic ri mata higo ri xch'o'n can ri Jesús che, chi can man jun chic rech xtuya'.
MAR 11:21 Y ri Pedro ch'anin xoka pa ruwi', y xu'ij che ri Jesús: Maestro, tatzu' la mata higo, can xchaki'j-ka anche'l ri xa'ij, xcha' ri Pedro.
MAR 11:22 Y ri Jesús xu'ij chique conojel ri discípulos: Rix chuka' nic'atzin chi niya' iwánima riq'uin ri Dios.
MAR 11:23 Romari', can ketzij nin-ij chiwe chi xabachique (xama'anchique) ri ni'in che ri juyu' re' chi ntel-e we' y tik'ax chupa ri mar, can quiri' xtibanataj. Xa can ketzij nunimaj chi nibanataj y man nipe ta pa ránima chi xa man xtibanataj ta.
MAR 11:24 Romari', ren can nin-ij chiwe chi ronojel ri nic'utuj che ri Dios cuando rix niben orar, y can ninimaj chi raja' can xtu'on-wi ri nijo', can xtibanataj-wi ri nic'utuj.
MAR 11:25 Y cuando niben orar, xa c'o jun ri c'o anchique rubanon chiwe, ticoch'o' (ticuyu') rumac jumul. Chi quiri' ri lok'olaj Itata' ri c'o chicaj xtucoch' (xtucuy) chuka' imac rix.
MAR 11:26 Roma, xa rix man nicoch' (nicuy) ta rumac jun ri c'o rubanon chiwe, chuka' ri lok'olaj Itata' ri c'o chicaj man xtucoch' (xtucuy) ta ri imac ri ye'iben chech.
MAR 11:27 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon chic pa tenemit Jerusalem. Y chiri' pa rocho ri Dios c'o-wi raja' cuando xe'apon ri nimalaj tak sacerdotes riq'uin, y chuka' ri maestros chi ri ley y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAR 11:28 Y xquic'utuj che: ¿Ancu'x (Anchique) yoyo'n uchuk'a' pa ak'a' chi xe'awokotaj-e ri winak yec'ayin we' pa rocho ri Dios? ¿Ancu'x (Anchique) x-in chawe chi quie'abana' quiela'? xecha' che.
MAR 11:29 Xpe ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Ren c'o chuka' ri ninjo' ninc'utuj chiwe. Y xa rix xti'ij chue, ren chuka' xtin-ij chiwe ancu'x (anchique) yoyo'n uchuk'a' chue chi yenben ronojel re'.
MAR 11:30 Tic'oxaj jabel ri xtinc'utuj chiwe. ¿Ja ri Dios ri x-in che ri Juan chi quieru'ona' bautizar ri winak? ¿O xa winak xe'in che? Ti'ij chue ri anchique ri ni'ij rix, xcha' chique.
MAR 11:31 Y ri nimalaj tak sacerdotes, ri maestros chi ri ley y chuka' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, xqui'ij-ka chiquiwech: ¿Anchique naka'ij che ri Jesús cami? xecha-ka. Roma xa naka'ij che chi ri Juan ja ri Dios takayon-pe richi, ri Jesús xtu'ij chake chi anchique roma man xkanimaj ta rutzij.
MAR 11:32 Y xa naka'ij che chi ja ri winak xe'in che ri Juan chi tu'ona' quiri', can man utz ta chake roj. Reje' xqui'ij-ka quiri', roma quixi'n-qui' chiquiwech ri winak. Roma conojel ri winak can quieta'n chi ri Juan jun rusamajel ri Dios ri can xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios.
MAR 11:33 Y c'ajari' reje' xqui'ij-apo che ri Jesús: Roj man keta'n ta, xecha'. Y ri Jesús can ja' xu'ij chique: Roma rix xa man xixtiquier ta xi'ij chue, ren man xtin-ij ta chuka' chiwe ancu'x (anchique) yoyo'n uchuk'a' chue chi yenben quiere', xcha' ri Jesús.
MAR 12:1 Y ri Jesús riq'uin ejemplos xch'o'n quiq'uin. Raja' quiere' xu'ij chique: Xc'ue' jun achi ri xutic uva pa rulef, xuya' co'c' chirij y xu'on chuka' anche'l jun ch'uti' pila chupa ri ulef chi niyitz' ri uva. Xu'on chuka' jun torre, chi parui' ri' nic'ue-wi ri jun ri nuchajij ri ulef ri'. C'ajari' xuya' can pa kajic chique jujun achi'a', y raja' xbe naj.
MAR 12:2 Y cuando xoka ri tiempo chi ri cosecha, ri rajaf ri ulef xutak jun rusamajel quiq'uin ri achi'a' ri je-kajayon ri ulef chi neruc'utuj-pe ri uva, roma riq'uin ri' nitoj-wi ri rukajic ri ulef.
MAR 12:3 Pero cuando xapon ri rusamajel quiq'uin ri achi'a' ri je-kajayon ri ulef, ri achi'a' re' xquitz'om ri rusamajel y xquich'ey, y man jun uva xquiya-e che.
MAR 12:4 Y ri rajaf ri ulef xutak jun chic rusamajel quiq'uin ri achi'a' chi neruc'ama' ri uva ri nuc'utuj raja' chique chi ri ulef. Pero reje' xa che abaj xquic'ul-apo y xquisocola-e rujolon. Can pokon xqui'en y xqui'ij-e che.
MAR 12:5 Pero ri rajaf ri ulef xutak jun chic rusamajel. Y ri samajel re' xcamises coma ri je-kajayon ri ulef. Y je q'uiy chic rusamajel xerutak, pero conojel c'o anchique x-an-e chique. Jec'o xech'ay, y jec'o xecamises.
MAR 12:6 Y pa ruq'uisbel, ri rajaf ri ulef xe chic ri ralc'ual xc'ue' can riq'uin y raja' yalan nrojo' ri ralc'ual. Pero ri rajaf ri ulef can xutak na ri ralc'ual quiq'uin ri achi'a' ri je-kajayon ri ulef ri', roma raja' xunojij-ka: Ri achi'a' ri' can xquieniman cuando xtiquitzu' chi can ja ri walc'ual xtapon, xcha-ka pa ránima.
MAR 12:7 Pero cuando ri achi'a' xquitzu' chi ja ri ralc'ual ri rajaf ri ulef ri xapon, xqui'ij-ka chiquiwech: Jare' ri ne'oc rajaf ronojel ri ulef ri kakajon cami. Cami kacamisaj, chi quiri' pa kak'a' roj nic'ue-wi can ri ulef, xecha'.
MAR 12:8 Y can quiri' xqui'en. Xquitz'om ri ralc'ual, xquicamisaj, xquilesaj-e pa rulef. Y xbequitorij juc'an chic ulef.
MAR 12:9 C'ajari' ri Jesús xu'ij: ¿Anchique como xtu'on ri rajaf ri ulef chique ri achi'a' ri'? Ri rajaf ri ulef xtipe y xquierucamisaj ri achi'a' ri' y ri ulef xtuya' chic pa kajic chique ch'aka chic.
MAR 12:10 ¿Y can man jun mej (bey) como chuka' itz'eton ri jun tzij ri tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios? Ri tzij ri nu'ij: C'o jun Abaj ri man xka ta chiquiwech ri achi'a' ri je banoy-jay. Pero xa ja ri Abaj ri' ri xc'atzin, roma can jari' ri xcuses chi quiri' ri jay man nitzak ta.
MAR 12:11 Can ja ri Ajaf xbano chi xcuses ri Abaj re', y roj can man jun mej (bey) katz'eton chi nibanataj quiere'. Quiri' nu'ij ri rutzij ri Dios.
MAR 12:12 Y ri achi'a' anchok quiq'uin xch'o'n-wi ri Jesús c'o ta xquijo' xquitz'om yan ta, roma xquina'ej chi ri achi'a' je-kajayon ri ulef ri xerunataj chupa ri ejemplo, xa chiquij reje' xch'o'n-wi. Pero man xquitz'om ta e, roma niquixi'j-qui' chiquiwech ri winak ri jec'o riq'uin. Reje' xquiya' can ri Jesús y xebe.
MAR 12:13 Y ri achi'a' ri' jec'o ch'aka chic ri xequitak-pe. Xequitak-pe jujun achi'a' fariseos y chuka' jujun ruwinak ri rey Herodes, chi niquitojtobej ri Jesús y nitzak ta pa quik'a' riq'uin ri tzij ri yeru'ij.
MAR 12:14 C'ajari' reje' xepe y xqui'ij che ri Jesús: Ret ri jat jun Maestro, roj can keta'n chi xe-wi ri ketzij ri nika chawech y jari' ri natzijoj; can nac'ut ri rutzij ri Dios y can ja-wi rubixic na'an che, roma ret man naxi'j ta awi' chech jun winak, más que can yalan ruk'ij. ¿Anchique na'ij chake? ¿Utz como nakatoj ri impuestos ri nu'ij ri rey César, o xa man utz ta? xecha' che.
MAR 12:15 Pero ri Jesús can reta'n-wi chi riq'uin ca'i' quipalaj niquic'utuj quiri'. Romari' raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix nitaj ik'ij chi yinitojtobej? Tic'ama-pe ri mero chi nintzu' rech, xcha' chique.
MAR 12:16 Y reje' xbequic'ama-pe ri mero chi niquic'ut chech. Y c'ajari' raja' xuc'utuj chique: ¿Anchok rupalaj y anchok rubi' c'o chech la mero? xcha' raja'. Y reje' xqui'ij: Chi ri rey César, xecha'.
MAR 12:17 Y ri Jesús xu'ij chique: Tiya' che ri César ri can richi-wi ri César, y tiya' che ri Dios ri can richi-wi ri Dios, xcha' ri Jesús chique. Y reje' can anchique la xquina' cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús chique.
MAR 12:18 Y jec'o achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' re' man niquinimaj ta chi ri caminaki' can xquiec'astaj chic pe. Y romari' reje' xqui'ij che ri Jesús:
MAR 12:19 Ret ri jat jun Maestro, roj chuka' c'o ri nakajo' nakac'utuj chawe. Ri Moisés rutz'iban can chake, chi cuando jun achi nuya' can ri raxayil roma nicom-e y man jun ralc'ual nic'ue' can; jun rach'alal ri caminak achi ri' tic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, chi quiri' yec'ue' ralc'ual riq'uin ri malca'n-ixok. Y xa can jec'o ralc'ual yec'ue' riq'uin ri ixok, ri na'ey ala' ntoc ralc'ual ri achi ri caminak chic e.
MAR 12:20 Y reje' xqui'ij: Xec'ue' je wuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri na'ey xc'ule'. Pero xcom-e, y man jun ralc'ual xc'ue'.
MAR 12:21 Xpe ri ruca'n achi, ri rach'alal can ri achi ri xcom-e, xc'ule' riq'uin ri malca'n-ixok. Pero chuka' ri achi re' xcom-e y man jun ralc'ual xc'ue'. Ri rox achi can ja' chuka' xuc'ulumaj anche'l ri ca'i' na'ey rach'alal, y ri ixok c'a xc'ue' na can.
MAR 12:22 Can chi je wuku' achi'a' cach'alal qui' quiere' xquic'ulumaj-e. Y man jun chique ri wuku' achi'a' re' xc'ue' ta can ralc'ual. Y pa ruq'uisbel xcom-e chuka' ri ixok.
MAR 12:23 Y ri achi'a' saduceos xqui'ij che ri Jesús: Ret na'ij chi xtapon jun k'ij cuando ri caminaki' xquiec'astaj-pe. Cuando xtapon ri k'ij ri', ¿anchok raxayil xte'oc ri ixok ri'? Roma ri je wuku' achi'a' cach'alal qui' xec'ue' riq'uin, xecha'.
MAR 12:24 Y ri Jesús ja xu'ij chique ri achi'a' ri': ¿Manak como jix-satzinak (jix-sachinak) riq'uin ri xi'ij, roma man ibanon ta entender ri nu'ij chupa rutzij ri Dios? ¿Man iweta'n ta c'a chi ri ruchuk'a' ri Dios yalan nim?
MAR 12:25 Roma cuando ri caminaki' xquiec'astaj-pe, man xquiec'ule' ta chic. Xa xquie'oc anche'l ri ángeles ri jec'o chicaj.
MAR 12:26 Y ri caminaki' can xquiec'astaj-wi, y ren nin-ij chi rix jabel iweta'n ri anchique ri tz'iban can roma ri Moisés, cuando raja' xutzu' ri zarza, ri jun k'ayis c'o ruq'uixal, nic'at, y chiri' xbech'o'n-pe ri Dios che y xu'ij: Ja ren ri ru-Dios ri Abraham, ru-Dios ri Isaac y ru-Dios ri Jacob, xcha' che.
MAR 12:27 Y xa ta reje' je caminak ta chi ronojel tiempo y xa man ta yec'astaj chic pe jun mej (bey), ri Dios man ta qui-Dios reje', roma ri Dios can qui-Dios-wi ri c'o quic'aslen y man quichi ta ri caminaki'. Romari' ren nin-ij chi rix can jix-satzinak (jix-sachinak) riq'uin ri ni'ij, xcha' ri Jesús chique.
MAR 12:28 Y ja xbe-apo riq'uin ri Jesús jun maestro chi ri ley. Ri maestro ri' xuc'oxaj ri xqui'ij ri achi'a' saduceos che ri Jesús, y xuc'oxaj chuka' ri xu'ij ri Jesús chique ri achi'a' ri'. Y chech raja' can k'alaj-wi chi utz ri xu'ij ri Jesús y c'ajari' xuc'utuj: ¿Anchique chique ri mandamientos ri xuya' ri Dios che ri Moisés, ri más c'o rakalen? xcha' che ri Jesús.
MAR 12:29 Y ri Jesús xu'ij che: Ri mandamiento ri c'o más rakalen ja ri nu'ij: Tic'oxaj rix aj-Israel, ri Kajaf xe jun, y ri' ja ri Kajaf Dios.
MAR 12:30 Can tijo' ri Dios ri Iwajaf. Tijo' riq'uin ronojel iwánima. Tijo' chupa ronojel ri ic'aslen, riq'uin ri ino'j (ina'oj) y chuka' riq'uin ronojel ri iwuchuk'a'. Jare' ri mandamiento ri c'o más rakalen.
MAR 12:31 Y c'o chuka' jun ruca'n mandamiento ri yalan rakalen y xa can junan riq'uin ri na'ey. Y ri mandamiento re' nu'ij: Can anche'l najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak. Y ja ca'i' mandamientos re' ri c'o más quikalen, xcha' ri Jesús.
MAR 12:32 Y ri maestro chi ri ley xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Can quiri-wi. Can ketzij ri xa'ij chi xe jun Dios c'o, y man jun chic.
MAR 12:33 Nic'atzin chi nakajo' riq'uin ronojel kánima. Nic'atzin chi nakajo' riq'uin ri kano'j (kana'oj), riq'uin ronojel ri kac'aslen y riq'uin chuka' ronojel ri kachuk'a'. Y anche'l chuka' nakajo-ki' roj, can quiri' chuka' quiekajo' conojel winak; y xa can quiri' xtaka'an, ri' c'o más rakalen que chech ri chicop o jun chic ex ri yesuj che ri Dios, xcha' ri maestro chi ri ley.
MAR 12:34 Y cuando ri Jesús xuc'oxaj chi can jabel-wi xu'on entender ri jun maestro ri', ri Jesús xu'ij che: Ret can man naj ta chic jatc'o-wi chi jatoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, xcha' che. Y ja cuando man jun chic xbano cowil chi c'o ta anchique xuc'utuj-apo che ri Jesús.
MAR 12:35 Y ri Jesús chi yerutijoj ri winak ri quimolon-qui' riq'uin chiri' pa rocho ri Dios, xu'ij chique: ¿Anchique roma ri maestros chi ri ley niqui'ij chi ri Cristo xa choj jun ru-familia can ri rey David?
MAR 12:36 Cuando xa can ja ri rey David x-in ri xk'alajix che roma ri Espíritu Santo. Ri David can xu'ij: Ri Ajaf Dios xu'ij che ri Wajaf ri Cristo: Cach'oquie-pe pa nu-derecha, y xquienya' chuxe' awakan ri itzel yetz'eto awichi. Quiri' xu'ij.
MAR 12:37 Y xa ri rey David cuando xc'ase' chech-ulef can xu'ij Wajaf che ri Cristo, ¿anchique roma ri maestros chi ri ley niqui'ij chi ri Cristo xa choj jun ru-familia can ri rey David? xcha' ri Jesús. Y can je q'uiy chique ri winak ri can riq'uin-wi ronojel cánima xquic'oxaj ri xu'ij.
MAR 12:38 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak cuando yerutijoj: Man tiben anche'l niqui'en ri achi'a' je maestros chi ri ley. Roma reje' yalan nika chiquiwech niquicusaj tukutic tak tziak, chi quiri' yetz'et chi yalan quik'ij. Yalan chuka' nika chiquiwech chi ye'an saludar ri anchi' niquimol-wi-qui' q'uiy winak.
MAR 12:39 Y pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, can ja ri na'ey tak ch'aquet yequicanola', chi quiri' ti'ix chiquij chi yalan quik'ij. Y quiri' chuka' ri yequi'en pa nima'k tak wa'in.
MAR 12:40 Y ri achi'a' re' chuka' niquimaj ronojel ex ri xa quichi ri malca'n tak ixoki', y xe chi quienimex chi reje' je utzilaj tak winak, yelayoj cuando niqui'en orar. Pero reje' can xtika-wi más ri castigo pa quiwi', roma ri quimac can q'uiy, xcha' ri Jesús.
MAR 12:41 Y ri Jesús ch'ocol chiri' chech apo ri anchi' niyo'x-wi can ri mero chiri' pa rocho ri Dios. Raja' nutzu' chi ri winak niquiya' can mero chiri'. Xerutzu' je q'uiy beyoma' ri yalan mero niquiyala' can.
MAR 12:42 Pero xapon chuka' jun malca'n-ixok ri can k'alaj chi can man beyom ta. Raja' xuya' can ca'i' tak fichas ri man q'uiy ta oc cajil.
MAR 12:43 Y cuando ri Jesús xutzu' ri ixok ri', xuc'ut chiquiwech ri ru-discípulos y xu'ij chique: Can ketzij nin-ij chiwe chi ja ri xuya' can la pobre malca'n-ixok la' ri c'o más rakalen, chech ri mero ri xquiya' can conojel ri ch'aka chic chi ri rocho ri Dios.
MAR 12:44 Roma raja' más que man q'uiy ta oc xuya' can, raja' xuya' can ronojel ri c'o riq'uin. Pero ri ch'aka chic, más que can q'uiy mero niquiya' can, xa ja ri nu'on sobrar quiq'uin, xa jari' niquiya', xcha' ri Jesús.
MAR 13:1 Y cuando ri Jesús ntel-pe chiri' pa rocho ri Dios, jun chique ri ru-discípulos xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Tatzu' ri ru'onic ri rocho ri Dios, can jabel banon che, y chuka' ri abaj ri je-cusan, xcha'.
MAR 13:2 Y ri Jesús xu'ij che ri ru-discípulo: Ret can ye'atzu' chi ri jay re' yalan je jabel y je nima'k, pero xtapon jun k'ij cuando ronojel re' xquiewulix. Conojel ri nimalaj tak abaj ri je-cusan chique ri jay re' can xquietorix-pe. Can man jun abaj ri xtic'ue' can, anche'l rubanon cami.
MAR 13:3 Y cuando ri Jesús ch'ocol chic parui' ri juyu' rubinan Olivos, ri anchi' k'alaj niquitzu-pe ri rocho ri Dios; ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xebe-apo riq'uin ri Jesús y xquic'utuj che:
MAR 13:4 Ta'ij chake: ¿Jampe' xtibanataj ri xa'ij yan ka chirij ri rocho ri Dios? ¿Y anchique retal chi quiri' nina'ex chi nibanataj yan? xecha' reje'.
MAR 13:5 Y xpe ri Jesús quiere' xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jix-an ta engañar.
MAR 13:6 Roma je q'uiy ri xquiepe y xtiqui'ij: Ja ren ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, xquiecha'. Y je q'uiy ri xquiequi'en engañar.
MAR 13:7 Y cuando xtic'oxaj chi jec'o naciones ri najin guerra chiquicojol, y xtic'oxaj chuka' chi c'o guerras ri xquiepe, man tixi'j-iwi', roma ronojel ri' can xquiebanataj na-wi. Pero man ja' yan ta ri' ri ruq'uisbel tak k'ij chi ri rech-ulef.
MAR 13:8 Jec'o naciones xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic naciones. Jec'o chuka' nimalaj tak rech-ulef xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic nimalaj tak rech-ulef. Xquiepe silonel (cab-rakan) q'uiy lugar, chuka' xquiepe nimalaj tak wayjal y q'uiy chuka' quiwech ayowal xquiepe chiquicojol ri winak pa tak tenemit. Y ronojel re' xa c'aja' oc ruticribel che ronojel ri sufrimientos ri xquiepe.
MAR 13:9 Pero rix can tibana' cuenta iwi'. Roma xa can jec'o ri xquiejacho iwichi pa quik'a' ri autoridades quichi ri tenemit. Y chuka' xquixch'ay pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y chuka' xquixuc'uax chiquiwech gobernadores y reyes. Ronojel ri' xtic'ulumaj woma ren, y quiri' can xquixtiquier xquinik'alajij chiquiwech reje'.
MAR 13:10 Y can nic'atzin chi ri utzilaj rutzij ri Dios nitzijos pa ronojel rech-ulef, c'ajari' xtoka ri ruq'uisbel k'ij richi ri rech-ulef.
MAR 13:11 Y cuando xquixuc'uax chi jixbejach pa quik'a' ri autoridades, man tichajij pena roma ri tzij ri xti'ij. Rix xe ti'ij ri anchique tzij ri xtuya' ri Dios chiwe, roma can man ja' ta rix ri xquixch'o'n chupa ri hora ri', xa can ja ri Espíritu Santo ri xtich'o'n.
MAR 13:12 Roma can xtibanataj chi xa jec'o je ca'i' achi'a' cach'alal qui', jun chique reje' xtujach ri rach'alal chi nicamises. Chuka' can jec'o tata'j ri xquiequijach calc'ual chi yecamises. Y jec'o chuka' ri quiri' xtiqui'en chique quite-quitata'.
MAR 13:13 Xa can itzel xquixtz'et coma conojel winak, roma iyo'n iwánima wiq'uin ren. Pero ri can man xtitzolaj ta chirij y xtucoch' c'a pa ruq'uisbel che ronojel, can xticolotaj-wi.
MAR 13:14 Y chuka' can xtapon-wi ri k'ij cuando c'o ex ri can je itzel xquiebanataj chupa ri lok'olaj lugar. Y riq'uin ri' can jumul xtiq'uis can ri lugar ri'. Jari' ri tz'iban can roma ri Daniel, jun chique ri achi'a' ri xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios ojer can. Xabachique (Xama'anchique) winak ri nitz'eto ri tz'iban can, can tu'ona' entender ri nutzu'. Y cuando xtitzu' chi can quiri' yan yebanataj, ri winak ri jec'o pa Judea xa can quielumaj (quienimaj) y tiquiewaj-qui' chech tak juyu'.
MAR 13:15 Ri xa nuxlan parui' ri rocho cuando xtapon ri hora ri', choj quiri' tilumaj-e (tinimaj-e). Man ntoc chic apo pa jay chi c'o ri neruc'ama-pe. Man tu'on quiri'.
MAR 13:16 Ri nisamaj pa k'ayis, man titzolaj chic chirocho chi neruc'ama-pe ruk'u'. Xa choj chuka' quiri' tilumaj-e (tinimaj-e).
MAR 13:17 Can juya' (juyu') quiwech ri ixoki' ri ya ne'c'ue' cal cuando xtapon ri k'ij ri', quiri' chuka' ri ixoki' ri c'a jec'o cal ri xa c'a yetz'uman (yeme'), roma manak xquietiquier xquielumaj (xquienimaj) ch'anin.
MAR 13:18 Romari' tibana' orar che ri Dios chi cuando xquiebanataj ronojel re' man quiebanataj pa ru-tiempo job, chi quiri' man cuesta ta nu'on chiwe chi jixlumaj (jixnimaj).
MAR 13:19 Roma cuando xtapon ri k'ij ri', can yalan nim ri sufrimiento ri xtipe. Jun sufrimiento ri man jun mej (bey) tz'eton chech-ulef desde que banon-pe roma ri Dios. Y chuka' ri sufrimiento ri' man jun mej (bey) chic xtoka.
MAR 13:20 Y xa ta ri Ajaf Dios man ta nu'on co'l che ri tiempo chi ri sufrimiento ri', conojel ta yecom. Pero roma ri Dios can yalan yerojo' ri jerucha'on chic, can xtu'on co'l che ri tiempo ri'.
MAR 13:21 Chupa ri k'ij ri', xa jec'o ri xquie'in chiwe: Titzu', jare' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, o xa niqui'ij chiwe: Titzu', ja Cristo la' ri takon-pe roma ri Dios, rix man tinimaj ri anchique niqui'ij chiwe.
MAR 13:22 Roma can jec'o ri xquiepe y xtiqui'ij: Ja ren ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Pero rix man quie'inimaj, roma xa man ketzij ta ri niqui'ij. Y chupa ri tiempo ri' jec'o chuka' ri xquiepe y xtiqui'ij: Ren nink'alajij ri nu'ij ri Dios chue, xquiecha'. Pero rix man quie'inimaj, roma xa man ketzij ta ri yequi'ij chuka'. Reje' xquiequi'en milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton, xe chi yequi'en engañar ri winak. Y reje' can c'o ta niquijo' hasta ri je-cha'on chic roma ri Dios yequi'en ta engañar.
MAR 13:23 Pero rix can tibana' cuenta iwi', chi quiri' man jixka ta pa quik'a', roma can ja' yan xin-ij can chiwe ronojel ri xquiebanataj.
MAR 13:24 Chupa ri k'ij cuando xek'ax yan ronojel ri sufrimiento ri', xtibanataj chi ri k'ij xtik'okumer y ri ic' chuka' man xtuya' ta chic rusakil.
MAR 13:25 Ri ch'umil can xquietzak-pe anchi' jec'o-wi. Can ronojel ri nimalaj tak uchuk'a' ri jec'o chicaj xquiesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios.
MAR 13:26 Y ja cuando ri winak xquinquitzu' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, chi yika-pe chupa ri ajawa' (mukul), riq'uin chic nimalaj uchuk'a' y c'o chic chuka' nuk'ij.
MAR 13:27 Y ren xquientak ri nu-ángeles chi yequimol ri jenucha'on chic. Can pa ronojel rech-ulef xquiequimol-wi. Can xquiequimol-wi conojel ri je-cha'on chic; más que xabachique (xama'anchique) lugar chi ri rech-ulef jec'o-wi.
MAR 13:28 Can tic'ama' ino'j (ina'oj) chirij ri nu'on jun mata higo. Cuando can yejotayin-pe ri ruk'a' y ye'el-pe ri ruxak, iweta'n chi ri ru-tiempo job ya ntoc-pe.
MAR 13:29 Y quiri' chuka' cuando xtitzu' chi yebanataj yan ronojel ri xin-ij yan ka chiwe, iweta'n c'a chi noka yan ri k'ij ri'. Can nakaj chic c'o-wi-pe.
MAR 13:30 Y tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe cami: Ronojel ri' xtibanataj, cuando ri winak chi ri tiempo re' c'a man jani quieq'uis chech-ulef.
MAR 13:31 Ri rech-ulef y ri rocaj can yeq'uis na-wi. Pero ri nutzij man xtiq'uis ta quiri', xa can xtibanataj-wi ri nu'ij.
MAR 13:32 Pero ri k'ij y ri hora cuando ren xquipe man jun etamayon. Ri ángeles ri jec'o chila' chicaj man quieta'n ta jampe'. Quiri' chuka' ren ri jin Ralc'ual ri Dios man weta'n ta. Xa can xe ri Nata' Dios etamayon ri'.
MAR 13:33 Romari' rix man quixwer, xa can tibana' cuenta utz iwi' chupa ri ic'aslen y tibana' chuka' orar, roma can man iweta'n ta jampe' xtapon ri k'ij chi xquipe.
MAR 13:34 Anche'l jun achi ri nuya' can ri rocho y nibe naj pa jun chic rech-ulef. Raja' nuchelebej can ri rusamaj chique rusamajel, y chijujun nuya' can quisamaj. Che ri nuchajij ri jay can nu'ij chi can listo tic'ue' tuyobej-apo.
MAR 13:35 Can quiri' tibana' rix, can siempre quiniyobej-apo. Anche'l ri achi nuchajij jay, roma man reta'n ta jampe' xtoka ri rajaf-jay, raja' nic'atzin nuyobej-apo. Roma ri rajaf-jay riq'uin juba' noka cuando ntoc-pe ri ak'a', o ja ri pa nic'aj-ak'a', cuando xquietzirin-pe (xquiesiq'uin-pe) ri gallo nimak'a' yan, o ja cuando nipe yan ri sakil. Romari' rix can siempre quiniyobej-apo.
MAR 13:36 Roma ren can ninjo' chi quiniyobej-apo y man quixwer, roma can man xtinya' ta rutzijol cuando xquipe.
MAR 13:37 Y can anche'l ri nin-ij chiwe rix chi quiniyobej-apo, can quiri' chuka' nin-ij chique conojel, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
MAR 14:1 Xe chic ca'i' k'ij nrojo' chi napon ri ca'i' quinimak'ej ri israelitas. Ri quinimak'ej ri rubinan pascua. Y ri jun chic ja cuando niquitaj ri pan ri manak levadura riq'uin. Y ja' cuando ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley niquinojila' anchique ta engaño niquicusaj chi nika ri Jesús pa quik'a' y niquicamisaj.
MAR 14:2 Reje' niqui'ij chiquiwech: Man takatz'om chupa ri nimak'ej re', chi quiri' manak yecataj ri winak chakij, yecha'.
MAR 14:3 Y ri Jesús c'o chic pa tenemit rubinan Betania, chiri' pa rocho ri Simón ri xc'achoj riq'uin ri yabil lepra. Ri Jesús ch'ocol y niwa' chiri' chuchi' mesa, y ja' cuando c'o jun ixok xoc-apo y ruc'uan-apo jun frasco ri banon che jun abaj ri ni'ix alabastro che y c'o-e nardo chupa; jun jubulaj ak'om ri can q'uiy ri rajil. Y ri ixok xulesaj-e rukul ri frasco y xuya' ri jubulaj ak'om pa rujolon ri Jesús.
MAR 14:4 Y jec'o ri xpe quiyowal cuando xquitzu' chi quiri' xu'on ri ixok riq'uin ri jubulaj ak'om y yequi'ij: ¿Anchique roma la ixok la' xu'on quiere', xe choj quiri' xutix la jubulaj ak'om la'?
MAR 14:5 Roma xa ta xc'ayix, xyo'x ta más trescientos denarios, y ri mero ri' xjach ta chique ri winak ri manak quibeyomal, xecha'. Y yalan ri niqui'ij-apo chirij ri ixok.
MAR 14:6 Pero ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique roma jixch'o'n chirij y man jixtane' ta ka? Xa tiya' can. Raja' can utz-wi ri xu'on chue.
MAR 14:7 Ri winak ri manak quibeyomal can siempre jec'o iwiq'uin, y xabachique (xama'anchique) k'ij ri nijo' ye'ito', can quie'ito'. Pero ren man siempre ta xquic'ue' iwiq'uin.
MAR 14:8 Raja' xu'on ri anchique nitiquier nu'on chue. Can xuc'ut chi yalan yirojo'. Raja' xuya' yan jubulaj ak'om chuij chi cuando xquibemuk can.
MAR 14:9 Y tic'oxaj na pe' jabel ri xtin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) lugar xtitzijos-wi ri utzilaj rutzij ri Dios, chiri' chuka' xtitzijos-wi ri xu'on ri jun ixok re'. Can pa ronojel rech-ulef xtitzijos-wi, y can man xtiquimestaj ta, xcha' ri Jesús.
MAR 14:10 Y ri Judas Iscariote, jun chique ri je cablajuj ru-discípulos ri Jesús, xapon quiq'uin ri nimalaj tak sacerdotes, chi xusuj-ri', xa niquijo' chi nujach ri Jesús pa quik'a'.
MAR 14:11 Y cuando reje' xquic'oxaj quiri', yalan xequicot. Y xquisuj mero che romari'. Y raja' ja xutz'om rucanoxic anchique modo nu'on chi nujach ri Jesús pa quik'a' ri achi'a' ri'.
MAR 14:12 Xapon ri na'ey k'ij chi ri nimak'ej cuando nitej ri pan ri manak levadura riq'uin. Ja chuka' k'ij ri' cuando yecamises ri alaj tak ral ovejas chi ri pascua. Ja' cuando ri discípulos xquic'utuj che ri Jesús: ¿Anchi' najo' na'an-wi ri wa'in chupa ri jun pascua re', chi jojbe y nakanaba' ronojel ri nic'atzin? xecha' che.
MAR 14:13 Y ri Jesús can xerutak-e ca'i' chique ri ru-discípulos, y xu'ij-e chique: Cami jixbe pa tenemit Jerusalem, y chiri' xtic'ul jun achi samajel ruc'uan ruya' pa jun cucu' (tinaja). Titzeklebej;
MAR 14:14 y ri jay ri anchi' xtoc-wi raja', chiri' chuka' quixoc-wi rix y quixch'o'n riq'uin ri rajaf-jay y ti'ij che: Ri Maestro ru'in-pe chake: ¿Anchique jay we' chi'awocho ri utz chi nin-en ri wa'in richi ri pascua junan quiq'uin ri nu-discípulos? quixcha' che.
MAR 14:15 Y ri rajaf-jay xquixruc'uaj pa ruca'n piso che ri jay. Y chiri' c'o jun jay nim rupa y banon chic ru'onic; chiri' tinaba-wi ri anchique ri xtakataj chi ri pascua, xe'uche'x-e.
MAR 14:16 Y ri ca'i' ru-discípulos xebe pa tenemit Jerusalem. Y cuando xe'apon, can xbanataj na-wi anche'l ri ru'in-pe ri Jesús chique. Y reje' can xquinaba-wi ronojel ri nic'atzin chique chi ri pascua ri'.
MAR 14:17 Y cuando xcok'a-ka, ri Jesús y ri cablajuj ru-discípulos xe'apon chiri' pa jay.
MAR 14:18 Y cuando je-ch'ocol chic apo chuchi' mesa yewa', ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can ketzij nin-ij chiwe, chi jun chiwe rix ri niwa-pe wiq'uin ri xtijacho wichi pa quik'a' ri winak ri man jinquijo' ta, xcha' ri Jesús.
MAR 14:19 Reje' can ja xebison-ka, y niquic'utula-apo che ri Jesús: ¿Man ja' ta como ren ri xquibano quiri'? yecha' chiquijunal.
MAR 14:20 Y ri Jesús ja' xu'ij chique: Ri xtibano quiri' ja ri jun chiwe rix jix cablajuj, ri numuba-pe ru-pan wiq'uin chupa ri plato.
MAR 14:21 Can tic'oxaj ri xtin-ij chiwe, ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can xquicamises. Can xtibanataj-wi anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Pero juya' (juyu') rech ri xtijacho wichi, ri achi ri xtijacho-e wichi más utz man ta xalex, xcha' ri Jesús.
MAR 14:22 Y cuando c'a ye'ajin riq'uin ri wa'in, ri Jesús xuc'on-apo jun pan y xuya' matiox che ri Dios. C'ajari' xuper ri pan y xuya' chique ri ru-discípulos. Raja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Tic'ama' ri pan re'; roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic.
MAR 14:23 Y ri Jesús xuc'on-apo ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupa, y xuya' matiox che ri Dios; c'ajari' xuya' ri vaso chique, y conojel xquikum ri ruya'al-uva.
MAR 14:24 Y raja' xu'ij chique ri ru-discípulos: Jare' ri nuquiq'uiel ri xtibin cuando xquicamises. Riq'uin ri nuquiq'uiel, can ja' xtic'achoj ri c'ac'ac' trato ri rurayin-pe ri Dios chi nu'on quiq'uin ri winak. Ri nuquiq'uiel can xtibin, chi quiri' je q'uiy winak yecolotaj.
MAR 14:25 Tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Ja ruq'uisbel mej (paj) re' xinkum-e ruya'al-uva. Y c'aja' cuando jinc'o chic pa ru-gobierno ri Dios, c'ajari' xtinkum chic jun mej (bey). Y ri ruya'al-uva ri xtinkum chiri', jun c'ac'ac' ruya'al-uva, xcha' ri Jesús chique.
MAR 14:26 Y cuando quibixan chic ri bix richi niquiya' ruk'ij ri Dios, ri Jesús y ri ru-discípulos xe'el-e ri chiri' pa jay y xebe chech ri juyu' rubinan Olivos.
MAR 14:27 Y cuando je-benak, ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Chi'iwonojel rix xtitaluj-e-iwi' y nuyon xquic'ue' can chupa ri nok'ok'a' re', cuando xtitzu' chi ren xquijach pa quik'a' ri winak. Roma ri Dios can nu'ij-wi chupa ri tz'iban can: Cuando ren xtinya' lugar chi nicamises ri nichajin quichi ri ovejas, conojel ri ovejas ri' xtiquitaluj-e-qui'. Quiri' ri tz'iban can.
MAR 14:28 Pero ren ri jin Quichajinel ri ovejas ri' man xquicom ta jumul, xa xquic'astaj-pe. Y can xquixinyobej chila' pa Galilea, xcha' ri Jesús.
MAR 14:29 Y ri Pedro xu'ij che: Xa ri ch'aka chic jatquiya' can ayon, ren man xtin-en ta quiri', xcha' raja'.
MAR 14:30 Pero ri Jesús xu'ij che ri Pedro: Ren can ketzij nin-ij chawe, chi cami chupa ri jun ak'a' re', xa c'a man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo ca'i' mej (paj) cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech, xcha' ri Jesús.
MAR 14:31 Pero más que ri Jesús xu'ij quiri', ri Pedro xu'ij chic apo che: Xa ta can nic'atzin chi junan yicom awiq'uin ret, can quiri' tibanataj, pero can manak-wi xtin-ij chi ren man weta'n ta awech. Y chuka' ri ch'aka chic discípulos can quiri' chuka' xqui'ij.
MAR 14:32 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon chupa ri lugar rubinan Getsemaní. Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Quixch'oquie' juba' we', y ren nenbana' orar.
MAR 14:33 Raja' xe ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri xeruc'uaj riq'uin. Raja' can jun nimalaj bis xpe pa ránima, roma nuna' yan ronojel ri xteruc'ulumaj.
MAR 14:34 Y xu'ij chique ri oxi' ru-discípulos: Ri wánima yalan nibison; can yirucamisaj ninna'. Quixc'ue' can we', quixc'ase' y man quixwer-ka, xcha' chique.
MAR 14:35 Raja' xbin chic apo juba' y c'ajari' xxuquie-ka y xukasaj-ka ri nic'aj-rech c'a chech-ulef y xu'on orar. Raja' xuc'utuj xa can c'o ta modo, utz ta nik'ax-e ri hora ri', chi quiri' man ta nik'ax pa ruwi' ri sufrimiento.
MAR 14:36 Y quiere' ri tzij ri xeru'ij pa ru-oración: Nata', ren weta'n chi ret jatiquier na'an ronojel. Quinacolo' chi quiri' man nik'ax ta pa nuwi' ri jun sufrimiento re'. Pero man ta'an ri ninrayij ren. Roma ren can ninjo' chuka' nin-en ri anchique narayij ret.
MAR 14:37 Y cuando raja' xc'achoj riq'uin ri oración, xoka quiq'uin ri oxi' ru-discípulos, pero reje' xa yewer. Xpe raja' xu'ij che ri Pedro: Simón, ¿xa xawer-ka? ¿Can man xatiquier ta xac'ase' jun hora oc wiq'uin?
MAR 14:38 Man quixwer-ka, xa tibana' orar y tic'utuj che ri Dios chi cuando jixtojtobex, man quixtzak pa mac. Ren can weta'n chi ri iwánima can nurayij nu'on ri nrojo' ri Dios. Pero iyon rix can man jixtiquier ta, xcha' chique.
MAR 14:39 Y ri Jesús xbe chic jun mej (bey) chi xberu'ona' orar. Raja' xu'ij jun mej (bey) chic ri tzij ri xeru'ij chupa ri na'ey oración.
MAR 14:40 Y cuando xtzolaj chic pe jun mej (bey) quiq'uin ri oxi' ru-discípulos, xa yewer jun mej (bey) chic xeril, roma reje' man niquicoch' ta chic quiwaran. Y reje' man niquiwil ta anchique niqui'ij, roma xe'litaj chic jun mej (bey) quitz'amon waran.
MAR 14:41 Y ri Jesús xbe chic y xberu'ona' orar jun mej (bey) chic. Pero cuando xtzolaj chic pe pa rox mej (paj), raja' xu'ij chique ri oxi' ru-discípulos: Cami can quixwer y tiq'uisa' ri iwaran. Pero manak chic modo. Roma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol can ja' xoka ri nu-hora, can xquijach-e pa quik'a' ri itzel tak achi'a'.
MAR 14:42 Quixcataj. Ja' petenak ri xtijacho wichi pa quik'a' ri itzel tak achi'a', xcha' ri Jesús chique.
MAR 14:43 Y ri Jesús can c'a nich'o'n quiq'uin ri ru-discípulos, cuando ja xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj ru-discípulos; raja' jeruc'uan-apo q'uiy winak ri jequic'ualo'n-apo che' y espadas. Conojel re' je-takon-e coma ri nimalaj tak sacerdotes, coma ri maestros chi ri ley y coma chuka' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAR 14:44 Ri Judas ri nijacho-e richi ri Jesús, can ru'in yan pe chique ri je-petenak riq'uin anchique retal xtu'on chi nuc'ut ri Jesús chiquiwech. Raja' ru'in-pe chique: Ja ri jun ri xtintz'ubaj, jari' ri Jesús. Titz'ama', y man tilumaj (tinimaj) chiwech.
MAR 14:45 Y cuando ri Judas xapon, can ja' xbe-apo riq'uin ri Jesús y xu'ij che: Maestro, Maestro, xcha' che y ja' xutz'ubaj.
MAR 14:46 Y ri winak ri je-petenak chi niquitz'om ri Jesús, can ja' xquitz'om.
MAR 14:47 Y jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús chiri', xulesaj ri ru-espada, xuya' che ri jun rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, y ja ri ruxiquin ri xulesaj-e riq'uin ri espada.
MAR 14:48 Y c'ajari' xpe ri Jesús xu'ij chique ri winak ri noquitz'ama': ¿Anchique xinojij rix? ¿Xinojij chi jun elek'om nitz'om-e romari' ic'amon-pe che' y espadas?
MAR 14:49 Ren can k'ij-k'ij xic'ue' iwiq'uin chiri' pa rocho ri Dios, cuando xinc'ut rutzij ri Dios chiwech, y man xinitz'om ta. Roma can quiere' na-wi nibanataj, can anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
MAR 14:50 Y ri discípulos can ja' xelumaj-e (xenimaj-e) y ruyon oc xquiya' can ri Jesús.
MAR 14:51 Pero c'o jun ala' ri rutzekleben-e ri Jesús y xe choj jun tziak nim ruk'un-e. Y ri je-tz'amayon-e ri Jesús, xquitz'om chuka' ri ala' ri'.
MAR 14:52 Pero raja' xa xel-e chupa ri tziak ri', y xe quiri' man jun rutziak chirij xlumaj-e (xnimaj-e) chiquiwech.
MAR 14:53 Y ri winak ri quitz'amon-e ri Jesús xquic'uaj-e c'a pa rocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij. Y chiri' chuka' xquimol-wi-qui' ri nimalaj tak sacerdotes, y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, chuka' ri maestros chi ri ley.
MAR 14:54 Y ri Pedro c'a naj c'o-wi can, pero rutzekleben-e ri Jesús. Y cuando ri Jesús xcuses-apo pa rocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, chuka' ri Pedro xoc-apo chiri' chojay. Y xch'oquie-ka chiquicojol ri samajel ri jec'o-apo chiri', niquimak'-qui' chi-k'ak'.
MAR 14:55 Y ri nimalaj tak sacerdotes y conojel ri achi'a' je autoridad quichi ri israelitas, can niquitaj quik'ij chi jec'o ta jujun winak yequiwil chi niquitz'uc tzij chirij ri Jesús, chi quiri' nicamises, pero xa man jun xquiwil chirij.
MAR 14:56 Can je q'uiy ri xe'apon y xquitz'uc tzij chirij, pero xa man junan ta ri niqui'ij-apo; y romari' xa can man jun ruchuk'a' ri tzij ri xqui'ij-apo.
MAR 14:57 Y jec'o ch'aka chic ri xebepa'e-pe y quiere' xqui'ij chirij ri Jesús:
MAR 14:58 Roj can kac'oxan chi raja' ru'in: Ren xtinwulij (xtinwulaj) rocho ri Dios banon coma achi'a', y pa oxi' k'ij xtin-en chic jun, y man achi'a' ta xquiebano.
MAR 14:59 Y ni riq'uin ri', man junan ta chuka' ri xqui'ij-apo.
MAR 14:60 Y ri Caifás, ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xbepa'e-pe ri pa quinic'ajal y xuc'utuj che ri Jesús: ¿Anchique na'ij cami? ¿Ketzij la xqui'ij-ka chawij? xcha' che.
MAR 14:61 Pero ri Jesús man xch'o'n ta. Can man jun tzij ri xu'ij. Romari' xpe ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xuc'utuj chic che. Raja' xuc'utuj che: ¿Ja ret ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios ri nakaya' ruk'ij? xcha' che.
MAR 14:62 Y ri Jesús xu'ij: Ja', ja ren. Y xquinitzu' chuka' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol chi jin-ch'ocol pa ru-derecha ri Dios ri nitiquier yeru'on ronojel. Y xquinitzu' cuando ren yika-pe chupa ri ajawa' (mukul) ri chicaj.
MAR 14:63 Cuando ri sacerdote ri más c'o ruk'ij xuc'oxaj ri', xuretz-ka rutziak chirij roma itzel xuc'oxaj y xu'ij: Man nic'atzin ta chi noka jun chic chi noru'ij chake chi ri Jesús can c'o rumac.
MAR 14:64 Rix xic'oxaj ri xu'ij chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Ri' can itzel chech ri Dios. ¿Anchique ni'ij cami? xcha' raja'. Y conojel xqui'ij chi utz chi ticamises.
MAR 14:65 Y jec'o ri xquitz'ucula-ka niqui'en q'uiy quitzelal che ri Jesús. Xquichubaj, xquitz'apij rech, xquich'ey y niquic'utula' che: ¿Ancu'x (Anchique) ri xch'eyo awichi? Ta'ij chake, yecha' che. Y ri samajel ri jec'o chiri', xquipak'ala' rupalaj ri Jesús.
MAR 14:66 Y cuando ri Pedro c'a c'o-ka chojay, c'o jun ixok raj-ic' ri sacerdote ri más c'o ruk'ij ri xapon chuka' chiri'.
MAR 14:67 Ri Pedro rumak'on-ri' chi-k'ak'. Y cuando xapon ri ixok ri', xe xutzu-xutzu' rech ri Pedro y xu'ij che: Ret chuka' jat jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús ri aj-Nazaret, xcha' che.
MAR 14:68 Pero ri Pedro xa xrewaj, roma xu'ij: Ren man weta'n ta rech ri Jesús. Man nin-en ta entender chuka' anchique roma quiri' na'ij chue, xcha' che ri ixok. Y ri Pedro xel-e chi-bey. Y ja cuando ri gallo xtzirin-pe (xsiq'uin-pe).
MAR 14:69 Y cuando ri ixok aj-ic' xutzu' chic jun mej (bey) ri Pedro, xu'ij chique ri jec'o chiri': La achi la' jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús, xcha'.
MAR 14:70 Pero ri Pedro xa xrewaj chic. Y c'a juba' ri' ja yan chic ri quimolon-qui' chiri' xqui'ij chic che: Can ketzij-wi chi ret jat jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús. Roma ret pa Galilea jat-petenak-wi, y can junan jach'o'n quiq'uin, xecha' che.
MAR 14:71 Pero ri Pedro xu'ij: Ren man weta'n ta rech ri achi ri ni'ij rix. Can chech Dios nin-ij chiwe chi ren man weta'n ta rech. Y xa man ketzij ta ri nin-ij, tika ri castigo ri xtuya' ri Dios pa nuwi', xcha'.
MAR 14:72 Y ri gallo xbetzirin-pe (xbesiq'uin-pe) ruca'n mej (paj). Y ri Pedro xoka pa ruwi' ri tzij ri ru'in can ri Jesús che, chi can man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo ruca'n mej (paj) ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech. Y raja' xujik' ok'ej cuando xel-e ri chiri', roma noka pa ruwi' ronojel ri tzij ri xu'ij ri Jesús che.
MAR 15:1 Y cuando xsakar-pe ri k'ij ri', ri nimalaj tak sacerdotes xquimol-qui' quiq'uin ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij y ri maestros chi ri ley. Can conojel-wi ri achi'a' ri je autoridad quichi ri israelitas xquimol-qui'. Reje' niquinojij anchique niqui'en riq'uin ri Jesús, y ja xquixim-e y xbequijacha' pa ruk'a' ri Pilato, ri gobernador.
MAR 15:2 Y ri Pilato xuc'utuj che ri Jesús: ¿Ja ret ri qui-Rey ri israelitas? xcha' che. Y ri Jesús xu'ij: Ja', can quiri-wi, anche'l ri xa'ij, xcha' raja'.
MAR 15:3 Y ri nimalaj tak sacerdotes, q'uiy ri niqui'ij-apo che ri Pilato, chi niquisujuj ri Jesús.
MAR 15:4 Y ri Pilato xch'o'n chic apo che ri Jesús y xu'ij che: Reje' can yalan niqui'ij-pe chawij chi jatquisujuj, y ret ¿man jun tzij na'ij chi nato-awi'? xcha' ri Pilato che.
MAR 15:5 Pero ri Jesús can man jun tzij ri xu'ij. Y ri Pilato can xsatz-ka runo'j (xsach-ka ruc'u'x) roma man jun mej (bey) rutz'eton jun winak ri nu'on quiri'.
MAR 15:6 Y juna-juna' cuando napon ri quinimak'ej ri israelitas, ri ni'ix pascua che, ri gobernador nusk'opij jun chique ri jec'o pa cárcel, ri jun ri niquijo' ri winak chi ntel-e.
MAR 15:7 Y chupa ri tiempo ri', c'o pa cárcel jun achi rubinan Barrabás. Junan je-tz'apel quiq'uin ch'aka chic raxbil roma xecataj chirij ri gobierno y xqui'en camic.
MAR 15:8 Ri winak can quieta'n chi ri gobernador can nusk'opij-wi jun chique ri jec'o pa cárcel, romari' reje' xe'apon riq'uin y xquic'utuj che chi tusk'opij-e jun chique ri je-tz'apel.
MAR 15:9 Y ri Pilato can ja xuc'utuj chique: ¿Nijo' rix chi ninsk'opij-e ri i-Rey rix israelitas?
MAR 15:10 Ri Pilato quiri' xu'ij roma raja' can reta'n-wi chi ri nimalaj tak sacerdotes quijachon ri Jesús pa ruk'a', roma itzel niquitzu' chi can je q'uiy winak ri yetzekleben richi.
MAR 15:11 Y ri nimalaj tak sacerdotes xquiya' quino'j (quina'oj) ri winak, chi tiqui'ij-apo che ri Pilato chi ja ri Barrabás tusk'opij-e. Y ri winak can quiri' xqui'en.
MAR 15:12 Y ri Pilato xch'o'n chic pe jun mej (bey) y xuc'utuj chique: ¿Anchique ri nijo' rix chi nin-en ren riq'uin ri achi ri ni'ij chi i-Rey rix israelitas? xcha' raja' chique.
MAR 15:13 Y ri winak riq'uin ronojel quichuk'a' xqui'ij: ¡Ticamises chech cruz! xecha' che.
MAR 15:14 Romari' ri Pilato xuc'utuj chique: ¿Anchique rumac rubanon chiwech? Pero reje' man yetane' ta ka. Xa riq'uin más quichuk'a' xqui'ij-apo: ¡Ticamises chech cruz! xecha'.
MAR 15:15 Y ri Pilato xusk'opij-e ri Barrabás, chi quiri' utz nitz'et coma ri winak; y xutak ruch'ayic ri Jesús y xujach-e chi ticamises chech cruz.
MAR 15:16 Xepe ri soldados xquicusaj-apo ri Jesús chojay chi ri palacio; c'ajari' xequiwoyoj conojel ri ch'aka chic soldados, y xquimol-apo-qui' chirij ri Jesús.
MAR 15:17 Y ri soldados re' xquiya' jun tziak morado chirij ri Jesús, can anche'l ri yequicusaj ri reyes. Y xquipach'uj chuka' jun k'ayis ri yalan ruq'uixal. Can anche'l jun corona xqui'en che, y c'ajari' xquiya' pa rujolon ri Jesús.
MAR 15:18 Xepe chuka' ri soldados can niqui'en chi c'o ruk'ij ri Jesús y niqui'ij che: Caquicot ret qui-Rey ri israelitas, yecha' che.
MAR 15:19 Y niquich'eyala' pa rujolon riq'uin jun aj y niquichubaj. Chuka' can yexuquie' chech, anche'l can niquiya' ruk'ij niqui'en, pero xa yetze'n chirij.
MAR 15:20 Y cuando reje' xetane-ka yetze'n chirij, xquilesaj-e ri tziak morado ri quiyo'n chirij. C'ajari' xquiya' ri can rutziak-wi raja', y xquic'uaj-e chi niquibajij chech cruz.
MAR 15:21 Cuando quitz'amon-e bey, xquic'ul jun achi aj-Cirene, ri petenak pa k'ayis. Ri achi re', quitata' ri Alejandro y Rufo. Y raja' rubinan Simón. Y ri soldados xqui'en che ri achi ri' chi tuc'uaj-e ri ru-cruz ri Jesús.
MAR 15:22 Y ri soldados xquic'uaj ri Jesús chupa ri lugar rubinan Gólgota. Ri lugar ri' ni'ix chuka' Calavera che.
MAR 15:23 Y cuando jec'o chic chiri', xquiya' che ri Jesús vino xolon riq'uin mirra. Pero raja' man xrojo' ta.
MAR 15:24 Y cuando ri soldados xquibajij yan ri Jesús chech cruz, xquilesaj suerte chirij ri rutziak, chi niquina'ej anchique tziak niquic'uaj-e chiquijunal.
MAR 15:25 A las nueve ri nimak'a' cuando xquibajij ri Jesús chech cruz.
MAR 15:26 Y chutza'n ri ru-cruz, xquiya' jun letrero ri nu'ij anchique roma nicamises ri Jesús. Chech ri letrero ri' nu'ij: Jare' ri qui-Rey ri israelitas.
MAR 15:27 Y ri soldados jec'o chuka' je ca'i' chic ri xequibajij. Ri ca'i' achi'a' ri' je elek'oma'. Jun xyo'x pa ru-derecha ri Jesús y ri jun chic pa ru-izquierda.
MAR 15:28 Y riq'uin ri' can nibanataj anche'l ri tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios, ri nu'ij: Raja' can anche'l jun aj-mac x-an che. Quiri' ri tz'iban can.
MAR 15:29 Ri winak ri yek'ax-e y ye'apon riq'uin ri Jesús, niquisiloj-apo quijolon chech, roma can man niquinimaj ta chi ja raja' ri Ralc'ual ri Dios. Y c'o chuka' itzel tzij ri yequi'ij can che. Ri winak ri' niqui'ij che ri Jesús: Ret xa'ij chi can nawulij (nawulaj) ri rocho ri Dios y pa oxi' k'ij napoba' chic jun mej (bey).
MAR 15:30 Tacolo-awi' ayon y caka-pe chiri' chech ri cruz, yecha' che.
MAR 15:31 Y quiri' chuka' niqui'en ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley, reje' yalan yetze'n-apo chirij ri Jesús y niqui'ij chiquiwech: Raja' can je q'uiy xerucol, pero raja' cami man nitiquier ta nucol-ri' ruyon.
MAR 15:32 Xa can ketzij chi ja raja' ri Cristo, ri ka-Rey roj israelitas, can tika-pe chech la ru-cruz c'a, chi quiri' nakatzu' y nakanimaj, yecha' chiquiwech. Y ri elek'oma' ri je-bajin chech qui-cruz riq'uin ri Jesús, can itzel chuka' yech'o'n-apo che ri Jesús.
MAR 15:33 Y pa nic'aj-k'ij, ronojel ri rech-ulef xk'okumer-ka. Y ri k'eku'm ri' xq'uis-e c'a nak'ak'ij a las tres.
MAR 15:34 Y ja chupa ri hora ri' a las tres, ri Jesús can riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xcha'. Y ri tzij ri xeru'ij raja', quiere' ri nu'ij: Nu-Dios, nu-Dios, ¿anchique roma xinamalij can?
MAR 15:35 Y jec'o chique ri jec'o-apo chiri' chunakaj ri Jesús, cuando xquic'oxaj ri xu'ij, ja xqui'ij: ¿Xic'oxaj? Raja' ja ri Elías ri nroyoj, xecha'.
MAR 15:36 Y ja' c'o jun ri junanin xberumuba-pe jun esponja chupa jun ch'amilaj ruya'al-uva, xuya' chutza'n jun aj y xuya' che ri Jesús chi nich'uch'u-ka juba' ri ránima, y xu'ij: Kayobej na c'a, k'alaj ri' xa noka ri Elías chi norukasaj, xcha'.
MAR 15:37 Y ja cuando ri Jesús riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'o'n y xcom-ka.
MAR 15:38 Y ri tziak ri yo'n-apo chi nujach ri rupa ri rocho ri Dios, xk'ach'itaj ri pa jotol c'a pa xulan ka.
MAR 15:39 Y chech pe ri cruz anchi' c'o-wi ri Jesús, pa'l qui-capitán ri soldados. Raja' xuc'oxaj cuando ri Jesús riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'o'n y xcom-ka. Romari' xu'ij: Can ketzij-wi chi ri achi re' can Ralc'ual-wi ri Dios, xcha' raja'.
MAR 15:40 Y jec'o chuka' ixoki' ri chinaj yetzu'n-apo. Chiquicojol ri ixoki', c'o c'a ri María Magdalena, c'o ri María ri quite' ri José y ri Jacobo ri co'l y c'o chuka' ri jun ixok rubinan Salomé.
MAR 15:41 Cuando ri Jesús c'a c'o pa Galilea, ri ixoki' ri' can quitzekleben y quilin-pe. Y chuka' can jec'o ch'aka chic ixoki' ri quitzekleben-apo ri Jesús pa Jerusalem.
MAR 15:42 Ri nak'ak'ij cuando xcom ri Jesús, ri k'ij chi uxlanen nitiquier yan ka. Romari' ri winak niquinaba' yan ronojel ri xtic'atzin chique chupa ri k'ij chi uxlanen. Ja yan nika-ka ri k'ij chupa ri k'ij ri',
MAR 15:43 cuando xapon jun achi rubinan José aj-tenemit Arimatea. Raja' jun chique ri achi'a' ri je autoridad chiquicojol ri quiwinak y can c'o ruk'ij chiquicojol reje'. Raja' can ruyoben chuka' cuando ri Dios xtu'on gobernar. Y raja' xapon riq'uin ri Pilato chupa ri hora ri', y can man jun chic xibinri'l chech xberuc'utuj ruch'acul ri Jesús chi numuk.
MAR 15:44 Pero ri Pilato can xsatz runo'j (xsach ruc'u'x) chi ch'anin yan xcom ri Jesús. Romari' raja' xroyoj ri capitán, y xuc'utuj che xa ketzij xcom yan ri Jesús.
MAR 15:45 Y cuando ri Pilato reta'n chic roma ri xu'ij ri capitán, c'ajari' xuya' lugar che ri José chi terumuku' can ri Jesús.
MAR 15:46 Y ri José xulok' jun tziak nim. Y cuando rukasan chic pe ri ruch'acul ri Jesús chech ri cruz, xupis chupa ri tziak ri'. Y c'ajari' xberumuku' can pa jun jul ri c'oton chech jun nimalaj abaj can anche'l jun juyu'. Raja' xutz'apij can ruchi' ri jul riq'uin jun abaj.
MAR 15:47 Y ri María Magdalena y ri María ri quite' ri José y ri Jacobo, xquitzu' jabel anchi' xmuk-wi can ri Jesús.
MAR 16:1 Y cuando xk'ax yan ri k'ij chi uxlanen, ri María Magdalena, ri María ri quite' ri José y ri Jacobo, y chuka' ri ixok rubinan Salomé, xequilok' jubulaj tak ak'om chi ne'quiya' can chirij ruch'acul ri Jesús.
MAR 16:2 C'a cumaj yan chupa ri na'ey k'ij chi ri semana, xebe c'a chuchi' ri jul. Y ja xel-pe ri k'ij cuando xe'apon.
MAR 16:3 Y reje' niqui'ij chiquiwech: ¿Ancu'x (Anchique) xtijako ri jul chakawech? yecha'.
MAR 16:4 Pero cuando xquitzu' ri jul, xquitzu' chi xa jakal yan. Ri nimalaj abaj chi nitz'ape' ruchi' ri jul, xa xleses yan e.
MAR 16:5 Y cuando reje' jec'o chic apo chupa ri jul, xquitzu' chi c'o jun anche'l ala' ch'ocol chiri' pa ru-derecha, ri can sak rutziak y can c'a chirakan napon-wi-ka. Y cuando ri ixoki' xquitzu' ri', xquixi'j-qui'.
MAR 16:6 Pero raja' xu'ij chique: Man tixi'j-iwi'. Roma ren can weta'n chi rix nicanoj ri ruch'acul ri Jesús aj-Nazaret, ri xcamises chech cruz. Raja' xc'astaj yan e, man c'o ta chic we'. Titzu' la anchi' xc'ue-wi.
MAR 16:7 Cami c'a, ibij che ri Pedro y chique ri ch'aka chic ru-discípulos ri Jesús, chi ri Jesús xtina'ey-e chiwech c'a pa rech-ulef Galilea; chiri' xtitzu-wi, can anche'l ri ru'in can chiwe.
MAR 16:8 Y ri ixoki' xe'el-pe chiri' chupa ri jul. Reje' yebarbot xelumaj-e (xenimaj-e) roma can yalan quixi'n-qui'. Y romari' can man jun anchok che xquitzijoj-wi.
MAR 16:9 Cuando ri Jesús xc'astaj chupa ri nimak'a' domingo, ri na'ey k'ij chi ri semana, na'ey xuc'ut-ri' chech ri María Magdalena; ri ixok ri anchok riq'uin xerulesaj-e wuku' itzel tak espíritus.
MAR 16:10 Y ri María Magdalena can ja' xberu'ij chique conojel ri xquitzeklebej ri Jesús. Reje' yalan yebison y ye'ok'.
MAR 16:11 Pero cuando reje' xquic'oxaj chi ri Jesús xc'astaj yan pe y ri María Magdalena xutzu' yan can, xa man xquinimaj ta.
MAR 16:12 C'ajari' ri Jesús xuc'ut-ri' chiquiwech je ca'i' achi'a' ri quitz'amon-e bey chi ye'apon pa jun chic lugar. Pero roma ri Jesús jun-wi chic nitzu'n cuando xuc'ut-ri' chiquiwech, man ch'anin ta xquitemaj rech.
MAR 16:13 Ri ca'i' achi'a' re' xbequi'ij chuka' chique ri ch'aka chic ri xquitzeklebej ri Jesús, pero reje' chuka' man xenimex ta.
MAR 16:14 C'ajari' ri Jesús xuc'ut-ri' chiquiwech ri julajuj ru-discípulos cuando yewa'. Raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix man xinimaj ta y cof xiben che iwánima? xcha' chique. Quiri' xu'ij chique roma ri discípulos can man xquinimaj ta quitzij ri xetz'eto ri Jesús chi xc'astaj yan pe chiquicojol ri caminaki'.
MAR 16:15 Y xu'ij chuka' chique: Can quixbin chech ronojel ri rech-ulef y titzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique conojel winak.
MAR 16:16 Ri winak ri xtiquinimaj ri utzilaj rutzij ri Dios y chuka' xtiqui'en bautizar qui', xquiecolotaj. Pero ri winak ri man xtiquinimaj ta, xtika ri castigo pa quiwi'.
MAR 16:17 Y ri winak ri xtiquinimaj nubi', can q'uiy ex xquietiquier xtiqui'en chi nik'alajin chi can jinc'o quiq'uin: Can pa nubi' ren xquiequilesaj itzel tak espíritus y xquiech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri xtuya' ri Espíritu Santo chique.
MAR 16:18 Chuka' xa xquiequitz'om itzel tak cumetz y xa xtiquikum veneno, man jun anchique xtiquic'ulumaj. Xtiquiyala' chuka' quik'a' pa quiwi' yawa'i' y xquiec'achoj can coma, xcha' ri Jesús.
MAR 16:19 Cuando ri Ajaf Jesús xtzijon yan can chique ri ru-discípulos, raja' xuc'uax-e chila' chicaj riq'uin ri Dios y xch'oquie-apo pa ru-derecha.
MAR 16:20 Y ri discípulos can naj y nakaj xebe-wi chi xquitzijoj ri rutzij ri Dios. Y ri Ajaf can benak quiq'uin chi yeruto', y chuka' can xu'on chique chi q'uiy milagros ri xetiquier xequi'en chi tik'alajin chi can ja ri ketzij ri niquitzijoj. Amén.
LUK 1:1 Je q'uiy quitijon yan quik'ij chi niquinuc' ruchi' niquitz'ibaj ri xebanataj pa ka-tiempo roj.
LUK 1:2 Y can anche'l ri xtzijos chake coma ri xetz'eto-pe pa ruticribel, can quiri' xtz'ibes. Y ri xetz'eto ri xebanataj, can xquitzijoj chuka' rutzij ri Dios.
LUK 1:3 Y cami, ren chuka' ninjo' nintz'ibaj ri xebanataj. Can xintaj nuk'ij xenmol ruchi' ronojel ri xebanataj. Y jari' ri ninjo' nintzijoj chawe ret nimalaj Teófilo. Can chijujun-chijujun nintz'ibaj ri xebanataj desde pa ruticribel c'a pa ruq'uisbel,
LUK 1:4 chi quiri' can nana'ej utz chi can ketzij-wi ri c'utun chawech chirij ri Jesucristo.
LUK 1:5 Chiri' pa Judea xc'ue' jun sacerdote Zacarías rubi', y raja' xc'ue' quiq'uin ri sacerdotes ri je richi ri Abías x-ix chique. Pa ru-tiempo ri Zacarías ja ri Herodes ri rey pa Judea. Ri raxayil ri Zacarías Elisabet rubi'. Ri Elisabet re' jun ru-familia can ri nimalaj sacerdote Aarón.
LUK 1:6 Ri Zacarías y ri Elisabet can choj quic'aslen chech ri Ajaf Dios. Reje' can niqui'en-wi ri nu'ij ri ru-mandamientos y ri ru-leyes ri Ajaf. Y man jun winak nitiquier ni'in anchique tzij chiquij, roma reje' can choj-wi quic'aslen.
LUK 1:7 Reje' man jun calc'ual, roma ri Elisabet can manak-wi yec'ue' ral. Y chi je ca'i' je ri'j chic chuka'.
LUK 1:8 Y jun k'ij cuando ri Zacarías y ri ch'aka chic sacerdotes ri je richi ri Abías x-ix chique, jec'o pa rocho ri Dios roma ja' xapon qui-turno chi yesamaj chiri', quiere' xbanataj.
LUK 1:9 Chiquijunal ri sacerdotes ri' can jalajoj rech samaj ri niqui'en, y ri k'ij ri' pa ruwi' ri Zacarías xka-wi chi ja raja' ntoc-apo pa rocho ri Dios chi nuporoj ri incienso.
LUK 1:10 Y cuando nuporoj ri incienso, conojel winak ri quimolon-apo-qui' chech ri rocho ri Dios, niqui'en orar.
LUK 1:11 Y cuando ri Zacarías c'o chiri' chi nuporoj ri incienso, ja' xuc'ut-ri' jun ángel chech, jun ángel richi ri Ajaf Dios. Y ri ángel re' xpa'e' chunakaj ri altar anchi' niporox-wi ri incienso. Pa ru-derecha ri altar xpa'e-wi.
LUK 1:12 Cuando ri Zacarías xutzu' ri ángel re', xsatz runo'j (xsach ruc'u'x) y xuxi'j-ri'.
LUK 1:13 Pero ri ángel xu'ij che ri Zacarías: Man taxi'j-awi'. Ri Dios xuc'oxaj ri a-oración. Ri Elisabet ri awaxayil ne'c'ue' jun ral, y ri ne'y re', Juan rubi' xta'an che.
LUK 1:14 Roma ri ne'y re' can xcaquicot y q'uiy winak chuka' xquiequicot roma.
LUK 1:15 Roma ri awalc'ual re' xtoc nimalaj samajel chech ri Dios. Manak xtukum vino ni xtutaj ya', roma desde que xtalex, nojinak yan pe ránima riq'uin ri Espíritu Santo.
LUK 1:16 Y roma raja', je q'uiy awinak israelitas xtiquinimaj ri Ajaf Dios y xtijalataj quic'aslen.
LUK 1:17 Ja ri Juan ri awalc'ual ri can xtunaba' cánima ri winak anchi' xtoka-wi ri Ajaf. Raja' can xtic'ue' ri Espíritu Santo riq'uin y xtic'ue' chuka' ruchuk'a', can anche'l xc'ue' riq'uin ri Elías, ri jun ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Y chuka' roma ri Juan, ri te'j-tata'j can xquiequijo' ri calc'ual, y chuka' ri man yeniman ta, xtiquic'uaj jun chojmilaj c'aslen anche'l quic'uan ri winak ri can choj-wi quic'aslen chech ri Dios. Quiri' xtu'on ri Juan chique ri winak, chi quiri' ri winak re' can niquiyobej-apo jampe' xtoka ri Ajaf, xcha' ri ángel che ri Zacarías.
LUK 1:18 Y ri Zacarías xuc'utuj che ri ángel: ¿Anche'l xtinna'ej ren chi can ketzij ri na'ij? Roma ren y ri waxayil xa joj ri'j chic, y man yec'ue' ta chic kalc'ual, xcha'.
LUK 1:19 Y ri ángel xu'ij che: Ja ren ri nubinan Gabriel, y ri Dios yirutak chi nin-en ri nrojo'. Romari' xirutak-pe cami chi nonbij-ka ri utzilaj tzij re' chawe.
LUK 1:20 Y roma man xanimaj ta ri xin-ij chawe, man xcach'o'n ta chic; c'a xtalex na ri awalc'ual, c'ajari' xcach'o'n chic jun mej (bey). Ronojel re' can xtibanataj na-wi, pero c'a xtapon na ri k'ij, xcha'.
LUK 1:21 Cuando ri Zacarías nitzijon riq'uin ri ángel, ri winak ri quiyoben-apo chech ri rocho ri Dios niqui'ij: ¿Anchique roma man ntel ta pe chupa ri rocho ri Dios? Xa xlayoj yan ka.
LUK 1:22 Y cuando ri Zacarías xbe'el-pe, man nitiquier ta nich'o'n y romari' man xch'o'n ta chique, y ri quiyoben-apo xquina'ej chi c'o ri xk'alajix-pe chech chupa ri rocho ri Dios. Ri Zacarías xe che ruk'a' nu'on-wi señas chique, roma xa man nitiquier ta chic nich'o'n.
LUK 1:23 Y cuando raja' xuq'uis ru-turno chi xsamaj chiri' pa rocho ri Dios, xbe chirocho.
LUK 1:24 Y jun jani' k'ij tuc'ulumaj quiri' ri Zacarías pa rocho ri Dios, ri Elisabet ri raxayil xuna'ej chi ne'c'ue' jun ral, y romari' man xel ta pa bey wo'o' ic'. Y ri Elisabet nu'ij:
LUK 1:25 Cami ri Wajaf Dios nuya' ri ac'ual re' chue, chi quiri' manak chic xquiq'uix chiquiwech ri winak ri niquikasaj nuk'ij roma man jun wal.
LUK 1:26 Y cuando ri Elisabet ruc'uan waki' ric' chi ne'c'ue' ral, ja' cuando ri Dios xutak ri ángel Gabriel pa jun tenemit ri c'o pa Galilea, rubinan Nazaret.
LUK 1:27 Ri ángel Gabriel xtak riq'uin jun xten María rubi'. Ri xten re', c'utun chic chi nic'ule' riq'uin jun ala' José rubi'. Y ri José re' ru-familia can ri rey David.
LUK 1:28 Ri ángel can xapon riq'uin ri xten, y xu'ij che: ¡Tiquicot awánima, roma ri Dios pa awi' ret xuya-wi ru-bendición! Ri Ajaf can c'o awiq'uin. Y chiquiwech conojel ixoki' ja ret ri más bendición xawil.
LUK 1:29 Y cuando ri María xutzu' ri ángel y xuc'oxaj ri xu'ij che, can xsatz runo'j (xsach ruc'u'x) y xunojij-ka pa ránima anchique roma quiere' x-an saludar.
LUK 1:30 Y ri ángel xu'ij che ri María: Man taxi'j-awi', roma ri Dios xatrucha' chi nuya' ru-bendición chawe.
LUK 1:31 Cami nin-ij can chawe chi xcayawaj-ka roma xtalex jun awal, y cuando xtalex ri ne'y re', ala' y Jesús rubi' xta'an che.
LUK 1:32 Raja' can c'o ruk'ij xtic'ue', y xtubinaj chuka' Ralc'ual ri nimalaj Dios. Ri Jesús jun ru-familia can ri rey David, y ri Ajaf Dios xtuch'ocoba' can ri Jesús pa ru-lugar ri rey David ri xc'ue' ojer can,
LUK 1:33 chi quiri' can xtu'on gobernar chi ronojel tiempo pa iwi' rix ri jix ru-familia can ri Jacob. Y ri ru-gobierno raja' can manak xtiq'uis, xcha' ri ángel che ri María.
LUK 1:34 Y cuando ri María ruc'oxan chic ka ronojel re', xuc'utuj che ri ángel: ¿Anche'l c'a xtic'ue-ka wal? Roma ren xa c'a man jani jinc'o riq'uin ri xtoc wachijil, xcha'.
LUK 1:35 Y ri ángel xu'ij che ri María: Ja ri Espíritu Santo riq'uin ri ruchuk'a' ri nimalaj Dios ri xtika-pe pa awi'. Romari' ri ac'ual ri xtalex awiq'uin, can jari' ri lok'olaj Ralc'ual ri Dios.
LUK 1:36 Y tana'ej re': Ri Elisabet ri i-familia iwi' riq'uin ne'c'ue' jun ral, más que raja' can manak-wi yec'ue' ral, y chuka' xa can ri'j chic. Raja' ja yan waki' ric' benak chi ne'c'ue' ral.
LUK 1:37 Roma ri Dios man jun anchique cuesta nu'on chech.
LUK 1:38 Y ri María can ja' xu'ij: Jinc'o pa ruk'a' ri Ajaf. Can tibanataj c'a anche'l ri xa'ij chue, xcha' ri María che ri ángel. Y ri ángel xel-e chiri' riq'uin ri María, y xbe.
LUK 1:39 Jun jani' k'ij después, ri María xu'on-e ru'onic y ch'anin xbe pa jun tenemit ri c'o pa rui-juyu' chi ri Judea.
LUK 1:40 Y cuando xapon chiri' pa tenemit, raja' xbe pa cocho ri Zacarías y ri Elisabet. Raja' xu'on saludar ri Elisabet.
LUK 1:41 Cuando ri Elisabet xuc'oxaj ru-saludo ri María, can xsilon ri ral xuna' raja'. Y ri Elisabet can ja' xnoj ránima riq'uin ri Espíritu Santo,
LUK 1:42 romari' can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij: Chikacojol roj ixoki', ja ret ri más bendición xyo'x chawe, y quiri' chuka' ri bendición c'o pa ruwi' ri ne'y ri xtalex awiq'uin.
LUK 1:43 Man nin-en ta entender, ¿jin anchique c'a ren, chi yinaben saludar ret ri jat rute' ri Wajaf?
LUK 1:44 Y can xe xinc'oxaj chi xinaben saludar, ri wal can xsilon roma xquicot, xinna' ren.
LUK 1:45 Can caquicot roma can xanimaj ri xu'ij ri Ajaf chawe; roma ri ac'ual ri xu'ij chawe chi xtalex awiq'uin, can xtalex na-wi.
LUK 1:46 Y ri María xu'ij: Ren riq'uin ronojel wánima ninya' ruk'ij ri Ajaf.
LUK 1:47 Ri wánima niquicot riq'uin ri Dios ri yirucol.
LUK 1:48 Roma ri Dios can xirucha' y ren can man jun wakalen, xe jin jun ralic rusamajel. Y desde cami, ri winak xtiqui'ij chi c'o ru-bendición ri Dios wiq'uin.
LUK 1:49 Roma q'uiy nimalaj tak ex ri rubanon-pe raja' chue, raja' ri can nitiquier-wi nu'on ronojel. Y ri rubi' raja' can lok'olaj-wi.
LUK 1:50 Raja' can siempre nujoyowaj quiwech conojel winak ri yek'ax-e chech-ulef, ri yeniman che y chuka' can niquiya' ruk'ij.
LUK 1:51 Can q'uiy nimalaj tak ex jerubanon riq'uin ruchuk'a'. Raja' rukasan quik'ij ri niqui'ij pa tak cánima chi can c'o quik'ij.
LUK 1:52 Jerukasan nima'k tak gobernadores, y jerunimrisan ri xa juba' oc quik'ij.
LUK 1:53 Ri man jun quiway, can ruyo'n ronojel ri nic'atzin chique; pero ri beyoma' xe quiri' xetak-e. Can man jun xuya-e chique.
LUK 1:54 Raja' jojruto'n roj israelitas ri can jojrucha'on-wi chi naka'an ri rusamaj. Man jojrumestan ta can y rujoyowan kawech.
LUK 1:55 Can rujoyowan-wi kawech, anche'l ri ru'in can chique ri kati't-kamama' ojer can, ri ru'in can che ri Abraham y chake roj ri joj ru-familia can raja'. Ri Dios can man jun mej (bey) xtumestaj ri ru'in can. Quiri' xu'ij ri María.
LUK 1:56 Y ri María xc'ue-ka jun la'k oxi' ic' riq'uin ri Elisabet, y c'ajari' xtzolaj chirocho.
LUK 1:57 Cuando xapon ri tiempo chi nalex ri ac'ual riq'uin ri Elisabet, ja xc'ue' jun ral ala'.
LUK 1:58 Y ri winak je ru-vecinos ri Elisabet y chuka' ri qui-familia qui' riq'uin, xquic'oxaj chi jun nimalaj favor ri xu'on ri Ajaf riq'uin roma xc'ue' jun ral. Y ri winak re' xe'apon riq'uin chi xqui'en visitar, y can xequicot riq'uin.
LUK 1:59 Y reje' xe'apon chic riq'uin ri Elisabet cuando xtzakon wakxaki' k'ij talex ri ne'y, ri k'ij ri ni'an ri circuncisión che, anche'l nu'ij chupa ru-ley ri Moisés. Y ja chuka' k'ij ri' niyo'x rubi'. Y ri winak ri' xquijo' xqui'en ta che rubi' ri ne'y anche'l rubi' ri tata'j, y xubinaj ta chuka' Zacarías.
LUK 1:60 Pero ri te'j xu'ij: Raja' manak xtuc'uaj rubi' ri rutata'; ri ne'y re' xtubinaj Juan.
LUK 1:61 Y ri jec'o quiq'uin ri Elisabet xqui'ij che: ¿Anchique roma Juan najo' na'an che rubi'? Roma chupa ri a-familia man jun quiri' rubi'.
LUK 1:62 Y che señas xquic'utuj che ri Zacarías, rutata' ri ne'y, chi anchique bi'aj nrojo' nuya' che ri ne'y.
LUK 1:63 Ri rutata' ri ne'y xuc'utuj jun ch'uti' tabla y xutz'ibaj chech: Ri ne'y Juan rubi'. Y conojel ri quimolon-apo-qui' xsatz quino'j (xsach quic'u'x), roma can anche'l ri bi'aj ri xu'ij ri te'j, can quiri' chuka' xutz'ibaj ri Zacarías chech ri tabla.
LUK 1:64 Y can ja xtiquier xch'o'n chic pe jun mej (bey) ri Zacarías. Y raja' can xe xch'o'n, can ja' xuya' ruk'ij ri Dios.
LUK 1:65 Y ri vecinos xquixi'j-qui' roma ri xbanataj chiri'. Y ri xbanataj, can nitzijos ri lugar ri', pa tak juyu' chi ri Judea.
LUK 1:66 Y conojel winak ri yec'oxan ri xbanataj quiq'uin ri Zacarías y ri Elisabet, niquiyec-ka pa cánima ri nitzijos chique, y niqui'ij: ¿Anchique como xteru'ona' ri ac'ual re'? yecha'. Roma k'alaj chi can c'o-wi ri Ajaf Dios riq'uin.
LUK 1:67 Y ri Zacarías, ri rutata' ri ne'y, nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo xuk'alajij y xu'ij:
LUK 1:68 Can xtiyo'x ruk'ij ri Ajaf Dios kachi roj ri aj-Israel, roma jojrunataj-pe roj ri joj rutenemit, y jojrucol.
LUK 1:69 Ri Dios nuya-pe chake Jun ri can c'o nimalaj ruchuk'a' chi jojrucol. Y re' jun ru-familia can ri David, ri jun ka-rey y rusamajel ri Dios xc'ue' ojer can.
LUK 1:70 Ri Dios x-in chique ri lok'olaj tak achi'a' ri xek'alajin rutzij ojer can, chi tiqui'ij chi xtuya' Jun ri xticolo kachi.
LUK 1:71 Can ru'in-wi-pe chi xkojrucol chiquiwech ri itzel yetz'eto kachi, y xkojrucol pa quik'a' ri man jojquijo' ta,
LUK 1:72 y xtujoyowaj chuka' quiwech ri kati't-kamama' xec'ue' ojer can, can nu'on-wi ri xu'ij, cuando xu'on ri trato ri can c'o rakalen.
LUK 1:73 Can xu'on-wi jurar che ri kamama' Abraham
LUK 1:74 chi can xkojrucol pa quik'a' ri itzel yetz'eto kachi, y quiri' can man xtakaxi'j ta ki' naka'an servir raja',
LUK 1:75 y riq'uin jun chojmilaj y utzilaj c'aslen chech raja', ronojel k'ij ri jojc'o we' chech-ulef, quiri' xtaka'an.
LUK 1:76 Y ret ch'uti' walc'ual, xcha' ri Zacarías, can jat k'alajiy ri rutzij ri nimalaj Dios xcatuche'x, roma ja ret ri xca'in chique ri winak chi tiquichojmisaj ri quic'aslen, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri Ajaf,
LUK 1:77 y ja ret ri xca'in chi ri Dios nucoch' (nucuy) quimac ri can je rutenemit, chi yecolotaj.
LUK 1:78 Y ri', xe roma ri ka-Dios nujoyowaj kawech, riq'uin ronojel ránima jojrojo'. Romari' nutak-pe ri Jun ri noruya' sakil chake, ri can anche'l k'ij xtu'on chikacojol cuando xtika-pe chicaj.
LUK 1:79 Ri Jun ri noruya' sakil, xtuya' sakil chique ri jec'o pa k'eku'm y jec'o pa rumujal ri camic, y xkojruc'uaj chupa ri bey chi uxlanen.
LUK 1:80 Y ri ac'ual ri xalex quiq'uin ri Elisabet y ri Zacarías, xq'uiy-ka y quiri' chuka' pa ruc'aslen chech ri Dios. Y ja pa tz'iran rech-ulef xc'ue-wi, c'a xapon na ri k'ij chi xutzijoj rutzij ri Dios chiquiwech ri aj-Israel ri ruwinak.
LUK 2:1 Y chupa ri k'ij ri', pa ru-tiempo ri Augusto César ri jun nimalaj achi nu'on gobernar, ja' cuando xtak rubixic chique conojel winak chi tiquitz'ibaj quibi'.
LUK 2:2 Man jun mej (bey) banon quiri'. Pero cuando x-an quiri', ja gobernador ri jun achi rubinan Cirenio, chiri' pa rech-ulef Siria.
LUK 2:3 Y ri winak jec'o pa Israel yebe na chi ne'quitz'ibaj quibi' pa tak quitenemit ri cati't-quimama'.
LUK 2:4 Y chiri' pa Galilea c'o jun tenemit rubinan Nazaret. Y chiri' pa Nazaret c'o jun achi José rubi'. Y ri José re' xberutz'ibaj rubi' c'a Belén, ri jun tenemit c'o pa Judea, roma je aj-chiri' ri rati't-rumama'. Chiri' pa Belén xalex-wi ri rey David, y ri José, can ru-familia can ri rey David.
LUK 2:5 Ri José y María, ri xten ri ruc'utun, je ca'i' reje' xebe c'a Belén chi xbequitz'ibaj quibi'. Y ri María xa ya nalex ri ral.
LUK 2:6 Y c'a chiri' pa tenemit Belén jec'o-wi cuando ri María xtzakon ruk'ij chi nic'ue' ral.
LUK 2:7 Raja' xc'ue' jun ral ala'. Ri María can utz xubolkotij ri ne'y pa tziak, y xuliba' pa jun quiwaybal awaj. Pa cocho awaj xalex-wi ri na'ey ral ri María, roma nojinak chic ri posada.
LUK 2:8 Chunakaj ri Belén ri ak'a' ri', jec'o achi'a' ri yequichajij qui-ovejas pa k'ayis.
LUK 2:9 C'aja' xquitzu' xuc'ut-ri' jun ángel chiquiwech, ri ángel re' petenak chicaj riq'uin ri Ajaf. Y reje' yalan xquixi'j-qui' roma ri ángel, y roma chuka' ri rusakil ri Ajaf ri xsakrisan quichi.
LUK 2:10 Pero ri ángel xu'ij chique: Man tixi'j-iwi', roma ren jec'o utzilaj tak tzij jenuc'amon-pe chiwe, y roma ri utzilaj tak tzij ri' can conojel winak ri jec'o chech-ulef xquiequicot.
LUK 2:11 Tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Chiri' pa Belén, ri rutenemit can ri rey David, cami xalex ri Jun ri nicolo quichi ri winak, y ri' ja ri Cristo, ri Ajaf.
LUK 2:12 Ri retal ri ne'y ri xtiwil, xtitzu' chi bolkotin pa tziak y cotz'oban pa jun quiwaybal awaj, xcha' ri ángel.
LUK 2:13 Can ja' xeloka ch'aka chic ángeles ri je-petenak chicaj. Can je q'uiy. Y reje' niquiya' ruk'ij ri Dios, y niqui'ij:
LUK 2:14 ¡Cami, chicaj can niyo'x ruk'ij ri Dios! ¡Y we' chech-ulef xoka yan ri uxlanen. Xoka yan chiquicojol ri winak, roma ri Dios yalan yerojo'!
LUK 2:15 Y xe xqui'ij can quiri' ri ángeles, ja xebe chicaj. Y can xe xebe ri ángeles ri', ri achi'a' ri quichajin qui-ovejas can ja' xqui'ij-ka chiquiwech: Jo' ch'anin pa tenemit Belén. Jo', kabetz'eta' ri ac'ual ri xalex chiri'. Roma ri Ajaf can xutak-pe ri rutzijol chake.
LUK 2:16 Y junanin xebe pa tenemit chi xbequitzu', y can xebequila' ri María, ri José y ri ac'ual cotz'oban pa jun quiwaybal awaj.
LUK 2:17 Ri achi'a' ri', can xe xquitzu' ri ac'ual, ja xquitzijoj-ka ri x-ix chique roma ri ángel, chirij ri jun ac'ual re'.
LUK 2:18 Y conojel ri yec'oxan, can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) roma ri utzilaj tak tzij ri niquitzijoj.
LUK 2:19 Y María can yeruyec pa ránima ronojel ri tzij ri', y nunojij chuka' chirij ri tzij ri'.
LUK 2:20 Y ri achi'a' ri yechajin ovejas xetzolaj chic e. Pero reje' niquiya' ruk'ij ri Dios roma ronojel ri xquitzu' y xquic'oxaj. Can xbanataj-wi anche'l ri xu'ij can ri ángel.
LUK 2:21 Can c'a man jani rutzijol chi nic'ue' ral ri María, cuando jun ángel xu'ij chi ri ac'ual ri xtralaj xtubinaj Jesús. Y can quiri' xubinaj can ri ne'y cuando c'aja' oc wakxaki' k'ij talex. Y ja k'ij ri' cuando x-an ri circuncisión che, anche'l ri nu'ij rutzij ri Dios chi ni'an na-wi.
LUK 2:22 Y cuando xtzakon ri k'ij anche'l nu'ij ru-ley ri Moisés, chi ri ixoki' ri nic'ue' cal tiquijosk'ij-qui', ri María can quiri-wi xu'on. Y pa rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem xebe-wi. Ri José y María can xquic'uaj chuka' ri Jesús chi ne'quic'utu' pa rocho ri Dios.
LUK 2:23 Quiri' xqui'en roma ru-ley ri Ajaf Dios nu'ij: Ri na'ey ala' ri xtalex pa jun jay, ri' can richi ri Dios.
LUK 2:24 Ri José y María can xqui'en-wi anche'l nu'ij chupa ru-ley ri Ajaf Dios. Reje' xquiya' chech ri Dios ca'i' palomas, roma ri ley can nu'ij-wi: Ca'i' palomas je nim o ca'i' tak cocoj.
LUK 2:25 Y chiri' pa tenemit Jerusalem ri tiempo ri' c'o jun achi rubinan Simeón. Ri jun achi re' can choj ruc'aslen y can nuya' ruk'ij ri Dios. Ri Simeón can c'o-wi ri Espíritu Santo riq'uin y ruyoben chuka' cuando xtipe ri Cristo chi nicolotaj raja' y chi yecolotaj ri ch'aka chic israelitas.
LUK 2:26 Y ri Espíritu Santo ruk'alajin chic che ri Simeón chi manak xticom, xa manak xtutzu' can rech ri Cristo, ri xtutak-pe ri Ajaf Dios.
LUK 2:27 Y chupa ri k'ij cuando ri te'j-tata'j xquic'uaj ri ne'y pa rocho ri Dios chi niqui'en anche'l ri nu'ij ri ley, can ja k'ij ri' xapon ri Simeón pa rocho ri Dios, roma quiri' xrojo' ri Espíritu Santo.
LUK 2:28 Ri Simeón xuk'etej ri ne'y, y chi xuya' ruk'ij ri Dios xu'ij:
LUK 2:29 Ajaf, cami xa can utz chic chi yicom-e, xa can c'o chic uxlanen pa wánima, roma can anche'l ri a'in chue, can quiri' xbanataj.
LUK 2:30 Ri nuech xquitzu' yan can ri nicolo kachi, ri petenak awiq'uin ret,
LUK 2:31 ri xatak-pe ret quichi conojel winak.
LUK 2:32 Ja raja' chuka' ri Sakil quichi ri winak ri man je israelitas ta, roma ja raja' ri xtik'alajin ri abey ret chiquiwech. Y roj ri atenemit Israel can xtic'ue' kak'ij, roma can chikacojol xalex-wi ri nicolo quichi ri winak, xcha' ri Simeón.
LUK 2:33 Ri José y María ri te'j, can anchique la c'a xquic'oxaj ri xu'ij ri Simeón chirij ri ne'y.
LUK 2:34 Y c'ajari' ri Simeón xu'on jun oración pa quiwi' ri José y ri María, chi quiri' ja' ta ri Dios ri xtibano bendecir quichi. Cuando rubanon chic ka orar ri Simeón, xu'ij che ri María, ri rute' ri ne'y: Tac'oxaj na pe', ri ne'y re' nim ri samaj yo'n-pe che roma ri Dios. Y roma raja', je q'uiy chique ri kawinak israelitas xquiecolotaj. Y je q'uiy chuka' ri xquietzak, roma can itzel xtiquitzu'.
LUK 2:35 Can roma raja' xte'k'alajin-pe ronojel ri jec'o pa tak cánima ri winak, ri utz y ri man je utz ta. Y ri Simeón xu'ij chuka' che ri María: Roma ri xti'an che ri Jesús, c'o ruquiy (k'axon) xtana' ret; can anche'l jun espada ri xtusoc ri awánima, xcha' ri Simeón.
LUK 2:36 Chiri' pa rocho ri Dios c'o chuka' jun ixok rubinan Ana. Raja' can nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios. Raja' rumi'al can jun achi rubinan Fanuel, y ru-familia can ri Aser, ri jun achi xc'ue' ojer can. Ri Ana re' can ri'j chic. Raja' c'a co'l cuando xc'ule'. Y xe wuku' juna' xquic'uaj-qui' riq'uin ri rachijil, roma xa ch'anin xcom-e ri achi chech.
LUK 2:37 Y raja' man xc'ule' ta chic jun mej (bey). C'o yan ochenta y cuatro rujuna', y can c'o pa rocho ri Dios k'ij-k'ij. Raja' can nu'on ayuno y oración chi nuya' ruk'ij ri Dios, quiri' nu'on pak'ij chi chak'a'.
LUK 2:38 Cuando ri Ana xutzu' ri ne'y, xbe-apo riq'uin. Y can xuya' matiox che ri Dios roma ri ne'y ri'. Y xutz'om rutzijoxic chique ri winak aj-Jerusalem ri can quiyoben chi yecol, chi ja xoka ri Jun ri xticolo quichi.
LUK 2:39 Ri José y María xqui'en ronojel ri nu'ij ri Ajaf Dios chupa ri ru-ley, ri can nic'atzin niqui'en cuando c'o yan jun jani' k'ij talex jun ac'ual. C'ajari' xetzolaj pa cocho pa Nazaret. Ri tenemit re' c'a pa Galilea c'o-wi.
LUK 2:40 Y ri ac'ual niq'uiy y nic'ue-ka ruchuk'a' benak. Raja' can niq'uiyer runo'j (runa'oj), y c'o ru-bendición ri Dios pa ruwi'.
LUK 2:41 Ri María y José, rute-rutata' ri Jesús, can juna-juna' yebe pa tenemit Jerusalem cuando napon ri k'ij chi ri nimak'ej ri ni'ix pascua che.
LUK 2:42 Quiri' chuka' xqui'en cuando ri Jesús cablajuj rujuna' y xapon chic jun mej (bey) ri nimak'ej ri'. Reje' xebe c'a pa tenemit Jerusalem roma can quiri-wi niqui'en ri quiwinak israelitas.
LUK 2:43 Y cuando xk'ax yan ri nimak'ej pascua, María y José xetzolaj chicocho. Pero reje' man quieta'n ta chi ri Jesús xa xc'ue' can chiri' pa tenemit Jerusalem.
LUK 2:44 Ri José y María can xquinojij chi ri ac'ual can benak-wi chiquicojol ri winak, y quiri' xebin jun k'ij. Pero cuando xquina'ej chi xa man benak ta, ja xquic'utula' chique ri qui-familiares y chuka' chique ri quieta'n quiwech.
LUK 2:45 Y roma man xquiwil ta, ri José y María xetzolaj chi niquicanoj ri ac'ual c'a pa tenemit Jerusalem.
LUK 2:46 C'o yan oxi' k'ij tisatz (tisach) ri ac'ual, c'ajari' xquiwil. Reje' xquiwil ri ac'ual pa rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem. Ri ac'ual ch'ocol-apo quiq'uin ri achi'a' maestros chi ri ley, nuc'oxaj ri niqui'ij y c'o chuka' ri nuc'utuj-apo raja' chique.
LUK 2:47 Y conojel ri niquic'oxaj ri nu'ij ri ac'ual nisatz quino'j (nisach quic'u'x), roma ri nic'utux che coma ri maestros, ri ac'ual can nitiquier-wi nu'ij-apo chique. Can k'alaj-wi chi raja' ronojel nu'on entender y can c'o runo'j (runa'oj).
LUK 2:48 Chiri' pa rocho ri Dios c'o-wi ri Jesús cuando ri María y José xbequila'. Reje' can anchique la xquina'. Y ri te'j xu'ij che ri ral: ¿Anchique xa'an? ¿Anchique roma xac'ue' can y man xa'ij ta chake? Tatzu'; la atata' y ren can jatkacanoj. Y can jojbison yan roma manak jatkawil.
LUK 2:49 Y raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma yinicanoj? ¿Man iweta'n ta c'a chi ren ja ri nrojo' ri Nata' Dios jari' ri nin-en?
LUK 2:50 Y ri tzij ri xu'ij ri ac'ual chique ri José y María man xqui'en ta entender.
LUK 2:51 C'ajari' ri ac'ual junan xtzolaj quiq'uin c'a chicocho, pa tenemit Nazaret. Ri ac'ual can nunimaj quitzij. Y ronojel ri xbanataj pa Jerusalem riq'uin ri ac'ual, ri María xeruyec pa ránima.
LUK 2:52 Y ri Jesús niq'uiy benak y can quiri' chuka' ri runo'j (runa'oj). Raja' can nika chech ri Dios, y can nika chiquiwech ri winak.
LUK 3:1 C'o yan quince juna' toc-pe rey ri achi rubinan Tiberio César. Y pa ruk'a' raja' xec'ue-wi ri quieji' gobernadores. Jun ja ri Poncio Pilato, y raja' nu'on gobernar pa Judea. Ri jun chic, ja ri Herodes y raja' nu'on gobernar pa Galilea. Ri rox, ja ri Felipe ri rach'alal ri Herodes, y raja' nu'on gobernar pa Iturea y Traconite. Y ri rucaj ja ri Lisanias, y raja' nu'on gobernar pa Abilinia.
LUK 3:2 Y can ja chuka' chupa ri tiempo ri' cuando ri Anás y ri Caifás je nimalaj tak sacerdotes ri más c'o quik'ij, chiri' pa Israel. Ronojel re' nunataj chake cuando ri Dios xch'o'n che ri Juan ri ralc'ual ri Zacarías. Y pa tz'iran rech-ulef xch'o'n-wi ri Dios che ri Juan.
LUK 3:3 Y ri Juan xe chuchi' ri rakan-ya' Jordán xutz'om-e bey, y xbe. Raja' nu'ij chique ri winak ri ye'apon riq'uin chi tiquiya' can quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios y tiquibana' bautizar qui', chi quiri' ri Dios nucoch' (nucuy) quimac.
LUK 3:4 Y can riq'uin ri Juan xbanataj-wi ri ru'in can ri Dios che ri jun rusamajel ri xc'ue' ojer can. Ri samajel re' Isaías rubi'. Ri rutz'iban can raja' nu'ij: C'o jun achi ri xtic'ue' pa tz'iran rech-ulef, y ja raja' ri xtitzijon rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri xquie'apon riq'uin. Y xtu'ij chique: Tichojmisaj ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-wi-pe ri Ajaf.
LUK 3:5 Can nic'atzin chi yenojises ri siwan. Y chuka' yewulix ri juyu'. Ri xotoxak tak bey, can choj ti'an chique. Y ri cujquic tak bey, lik' chuka' ti'an chique.
LUK 3:6 Y conojel winak xtiquitzu' ri nu'on ri Dios chi jojrucol, nicha' chupa ri rutz'iban can ri Isaías.
LUK 3:7 Y cuando ye'apon ri winak riq'uin ri Juan chi ye'an-e bautizar, raja' nu'ij chique: Jix anche'l itzel tak cumetz, roma ninojij chi xe riq'uin ri bautismo jixcolotaj chech ri castigo ri xtutak-pe ri Dios chakawech apo. ¿Ancu'x (Anchique) x-in chiwe chi quiere' niben?
LUK 3:8 Rix nic'atzin nic'ut chi can ketzij niya' can ri imac y niben ri nrojo' ri Dios. Y man ti'ij rix chi can xe roma jix ru-familia can ri Abraham, can romari' jixcolotaj, man quiri' ta. Roma xa ta ri Dios nrojo' yeru'on ru-familia ri Abraham chique ri abaj ri ye'itzu' we', nitiquier nu'on.
LUK 3:9 Ri castigo ri nuya' ri Dios nipe yan. Raja' xtu'on anche'l nu'on jun achi ri c'o chic ri iquiaj pa ruk'a' chi yerukasaj ri che' ri xa man utz ta quiwech niquiya'. Y conojel ri che' ri xquierukasaj, xquieruya' pa k'ak', xcha' ri Juan.
LUK 3:10 Y ri winak xquic'utuj che ri Juan: ¿Anchique nic'atzin naka'an cami? xecha'.
LUK 3:11 Y Juan xu'ij chique ri xec'utun-apo: Xa c'o jun chiwe rix c'o ca'i' rutziak, tuya' jun che ri manak rutziak. Y xabachique (xama'anchique) chuka' chiwe rix c'o ruway, tuya' chuka' che ri man jun ruway, xcha' chique.
LUK 3:12 Y chiri' riq'uin ri Juan, jec'o-apo chuka' jujun achi'a' ri je moloy-impuesto. Ri achi'a' re' xe'apon chi ye'an bautizar. Y chuka' ri achi'a' re' xquic'utuj che ri Juan: Maestro, xecha' che. Y roj ¿anchique nic'atzin naka'an? xecha'.
LUK 3:13 Y Juan xu'ij chique: Xe ri impuesto ri ru'in ri gobierno, can xe ri' tic'utuj chique ri winak. Man tic'utuj más.
LUK 3:14 Y chuka' jujun soldados xquic'utuj-apo che: Y roj ¿anchique nic'atzin naka'an? xecha'. Ri Juan xu'ij chique: Man timaj ri ex quichi ri winak, xe roma c'o uchuk'a' pa ik'a'. Man jun anchique quie'ik'abaj chiquij winak. Y can quixquicot riq'uin ri nich'ec, xcha' ri Juan.
LUK 3:15 Y ri winak ri jec'o-apo riq'uin ri Juan, can quiyoben chi raja' c'o ta anchique ri nu'ij, roma reje' niqui'ij pa tak cánima chi ja ri Juan jari' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, pero xa man ja' ta raja'.
LUK 3:16 Romari' ri Juan xu'ij chique ri winak ri jec'o-apo riq'uin: Rix nitzu' chi ren jixinben bautizar che ya'. Pero c'o c'a Jun ri xtipe chuij ren, ri xquixru'on bautizar riq'uin ri Espíritu Santo y che k'ak'. Ri Jun ri xtipe, yalan nim ruk'ij y nim ruchuk'a'. Can man anche'l ta oc ren. Romari' can man nuc'ul ta chi ja ren yisolo ri ruximbel ruxajab, roma raja' nim ruk'ij y nim ruchuk'a'.
LUK 3:17 Raja' can xtu'on anche'l nu'on jun achi cuando nujosk'ij ru-trigo anchi' nuch'ey-wi. Raja' nic'atzin jun ruche' ri c'o ca'i-oxi' rutza'n, chi quiri' nuq'uiak chech quiek'ik' ri trigo ri ch'ayon chic. Ri trigo nic'ue' can, pero ri ruk'ayisal nuc'uaj-e quiek'ik'. Y ja ri trigo, jari' ri nuyec, y ri ruk'ayisal nuporoj. Can quiri' xtu'on ri Jun ri xtipe, raja' c'o chic uchuk'a' pa ruk'a' chi yeru'on juzgar ri winak. Ri yeniman, xquieruc'uaj chicaj. Pero ri man yeniman ta, xquierutak chupa ri k'ak' ri manak xtichup.
LUK 3:18 Q'uiy tzij anche'l re' xerucusaj ri Juan chi xutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri winak.
LUK 3:19 Ri Juan xuch'olij ri rey Herodes, roma man utz ta ri rubanon, chi quic'uan-qui' riq'uin ri Herodías; y ri ixok ri' xa raxayil ri Felipe rach'alal ri Herodes. Jari' ri xu'ij ri Juan che ri Herodes, y xerunataj chuka' ch'aka chic rumac ri jerubanon.
LUK 3:20 Y ri Herodes man xka ta chech ri x-ix che, can xnimer-ka más rumac, roma xutz'apij ri Juan pa cárcel.
LUK 3:21 Y cuando najin ri bautismo chique ri winak, x-an chuka' bautizar ri Jesús. Y cuando ri Jesús nu'on orar, ja' xjakataj ri rocaj.
LUK 3:22 Y ri Espíritu Santo can xtz'et chi xka-pe pa ruwi' ri Jesús, can anche'l jun paloma. Y ri Dios xch'o'n-pe chicaj y xu'ij: Ja ret jat Walc'ual, yalan jatinjo', y niquicot wánima awiq'uin, xcha-pe ri Dios.
LUK 3:23 Cuando ri Jesús xutz'om ri rusamaj, c'o la'k jun treinta rujuna'. Y chiquiwech ri winak, ri Jesús ralc'ual ri José. Ri José ralc'ual can ri Elí.
LUK 3:24 Y ri Elí re', ralc'ual can ri Matat, y ri Matat ralc'ual can ri Leví, y ri Leví ralc'ual can ri Melqui, y ri Melqui ralc'ual can ri Jana, y ri Jana ralc'ual can jun chic achi ri José chuka' rubi'.
LUK 3:25 Y ri José re', ralc'ual can ri Matatías, y ri Matatías ralc'ual can ri Amós, y ri Amós ralc'ual can ri Nahum, y ri Nahum ralc'ual can ri Esli, y ri Esli ralc'ual can ri Nagai.
LUK 3:26 Y ri Nagai re', ralc'ual can ri Maat, y ri Maat ralc'ual can ri Matatías, y ri Matatías re', ralc'ual can ri Semei, y ri Semei ralc'ual can ri José, y ri José re', ralc'ual can ri Judá.
LUK 3:27 Y ri Judá re', ralc'ual can ri Joana, y ri Joana ralc'ual can ri Resa, y ri Resa ralc'ual can ri Zorobabel, y ri Zorobabel ralc'ual can ri Salatiel, y ri Salatiel ralc'ual can ri Neri.
LUK 3:28 Y ri Neri re', ralc'ual can ri Melqui, y ri Melqui ralc'ual can ri Adi, y ri Adi ralc'ual can ri Cosam, y ri Cosam ralc'ual can ri Elmodam, y ri Elmodam ralc'ual can ri Er.
LUK 3:29 Y ri Er re', ralc'ual can ri Josué, y ri Josué ralc'ual can ri Eliezer, y ri Eliezer ralc'ual can ri Jorim, y ri Jorim ralc'ual can ri Matat.
LUK 3:30 Y ri Matat re', ralc'ual can ri Leví, y ri Leví ralc'ual can ri Simeón, y ri Simeón ralc'ual can ri Judá, y ri Judá ralc'ual can ri José, y ri José ralc'ual can ri Jonán, y ri Jonán ralc'ual can ri Eliaquim.
LUK 3:31 Y ri Eliaquim re', ralc'ual can ri Melea, y ri Melea ralc'ual can ri Mainán, y ri Mainán ralc'ual can ri Matata, y ri Matata ralc'ual can ri Natán.
LUK 3:32 Y ri Natán re', ralc'ual can ri David, y ri David ralc'ual can ri Isaí, y ri Isaí ralc'ual can ri Obed, y ri Obed ralc'ual can ri Booz, y ri Booz ralc'ual can ri Salmón, y ri Salmón ralc'ual can ri Naasón.
LUK 3:33 Y ri Naasón re', ralc'ual can ri Aminadab, y ri Aminadab ralc'ual can ri Aram, y ri Aram ralc'ual can ri Esrom, y ri Esrom ralc'ual can ri Fares, y ri Fares ralc'ual can ri Judá.
LUK 3:34 Y ri Judá re', ralc'ual can ri Jacob, y ri Jacob ralc'ual can ri Isaac, y ri Isaac ralc'ual can ri Abraham, y ri Abraham ralc'ual can ri Taré, y ri Taré ralc'ual can ri Nacor.
LUK 3:35 Y ri Nacor re', ralc'ual can ri Serug, y ri Serug ralc'ual can ri Ragau, y ri Ragau ralc'ual can ri Peleg, y ri Peleg ralc'ual can ri Heber, y ri Heber ralc'ual can ri Sala.
LUK 3:36 Y ri Sala re', ralc'ual can ri Cainán, y ri Cainán ralc'ual can ri Arfaxad, y ri Arfaxad ralc'ual can ri Sem, y ri Sem ralc'ual can ri Noé, y ri Noé ralc'ual can ri Lamec.
LUK 3:37 Y ri Lamec re', ralc'ual can ri Matusalén, y ri Matusalén ralc'ual can ri Enoc, y ri Enoc ralc'ual can ri Jared, y ri Jared ralc'ual can ri Mahalaleel, y ri Mahalaleel ralc'ual can ri Cainán.
LUK 3:38 Y ri Cainán re', ralc'ual can ri Enós, y ri Enós ralc'ual can ri Set, y ri Set ralc'ual can ri Adán, y ri Adán ralc'ual ri Dios.
LUK 4:1 Ri k'ij cuando x-an bautizar ri Jesús, raja' nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo xtzolaj-pe pa rakan-ya' Jordán. Y ri Espíritu Santo xu'on che ri Jesús chi xbe pa tz'iran rech-ulef.
LUK 4:2 Y chiri' xc'ue-wi cuarenta k'ij. Y ri itzel can nutaj ruk'ij chirij chi nika pa ruk'a'. Y chupa ri jani' k'ij ri xc'ue' ri Jesús chupa ri lugar ri', manak xwa', y cuando xek'ax ri k'ij ri' xnum-pe rupa.
LUK 4:3 Y can ja' c'o-apo ri itzel y xu'ij che ri Jesús: Xa can ketzij chi ret jat Ralc'ual ri Dios, tabana' chique ri abaj re' chi quie'oc pan.
LUK 4:4 Pero ri Jesús xu'ij che: Tz'iban can chupa rutzij ri Dios, chi ri achi nril chuka' ruc'aslen riq'uin rutzij ri Dios y man xe ta riq'uin ri pan.
LUK 4:5 Y ri itzel can ja' xuc'uaj ri Jesús parui' jun nimalaj juyu', y xuc'ut ronojel naciones richi ri rech-ulef chech ri Jesús, pa jun rato.
LUK 4:6 Y c'ajari' ri itzel xu'ij che ri Jesús: Ren ninjach pa ak'a' conojel ri tenemit re', ri yalan c'o quik'ij, chi na'an gobernar pa quiwi', roma pa nuk'a' ren je-jachon-wi can, y ren yitiquier ninya' ronojel re' che ri anchok che ninjo' ninya-wi.
LUK 4:7 Y xa ret jaxuquie' chinuech y naya' nuk'ij, ronojel re' xtoc awichi, xcha' ri itzel.
LUK 4:8 Pero ri Jesús xu'ij che: Quinaya' can, y man quinanak chic ret Satanás. Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Xe ri Kajaf Dios kaya' ruk'ij, y xe chuka' raja' kabana' rusamaj, xcha' ri Jesús che.
LUK 4:9 Y ri itzel can ja' xuc'uaj chuka' ri Jesús pa Jerusalem, y can ja ri c'a chicaj e che ri rocho ri Dios xberuya-wi. Y cuando jec'o chic chiri', ri itzel xu'ij che ri Jesús: Tatorij-ka-awi' we', ret ri ja'in chi jat Ralc'ual ri Dios.
LUK 4:10 Roma chupa rutzij ri Dios tz'iban can, nu'ij: Ri Dios xquierutak ri ru-ángeles, chi jatquichajij.
LUK 4:11 Y xcatquili'ej pa quik'a', chi quiri' man xtacajij ta awakan chech abaj.
LUK 4:12 Pero ri Jesús xu'ij che ri itzel: Ren can man nin-en ta ri narayij ret y nintojtobej ta ri Dios. Roma rutzij ri Dios nu'ij chi can man utz ta nakatojtobej ri Kajaf Dios.
LUK 4:13 Y ri itzel man xril ta chic anchique nu'on che ri Jesús, chi nu'on ta rumac, xuya' can jun jani' k'ij.
LUK 4:14 Y Jesús xtzolaj pa rech-ulef Galilea, y nojinak ránima riq'uin ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo. Y pa conojel tenemit ri jec'o-pe chunakaj ri Galilea, xapon-wi rutzijol ri Jesús.
LUK 4:15 Y raja' nuc'ut rutzij ri Dios pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri winak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios, pa tak tenemit anchi' napon-wi. Y ri winak ri yec'oxan ri nu'ij, can niquiya' ruk'ij.
LUK 4:16 Ri Jesús xbe pa Nazaret, ri tenemit anchi' xq'uiy-wi. Y chupa ri k'ij chi uxlanen, raja' xbe chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, can anche'l-wi tu'on. Y cuando c'o chic chiri', raja' xpa'e' chi xu'on leer rutzij ri Dios.
LUK 4:17 Y ja ri libro ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xk'alajin rutzij ri Dios ojer can, jari' ri xyo'x pa ruk'a' ri Jesús chi xu'on leer chiquiwech ri winak ri quimolon-qui' chiri'. Y cuando ri Jesús xujak ri libro ri', xril ri anchi' nu'ij-wi:
LUK 4:18 Ru-Espíritu ri Ajaf Dios c'o wiq'uin ren, roma can xirucha-wi-pe chi nin-ij ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri c'o necesidad pa cánima chech ri Dios. Xirutak-pe chuka' chi yenk'omaj winak ri c'o ruquiy (nik'axon) cánima pa ruk'a' ri mac. Xirutak-pe ri Dios chi nin-ij chique ri winak ri je-tz'apel pa ruk'a' ri mac, chi yetiquier yecolotaj pa ruk'a'. Xitak-pe chuka' chi nin-en chique ri winak je anche'l moy, chi yetzu'n. Y ri Dios xirutak-pe chuka' chi yencol ri winak ri niqui'en sufrir.
LUK 4:19 Y xirutak-pe chuka' chi nin-ij chique ri winak chi ja tiempo re' cuando ri Ajaf Dios nuya-pe ru-bendición roma yerucol ri winak.
LUK 4:20 Y ri Jesús xutz'apij ri libro ri xu'on leer chiquiwech ri winak ri jec'o chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. C'ajari' xuya' can che jun ri nisamaj chiri', y xbech'oquie-pe chi nich'o'n. Y ri winak xe niquitzu' rech.
LUK 4:21 Y raja' xch'o'n y xu'ij: Chiwech rix cami, nibanataj-wi ri ru'in can ri Dios chupa ri libro ri tz'iban can chake, xcha'.
LUK 4:22 Y conojel ri winak ri quimolon-qui' chiri', can xka chiquiwech ri Jesús. Y ri utzilaj tak tzij ri xeru'ij ri Jesús chique, can anchique la xquic'oxaj, roma man jun mej (bey) jequic'oxan ta tzij anche'l ri xeru'ij raja' chique. Y ri winak ri' niqui'ij chuka' chiquiwech: ¿Man ja' ta como re' ralc'ual ri José? yecha'.
LUK 4:23 Y ri Jesús xu'ij chique: Ren can weta'n ri ninojij chuij: Xa ri Jesús re' can nitiquier-wi yeru'on milagros, man quieru'on xe pa Capernaum, quieru'ona' chuka' we' pa rutenemit.
LUK 4:24 Y xu'ij chuka' chique ri quimolon-qui' chiri': Jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, man ninimex ta cuando napon pa rutenemit.
LUK 4:25 Y ren nin-ij chi rix iweta'n ri xbanataj cuando man xu'on ta job oxi' juna' y nic'aj, pa ru-tiempo ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can, ri xubinaj Elías. Can ketzij-wi chi can je q'uiy ixoki' je malca'n we' pa Israel ri tiempo ri', cuando ri winak pa ka-nación xquik'axaj jun nim wayjal.
LUK 4:26 Pero ri Dios man xutak ta ri Elías chi xuto' jun malca'n-ixok we' pa Israel. Raja' xutak-e ri Elías riq'uin jun malca'n-ixok c'a pa jun tenemit rubinan Sarepta. Y ri tenemit Sarepta re', c'a chunakaj ri tenemit Sidón c'o-wi.
LUK 4:27 Y can quiri' chuka' xbanataj quiq'uin ri yawa'i' pa ru-tiempo ri Eliseo, ri xk'alajin rutzij ri Dios ojer can. Pa ru-tiempo ri Eliseo, chiri' pa Israel can je q'uiy ri je yawa'i' riq'uin ri jun yabil rubinan lepra. Pero ri Dios man xrojo' ta chuka' chi c'o ta chic jun xc'achojrises chique roma ri yabil ri', xe ri Naamán ri xrojo' chi xc'achojrises, y raja' jun achi aj-Siria.
LUK 4:28 Y cuando ri winak ri quimolon-qui' chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús chique, xcataj quiyowal roma ri xeto'x xa man je israelitas ta.
LUK 4:29 Y xebecataj-pe, chi xquilesaj-e chuchi' ri tenemit. Ri jun tenemit re' chech jun juyu' c'o-wi. Romari' ri winak xquic'uaj ri Jesús c'a parui' ri juyu' chi ne'quitorij-pe.
LUK 4:30 Pero ri Jesús choj xk'ax-pe chiquicojol ri winak y xbe.
LUK 4:31 C'ajari' ri Jesús xbe pa tenemit Capernaum, ri jun chic tenemit ri c'o pa Galilea. Y chiri' c'o-wi cuando xoka ri k'ij chi uxlanen. Y romari' raja' nutzijoj rutzij ri Dios chique ri winak ri quimolon-qui' chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios.
LUK 4:32 Y conojel ri winak ri quimolon-qui', can xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquic'oxaj ri tzij ri xeru'ij ri Jesús chique chi yerutijoj; roma cuando yerutijoj, can nik'alajin chi can c'o uchuk'a' pa ruk'a'.
LUK 4:33 Y chiri' pa sinagoga, chiquicojol ri winak c'o-apo jun achi ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achi, can xsiq'uin xch'o'n.
LUK 4:34 Ri espíritu ri' xu'ij che ri Jesús: ¿Anchique najo' chake roj, Jesús aj-Nazaret? ¿Xape chi jojaq'uis? Ren weta'n jat ancu'x (anchique) ret y romari' weta'n chi can ja ret ri lok'olaj Ralc'ual ri Dios y jat-petenak riq'uin raja', xcha' che.
LUK 4:35 Pero ri Jesús xu'ij che ri itzel espíritu: Cachojochi'. Catel-e. Y ri itzel espíritu ri' xutzak ri achi pa ulef chiri' chiquicojol ri winak ri quimolon-qui'. Y ri itzel espíritu xel-e riq'uin ri achi, y man jun chic más anchique xu'on can che.
LUK 4:36 Y ri winak ri quimolon-qui' chiri', xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' ri xu'on ri Jesús, y niqui'ij chiquiwech: ¡Jani' ruchuk'a' rutzij ri achi re'! Roma can c'o ruchuk'a' ri rutzij, y can c'o uchuk'a' pa ruk'a'. Ri itzel tak espíritus can yeniman che y ye'el, yecha' ri winak chiquiwech.
LUK 4:37 Y ch'anin xbin rutzijol ri Jesús, y romari' ri winak ri jec'o pa tak tenemit chunakaj ri Capernaum, xquic'oxaj chuka' ri yeru'on ri Jesús.
LUK 4:38 Y chupa ri mismo k'ij ri', ri Jesús xel-pe chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y xbe pa rocho ri Simón. Y chupa ri k'ij ri' ri rujite' ri Simón niyawaj riq'uin jun nimalaj c'aten. Y ri jec'o chiri' pa jay xquic'utuj favor che ri Jesús pa ruwi' ri yawa'.
LUK 4:39 Y raja' xluquie-ka riq'uin ri yawa' y xu'ij chi tiq'uis-e ri c'aten chirij. Y can xe xu'ij quiri' ri Jesús, can ja' xq'uis-e ri c'aten chirij. Ri ixok ri' can ja' xcataj y xerutzuk ri Jesús y ri je-benak riq'uin.
LUK 4:40 Cuando xka yan ka ri k'ij chupa ri jun k'ij ri', conojel ri winak chi ri tenemit, ri jec'o yawa'i' quiq'uin, xequic'uaj-apo chech ri Jesús. Ri yawa'i' ri', jalajoj rech yabil ntoc chique. Y ri Jesús xuya' ruk'a' pa quiwi' chiquijunal ri yawa'i' y xec'achoj roma.
LUK 4:41 Je q'uiy chique ri yawa'i' re' xa man ralic ta yabil ntoc chique. Xa itzel tak espíritus jec'o quiq'uin. Pero ri Jesús xerulesaj-e chuka'. Y cuando ri itzel tak espíritus ye'el-e quiq'uin ri yawa'i' re', can yesiq'uin yech'o'n y niqui'ij: Ja ret ri Ralc'ual ri Dios. Y ri Jesús yeruk'at riq'uin rutzij y man nuya' ta lugar chique chi yech'o'n más. Roma ri itzel tak espíritus re' can quieta'n chi ri Jesús jari' ri Cristo.
LUK 4:42 Y cuando xsakar-pe ruca'n k'ij, ri Jesús xel-e juba' pa tenemit. Raja' xbe pa tz'iran rech-ulef. Pero ri winak xbequicanoj ri Jesús, y xbequila-pe. Ri winak re' man niquijo' ta chi nibe ri Jesús, reje' can niquik'at chi nic'ue-ka quiq'uin.
LUK 4:43 Pero ri Jesús xu'ij chique: Ren yibe na pa ch'aka chic tenemit, chi nentzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ru-gobierno ri Dios, can romari' xitak-pe, xcha' ri Jesús.
LUK 4:44 Y can quiri' xu'on pa Galilea, raja' can nutzijoj rutzij ri Dios pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios.
LUK 5:1 Y jun k'ij, cuando ri Jesús c'o chiri' chuchi' ri choy (ya') rubinan Genesaret, q'uiy winak xe'apon riq'uin, roma niquijo' niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y ri winak re' can je q'uiy-wi, romari' niquipitz' ri Jesús.
LUK 5:2 Pero raja' ch'anin xerutzu-apo ca'i' canoas jec'o can chuchi-ya', y man jun winak jec'o chupa ri canoas ri', roma ri cajaf ri canoas je elesey-quer pa ya', y ri hora ri' niquich'aj quiya'l anchok che yequilesaj quer pa ya'.
LUK 5:3 Y jun chique ri canoas re' richi ri Simón. Y chupa ri ru-canoa ri Simón xoc-wi ri Jesús. Y raja' xu'ij che ri Simón chi quie'oc-apo juba' parui' ri ya'. Y raja' xch'oquie-ka chiri' pa canoa, y ja' xerutijoj-pe ri winak riq'uin ri rutzij ri Dios.
LUK 5:4 Cuando ri Jesús xtane' nich'o'n chique ri winak re', raja' xu'ij che ri Simón: Jo-apo anchi' nim rupa ri ya', y tiya-ka ri iya'l anchok che ye'ilesaj-wi quer pa ya'.
LUK 5:5 Pero ri Simón xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Roj jun ak'a' xojc'ase' chi xekacanoj quer, y man jun xkawil. Pero roma ja ret ja'in chi kaya-ka ri ya'l pa ya', nakaya-ka c'a.
LUK 5:6 Y cuando xquiq'uiak ri ya'l chi yequilesaj quer pa ya', can jec'o ri xquiya-qui'. Can q'uiy quer xe'oc chupa ri ya'l, y romari' ri ya'l can ja' nik'ach'itaj benak roma calal ri quer.
LUK 5:7 Romari' ri achi'a' re' xqui'en-apo señas chique ri caxbil ri jec'o pa jun chic canoa, chi quie'oto'n. Y ri ch'aka chic can xepe-wi chi xeto'n. Y ri ca'i' canoas xequinojisaj riq'uin ri quer. Romari' ri canoas can ya yebe chuxe' ya' roma calal ri quer.
LUK 5:8 Y cuando ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che, xutzu' chi jun milagro ri xbanataj quiq'uin ri quer, raja' xbexuquie' chech ri Jesús, y xu'ij che: Ajaf, ren xa jin jun achi aj-mac, man utz ta chi jac'ue-pe wiq'uin, roma ret can nim-wi ak'ij.
LUK 5:9 Quiere' xu'ij ri Simón roma raja' man jun mej (bey) rutz'eton chi quiere' nibanataj. Y can quiri' chuka' xquina' conojel ri je-benak riq'uin. Reje' can anchique la xquina' cuando xquitzu' chi can q'uiy quer xquiya-pe-qui' ri k'ij ri'.
LUK 5:10 Y chuka' ri Jacobo y ri Juan, ri jec'o riq'uin ri Simón, ri je ralc'ual ri jun achi rubinan Zebedeo, can anchique la xquina' cuando xquitzu' ri xbanataj. Romari' ri Jesús xu'ij che ri Simón: Man tisatz ano'j (tisach ac'u'x) roma ri xatzu'. Ri rubanon-pe jat jun achi elesey-quer pa ya', pero ri tiempo chakawech apo, xtatemaj chuka' anchique modo ye'ach'ec winak riq'uin ri nutzij, chi quiri' jinquitzeklebej.
LUK 5:11 Y ri achi'a' re' xequic'om-pe qui-canoas c'a chuchi-ya'. Y reje' xquiya' can ri quisamaj y xquitzeklebej-e ri Jesús.
LUK 5:12 Y cuando ri Jesús xapon pa jun tenemit, xapon jun achi riq'uin, ri achi ri' niyawaj riq'uin ri jun yabil rubinan lepra. Ri achi, can xe xutzu' ri Jesús, xbexuquie' chech y xulucuba-ka ri rujolon c'a pa ulef y xu'ij che: Ajaf, ren weta'n chi jatiquier nalesaj nuyabil, pero man weta'n ta anchique nanojij pa nuwi', xcha'.
LUK 5:13 Y ri Jesús can ja' xutz'om-apo ri achi y xu'ij che: Ninjo' chi jac'achoj. Tiq'uis-e ayabil, xcha' che. Y can xe xu'ij quiri' ri Jesús, can ja' xq'uis-e ri ru-lepra ri achi.
LUK 5:14 Ri Jesús xuchelebej che ri achi re' que man tutzijoj chique ri winak ri xbanataj riq'uin. Y xu'ij chuka' che: Cami xe ac'utu-awi' chech ri sacerdote pa rocho ri Dios. Y can taya' ronojel ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés. Chiri' nu'ij anchique nic'atzin naya', chi nak'alajij-awi' chi jat ch'ajch'oj chic, xcha-e che.
LUK 5:15 Pero ri Jesús más xel-ka rutzijol roma ri milagro ri', y q'uiy winak niquimol-qui' riq'uin. Jec'o winak yepe riq'uin roma niquijo' niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y jec'o ch'aka chic niquijo' yec'achojrises-e roma raja'.
LUK 5:16 Y raja' pa tak tz'iran rech-ulef nibe-wi, chi nu'on orar.
LUK 5:17 Y jun k'ij cuando ri Jesús nuc'ut rutzij ri Dios, jec'o jujun achi'a' fariseos y jujun maestros chi ri ley. Jec'o chique reje' ri je-petenak pa tak tenemit ri jec'o pa rech-ulef Galilea. Jec'o je-petenak pa tenemit Jerusalem y pa ch'aka chic tenemit ri jec'o pa Judea. Reje' je-ch'ocol-apo chiquicojol ri winak ri niquic'oxaj-apo rutzij ri Dios ri nuc'ut ri Jesús chiquiwech. Y ri Jesús can c'o ruchuk'a' ri Ajaf Dios riq'uin, chi yec'achoj ri yawa'i' roma.
LUK 5:18 Y jec'o jujun achi'a' quic'uan-apo jun achi ri can siquirinak ruch'acul, li'an-e chech jun ch'at. Y reje' xquijo' xe'oc-apo pa jay c'a riq'uin ri Jesús, chi niquiya' ri quiyawa' chech.
LUK 5:19 Pero ri achi'a' re' man xetiquier ta xe'oc-apo, roma can je q'uiy winak quimolon-qui' chiri'. Romari' reje' xquinojij xejote' parui' ri jay, y xquic'on-e juba' ri rui'. Y c'ajari' xquikasaj-ka ri achi li'an chech ri ch'at. Ri yawa' re' can c'a chech ri Jesús xbeka-wi-ka, chiri' chiquicojol ri winak.
LUK 5:20 Y cuando ri Jesús xutzu' chi ri achi'a' ri je-uc'uayon-apo ri achi yawa', can quiyo'n-wi cánima riq'uin raja', xu'ij che ri achi yawa': Ri amac xecoch'otaj (xecuyutaj).
LUK 5:21 Can xe xquic'oxaj ri tzij re' ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos, can ja' xquinojij-ka: ¿Anchique c'a achi re'? ¿Y anchique roma nu'on chi ja raja' ri Dios? ¿Roma anchique ta winak nitiquier nucoch' (nucuy) mac? Man jun. Xe ri Dios nitiquier nu'on quiri', yecha' pa tak cánima.
LUK 5:22 Pero ri Jesús reta'n utz ri niquinojij ri maestros chi ri ley, y reta'n chuka' ri niquinojij ri achi'a' fariseos. Romari' raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix ninojij quiere'?
LUK 5:23 Roma xa ren yitiquier nin-en che ri jun achi re' chi nibin-e, ¿yitiquier como nin-ij chuka' che chi nincoch' (nincuy) rumac? ¿Anchique ni'ij rix?
LUK 5:24 Cami c'a, chi rix nitemaj chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can c'o uchuk'a' wiq'uin chi nincoch' (nincuy) mac, titzu' c'a, xcha' raja'. Y ja' xu'ij che ri achi siquirinak ruch'acul: Nin-ij chawe: Cacataj, tac'uaj-e la ach'at y jat (cabin) chi'awocho, xuche'x roma ri Jesús.
LUK 5:25 Y ri achi, can ja' xpa'e' chiquiwech conojel winak ri quimolon-qui' chiri', xuc'ol-e ri ch'at ri anchi' xcotz'e-wi-pe, y xbe. Y raja' can nuya' ruk'ij ri Dios cuando xtzolaj-e chirocho.
LUK 5:26 Y conojel ri winak ri quimolon-qui' chiri', xsatz quino'j (xsach quic'u'x), roma man jun mej (bey) quitz'eton ta chi quiri' nibanataj. Ri winak re' can xquiya' ruk'ij ri Dios, y quixi'n-qui' niqui'ij: Chupa ri jun k'ij re' xekatzu' milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton.
LUK 5:27 Ri Jesús xel-pe chiri', y xutzu' jun achi moloy-impuesto. Ri achi re' Leví rubi', y ch'ocol pa jun ch'aquet, numol ri impuesto ri nitoj can. Y ri Jesús xu'ij che: Quinatzeklebej.
LUK 5:28 Y ja' xbecataj-pe ri anchi' ch'ocol-wi, xuya' can ronojel ri c'o chiri', y xutzeklebej ri Jesús.
LUK 5:29 Y ri achi ri' xu'on jun nimak'ej pa rocho roma ri Jesús. Chuka' xeroyoj q'uiy moloy tak impuestos y ch'aka chic winak. Y conojel je-ch'ocol chuchi' mesa riq'uin ri Jesús y quiq'uin ru-discípulos.
LUK 5:30 Y jec'o maestros chi ri ley y jec'o chuka' achi'a' fariseos ri jec'o-apo chiri'. Y ri maestros y ri fariseos re', q'uiy tzij yequi'ij-apo chiquij ri ru-discípulos ri Jesús. Yequi'ij-apo chique: ¿Anchique roma rix jixwa-jixuq'uia' quiq'uin ri moloy-impuestos y ri ch'aka chic winak ri xa je aj-mac? yecha'.
LUK 5:31 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' fariseos y ri je maestros chi ri ley: Jun ri nik'oman man ja' ta ri je utz ri yeruk'omaj. Raja' yeruk'omaj ri yeyawaj.
LUK 5:32 Y quiri' chuka' ren man xipe ta chiquicanoxic winak ri choj rubanon quic'aslen chech ri Dios. Ren xipe chiquicanoxic ri can c'o quimac, chi niquiya' can quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 5:33 Y ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley xquic'utuj che ri Jesús: ¿Anchique roma ri ru-discípulos ri Juan can quicha'on k'ij chi niqui'en ayuno y oración? Y can quiri' chuka' niqui'en ri qui-discípulos ri achi'a' fariseos, pero ri a-discípulos ret man quiri' ta niqui'en, xa yewa-ye'uq'uia', xecha' che.
LUK 5:34 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Jixtiquier como niben chique ri je-banon invitar pa jun c'ulubic chi niquimalij ri wa'in, cuando xa c'a c'o chiquicojol ri ala' ri xc'ule'? Man utz ta.
LUK 5:35 Pero xtapon ri k'ij cuando ri ala' re' xtileses-e chiquicojol, y c'ajari' xtiqui'en ayunar.
LUK 5:36 Chuka' ri Jesús xucusaj ri jun ejemplo re' chiquiwech: Man jun winak nuretz-ka jun tziak c'ac'ac' chi nuc'ojoj (nut'is) jun tziak ri xa can tzia'k' chic; roma xa nu'on quiri', man utz ta nu'on che ri tziak c'ac'ac' roma nuretz. Y chuka' jun tziak c'ac'ac' man nuc'uaj ta ri' riq'uin jun ri xa tzia'k' chic.
LUK 5:37 Y quiri' chuka' man jun niyo'n c'ac'ac' vino chupa jun tz'um yacbel-ya' ri xa ucusan chic. Roma xa quiri' nu'on, man utz ta; roma ri tz'um ucusan chic man nuyuk ta chic ri'; ri tz'um nibojbo' (nichiquitaj) y ri vino xtiq'uis-e chupa. Y ri tz'um chuka' man jun chic xtic'atzin-wi.
LUK 5:38 Pero chupa jun c'ac'ac' yacbel-ya', utz niyaquie' c'ac'ac' vino, roma c'a nuyuk-ri' jabel y man nibojbo' (nichiquitaj) ta. Ri vino can niyaquie' jabel chupa.
LUK 5:39 Y man jun ri nukum vino ri c'o yan tiempo yaquel, y xturayij ta nukum c'ac'ac' vino. Man quiri' ta. Xa xtu'ij: Ri vino ri c'o yan tiempo yaquel jari' ri más utz, xticha'.
LUK 6:1 Pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos yek'ax pa jun ulef ticon trigo chech. Y ri discípulos c'o rech trigo yequich'up-e, y yequibil pa quik'a', y yequitaj.
LUK 6:2 Romari' jujun achi'a' fariseos xqui'ij chique ri ru-discípulos ri Jesús: ¿Anchique roma rix ye'ibil ri trigo pa ik'a' ri k'ij re'? Ri k'ij re', chi uxlanen y man utz ta chi ni'an samaj, xecha'.
LUK 6:3 Pero ri Jesús xch'o'n-apo chique, y xu'ij: ¿Can man jun mej (bey) como itz'eton rix ri jun tzij ri tz'iban can chirij ri xu'on ri David y ri je raxbil, chupa ri ojer can tiempo, cuando xnum quipa y manak quiway?
LUK 6:4 Ri David xbe chucanoxic wey chiri' pa rocho ri Dios, y can ja ri lok'olaj tak pan ri xbeyo'x-pe che. Raja' xutaj ri pan ri', y xuya' chuka' chique ri je-benak riq'uin. Pero man mac ta ri xqui'en, más que ri pan ri' xe ri sacerdotes c'o modo yetijo, xcha' ri Jesús.
LUK 6:5 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri achi'a' fariseos: Ri Rajaf ri k'ij chi uxlanen ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xcha'.
LUK 6:6 Pa jun chic k'ij chi uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos xebe pa jun sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y xutz'om quitijoxic ri quimolon-qui' chiri'. Y chiquicojol ri winak chiri', c'o-apo jun achi chaki'j ri ruk'a' derecha.
LUK 6:7 Romari' jec'o-apo maestros chi ri ley y achi'a' fariseos xe niquitzu-apo ri Jesús xa xtic'achoj ri achi chaki'j ruk'a', chi quiri' niquisujuj chi ri Jesús xsamaj chupa ri jun k'ij chi uxlanen.
LUK 6:8 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos. Y ri Jesús xu'ij che ri achi chaki'j ri ruk'a': Cacataj y capa'e' pa nic'aj. Y ri achi can ja' xcataj-pe anchi' ch'ocol-wi, y xbepa'e' anchi' ri x-ix-wi che roma ri Jesús.
LUK 6:9 Xpe ri Jesús xu'ij chique ri winak ri jec'o chiri': Cami ninjo' ninc'utuj chiwe: ¿Más como nuc'ul ni'an ri utz pa jun k'ij chi uxlanen o ri man utz ta? ¿Ri nicol jun winak chech ri camic o nicamises? ¿Anchique ninojij rix? xcha'.
LUK 6:10 Y Jesús xerutzu' conojel ri quimolon-qui' chiri'. Xch'o'n che ri achi ri yawa' ruk'a', y xu'ij: Tayuku' la ak'a'. Y ri achi can xe xuyuk ri ruk'a' anche'l ri x-ix che roma ri Jesús, can ja' utz xu'on can ri ruk'a'.
LUK 6:11 Pero ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos ri jec'o-apo chiri', xcataj quiyowal. Y can ja' xquic'utula-ka chiquiwech anchique niqui'en che ri Jesús.
LUK 6:12 Y jun k'ij, ri Jesús xbe parui' jun juyu' chi xberu'ona' orar. Y jun ak'a' xc'ase' chi xch'o'n riq'uin ri Dios pa oración.
LUK 6:13 Y chupa ri nimak'a' ruca'n k'ij, raja' xeroyoj ri achi'a' ri can yetzekleben-wi richi. Chiquicojol ri achi'a' re', xerucha' je cablajuj y xu'ij apóstoles chique.
LUK 6:14 Ri je cablajuj ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xu'ij chuka' Pedro che, ri Andrés ri rach'alal ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé,
LUK 6:15 ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ralc'ual jun achi rubinan Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri ni'ix celadores chique,
LUK 6:16 ri Judas ri rach'alal ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richi ri Jesús.
LUK 6:17 Cuando ri Jesús y ri je ru-apóstoles xeka-pe parui' ri juyu', y xebec'ue-ka quiq'uin ri ch'aka chic discípulos pa jun li'an ulef, chiri' chuka' je q'uiy winak quimolon-qui'. Jec'o winak je-petenak pa tenemit Jerusalem y pa ch'aka chic tenemit ri jec'o pa Judea, y jec'o chuka' je-petenak c'a chuchi' ri mar, ri pa Tiro y Sidón. Jec'o chique ri winak re' je-petenak chi niquic'oxaj rutzij ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y jec'o je-petenak chi yec'achojrises riq'uin quiyabil roma ri Jesús.
LUK 6:18 Y jec'o chuka' winak ri yalan niqui'en sufrir pa quik'a' itzel tak espíritus. Romari' xe'leses ri itzel tak espíritus roma ri Jesús.
LUK 6:19 Y conojel ri winak ri yeyawaj niquijo' niquitz'om-apo ri rutziak ri Jesús, roma raja' c'o uchuk'a' riq'uin chi nulesaj-e ronojel rech yabil.
LUK 6:20 Y ri Jesús xerutzu' ri ru-discípulos y xu'ij chique: Can quixquicot rix ri nina' chi c'o necesidad pa iwánima chech ri Dios, roma can iwichi-wi rix ri ru-gobierno raja'.
LUK 6:21 Can quixquicot rix ri ninum ri iwánima chech ri Dios, roma raja' xtuya' ronojel chiwe chi quiri' man chic xtinum-pe ri iwánima. Can quixquicot rix ri ntok' ri iwánima chech ri Dios, roma ri Dios xtujal ri iwok'ej riq'uin tze'n.
LUK 6:22 Can quixquicot chuka' rix ri itzel jixtz'et coma ri winak, rix ri jixkotex-pe chiquicojol, rix ri ni'ix itzel tak tzij chiwe, rix ri itzel jixtz'et roma ja nubi' ren ri iniman, y rix ri can ronojel rech etzelal ri ni'an chiwe woma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
LUK 6:23 Y cuando xtic'ulumaj ronojel re', can quixquicot, y can quixropin chuka', roma can nim ri ruq'uiexel xtiyo'x chiwe chicaj. Roma xa can quiri' ri sufrimiento ri xquina' pa quic'aslen ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can. Reje' xquina' ri sufrimiento pa quik'a' ri cati't-quimama' ri winak ri itzel jixquitzu' cami.
LUK 6:24 Y rix beyoma', juya' (juyu') iwech, roma xixquicot yan riq'uin jun c'aslen yalan utz chech-ulef. Pero ri k'ij ri je-petenak chiwij man je quiri' ta chic.
LUK 6:25 Rix chuka' ri jixwa' jabel, juya' (juyu') iwech, roma xtapon ri k'ij cuando yalan xtinum ipa y man jun ex xtiwil chi xtitaj. Rix ri jabel jixtze'n cami, juya' (juyu') iwech, roma xtapon ri k'ij cuando xquixok' roma bis.
LUK 6:26 Y juya' (juyu') iwech cuando ri winak utz yech'o'n chiwij y ri winak ri' xa man je richi ta ri Dios. Roma ri quite-quitata' reje' utz xech'o'n chiquij ri winak ri xe'in chi niquik'alajij rutzij ri Dios y xa man quiri' ta.
LUK 6:27 Pero rix ri jixc'o we' wiq'uin cami, ri yinic'oxaj-pe, tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Can quie'ijo' ri itzel yetz'eto iwichi, y can utz tibana' quiq'uin ri man jixquijo' ta.
LUK 6:28 Tic'utuj che ri Dios chi quieru'ona' bendecir ri winak ri yerayin itzel pa iwi', y chuka' man quie'imestaj pa i-oración ri niquitz'uc tzij chiwij.
LUK 6:29 Y xa c'o jun jixruch'ey, man titzolej ruq'uiexel che. Utz chi niya' chic iwi' pa ruk'a' jun mej (bey). Y xa c'o chuka' jun winak numaj-e ri jun itziak ri ik'u'n, can tiya' lugar che chi nuc'uaj jun chic itziak.
LUK 6:30 Xabachique (Xama'anchique) winak ri c'o nuc'utuj chiwe, tiya' che ri nrojo'. Y xa c'o jun winak ri c'o numaj-e chiwe, man chic tich'ojij che.
LUK 6:31 Y rix utz tibana' quiq'uin ri winak, roma rix man nika ta chiwech ri winak itzel quino'j (quina'oj) iwiq'uin.
LUK 6:32 Y xa rix xe ri winak ri jixquijo' xe ri' ye'ijo', man cuesta ta. Roma xabachique (xama'anchique) winak nitiquier nu'on quiri'. Xa can quiri' chuka' niqui'en ri winak yalan je itzel.
LUK 6:33 Xa rix, xe ri winak ri yebano favor chiwe, xe chique reje' niben-wi favor chuka', ri' man cuesta ta. Roma xa quiri' chuka' niqui'en ri winak yalan je itzel.
LUK 6:34 Xa rix niya' jun ex che jun winak pa kajic, roma raja' nitiquier nuya' ruq'uiexel chiwe, ri' man cuesta ta. Roma ri winak ri yalan je itzel yequiya' chuka' pa kajic ri ex ri can quichi reje' chiquiwech ka reje', chi quiri' c'o niquich'ec can chirij.
LUK 6:35 Pero rix man tiben quiri'. Xa quie'ijo' ri itzel yetz'eto iwichi. Quie'ito'. Y cuando rix niya' pa kajic jun ex iwichi, man tiyobej chi c'o nich'ec chirij; chi quiri' nim ri ruq'uiexel ri xtiyo'x chiwe. Y xa quiri' xtiben rix, can xtik'alajin chi jix ralc'ual chic ri nimalaj Dios ri c'o chicaj. Raja' utz runo'j (runa'oj) quiq'uin ri winak yalan je itzel, y utz chuka' runo'j (runa'oj) quiq'uin ri winak ri man jun mej (bey) niquiya' matiox che.
LUK 6:36 Tijoyowaj quiwech ri winak, can anche'l nujoyowaj kawech roj ri Katata' Dios.
LUK 6:37 Man quie'iben juzgar ri winak, chi quiri' ri Dios manak xquixru'on juzgar rix chuka'. Man tirayij chiquij ri winak chi niquitoj ri itzel tak ex ri quibanon chech ri Dios, chi quiri' ri Dios manak xtutoj chiwe anche'l ri itzel tak ex ri ibanon rix chech raja'. Ticoch'o' (Ticuyu') quimac ri winak, y ri Dios quiri' chuka' xtu'on chiwe rix.
LUK 6:38 Xa rix riq'uin ronojel iwánima ye'ito' ri winak riq'uin ri nic'atzin chique, ri Dios xtuya' chuka' ruq'uiexel chiwe. Ri ruq'uiexel xtuya' chiwe ri Dios, can q'uiy. Can xtunojisaj, can xtupitz', y can xtipulin xtuya' ri Dios chiwe. Y can anche'l ri niben rix quiq'uin ri winak, can quiri' chuka' xtu'on ri Dios iwiq'uin rix.
LUK 6:39 Y ri Jesús xu'ij chuka' jun ejemplo chique. Raja' xu'ij: ¿C'o como jun moy ri nitiquier nuc'uaj jun chic moy, y man yetzak ta pa tak jul?
LUK 6:40 Y quiri' chuka' man jun ri nitijox c'o más ruk'ij chech ri ru-maestro. Más que xtutemaj ronojel ri nic'ut chech, y xtutemaj ronojel can anche'l reta'n ri ru-maestro, can manak-wi xtic'ue' más ruk'ij.
LUK 6:41 ¿Y anchique roma ret ja ri alaj k'ayis c'o pa rech ri awach'alal ri natzu' ch'anin y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech?
LUK 6:42 Y man ta'ij chuka' che ri awach'alal: Taya' lugar chue chi ninlesaj-e ri alaj k'ayis k'atel pa awech, y man nana' ta chi ret xa jun nimalaj che' k'atel pa awech. Ret xa ca'i' apalaj, talesaj na'ey ri nimalaj che' pa awech ret, chi quiri' can k'alaj xcatzu'n y jatiquier nalesaj ri c'o pa ruwech ri awach'alal.
LUK 6:43 Man jun che' ri can utz, xtuya' ta itzel tak rech. Man jun chuka' che' ri man utz ta, xtuya' ta utzilaj tak rech.
LUK 6:44 Roma ri rech ri nuya' jun che', nina'ex xa utz o man utz ta. Roma jun k'ayis ri yalan ruq'uixal, man xtuya' ta higo ni uva.
LUK 6:45 Y can quiri' jun winak. Jun winak utz, ja ri utz ri nu'on y nu'ij, roma can ja ri utz c'o pa ránima. Pero jun winak itzel, ja ri itzel tak ex nu'on y nu'ij, roma can jari' jec'o pa ránima. Roma jun winak can ja' ri c'o pa ránima ri nu'ij.
LUK 6:46 ¿Y anchique roma rix ni'ij: Ajaf, Ajaf, jixcha' chue, y xa man niben ta ri nin-ij chiwe?
LUK 6:47 Nin-ij chiwe cami anchok riq'uin ninjunumaj-wi ri jun ri nipe wiq'uin ren y nuc'oxaj ri nutzij y nu'on ri nin-ij che.
LUK 6:48 Ri jun ri', can junan riq'uin ri jun achi ri xupoba' jun rocho. Na'ey, xu'on-ka ri jul chi ri ru-cimiento ri jay, y can parui' abaj xuc'ot-wi-ka ri jul re'. C'ajari' xuya' ri ru-cimiento ri jay, y xutz'om samaj. Y cuando c'achojinak yan ri jay, xq'uiy-pe ri rakan-ya'. Y ri rakan-ya' re' xberila' ri jay. Pero ri jay man xsilon ta, más que ri rakan-ya' yalan xnimer-pe, y yalan ruchuk'a'.
LUK 6:49 Pero ri winak ri nipe wiq'uin chi nuc'oxaj ri nutzij, y man nu'on ta ri nin-ij che, junan riq'uin ri jun achi ri xupoba' jun rocho y xa man xuya' ta ru-cimiento. Y cuando ri rakan-ya' xnimer, xberila-pe ri jay. Ri jay ri' xtzak y xq'uis chiri'.
LUK 7:1 Cuando ri Jesús xtane' riq'uin ri tzij chiquiwech ri winak, raja' xbe pa tenemit Capernaum.
LUK 7:2 Y chiri' pa tenemit c'o jun achi capitán. Y ri achi re' c'o jun rusamajel y yalan nrojo', pero niyawaj, y can ya nicom.
LUK 7:3 Y roma ri capitán can ruc'oxan utzilaj tak ex chirij ri Jesús, raja' xerutak rijilaj tak achi'a' israelitas ri c'o quik'ij, chi quiri' niquic'utuj favor che ri Jesús chi tipe juba' riq'uin chi quiri' nic'achoj can ri rusamajel roma ri Jesús.
LUK 7:4 Y cuando ri rijilaj tak achi'a' xe'apon riq'uin ri Jesús, can xquic'utuj favor che. Y xqui'ij che: Can rakalen na'an jun favor che ri capitán.
LUK 7:5 Roma raja' yalan jojrojo' roj israelitas, y xu'on jun sinagoga anchi' nakamol-wi-ki' chi nakac'oxaj rutzij ri Dios, xecha'.
LUK 7:6 Y ri Jesús xbe chiquij ri rijilaj tak achi'a' ri je-takon-pe roma ri capitán. Y cuando ri Jesús y ri je-benak riq'uin ye'apon yan chirocho ri capitán, raja' xerutak ca'i-oxi' ru-amigos chi ne'quic'ulu' ri Jesús. Y ri achi'a' ri' xbequi'ij che ri Jesús: Ajaf, ri achi capitán ri takayon-pe kachi, quiere' ru'in-pe chake chi naka'ij chawe: Ajaf, man casamaj más woma, roma ren xa jin jun aj-mac y romari' man nuc'ul ta jatoc pa wocho.
LUK 7:7 Y romari' man xinjo' ta chi ja ren xibecanon awichi. Ret xe ta'ij chi tic'achoj ri nusamajel, y xtic'achoj can awoma.
LUK 7:8 Y can weta'n-wi chi quiri' xtibanataj. Roma ren ninnimaj quitzij ri c'o más quik'ij chinuech, y chuka' jec'o soldados niquinimaj nutzij ren. Y cuando nin-ij che jun chi tibe, ja nibe; y cuando nin-ij che jun chic chi tipe, ja nipe. Y chuka' cuando nin-ij che nusamajel chi tu'ona' jun samaj, ja nu'on, xecha' ri achi'a' che.
LUK 7:9 Y ri Jesús can anchique la xuna' cuando xuc'oxaj ri rutakon-e rubixic ri capitán. Y ri Jesús can ja' xerutzu' ri winak ri je-benak chirij, y xu'ij chique: Can ketzij nin-ij chiwe, chi ri achi ri takayon-pe rubixic ri tzij re', can yalan-wi ruyo'n ránima wiq'uin. Y man jun nuwinak israelita ri wilon ri can ruyo'n ta ránima wiq'uin, anche'l ri jun achi re'.
LUK 7:10 Y cuando xetzolaj ri winak ri je-takon-pe roma ri capitán, xquitzu' chi ri achi samajel can man jun chic ruyabil c'o.
LUK 7:11 Jun chic k'ij, ri Jesús xbe pa jun tenemit rubinan Naín, y je-benak chuka' ri ru-discípulos riq'uin. Y yalan winak chuka' je-benak chiquij.
LUK 7:12 Cuando ri Jesús y ri je-benak riq'uin ye'oc yan apo pa tenemit Naín, xquitzu' chi c'amon-pe jun caminak chi ne'muk. Ri caminak re' jun c'ajol-ala', ral jun malca'n-ixok. Ri malca'n-ixok re', can xe ri' ri ral c'o, y jari' ri benak chumukic. Y yalan winak ri je-benak riq'uin.
LUK 7:13 Y cuando ri Ajaf Jesús xutzu' rech ri ixok ri xcom-e ri ral, xujoyowaj rech, y xu'ij che: Man chic catok'.
LUK 7:14 Y ri Jesús xutz'om-apo ri caja anchi' yo'n-wi-e ri caminak, y ri je-uc'uayon-e richi ri caminak xepa'e-ka chiri'. Y raja' xu'ij che ri caminak: Chawe ret yich'o'n-wi, cacataj.
LUK 7:15 Y cuando ri Jesús xu'ij quiri', ri caminak xcataj, y xbetzijon-pe. Y ri Jesús xujach-e ri c'ajol-ala' che rute'.
LUK 7:16 Cuando ri winak xquitzu' ri xbanataj, yalan xquixi'j-qui'. Y xquiya' ruk'ij ri Dios, y niqui'ij: Cami xoka jun nimalaj achi chikacojol, ri nuk'alajij rutzij ri Dios. Cami ri Dios xutak-pe jun ri nuya' ru-bendición chikacojol roj ri rutenemit, xecha' ri winak.
LUK 7:17 Y ri xu'on ri Jesús chupa ri k'ij ri', xna'ex chiri' pa Judea, y xna'ex chuka' pa tak tenemit ri jec'o-pe chunakaj ri Judea.
LUK 7:18 Y ri Juan Bautista xuc'oxaj ronojel, roma ja ri ru-discípulos ri xebetzijon che. Romari' raja' xeroyoj je ca'i' chique ri ru-discípulos,
LUK 7:19 y xerutak-e riq'uin ri Jesús chi ne'quic'utuj che: ¿Can ja ret ri Cristo ri can xtipe-wi? ¿O nakayobej na chic jun? Quiri' xu'ij-e chique.
LUK 7:20 Y ri jerutakon-e ri Juan, xe'apon c'a riq'uin ri Jesús. Y reje' xqui'ij che: Ri Juan Bautista jojrutakon-pe awiq'uin, chi nokac'utuj chawe: ¿Ja ret ri Cristo ri can xtipe-wi? ¿O xa nakayobej na chic jun? xecha'.
LUK 7:21 Y cuando ri ru-discípulos ri Juan xe'apon, ri hora ri' q'uiy winak ri yeyawaj yec'achoj roma ri Jesús. Y can jec'o winak, más que xabachique (xama'anchique) itzel yabil ntoc chique, raja' yeruc'achojrisaj chuka'. Chuka' jec'o winak ri yerulesaj itzel tak espíritus quiq'uin y nu'on chuka' chique ri je moy chi yetzu'n.
LUK 7:22 Y c'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri je ca'i' ru-discípulos ri Juan: Cami quixtzolaj, y titzijoj che ri xitzu' can y ri xic'oxaj-e we'. Itzijoj che chi ri moy yetiquier yetzu'n, ri winak ri yejetz'ma'y yebin, can yebin-e utz, y ri winak ri c'o ri itzel yabil lepra chiquij, yec'achoj. Titzijoj chuka' che chi ri winak ri man yec'oxan ta, cami yec'oxan yan, ri caminaki' yec'astaj, y ri winak ri c'o necesidad pa cánima chech ri Dios, nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique.
LUK 7:23 Y ti'ij chuka' che chi jun winak anche'l raja', ri can ruyo'n ránima wiq'uin y can manak yirumalij can, can tiquicot roma c'o xtuch'ec chirij roma quiri' rubanon.
LUK 7:24 Y cuando ri je ca'i' achi'a' ri jerutakon-pe ri Juan xetzolaj, ri Jesús xeru'ij utzilaj tak tzij chirij ri Juan chiquiwech ri winak ri jec'o chiri'. Y quiere' ri nu'ij ri Jesús chique ri winak: ¿Anchique ri xbe'itzu' rix chiri' pa tz'iran rech-ulef? ¿Xitzu' como rix jun achi chiri', ri anche'l aj, ri nibe quiela' nibe quiela' pa ruk'a' ri quiek'ik'?
LUK 7:25 ¿Anchique ri xbe'itzu' rix chiri'? ¿Xitzu' como rix jun achi ri jabel tak tziak jerucusan? Man quiri' ta. Ri achi'a' jequicusalo'n tziak quiri', can utz quibanon ri anchi' jec'o-wi. Reje' yec'ue' pa tak cocho ri reyes.
LUK 7:26 ¿Pero anchique ri xbe'itzu' rix chiri' pa tz'iran rech-ulef? ¿Jun achi ri nik'alajin ri bin che roma ri Dios ri xitzu' chiri'? Ja'. Ri achi ri xitzu' chiri' can ja-wi ri' rusamaj. Pero can c'o chuka' jun chic samaj ri yo'n che, y ri' más nim.
LUK 7:27 Y chirij ri Juan nich'o'n-wi ri Dios chupa rutzij ri tz'iban can, cuando nu'ij: Xtintak jun achi na'ey, chi nunaba' ri bey anchi' xtapon-wi ri Cristo. Quiri' nu'ij ri Dios.
LUK 7:28 Y titemaj c'a, je q'uiy achi'a' ri quik'alajin rutzij ri Dios ri je-alaxinak chech-ulef, pero man jun ri c'o ta más ruk'ij chech ri Juan Bautista. Can nim-wi ruk'ij raja'. Pero cami, can conojel ri ye'an gobernar roma ri Dios, can más c'o quik'ij. Y ri más manak ruk'ij chique reje', más c'o ruk'ij chech ri Juan.
LUK 7:29 Y chiri' jec'o q'uiy winak y moloy tak impuestos ri je-banon yan bautizar roma ri Juan. Y cuando reje' xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús, xqui'ij chi ri Dios can choj-wi riq'uin ri runo'j (runa'oj).
LUK 7:30 Pero ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley, man xka ta chiquiwech ri xrojo' ta xu'on ri Dios quiq'uin. Reje' man xquijo' ta xe'an bautizar roma ri Juan.
LUK 7:31 Y ri Ajaf Jesús xu'ij: ¿Anchique como nin-ij chiquij ri winak chi ri tiempo re'? ¿Y anchok quiq'uin je junan-wi?
LUK 7:32 Ri winak re' xa je junan riq'uin ri jun atz'anen ri niqui'en ri ac'uala' pa tak bey. Ri ac'uala' re' yesiq'uin yech'o'n chiquiwech, y niqui'ij chupa ri atz'anen: Xkak'ojmaj ka-flautas chiwech y man xixxajo ta. Xkabixaj bix richi bis chiwech y man xixok' ta, yecha' ri ac'uala' chupa ri atz'anen. Y je quiri' ri winak re', man jun nika chiquiwech.
LUK 7:33 Roma cuando xoka ri Juan Bautista, raja' man xutaj ta pan, man xukum ta chuka' ruya'al-uva. Y rix xi'ij chi raja' c'o itzel espíritu riq'uin.
LUK 7:34 Y cami xinoka ren, ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, nintaj pan y ninkum chuka' ruya'al-uva, y rix ni'ij chi xe wa'in ninjo', y ni'ij chuka' chi jin jun k'abarel, chi jin qui-amigo ri je moloy-impuestos, y jin qui-amigo ri winak aj-mac.
LUK 7:35 Pero ri runo'j (runa'oj) ri Dios can k'alaj pa quic'aslen ri winak ri yeniman richi, xcha' ri Jesús.
LUK 7:36 Y c'o jun achi fariseo ri xbano invitar richi ri Jesús chi ne'wa' pa rocho. Y cuando ri Jesús xapon pa rocho ri achi, xch'oquie-apo chuchi' mesa.
LUK 7:37 Y chupa ri tenemit ri', c'o jun ixok aj-mac; ri ixok re' xuna'ej chi ri Jesús c'o pa rocho ri jun achi fariseo. Romari' raja' xapon chiri' ruc'uan-apo jun frasco banon che jun abaj ri ni'ix alabastro che, y c'o jun jubulaj ak'om chupa.
LUK 7:38 Y ri ixok re' xapon riq'uin ri Jesús, raja' yalan ntok'. Y ri ruya'al tak rech ri ixok re' yeka-ka chirij rakan ri Jesús. Raja' yerusu' rakan ri Jesús riq'uin ri rusmal tak ruwi'. Ri ixok re' yerutz'ubaj chuka' rakan ri Jesús, y xuya' chuka' ri jubulaj ak'om chirij ri rakan.
LUK 7:39 Y cuando ri achi fariseo ri xbano invitar richi ri Jesús, xutzu' ri xu'on ri ixok, xunojij-ka: Xa ta ketzij chi ri Jesús can nuk'alajij rutzij ri Dios, nuna'ej ta ancu'x (anchique) nitz'amo la rakan, y anchique chi ixok la'. Roma la jun ixok la' xa aj-mac, xcha-ka pa ránima.
LUK 7:40 Y ri Jesús xu'ij che ri achi fariseo: Simón, ren c'o ri ninjo' nin-ij chawe. Ri Simón xu'ij che: Ajaf, ¿anchique ri najo' na'ij chue?
LUK 7:41 Y ri Jesús xu'ij che: Jun mej (bey), ca'i' achi'a' quibanon quic'as riq'uin jun achi ri niyo'n mero pa kajic. Jun chique ri achi'a' re', quinientos denarios ruc'as, y ri jun chic, cincuenta denarios ruc'as.
LUK 7:42 Pero roma ri achi'a' re' man yetiquier ta niquitoj quic'as, ri achi ri yoyo'n qui-mero xu'ij chique: Tiq'uis quiri' ri ic'as, man chic titoj chue, xcha' chique. Y ri Jesús xu'ij chuka' che ri Simón, ri fariseo: Cami ta'ij chue, ¿ancu'x (anchique) chique ri je ca'i' achi'a' re' ri más xojo'n richi ri achi ri niyo'n mero pa kajic?
LUK 7:43 Ri Simón xu'ij: Ren nin-ij ja ri más q'uiy ruc'as xu'on riq'uin. Ja', quiri', xcha' ri Jesús che ri Simón.
LUK 7:44 Y ri Jesús xutzu-apo ri ixok cuando xu'ij che ri Simón, ri fariseo: ¿Natzu' ri ixok re'? Cuando ren xinoc-pe we' pa awocho, man xaya' ta nuya' chi xch'aj wakan. Pero ri ixok re' xeruch'aj ri wakan riq'uin ri ruya'al tak rech, y xeruchakrisaj riq'uin ri rusmal tak ruwi'.
LUK 7:45 Chuka' cuando xinoc-pe, man xinatz'ubaj ta chi xinaben saludar. Pero ri ixok re', ja ri wakan ri jerutz'uban ri jampe' jinc'o-ka we' pa awocho.
LUK 7:46 Ret chuka' man xak'aj ta aceite pa nuwi' cuando xinoc-pe. Pero ri ixok re', can ja' ri jubulaj ak'om ri xuya' chirij ri wakan.
LUK 7:47 Romari' nin-ij chawe ret Simón, chi ri ixok re' yalan nrojo' ri xcoch'o (xcuyun) rumac. Roma can q'uiy-wi rumac jerubanon, y can xecoch'otaj (xecuyutaj) yan ronojel. Y ri man q'uiy ta rumac ri xcoch'otaj (xcuyutaj), xa manak más nrojo' ri xcoch'o (xcuyun) rumac.
LUK 7:48 Y ri Jesús xu'ij che ri ixok: Ri amac xecoch'otaj (xecuyutaj) yan.
LUK 7:49 Y ri winak ri junan jec'o riq'uin ri Jesús chuchi' mesa, niqui'ij chiquiwech: ¿Anchique chi achi re'? Roma can yerucoch' (yerucuy) chuka' mac, yecha'.
LUK 7:50 Y ri Jesús xu'ij che ri ixok: Xacolotaj roma xaya' awánima wiq'uin. Cami c'a, catzolaj; ri awánima xril yan uxlanen.
LUK 8:1 Jun jani' k'ij después che ronojel re', ri Jesús xbe pa tak nim y cocoj tak tenemit, y ri cablajuj discípulos je-benak riq'uin. Y raja' nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios.
LUK 8:2 Y jec'o chuka' jujun ixoki' ri je-benak chirij. Ri ixoki' re', jari' ri xe'leses-e itzel tak espíritus quiq'uin y ch'aka chic rech yabil roma ri Jesús. Chiquicojol ri ixoki' re' benak ri María, ri ni'ix chuka' Magdalena che. Y riq'uin ri ixok re' xe'leses-e wuku' itzel tak espíritus, roma ri Jesús.
LUK 8:3 Chiquicojol ri ixoki' ri je-benak chirij ri Jesús, benak ri Juana, raxayil ri jun achi rubinan Chuza. Y ri achi re' jun rusamajel ri Herodes. Chuka' benak ri Susana. Y jec'o chuka' ch'aka chic ixoki' ri je-benak ri can yeto'n richi ri Jesús. Ri ixoki' re' xequilij ri Jesús y ri ru-discípulos riq'uin ri quibeyomal.
LUK 8:4 Je q'uiy winak xquimol-qui' riq'uin ri Jesús. Ri winak ri' pa ronojel tenemit je-petenak-wi. Romari' can je q'uiy winak xquimol-ka-qui' chiri'. Ri Jesús xutzijoj jun ejemplo chique y xu'ij:
LUK 8:5 C'o jun achi ri xbetico. Y cuando ri achi nutic ri ija'tz', juba' ri ija'tz' xeka pa bey, romari' ri winak yek'ax parui'. Y xepe ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, xquitaj-e ri ija'tz'.
LUK 8:6 Y ch'aka chic ija'tz' xeka chiquicojol abaj. Ri ija'tz' re' xebos-pe, pero cuando xpe ruchuk'a' ri k'ij, xechaki'j-ka, roma man rex ta ri ulef ri anchi' xka-wi ri ija'tz'.
LUK 8:7 Y juba' chic ija'tz' xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal. Y cuando xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix yalan xeq'uiy, ri tico'n xejik' chiquicojol.
LUK 8:8 Y ri ch'aka chic ija'tz' xeka pa jun utzilaj ulef, y jabel xeq'uiy y xquiya' a cien quiwech, xcha'. Y cuando ri Jesús xu'ij yan ronojel re', can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij: Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri xin-ij, xcha' chique.
LUK 8:9 Y ri discípulos xquic'utuj che ri Jesús anchique ri xrojo' xu'ij chique riq'uin ri jun ejemplo.
LUK 8:10 Y ri Jesús xu'ij chique: Man jun mej (bey) can ta k'alajin utz anchique modo nu'on gobernar ri Dios, pero chiwe rix yo'n lugar chi nina'ej. Pero ri winak ri man jinquinimaj ta, riq'uin ejemplos yich'o'n-wi chique, chi quiri' xe niquitzu' y man niquitzu' ta utz ri niquitzu', y xe niquic'oxaj y man niqui'en ta entender ri niquic'oxaj.
LUK 8:11 Y quiere' nu'ij ri ejemplo: Ri ija'tz' junan nu'on riq'uin rutzij ri Dios.
LUK 8:12 Ri juba' ija'tz' ri xeka pa bey, junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri itzel junanin nipe, y nulesaj-e ri rutzij ri Dios pa tak cánima ri winak, chi quiri' ri winak man niquinimaj ta ri Dios, y man yecolotaj ta chuka'.
LUK 8:13 Y ri ija'tz' ri xeka can chiquicojol tak abaj, junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Ri winak ri' can yalan yequicot cuando niquic'on-ka rutzij ri Dios pa cánima. Pero roma man nika ta ka ri ruc'amal (ruxe') ri rutzij ri Dios pa cánima, can man yelayoj ta yequicot, xe jun jani' oc k'ij utz niquiya' cánima riq'uin ri Dios. Y cuando yetojtobex, can ch'anin yetzak y niquiya' can ri Dios.
LUK 8:14 Ri ija'tz' ri xeka chiquicojol k'ayis ri c'o quiq'uixal, can junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Pero ri winak ri' xa yejik' roma ja ri nic'atzin chique k'ij-k'ij xe ri' niquinataj, chuka' jec'o yejik' roma quibeyomal y jec'o yejik' roma ri yequirayij, y man niwachin ta utz ri quic'aslen.
LUK 8:15 Y ri ija'tz' ri yeka pa utzilaj ulef, can junan riq'uin rutzij ri Dios ri nic'oxex coma ri winak. Reje' riq'uin ronojel cánima niquic'oxaj y niqui'en ri nu'ij. Y can siempre quiri' niqui'en, quiyo'n cánima riq'uin ri Dios, y niwachin jabel ri quic'aslen.
LUK 8:16 Y chuka' man jun winak ri nutzaj jun luz y nutz'apij o nuya' ta apo chuxe' ruch'at. Man quiri' ta nu'on. Ri luz ri' nic'atzin chi niyo'x chicaj chi quiri' sakil nu'on rupa ri jay y ri ye'oc-apo k'alaj niquitzu' rupa ri jay.
LUK 8:17 Y chuka' man jun ex ri ewan can, ri man ta xte'k'alajin-pe. Y chuka' man jun ri tz'apin can rij, ri manak ta xtik'alajin-pe y man xtel ta pe chech sakil.
LUK 8:18 Y quiri', xa rix nic'oxaj rutzij ri Dios, tiyaca-ka pa iwánima. Roma ri can c'o ruyacon pa ránima, can xtiyo'x más che. Pero ri nic'oxan rutzij ri Dios y xa man nuyec ta ka pa ránima, ri jani' oc nunojij raja' chi c'o riq'uin, hasta ri' xtimaj che, xcha' ri Jesús.
LUK 8:19 Y ri rute' y ri je rach'alal ri Jesús xepe c'a anchi' c'o-wi raja'. Pero man xetiquier ta xe'apon-apo c'a riq'uin, roma je q'uiy winak quimolon-qui' riq'uin ri Jesús.
LUK 8:20 Y x-ix-apo che ri Jesús: Ri ate' y ri awach'alal jatquiyoben chojay, je-petenak chi jatoquitzu'.
LUK 8:21 Pero raja' xu'ij: Ri winak ri yec'oxan y niqui'en ri nu'ij rutzij ri Dios, jari' ri je nte' y je wach'alal, xcha' ri Jesús.
LUK 8:22 Y jun k'ij ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-e pa jun canoa. Y c'ajari' xu'ij chique: Jo' juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'). Y xebe.
LUK 8:23 Y ri Jesús xwer-ka cuando xebe parui' ri ya'. Y cuando ja' je-benak, xpe jun nimalaj quiek'ik' chiri' parui' ri ya'. Romari' ri canoa anchi' je-benak-wi, xoc ya' chupa y juba' ta chic nibe chuxe' ya'.
LUK 8:24 Xepe ri discípulos xquic'asoj ri Jesús y xqui'ij che: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Cami jojcom, xecha' che. Y ri Jesús xcataj-pe y xu'ij: Tiq'uis-e ruchuk'a' ri quiek'ik' y titane-ka ri ya'. Y quiri' xbanataj. Ri quiek'ik' xq'uis-e ruchuk'a' y xtane-ka chuka' ri ya'.
LUK 8:25 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: ¿Anchique roma man xiya' ta iwánima wiq'uin? Pero ri discípulos quixi'n-qui'. Can anchique la xquitzu' ri xbanataj, y can niquic'utula' chiquiwech: ¿Anchique c'a achi re'? Roma can nich'o'n chique ri quiek'ik' y ri ya', y can yeniman che.
LUK 8:26 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), chiri' pa jun lugar rubinan Gadara, ri c'o-apo chech ri Galilea.
LUK 8:27 Y cuando ri Jesús xel-pe chupa ri canoa, xapon jun achi aj-chiri' pa tenemit riq'uin. Y ri achi re' q'uiy yan tiempo ri jec'o-pe itzel tak espíritus riq'uin. Romari' man jun rutziak nucusaj, ni man nic'ue' ta chirocho. Xa ja ri cementerio richi ri tenemit ri', ri oconak rocho.
LUK 8:28 Y ri achi re', can xe xutzu' ri Jesús, can ja' xbexuquie' chech. Y can nisiq'uin nich'o'n-apo che ri Jesús, y nu'ij: Ret Jesús ri Ralc'ual ri nimalaj Dios, ¿anchique najo' chue? Tabana' jun favor man quinach'ujrisaj.
LUK 8:29 Ri achi xu'ij quiere' che roma ri Jesús xu'ij yan che ri itzel espíritu chi tel-e riq'uin ri achi. Roma q'uiy yan tiempo tic'ue' riq'uin. Y can q'uiy mej (paj) ri winak quiximon ruk'a-rakan ri achi re' riq'uin ch'ich' y cadenas, pero man je-tiquirinak ta riq'uin. Roma ri achi re' yerukupij ri cadenas ri anchok che ximon-wi, y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin nu'on che chi nibe pa tz'iran rech-ulef.
LUK 8:30 Y ri Jesús xuc'utuj che ri achi: ¿Anchique abi'? Y ri achi xu'ij: Legión nubi', xcha'. Quiri' xu'ij ri achi roma can je q'uiy ri itzel tak espíritus ri jec'o riq'uin.
LUK 8:31 Y ri itzel tak espíritus re' can xquic'utuj favor che ri Jesús, chi xa yerulesaj-e riq'uin ri achi, man quierutak chupa ri nimalaj jul k'eku'm, qui-lugar ri itzel tak espíritus, xecha'.
LUK 8:32 Y chunakaj apo ri lugar ri', parui' jun juyu', can je q'uiy ak yewa', romari' ri itzel tak espíritus xquic'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar chique chi ye'oc quiq'uin ri ak ri'. Y ri Jesús xu'ij chique chi utz.
LUK 8:33 Y ri itzel tak espíritus can ja' xe'el-e riq'uin ri achi, y xebe'oc quiq'uin ri ak. Conojel ri ak ri' junanin xebexule-pe chech jun juyu' can pa'l-rech y c'a pa ya' xebeka-wi. Y chiri' xejik'-wi conojel.
LUK 8:34 Y cuando ri yechajin quichi ri ak, xquitzu' ri xbanataj, xelumaj (xenimaj); y reje' xbequiya' can rutzijol pa tenemit y pa tak juyu'.
LUK 8:35 Y ri winak ri xec'oxan ri xbanataj, xepe chi xoquitzu'. Y cuando xeloka riq'uin ri Jesús, xquitzu' chi ri achi ri xe'leses-e ri itzel tak espíritus riq'uin, ch'ocol-apo riq'uin ri Jesús, rucusan rutziak, y man nu'on ta chic ri anche'l rubanon-pe. Pero ri winak ri' xa xquixi'j-qui' cuando xquitzu' ri achi re'.
LUK 8:36 Y xtzijos chuka' chique ri xbanataj. Ronojel re' xtzijos chique coma ri winak ri can jec'o-apo ri xquitzu' cuando xe'leses ri itzel tak espíritus riq'uin ri achi, roma ri Jesús.
LUK 8:37 Riq'uin ronojel ri xbanataj, ri winak aj-chiri' pa Gadara xquic'utuj favor che ri Jesús chi tel-e chiri' pa Gadara. Ri winak ri' xqui'ij quiri' roma yalan quixi'n-qui'. Romari' ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-e pa canoa, y ja' xebe.
LUK 8:38 Y ri achi ri xe'leses-e ri itzel tak espíritus riq'uin, nuc'utuj favor che ri Jesús chi tuya' lugar che chi nibe riq'uin. Pero ri Jesús xu'ij che chi tic'ue' can:
LUK 8:39 Catzolaj chi'awocho, y atzijoj ri xu'on ri Dios awiq'uin, xuche'x. Y ri achi can xberutzijoj-wi chirocho, y chique conojel winak pa rutenemit xutzijoj ri xu'on ri Jesús riq'uin.
LUK 8:40 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xetzolaj c'a juc'an chic ruchi-choy (ruchi-ya'), ri winak jec'o chiri' can yequicot xequic'ul-apo, roma ri winak ri' can ja ri Jesús quiyoben.
LUK 8:41 Xapon chuka' jun achi rubinan Jairo. Ri achi re' c'o jun rusamaj chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios y ja raja' ri encargado chiri'. Ri Jairo xbexuquie' chech ri Jesús, y xuc'utuj favor che chi tibe riq'uin chirocho,
LUK 8:42 roma can xe jun oc rumi'al c'o, ri c'o la'k jun cablajuj rujuna' y ya nicom. Y cuando ri Jesús y ri je-benak riq'uin xquitz'om-e bey chi yebe chirocho ri Jairo, can je q'uiy winak xquitzeklebej-e. Y roma can je q'uiy winak je-benak, man utz ta chic yebin, xa can niquipitz' ri Jesús je-benak.
LUK 8:43 Chiquicojol ri winak, benak jun ixok yawa'. Ri ixok re' c'o yan cablajuj juna' nibin ruquiq'uiel, y man nitane' ta. Xuq'uis yan ronojel ru-mero, roma benak yan quiq'uin q'uiy winak ri yek'oman, y man jun chique reje' tiquirinak ta ruk'oman ri ruyabil.
LUK 8:44 Ri ixok ri' xunim-apo-ri' chirij ri Jesús, y xutz'om-apo juba' ri ruchi-rutziak ri Jesús. Y can ja' xtane' ruquiq'uiel ri nibin.
LUK 8:45 Y ri Jesús xuc'utuj: ¿Ancu'x (Anchique) xtz'amo-pe wichi? Conojel niqui'ij chi reje' man xquitz'om ta, romari' ri Pedro y ri ch'aka chic discípulos xqui'ij che ri Jesús: Ajaf, ret najo' nana'ej ancu'x (anchique) xatrutz'om. Pero we' cuesta nana'ej, roma je q'uiy winak niquipitz'-qui' y niquinimila-qui' chawij, y ret nac'utuj: ¿Ancu'x (Anchique) xtz'amo-pe wichi?
LUK 8:46 Pero ri Jesús xu'ij: C'o jun ri xirutz'om-pe, roma can xinna' chi c'o jun ri xinc'achojrisaj riq'uin ri uchuk'a' c'o wiq'uin, xcha'.
LUK 8:47 Y cuando ri ixok xutzu' chi xna'ex, nibarbot xoxuquie' chech ri Jesús. Y chiquiwech conojel ri winak xu'ij-apo che ri Jesús anchique roma xutz'om ruchi-rutziak. Y xu'ij chuka' chi can xe xutz'om ruchi-rutziak ri Jesús, can ja' xtane-ka ruyabil.
LUK 8:48 Ri Jesús xu'ij che: Numi'al, xacolotaj roma xaya' awánima wiq'uin. Cami c'a, catzolaj; ri awánima xril yan uxlanen, xuche'x.
LUK 8:49 Y c'a nitzijon ri Jesús riq'uin ri ixok, cuando c'o jun xoka ri petenak chirocho ri Jairo, ri achi encargado chiri' pa sinagoga. Ri jun ri' xoru'ij che ri Jairo: Man tac'uaj chic ri Maestro, ri Jesús, roma ri ami'al xa xcom yan.
LUK 8:50 Pero ri Jesús xuc'oxaj, y xu'ij che ri Jairo: Man tuxi'j-ri' awánima roma ri xo'ix chawe. Taya' awánima wiq'uin, y ri ami'al xtic'astaj, xuche'x.
LUK 8:51 Y cuando xe'apon chirocho ri Jairo, ri Jesús xe chique ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri je ru-discípulos, y chique ri rute-rutata' ri ac'ual caminak xuya' lugar chi xe'oc-apo riq'uin.
LUK 8:52 Conojel yalan niquibisoj y nicok'ej ri xten ri'. Pero ri Jesús xu'ij chique: Man chic tiwok'ej ri xten, roma raja' xa man caminak ta, raja' xe niwer, xcha'.
LUK 8:53 Pero reje' xa xetze'n chirij ri Jesús, roma quieta'n chi can caminak-wi ri xten.
LUK 8:54 Y ri Jesús xutz'om ruk'a' ri xten caminak y xu'ij: Nóya, cacataj.
LUK 8:55 Y ri xten can xtzolaj-pe ri ránima riq'uin, y can ja' xcataj-pe. Y ri Jesús xu'ij chi tiyo'x ruway.
LUK 8:56 Y ri te'j-tata'j can anchique la xquina' cuando xquitzu' ri xbanataj riq'uin ri calc'ual. Y ri Jesús xu'ij chi can man tiquitzijoj ri xbanataj chiri'.
LUK 9:1 Ri Jesús xeroyoj ri cablajuj ru-discípulos, y xuya' uchuk'a' chique chi yequilesaj ronojel quiwech itzel tak espíritus, y chuka' chi yequic'achojrisaj yawa'i'. Y man xe ta chuka' xuya' uchuk'a' chique, xa can xuya' chuka' lugar chique chi niquicusaj ri uchuk'a' ri'.
LUK 9:2 Y xerutak-e chi xbequitzijoj ri ru-gobierno ri Dios, y chi chuka' yequic'achojrisaj yawa'i'.
LUK 9:3 Y ri Jesús xu'ij chique chuka': Cuando xquixbe, can man jun anchique tic'uaj. Man tic'uaj ich'ami'y, man tic'uaj ichim, ni wey, ni mero. Y man tic'uaj jun chic itziak, xa can xe ri icusan-e.
LUK 9:4 Y ri jay anchi' xquixapon-wi pa jun tenemit, chiri' quixc'ue-wi-ka. C'a jixel-pe chupa ri tenemit, c'ajari' xtiya' can ri jay anchi' xixc'ue-wi.
LUK 9:5 Y xa chupa jun tenemit man utz ta nic'ul iwech coma ri winak, tiya' can y titota' can ri pokolaj ri c'o pa tak iwakan chiquiwech ri winak, chi quiri' tiquina'ej chi can man utz ta ri xqui'en, xcha' ri Jesús.
LUK 9:6 Y ri discípulos can xebe-wi. Xebe pa tak cocoj tenemit chi xbequitzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Y xequic'achojrisaj chuka' yawa'i' ronojel lugar anchi' xek'ax-wi.
LUK 9:7 Y ri Herodes ri gobernador can yeruc'oxaj ronojel ri yeru'on ri Jesús. Pero man nril ta anchique nunimaj, roma jec'o ye'in chi ri nibano ri' ja ri Juan Bautista c'astajinak chic pe. Ri Juan can caminak chic ri tiempo ri'.
LUK 9:8 Jec'o chuka' ye'in chi ri Jesús ja ri Elías ri xtzolaj-pe. Y ch'aka chic winak niqui'ij chi ri Jesús jun chique ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, ri xbec'astaj-pe.
LUK 9:9 Y ri Herodes nu'ij: ¿Anchique como achi ri Jesús re'? Roma q'uiy yenc'oxaj chirij. Pero man ja' ta ri Juan Bautista, roma ri Juan ja ren xitako chi xkupix rukul, xcha'. Y ri Herodes xucanola' modo chi xutzu' ta ri Jesús.
LUK 9:10 Y cuando ri ru-apóstoles ri Jesús xetzolaj-pe chi xbequibana' rusamaj ri Dios, xquitzijoj che ri Jesús ri xqui'en. Y ri Jesús xeruc'uaj-e y xebe pa jun tz'iran rech-ulef. Y ri lugar re' chi ri tenemit rubinan Betsaida.
LUK 9:11 Y cuando ri winak xquina'ej ri Jesús y ri ru-apóstoles, xebe chuka' reje'. Y cuando ri winak re' xe'apon riq'uin ri Jesús, raja' can utz xuc'ul quiwech y xtzijon chuka' chique chirij ri ru-gobierno ri Dios. Y chuka' xeruc'achojrisaj yawa'i'.
LUK 9:12 Y cuando ya nika-ka ri k'ij, ri cablajuj discípulos xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: Ta'ij chique ri winak re' chi quiebe y te'quicanoj anchi' yebewer-wi, y chuka' te'quicanoj quiway pa tak cocoj tenemit y pa ch'aka chic lugar ri jec'o-pe nakaj. Roma anchi' jojc'o-wi cami, xa man jun winak jec'o, xecha' che.
LUK 9:13 Pero ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Tiya' quiway rix. Y reje' xqui'ij che ri Jesús: We' man q'uiy ta wey c'o chi nakaya' chique, xe wo'o' wey y ca'i' quer. Ri winak re' yewa', pero xa ne'kalok'o' wey, xecha'.
LUK 9:14 Roma ri winak can je q'uiy. Y xe achi'a' jec'o la'k wo'o' mil. Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Ti'ij chique ri winak re' chi quiech'oquie' chi nic'aj tak ciento, xcha' chique.
LUK 9:15 Y can quiri' xqui'en, y ri winak can xech'oquie' conojel.
LUK 9:16 Y ri Jesús xeruli'ej pa ruk'a' ri wo'o' wey y ca'i' quer, xtzu'n chicaj y xuya' matiox che ri Dios. Y ri Jesús xeruper ri wey y ri quer, xuya-e chique ri ru-discípulos chi niquiya' chique ri winak.
LUK 9:17 Can conojel xewa' utz, y can utz xnoj quipa. Y c'a c'o cablajuj chaquech wey y quer xmol can.
LUK 9:18 Y jun k'ij ri Jesús c'o aparte roma nu'on orar, y ri ru-discípulos can jec'o chuka' riq'uin. Y c'ajari' ri Jesús xuc'utuj chique ri ru-discípulos: ¿Jin ancu'x (anchique) ren niqui'ij ri winak?
LUK 9:19 Y reje' xqui'ij che: Jec'o ye'in chi ja ret ri Juan Bautista. Jec'o ch'aka chic niqui'ij chi jat Elías, ri jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios ojer can. Y jec'o chuka' ri ye'in chi ret jat jun chic chique ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can, y cami xac'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', xecha' che ri Jesús.
LUK 9:20 Y raja' xuc'utuj chique ri ru-discípulos: Y rix ¿anchique ni'ij? xcha' chique. Y ri Pedro can ja' xu'ij che ri Jesús: Ja ret ri Cristo, ri jat-takon-pe roma ri Dios.
LUK 9:21 Pero ri Jesús can xuchelebej chique ri ru-discípulos chi can man tiquitzijoj chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios.
LUK 9:22 Y xu'ij chuka' chique: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, nink'axaj na q'uiy sufrimiento. Can itzel xquitz'et coma ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, coma ri nimalaj tak sacerdotes y chuka' coma ri maestros chi ri ley. Y xquicamises, pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xcha' ri Jesús.
LUK 9:23 Y c'ajari', chique conojel xu'ij-wi: Xa c'o jun nrojo' yirutzeklebej, man tupokonaj-ri' nu'on sufrir, xa can tu'ona' anche'l can ruc'uan ru-cruz. Man tu'on ri nurayij raja'. Xa c'o jun nunojij chi nitiquier nu'on quiri' k'ij-k'ij, can tipe wiq'uin y quirutzeklebej.
LUK 9:24 Roma xa c'o jun ri yalan nrojo' ri ruc'aslen we' chech-ulef, man xtiril ta ruc'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man nupokonaj ta ri', más que nicamises woma ren, can xticolotaj y xtiril ruc'aslen ri manak xtiq'uis.
LUK 9:25 Y ¿anchique nuch'ec jun winak xa nic'ue' ta ronojel ri beyomel ri c'o chech-ulef riq'uin y xa man nicolotaj ta? Xa ruyon nuya-ka-ri' chupa ri camic y xtiq'uis jumul.
LUK 9:26 Y xa c'o chuka' jun chiwe rix niq'uix nuk'alajij chi jinruniman ren y runiman ri nutzij, ren chuka' ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquiq'uix nin-ij chi ri jun winak ri' wichi ren. Quiri' xtin-en cuando xquipe chic jun mej (bey), cuando xtik'alajin chi can jin Rey-wi, y junan chic nuk'ij riq'uin ri Nata' y je-petenak wiq'uin ri lok'olaj tak ángeles.
LUK 9:27 Y can ketzij ri nin-ij chiwe, chi ri Dios can xtoc'ue' pa kawi' y xkojru'on gobernar. Y jec'o chiwe rix ri man xquiecom ta, c'a tiquitzu' na ri', xcha' ri Jesús.
LUK 9:28 Y c'o yan la'k jun semana ri' cuando ri Jesús tich'o'n chiquiwech ri winak, raja' xerucha' ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo chi junan xbe quiq'uin parui' jun juyu' chi xberu'ona' orar.
LUK 9:29 Y cuando ri Jesús nu'on orar, xjalataj rech y chuka' ri rutziak yalan rusakil xu'on y nich'ich'an.
LUK 9:30 Y cuando ri je oxi' ri je-benak riq'uin xquitzu', yetzijon yan chic riq'uin ri Jesús ca'i' achi'a'; jun ja ri Moisés y ri jun chic ja ri Elías. Reje' je rusamajel ri Dios ri xec'ue' ojer can tiempo.
LUK 9:31 Ri je ca'i' re' jec'o pa jun nimalaj sakil, y yetzijon chirij ri camic ri xtuc'uaj ri Jesús pa Jerusalem; roma ja samaj ri' ri yo'n-pe che roma ri Dios.
LUK 9:32 Y ri Pedro y ri je ca'i' chic, más que c'o quiwaran, xquicoch', y xquitzu' ri nimalaj rusakil ri Jesús, y xequitzu' chuka' ri je ca'i' chic achi'a' ri jec'o riq'uin ri Jesús.
LUK 9:33 Y cuando ri ca'i' achi'a' ri' ja niquiya' can ri Jesús chi yebe, ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, we' utz kabanon. Kabana' oxi' tak jay, jun awichi ret, jun chi ri Moisés y ri jun chic chi ri Elías. Ri Pedro quiri' xu'ij-apo y man reta'n ta anchique roma xch'o'n-apo. Xa man reta'n ta anchique yeru'ij-apo.
LUK 9:34 Y c'a nitzijon-apo raja' che ri Jesús cuando c'o jun ajawa' (mukul) ri xka-pe pa quiwi'. Y xquixi'j-qui' cuando xquina' chi jec'o chic chupa ri ajawa' (mukul) ri'.
LUK 9:35 Y chupa ri ajawa' (mukul) c'o Jun ri xch'o'n-pe y xu'ij: Jare' ri Walc'ual, y yalan ninjo'. Can tic'oxaj ri nu'ij raja', xcha-pe ri Dios chicaj.
LUK 9:36 Y cuando quic'oxan chic ronojel ri', xquitzu' chi ri Jesús xa ruyon chic c'o. Y reje' q'uiy tiempo xk'ax y man jun anchok che xquitzijoj-wi ri xquitzu' chiri' parui' ri juyu'.
LUK 9:37 Y pa ruca'n k'ij, cuando ri Jesús y ri je oxi' ru-discípulos xeka-pe parui' ri juyu', can je q'uiy winak ri xec'ulu-apo quichi.
LUK 9:38 Y jun achi ri c'o chiquicojol ri winak, xch'o'n-apo che ri Jesús: Maestro, xcha-apo che. Ren xe jun walc'ual c'o. Tabana' favor tatzu' juba',
LUK 9:39 roma c'o jun itzel espíritu nitz'amo richi. Y cuando nutz'om, can nu'on che chi yalan nisiq'uin, y can nupiq'uiq'uiej ruch'acul, y chuka' nu'on che chi niwokok-pe pa ruchi'. Ri itzel espíritu re' yalan ch'a'oj nu'on che ri walc'ual, y c'aronaj nuya' can.
LUK 9:40 Romari' xonc'utuj yan favor chique ri a-discípulos chi tiquilesaj ri itzel espíritu re' riq'uin ri walc'ual, pero xa man yetiquier ta, xcha' ri achi.
LUK 9:41 Y ri Jesús ja' xu'ij: Can man jun winak chupa ri tiempo re' ruyo'n ta juba' ránima riq'uin ri Dios. Xa conojel je-satzinak (je-sachinak). ¿Jani' tiempo ninojij rix chi xquic'ue' iwiq'uin? ¿Can jani' tiempo xquitiquier xquixincoch', ni'ij rix? Tac'ama-pe we' ri awalc'ual, xcha' ri Jesús.
LUK 9:42 Y cuando ri ala' xapon-apo riq'uin ri Jesús, ri itzel espíritu riq'uin ruchuk'a' xupiq'uiq'uiej ri ala' y xutorij pa ulef. Ri Jesús cof xch'o'n che ri itzel espíritu, y xu'ij che chi tel-e riq'uin ri ala'. Y ri Jesús xucol ri ala' ri' chech ri itzel espíritu, y xujach-e che ri rutata'.
LUK 9:43 Y conojel ri winak xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' chi ri Dios can yalan-wi nim. Y cuando ri winak yetzijon chiquiwech roma xsatz quino'j (xsach quic'u'x) chirij ri ala' ri xc'achoj roma ri Jesús, ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos:
LUK 9:44 Tic'oxaj jabel ri tzij re', y man timestaj: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquijach pa quik'a' ri winak ri itzel yetz'eto wichi, xcha'.
LUK 9:45 Y ja tzij re' man xqui'en ta entender ri discípulos, roma ewan chiquiwech. Y niquixi'j-qui' niquic'utuj che ri Jesús anchique ri xu'ij.
LUK 9:46 Y ri ru-discípulos ri Jesús xquich'ojij chiquiwech ancu'x (anchique) chique reje' ri más c'o ruk'ij.
LUK 9:47 Pero ri Jesús can reta'n anchique niquinojij pa tak cánima ri ru-discípulos. Romari' raja' xberuc'ama-pe jun ac'ual y xupoba' riq'uin.
LUK 9:48 Y xu'ij chique ri ru-discípulos: Xa c'o jun ri jinruniman y can niquicot nuc'on-ka jun ac'ual ri anche'l re', man xe ta nuc'on-ka ri ac'ual, xa can xquiruc'on-ka chuka' ren. Y ri yiruc'on-ka ren, can nuc'on-ka ri takayon-pe wichi. Y xa chiwech rix c'o jun ri manak ruk'ij, xa jari' ri más c'o ruk'ij, xcha' ri Jesús.
LUK 9:49 Y xpe ri Juan xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Roj xkatzu' jun achi ri pa abi' ret yerulesaj itzel tak espíritus. Pero roma xa man kaq'uin ta roj c'o-wi, xka'ij che que man chic tu'on quiri'.
LUK 9:50 Y ri Jesús xu'ij che ri Juan: Man chic ti'ij quiri' che. Roma ri man ruyowal ta chakij roj, can kaq'uin roj c'o-wi.
LUK 9:51 Y cuando xa noka yan k'ij chi ri Jesús nitzolaj-e chicaj, raja' can xunojij chi nibe pa tenemit Jerusalem.
LUK 9:52 Y jec'o chuka' ri xerutak-e na'ey. Y ri xetak-e, xebe pa jun co'l tenemit ri c'o pa Samaria, chi xbequicanoj jun jay anchi' xte'uxlan-wi ri Jesús y ri je-benak riq'uin.
LUK 9:53 Pero ri winak aj-chiri' pa tenemit man xquijo' ta chi xc'ue-ka ri Jesús quiq'uin, roma xquina'ej chi xa pa Jerusalem benak-wi.
LUK 9:54 Cuando ri discípulos quibinan Jacobo y Juan xquina'ej chi ri winak man niquijo' ta ri Jesús, xqui'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿najo' nakac'utuj chi tika-pe k'ak' chicaj pa quiwi' ri winak re' chi yeruq'uis, anche'l xu'on ri Elías, ri jun achi ri xk'alajin rutzij ri Dios ojer can? xecha'.
LUK 9:55 Y ri Jesús xerutzu' y xeruch'olij. Y xu'ij chique: Rix ni man iweta'n ta anchique espíritu c'o iwiq'uin.
LUK 9:56 Roma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, man xipe ta we' chech-ulef chi yenq'uis winak, ren xa xipe chi yencol, xcha'. Y ri Jesús y ri ru-discípulos xebe chic pa jun tenemit co'l oc.
LUK 9:57 Y cuando reje' ja je-benak, c'o jun achi xch'o'n-apo che ri Jesús y xu'ij: Ajaf, ren ninjo' jatintzeklebej ri xabachi' (xama'anchi') xcatapon-wi.
LUK 9:58 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: Ri utif, can c'o-wi quijul anchi' yec'ue-wi; y quiri' chuka' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, can c'o chuka' quisoc. Pero ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can man jun wocho anchi' yinuxlan-wi, xcha' ri Jesús che ri achi ri'.
LUK 9:59 Y ri Jesús xu'ij che jun chic achi: Quinatzeklebej. Pero ri achi re' xu'ij: Ajaf, ren can ninjo-wi jatintzeklebej, pero taya' lugar chue chi ninmuk na e ri nata', c'ajari' xquibe chawij.
LUK 9:60 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi re': Ri je caminak quiemuk coma ri je caminaki' chupa ri quimac. Pero ret, atzijoj ri ru-gobierno ri Dios.
LUK 9:61 Y c'o chic jun ri x-in che ri Jesús: Ajaf, ren ninjo' jatintzeklebej. Pero na'ey, taya' lugar chue chi yibech'o'n can chique ri nte-nata' y chique ri je wach'alal, xcha'.
LUK 9:62 Pero ri Jesús xu'ij che: Ri achi ri nic'uan ri arado, chi nusamajij jun ulef, man utz ta nitzu'n can chirij, roma man utz ta ntel ri rusamaj. Y quiri' chuka' ri winak ri nunimaj ri Dios, man utz ta chi nutzu' ri yebanataj can chirij. Roma xa quiri' xtu'on, can man utz ta chi nisamaj pa rusamaj ri Dios chi nutzijoj ri ru-gobierno ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 10:1 Y cuando xebanataj yan ronojel re', ri Ajaf Jesús xerucha' ch'aka chic achi'a' chi yesamaj riq'uin. Raja' xerucha' setenta achi'a', chi xerutak-e chi caca'. Xerutak pa tak tenemit y pa ch'aka chic lugar anchi' xtapon-wi raja'.
LUK 10:2 Y ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri xerucha': Can ketzij-wi chi ri samaj chi nitzijos rutzij ri Dios, can q'uiy; pero ri samajel xa man je q'uiy ta. Romari' tic'utuj che ri Rajaf ri samaj, chi quierutaka-pe más samajel chiquicojol ri winak ri nic'atzin chi niquic'oxaj rutzij.
LUK 10:3 Y cami can jixintak-e. Y tina-iwi', rix xa jix anche'l alaj tak ral oveja ri jixapon chiquicojol winak je anche'l utif.
LUK 10:4 Y man tic'uaj ichim, ni man tic'uaj mero, y man tic'uaj chuka' jun chic par ixajab. Y chuka' can man quixpa'e-ka chi ye'iben saludar ri winak pa tak bey.
LUK 10:5 Y cuando jixapon pa jun jay, ri na'ey niben, ja ri ye'iben saludar. Y ni'ij chique: Ja' ta ri uxlanen chi ri Dios ri xtic'ue' iwiq'uin chupa ri jay re'.
LUK 10:6 Y xa chupa ri jay ri' ri winak xquiequicot iwiq'uin chi niquic'oxaj rutzij ri Dios, ri uxlanen chi ri Dios can xtic'ue-wi quiq'uin. Pero ri winak ri man utz ta niquic'oxaj rutzij ri Dios, ri uxlanen man xtic'ue' ta can quiq'uin.
LUK 10:7 Y cuando xquixapon pa jun tenemit, can quixc'ue-ka chupa ri jay ri anchi' utz nic'ul iwech, titija' y tikumu' ri xtisipes chiwe; roma jun samajel can nic'atzin nitoj roma ri samaj ri nu'on. Y man tijal ri jay anchi' xixoc-wi na'ey. Xa can chiri' quixc'ue-wi ri jani' tiempo xquixc'ue' chupa ri tenemit.
LUK 10:8 Y quiri' chuka' tibana' cuando jixapon xabachique (xama'anchique) tenemit anchi' utz nic'ul iwech. Can titija' ronojel ri nisipes chiwe.
LUK 10:9 Quie'ic'achojrisaj chuka' ri yeyawaj ri jec'o chiri', y ti'ij chique: Ri ru-gobierno ri Dios, nakaj chic c'o-wi-pe.
LUK 10:10 Pero xa jixapon pa jun tenemit anchi' man utz ta nic'ul iwech, quixel-pe pa tak bey chi ri tenemit y ti'ij chique ri winak:
LUK 10:11 Ri pokolaj chi ri tenemit re' ri c'o chikakan, nakatota' can chiwech, chi nitemaj chi can man utz ta ri xiben roma man xic'ul ta jabel kawech. Y titemaj chuka' chi ri ru-gobierno ri Dios, nakaj chic c'o-wi, y rix can xsuj chiwe, quixcha' chique.
LUK 10:12 Y ri Jesús xu'ij-e chuka' chique: Chupa ri k'ij cuando ri winak xquie'an juzgar roma ri Dios, ri winak chi ri tenemit anchi' man utz ta xc'ul iwech, can más nim ri castigo ri xtika pa quiwi', que chech ri castigo ri xtiyo'x pa quiwi' ri aj-Sodoma.
LUK 10:13 Romari' juya' (juyu') quiwech ri jec'o pa tenemit Corazín, y chuka' juya' (juyu') quiwech ri jec'o pa tenemit Betsaida, roma can q'uiy milagros xe'an chiquiwech y man xquinimaj ta rutzij ri Dios. Roma xa ta pa tenemit Tiro y Sidón xe'an-wi ri milagros re', ri winak chi ri ca'i' tenemit ri' xquiya' yan ta can ri quimac y niqui'en yan ta ri nrojo' ri Dios, quicusalo'n ta chic quitziak richi bis, y quiyalo'n ta chaj chiquij, chi quiri' k'alaj chi yebison roma yalan ri quimac ri jequibanon.
LUK 10:14 Pero chupa ri k'ij cuando xti'an juzgar ri rech-ulef, ri jec'o pa Corazín y ri jec'o pa Betsaida can más-wi castigo xtika pa quiwi', que chiquiwech ri aj-Tiro y aj-Sidón.
LUK 10:15 Y ri jec'o pa tenemit Capernaum can niquinojij chi yebe chicaj riq'uin ri Dios y can yalan quik'ij xtiyo'x. Pero xa man quiri' ta. Xa xtikases quik'ij, roma xa c'a chupa ri lugar chi castigo xquiebeka-wi.
LUK 10:16 Y anchique winak ri xquixruc'on-ka jabel chi nuc'oxaj rutzij ri Dios, can ja ren ri yiruc'oxaj. Y ri jun ri man nrojo' ta jixruc'oxaj roma rutzij ri Dios, can ja chuka' ren ri man yiruc'oxaj ta; y ri man yiruc'oxaj ta ren, can quiri' chuka' nu'on che ri Dios ri takayon-pe wichi, xcha-e ri Jesús chique ri setenta achi'a' ri xerucha'.
LUK 10:17 Y cuando xetzolaj-pe ri setenta achi'a' roma xbequibana' ri samaj ri bin-e chique y xeloka riq'uin ri Jesús, yalan yequicot, y xqui'ij che: Ajaf, ri itzel tak espíritus can xquinimaj katzij cuando pa abi' ret xojch'o'n-wi chique.
LUK 10:18 Y ri Jesús xu'ij chique: Ja', can ketzij ri ni'ij. Roma ren can xintzu' chi ri Satanás xuna' yan chi xch'acataj, roma can anche'l nu'on ri rayo chicaj, quiri' xu'on raja' cuando xtzak-pe.
LUK 10:19 Ren can nuyo'n-wi uchuk'a' chiwe chi nich'ec ruchuk'a' ri itzel, y chuka' más que jixpa'e' pa quiwi' cumetz y alacrán ri yeruya' pa ibey, can man jun anchique xtic'ulumaj pa ruk'a'.
LUK 10:20 Pero rix man quixquicot xe roma ri itzel tak espíritus jixquinimaj. Más quixquicot pa tak iwánima roma can tz'iban ri ibi' chicaj riq'uin ri Dios.
LUK 10:21 Y chupa ri misma hora ri', ri Espíritu Santo can xu'on che ri Jesús chi yalan xquicot pa ránima; y ri Jesús xu'ij: Matiox ninya' chawe Nata' Dios, ret ri jat Rajaf ri rocaj y ri rech-ulef, roma man xak'alajij ta ri utzilaj atzij chiquiwech ri winak ri can niquina' chi yalan q'uiy quieta'n. Xa ja chiquiwech ri winak ri manak más quieta'n xak'alajij-wi ri utzilaj atzij. Can quiri-wi Nata' Dios, roma jari' ri najo' ret, xcha' ri Jesús pa ru-oración.
LUK 10:22 Y c'ajari' raja' xu'ij: Ri Nata' Dios can ronojel ruyo'n-pe pa nuk'a'. Y man jun chic etamayon jin ancu'x (anchique) ren, xe ri Nata' ri etamayon. Y man jun chuka' etamayon ancu'x (anchique) ri Nata', xe ren ri Ralc'ual, y ri winak anchok che xtinjo' xtink'alajij-wi ren, xtuna'ej ancu'x (anchique) ri Nata'.
LUK 10:23 Y ri Jesús xerutzu' ri ru-discípulos y xe chique reje' xu'ij-wi: Jabel quixquicot rix, roma can nitzu' riq'uin ri iwech. Y chuka' can jabel quiequicot ri ch'aka chic winak ri niquitzu' ronojel re'.
LUK 10:24 Y can nin-ij chiwe, chi je q'uiy ri achi'a' ri xek'alajin ri tzij ri x-ix chique roma ri Dios y ri reyes ri xec'ue' ojer can, reje' can c'o ta xquijo' xquitzu' ri nitzu' rix cami, y man xquitzu' ta. Xquijo' ta chuka' xquic'oxaj ri nic'oxaj rix cami, y man xquic'oxaj ta chuka', xcha'.
LUK 10:25 Y c'o jun maestro chi ri ley xcataj-pe y xch'o'n-apo che ri Jesús, roma nrojo' nutojtobej ri Jesús. Maestro, xcha' che. ¿Anchique utz nin-en ren chi quiri' ninwil ri c'aslen ri man niq'uis ta? xcha'.
LUK 10:26 Ri Jesús xu'ij che: ¿Anchique nu'ij ru-ley ri Moisés? ¿Y anchique na'an entender ret?
LUK 10:27 Y ri maestro xu'ij che ri Jesús: Ri ley nu'ij chi tajo' ri Dios ri Awajaf. Tajo' riq'uin ronojel awánima. Tajo' chupa ronojel ri ac'aslen, riq'uin ronojel awuchuk'a', y riq'uin chuka' ri ano'j (ana'oj). Y can anche'l najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak.
LUK 10:28 Y ja cuando ri Jesús xu'ij che ri maestro: Can ketzij ri xa'ij. Cami c'a, xa xta'an ronojel re', xtawil ri c'aslen ri man niq'uis ta, xcha' ri Jesús che.
LUK 10:29 Pero ri maestro can xrojo' xuto' ri rutzij, romari' xuc'utuj chic apo che ri Jesús y xu'ij: ¿Ancu'x (Anchique) ri winak ri utz yenjo' anche'l ninjo-ka-wi' ren?
LUK 10:30 Y ri Jesús c'ajari' xutzijoj jun ejemplo che ri maestro: C'o jun achi ri elenak-pe pa tenemit Jerusalem y xulan-ka chi napon c'a pa tenemit Jericó. Pero ri achi re' xebe'el-pe elek'oma' chirij pa bey, y ri elek'oma' ri' ronojel xquimaj che. Hasta ri rutziak ri rucusan xquimaj-e che. Ri elek'oma' xebe, pero na'ey yalan xquich'ey can. Ri achi xpoq'uie' can chiri' pa bey anche'l jun caminak.
LUK 10:31 Y c'o jun sacerdote ri petenak chuka' chupa ri bey ri'. Y cuando ri sacerdote re' xutzu' chi poc'ol ri achi chiri' pa bey, ja chic ri jun ruchi-bey xk'ax-wi.
LUK 10:32 Y quiri' chuka' jun achi levita, ri yeto'n quichi ri sacerdotes pa rocho ri Dios, petenak chuka' chupa ri bey ri'. Y cuando ri levita re' xapon chupa ri lugar ri', xutzu' chuka' ri achi, y can anche'l xu'on ri sacerdote, can quiri' chuka' xu'on raja'. Xe xutzu' ri achi poc'ol pa bey, xa ja chuka' ri jun chic ruchi-bey xk'ax-wi.
LUK 10:33 Pero c'o jun achi aj-Samaria ri petenak chuka' chupa ri bey ri', y can nik'ax na riq'uin ri achi ri poc'ol can pa bey, ri achi ch'ayon can coma elek'oma'. Y cuando ri aj-Samaria xutzu' ri achi poc'ol pa bey, can xujoyowaj rech roma ri rubanon.
LUK 10:34 Romari' xbe-apo riq'uin, xutzu' anchique rubanon, xeruk'omaj che aceite olivo y vino ri anchi' socotajnak-wi, y xerupisla' chuka' che tziak. C'ajari' ri achi aj-Samaria xuya-e chirij ruquiej y xuc'uaj c'a pa jun posada. Y xuchajij ri jun ak'a' ri'.
LUK 10:35 Ruca'n k'ij cuando ri aj-Samaria nibe yan, ja xulesaj ru-mero y xuya' can ca'i' denarios che ri rajaf ri posada, y xu'ij che: Tabana' cuenta ri jun achi re'. Y xa man xcatru'on ta ri mero re', cuando ren xquitzolaj-pe xtintoj chawe ronojel.
LUK 10:36 C'ajari' ri Jesús xuc'utuj che ri maestro: Chawech ret ¿ancu'x (anchique) chique ri je oxi' achi'a' ri can anche'l nrojo-ka-ri' raja', can quiri' chuka' xrojo' ri achi ri xka pa quik'a' elek'oma'? xcha' ri Jesús che ri maestro.
LUK 10:37 Y ri maestro xu'ij: Ja ri achi ri xjoyowan rech, xcha'. Y ri Jesús xu'ij che ri maestro: Cami abana' ret chuka' anche'l xu'on ri achi aj-Samaria.
LUK 10:38 Y Jesús xutz'om chic rubey y xapon pa jun ch'uti' tenemit. Y chiri' chupa ri ch'uti' tenemit ri' c'o ri ixok rubinan Marta, y ja raja' xuc'ul rech ri Jesús pa rocho.
LUK 10:39 Ri ixok re' c'o jun rach'alal rubinan María. Y ri María re' xch'oquie' chirakan ka ri Jesús, chi quiri' nuc'oxaj rutzij ri Dios ri nutzijoj ri Jesús.
LUK 10:40 Pero ri Marta xa man quiri' ta xu'on. Raja' xa rutz'amon ch'u'j riq'uin rusamaj. Romari' ri Marta xapon riq'uin ri Jesús y xu'ij che: Ajaf, ¿man natzu' ta como chi ri María nuyon ren jinruyo'n can chech ri samaj? Ta'ij che chi quiruto' juba', xcha'.
LUK 10:41 Pero ri Ajaf Jesús xu'ij che: Marta, Marta, ret q'uiy ri nanojij, y satzinak awánima (sachinak ac'u'x) roma q'uiy ex ri najo' na'an.
LUK 10:42 Pero xe jun ri más nic'atzin y más utz, y jari' ri xucha' ri María. Y ri xucha' raja', man jun xtimajo che.
LUK 11:1 Y jun mej (bey) chic, ri Jesús c'o pa jun lugar, y nu'on orar. Y cuando xtane-ka riq'uin ri oración, jun chique ri ru-discípulos xu'ij che: Ajaf, kojatijoj chi naka'an orar, anche'l ri Juan Bautista xerutijoj ri ru-discípulos chi niqui'en orar, xcha'.
LUK 11:2 Y ja cuando ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Cuando xtiben orar, tibana' jun oración anche'l re': Katata' Dios jatc'o chila' chicaj, can conojel ta ri winak xtiquiya' ta ak'ij, y nim ta xtiqui'en che ri lok'olaj abi'. Y xtoka yan ta ri k'ij cuando ja ret ri xcabano gobernar. Y ja' ta ri najo' ret can jari' ta ri xtibanataj we' chech-ulef, anche'l niqui'en ri jec'o awiq'uin chicaj.
LUK 11:3 Y taya' chuka' ri kaway ri nic'atzin chake k'ij-k'ij.
LUK 11:4 Y can anche'l yekacoch' (yekacuy) conojel ri winak ri c'o quitzelal niqui'en chake, quiri' ta xta'an kaq'uin roj, xtacoch' (xtacuy) ta ri kamac ri naka'an chawech. Y man taya' lugar chi ri itzel nu'on chake chi jojtzak pa mac. Can kojacolo' chech, xcha' ri Jesús.
LUK 11:5 Y Jesús xu'ij chuka' chique ru-discípulos: Xa jun chiwe rix napon pa nic'aj-ak'a' riq'uin jun ru-amigo y nu'ij ta che: Tabana' favor chue, ninjal oxi' away.
LUK 11:6 Roma c'o jun nu-amigo naj petenak-wi y xoka wiq'uin, y ren xa man jun wey c'o wiq'uin chi ninya-apo che. Romari' tabana' favor chue, xcacha-apo che.
LUK 11:7 Y ri anchok che nac'utuj-wi-apo ri wey, c'a chech ruch'at xtich'o'n-pe chawe y xtu'ij: Tabana' favor man quinanak, roma ri ruchi-jay xa xintz'apij yan y ri ac'uala' xa wiq'uin ren yewer-wi. Romari' manak modo yicataj chi ninya-e chawe ri najo'.
LUK 11:8 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can ketzij-wi nin-ij chiwe, chi ri jun ri nic'utux-apo ri wey che, ne'cataj-pe, pero man roma ta je amigo riq'uin ri nic'utun-apo ri wey che; man roma ta ri' xte'cataj-pe. Raja' ne'cataj-pe y neruya-pe ronojel ri nic'atzin che, chi quiri' titane-ka ri jun ri nic'utun-apo ri wey che.
LUK 11:9 Y ren nin-ij chiwe rix, xcha' ri Jesús. Tibana' anche'l ri xu'on ri achi ri xbec'utun wey. Tic'utuj che ri Dios ri nic'atzin chiwe y raja' xtuya-pe chiwe. Ticanoj y xtiwil ri nijo'. Tic'ojc'a-apo ri ruchi-jay y jixc'oxex-pe.
LUK 11:10 Romari', xa can riq'uin ronojel iwánima nic'utuj che ri Dios, raja' can xtuya-wi-pe chiwe ri nic'utuj. Xa rix can nicanoj, can xtiwil-wi ri nicanoj. Y xa rix xtic'ojc'a' ri ruchi-jay, can xquixc'oxex-wi-pe.
LUK 11:11 Y rix ri jix tata'j chic, ¿jixtiquier como niya' jun abaj pa ruk'a' jun iwalc'ual, cuando nuc'utuj jun ruway chiwe? ¿O niya' ta jun cumetz pa ruk'a', cuando ri ac'ual xa jun quer nrojo'?
LUK 11:12 ¿O niya' ta chuka' jun alacrán pa ruk'a', cuando ri ac'ual xa jun sakmolo' ri nuc'utuj chiwe?
LUK 11:13 Rix man jixtiquier ta niben quiri' chique ri iwalc'ual. Más que rix itzel ino'j (ina'oj), pero man jun mej (bey) niya' jun itzel ex chique. Rix ja ri utz tak ex ri niya'. Más chech ri' nu'on ri Itata' ri c'o chicaj. Raja' can nuya-wi ri Espíritu Santo chique ri can niquic'utuj, xcha' ri Jesús.
LUK 11:14 Jun k'ij c'o-apo chech ri Jesús jun achi mem, raja' quiri' rubanon roma c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y cuando ri Jesús xu'ij che ri itzel espíritu chi tel-e riq'uin ri achi ri', ri itzel espíritu can xel-wi-e, y ri achi ri man nich'o'n ta, xch'o'n chic jun mej (bey). Y ri winak ri xquitzu' ri xbanataj, can xsatz quino'j (xsatz quic'u'x).
LUK 11:15 Pero jec'o chuka' jujun xqui'ij: Ri Jesús c'o ri Beelzebú riq'uin, ri cajaf ri itzel tak espíritus. Y ja ri Beelzebú ri niyo'n ruchuk'a' chi quiri' nitiquier yerulesaj ri itzel tak espíritus.
LUK 11:16 Y jec'o ch'aka chic, xe chi niquitojtobej ri Jesús xqui'ij che chi tu'ona' jun milagro chicaj, chi tuc'utu' xa can ja-wi ri Dios ri takayon-pe richi, xecha'.
LUK 11:17 Pero ri Jesús reta'n ri niquinojij ri achi'a' ri', romari' xu'ij chique: Xa ta ri winak chi jun rech-ulef man junan ta yenojin y ca'i' quiwech niqui'en-ka, nipe ayowal chiquicojol. Y re' man utz ta, roma man xquielayoj ta xquiec'ue' junan chech-ulef. Y quiri' chuka' pa jun jay, xa jalajoj quiwech niqui'en-ka y niquijach-ka-qui', manak chic xquiec'ue' junan chech-ulef.
LUK 11:18 Y quiri' chuka' ri Satanás, man utz ta nu'on-ka ayowal quiq'uin ri rusamajel, roma xa quiri' nu'on, man utz ta xa chirij raja' mismo nicataj-ka. Roma xa quiri' nu'on, ruyon nic'ue' can y ch'anin nitzak. Y ren quiere' nin-ij chiwe, roma rix ni'ij chi ren c'o ri Beelzebú wiq'uin y romari' yitiquier yenlesaj ri itzel tak espíritus.
LUK 11:19 Rix quiri' ninojij chuij ren, chi c'o ri Beelzebú wiq'uin romari' yitiquier yenlesaj ri itzel tak espíritus, ¿pero anchique ninojij rix chiquij ri yetzekleben iwichi? ¿Ancu'x (Anchique) yoyo'n uchuk'a' chique reje' chi yetiquier yequilesaj itzel tak espíritus chuka'? Romari' can ja' ri niqui'en reje' nuk'alajij chi rix man ja' ta ri ye'ibij.
LUK 11:20 Ren yitiquier yenlesaj ri itzel tak espíritus, roma can ja ri ruchuk'a' ri Dios c'o wiq'uin. Romari' titemaj chi ri ru-gobierno ri Dios c'o yan chi'icojol cami.
LUK 11:21 Ri Satanás anche'l jun achi ri can yalan ruchuk'a', y c'o ronojel ch'ich' riq'uin chi nuto-ri' roma nuchajij ri rocho. Ri achi re' can jabel-wi nuchajij ri rocho, y man jun nitiquier nimajo che ri c'o riq'uin.
LUK 11:22 Pero cuando noka jun ri c'o más ruchuk'a' chech raja', ja nich'acataj, y nimaj che ronojel ri c'o riq'uin chi nuto-ri' y can ruyo'n ránima riq'uin. Y ri jun ri c'o más ruchuk'a', yerujachala' ronojel ri xerulesaj-e che ri achi ri xuch'ec can.
LUK 11:23 Y romari', ri man wiq'uin ta ren nisamaj-wi, xa chuij ren nisamaj-wi. Y ri man nito'n ta wichi, xa jari' ri niyuju ronojel ri yenben ren, xcha' ri Jesús.
LUK 11:24 Cuando c'o jun itzel espíritu ntel-e pa ránima jun winak, ri itzel espíritu re' nucanoj anchi' nuxlan-wi pa tak lugar tz'iran y can chaki'j. Y cuando ri jun itzel espíritu re' nuna' chi can man jun uxlanen nril, nunojij-ka: Más utz yitzolaj chic pa ránima ri winak anchi' xinel-wi-pe.
LUK 11:25 Y cuando nitzolaj chic pe pa ránima ri winak anchi' elenak-wi-e, nril anche'l jun jay meson y banon can utz ru'onic.
LUK 11:26 Y ri itzel espíritu re' yeruc'om-pe je wuku' chic itzel tak espíritus ri más je itzel, y conojel ye'oc pa ránima ri winak. Y ri winak anchok riq'uin yebec'ue-wi ri itzel tak espíritus re', más peor nu'on ruc'aslen chech ri rubanon-pe na'ey.
LUK 11:27 Y cuando ri Jesús nutzijoj ri tzij re' chiquiwech q'uiy winak ri quimolon-qui' riq'uin, ja' cuando c'o jun ixok chiri' chiquicojol, riq'uin ruchuk'a' xbech'o'n-pe y xu'ij: Ri te'j ri xalan awichi chech-ulef y xatruq'uiytisaj riq'uin rutz'um (rume'), can tiquicot pa ruc'aslen, xcha' ri ixok che ri Jesús.
LUK 11:28 Y ri Jesús xu'ij: Más quiequicot pa quic'aslen ri yec'oxan rutzij ri Dios y niqui'en ronojel ri nu'ij ri rutzij raja', xcha' ri Jesús.
LUK 11:29 Y cuando q'uiy winak ri niquimol-apo-qui' chirij ri Jesús, xpe raja' xu'ij chique ri winak ri': Ri winak chi ri tiempo re' yalan je itzel y man jinquinimaj ta. Romari' niquijo' chi ren nin-en jun milagro chiquiwech chi jinquinimaj. Pero man ja' ta ri niquijo' reje' ri xtin-en. Xa can xe ri xbanataj riq'uin ri Jonás, ri jun achi ri xk'alajin ri x-ix che roma ri Dios ojer can, xe ri' ri retal ri c'o can chique reje'.
LUK 11:30 Ri xuc'ulumaj ri Jonás, xuc'ut chiquiwech ri winak ri xec'ue' ojer can chupa ri tenemit Nínive, chi can ja ri Dios takayon-pe richi. Y quiri' chuka' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, ri xtinc'ulumaj ren xticuses chi jun retal chiquiwech ri winak cami.
LUK 11:31 Y cuando xtapon ri k'ij chi ye'an juzgar conojel ri winak chi ri tiempo re', xticataj-pe ri jun reina ri aj-Sabá y xtu'ij chi can man utz ta xqui'en ri winak ri jec'o cami, roma man xquinimaj ta. Roma cuando xc'ase' ri jun reina ri', yalan naj xpe-wi chi xoruc'oxaj runo'j (runa'oj) ri Salomón, ri rey chi ri Israel. Y cami jinc'o ren ri c'o más nuk'ij chech ri rey Salomón ri xc'ue' ojer can, y xa man jinquinimaj ta ri winak.
LUK 11:32 Y cuando xtapon chuka' ri k'ij chi ye'an juzgar ri winak chi ri tiempo re', xquiec'astaj-pe ri winak aj-Nínive. Ri winak ri' xtiqui'ij chi can man utz ta xqui'en ri winak ri jec'o cami, roma man xinquinimaj ta. Y ri winak ri xec'ue' pa tenemit Nínive ri ojer can, can xe xquic'oxaj rutzij ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, can ja' xquiya' can quimac y xqui'en ri nrojo' ri Dios. Y cami jinc'o ren ri c'o más nuk'ij chech ri Jonás, y xa man jinquinimaj ta ri winak, xcha' ri Jesús.
LUK 11:33 Y man jun winak nutzaj jun luz y nuya' anchi' man k'alaj ta, o nuya' ta chuxe' jun cajón. Man jun nibano quiri'. Jun ri nutzaj jun luz, chicaj nuya-wi chi quiri' yerusakrisaj ri ye'oc-apo pa jay.
LUK 11:34 Ri wechaj chuka' je anche'l jun luz. Roma xa ri iwech je utz, can jixc'o pa jun sakil. Pero xa ri iwech man je utz ta, can pa k'eku'm jixc'o-wi.
LUK 11:35 Romari' tibana' cuenta iwi', chi quiri' ri sakil ri ruyo'n ri Dios pa iwánima man xtijalataj ta y xtu'on jun k'eku'm.
LUK 11:36 Roma xa can jixc'o pa jun sakil, can manak-wi k'eku'm iwiq'uin, y quiri' can jixtzu'n-wi jabel. Re' can junan-wi riq'uin cuando tzajon jun luz chi nu'on sakil y jabel sakil nuya' chiwe.
LUK 11:37 Y cuando Jesús xtane-ka nitzijon chiquiwech ri winak, c'o jun chique ri achi'a' fariseos xu'ij che ri Jesús chi tu'ona' favor nibe ta juba' chirocho, chi nu'on jun wa'in. Y ri Jesús can xbe-wi. Raja' xapon y xch'oquie' chuchi' mesa.
LUK 11:38 Y ri achi fariseo, can anchique la xutzu' ri Jesús, roma xch'oquie-apo chuchi' mesa y man xuch'aj ta ruk'a' anche'l niqui'en conojel israelitas.
LUK 11:39 Y ri Ajaf Jesús xutzu' ri nunojij ri fariseo, y romari' xu'ij che: Rix fariseos xa jix anche'l ri lak ri jabel ch'ajch'oj quij pero ri quipa xa tz'il-tz'il. Rix can nic'ut chiquiwech ri winak chi utz ri niben, pero pa tak iwánima man quiri' ta, roma xa nojinak riq'uin elak', y nojinak riq'uin itzel tak ex.
LUK 11:40 Can jix nacanak. ¿Can man iweta'n ta c'a chi ri xbano ri kach'acul, xu'on chuka' jun kánima?
LUK 11:41 Romari' rix utz chi ja ri iwánima tich'ajch'ojij, chi quiri' cuando ch'ajch'oj chic ri iwánima, xtalex-pe iwiq'uin chi ye'ito' chuka' ri winak ri manak quibeyomal, y quiri' xquixch'ajch'ojir.
LUK 11:42 ¡Juya' (Juyu') iwech rix fariseos! roma hasta ri jubulaj tak k'ayis, ri ruda y ronojel quiwech ichaj ye'ich'up, y chitak-ba' chitak-ba' ye'ilesaj can chique chi ntoc i-diezmo chi niya' che ri Dios. Ronojel ri' can utz, pero imestan chi na'ey can nic'atzin chi utz niben quiq'uin ri winak y chi ye'ijo' anche'l nrojo' ri Dios. Can utz tibana' quiq'uin ri winak y can quie'ijo' anche'l nrojo' ri Dios, roma can jari' ri más nic'atzin; y c'ajari' quie'ibana' ri ch'aka chic ex.
LUK 11:43 ¡Juya' (Juyu') iwech rix fariseos! roma can ja ri na'ey tak ch'aquet ye'icanoj pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chi quiri' ni'ix chiwij chi yalan ik'ij. Y can yalan chuka' nika chiwech jix-an saludar anchi' niquimol-wi-qui' q'uiy winak.
LUK 11:44 ¡Juya' (Juyu') chuka' iwech rix maestros chi ri ley y rix fariseos roma can ca'i' ipalaj! Rix can jix anche'l ri jul anchi' je-mukun can caminaki'; roma cuando man ni'an ta chic ru'onic rui', man k'alaj ta chic xa c'o je-mukun chiri', romari' ri winak yek'ax pa ruwi'. Roma man quieta'n ta chi xa pa ruwi' jun caminak yek'ax-wi, xcha' ri Jesús.
LUK 11:45 Pero jun chique ri maestros chi ri ley xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' raja'. Cuando ret na'ij quiri', man xe ta chic chique ri fariseos jach'o'n-wi, xa chuka' chake roj jach'o'n-wi.
LUK 11:46 Y ri Jesús xu'ij che ri maestro: ¡Juya' (Juyu') iwech rix chuka' ri maestros chi ri ley! roma cuando ye'itijoj ri winak, niya' nimalaj tak eka'n (aka'n) chiquij, ri yalan cuesta yec'uax. Ri eka'n (aka'n) ri' xe chiquij ri winak niya-wi y rix man nisiloj ta che jun rui-ik'a'.
LUK 11:47 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros! roma rix niben ru'onic ri xan ri quichi ri panteón anchi' je-mukun-wi ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, y reje' xa ja ri iwati't-imama' ri xecamisan quichi.
LUK 11:48 Cami k'alaj chi rix can nika chiwech ri itzel tak ex ri xequi'en ri iwati't-imama' ri ojer can, roma ja reje' xecamisan ri rusamajel ri Dios, y rix niben ru'onic anchi' je-mukun-wi can.
LUK 11:49 Y romari' ri Dios reta'n xu'ij: Xquientak achi'a' quiq'uin ri nuwinak; achi'a' ri xquiek'alajin ri nutzij ri nin-ij chique, y xquientak chuka' apóstoles chiquicojol. Pero ri winak jec'o xquiequicamisaj, y jec'o ri xtiqui'en chique chi niqui'en sufrir, xcha'.
LUK 11:50 Romari' xu'ij ri Jesús, ri winak ri jec'o cami, ja reje' ri xtiquikalej ri quicamic ri achi'a' ri xecamises ojer can roma xquik'alajij rutzij ri Dios. Pa quiwi' reje' xtika-wi quicamic ri achi'a' ri', ri nitiquier-pe c'a pa ruticribel pe ri rech-ulef.
LUK 11:51 Nitiquier-pe riq'uin ri rucamic ri Abel c'a riq'uin ri rucamic ri Zacarías. Y jare' ri xcamises chucojol ri rocho ri Dios y ri altar ri c'o chech rocho ri Dios. Romari' nin-ij chiwe, chi ja ri winak ri jec'o cami, ja reje' ri xquiewakalen ri quicamic ri achi'a' je rusamajel ri Dios.
LUK 11:52 ¡Juya' (Juyu') iwech rix maestros chi ri ley! roma pa ik'a' rix c'o-wi ri no'j (na'oj), roma can iweta'n anchique modo jun winak ntoc richi ri Dios, pero rix xa man jix-oconak ta richi ri Dios y man nijo' ta chi ri winak ye'oc richi ri Dios.
LUK 11:53 Cuando ri Jesús xu'ij ronojel re', ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos yalan xcataj quiyowal. Y romari' reje' ronojel niquic'utuj-apo che ri Jesús xe chi niquinak.
LUK 11:54 Ri maestros chi ri ley y ri achi'a' fariseos, can man niquiya' ta can juba' ri Jesús, c'o ta niquijo' niquic'oxaj chi raja' c'o jun tzij ri man utz ta ri nu'ij y nika ta pa quik'a', chi niquisujuj. Pero ri Jesús can ronojel utz yeru'ij.
LUK 12:1 Y ri winak can je miles xquimol-apo-qui' chiri'. Romari' can niquichocomila-qui' y niquixak'ala' rui-cakan. Y ri Jesús xtzijon-ka na'ey xe quiq'uin ri ru-discípulos y xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chech ri quino'j (quina'oj) ri achi'a' fariseos. Ri quino'j (quina'oj) reje' can anche'l ri levadura, roma can ca'i' quipalaj.
LUK 12:2 Roma ronojel ri man k'alaj ta c'o, xtik'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apel can rij, xtel-pe pa sakil, y ronojel xtina'ex.
LUK 12:3 Romari' rix, ronojel ri ibin pa alak'al can xte'k'alajin-pe. Y ronojel ri ibin pa tak ixiquin pa jay, xtina'ex na coma ri winak y can xquiesiq'uin xtiquitzijoj pa quiwi' ri jay.
LUK 12:4 Y romari' chuka' nin-ij chiwe rix ri can jix nu-amigos: Man tixi'j-iwi' chiquiwech ri xe ri ich'acul ri yetiquier niquicamisaj, y cuando quicamisan yan ri ich'acul man jun chic anchique xquietiquier xtiqui'en.
LUK 12:5 Nin-ij chiwe anchok chech nic'atzin-wi nixi'j-iwi': Tixi'j-iwi' chech ri jun ri can nitiquier nucamisaj ri ich'acul y jixrutak pa k'ak'. Can tixi'j-iwi' chech ri nibano quiri'.
LUK 12:6 Y rix chuka' can iweta'n chi cuando ye'ilok' wo'o' chicop c'o quixic', xe ca'i' centavos cajil. Pero man roma ta chi ri chicop ri' man jun oc cajil, ri Dios man jun mej (bey) yerumestaj can.
LUK 12:7 Rix can ajilan ri rusmal tak iwi'. Ri Dios man jun mej (bey) jixrumestaj can. Ri Dios can yalan jixrojo'. Más jixrojo' rix que chiquiwech ri chicop c'o quixic'. Romari' man tixi'j-iwi'.
LUK 12:8 Chuka' nin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuk'alajij-ri' chi wichi ren, quiri' chuka' xtin-en ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xtink'alajij chi ri jun ri' wichi chic ren. Y ri tzij re' can chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios xtin-ij-wi.
LUK 12:9 Pero ri winak ri man nuk'alajij ta ri' chi wichi chic ren, chuka' ren man xtink'alajij ta ri rubi' chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios, roma man wichi ta ren ri winak ri'.
LUK 12:10 Y xabachique (xama'anchique) winak ri itzel nich'o'n chuij ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nicoch'otaj (nicuyutaj) ri rumac. Pero ri can itzel nich'o'n chirij ri Espíritu Santo, manak xticoch'otaj (xticuyutaj) rumac.
LUK 12:11 Y roma ja ren yininimaj, romari' xquixuc'uax pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y chuka' xquixuc'uax chiquiwech ch'aka chic autoridades, pero man tichajij pena roma ri tzij ri xti'ij chique y anchique tzij xticusaj chi jixch'o'n chiquiwech.
LUK 12:12 Roma cuando xtapon ri hora chi jixch'o'n-apo, can ja ri Espíritu Santo ri xtiyo'n tzij chiwe chi ni'ij-apo, xcha' ri Jesús.
LUK 12:13 Y chiri' chiquicojol ri winak quimolon-apo-qui', c'o jun ri xch'o'n-apo y xu'ij che ri Jesús: Maestro, xcha' che. Tabana' favor cach'o'n riq'uin ri wach'alal y ta'ij che chi tuya' ri nu-herencia, roma ronojel xe richi raja' rubanon-ka che.
LUK 12:14 Pero ri Jesús xu'ij che ri achi: ¿Ancu'x (Anchique) xbano chue chi ren jin juez y jin jun jachoy-herencia chi'icojol?
LUK 12:15 Y Jesús xch'o'n chic chique ri winak y xu'ij: Can titzu-ka-iwi' utz chi niben cuenta iwi', man tirayij pa iwánima chi ronojel ex nic'ue' iwiq'uin. Roma más que q'uiy rubeyomal jun winak, man ja' ta ri' ri xtiyo'n ruc'aslen.
LUK 12:16 Y ja' cuando ri Jesús xutzijoj jun ejemplo, y xu'ij: C'o jun achi beyom, q'uiy rulef c'o. Y jun mej (bey), q'uiy ri cosecha xumol.
LUK 12:17 Romari' ri beyom ri' xunojij-ka pa ránima: ¿Anchique ta xtin-en chi quiri' ninyec ronojel nu-cosecha? Roma manak chic anchi' ninya-wi ronojel ri ch'aka chic.
LUK 12:18 Y xunojij y xu'ij: Más utz yenyuj ronojel ri anchi' ninyec nu-cosecha y yenben ch'aka chic más je nim. Y chupa ri' xquienyec-wi ri c'o wiq'uin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
LUK 12:19 Y xtin-ij che ri wánima: Wánima, cami q'uiy ex ri ayacon, y chi q'uiy juna' c'o awiq'uin. Caquicot c'a, catuxlan, cawa' y catuq'uia', xcha' ri beyom che ri ránima.
LUK 12:20 Pero ri Dios xu'ij che ri beyom ri': Nacanic achi, chupa ri ak'a' re' xtinwoyoj ri awánima, ¿y ronojel ri abeyomal ri ayacon, anchok che xtic'ue-wi can?
LUK 12:21 Quiri' nibanataj quiq'uin ri winak ri niquimol beyomel chi ri rech-ulef, y xa man c'o ta ri rubeyomal ri Dios quiq'uin.
LUK 12:22 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Nin-ij chiwe, man tich'ujrisaj-iwi' roma ri anchique nic'atzin chiwe k'ij-k'ij, anchi' xtiwil-wi iway y anchi' xtiwil-wi ri itziak ri xticusaj.
LUK 12:23 Roma ri Dios can xuya-pe ic'aslen chech-ulef, can nuya-pe chuka' ri iway y ri itziak chi xticusaj.
LUK 12:24 Quie'itzu' ri chicop c'o quixic' quibinan cuervos. Ri chicop ri' manak yetico'n, y romari' manak qui-cosecha juna-juna', ni manak chuka' qui-troje anchi' niquiyec-wi quijal. Pero reje' can yewa', roma can ja ri Dios nitzuku quichi. Y rix c'o más iwakalen que ri chicop ri'; romari' man tinojij más ri'.
LUK 12:25 ¿C'o como jun chiwe rix ri nitiquier nu'on chi niq'uiy ta juba' más rakan y romari' can ch'u'j nu'on? Man jun.
LUK 12:26 Y xa jun samaj ri yalan co'l anche'l re' man jixtiquier ta niben, ¿anchique roma can nich'ujrisaj-iwi' chi niwil iway, itziak y ri ch'aka chic ri yec'atzin chiwe?
LUK 12:27 Quie'itzu' ri cotz'i'j quibinan lirio. Quie'itzu' cuando yeq'uiy. Reje' man yesamaj ta, ni man yebatz'in ta, chi niqui'en ta quitziak jabel oc. Y c'o jun rey chi ri Israel xc'ue' ojer can ri xubinaj Salomón. Raja' ruyon jabel tak tziak ri xerucusaj, pero man jun mej (bey) xc'ue' ta jun rutziak anche'l titzu'n jun cotz'i'j.
LUK 12:28 Roma ri cotz'i'j, jari' ri tziak ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri'. Y más que ri k'ayis man más ta nilayoj, roma jun k'ij jabel rubanon, jun chic k'ij nichaki'j-ka y c'ajari' niq'uiak pa k'ak', pero ri Dios can nuwak jabel. Y xa ri Dios can nuwak jabel ri k'ayis, ¿anchique roma rix man iyo'n ta iwánima riq'uin chi nuya' ronojel chiwe?
LUK 12:29 Romari' rix man tich'ujrisaj-iwi' nicanola' ri iway y ri iwuq'uia'.
LUK 12:30 Roma conojel winak quiere' niqui'en. Pero rix c'o jun Itata' ri can reta'n chic anchique nic'atzin chiwe.
LUK 12:31 Romari' can ticanoj na'ey ri Dios y tibana' ri nrojo', y ronojel ri nic'atzin chiwe, ja raja' ri xtiyo'n.
LUK 12:32 Romari' man tixi'j-iwi' rix ri jix-tzeklebeyon wichi, más que xa jix ca'i-oxi' oc, can nurayij-wi ri Itata' chi jixc'ue' pa ru-gobierno raja'.
LUK 12:33 Tic'ayila' ri c'o iwiq'uin y tiya' chique ri winak ri manak quibeyomal. Xa quiri' niben, xtic'ue' jun iyacbal chila' chicaj ri can manak xtik'ey, y xtic'ue' chuka' ibeyomal ri manak xtiq'uis. Chila' chicaj anchi' man jun elek'om c'o, ni man jun ex chuka' xtichicopir.
LUK 12:34 Roma ri iwánima can nic'ue' anchi' c'o-wi ri ibeyomal, roma jari' ri nitzeklebej.
LUK 12:35 Tinaba-iwi', y man tichup i-luz.
LUK 12:36 Tibana' anche'l niqui'en ri samajel pa jun jay. Ri samajel quiyoben jampe' xtitzolaj-pe ri cajaf benak pa jun c'ulubic, chi quiri' cuando noka y niwoyon-apo can ja' niquijak ri ruchi-jay chech.
LUK 12:37 Y can xquiequicot ri samajel ri je q'ues cuando xtoka ri cajaf. Y ketzij nin-ij chiwe, chi ri cajaf xtu'ij chique chi quiech'oquie-apo chuchi' mesa. Raja' can xtu'on ru'onic chi yerilij-apo utz, roma yalan niquicot chi quiyoben-apo ri hora ri'.
LUK 12:38 Y más que ri cajaf ri samajel ri' noka pa nic'aj-ak'a' o ja cuando nisakar yan pe, ri samajel ri' jabel yequicot roma c'a je q'ues quiyoben-apo ri cajaf ri hora ri'.
LUK 12:39 Y rix iweta'n, xa ta jun rajaf-jay nuna'ej jampe' napon jun elek'om pa rocho, ri rajaf-jay ri' nic'ase' chi nuchajij ri rocho, y man nuya' ta lugar chi ri elek'om ntoc-apo chi nelak'-e.
LUK 12:40 Romari' rix can siempre tinaba-iwi' jabel, y can quiri' ta ibanon cuando xquinoka-ka ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ren xquipe cuando rex man ja' ta ri' ninataj.
LUK 12:41 Y ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿ret xatzijoj ri ejemplo re' xe chake roj a-discípulos, o xatzijoj chuka' chique conojel winak?
LUK 12:42 Y ri Ajaf Jesús xu'ij: Ren yich'o'n chique conojel ri je anche'l ri samajel pa jun jay, ri ni'an che roma ri rajaf chi nic'ue' pa quiwi' ri jec'o pa rocho, chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique chi niquitaj cuando napon ri tiempo. Y xa ri samajel ri' can nu'on-wi ri bin can che y utz nu'on che ronojel ri samaj, ¿anchique como nu'on?
LUK 12:43 Ri samajel ri' can tiquicot ránima cuando nolitaj-ka roma ri rajaf y can najin-wi riq'uin ri samaj ri bin can che.
LUK 12:44 Can ketzij nin-ij chiwe chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' parui' ronojel ri c'o riq'uin, chi nu'on cuenta.
LUK 12:45 Pero xa ri samajel ri' nu'ij-ka pa ránima: Ri wajaf ri' xa manak yan xtoka, nicha' ta; y ruyon ja' yeruch'ey ri ch'aka chic samajel, achi'a' chi ixoki', y xe ta wa'in nu'on, y nutz'om-ka tijoj-ya' y xe nik'aber, y man jun chic samaj nu'on,
LUK 12:46 y jari' yeru'on cuando ri rajaf xtoka chupa jun k'ij y jun hora cuando raja' man ja' ta ri' nunataj. Ri rajaf can xtuya-wi jun nim castigo che ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka chic samajel ri man yeniman ta.
LUK 12:47 Ri samajel ri reta'n anchique nrojo' ri rajaf, pero xa man xunaba' ta ri', ni man xu'on ta ri nrojo' ri rajaf, ri samajel ri' xtika jun nim castigo pa ruwi'.
LUK 12:48 Pero ri samajel ri man reta'n ta anchique nrojo' ri rajaf, y c'o ex man utz ta yeru'on-apo, más que ri samajel re' utz chi ni'an castigar, xe jun co'l castigo xtiyo'x che. Roma ri can q'uiy yo'n che, chuka' can q'uiy xtic'utux che. Chuka' ri can q'uiy ri jachon can pa ruk'a', can q'uiy chuka' ri xtic'utux che, chi quiri' nina'ex anchique rubanon riq'uin ri yo'n can pa ruk'a', xcha' ri Jesús.
LUK 12:49 Ren chi ninya' k'ak' chi'icojol xipe we' chech-ulef. ¿Y anchique chic más ninrayij, xa ri k'ak' ri' can nic'at yan?
LUK 12:50 Pero na'ey yitojtobex na roma jun bautismo, ri bautismo ri' ja ri sufrimiento xtink'axaj, romari' c'o ruquiy (nik'axon) wánima woyoben-apo, y can ninrayij chi xk'ax yan ta.
LUK 12:51 ¿Rix ninojij chi ren xipe chi ninya' uxlanen chi jixquicot chech-ulef? Man quiri' ta. Xa woma ren can jec'o ri xtiquijachala-ka-qui'.
LUK 12:52 Romari' desde cami, xa pa jun jay jec'o je wo'o' winak, je oxi' xa xquiecataj chiquij ri je ca'i' chic, o ja ri je ca'i' ri xquiecataj chiquij ri je oxi'.
LUK 12:53 Ri tata'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ralc'ual che. Ni ri c'ajol man xtika ta chech ri nu'ij ri tata'j che. Ni ri te'j man xtika ta chech ri nu'ij ri ral-xten che. Y quiri' chuka' ri xten, man xtika ta chech ri nu'ij ri te'j che. Y can quiri' chuka' ri alite', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri cali' roma man junan ta yenojin; y can quiri' chuka' ri alibatzi', man xtiquijo' ta qui' quiq'uin ri calite' roma man junan ta yenojin.
LUK 12:54 Y ri Jesús xu'ij chuka' chique ri winak: Rix iweta'n anchique ajawa' (mukul) ri ruc'amon-pe job. Y cuando nitzu' ri ajawa' (mukul), ch'anin ni'ij chi nipe job. Y can nipe-wi.
LUK 12:55 Y cuando nutz'om ri quiek'ik', ja retal re' iyo'n chi nitiquier-ka ri sak'ij. Y can quiri' nibanataj.
LUK 12:56 Rix xa ca'i' ipalaj, roma jabel iweta'n anchique neru'ona' cuando nitzu' chi jec'o ajawa' (mukul) chicaj y cuando nutz'om ri quiek'ik'. Y xa iweta'n nitzu' ri ex chi ri rech-ulef, ¿anchique roma man iweta'n ta chuka' anchique tiempo ri xojoka cami roma ri samaj ri nu'on ri Dios chi'icojol?
LUK 12:57 ¿Y anchique roma man iyon ta rix nina'ej y nitemaj ri utz, y ja' ta ri' ri niben?
LUK 12:58 Roma xa c'o jun chiwe ri nisujus pa juzgado roma c'o ruc'as riq'uin jun winak, tutija' ruk'ij nu'on arreglar ri' riq'uin ri sujuyun richi cuando c'a man jani quie'apon pa juzgado. Roma xa man nu'on ta arreglar ri' riq'uin, can xtic'uax chech ri juez y ri juez xtujach pa ruk'a' ri achi ri nichajin ri cárcel, y ri achi xtutz'apij pa cárcel.
LUK 12:59 Y can ketzij nin-ij, chi jun ri ntoc pa cárcel roma ruc'as, man xtel ta pe chiri' xa man xtutoj ta can ronojel ruc'as.
LUK 13:1 Y chupa ri tiempo ri' jec'o jujun winak ri xe'apon riq'uin ri Jesús, y reje' xquitzijoj che ri xquic'ulumaj jujun achi'a' aj-Galilea. Ri achi'a' ri' jec'o pa rocho ri Dios, y jequic'uan-apo chicop chi yequisuj chech ri Dios. Y cuando ja' niquisuj ri chicop chech ri Dios, xebecamises-pe. Can k'alaj chi ri xbano quiri' chique ri achi'a' ri', ja ri Pilato ri gobernador. Ri quiquiq'uiel ri chicop y ri quiquiq'uiel ri achi'a' ri', xuxol-ri'.
LUK 13:2 Pero ri Jesús xu'ij chique: ¿Rix ninojij chi ri achi'a' aj-Galilea ri', quiri' xquic'ulumaj roma reje' c'o más quimac que chiquiwech ri ch'aka chic quiwinak aj-Galilea?
LUK 13:3 Man quiri' ta. Pero xa rix man niya' ta can ri mac y man niben ta ri nrojo' ri Dios, xa can xquixapon chuka' chupa ri castigo anchi' xe'apon-wi reje'.
LUK 13:4 ¿O rix ninojij chuka' chi ri dieciocho ri xecom chiri' anchi' c'o-wi jun estanque ri ni'ix Siloé che, cuando xtzak ri torre chiquij, más c'o quimac reje' que chiquiwech conojel ri ch'aka chic winak ri jec'o chiri' pa tenemit Jerusalem?
LUK 13:5 Man quiri' ta. Pero rix xa man niya' ta can ri mac y man niben ta ri nrojo' ri Dios, xa can xquixapon chuka' chupa ri castigo anchi' xe'apon-wi reje'.
LUK 13:6 Y ri Jesús xutzijoj jun ejemplo chiquiwech, y xu'ij: C'o jun achi ruticon jun mata higo pa rulef, y xapon chuxe' ri che' chi nutzu' xa c'o rech o xa manak. Y ri jun mata higo ri' xa man jun rech.
LUK 13:7 Romari' ri rajaf ri ulef xu'ij che ri achi ri nusamajij rulef: Oxi' yan juna' ri can juna-juna' nontzu' ri che' re', y man jun mej (bey) nutz'eton chi ruyo'n ta jun rech. Romari' más utz nalesaj-e, roma xa manak rech nuya'. ¿Anchique xtic'atzin-wi la'? La' xe nuq'uis ruchuk'a' ri ulef.
LUK 13:8 Pero ri achi ri nusamajij ri ulef xu'ij che ri rajaf: Taya' can xe chic ri juna' re', chi quiri' nenbana' ru'onic ri ulef ri anchi' c'o-wi y tinya' na abono chuxe'.
LUK 13:9 Xa nuya' rech, utz. Y xa manak xtuya' rech, c'ajari' talesaj-e, xcha' ri nisamajin ri ulef. Quiere' ri ejemplo ri xutzijoj ri Jesús.
LUK 13:10 Y pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús yerutijoj ri winak riq'uin rutzij ri Dios, pa jun sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios.
LUK 13:11 Y chiquicojol ri winak ri quimolon-qui' chiri', c'o jun ixok ri c'o yan dieciocho juna' tiyawaj-pe. Ri ixok re' luculic rij, y can man nitiquier ta nipa'e' juba' choj. Ri ixok quiere' rubanon roma jun itzel espíritu.
LUK 13:12 Pero cuando ri Jesús xutzu' ri ixok ri', xroyoj y xu'ij che: Cami xacolotaj yan chech ri ayabil.
LUK 13:13 Y xuya' ruk'a' pa ruwi' ri ixok. Y can ja' xchojmir, y utz xpa'e'. Y ri ixok can ja' xuya' ruk'ij ri Dios.
LUK 13:14 Pero ri achi ri más c'o ruk'ij chupa ri sinagoga ri', xcataj ruyowal roma ri Jesús xu'on chi xc'achoj ri ixok pa jun k'ij chi uxlanen; romari' ri achi ri más c'o ruk'ij xu'ij chique ri winak ri quimolon-qui' chiri': Ri semana ruc'uan waki' k'ij chi jojsamaj. Y chupa ri waki' k'ij ri' quixpe riq'uin ri Jesús chi jixc'achoj-e, y man quixoka ri k'ij re', roma k'ij chi uxlanen.
LUK 13:15 Pero ri Ajaf Jesús can ja' xu'ij che: Rix xa ca'i' ipalaj. ¿Manak como ye'isol ri iwacx o iquiej pa jun k'ij chi uxlanen, chi ne'iya' juba' quiya'?
LUK 13:16 Y ri ixok re', ru-familia can ri Abraham. Ri Satanás c'o yan dieciocho juna' ruximon-pe riq'uin ri yabil. ¿Man utz ta como chi raja' nic'achoj chupa jun k'ij chi uxlanen?
LUK 13:17 Cuando ri Jesús xu'ij quiri', conojel ri itzel yetz'eto richi, xeq'uix-ka. Pero ri ch'aka chic winak niquicot cánima, roma ri Jesús can nim rusamaj ri Dios ri nu'on.
LUK 13:18 Y Jesús xu'ij: ¿Anchique ta modo xtin-ij chirij ri ru-gobierno ri Dios? ¿Anchok riq'uin junan-wi?
LUK 13:19 Ren nin-ij chi junan riq'uin ri ija'tz' chi mostaza ri nutic can jun achi pa rulef. Cuando niq'uiy, can anche'l jun nim che' nitzu'n. Romari' ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj, ye'apon chuk'a' chi niqui'en quisoc.
LUK 13:20 Y Jesús xu'ij chuka': ¿Anchok riq'uin xtinjunumaj-wi ri ru-gobierno ri Dios?
LUK 13:21 Ri ru-gobierno ri Dios can junan riq'uin ri levadura ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' chupa oxi' paj harina y nuquiraj-ri' chupa ronojel, xcha' ri Jesús.
LUK 13:22 Y Jesús xutz'om chic bey chi napon pa tenemit Jerusalem. Y nutzijoj rutzij ri Dios pa tak nima'k y cocoj tak tenemit anchi' nik'ax-wi.
LUK 13:23 Y c'o jun ri xc'utun che ri Jesús, y xu'ij che: Ajaf, ¿je q'uiy como ri xquiecolotaj? Pero ri Jesús xa chique conojel xch'o'n-wi, y xu'ij:
LUK 13:24 Can titija' ik'ij tinimaj rutzij ri Dios. Ronojel ri niben rix, can pa ruchojmil tibana-wi chech ri Dios. Roma ri ruchi-jay ri anchi' jixk'ax-wi, yalan co'l oc rech. Y can je q'uiy ri winak xtiquijo' xquie'oc pa ruchi-jay ri', pero man je q'uiy ta xquietiquier xquie'oc.
LUK 13:25 Roma cuando ri Ajaf xticataj-pe y xtorutz'apij can ri ruchi-jay, rix ri man jani quixoc-apo riq'uin, xtic'ojc'a-apo ruchi-jay y xti'ij: Ajaf, Ajaf, tajaka' ri ruchi-jay chakawech chi jojoc-apo. Pero raja' xtu'ij-pe chiwe: Man weta'n ta anchi' quixpe-wi.
LUK 13:26 Y rix xti'ij-apo che: Ja roj ri xojwa-xojuq'uia' awiq'uin. Y ja pa tak bey chi ri katenemit, chiri' xa'ij-wi rutzij ri Dios chake.
LUK 13:27 Pero raja' xtu'ij-pe chiwe: Xin-ij yan chiwe chi ren man weta'n ta anchi' quixpe-wi. Man utz ta chi jixc'ue' wiq'uin, rix ri jix banoy itzel tak ex, xticha' ri Ajaf.
LUK 13:28 Y cuando xquie'itzu' ri achi'a' ri quibinan Abraham, Isaac, Jacob y conojel ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, chi jec'o pa ru-gobierno ri Dios; c'ajari' xquixok' roma ri bis, xtijach'ach'ej iwey roma xquixleses-e.
LUK 13:29 Y xquiepe winak pa norte y pa sur, anchi' ntel-pe ri k'ij y anchi' nika-wi-ka ri k'ij, ri winak ri jinquiniman. Y ri winak re' can xquiec'ue' pa ru-gobierno ri Dios. Reje' xquiech'oquie' chuchi' mesa.
LUK 13:30 Y jec'o ri can manak oc quik'ij cami, chiri' can xtic'ue-wi quik'ij, y jec'o ri can yalan quik'ij cami, manak oc quik'ij xtic'ue', xcha' ri Jesús.
LUK 13:31 Y chupa chuka' ri k'ij ri', jec'o achi'a' fariseos ri xe'apon riq'uin ri Jesús, y xqui'ij che: Ri Herodes, ri gobernador, nrojo' jatrucamisaj. Catel-e we' ch'anin, xecha' che.
LUK 13:32 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Ibij che ri jun gobernador ri', ri can jabel reta'n nu'on engaño, chi ren c'a xquienlesaj na itzel tak espíritus y chuka' c'a xtin-en chique ri yeyawaj chi quiec'achoj. Quiri' xtin-en cami, chua'k y cabij, y c'ajari' xtinq'uis can ru'onic ri samaj re'.
LUK 13:33 Ren can nutz'amon yan nubey. Quiri' cami, chua'k y cabij. Can nic'atzin chi yinapon pa tenemit Jerusalem, roma ri niquik'alajij rutzij ri Dios, man jun mej (bey) xquiecamises pa jun chic tenemit.
LUK 13:34 Y c'ajari' ri Jesús xch'o'n chiquij ri winak ri jec'o pa Jerusalem. Raja' xu'ij: Rix winak aj-Jerusalem, ¿anchique roma ye'icamisaj ri achi'a' ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios? ¿Anchique roma chuka' ye'icamisaj che abaj ri yerutak-pe ri Dios chi'icojol? Ren, can q'uiy mej (paj) xinjo' xixinmol ta wiq'uin, anche'l nu'on jun ec' chique ri ral, yerumol chuxe' ri ruxic'. Pero rix man xijo' ta.
LUK 13:35 Cami, ri iwocho can anche'l jun tz'iran rech-ulef xtu'on can. Y can ketzij chuka' nin-ij chiwe chi can man xquinitzu' ta chic, c'a xtapon ri k'ij cuando xti'ij chue: ¡Matiox chi petenak ri Jun re'! ¡Raja' can yo'n-wi-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios! ¡Y petenak chuka' pa rubi' ri Ajaf Dios! xcha' ri Jesús.
LUK 14:1 Y pa jun k'ij chi uxlanen, ri Jesús xbe pa rocho jun achi ri más c'o ruk'ij chiquiwech ri achi'a' fariseos. Ri Jesús banon invitar roma ri achi ri' chi niwa' quiq'uin. Y ri jec'o chiri' niquitzu-apo ri Jesús,
LUK 14:2 roma chiri' c'o-apo jun achi sipojinak.
LUK 14:3 Y ri Jesús xu'ij chique ri maestros chi ri ley y chuka' chique ri achi'a' fariseos ri jec'o chiri': ¿Xajan (Xajam) como chi nic'achoj jun yawa' pa jun k'ij chi uxlanen? ¿Anchique ni'ij rix?
LUK 14:4 Pero ri maestros y ri fariseos man jun anchique xqui'ij. Romari' ri Jesús xutz'om-apo ri achi sipojinak y xu'on che chi xc'achoj y xu'ij che chi tibe.
LUK 14:5 Y chique ri maestros y ri fariseos, ri Jesús xu'ij: Xa c'o jun chiwe rix nitzak jun ruquiej o jun ruwacx pa jun jul, ¿man nibe ta como junanin chi nerulesaj-pe, más que pa jun k'ij chi uxlanen?
LUK 14:6 Y ri maestros y ri fariseos man xquiwil ta anchique xqui'ij-apo che ri Jesús.
LUK 14:7 Y xpe ri Jesús xutz'om rubixic jun ejemplo chique ri je-banon invitar chi ri wa'in, roma xutzu' chi ri winak ri je-banon invitar yequicha' quich'acat chi yech'oquie' chiri' chuchi' mesa. Romari' xu'ij chique:
LUK 14:8 Cuando c'o jun ri nibano invitar iwichi pa jun c'ulubic, man quie'icanoj ri na'ey tak ch'aquet. Roma xa juba' (paka) jix-ch'ocol chic chiri' cuando napon jun winak ri más c'o ruk'ij que chiwech rix,
LUK 14:9 y nipe ri rajaf-jay, nu'ij chiwe: Tabana' favor taya' can ri ach'acat che ri jun chic re'. Y rix jixq'uix-ka roma jixleses-e y jixbech'oquie' pa ch'aquet ri jec'o pa ruq'uisbel.
LUK 14:10 Romari' cuando c'o jun ri nibano invitar iwichi pa jun c'ulubic, quixch'oquie' pa quiwi' ri ch'aquet ri jec'o pa ruq'uisbel, chi quiri' cuando jixrutzu-pe ri xbano invitar iwichi, xtoka iwiq'uin y xtu'ij chiwe: Tabana' favor cak'ax-pe we'. Y cuando quiri' xti'an chiwe, conojel ri yech'oquie' iwiq'uin chuchi' mesa chi ri wa'in xtiquitzu' chi can c'o-wi ik'ij.
LUK 14:11 Romari', ri winak ri can niquina' chi c'o quik'ij, xa xtikases quik'ij. Pero ri niquina' chi can manak oc quik'ij, nim quik'ij xti'an chique, xcha' ri Jesús.
LUK 14:12 Y ri Jesús xu'ij chuka' che ri xbano invitar richi: Cuando najo' chi jec'o yepe awiq'uin chi jun wa'in, man quie'aben invitar xe ri aweta'n quiwech, ri ate-atata', conojel ri je awach'alal, y ri a-vecinos ri je beyom, roma reje' can yetiquier chuka' jatqui'en invitar ret, y riq'uin ri' niyo'x yan chawe ruq'uiexel che ri ayo'n ret.
LUK 14:13 Pero ret, cuando c'o jun nimak'ej pa awocho, quie'abana' invitar winak ri man jun quibeyomal, ri man utz ta ri quik'a' o cakan, o quie'abana' invitar ri yejetz'ma'y yebin y ri man yetzu'n ta.
LUK 14:14 Xa quiri' xta'an, can caquicot, roma ri winak ri' man yetiquier ta niquiya' chawe ruq'uiexel, pero ret xtiyo'x ruq'uiexel chawe cuando junan xcac'astaj-e quiq'uin ri chojmilaj tak winak, xcha' ri Jesús.
LUK 14:15 Y c'o jun ri ch'ocol chuchi' mesa, cuando xuc'oxaj ri tzij ri xu'ij ri Jesús, xu'ij-apo che: Can quiequicot ri xquiec'ue' pa ru-gobierno ri Dios y can xquiewa' chiri', xcha'.
LUK 14:16 Y ri Jesús can ja' xu'ij: Jun mej (bey) jun achi nrojo' nu'on jun nimak'ej pa rocho y nuya' jun wa'in. Romari' raja' can je q'uiy winak ri xeru'on invitar chi yebewa' chirocho ri k'ij ri'.
LUK 14:17 Romari', cuando xapon ri k'ij chi ni'an ri wa'in, ri achi xutak jun rusamajel chi yeroyoj conojel ri winak ri'. Y ri samajel xberu'ij chique: Ronojel c'o chic, cami jo' pa wa'in.
LUK 14:18 Pero conojel can junan ri xqui'ij-pe, chi can man yetiquier ta ye'apon. Ri na'ey xu'ij-pe: Tabana' favor ta'ij che ri awajaf chi tucuyu' numac roma man yitiquier ta yinapon, roma xa c'aja' tinlok' jun wulef, y cami jari' ri nentzu'.
LUK 14:19 Ri jun chic xu'ij: Tabana' favor ta'ij che ri awajaf chi ren man yitiquier ta yinapon, roma jec'o wo'o' pares nuwacx xenlok' chi yensamajij, y cami jari' ri yebentojtobej. Romari' tucuyu' numac, man yinapon ta.
LUK 14:20 Y ri jun chic xu'ij: Ta'ij che chi tucuyu' numac roma manak modo yinapon roma xa c'aja' yic'ule'.
LUK 14:21 Y cuando ri samajel ri takon-e xtzolaj-apo riq'uin ri rajaf, xutzijoj che ronojel ri x-ix-e che. Romari' ri rajaf xcataj ruyowal, y xu'ij che ri rusamajel chi tibe pa tak bey ri jec'o pa tenemit y quierumolo-pe ri man utz ta ri quik'a' o ri cakan, ri yejetz'ma'y yebin, ri man yetzu'n ta, y chuka' ri manak quibeyomal.
LUK 14:22 Y cuando ri samajel xtzolaj, xu'ij che ri rajaf: Xenc'on yan pe ri winak ri xa'ij-e chue, pero c'a q'uiy lugar c'o.
LUK 14:23 Y ri rajaf xu'ij chic che chi tibe pa tak bey chi ri tenemit y ri bey ri yebe chuchi' ri tenemit, y can quieru'ona' obligar ri winak ri jec'o chiri' chi quiepe chi quiri' ninoj ri rocho.
LUK 14:24 Y xu'ij chuka' che: Ren can ketzij-wi nin-ij chiwe, que man jun chic chique ri xenben invitar na'ey, ri xtoru'ona' ri wa'in re' wiq'uin, xcha'. Quiri' xu'ij ri Jesús.
LUK 14:25 Y can q'uiy winak ri quitzekleben ri Jesús. Y cuando raja' xtzu'n can chirij y xerutzu' ri winak ri', xpa'e', y xu'ij chique:
LUK 14:26 Xa c'o jun ri nrojo' ntoc nu-discípulo, can nic'atzin chi ja ren ri más quirojo'. Roma xa más yerojo' ri rute-rutata' que chinuech ren, man utz ta. Ni man utz ta chuka' chi ja' ta ri raxayil ri más nrojo', o ri je ralc'ual, ri rach'alal o raja' mismo ri más nrojo-ka-ri'. Can ja ren ri más quirojo' chiquiwech reje'. Roma xa man quiri' ta nu'on, man nitiquier ta ntoc nu-discípulo.
LUK 14:27 Ri winak ri can nrojo-wi ntoc nu-discípulo, man tupokonaj nuk'axaj sufrimientos woma ren, tu'ona' anche'l xa can ruc'uan ru-cruz. Pero ri winak ri xa man nrojo' ta nuk'axaj sufrimientos woma ren y man nrojo' ta yirutzeklebej, man nitiquier ta ntoc nu-discípulo.
LUK 14:28 Roma cuando c'o jun chiwe rix ri nrojo' nu'on jun jay nim, ¿man nich'oquie' ta como juba' chi nunojij jani' mero xtic'atzin che, y xa can c'o ronojel riq'uin chi nuq'uis ru'onic o xa man nitiquier ta?
LUK 14:29 Roma xa xtutz'uc-ka ri samaj y xe ru-cimiento ri jay nitiquier nuya-ka y quiri' nupoba' can ri samaj, xquiepe ri winak y xquietze'n chirij,
LUK 14:30 y xtiqui'ij chirij: La jun achi la' xrojo' xupoba' jun jay, y xa man xtiquier ta, xquiecha'.
LUK 14:31 O xa jun rey neru'ona' guerra riq'uin jun chic rey, ¿man nich'oquie' ta como juba' chi nunojij, xa riq'uin diez mil soldados nitiquier nu'on guerra riq'uin ri jun chic rey ri jeruc'amon-pe veinte mil soldados?
LUK 14:32 Y xa nunojij chi xa man nitiquier ta, raja' yerutak achi'a' chi ne'quic'ulu' ri rey, cuando c'a man jani toka. Y ri achi'a' ri' yebe chi ne'quic'ulu' y ne'qui'ij che: Roj manak nakajo' ayowal.
LUK 14:33 Romari', xa jun chiwe rix nrojo' ntoc nu-discípulo, can tunojij utz na'ey chi nuya' can ronojel ri c'o riq'uin. Xa man nu'on ta quiri', man nitiquier ta ntoc nu-discípulo.
LUK 14:34 Ri atz'am can utz-wi. Y xa ta ri atz'am re' niq'uis-e ri ratz'amil, ¿anchique ta chic xtaka'an che chi nitzolaj chic pe ratz'amil?
LUK 14:35 Ri atz'am ri', man utz ta chic nicuses chi niyo'x pa ulef, ni man utz ta chuka' nixol riq'uin abono chi niyo'x pa ulef. Xe quiri' nitorix-e, roma man jun chic nic'atzin-wi. Conojel ri c'o quixiquin, can tiquic'oxaj ri xin-ij-ka, xcha' ri Jesús.
LUK 15:1 Y conojel ri achi'a' je moloy-impuestos y ri ch'aka chic winak ri ni'ix chi je aj-mac, ye'apon-apo riq'uin ri Jesús. Ri winak re' ye'apon riq'uin chi niquic'oxaj rutzij ri Dios ri nutzijoj.
LUK 15:2 Y roma ja winak re' ri ye'apon riq'uin ri Jesús, ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley yetzijon chirij ri Jesús y niqui'ij: Ri Jesús man utz ta ri nu'on roma nuc'ul quiwech ri winak aj-mac y can nibe chuka' chi tak cocho chi ne'wa' quiq'uin, yecha'.
LUK 15:3 Romari' ri Jesús xutzijoj jun ejemplo chiquiwech y xu'ij:
LUK 15:4 Xa ta jun chiwe rix jec'o ta je cien ru-ovejas y nisatz (nisach) ta can jun cuando jeruc'uan, yeruya' can juba' ri ch'aka chic ovejas chiri' pa k'ayis, chi nerucanoj-pe ri jun satzinak (sachinak).
LUK 15:5 Y cuando nerila-pe ri ru-oveja, can niquicot nuya-pe parui' rutele'n.
LUK 15:6 Y cuando napon chirocho, yeroyoj ri winak can reta'n quiwech, y yeroyoj chuka' ri ru-vecinos, y nu'ij chique: Cami quixquicot wiq'uin, roma ri jun nu-oveja re' satzinak (sachinak) can, cami xinwil-pe.
LUK 15:7 Y can ketzij nin-ij chiwe, chi can yequicot ri jec'o chila' chicaj cuando jec'o noventa y nueve winak ri choj quic'aslen, ri xquiya' yan can quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios. Pero más yequicot ri jec'o chila' chicaj, cuando c'o jun aj-mac ri nuya' can ri mac y nu'on ri nrojo' ri Dios.
LUK 15:8 O xa c'o ta jun ixok ri c'o lajuj monedas riq'uin, y jun chique ri monedas re' nutzak ta jun chiri' pa rocho, ¿man nutzaj ta como jun luz ri ixok ri', chi nucanoj ri mero ri'? ¿Y man numes ta como rupa ri rocho chi nucanoj ri mero? Quiri' nu'on.
LUK 15:9 Y cuando nril, yeroyoj ri winak ri reta'n quiwech, y yeroyoj chuka' ri ru-vecinos, y nu'ij chique: Quixquicot wiq'uin, roma ri nu-mero ri satzinak (sachinak), xinwil yan.
LUK 15:10 Y can ketzij nin-ij chiwe, chi cuando c'o jun ri nu'on mac y nuya' can ri mac y nu'on ri nrojo' ri Dios, ri ángeles ri jec'o riq'uin ri Dios yalan yequicot, xcha' ri Jesús.
LUK 15:11 Y Jesús xu'ij chuka' chique: C'o jun achi ri xec'ue' je ca'i' ralc'ual.
LUK 15:12 Y jun k'ij ri chak'laxel xu'ij che ri tata'j: Tat, taya' yan ri nu-herencia ri can anojin naya' chue, xcha'. Y ri tata'j can xujach qui-herencia chique je ca'i'.
LUK 15:13 Ca'i-oxi' k'ij ri tijach ri qui-herencia, ri chak'laxel xuc'ayij can ronojel ri ru-herencia. Can q'uiy ri mero xumol, y riq'uin ri mero ri' xbe naj pa jun chic rech-ulef. Y cuando c'o chic chiri', xuc'uaj jun itzel c'aslen y quiri' xu'on xuq'uis ru-mero.
LUK 15:14 Cuando ruq'uison chic ronojel ru-mero, xpe jun tiempo chi wayjal chupa ri rech-ulef anchi' c'o-wi raja'. Y ri ala' ri' man jun chic ex nitiquier nulok' roma manak chic ru-mero, y xa yalan ninum rupa.
LUK 15:15 Romari' xberuc'utuj rusamaj che jun achi aj-chiri'. Y ri achi ri' xutak-e pa rulef chi yeberuchajij ak.
LUK 15:16 Y ri ala' can yalan nurayij nutaj chuka' raja' ri niquitaj la ak. Pero can man jun winak niyo'n ruway.
LUK 15:17 Y c'ajari' ri ala' xoka pa ruwi', y xu'ij-ka: Ri rusamajel ri nata', utz yewa'; y ren we' yicom yan ka roma wayjal.
LUK 15:18 Cami yicataj y yibe riq'uin ri nata' y nenbij che: Tat, q'uiy numac xin-en chech ri Dios y chuka' chawech ret.
LUK 15:19 Cami man utz ta chic chi na'ij awalc'ual chue. Más utz xa na'an ta chue anche'l jun asamajel, xcha-ka raja' pa ránima.
LUK 15:20 Y can ja' xutz'om bey, xbe chirocho riq'uin ri rutata'. Y c'a man jani tapon chirocho; can c'a naj c'o-wi cuando ja' xtz'et-pe roma ri rutata'. Y ri rutata' can xujoyowaj rech; romari' junanin xberuc'ulu', xuk'etej y xutz'ubaj.
LUK 15:21 Y ri ala' can ja' xu'ij che ri rutata': Tat, q'uiy numac xin-en chech ri Dios y chuka' chawech ret. Cami man utz ta chic na'ij awalc'ual chue.
LUK 15:22 Pero ri tata'j xu'ij chique ri rusamajel: Tilesaj-pe ri tziak ri más utz y tijala' ri rutziak. Tiya' anillo chuk'a' y tiya' xajab chirakan.
LUK 15:23 Ic'ama-pe chuka' ri wacx ti'oj y ticamisaj; kabana' jun nimak'ej y kojwa'.
LUK 15:24 Roma ri jun walc'ual re' anche'l caminak rubanon-e chinuech, pero cami xbec'astaj chic pe. Rusatzon-e-ri' (Rusachon-e-ri') jumul chinuech, y cami xbetzolaj chic pe, xcha' ri tata'j. Y can ja' xtiquier-ka ri nimak'ej.
LUK 15:25 Y cuando xbanataj ronojel ri', ri nimalaxel xa nisamaj pa k'ayis. Y cuando raja' xtzolaj-pe y napon yan chirocho, xuc'oxaj chi c'o nimak'ej najin.
LUK 15:26 Romari' xroyoj jun chique ri samajel y xuc'utuj che: ¿Anchique xbanataj? ¿Y anchique roma c'o nimak'ej?
LUK 15:27 Y ri samajel xu'ij che: Roma xtzolaj-pe ri achak', y utz rech xtzolaj-pe. Romari' ri atata' xu'ij chi ticamises ri wacx ti'oj.
LUK 15:28 Cuando xuc'oxaj quiri', xpe ruyowal, y man nrojo' ta ntoc-apo pa jay. Xbe'el-pe ri rutata', y nubochi'j, chi quiri' ntoc ta apo.
LUK 15:29 Pero raja' man xrojo' ta. Xa xu'ij che ri rutata': Ren siempre yisamaj awiq'uin y siempre chuka' ninnimaj atzij. Pero man jun mej (bey) ayo'n jun cabrito chue chi nin-en jun nimak'ej quiq'uin ri nu-amigos.
LUK 15:30 Y cami ret xacamisaj-ka ri wacx ti'oj, xe roma xtzolaj-pe ri jun awalc'ual ri xberuq'uisa' ronojel ri abeyomal quiq'uin ixoki' itzel quic'aslen ri ni'ix rameras chique, xcha'.
LUK 15:31 Y ri tata'j xu'ij: Walc'ual, xcha' che. Ret, can jatc'o-wi wiq'uin. Romari' ronojel ri c'o, can je awichi ret.
LUK 15:32 Pero ri achak' can caminak-wi rubanon-e chinuech, y cami anche'l xc'astaj chic pe xu'on. Rusatzon-e-ri' (Rusachon-e-ri'), y cami xoka chic kaq'uin. Y roma raja' xtzolaj-pe, can nic'atzin chi cami jojquicot y naka'an nimak'ej. Quiri' xu'ij ri tata'j ri', xcha' ri Jesús.
LUK 16:1 Ri Jesús xu'ij chuka' chique ri ru-discípulos: Xc'ue' jun achi beyom. Y ri achi re' c'o jun rusamajel ri ruyo'n parui' ronojel rubeyomal. Y che ri achi beyom xbe'ix chi ri rusamajel ri ruyo'n parui' rubeyomal, nuq'uis ri beyomel benak.
LUK 16:2 Y ri patrón xutak royoxic ri samajel ri'. Y cuando xoka ri samajel, ri patrón xu'ij che: ¿Anchique na'ij chue chirij ri xo'ix chawij? Cami ninjo' nintzu' anchique rubanon ronojel ri beyomel pa ak'a', roma cami manak chic xcasamaj wiq'uin, xcha' ri patrón che.
LUK 16:3 Y ri samajel xunojij: ¿Anchique xtin-en cami? Roma ri nu-patrón numaj nusamaj. Y xa ta ninsamajij ri ulef, ri' nrojo' q'uiy wuchuk'a', y man yitiquier ta chic. Y xa ta ninc'utuj nu-limosna pa tak bey, yiq'uix.
LUK 16:4 Y cuando xunojij yan, xu'ij: Cami can weta'n chic anchique xtin-en, chi quiri' jec'o ri yec'ulu nuech pa tak cocho, cuando xquileses-e we' pa nusamaj.
LUK 16:5 Ri samajel re' xeroyoj chijujun conojel ri c'o quic'as riq'uin ri ru-patrón, y xuc'utuj che ri na'ey: ¿Jani' ac'as riq'uin ri nu-patrón?
LUK 16:6 Y ri achi ri c'o ruc'as xu'ij: Ren cien barriles aceite de olivo nuc'as riq'uin, xcha'. Y ri rusamajel ri achi beyom xu'ij che: Ja ruwuj ri ac'as re'. Cami cach'oquie' y tabana' jun chic ch'anin. Y xe chic cincuenta barriles aceite ac'as tabana-ka chupa.
LUK 16:7 Y cuando xapon jun chic ri c'o ruc'as, ri samajel xuc'utuj che: Y ret ¿jani' ac'as? Ri achi xu'ij: Ren cien medidas trigo nuc'as, xcha'. Y ri samajel xu'ij che: Ja ruwuj ri ac'as re', cami tabana' chic jun. Y xe chic ochenta medidas trigo ac'as tabana-ka chupa, xcha'.
LUK 16:8 Y cuando ri ru-patrón xuc'oxaj ri nu'on ri jun itzel samajel ri', xu'ij: C'o runo'j (runa'oj), xcha'. Y ri Jesús chuka' xu'ij: Can quiri' niqui'en ri winak ri man quiniman ta ri Dios. Can c'o quino'j (quina'oj) chiquiwech ka reje'; can más c'o quino'j (quina'oj) que chiquiwech ri quiniman ri Dios y je richi chic ri sakil.
LUK 16:9 Y ren nin-ij chiwe, xcha' ri Jesús. Q'uiy mej (paj) ri beyomel chi ri rech-ulef, man utz ta rucusaxic ni'an coma ri winak. Pero xa rix ri jix ralc'ual ri Dios jix beyom, can ticusaj ri ibeyomal chi ye'ito' ri can nic'atzin chi yeto'x. Chi quiri' cuando ri ibeyomal xtiq'uis, xtic'ul iwech chicaj, chupa ri jay ri manak xquieq'uis.
LUK 16:10 Jun ri can utz nu'on riq'uin jun ex ri xa manak más rakalen, can utz chuka' xtu'on riq'uin ri can q'uiy rakalen. Pero ri man utz ta nu'on riq'uin jun ex ri xa manak más rakalen, xa quiri' chuka' xtu'on riq'uin ri can c'o-wi rakalen.
LUK 16:11 Y xa riq'uin ri beyomel chi ri rech-ulef, rix man utz ta niben, ¿xtujach como ri Dios ri ketzij beyomel pa ik'a'?
LUK 16:12 Roma xa man utz ta niben riq'uin ri beyomel chi ri rech-ulef ri xa xok'nen pa ik'a', quiri' chuka' xtiben riq'uin ri ketzij beyomel, xa ta nujach ri Dios chiwe ri beyomel ri can iwichi-wi rix.
LUK 16:13 Y man jun samajel ri yec'ue' ca'i' ru-patrón, roma man nitiquier ta nisamaj quiq'uin ri je ca'i' pa jun tiempo. Roma xa nrojo' jun patrón, itzel nutzu' ri jun chic. Y xa can nunimaj rutzij ri jun, man nitiquier ta nu'on quiri' riq'uin ri jun chic. Y quiri' chuka', manak modo chi c'o ta jun ri benak ránima chirij ri beyomel, y nrojo' chuka' nu'on ri nrojo' ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 16:14 Y cuando ri achi'a' fariseos xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús xetze'n-ka chirij, roma reje' can benak cánima chirij ri beyomel.
LUK 16:15 Y ri Jesús xu'ij chique: Rix can niben chiquiwech ri winak anche'l can choj ri ic'aslen. Pero ri Dios reta'n anchique ri c'o pa iwánima, y man utz ta jixrutzu'. Y más que can utz jixtz'et y chuka' can nim banon chiwe coma ri winak.
LUK 16:16 Y cuando ri Juan Bautista man jani tutz'om rutzijoxic rutzij ri Dios, ja ri ru-ley ri Moisés y ri tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, jari' ri xecuses. Pero desde que xoka ri Juan, can ja' xtzijos-pe ri utzilaj tzij ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios. Y je q'uiy winak ri yalan quitijon-pe quik'ij roma can niquijo' chi ja' ta ri Dios nibano gobernar quichi.
LUK 16:17 Y chuka' nin-ij chiwe chi can más fácil chi ri rech-ulef y ri rocaj yeq'uis, pero ri nu'ij chupa ri ley can man jun tzij ri xe quiri' xtic'ue' can, xcha' ri Jesús.
LUK 16:18 Y ri Jesús xu'ij chuka': Xa c'o jun achi ri nujach-ri' riq'uin ri raxayil y nuc'om-pe jun chic ixok, ri achi re' nu'on mac chech ri Dios. Y xa c'o jun achi ri nuc'uan-e ri ixok ri rujachon-ri' riq'uin ri rachijil, chuka' ri achi ri' nu'on mac chech ri Dios.
LUK 16:19 Y ri Jesús xu'ij chuka': Xc'ue' jun achi yalan beyom. Ri achi re' ruyon jabel tak tziak ri yalan cajil ri yerucusaj, y k'ij-k'ij yeru'on nimalaj tak nimak'ej.
LUK 16:20 Xc'ue' chuka' jun achi ri nuc'utuj limosna y nojinak ruch'acul riq'uin ch'ac. Raja' rubinan Lázaro, y can chuchi-rocho ri beyom nic'ue-wi-apo.
LUK 16:21 Ri Lázaro yalan nurayij nutaj ruchi' tak wey ri yetzak chuxe' ru-mesa ri beyom. Y ri tz'i' ye'apon riq'uin chi niquirak' ri ch'ac c'o chirij.
LUK 16:22 Y jun k'ij ri achi re' xcom-e, y xuc'uax-e coma ri ángeles chi xapon riq'uin ri Abraham. Y chuka' ri achi beyom xcom, y xmuk.
LUK 16:23 Y cuando raja' nu'on chic sufrir chupa ri lugar ri can richi-wi sufrimiento, c'a naj xtzu'n-e, y xutzu' ri Abraham, chuka' xutzu' ri Lázaro rak'el-apo riq'uin ri Abraham.
LUK 16:24 Y ri achi beyom riq'uin ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij che ri Abraham: Nata' Abraham, tajoyowaj nuech. Tabana' favor ta'ij che ri Lázaro, chi tuxak'aba' rui-ruk'a', y tataka-pe we', chi noruya-ka chutza'n wak'. Roma can yalan nin-en sufrir chupa ri k'ak' re', xcha'.
LUK 16:25 Pero ri Abraham xu'ij che: Ret walc'ual, toka pa awi', chi cuando xac'ase' chech-ulef, can utz ac'aslen xac'uaj, roma can q'uiy abeyomal xc'ue'. Y ri Lázaro can yalan xu'on sufrir roma can man jun rubeyomal xc'ue', pero cami, raja' c'o utzilaj ruc'aslen ri xorila' we', y ret xa jun c'aslen chi sufrimiento ri xawil.
LUK 16:26 Y chuka' manak modo, roma c'o jun nimalaj siwan chikacojol. Romari', xa c'o jun chake roj nrojo' napon iwiq'uin, man nitiquier ta. Y xa ta jun chiwe rix nrojo' nipe we' kaq'uin roj, man nitiquier ta chuka', xcha' ri Abraham.
LUK 16:27 Y ri achi beyom xu'ij: Xa quiri', ninjo' ninc'utuj favor chawe ret nata' Abraham. Tataka' juba' ri Lázaro chech-ulef pa rocho ri nata'.
LUK 16:28 Roma jec'o wo'o' wach'alal, y ninjo' chi ne'ch'o'n ta chique chi quiri' man yepe ta we' chupa ri jun lugar chi sufrimiento, xcha'.
LUK 16:29 Y ri Abraham xu'ij che: Reje' c'o rutzij ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés quiq'uin. Chuka' rutzij ri Dios tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can. Jari' tiquinimaj, xcha' ri Abraham.
LUK 16:30 Y ri achi beyom xu'ij: Can quiri', nata' Abraham. Pero xa c'o jun caminak ri nic'astaj-e y napon quiq'uin ri wach'alal, can xtiquiya' can ri quimac y xtiqui'en ri nrojo' ri Dios, xcha' ri beyom.
LUK 16:31 Pero ri Abraham xu'ij che: Xa man niquinimaj ta rutzij ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés, ni man niquinimaj ta chuka' ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, can man xtiquinimaj ta chuka' jun ri nic'astaj-e chiquicojol ri caminaki'.
LUK 17:1 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Can siempre c'o ri xquiebano chique ri winak chi niqui'en mac. Pero ri nibano che jun chic winak chi nika pa mac, can nimalaj castigo ri xtika pa ruwi'.
LUK 17:2 Jun ri nu'on che jun chic chi nika pa mac, más utz nu'on che xa ta nixim jun nimalaj abaj chi quie'n chukul y niq'uiak chupa ri mar, que chech nu'on che jun co'l oc chi nika pa mac.
LUK 17:3 Romari' rix tibana' cuenta iwi'. Y xa c'o jun awach'alal nu'on jun retzelal chawe, tach'olij y ta'ij che chi can itzel ri xu'on chawe. Y xa ri xbano quiri' chawe nujal runo'j (runa'oj) y noru'ij chawe chi tacoch'o' (tacuyu') rumac, can tacoch'o' (tacuyu').
LUK 17:4 Y xa pa jun k'ij wuku' mej (paj) nu'on retzelal chawe y wuku' mej (paj) chuka' nitzolaj ta pe awiq'uin y noru'ij chawe: Tacoch'o' (Tacuyu') numac; can tacoch'o' (tacuyu') rumac, xcha' ri Jesús.
LUK 17:5 Y ri apóstoles xqui'ij che ri Ajaf Jesús: Tabana' chake chi nakaya' más kánima riq'uin ri Dios.
LUK 17:6 Pero ri Ajaf Jesús xu'ij chique: Xa ta rix iyo'n iwánima riq'uin ri Dios, más que xe ta juba' oc anche'l jun rija'tz' mostaza, y ni'ij ta che ri che' sicómoro re' chi tel-e we' y tik'ax chupa ri mar chi nerutica-ri' chiri', ri che' ri' can xquixrunimaj-wi.
LUK 17:7 Y xa ta jun chiwe rix c'o ta jun rusamajel, y rutakon-e pa k'ayis chi xberu'ona arar ri ulef o chi xeberuchajij awaj, ¿xe como nitzolaj-pe ja' nu'ij che: Catoc-pe, cach'oquie' chuchi' mesa y cawa'? Manak.
LUK 17:8 Pa ruq'uiexel ri' nu'ij che: Tabana' ru'onic ri nu-cena, y tabana' abanic chi yinawilij-pe chi yiwa', y c'a xquicolaj na ren, c'ajari' xcawa' ret.
LUK 17:9 ¿Y nuya' como matiox che ri samajel roma xu'on ri xu'ij che? Man jun.
LUK 17:10 Y can anche'l ri samajel ri', quiri' chuka' rix. Cuando ibanon chic ri samaj ri nu'ij ri Dios chiwe, ti'ij: Roj joj samajel ri man jun jojc'atzin-wi. Roma can xe ri bin chake, xe ri' ri xka'an, quixcha', xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
LUK 17:11 Y cuando ri Jesús y ri ru-discípulos xquitz'om chic e bey pa Jerusalem, xek'ax chiquicojol ri lugar quibinan Samaria y Galilea.
LUK 17:12 Y cuando xe'apon pa jun co'l tenemit, jec'o je lajuj achi'a' ri c'o ri yabil lepra chiquij. Ri achi'a' ri' xebe'el-pe chech ri Jesús y can c'a naj xepa'e-wi-pe.
LUK 17:13 Y cuando xech'o'n, can riq'uin quichuk'a' xech'o'n-apo che ri Jesús y xqui'ij: Ajaf, tajoyowaj kawech roma ri kabanon, xecha'.
LUK 17:14 Y ri Jesús can xerutzu' y xu'ij chique: Ic'utu-iwi' chiquiwech ri sacerdotes, xcha-e ri Jesús chique. Y cuando je-benak, ri quiyabil xq'uis-e y can ch'ajch'oj xqui'en-ka.
LUK 17:15 Y jun chique ri lajuj achi'a', cuando xutzu' chi can xc'achoj-wi riq'uin ri ruyabil, xtzolaj-pe. Y can nuya' ruk'ij ri Dios, y can riq'uin ruchuk'a' nich'o'n cuando nuya' ruk'ij ri Dios.
LUK 17:16 Y cuando xapon riq'uin ri Jesús, xxuquie' chech y xulucuba-ka-ri' chech, y yalan nuya' matiox che. Ri achi re' aj-Samaria.
LUK 17:17 Y ri Jesús xu'ij: ¿Man je lajuj ta c'a ri can ch'ajch'oj xqui'en-e riq'uin ri quiyabil? ¿Y ri beleje' chic?
LUK 17:18 ¿Can man jun chic ri xtzolaj-pe chi noruya' ruk'ij ri Dios? ¿Xe ri jun ri man israelita ta ri xtzolaj-pe chi noruya' ruk'ij ri Dios? xcha' ri Jesús.
LUK 17:19 Y ri Jesús xu'ij chuka' che ri achi aj-Samaria: Cacataj y jat (cabin). Xac'achoj roma can xaya' awánima wiq'uin, xcha' che.
LUK 17:20 Y ri achi'a' fariseos xquic'utuj che ri Jesús chi jampe' xteru'ona' gobernar ri Dios. Y ri Jesús xu'ij chique: Ri' man jun xtina'en jampe' xtoka, roma ri ru-gobierno ri Dios man nitz'etetaj ta.
LUK 17:21 Y man jun xti'in chi ja' c'o we', o ja' c'o chila', roma ri ru-gobierno ri Dios c'o chic iwiq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 17:22 Y raja' xch'o'n chique ri ru-discípulos, y xu'ij: Xquiepe k'ij cuando rix xtirayij chi yic'ue' ta iwiq'uin más que xe jun k'ij, ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol; pero can manak xquinitzu'.
LUK 17:23 Y can jec'o ri xquie'in chiwe: Ja' c'o we' o ja' c'o chila'. Pero rix man quixbe quiq'uin, ni man quie'itzeklebej chuka'.
LUK 17:24 Roma cuando xtapon ri k'ij chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol yipe chic jun mej (bey), xquinoka anche'l jun relámpago ri can k'alaj roma sakil nu'on che ronojel ri rocaj.
LUK 17:25 Pero na'ey che ri' ren xtink'axaj na q'uiy sufrimiento, y chuka' can itzel xquitz'et coma ri winak chi ri tiempo re'.
LUK 17:26 Y ri k'ij cuando xquipe ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xtibanataj chuka' anche'l ri xbanataj chupa ri tiempo cuando xc'ue' ri Noé.
LUK 17:27 Chupa ri ru-tiempo ri Noé, ri winak xe ri quiway y cuq'uia' xe ri' niquinojij, y chuka' xe c'ulubic yequinataj; can xe ri' niquinojij, c'aja' cuando xapon ri k'ij chi ri Noé y ri ru-familia xe'oc chupa ri nimalaj arca, ri anche'l jun barco, y xtiquier ri nimalaj job ri x-ix diluvio che, y conojel ri manak xe'oc chupa ri arca xecom.
LUK 17:28 Y can quiri' chuka' xbanataj pa ru-tiempo ri achi ri xubinaj Lot. Ri winak xe benak cánima chirij ri anchique niquitijla' y anchique niquikumula', chirij quilok'oj y quic'ayij, quiticoj y ri banoj-cocho.
LUK 17:29 Y ri k'ij cuando ri Lot y ri ru-familia xquiya' can ri tenemit Sodoma, ja' xka k'ak' y azufre parui' ri tenemit. Can anche'l job xu'on cuando xka-pe chicaj, y can conojel ri winak ri jec'o chiri' xeq'uis roma ri k'ak'.
LUK 17:30 Y quiri' xtibanataj ri k'ij cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xquinok'alajin-ka we' chech-ulef.
LUK 17:31 Ri xa nuxlan parui' ri rocho cuando xtapon ri k'ij ri', choj quiri' tilumaj-e (tinimaj-e). Man toc chic apo pa jay chi c'o ri neruc'ama-pe. Y xa c'o chuka' jun ri nisamaj pa k'ayis chupa ri k'ij ri', man chic titzolaj chirocho.
LUK 17:32 Roma toka pa iwi' ri xuc'ulumaj ri raxayil ri Lot, cuando ri Dios xuporoj ri tenemit Sodoma.
LUK 17:33 Ri can nupokonaj ri ruc'aslen we' chech-ulef, man xtiril ta ruc'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man nupokonaj ta ri ruc'aslen we', ri ruc'aslen can man xtiq'uis ta.
LUK 17:34 Y cuando ren xquipe chic jun mej (bey), xa jec'o ca'i' yewer pa jun ch'at, jun jinruniman y ri jun chic manak, xe ri jun ri jinruniman xtic'uax-e y ri jun chic xtic'ue' can.
LUK 17:35 Y xa jec'o ca'i' ixoki' ri junan yequie'n, xe ri jun ri jinruniman xtic'uax-e y ri jun chic xtic'ue' can.
LUK 17:36 Y xa jec'o je ca'i' achi'a' ri junan chuka' yesamaj pa k'ayis, xe chuka' ri jun ri jinruniman xtic'uax-e y ri jun chic xtic'ue' can.
LUK 17:37 Y cuando ri discípulos quic'oxan chic ri xu'ij ri Jesús, xquic'utuj che: Ajaf, ¿anchi' xtibanataj-wi re'? Y ri Jesús xu'ij chique: Ri k'ij ri' can xtibanataj anche'l niqui'en ri c'uch. Roma anchi' c'o-wi jun caminak, chiri' yeka-wi reje'.
LUK 18:1 Y ri Jesús xutzijoj jun ejemplo chique ri ru-discípulos chi nuc'ut chiquiwech chi can nic'atzin-wi chi siempre niqui'en ta orar y man tiquimalij.
LUK 18:2 Raja' xu'ij chique: Pa jun tenemit xc'ue' jun juez ri can man nuxi'j ta ri' chech ri Dios, y chuka' chech raja' man jun quikalen ri winak.
LUK 18:3 Y chuka' chupa ri tenemit ri', c'o jun ixok-malca'n. Y ri ixok re' ntel-ntoc riq'uin ri jun juez ri', chi nuc'utuj favor che chi tuto' chirij ri jun ri banayon etzelal che.
LUK 18:4 Y q'uiy tiempo xk'ax, y ri juez re' man nrojo' ta nuto' ri ixok-malca'n. Pero jun k'ij ri juez re' xunojij-ka pa ránima: Más que man ninxi'j ta wi' chech ri Dios, chuka' chinuech ren man jun quikalen ri winak,
LUK 18:5 pero roma ri ixok re' ntel-ntoc wiq'uin, más utz ninto-e. Roma xa man ninto' ta, xtik'ax nuc'u'x riq'uin, roma siempre xtoka. Quiri' nu'ij ri ejemplo ri xutzijoj ri Jesús.
LUK 18:6 Y c'ajari' ri Ajaf Jesús xu'ij: Ren weta'n chi rix xic'oxaj ri xeru'ij ri juez re', más que raja' man utz ta runo'j (runa'oj).
LUK 18:7 Quiri' chuka' ri Dios can xquieruto' ri winak ri jerucha'on chic, ri pak'ij chi chak'a' niqui'en orar. ¿O ri Dios xtu'on como chique chi tiquiyobej q'uiy tiempo y c'ajari' xquieruto'?
LUK 18:8 Ren can nin-ij chiwe chi ch'anin xquieruto-pe. Y cuando ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xquipe chic jun mej (bey) we' chech-ulef, ¿c'a jec'o como winak ri c'a quiyo'n cánima riq'uin ri Dios? xcha' ri Jesús.
LUK 18:9 Y ri Jesús xutzijoj jun chic ejemplo chiquiwech ri winak, roma jec'o chique reje' ri niquinojij chi can je chojmilaj tak winak, y xa itzel yequitzu' ri ch'aka chic. Romari' ri Jesús xu'ij:
LUK 18:10 Jec'o je ca'i' achi'a' ri xe'apon pa rocho ri Dios chi niqui'en orar. Jun fariseo, y jun achi moloy-impuesto.
LUK 18:11 Ri fariseo pa'l nu'on orar, y nu'ij pa ru-oración: Dios, matiox ninya' chawe roma ren man jin junan ta quiq'uin ri ch'aka chic. Roma ri ch'aka chic winak je elek'oma', y chuka' yequicanoj ch'aka chic ixoki' más que je-c'ulan, y man quic'uan ta jun chojmilaj c'aslen. Ni man jin junan ta chuka' riq'uin ri jun achi moloy-impuesto la c'o-apo la'.
LUK 18:12 Roma ren, can ca'i' k'ij pa jun semana ri nin-en ayunar. Y ronojel ri ninch'ec, lajuj partes nin-en che, y jun chique ri lajuj partes ri' ninya' chawe ret, xcha' ri fariseo pa ru-oración.
LUK 18:13 Pero ri achi moloy-impuesto c'a naj xpa'e-wi can chi nu'on orar. Raja' xulucuba' rujolon; quiri' xu'on, roma chech raja' can man utz ta ni xe nitzu'n chicaj, roma nuna' chi can q'uiy rumac; romari' nutin ruc'u'x che ruk'a' y nu'ij: Dios, tajoyowaj nuech, roma ren jin jun achi ri q'uiy mac jenubanon-pe chawech.
LUK 18:14 Y ri Jesús xu'ij chuka': Can ketzij nin-ij chiwe chi ri achi moloy-impuesto xtzolaj-e chirocho, y man jun chic rumac xrakalej chech ri Dios. Pero ri fariseo man quiri' ta xu'on chech ri Dios. Roma xabachique (xama'anchique) winak ri nuna' chi c'o ruk'ij, can xtikases ruk'ij. Pero ri nuna' chi manak oc ruk'ij, can nim ruk'ij xti'an che, xcha' ri Jesús.
LUK 18:15 Y ri winak yequic'om-pe ac'uala' riq'uin ri Jesús, chi nuya' ruk'a' pa quiwi' y yeru'on ta bendecir. Y ri ru-discípulos xquitzu', y xqui'ij chique ri winak que man tiqui'en quiri'.
LUK 18:16 Pero ri Jesús xeroyoj ri ac'uala' y xu'ij: Tiya' lugar chique ri ac'uala' chi yepe wiq'uin, y man quie'ik'at. Roma ri ru-gobierno ri Dios, xe quichi ri je anche'l ac'uala'.
LUK 18:17 Y can ketzij ri nin-ij chiwe, ri man niqui'en ta anche'l ri ac'uala' chi niquijach-qui' chuxe' ri ru-gobierno ri Dios, can man xquietiquier ta xquie'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma raja'.
LUK 18:18 Y c'o jun achi ri yalan ruk'ij, xu'ij che ri Jesús: Utzilaj Maestro, ¿anchique ri utz nin-en ren chi ninwil ri c'aslen ri man niq'uis ta? xcha'.
LUK 18:19 Y ri Jesús xu'ij che: ¿Anchique roma na'ij utz chue ren? Roma man jun winak utz, xe ri Dios utz.
LUK 18:20 Y ren nin-ij chi ret can aweta'n ri lajuj mandamientos ri xuya' ri Dios che ri Moisés ojer can, ri nu'ij: Ret ri c'o awaxayil man tacanoj jun chic ixok, man cacamisan, man catelak', man tatz'uc tzij chirij jun chic winak, quie'abana' respetar ate-atata', xcha'.
LUK 18:21 Y ri achi xu'ij che ri Jesús: C'a jin co'l cuando nubanon-pe ronojel ri'.
LUK 18:22 Cuando ri Jesús xuc'oxaj re', xu'ij: C'a c'o jun ex man abanon ta. Man ayo'n ta abeyomal chique ri winak ri manak quibeyomal. Tac'ayij ronojel ri c'o awiq'uin y ri rajil tajacha' chique ri winak ri manak quibeyomal, y xtic'ue' abeyomal chicaj. Y catampe wiq'uin y quinatzeklebej, xcha' ri Jesús.
LUK 18:23 Y cuando ri achi xuc'oxaj ri xu'ij ri Jesús, yalan xbison-ka ránima, roma can q'uiy ri rubeyomal c'o y man nrojo' ta nusipaj.
LUK 18:24 Y cuando ri Jesús xutzu' chi xbison-ka ránima ri achi, xu'ij: Ri winak ri c'o q'uiy quibeyomal, can cuesta chi ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
LUK 18:25 Xa más la'k nitiquier nik'ax jun camello pa jun ch'uti' rujulil jun acux, que chech jun beyom ntoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 18:26 Ri xec'oxan ri xu'ij ri Jesús, xqui'ij: Xa can quiri-wi anche'l ri nu'ij, man jun xticolotaj, xecha'.
LUK 18:27 Y ri Jesús xu'ij chique: Ri winak man ronojel ta yetiquier niqui'en. Pero ri Dios can ronojel nitiquier nu'on, xcha' chique.
LUK 18:28 Y ja cuando xpe ri Pedro xu'ij: Ret aweta'n chi roj kayo'n can ri c'o kaq'uin, roma jatkatzekleben.
LUK 18:29 Y ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij ri nin-ij chiwe, chi xabachique (xama'anchique) winak ri jeruyo'n can rocho, rute-rutata', rach'alal, raxayil o ralc'ual, chi nu'on rusamaj ri Dios y yeruto' ri ye'oc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios;
LUK 18:30 can q'uiy yan ri niyo'x che chupa ri tiempo re'. Y chupa apo ri jun chic tiempo chakawech apo, can xtiyo'x ruc'aslen ri manak xtiq'uis.
LUK 18:31 Y ri Jesús xeroyoj juba' juc'an ri cablajuj ru-discípulos chi nich'o'n quiq'uin, y xu'ij: Rix iweta'n chi c'a pa tenemit Jerusalem jojapon-wi, y chiri' q'uiy ri xti'an chue ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol. Roma chiri' xtibanataj-wi ronojel ri tz'iban can chuij coma ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can.
LUK 18:32 Xquijach pa quik'a' winak ri man je israelitas ta. Y ri winak ri' xquietze'n chuij, xtiquibila' cowilaj tak tzij chue y xquinquichubaj.
LUK 18:33 Xquinquich'ey, y c'ajari' xquinquicamisaj. Pero pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xcha' ri Jesús.
LUK 18:34 Pero ri ru-discípulos man xqui'en ta entender ri xu'ij. Ri tzij ri' xa ewan chiquiwech, romari' xe xquic'oxaj y man quieta'n ta anchique xrojo' xu'ij chique.
LUK 18:35 Cuando ri Jesús ntoc yan apo pa tenemit rubinan Jericó, chiri' chuchi-bey ch'ocol jun achi moy, y nuc'utula' limosna chique ri winak ri yek'ax chiri'.
LUK 18:36 Y cuando ri moy re' xuc'oxaj chi q'uiy winak yek'ax, xuc'utuj chi anchique xbanataj.
LUK 18:37 Y xqui'ij che chi ja ri Jesús aj-Nazaret ri nik'ax chiri'.
LUK 18:38 Y ri achi moy riq'uin ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij: Jesús, ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj nuech, xcha'.
LUK 18:39 Y ri winak ri na'ey je-benak chech ri Jesús, xquich'olij ri achi chi quiri' man chic tich'o'n-apo. Pero raja' xa riq'uin más ruchuk'a' xch'o'n, y xu'ij: Ret ri jat ru-familia can ri rey David, tajoyowaj nuech roma ri nubanon, xcha'.
LUK 18:40 Y ri Jesús xuc'oxaj ri achi, romari' xpa'e-ka y xu'ij chi tiquic'ama-pe. Y cuando c'o chic ri achi chech ri Jesús, xuc'utuj che:
LUK 18:41 ¿Anchique ri najo'? Y ri achi moy xu'ij: Ajaf, ren ninjo' yitzu'n, xcha'.
LUK 18:42 Y ri Jesús xu'ij che: Catzu'n c'a. Roma xaya' awánima wiq'uin, xac'achoj.
LUK 18:43 Y ri achi moy can ja' xtzu'n y can xutzeklebej-e ri Jesús, y can xuya' ruk'ij ri Dios. Y conojel ri winak ri xquitzu' chi ri moy xtzu'n, can xquiya' chuka' ruk'ij ri Dios.
LUK 19:1 Y ri Jesús y ri ru-discípulos xe'oc-apo pa tenemit Jericó, y nik'ax chiri'.
LUK 19:2 Y chupa ri tenemit ri' c'o jun achi beyom rubinan Zaqueo. Ri achi re', jare' ri más c'o ruk'ij chiquiwech ri juley chic ri niquimol impuestos.
LUK 19:3 Y raja' can nutaj ruk'ij chi nutzu' ri Jesús, pero roma can je q'uiy winak jec'o y raja' xa co'l oc rakan, romari' man nitiquier ta nutzu-apo.
LUK 19:4 Romari' raja' junanin xna'ey-e y xbejote' chuk'a' jun che' ri ni'ix sicómoro che, chi quiri' nitiquier nutzu' ri Jesús, roma chiri' nik'ax na-wi raja'.
LUK 19:5 Y cuando ri Jesús nik'ax chiri', xtzu'n-e chicaj chuk'a' ri che', y xu'ij che ri Zaqueo: Zaqueo, ch'anin caka-pe, roma cami nic'atzin chi yinapon chi'awocho, chi yinuxlan juba' chiri', xcha' che.
LUK 19:6 Y ri Zaqueo can xe xuc'oxaj ja ch'anin xka-pe, y can niquicot xuc'ul-apo rech ri Jesús pa rocho.
LUK 19:7 Cuando ri winak quiri' xquitzu', xqui'ij-ka chi ri Jesús xa pa rocho jun achi aj-mac xbec'ue-wi.
LUK 19:8 Y ri Zaqueo xpa'e' y xu'ij che ri Ajaf Jesús: Ajaf, cami nic'aj che ri nubeyomal ninya' chique ri winak ri manak quibeyomal. Y xa jec'o ri can c'o nulek'an chiquik'a', can quieji' chic más ruq'uiexel xtintzolej chique.
LUK 19:9 Y ri Jesús xu'ij che: Cami ja xapon ri k'ij chi ri jec'o chupa ri jay re' yecolotaj, roma ret can xaya' awánima riq'uin ri Dios, y chuka' can jat jun chique ri ru-familia can ri Abraham.
LUK 19:10 Roma ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xipe-wi chi yencanoj y chi yencol ri jec'o pa mac, xcha' ri Jesús.
LUK 19:11 Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel re' chique ri winak, xutzijoj jun ejemplo chique. Quiri' xu'on roma nakaj chic jec'o-wi che ri Jerusalem y roma chuka' ri winak ri yec'oxan richi, niquinojij chi cuando raja' xtoc-apo pa tenemit, can ja' xte'k'alajin ri ru-gobierno ri Dios.
LUK 19:12 Y raja' xu'ij: Xc'ue' jun achi ri can c'o ruk'ij. Ri achi re' xbe naj pa jun chic rech-ulef, chi ni'an-pe rey che. Y c'ajari' nitzolaj-pe.
LUK 19:13 Pero cuando c'a man jani tibe, xeroyoj je lajuj rusamajel y xuya' can q'uiy mero chique chiquijunal, y xu'ij chique: Tic'uaj ri mero ri xinya' can chiwe chi quiri' c'o nich'ec chirij, c'a cuando xquitzolaj-pe ren, xcha' can chique, y xbe.
LUK 19:14 Y cuando c'o chic chupa ri rech-ulef anchi' ni'an-pe rey che, jec'o achi'a' ri xetak-e pa quibi' conojel ri ruwinak y xe'apon c'a anchi' c'o-wi raja'. Y ri achi'a' re' xbequi'ij: Roj manak nakajo' chi ri achi re' ntoc-pe rey pa kawi', xecha'. Ri je-takayon-e ri achi'a' ri', can itzel niquitzu' ri achi ri ni'an-pe rey che.
LUK 19:15 Pero ri jun achi ri' x-an na-wi rey che, y xtzolaj-pe. Y cuando c'o chic pa ru-nación, xutak coyoxic ri rusamajel ri xuya' can mero chique cuando raja' man jani tibe, roma nrojo' nuna'ej jani' mero quich'acon chiquijunal.
LUK 19:16 Cuando xapon ri na'ey samajel, xu'ij: Ajaf, ri mero ri xaya' can chue chi quiri' c'o ninch'ec chirij, can xinch'ec na-wi lajuj más parui', xcha'.
LUK 19:17 Y ri achi, rey chic ri tiempo ri', xu'ij che ri rusamajel: Can utz ri xa'an. Jat jun utzilaj samajel. Y roma can utz xa'an riq'uin ri juba' ri xinya' can chawe, cami ninya' lajuj tenemit pa ak'a' chi ye'aben gobernar, xcha' ri rey.
LUK 19:18 Y cuando xapon jun chic samajel, xu'ij: Ajaf, ri mero ri xaya' can chue cuando xabe, xinch'ec wo'o' más parui', xcha'.
LUK 19:19 Y ri rey xu'ij chuka' che ri jun samajel re': Roma utz ri xa'an riq'uin ri juba' ri xinya' can chawe, cami ninya' wo'o' tenemit pa ak'a' chi ye'aben gobernar, xcha' ri rey che.
LUK 19:20 Pero ri jun chic samajel xapon, y xu'ij che: Ajaf, ja a-mero re' nonya' can chawe. Ri mero re' xinpis pa jun pañuelo y xinyec.
LUK 19:21 Roma ren ninxi'j-wi' chawech. Roma ret can ronojel nach'ojij y ronojel najal chi ayowal. Can jat junan riq'uin jun achi ri nerulesaj mero pa banco y xa man jun ru-mero ruyo'n chiri'. Y chuka' najo' namol cosecha anchi' man ja' ta ret jat-tiquiyon-ka, xcha' ri samajel che ri rey.
LUK 19:22 Y ri rey xu'ij che ri samajel ri': Ret man jat utzilaj ta samajel. Ri tzij ri xa'ij-ka jari' ri xtincusaj chi jatin-en juzgar. Roma xa can aweta'n chi ren can cof wánima, chi ren can nenlesaj-pe mero anchi' man jun nuyo'n can, y chuka' can ninmol cosecha ri ntel pa jun ticoj ri man ja' ta ren jin-tiquiyon;
LUK 19:23 xa quiri' na'ij ret, ¿anchique roma man xaya' ta ri nu-mero pa banco? Chi quiri' cami ri xitzolaj-pe nenc'ama' ta pe ri nu-mero y ri interés ri xuch'ec, xcha'.
LUK 19:24 Y ri rey xu'ij chique ri jec'o chiri': Timaja' can ri mero chuk'a', y tiya' che ri jun ri xuch'ec lajuj más parui' ri xinya' can che.
LUK 19:25 Y ri jec'o chiri' xqui'ij: Ajaf, pero raja' c'o yan q'uiy mero pa ruk'a', xecha'.
LUK 19:26 Pero raja' xu'ij chique: Ren nin-ij chiwe, chi ri can c'o q'uiy riq'uin, xtiyo'x más che. Pero ri xe juba' c'o riq'uin, ri jani' oc ri c'o riq'uin can xtimaj che.
LUK 19:27 Cami c'a, ninjo' yich'o'n chiquij ri itzel yetz'eto wichi y ri man xquijo' ta chi ren xinoc can rey: Quie'ic'ama-pe, y quiecamises chinuech, xcha' ri rey. Quiri' xu'ij ri Jesús.
LUK 19:28 Y cuando ri Jesús xu'ij yan re' chique, xutz'om chic bey chiquiwech ri ru-discípulos chi ye'apon pa tenemit Jerusalem.
LUK 19:29 Y cuando ye'apon yan pa tenemit Betfagé y Betania ri jec'o chech ri juyu' rubinan Olivos, ri Jesús xerutak-e ca'i' ru-discípulos,
LUK 19:30 y xu'ij-e chique: Quixoc-apo chupa la co'l tenemit la', y can xe xquixoc, ja' xtiwil jun alaj burro ximil can chiri', ri c'a man jun ch'ocolbeyon richi. Tisolo' y tic'ama-pe chue.
LUK 19:31 Y xa c'o xti'in chiwe chi anchique roma nisol-pe ri alaj burro, ti'ij can che chi nic'atzin juba' che ri Ajaf, xcha-e chique.
LUK 19:32 Ri ca'i' discípulos ri xetak-e, xebe, y can xquiwil-wi ri burro, can anche'l ri bin-e chique roma ri Jesús.
LUK 19:33 Y cuando ja' niquisol, ri rajaf xqui'ij-pe chique: ¿Anchique roma nisol-e ri burro? xecha-pe chique.
LUK 19:34 Y ri ru-discípulos ri Jesús xqui'ij can chique: Xa nic'atzin che ri Ajaf, xecha' chique.
LUK 19:35 Y xquic'om-pe che ri Jesús. Y reje' xquiyala' chuka' jujun quitziak chirij ri burro, y xquich'ocoba-e ri Jesús chirij.
LUK 19:36 Y cuando benak ri Jesús, ri winak niquiriq'uila' jujun quitziak pa rubey chi niquiya' ruk'ij.
LUK 19:37 Y cuando ya yexule-ka chiri' parui' ri juyu' Olivos, conojel ri quitzekleben ri Jesús je-benak, roma niquicot cánima, riq'uin ronojel quichuk'a' niquiya' ruk'ij ri Dios. Quiri' niqui'en roma ri milagros ri jequitz'eton riq'uin ri Jesús.
LUK 19:38 Reje' niqui'ij: ¡Ri Rey re' yo'n-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios! ¡Can pa rubi-wi ri Ajaf Dios petenak-wi! ¡Yequicot ri jec'o chicaj! ¡Q'uiy ruk'ij ri Dios niyo'x chila' chicaj! yecha'.
LUK 19:39 Y chiri' chiquicojol ri winak je-benak jujun achi'a' fariseos. Y reje' xqui'ij che ri Jesús: Maestro, ta'ij chique ri yetzekleben awichi, chi quietane-ka, xecha' che.
LUK 19:40 Pero ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij nin-ij chiwe, xa yetane-ka reje', ja ri abaj xquiebech'o'n-pe chi niquiya' nuk'ij, xcha' chique ri fariseos.
LUK 19:41 Y ri Jesús xutzu' ri tenemit Jerusalem, cuando más nakaj chic jec'o-apo. Raja' xrok'ej ri tenemit ri',
LUK 19:42 y xu'ij: Rix ri jixc'o pa Jerusalem, más que c'aja' ta cami niben ta entender rix chuka' ri ancu'x (anchique) niyo'n uxlanen pa tak iwánima. Pero roma can ewan can chiwech, romari' man jixtiquier ta nitzu'.
LUK 19:43 Roma xquie'apon k'ij cuando jumul xti'an chiwe, roma q'uiy soldados xquiebecataj-pe chiwij, y xtiquisururej ri itenemit che jun chic xan, y xquixquiya' pa sufrimiento, roma pa quinic'ajal xquixc'ue-wi can.
LUK 19:44 Xtiquikasaj pa ulef ri itenemit y chuka' rix. Y pa itenemit man jun jay xtipa'e' can. Can conojel xquiewulix. Roma can man nitzu' ta chi ri Dios xoka yan iwiq'uin, xcha'.
LUK 19:45 Cuando ri Jesús xapon, xoc-apo pa rocho ri Dios ri c'o chiri' pa Jerusalem, y ja xerokotaj-pe ri c'ayinel y ri yelok'on chiri' pa rocho ri Dios.
LUK 19:46 Y xu'ij chuka' chique: Chupa rutzij ri Dios tz'iban can chi ri wocho, jay chi oración; pero rix xa anche'l quijul elek'oma' ibanon che, xcha' chique.
LUK 19:47 Y ri Jesús k'ij-k'ij xerutijoj ri winak riq'uin rutzij ri Dios, chiri' chupa ri rocho ri Dios. Pero ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chupa ri tenemit, niquicanoj anchique niqui'en chi niquicamisaj ri Jesús.
LUK 19:48 Y man niquiwil ta anchique niqui'en, roma ri winak can jabel quic'oxan ri nu'ij ri Jesús chique. Can niquiya' quixiquin chi niquic'oxaj ri anchique nuk'alajij ri Jesús chique.
LUK 20:1 Y jun k'ij, cuando ri Jesús c'o pa rocho ri Dios nuc'ut y chuka' nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri winak, ja xeloka riq'uin, ri nimalaj tak sacerdotes, ri maestros chi ri ley y chuka' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
LUK 20:2 Y ri achi'a' re' xqui'ij che ri Jesús: Ta'ij chake: ¿Ancu'x (Anchique) yoyo'n uchuk'a' pa ak'a' chi xe'awokotaj-e ri winak yec'ayin we' pa rocho ri Dios? ¿Y ancu'x (anchique) yoyo'n lugar chawe chi ye'aben ronojel ex re' chiquicojol ri winak? xecha' che.
LUK 20:3 Y ri Jesús xu'ij chique: Ren c'o chuka' ninjo' ninc'utuj chiwe. Ti'ij chue:
LUK 20:4 ¿Ja ri Dios ri x-in che ri Juan chi quieru'ona' bautizar ri winak? ¿O xa winak xe'in che? xcha' ri Jesús.
LUK 20:5 Pero ri nimalaj tak sacerdotes, ri maestros y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, xqui'ij-ka chiquiwech: ¿Anchique naka'ij che ri Jesús cami? xecha-ka. Roma xa naka'ij che chi ri Juan ja ri Dios takayon-pe richi, ri Jesús xtu'ij chake chi anchique roma man xkanimaj ta rutzij.
LUK 20:6 Y xa naka'ij che chi ja ri winak xe'in che ri Juan chi tu'ona' quiri', xquiepe conojel winak y xkojquicamisaj che abaj. Roma ri winak can quieta'n chi ri Juan can xuk'alajij-wi ri x-ix che roma ri Dios, xecha-ka chiquiwech.
LUK 20:7 Y c'ajari' xqui'ij-apo che ri Jesús chi reje' man quieta'n ta ancu'x (anchique) x-in che ri Juan chi quieru'ona' bautizar ri winak, xecha'.
LUK 20:8 Y ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Roma rix man xixtiquier ta xi'ij chue, ren man xtin-ij ta chuka' chiwe ancu'x (anchique) yoyo'n uchuk'a' chue chi yenben quiere', xcha' ri Jesús.
LUK 20:9 Y ri Jesús xch'o'n chiquiwech ri winak, y xutzijoj jun ejemplo chique y xu'ij: Xc'ue' jun achi ri xutic uva pa rulef. Y xuya' can pa kajic chique jujun achi'a'. Y raja' xbe q'uiy tiempo.
LUK 20:10 Y cuando xoka ri tiempo chi ri cosecha, ri rajaf ri ulef xutak-pe jun rusamajel quiq'uin ri achi'a' ri quikajon ri ulef chi neruc'utuj-pe ri uva, roma riq'uin ri' nitoj-wi ri rukajic ri ulef. Pero cuando xapon ri samajel quiq'uin ri achi'a' ri', xquitz'om ri samajel y xquich'ey, y man jun uva xquiya-e che.
LUK 20:11 Y ri rajaf ri ulef xutak jun chic rusamajel chi neruc'ama' juba' uva richi ri ulef. Pero ri achi'a' ri' xquitz'om chuka' ri samajel ri' y xquich'ey. Can pokon xqui'en y xqui'ij-e che, y chuka' man jun uva richi ri ulef xquiya-e che.
LUK 20:12 Ri rajaf ri ulef xutak jun rox samajel chi neruc'ama' juba' uva richi ri ulef, pero can quiri' chuka' xuc'ulumaj. Xquisocola-e, y xquikotaj-e.
LUK 20:13 Y pa ruq'uisbel, ri rajaf ri ulef xu'ij-ka: ¿Anchique xtin-en cami? xcha'. Y raja' c'o jun ralc'ual ri yalan nrojo', y jari' ri xutak-e chi neruc'ama' ri uva richi ri ulef. Roma raja' xunojij-ka chi ri achi'a' ri quikajon ri ulef, xquieniman cuando xtiquitzu' chi ja ri ralc'ual ri napon.
LUK 20:14 Pero ri achi'a' ri quikajon ri ulef, can xe xquitzu' ri ralc'ual ri rajaf ri ulef, xqui'ij chiquiwech: Jare' ri ne'oc rajaf ronojel ri ulef ri kakajon cami. Cami kacamisaj, chi quiri' pa kak'a' roj nic'ue' can ri ulef, xecha'.
LUK 20:15 Y can quiri' xqui'en. Xquilesaj-e ri ralc'ual chiri' chupa ri rulef y xquicamisaj. Y ri Jesús xu'ij: ¿Anchique como xtu'on ri rajaf ri ulef chique ri achi'a' ri'?
LUK 20:16 Ri rajaf ri ulef xtipe y xquierucamisaj, y ri ulef xtuya' chic pa kajic chique ch'aka chic, xcha' ri Jesús. Cuando ri winak quic'oxan chic ronojel re', xqui'ij: Can man ta quiri' xtibanataj kaq'uin roj, xecha-ka.
LUK 20:17 Y ri Jesús xerutzu' ri winak, y xu'ij: ¿Anchique como nrojo' nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can? ri nu'ij: C'o jun Abaj ri man xka ta chiquiwech ri achi'a' ri je banoy-jay. Pero xa ja ri Abaj ri' ri xc'atzin, roma can jari' ri xcuses chi quiri' ri jay man nitzak ta, xcha' ri Jesús.
LUK 20:18 Y xabachique (xama'anchique) winak ri xtitzak parui' ri jun Abaj re', can jumul xtimulumu'. Y xabachique (xama'anchique) winak ri xtika ri Abaj re' chirij, can xtuquie'j jumul, xcha' ri Jesús.
LUK 20:19 Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley, can ja' yan xquijo' niquitz'om-e ri Jesús, roma xquina'ej chi ri achi'a' kajoy-ulef ri xerunataj chupa ri ejemplo, xa chiquij reje' xch'o'n-wi. Pero man xquitz'om ta, roma niquixi'j-qui' chiquiwech ri winak ri jec'o riq'uin. Y quiri' xebe.
LUK 20:20 Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros ri' xequitak-pe ch'aka chic achi'a' ri can anche'l chojmilaj tak winak yetzu'n, pero xa man quiri' ta. Reje' xa c'o niquijo' niquic'utuj che ri Jesús, chi quiri' nitzak ta pa quik'a' roma ri tzij ri yeru'ij. Y xa nika ri Jesús pa quik'a', niquijach pa ruk'a' ri gobernador.
LUK 20:21 Y chi niqui'en quiri' che ri Jesús, ri achi'a' ri' xquic'utuj che: Ret ri jat jun Maestro, roj can keta'n chi can ketzij ri natzijoj. Man naxi'j ta awi' chech jun winak, más que can yalan ruk'ij. Y can nac'ut-wi rutzij ri Dios y can ja-wi rubixic na'an che.
LUK 20:22 Ta'ij chake: ¿Utz como nakatoj ri impuestos ri nu'ij ri rey César, o xa man utz ta? xecha' che ri Jesús.
LUK 20:23 Pero ri Jesús can reta'n-wi ri niquinojij chirij, romari' raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma rix nitaj ik'ij chi yinitojtobej?
LUK 20:24 Tic'utu' ri mero chinuech, xcha'. Y ri Jesús xuc'utuj: ¿Anchok rupalaj y anchok rubi' ri c'o chech la mero? Y reje' xqui'ij che: Chi ri rey César, xecha'.
LUK 20:25 Y ri Jesús xu'ij chique: Tiya' che ri César ri can richi-wi ri César, y tiya' che ri Dios ri can richi-wi ri Dios, xcha' ri Jesús chique.
LUK 20:26 Y ri achi'a' ri xec'utun ri' che ri Jesús, man xetiquier ta chirij, roma ri Jesús ronojel tzij can pa rubeyal-wi yeru'ij chique, chiquiwech ri winak. Y can anchique la xquina' cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús chique. Romari' man chic xech'o'n ta apo che.
LUK 20:27 Y jec'o jujun chique ri achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' re' man niquinimaj ta chi ri caminaki' can xquiec'astaj chic pe. Y romari' reje' xqui'ij che ri Jesús:
LUK 20:28 Ret ri jat jun Maestro, roj chuka' c'o nakajo' nakac'utuj chawe. Ri Moisés can rutz'iban-wi can chake chi cuando jun achi nuya' can ri raxayil roma nicom-e, y xa man jun ralc'ual nic'ue' can, jun rach'alal ri caminak achi ri' tic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, chi quiri' yec'ue' ralc'ual riq'uin ri malca'n-ixok. Y xa can jec'o ralc'ual yec'ue' riq'uin ri ixok, ri na'ey ala' ntoc ralc'ual ri achi ri caminak chic e.
LUK 20:29 Y reje' xqui'ij: Xec'ue' je wuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri na'ey xc'ule'. Pero xcom-e, y man jun ralc'ual xc'ue' can.
LUK 20:30 Xpe ri ruca'n achi, ri rach'alal ri caminak, xc'ule' riq'uin ri malca'n-ixok. Pero raja' chuka' xcom-e, y man jun ralc'ual xc'ue'.
LUK 20:31 Ri rox achi xc'ule' chuka' riq'uin ri ixok ri', pero xa anche'l xquic'ulumaj ri ca'i' na'ey chech raja', quiri' chuka' xuc'ulumaj-e raja'. Y ri wuku' achi'a' cach'alal qui' quiere' xqui'en-e. Y man jun chique ri wuku' achi'a' re' xec'ue' ta can ralc'ual.
LUK 20:32 Y pa ruq'uisbel xcom-e chuka' ri ixok.
LUK 20:33 Y ri achi'a' saduceos xqui'ij che ri Jesús: Ret na'ij chi xtapon jun k'ij cuando ri caminaki' xquiec'astaj-pe. Cuando xtapon ri k'ij ri', ¿anchok raxayil xtoc ri ixok re'? Roma ri je wuku' achi'a' cach'alal qui' xec'ue' riq'uin, xecha'.
LUK 20:34 Y ri Jesús can ja' xu'ij chique: We' chech-ulef, ri achi'a' y ri ixoki' yec'ule'.
LUK 20:35 Pero riq'uin ri camic niq'uis ronojel ri'. Romari' ri caminaki' ri xquiec'astaj-pe y can nuc'ul yebe chicaj, man xquiec'ule' ta chic chuka'.
LUK 20:36 Roma reje' xquiec'astaj-pe chiquicojol ri caminaki' y xtek'alajin chi can je ralc'ual-wi ri Dios, y man xquiecom ta chic roma xquie'oc anche'l ri ángeles.
LUK 20:37 Y ri caminaki' can yec'astaj-wi. Roma ri Moisés rutz'iban can chupa rutzij ri Dios, cuando raja' xutzu' ri jun k'ayis c'o ruq'uixal ri rubinan zarza ri nic'at, y xuc'oxaj cuando ri Dios xu'ij: Ja ren ru-Dios ri Abraham, ru-Dios ri Isaac, y ru-Dios ri Jacob, xcha'.
LUK 20:38 Y xa ta reje' je caminak ta chi ronojel tiempo, y xa reje' man yec'astaj ta chic pe jun mej (bey), ri Dios man ta qui-Dios reje', roma ri Dios can qui-Dios-wi ri c'o quic'aslen y man quichi ta ri caminaki'. Roma chech ri Dios reje' can je q'ues-wi, xcha' ri Jesús.
LUK 20:39 Y jec'o chique ri maestros chi ri ley xqui'ij-apo che ri Jesús: Maestro, can ketzij-wi ri xa'ij, xecha'.
LUK 20:40 Y man xqui'en ta chic cowil chi c'o ta anchique xquic'utuj ta apo che ri Jesús.
LUK 20:41 Y ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique roma ni'ix chi ri Cristo xa choj jun ru-familia can ri rey David?
LUK 20:42 Cuando xa can ja ri rey David biyon can chupa ri libro ri ni'ix Salmos che: Ri Ajaf Dios xu'ij che ri Wajaf ri Cristo: Cach'oquie-pe pa nu-derecha,
LUK 20:43 y xquienya' chuxe' awakan ri itzel yetz'eto awichi. Quiri' nu'ij.
LUK 20:44 Y can k'alaj-wi chi ri rey David cuando xc'ase' we' chech-ulef, xu'ij Wajaf che ri Cristo. ¿Y anchique roma ni'ix chi ri Cristo xa choj jun ru-familia can ri rey David? xcha' ri Jesús.
LUK 20:45 Y conojel ri winak ri quimolon-qui' chiri' niquic'oxaj-apo ri Jesús; y raja' xu'ij chique ri ru-discípulos:
LUK 20:46 Tibana' cuenta iwi', man tiben anche'l niqui'en ri maestros chi ri ley. Roma reje' yalan nika chiquiwech niquicusaj tukutic tak tziak, chi quiri' quietz'et chi can c'o-wi quik'ij. Yalan nika chuka' chiquiwech ye'an can saludar anchi' niquimol-qui' q'uiy winak. Y pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, can ja ri na'ey tak ch'aquet yequicanola', chi ni'ix chiquij chi can c'o quik'ij. Y quiri' chuka' yequi'en pa nima'k tak wa'in.
LUK 20:47 Y ri achi'a' re' chuka' niquimaj ronojel ex quichi ri malca'n tak ixoki'. Y xe chi quienimex chi reje' je utzilaj tak winak, yelayoj cuando niqui'en orar. Pero reje' can xtika-wi más ru-castigo ri Dios pa quiwi', roma yalan q'uiy quimac, xcha' ri Jesús.
LUK 21:1 Chiri' pa rocho ri Dios, ri Jesús xutzu' chi ri winak beyoma' niquiyala' can mero chiri' anchi' niyo'x-wi can ri mero pa rocho ri Dios.
LUK 21:2 Y quiri' chuka' xutzu' jun malca'n-ixok ri can k'alaj chi can man beyom ta, xuya' can ca'i' tak fichas ri man q'uiy ta oc cajil.
LUK 21:3 Y cuando ri Jesús xutzu' ri malca'n-ixok re', xu'ij chique ri ru-discípulos: Can ketzij nin-ij chiwe chi ja ri xuya' can la pobre malca'n-ixok la' ri c'o más rakalen chech ri xquiya' can ri ch'aka chic winak.
LUK 21:4 Roma raja' más que man q'uiy ta ru-mero c'o, can xuya' can ronojel ri c'o riq'uin, y xuya' can chupa ri anchi' c'o-wi ri mero ri sipan can che ri Dios. Pero ri beyoma', más que can q'uiy mero niquiya' can, xa ja ri nu'on sobrar quiq'uin, xa jari' niquiya', xcha' ri Jesús.
LUK 21:5 Y jec'o ri quitz'amon tzij chirij ri rocho ri Dios. Y niqui'ij chi yalan jabel ru'onic y xe jabel tak abaj ri je-cusan, y chi ronojel ri anchok che wakon-wi, ronojel ri' ja ri winak je-sipayon, yecha'. Y ri Jesús xu'ij chique:
LUK 21:6 Xquie'apon k'ij cuando ronojel ri nitzu' we' xquiewulix. Conojel ri nimalaj tak abaj ri je-cusan che ri jay re' can xquietorix-pe. Man jun abaj ri xtic'ue' can, anche'l la rubanon cami, xcha'.
LUK 21:7 Y ri discípulos xquic'utuj che ri Jesús: Maestro, xecha', ¿jampe' xtibanataj ri xa'ij chake chirij ri rocho ri Dios? ¿Y anchique retal chi quiri' nina'ex chi nibanataj yan ri'? xecha'.
LUK 21:8 Y ri Jesús xu'ij chique: Tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jix-an ta engañar. Roma je q'uiy xquiepe y xtiqui'ij: Ja ren ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Ja tiempo re' xoka, xquiecha'. Pero rix man quie'inimaj, ni man quie'itzeklebej chuka'.
LUK 21:9 Y cuando xtic'oxaj chuka' chi jec'o naciones ri niqui'en guerra o winak pa tak tenemit yequi'en ayowal chiquiwech, man tixi'j-iwi', roma ronojel ri' can xquiebanataj na-wi na'ey, pero man ja' yan ta ri' ri ruq'uisbel tak k'ij chi ri rech-ulef.
LUK 21:10 Y ri Jesús xu'ij chuka': Jec'o naciones xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic naciones. Jec'o chuka' nimalaj tak rech-ulef xquiecataj chi niqui'en guerra quiq'uin ch'aka chic nimalaj tak rech-ulef.
LUK 21:11 Xquiepe nimalaj tak silonel (cab-rakan), chuka' xquiepe nimalaj tak wayjal y chuka' xquiepe yabil xabachique (xama'anchique) lugar che ri rech-ulef. Xtuya' jun nimalaj xibinri'l ri xquiebanataj y xquietz'etetaj chupa ri rocaj, xquiebanataj ex ri man jun mej (bey) je-tz'eton.
LUK 21:12 Y cuando man jani quiebanataj ronojel re', rix xquixtz'om y xti'an chiwe chi niben sufrir, roma rutzij ri Dios. Xquixuc'uax chiquiwech ri achi'a' je principales pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Xquixtz'apis pa cárcel. Xquixuc'uax chiquiwech reyes y chiquiwech gobernadores. Ronojel re' xtic'ulumaj roma rix ic'uan nubi' ren.
LUK 21:13 Y cuando quiere' xti'an chiwe coma ri winak, rix can xquixtiquier xquinik'alajij chiquiwech reje'.
LUK 21:14 Y can toka pa iwi', man tinojij ri anchique ri ne'ibij chi nito-iwi',
LUK 21:15 roma can ja ren xquiyo'n chiwe ri tzij ri ne'ibij. Y xtinya' chuka' ino'j (ina'oj) chi quiri', riq'uin ri no'j (na'oj) ri' xtitz'apij xequey ri itzel yetz'eto iwichi.
LUK 21:16 Y xquixjach pa quik'a' ri itzel yetz'eto iwichi. Y xa juba' (paka) ri ite-itata', ri iwach'alal o ri je iwaxbil ri xquiejacho iwichi. Y jec'o chiwe rix ri can xquiecamises.
LUK 21:17 Can itzel xquixtz'et coma conojel winak, roma iyo'n iwánima wiq'uin ren.
LUK 21:18 Pero man tixi'j-iwi', roma ri Dios can jixruchajij, y chech raja' man jun rusmal-iwi' ri xe quiri' xtitzak.
LUK 21:19 Y xa nicoch' ronojel, xtiwil c'a ri utzilaj c'aslen ri man niq'uis ta.
LUK 21:20 Y cuando xtitzu' chi ri tenemit Jerusalem sururen rij coma soldados, titemaj c'a chi xa juba' chic tiempo nrojo' chi ri tenemit xtiwulix.
LUK 21:21 Romari', iwonojel rix ri jixc'o pa Judea, quixlumaj (quixnimaj) y tiwewaj-iwi' chech tak juyu'. Xa jixc'o pa tenemit Jerusalem, quixel-pe chupa. Y xa man pa tenemit ta jixc'o-wi, man chic quixoc-apo pa tenemit chi nito-iwi'.
LUK 21:22 Roma cuando xtapon ri k'ij chi ri sufrimiento, ja cuando ri tenemit ri' xtiyo'x ruq'uiexel che roma ronojel ri jerubanon, y can xtibanataj ronojel ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
LUK 21:23 Y chupa ri k'ij ri' can xtik'ax rui' ri sufrimiento xtipe parui' ri rech-ulef. Can xtika ri castigo ri xtuya' ri Dios parui' ri tenemit re'. Y roma ri sufrimiento ri', can juya' (juyu') quiwech ri ixoki' ri ya nic'ue' cal cuando xtapon ri k'ij ri', quiri' chuka' ri ixoki' ri c'a jec'o cal ri c'a yetz'uman (yeme'). Roma manak xquietiquier xquielumaj (xquienimaj) ch'anin.
LUK 21:24 Can q'uiy winak xquiecom pa quik'a' ri soldados. Y ri ch'aka chic winak xquiec'uax pa ch'aka chic naciones coma ri soldados. Y ri tenemit Jerusalem xtixak' can coma winak ri xa man je israelitas ta. Pero man chi ta jumul quiri' xtiqui'en, roma ri k'ij ri yo'n chique xa xtik'ax.
LUK 21:25 Y q'uiy ex ri man jun mej (bey) je-banatajnak y man jun mej (bey) je-tz'eton xquiebanataj riq'uin ri k'ij, ri ic' y ri ch'umil. Y ri winak ri jec'o chech-ulef man xtiquiwil ta anchique xtiqui'en, xa xtisatz quino'j (xtisach quic'u'x) roma ri nimalaj mar can xtik'ax rui' xtik'ajan, roma yalan ruchuk'a'.
LUK 21:26 Y ri winak, roma can quieta'n chic anchique xtibanataj chech-ulef, xtipe quicamic roma ri quixibinri'l. Roma hasta ronojel ri nimalaj tak uchuk'a' ri jec'o chicaj xquiesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios.
LUK 21:27 Y ja' cuando ri winak xquinquitzu' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, chi yika-pe pa jun ajawa' (mukul), riq'uin chic nimalaj wuchuk'a' y chuka' nimalaj nuk'ij, xcha' ri Jesús.
LUK 21:28 Y rix, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos, cuando xtitzu' chi ronojel re' yebanataj yan, quixquicot y tic'ue' más ruchuk'a' iwánima, roma can napon yan ri k'ij chi jixcolotaj chech ronojel ri sufrimiento chi ri rech-ulef, xcha' ri Jesús.
LUK 21:29 Chuka' xuya' jun ejemplo chique. Raja' xu'ij: Quie'itzu' na pe' ri che', titzu' anchique nu'on jun mata higo o xabachique (xama'anchique) che'.
LUK 21:30 Cuando ya ye'el-pe quixak, iweta'n chi ri ru-tiempo job ya ntoc-pe.
LUK 21:31 Y quiri' chuka' cuando xtitzu' chi yebanataj yan ronojel ri xin-ij yan ka chiwe, iweta'n c'a chi noka yan ri k'ij chi ja ri Dios xtibano gobernar.
LUK 21:32 Y tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe cami: Ronojel re' xtibanataj, cuando ri winak chi ri tiempo re' c'a man jani quieq'uis chech-ulef.
LUK 21:33 Ri rech-ulef y ri rocaj can yeq'uis na-wi. Pero ri nutzij man xtiq'uis ta quiri', xa can xtibanataj-wi ri nu'ij.
LUK 21:34 Tibana' cuenta iwi'. Man tibe iwánima chirij ri wa'in, man quixk'aber, y chuka' man xe ta ri nic'atzin chiwe chech-ulef ri ninojij, y c'aja' xtina' xa ja' xoka ri k'ij chi ren yinoka-ka.
LUK 21:35 Y xtibanataj anche'l nu'on jun trampa cuando nika jun chicop chupa. Quiri' xtibanataj cuando xtoka ri k'ij ri' pa quiwi' conojel ri winak ri jec'o chech-ulef.
LUK 21:36 Romari' can tibana' cuenta iwi' y siempre chuka' tibana' orar, chi jixcolotaj chech ronojel ri sufrimiento ri xtipe parui' ri rech-ulef, y chuka' chi quiri' can utz ta ic'aslen jixapon c'a chinuech ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
LUK 21:37 Pak'ij, ri Jesús nic'ue' pa rocho ri Dios, yerutijoj ri winak riq'uin rutzij ri Dios. Y chak'a' nibe chech ri juyu' rubinan Olivos, y chiri' nic'ue-wi.
LUK 21:38 Y roma ri Jesús nutzijoj rutzij ri Dios chiri' pa rocho ri Dios, can je q'uiy winak ri ye'apon nimak'a' yan chi niquic'oxaj ri nu'ij.
LUK 22:1 Ca'i-oxi' oc k'ij nrojo' chi napon ri quinimak'ej ri israelitas, jun nimak'ej rubinan pascua, cuando niquitaj ri pan ri manak levadura riq'uin.
LUK 22:2 Ja' cuando ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley niquinojila' anchique ta niqui'en chi niquicamisaj ri Jesús. Pero xa niquixi'j-qui' chiquiwech ri winak.
LUK 22:3 Y ri Judas jun chique ri cablajuj ru-discípulos ri Jesús, ri discípulo ri x-ix chuka' Iscariote che, can nisamaj yan ri Satanás pa ránima.
LUK 22:4 Romari' xapon quiq'uin ri nimalaj tak sacerdotes y quiq'uin chuka' ri jefes quichi ri yechajin pa rocho ri Dios, y xbetzijon quiq'uin chirij anchique xtu'on chi nujach ri Jesús pa quik'a'.
LUK 22:5 Y reje' yalan xequicot cuando xquic'oxaj ri', y xquisuj mero che.
LUK 22:6 Y chuka' ri Judas can utz xu'on chech ri xqui'ij reje'. Y ja' xutz'om rucanoxic anchique modo xtu'on chi nujach ri Jesús pa quik'a' cuando manak quimolon-qui' winak riq'uin.
LUK 22:7 Xoka ri na'ey k'ij chi ri nimak'ej cuando nitej ri pan ri manak levadura riq'uin. Chupa ri k'ij ri' ja yecamises chuka' ri alaj tak ral ovejas chi ri pascua ri'.
LUK 22:8 Ri Jesús ja xerutak ri Pedro y ri Juan, y xu'ij-e chique: Inaba' yan ri xte'katija' chupa ri pascua re'.
LUK 22:9 Y ri ca'i' discípulos xquic'utuj che: ¿Anchi' najo-wi chi naka'an ronojel ri'?
LUK 22:10 Y ri Jesús xu'ij chique: Cuando xquixapon pa tenemit Jerusalem, xtic'ul jun achi samajel ri ruc'uan ruya' pa jun cucu' (tinaja). Titzeklebej ri achi re' c'a anchique na jay xtoc-wi.
LUK 22:11 Y ti'ij che ri rajaf ri jay ri': Ri Maestro ru'in-pe chake: ¿Anchique jay we' chi'awocho utz chi nin-en ri wa'in chi ri pascua junan quiq'uin ri nu-discípulos? quixcha' che.
LUK 22:12 Y ri rajaf-jay xquixruc'uaj pa ruca'n piso che ri jay. Y chiri' c'o jun jay nim rupa y banon chic ru'onic; chiri' tinaba-wi ronojel ri xte'katija' chi ri pascua, xe'uche'x-e.
LUK 22:13 Y ri ca'i' discípulos xebe. Y can anche'l ru'in-e ri Jesús chique, can quiri' xbanataj. Y reje' can xquinaba-wi ronojel ri nic'atzin chique chi ri pascua ri'.
LUK 22:14 Y cuando xapon ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xech'oquie-apo chuchi' mesa.
LUK 22:15 Y Jesús xu'ij chique: Yalan nurayin-pe chi antes chi yicom, junan naka'an can ri jun wa'in chi ri jun pascua re'.
LUK 22:16 Roma nin-ij chiwe chi can manak chic xtin-en ri wa'in re' iwiq'uin; c'aja' cuando xbanataj yan ri anchique ntel chi tzij ri pascua re', y ri Dios nu'on yan gobernar, c'ajari' xtin-en chic jun mej (bey) ri wa'in re'.
LUK 22:17 Y ri Jesús xuc'on-apo jun vaso ri c'o ruya'al-uva chupa, xuya' matiox che ri Dios y xu'ij: Chi'iwonojel tikumu' re'.
LUK 22:18 Roma nin-ij chiwe, chi c'aja' cuando xtic'ue' ru-gobierno ri Dios, c'ajari' xtinkum chic jun mej (bey) ruya'al-uva.
LUK 22:19 Y quiri' chuka' xuc'on-apo jun pan, xuya' matiox che ri Dios, c'ajari' xuper ri pan y xuya' chique ri ru-discípulos y xu'ij chique: Titija' ri pan re', jare' ri nuch'acul; roma ren can xquijach y xquicamises pa iq'uiexel rix. Can titija' ri pan re' y siempre quininataj.
LUK 22:20 Y cuando je-waynak chic, ri Jesús xuc'on-apo chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupa, y xu'ij: Ri ruya'al-uva re', jare' ri nuquiq'uiel ri xtibin cuando xquicamises. Riq'uin ri nuquiq'uiel ri xtibin, can ja' xtic'achoj ri c'ac'ac' trato ri rurayin-pe ri Dios chi nu'on quiq'uin ri winak. Ri nuquiq'uiel ri', xtibin chi quiri' rix jixcolotaj.
LUK 22:21 Y cami, ri achi ri xtijacho wichi pa quik'a' ri winak ri man jinquijo' ta, can c'o-pe wiq'uin chuchi' mesa.
LUK 22:22 Can tic'oxaj ri nin-ij chiwe, chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can xquicamises, roma can jare' ri runojin-pe ri Dios pa nuwi'. Pero juya' (juyu') rech ri xtijacho wichi, xcha' ri Jesús.
LUK 22:23 Y ri ru-discípulos ri Jesús can ja xquibila-ka chiquiwech chi ancu'x (anchique) como ri xtijacho richi ri Jesús.
LUK 22:24 Y ri discípulos xqui'ij-ka chiquiwech ancu'x (anchique) chique reje' ri c'o más ruk'ij.
LUK 22:25 Pero ri Jesús xu'ij chique: Ri reyes chi ri rech-ulef, roma can jec'o ri winak pa quik'a', romari' can niquina' chi ja reje' ri je cajaf ri winak. Y ri achi'a' can jec'o pa quiwi' ri winak, can je utzilaj tak achi'a' ni'ix chique.
LUK 22:26 Pero chi'icojol rix nu-discípulos, man quiri' ta. Roma ri c'o más ruk'ij chi'icojol, can tuna-ka chi can manak oc ruk'ij chiquiwech ri juley chic. Y ri jun chiwe ri nic'ue' más ruk'ij pa iwi' rix, can tuna-ka chi can manak oc ruk'ij y co'l tu'ona-ka, chi quiri' nusuj-ri' chi neru'ona' xabachique (xama'anchique) samaj.
LUK 22:27 Romari', ¿ja como ri nilix-apo chuchi' mesa ri c'o más ruk'ij, o ja ri nilin-apo? ¿Man ja' ta como ri nilix-apo chuchi' mesa ri más c'o ruk'ij? Pero chinuech ren man quiri' ta, roma ren jin anche'l jun ri nilin-apo chuchi' mesa ri jinc'o chi'icojol.
LUK 22:28 Rix can jixc'o-pe wiq'uin chupa ronojel ri sufrimientos ri yetojtoben wichi.
LUK 22:29 Romari', ren xtinya' uchuk'a' pa ik'a' rix chi niben gobernar, can anche'l ri rubanon ri Nata' Dios wiq'uin ren,
LUK 22:30 chi quiri' xquixwa' y xquixuq'uia' pa jun misma mesa wiq'uin ren, cuando ren nin-en yan gobernar. Y rix xquixoc gobernadores pa quiwi' ri cablajuj quiwech familias ri je calc'ual can ri cablajuj ralc'ual can ri achi xubinaj Israel.
LUK 22:31 Y ri Ajaf Jesús xu'ij chuka' che jun chique ri ru-discípulos: Simón, Simón, nin-ij chawe chi ri Satanás xixruc'utuj yan che ri Dios chi jixrutojtobej. Can nrojo' jixrusiloj anche'l ni'an che ri trigo.
LUK 22:32 Pero ren can xin-en yan orar awoma, chi quiri' ret can naya' awánima wiq'uin. Can xcatojtobex-wi roma ri Satanás. Pero cuando xtitzolaj-pe awánima wiq'uin, xquie'ato' ri ch'aka chic nu-discípulos chi quiri' can tiquiya' ruchuk'a' cánima wiq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 22:33 Y ri Simón xu'ij: Ajaf, xa ret xcatuc'uax pa cárcel, ren chuka' yibe awiq'uin. Y xa xcacamises, ren chuka' yicom awiq'uin, xcha'.
LUK 22:34 Pero ri Jesús xu'ij che: Pedro, ren nin-ij chawe, chi chupa ri ak'a' re', man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech, xcha' ri Jesús che ri Pedro.
LUK 22:35 Y Jesús xuc'utuj chique ri ru-discípulos: Cuando ri jun mej (bey) xixintak y man xinya' ta lugar chiwe chi xic'uaj ta ichim, ni i-mero, ni jun chic par ixajab, ¿c'o como ri xu'on falta chiwe? xcha'. Y reje' xqui'ij chi can man jun.
LUK 22:36 Y ri Jesús xu'ij chique: Pero cami man quiri' ta chic. Roma cami ri c'o ruchim, tuc'uaj. Ri c'o ru-mero, tuc'uaj chuka'. Y xa c'o jun ri manak ru-espada, tuc'ayij jun rutziak y tulok'o' jun.
LUK 22:37 Y cami quiere' nin-ij chiwe, roma can xtibanataj na-wi anche'l ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can. Chiri' nu'ij: Anche'l jun aj-mac x-an che. Quiri' ri tz'iban can. Y re' can xtibanataj na-wi wiq'uin ren. Ronojel ri je-tz'iban can chuij ren chupa rutzij ri Dios, can xquiebanataj na-wi, xcha' ri Jesús.
LUK 22:38 Y ri discípulos, roma man xqui'en ta entender ri xu'ij ri Jesús, xqui'ij che: Ajaf, we' c'o ca'i' espadas. Pero ri Jesús xu'ij chique: Man chic tinataj ri', xcha'.
LUK 22:39 Cuando Jesús elenak chic e chiri', xbe ri anchi' can tibe-wi. Raja' xbe chech ri juyu' rubinan Olivos. Y ri ru-discípulos can je-benak chirij.
LUK 22:40 Y cuando xe'apon, xu'ij chique: Tibana' orar y tic'utuj che ri Dios chi quiri' cuando jixtojtobex, man quixtzak pa mac.
LUK 22:41 Y ri Jesús xbin chic apo juba' y xxuquie-ka chi nu'on orar.
LUK 22:42 Y nu'ij pa ru-oración: Nata' Dios, xa ret najo', quinacolo' chech ri sufrimiento ri c'o chupa ri copa ri ayo'n chue. Pero man ta'an ri ninrayij ren. Roma ren can ninjo' chuka' nin-en ri narayij ret, xcha'.
LUK 22:43 Y c'o jun ángel ri petenak chicaj xuc'ut-ri' chech, chi noruya-ka ruchuk'a' ri Jesús.
LUK 22:44 Y can yalan ruquiy (nik'axon) ránima raja'. Romari' can riq'uin ronojel ránima nu'on orar. Y roma chuka' ri ruquiy (k'axon), ri wo'l ri ntel chirij man choj ta ya'. Xa anche'l nima'k tak tz'uj quic' ri yeka pa ulef.
LUK 22:45 Cuando ri Jesús xbecataj-pe anchi' xucul-wi nu'on orar, xoka quiq'uin ri je oxi' ru-discípulos, pero reje' xa yewer, roma yalan yebison y chuka' je-cosinak.
LUK 22:46 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos ri': ¿Anchique roma jixwer? Quixcataj, tibana' orar y tic'utuj che ri Dios chi cuando jixtojtobex, man quixtzak pa mac, xcha' chique.
LUK 22:47 Y can c'a nich'o'n ri Jesús quiq'uin ri ru-discípulos, c'aja' xquina' xe'apon q'uiy winak quiq'uin. Y ja ri jun chique ri cablajuj ru-discípulos ri rubinan Judas ri uc'uayon-apo quichi ri winak ri'. Y ri Judas ja' xbe-apo riq'uin ri Jesús y xutz'ubaj.
LUK 22:48 Pero ri Jesús xu'ij che ri Judas: ¿Xinatz'ubaj ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xe chi yinajach pa quik'a' ri itzel yetz'eto wichi? xcha' ri Jesús.
LUK 22:49 Y cuando ri discípulos xquitzu' ri najin, xquina'ej ri anchique ri xtibanataj. Romari' xqui'ij che: Ajaf, ¿naka'an ayowal quiq'uin che espada? xecha'.
LUK 22:50 Y c'o jun chique ri discípulos ri xusoc jun rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij. Y can ja' ruxiquin ri xulesaj-e. Y ri ruxiquin ri xulesaj-e ja ri c'o pa ru-derecha.
LUK 22:51 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Man jun chic anchique tiben. Y xpe raja' xutz'om ri ruxiquin y can ja' xc'achoj.
LUK 22:52 Y can ja' ri nimalaj tak sacerdotes, y ri jefes quichi ri achi'a' chajinel pa rocho ri Dios, y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, jari' ri je-benak chi niquic'uaj ri Jesús. Y raja' xu'ij chique: ¿Anchique xinojij rix? ¿Xinojij chi jun elek'om nitz'om-e, romari' ic'amon-pe che' y espadas?
LUK 22:53 Ren can k'ij-k'ij xic'ue' iwiq'uin chiri' pa rocho ri Dios, y man jun anchique xiben chue. Pero ja hora re' ri yo'n chiwe rix, cuando can ja ri k'eku'm ri nich'acon, xcha' ri Jesús.
LUK 22:54 Xquitz'om-e ri Jesús, y xquic'uaj pa rocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij. Y ri Pedro chinaj rutzekleben-e.
LUK 22:55 Y chiri' pa nic'aj rojay, ri rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij xquibox k'ak', y xech'oquie-apo conojel chi-k'ak'. Y chuka' ri Pedro xch'oquie-apo chiquicojol.
LUK 22:56 Y cuando jun ixok raj-ic' ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xutzu' ri Pedro ch'ocol chiri' rumak'on-ri', xutzu-xutzu' y xu'ij: Ri jun achi re' raxbil chuka' ri Jesús, xcha'.
LUK 22:57 Pero ri Pedro xa xrewaj chech ri ixok, y xu'ij: Ren man weta'n ta rech la achi la', xcha'.
LUK 22:58 Y c'aja' oc juba' tiempo tik'ax, cuando c'o chic jun ri xutzu' chic pe ri Pedro, y xu'ij che: Ret jat jun chique ri jec'o riq'uin ri Jesús, xcha' che. Y ri Pedro xu'ij: Ri' man jin ta ren, xcha-apo ri Pedro che.
LUK 22:59 Xk'ax la'k jun hora chi tibanataj ri', cuando c'o chic jun ri x-in chirij ri Pedro: Ri achi re', can ketzij-wi chi xc'ue' riq'uin ri Jesús, roma can aj-Galilea chuka', xcha'.
LUK 22:60 Pero ri Pedro xu'ij che ri achi: Man nin-en ta entender anchique roma na'ij quiri' chuij, xcha' ri Pedro. Y can c'a nich'o'n ri Pedro, cuando ri gallo xtzirin-pe (xsiq'uin-pe).
LUK 22:61 Y ri Ajaf Jesús xtzu'n chirij y xutzu-pe ri Pedro. Y ri Pedro xoka pa ruwi' ri ru'in can ri Ajaf che, chi c'a man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe, chi can man aweta'n ta nuech.
LUK 22:62 Y ri Pedro xel-e chiri' y xujik' ok'ej.
LUK 22:63 Y ri achi'a' ri quichajin-apo ri Jesús, yetze'n chirij y niquich'ey chuka'.
LUK 22:64 Y xquitz'apij rech y xquipak'ala' rupalaj y niqui'ij che: Ta'ij chake: ¿Ancu'x (Anchique) ri xch'eyo awichi? yecha' che.
LUK 22:65 Y q'uiy itzel tak tzij ri niqui'ij-apo che roma can itzel niquitzu'.
LUK 22:66 Cuando xsakar-ka, xquimol-qui' ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, ri nimalaj tak sacerdotes, y ri maestros chi ri ley; roma ja reje' ri autoridad quichi ri israelitas. Ri Jesús xc'uax chiquiwech reje', y xquic'utuj che:
LUK 22:67 Ta'ij chake: ¿Ja ret ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios? xecha'. Pero ri Jesús xu'ij chique: Xa ta nin-ij chiwe chi can ja ren, man ninimaj ta ri nin-ij.
LUK 22:68 Chuka' xa ta c'o ri ninc'utuj-apo chiwe, rix manak xtijo' xti'ij chue ri ninc'utuj, y man xquinisk'opij ta e chuka'.
LUK 22:69 Pero cuando xtik'ax can ri jun sufrimiento re', ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xquibech'oquie' pa ru-derecha ri Dios ri nitiquier nu'on ronojel, xcha' ri Jesús.
LUK 22:70 Y conojel can ja' xquic'utuj-apo che ri Jesús: ¿Entonces ret can jat Ralc'ual-wi ri Dios? xecha'. Ja', can ja ren, anche'l ri c'aja' oc ni'ij-ka rix, xcha' ri Jesús chique.
LUK 22:71 Y reje' xqui'ij: Man jun chic tzij nic'atzin chake chi nakatemaj chi ri Jesús can c'o-wi rumac. Roma konojel xkac'oxaj ri c'aja' oc xu'ij, xecha'.
LUK 23:1 Y c'ajari', conojel ri jec'o chiri' xecataj, y xquic'uaj ri Jesús chi niquijach pa ruk'a' ri Pilato, ri gobernador.
LUK 23:2 Y chiri' chech raja', niquisujuj-apo y niqui'ij: Roj keta'n chi ri Jesús can q'uiy rumac. Raja' nuya' quino'j (quina'oj) ri winak. Raja' nu'ij chuka' chique ri winak chi can man tiquitoj ri impuestos che ri rey César. Y chuka' nu'ij chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, y re' nrojo' nu'ij chi ja raja' ri Rey, xecha'.
LUK 23:3 Y ri Pilato xuc'utuj che ri Jesús: ¿Ja ret ri qui-Rey ri israelitas? xcha' che. Y ri Jesús xu'ij che: Ja', can quiri-wi, anche'l ri xa'ij, xcha'.
LUK 23:4 Y ri Pilato xu'ij chique ri nimalaj tak sacerdotes y chique ri winak chuka': Ren man jun ch'a'oj ninwil chirij ri jun achi re', xcha'.
LUK 23:5 Pero reje' man yetane' ta ka. Xa niquitaj quik'ij chi niqui'ij-apo: Xa nuya' quino'j (quina'oj) ri winak pa ronojel tenemit chi ri Judea. Chila' pa Galilea rutz'amon-pe ru'onic. Y quiri' nu'on petenak, y c'aja' xkana' c'o chic we' pa tenemit Jerusalem, xecha-apo.
LUK 23:6 Y cuando Pilato xuc'oxaj ri niqui'ij, xuc'utuj xa aj-Galilea ri Jesús.
LUK 23:7 Y cuando x-ix che chi can aj-Galilea-wi, raja' xutak-e ri Jesús che ri Herodes, ri gobernador pa Galilea. Y can jabel xu'on chique roma ri Herodes c'o chiri' pa tenemit Jerusalem ri k'ij ri'.
LUK 23:8 Y cuando ri Herodes xutzu' ri Jesús, yalan xquicot ránima, roma can q'uiy yan k'ij rurayin nutzu'. Y q'uiy ri ruc'oxan chirij. Romari' yalan nurayij nutzu' jun mej (bey) cuando nu'on jun milagro.
LUK 23:9 Y ri Herodes q'uiy ex xuc'utuj che ri Jesús, pero ri Jesús man jun tzij xu'ij che.
LUK 23:10 Y can jec'o-apo chuka' ri nimalaj tak sacerdotes y ri maestros chi ri ley, chi niquisujuj ri Jesús. Reje' can niquitaj quik'ij chi yesujun-apo.
LUK 23:11 Y ri Herodes y ri ru-soldados, can man jun rakalen xqui'en che ri Jesús y chuka' xetze'n chirij. Xquiya' jun tziak chirij, can anche'l ri yequicusaj ri reyes. Roma chiquiwech reje' xa man jun rakalen ri Jesús. Y c'ajari' ri Herodes xutzolej chic ri Jesús che ri Pilato.
LUK 23:12 Ri Herodes y ri Pilato c'o ayowal chiquiwech. Pero ri k'ij ri' xa xk'ax ri ayowal chiquiwech y xquijo-ka-qui'.
LUK 23:13 Y c'ajari' ri Pilato xeroyoj ri nimalaj tak sacerdotes y ri je autoridad quichi ri israelitas. Y chuka' xeroyoj ri winak.
LUK 23:14 Y xu'ij chique: Rix xo'iya' ri Jesús pa nuk'a', y ni'ij chi nuya' quino'j (quina'oj) ri winak. Pero can chiwech rix xinc'utuj che, y ren nintzu' chi can manak jerubanon ronojel ri ni'ij rix chirij.
LUK 23:15 Y chuka' ri Herodes man jun anchique xril chirij ruc'aslen, cuando xixintak-e riq'uin, y romari' xutzolej chic pe chue. Xe riq'uin ri' nakatemaj chi raja' man jun anchique rubanon chi nicamises ta.
LUK 23:16 Cami xtintak ruch'ayic, y c'ajari' ninsk'opij-e, xcha' ri Pilato.
LUK 23:17 Ri Pilato can nusk'opij-wi jun chique ri jec'o pa cárcel, roma can quiri-wi ni'an juna-juna' cuando napon ri pascua, ri jun quinimak'ej ri israelitas.
LUK 23:18 Romari' conojel xech'o'n-apo riq'uin ronojel quichuk'a', y xqui'ij: ¡Ja ri Barrabás task'opij-e y ri Jesús ticamises! xecha-apo.
LUK 23:19 Y ri Barrabás c'o pa cárcel roma xcataj chirij ri gobierno chiri' pa tenemit y chuka' rubanon camic.
LUK 23:20 Roma ri Pilato can nrojo-wi nusk'opij-e ri Jesús, romari' xch'o'n chic jun mej (bey) chique ri winak.
LUK 23:21 Pero ri winak xech'o'n-apo riq'uin ronojel quichuk'a', y xqui'ij: ¡Ticamises chech cruz! ¡Ticamises chech cruz!
LUK 23:22 Y pa rox mej (paj) ri Pilato xuc'utuj chique: ¿Anchique mac rubanon chiwech ri jun achi re'? Ren man jun ch'a'oj ninwil chirij chi quiri' nicamises. Xtintak ruch'ayic, y después ninsk'opij-e, xcha'.
LUK 23:23 Pero ri winak y ri nimalaj tak sacerdotes, can riq'uin ronojel quichuk'a' niquic'utuj-apo chi ticamises ri Jesús chech jun cruz, y ja ri niqui'ij reje' ri xch'acon.
LUK 23:24 Y ja cuando Pilato xu'ij chi ti'an anche'l niquic'utuj-apo reje'.
LUK 23:25 Y xusk'opij-e ri achi ri xquic'utuj-apo reje' che. Ri achi ri' c'o pa cárcel roma xcataj chirij ri gobierno y chuka' xu'on camic. Pero ri Jesús xujach-e chi ticamises chech cruz, roma can jari' xquijo' ri winak.
LUK 23:26 Y cuando ri soldados quic'uan-e ri Jesús chi ne'quibajij chech cruz, xquic'ul jun achi aj-Cirene ri rubinan Simón; raja' petenak pa k'ayis, y ri soldados chirij raja' xquiya-wi-e ru-cruz ri Jesús. Y ja raja' xuc'uan-e ri cruz, y benak-e chirij ri Jesús.
LUK 23:27 Y can je q'uiy winak ri je-benak chirij. Y je q'uiy ixoki' chuka' can yalan ye'ok' roma ri Jesús.
LUK 23:28 Pero ri Jesús xtzu'n can chirij, y xu'ij chique: Rix ixoki' aj-Jerusalem, man quiniwok'ej ren. Xa ja rix tiwok'ej-ka-iwi', y tiwok'ej chuka' quiwech ri ac'uala' ri jec'o iwiq'uin.
LUK 23:29 Roma can xquiepe k'ij chi yalan sufrimiento. Romari' xti'ix chi jabel quibanon ri ixoki' ri can manak-wi yec'ue' cal y chuka' ri man jun mej (bey) xquiyobej ta jun ac'ual, y ri man jun mej (bey) xquiya' ta rutz'um (rume') jun ne'y.
LUK 23:30 Y roma ri sufrimiento ri', ri winak can xquiech'o'n chique ri nima'k tak juyu' y xtiqui'ij: Quixtzak-pe chakij. Chuka' chique ri cocoj tak juyu' xtiqui'ij: Kojiwewaj, xquiecha'.
LUK 23:31 Roma xa ren jin anche'l jun che' ri can rex y ni'an chue chi nink'axaj sufrimiento, ¿anchique como xti'an chique ri xa je anche'l jun che' ri je chaki'j chic? xcha' ri Jesús.
LUK 23:32 Y jec'o chuka' ca'i' elek'oma' ri je-uc'uan-e, chi yecamises junan riq'uin ri Jesús.
LUK 23:33 Y cuando xe'apon anchi' c'o-wi ri lugar rubinan Calavera, xquibajij ri Jesús chech ri ru-cruz, y quiri' chuka' ri ca'i' elek'oma'. Jun xpobex pa ru-derecha y ri jun chic pa ru-izquierda.
LUK 23:34 Y ri Jesús xu'ij: Nata' Dios, tacoch'o' (tacuyu') quimac, roma man quieta'n ta anchique ri niqui'en, xcha'. Y ri soldados xquilesaj suerte chirij ri rutziak ri Jesús chi niquina'ej anchique tziak niquic'uaj-e chiquijunal.
LUK 23:35 Y ri Jesús nitz'et-apo coma q'uiy winak y chuka' coma autoridades chiquicojol ri israelitas. Y conojel ri winak re' yetze'n-apo chirij y niqui'ij: Raja' can je q'uiy xerucol. Cami tucolo-ri' raja', xa can ketzij chi ja raja' ri Cristo ri cha'on roma ri Dios, yecha'.
LUK 23:36 Y can quiri' chuka' niqui'en ri soldados. Yetze'n-apo chirij ri Jesús, yebe-apo (yejel-apo) riq'uin y niquisuj-e jun ch'amilaj ruya'al-uva che.
LUK 23:37 Y niqui'ij che chuka': Xa can ja ret qui-Rey ri israelitas, tacolo-awi' ayon, yecha' che.
LUK 23:38 Y chutza'n ri cruz c'o jun letrero tz'iban-e pa oxi' ch'abel. Tz'iban pa ch'abel griego, pa latín y pa hebreo. Y ri tzij re' nu'ij: Jare' qui-Rey ri israelitas.
LUK 23:39 Y jun chique ri je ca'i' elek'oma' ri jec'o chuka' chech qui-cruz, itzel xch'o'n-apo che ri Jesús y xu'ij: Xa can ketzij chi ja ret ri Cristo, tacolo-awi' ret, y kojacolo' roj chuka', xcha' che.
LUK 23:40 Pero ri jun chic xuch'olij ri x-in quiri' che ri Jesús y xu'ij-apo che: ¿Can man naxi'j ta awi' chech ri Dios chupa ri castigo anchi' jojc'o-wi riq'uin?
LUK 23:41 Roj c'o roma quiere' banon chake, roma riq'uin re' nakatoj ri itzel ri jekabanon. Pero raja' man jun mac rubanon.
LUK 23:42 Y ri elek'om ri' xu'ij-apo che ri Jesús: Quinanataj juba', cuando xcape y ja ret na'an yan gobernar, xcha'.
LUK 23:43 Y ri Jesús xu'ij che: Can ketzij nin-ij chawe, chi can ja' yan cami xcabec'ue' wiq'uin anchi' c'o ri lugar chi jojquicot chi jumul, xcha' ri Jesús che.
LUK 23:44 Y pa nic'aj-k'ij la'k ri' ronojel ri rech-ulef xk'okumer-ka. Y ri k'eku'm ri' xq'uis-e c'a nak'ak'ij a las tres.
LUK 23:45 Ri k'ij man xuya' ta chic rusakil, y ja' cuando xk'ach'itaj ri tziak ri yo'n-apo chi nujach rupa ri rocho ri Dios.
LUK 23:46 Can ja' cuando ri Jesús riq'uin ronojel ruchuk'a' xu'ij: Nata' Dios, pa ak'a' ninjach ri wánima, xcha'. Y can xe xu'ij quiere', ja' xcom-ka.
LUK 23:47 Cuando ri capitán quichi ri soldados xutzu' ri xbanataj, xuya' ruk'ij ri Dios, y xu'ij: Can ketzij-wi chi ri jun achi re' man jun rumac, xcha'.
LUK 23:48 Y conojel ri winak ri jec'o-apo y xquitzu' ri xbanataj, niquitin quic'u'x xetzolaj roma ruquiy (nik'axon) cánima.
LUK 23:49 Y ri quieta'n rech ri Jesús, y ri ixoki' ri can pa Galilea quitzekleben-pe, c'a naj jec'o-wi niquitzu-apo ri xbanataj.
LUK 23:50 Y c'o jun achi José rubi', raja' aj-tenemit Arimatea ri c'o pa Judea. Ri jun utzilaj y chojmilaj achi re' caxbil ri achi'a' ri je autoridad chiquicojol ri israelitas.
LUK 23:51 Y ri José ruyoben cuando ri Dios xtu'on gobernar, y romari' raja' man xka ta chech ri xqui'en ri raxbil che ri Jesús.
LUK 23:52 Y raja' xbe c'a riq'uin ri gobernador Pilato chi nuc'utuj ri ruch'acul ri Jesús, chi numuk.
LUK 23:53 Y cuando rukasan chic pe ri ruch'acul ri Jesús chech ri cruz, xupis pa jun tziak. Y c'ajari' xberumuku' can pa jun jul ri c'oton chech jun nimalaj abaj ri can anche'l jun juyu'. Y man jun ucusayon ri jul ri'.
LUK 23:54 Pero ri k'ij ri', ri winak niquinaba' yan ronojel ri xtec'atzin chique roma ri k'ij chi uxlanen nitiquier yan ka. Y can ja' cuando nika ri k'ij, ja nitiquier-ka.
LUK 23:55 Y ri ixoki' ri c'a pa Galilea je-petenak chirij ri Jesús, xebe cuando xbemuk can; y romari' can quieta'n utz anchi' xmuk-wi can, y chuka' xquitzu' can anchique ru'onic x-an can che ri ruch'acul.
LUK 23:56 Y cuando xetzolaj pa tak cocho ri ixoki' ri', xequi'en ru'onic jubulaj tak ak'om roma jari' ne'quiya' can chirij ruch'acul ri Jesús. Y xe'uxlan chupa ri jun k'ij chi uxlanen ri', can anche'l nu'ij chupa ru-ley ri Moisés.
LUK 24:1 Cumaj nimak'a' yan ri domingo ri na'ey k'ij chi ri semana, ri ixoki' xebe chuchi' ri jul, y jequic'uan-e jubulaj tak ak'om ri jequibanon. Y jec'o chuka' ch'aka chic ixoki' ri je-benak quiq'uin.
LUK 24:2 Y cuando xe'apon chuchi' ri jul, xquitzu' chi ri abaj anchok che tz'apin-wi ri ruchi' ri jul, xa xleses yan e.
LUK 24:3 Reje' xe'oc-apo chupa ri jul, y xquitzu' chi ri ruch'acul ri Ajaf Jesús xa man c'o ta chic chiri'.
LUK 24:4 Romari' xsatz quino'j (xsach quic'u'x). Y can ja' xequitzu' je ca'i' anche'l achi'a' je-pa'l-apo quiq'uin, y nich'ich'an quitziak.
LUK 24:5 Y roma quixibinri'l, ri ixoki' xquilucuba-ka-qui'. Y ja' cuando ri anche'l achi'a' xqui'ij chique: ¿Anchique roma rix chiquicojol caminaki' nicanoj-wi ri xa q'ues?
LUK 24:6 Ri ruch'acul man c'o ta chic we'. Raja' xc'astaj yan e. Toka pa iwi' ri xu'ij chiwe cuando raja' c'a c'o chila' Galilea.
LUK 24:7 Raja' xu'ij chiwe: Ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, can nic'atzin chi yijach pa quik'a' winak ri c'o quimac. Xquicamises chech cruz, y pa rox k'ij xquic'astaj-pe, xecha' ri je ca'i' anche'l achi'a'.
LUK 24:8 Y ri ixoki' can xoka pa quiwi' ri tzij ri ru'in can ri Jesús.
LUK 24:9 Y cuando xetzolaj yan pe chuchi' ri jul, xquitzijoj chique ri julajuj apóstoles y ri quimolon-qui' quiq'uin, ronojel ri xquitzu' can.
LUK 24:10 Ri ixoki' ri xebeyo'n rutzijol chique ri apóstoles ja ri María Magdalena, ri Juana, ri María rute' ri Jacobo, y chuka' ch'aka chic ixoki'.
LUK 24:11 Pero ri apóstoles xquinojij chi ri ixoki' ri' xa anchique la xequitzu', y romari' man xquinimaj ta ri x-ix chique coma ri ixoki'.
LUK 24:12 Y Pedro can ja' xcataj-e, y junanin xbe c'a chuchi-jul. Y cuando xtzu'n-apo chupa ri jul, xutzu' chi ri tziak jec'o can chiri'. Raja' xtzolaj-e, pero yalan satzinak runo'j (sachinak ruc'u'x) roma ronojel ri xbanataj.
LUK 24:13 Y chuka' chupa ri k'ij ri', jec'o ca'i' achi'a' quitz'amon bey je-benak pa Emaús, jun ch'uti' tenemit ri c'o pa jun la'k oxi' leguas che ri tenemit Jerusalem. Ri achi'a' re' je ca'i' chique ri xquitzeklebej ri Jesús.
LUK 24:14 Y yetzijon je-benak. Niquitzijoj ri xebanataj pa ca'i-oxi' k'ij can.
LUK 24:15 Y cuando benak quic'u'x riq'uin ri niquitzijoj je-benak, y c'o xabachique (xama'anchique) niquic'utula' chiquiwech; cuando ri Jesús c'astajinak chic pe, xeberila' y junan xbe quiq'uin.
LUK 24:16 Ri ca'i' achi'a' re' niquitzu-wi ri benak quiq'uin, pero c'o ri banayon chique chi reje' man niquitemaj ta rech.
LUK 24:17 Y ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Anchique nitzijoj ri jix-petenak? ¿Y anchique roma jixbison chuka'? xcha'.
LUK 24:18 Y jun chique reje', ri rubinan Cleofas, xch'o'n-apo che y xu'ij: Can man jun winak ri c'o chiri' pa tenemit Jerusalem ri man ta xuna'ej ri c'a juba' tibanataj. Y ret chiri' jat-petenak-wi y man aweta'n ta anchique xebanataj chiri', xcha'.
LUK 24:19 Y ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Anchique xbanataj? Y reje' xqui'ij: Ri xuc'ulumaj ri Jesús aj-Nazaret, jun achi ri can xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios. Y chuka' can xuc'ut chi c'o ruchuk'a', roma ri nima'k tak milagros ri xeru'on y chuka' roma ri rutzij. Quiri' xk'alajin chiquiwech ri winak y chuka' chech ri Dios.
LUK 24:20 Pero ri nimalaj tak sacerdotes y ri ka-autoridades, jari' ri xebano chi xcamises chech cruz.
LUK 24:21 Y roj can xkanojij chi ja raja' ri petenak chi jojrucol konojel roj israelitas. Pero cami man jun chic anchique xtaka'an, roma ja yan re' ri rox k'ij ticom.
LUK 24:22 Pero jec'o kaxbil ixoki' ri nimak'a' yan xebe chuchi' ri jul, y xojquixibij juba'.
LUK 24:23 Roma niqui'ij chi ri ruch'acul ri Jesús man c'o ta pa jul. Y niqui'ij chuka' chi c'o ángeles xquic'ut-qui' chiquiwech, y xqui'ij-pe chique chi ri Jesús xc'astaj yan e.
LUK 24:24 Y c'o jujun chake roj xebe chuchi-jul chi xbequitzu'. Y anche'l ri xbequi'ij ri ixoki' chake, quiri' xbequitzu' reje', pero ri Jesús manak xquitzu'.
LUK 24:25 Y roma ja ri Jesús benak quiq'uin, xu'ij chique: Rix jix nacanak, roma man oconak ta pa iwánima ri qui'in can ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can.
LUK 24:26 ¿Man qui'in ta como reje' chi ri Cristo can nuk'axaj na sufrimiento, c'ajari' nibe chila' chicaj chi ne'c'ue' ruk'ij? xcha' chique.
LUK 24:27 Y ri Jesús xuk'alajij-ka chiquiwech ronojel ri je-tz'iban can chirij raja', chupa rutzij ri Dios. Xutz'om-pe riq'uin ri jerutz'iban can ri Moisés, c'a riq'uin ri quitz'iban can ri ch'aka chic achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can.
LUK 24:28 Y cuando xe'apon anchi' c'o-wi ri ch'uti' tenemit ri rubinan Emaús, ri Jesús xu'on anche'l xa choj nik'ax-e.
LUK 24:29 Y ri ca'i' achi'a' can xqui'en che chi tic'ue-ka quiq'uin y xqui'ij che: Cac'ue' can kaq'uin, roma xkak'ij yan ka, y can tarde chic, xecha' che. Y ri Jesús xoc quiq'uin, chi nic'ue-ka quiq'uin.
LUK 24:30 Y cuando je-ch'ocol chic apo chuchi' mesa, ri Jesús xuc'on-apo ri pan, xuya' matiox che ri Dios, xuper ri pan y xuya' chique.
LUK 24:31 C'ajari' anche'l xjakataj chi tak quiwech, y c'ajari' xquitemaj rech chi xa ja ri Jesús ri c'o quiq'uin. Pero xa ja' man xquitzu' ta chic.
LUK 24:32 Y ri ca'i' achi'a' ri' niqui'ij chiquiwech: Can ketzij-wi chi can nuna' chic ri kánima cuando jojtzijon joj-petenak, cuando raja' xuk'alajij rutzij ri Dios chake, xecha'.
LUK 24:33 Ri ca'i' achi'a' ri' can ja' xecataj-e chiri' chuchi' mesa, y xquitz'om bey chi yetzolaj pa Jerusalem. Y xebequila' ri julajuj discípulos y ri juley chic ri can xquitzeklebej-wi ri Jesús, quimolon-qui'.
LUK 24:34 Y ri discípulos y ri juley chic niqui'ij: Ri Ajaf Jesús can ketzij chi xc'astaj yan, y xuc'ut yan ri' chech ri Simón.
LUK 24:35 Y ri ca'i' achi'a' niquitzijoj ri xquic'ulumaj cuando quitz'amon bey pa Emaús, y xquitemaj rech chi ja-wi ri Jesús cuando xuper ri pan.
LUK 24:36 Y conojel ri quimolon-qui', c'a yetzijon chirij ri Jesús, c'aja' xquitzu' c'o chic chiri' chiquicojol, y xu'ij chique: Ja' ta ri uxlanen ri xtic'ue' pa tak iwánima chi'iwonojel, xcha' chique.
LUK 24:37 Pero reje' xquinojij chi ri niquitzu' ja ri ru-espíritu ri Jesús, romari' can yalan xquixi'j-qui'.
LUK 24:38 Pero ri Jesús xu'ij chique: ¿Anchique roma nisatz ino'j (nisach ic'u'x) roma yinitzu' y man ninimaj ta chi can ja-wi ren?
LUK 24:39 Quie'itzu' nuk'a' y wakan. Quinitz'ama-pe, y titzu' chi can ja-wi ren. Roma xa ta jin jun espíritu anche'l ninojij rix, manak ta c'o nuch'acul. Y rix nitzu' chi ren c'o ronojel wiq'uin, xcha' ri Jesús chique.
LUK 24:40 Y cuando ri Jesús ru'in chic quiri' chique, xeruc'ut ri ruk'a-rakan chiquiwech.
LUK 24:41 Pero reje' man niquinimaj ta. Xa satzinak quino'j (sachinak quic'u'x) roma ri niquitzu' y roma yalan yequicot. Y chi niquinimaj, ri Jesús xuc'utuj chique: ¿C'o juba' anchique nitej iwiq'uin chi nisipaj ta juba' chue? xcha'.
LUK 24:42 Y reje' xbequiya-pe che juba' sa'on quer y juba' cab ri c'a c'o pa cera.
LUK 24:43 Y raja' xuc'on y xutaj chiquiwech.
LUK 24:44 Y xu'ij chique: Cuando c'a jinc'o iwiq'uin, xin-ij chiwe chi can nic'atzin yenc'ulumaj ronojel ri je-tz'iban can chuij chupa rutzij ri Dios: Ri je-tz'iban can roma ri Moisés, ri je-tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, y ri je-tz'iban can chupa ri libro ri ni'ix Salmos che.
LUK 24:45 C'ajari' raja' xu'on chique chi tiquibana' entender rutzij ri Dios ri tz'iban can.
LUK 24:46 Y xu'ij chique: Can quiri-wi tz'iban can chupa rutzij ri Dios, chi ren ri Cristo xtink'axaj sufrimiento, y can yicom-wi, y pa rox k'ij yic'astaj-pe,
LUK 24:47 y jec'o ri xquiebe pa nubi' ren chi ne'quitzijoj rutzij ri Dios chique ri winak chech-ulef, y xtiqui'ij chique chi tiquiya' can ri mac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios, chi quiri' nicoch'otaj (nicuyutaj) quimac. Y ronojel ri' xtitiquier pa Jerusalem.
LUK 24:48 Y rix ri can xitzu', tik'alajij ronojel ri xitzu'.
LUK 24:49 Y can tic'oxaj utz ri nin-ij can chiwe, xcha' ri Jesús. Can xtintak-pe chiwe ri ru'in ri Nata' Dios chi nuya-pe chiwe; y ri ru'in raja' chi nuya' chiwe, ja ri Espíritu Santo. Y jari' ri xtiyo'n iwuchuk'a'. Y quixc'ue-ka we' pa tenemit Jerusalem c'a ri k'ij cuando xtika-pe ri Espíritu Santo, xcha' chique.
LUK 24:50 Y ri Jesús xeruc'uaj-e ri ru-discípulos c'a pa tenemit Betania. Y chiri', raja' xerutzekej ri ruk'a' chicaj, y xuc'utuj ru-bendición ri Dios pa quiwi' reje'.
LUK 24:51 Y Jesús jari' ri nu'on cuando can ja' xbe-e chiquiwech. Xcataj-e pa quiek'ik' y xuc'uax-e chicaj riq'uin ri Dios.
LUK 24:52 Y ri discípulos can xquiya' ruk'ij ri Jesús chiri'. C'ajari' xetzolaj pa tenemit Jerusalem. Reje' yalan yequicot pa cánima.
LUK 24:53 Y can k'ij-k'ij jec'o pa rocho ri Dios chi niquiya' ruk'ij ri Dios y nim niqui'en che rubi'. Amén.
JOH 1:1 Cuando xtiquier-pe ronojel; ri Cristo, ri Rutzij ri Dios, can c'o-wi-pe. Raja' can c'o-wi riq'uin ri Dios, y raja' chuka' can Dios-wi.
JOH 1:2 Raja' can c'o-wi-pe riq'uin ri Dios cuando x-an ri rech-ulef.
JOH 1:3 Y roma raja' c'o ronojel. Roma ri Dios, can pa ruk'a' ri Cristo xuya-wi chi xu'on ronojel ex.
JOH 1:4 Riq'uin raja' c'o-wi ri c'aslen. Y ri c'aslen re', jari' ri nisakrisan quichi ri winak.
JOH 1:5 Y ri jun Sakil re', can nisakrisan-wi pa quic'aslen ri winak ri can jec'o pa k'eku'm. Y can man jun mej (bey) chuputajnak pa ruk'a' ri k'eku'm.
JOH 1:6 Y xc'ue' jun achi ri cha'on-pe roma ri Dios, jun achi ri xubinaj Juan.
JOH 1:7 Ri Juan re' xpe chi xoruk'alajij ri Sakil, chi quiri' can conojel ri winak tiquinimaj. Can tiquinimaj ri nutzijoj raja' chique.
JOH 1:8 Y man ja' ta raja' ri Sakil. Raja' xe xoruk'alajij ri Sakil ri'.
JOH 1:9 Y can ja xoka ri Sakil chech-ulef. Jari' ri ketzij Sakil, ri nisakrisan quichi ri winak.
JOH 1:10 Can xoka-wi chech ri rech-ulef ri banon roma raja', pero ri jec'o chech-ulef man xquitemaj ta rech cuando xoka.
JOH 1:11 Can chupa-wi ri rech-ulef ri richi raja' xoka-wi, pero ri winak ri je richi raja' xa man xquinimaj ta.
JOH 1:12 Y ri xec'amo-ka richi cuando xoka chech-ulef, y can xquinimaj-wi, raja' can xu'on chique chi xe'oc ralc'ual ri Dios.
JOH 1:13 Ri winak ri xe'oc ralc'ual ri Dios, can xe'alex-wi chic jun mej (bey), pero man junan ta chic riq'uin cuando xe'alex na'ey quiq'uin quite-quitata', cuando can ja ri te'j-tata'j xquijo' chi xe'alex. Cami xe'alex chic jun mej (bey) roma can ja quiri' xrojo' ri Dios, y man roma ta quiri' xquijo' ri winak.
JOH 1:14 Y ri Cristo, ri Tzij, xoka chech-ulef y can xoc chuka' winak anche'l roj. Y can xkatzu' chi can xe-wi raja' ri Ralc'ual ri Dios, roma can xkatzu' ri nimalaj ruk'ij. Y raja' can nojinak riq'uin ri ketzij y can yalan yerojo' conojel winak.
JOH 1:15 Y ri Juan Bautista, can c'o ri xuk'alajij chirij ri Cristo. Can riq'uin-wi ruchuk'a' xu'ij: Jare' ri nutzijon chiwe, cuando xin-ij chiwe chi ri xtoka chuij ren, jari' ri nimalaxel chinuech. Y can c'o-wi na'ey cuando ren c'a man jani quinoka we' chech-ulef, xcha' ri Juan Bautista.
JOH 1:16 Can konojel roj kawilon ri ru-bendición ri Cristo. Y man xe ta jun bendición ri ruyo'n-pe pa kawi', xa can quitzeklebelo'n-qui' ri bendición ri yeruya-pe pa kawi'.
JOH 1:17 Ri Dios ja ri Moisés ri xucusaj chi xuya-pe ri ley. Y ja ri Jesucristo xucusaj chi xkatemaj ri ketzij y chuka' chi xuc'ut chakawech chi yalan jojrojo'.
JOH 1:18 Can man jun winak ri tz'eteyon richi ri Dios, xa can xe ri Ralc'ual ri tz'eteyon richi. Ri Dios can xe jun Ralc'ual c'o y can nrojo'. Y jari' ri xok'alajin-ka ri Dios chakawech we' chech-ulef.
JOH 1:19 Y ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas chiri' pa tenemit Jerusalem, jec'o ri xequitak-e riq'uin ri Juan Bautista. Xequitak achi'a' sacerdotes y achi'a' ri ni'ix levitas chique, chi xbequic'utuj che ri Juan chi tu'ij xa ja raja' ri Cristo. Y raja' can xuk'alajij chiquiwech.
JOH 1:20 Ri Juan can ja-wi ri ketzij ri xuk'alajij, roma xu'ij chique: Man ja' ta ren ri Cristo.
JOH 1:21 Y ri achi'a' ri je-takon-e xquic'utuj chic che: ¿Jat ancu'x (anchique) c'a? ¿O xa ja ret ri Elías, ri achi ri xk'alajin ri rutzij ri Dios ojer can? xecha' che. Pero ri Juan xu'ij chique: Man ja' ta ren ri Elías. C'ajari' ri achi'a' ri' xquic'utuj chic jun mej (bey) che ri Juan: ¿Ja ret ri xcak'alajin rutzij ri Dios ri can xtipe-wi? xecha' che. Pero raja' xu'ij chique: Ni, man ja' ta ren.
JOH 1:22 Y ri achi'a' ri' can xquic'utuj chic che: ¿Jat ancu'x (anchique) c'a? Roma roj can nic'atzin chake chi nakana'ej-e jat ancu'x (anchique) ret, y jari' ri ne'ka'ij chique ri je-takayon-pe kachi. Tak'alajij-awi' chakawech, xecha'.
JOH 1:23 Y raja' xu'ij chique ri achi'a' ri': Ja ren ri jun ri anchok chirij c'o rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can. Y jare' ri xutz'ibaj can raja': C'o jun achi xtic'ue' pa tz'iran rech-ulef, y ja raja' ri xtitzijon rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri xquie'apon riq'uin. Y xtu'ij chique: Tichojmisaj ri ic'aslen, roma nakaj chic petenak ri Ajaf, xcha' ri Juan chique.
JOH 1:24 Ri achi'a' ri xe'apon riq'uin ri Juan, ja ri je-takon-e coma ri fariseos.
JOH 1:25 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj chic che ri Juan: ¿Anchique roma ret ye'aben bautizar ri winak? Y xa man ja' ta ret ri Cristo, ni man ja' ta ret chuka' ri Elías, ni man ja' ta ret ri xcak'alajin rutzij ri Dios ri can xtipe-wi, xecha' ri achi'a' ri' che ri Juan.
JOH 1:26 Y ri Juan xu'ij chique: Ren riq'uin ya' yenben-wi bautizar ri winak, pero chi'icojol rix c'o Jun ri man iweta'n ta rech,
JOH 1:27 y raja' can chuij ren xtoka-wi, pero raja' can c'o-pe na'ey chinuech ren. Y can man nuc'ul ta chi ja ren yisolo ruximbel ruxajab, roma raja' can nim ruk'ij.
JOH 1:28 Y ronojel re', ja chiri' pa Betábara xbanataj-wi, ri lugar ri c'o-apo juc'an ruchi' ri rakan-ya' Jordán, chiri' nu'on-wi bautizar ri Juan.
JOH 1:29 Ruca'n k'ij cuando ri Juan Bautista xutzu' chi ri Jesús can choj riq'uin raja' petenak-wi, xu'ij: Jala' ri anche'l Alaj Ral Oveja ri takon-pe roma ri Dios, chi nulesaj quimac ri winak ri jec'o chech-ulef.
JOH 1:30 Y jare' ri nutzijon chiwe, cuando xin-ij chi chuij ren xtoka jun achi ri can nimalaxel-wi chinuech ren, y can c'o-wi na'ey, cuando ren man jani quinoka-ka chech-ulef.
JOH 1:31 Y ren man weta'n ta anchique achi raja'. Pero chi nik'alajix chique ri winak israelitas, romari' xipe ren chi nin-en bautizar riq'uin ya'.
JOH 1:32 Y ri Juan can xuk'alajij chuka' y xu'ij: Ren can xintzu' ri Espíritu Santo ri xka-pe chicaj anche'l jun paloma y xoc'ue-ka pa ruwi' raja'.
JOH 1:33 Y ren chiri' c'a man jani weta'n ancu'x (anchique) ri Jun ri'. Pero ri Dios ri yoyo'n-pe ri jun samaj re' chue can ru'in-wi chic chue, chi cuando xtintzu' chi nika-pe ri Espíritu Santo y noc'ue-ka pa ruwi' jun achi, jari' ri nibano bautizar riq'uin ri Espíritu Santo y man riq'uin ta ya'.
JOH 1:34 Cami can xintzu' yan, y romari' nink'alajij chi ja raja' ri Ralc'ual ri Dios.
JOH 1:35 Y ruca'n k'ij, ri Juan y je ca'i' chique ri ru-discípulos jec'o chic chiri' jun mej (bey).
JOH 1:36 Y cuando raja' xutzu' chi ri Jesús nik'ax-e chiri', xu'ij: Titzu', ja Jesucristo la', ri anche'l Alaj Ral Oveja ri takon-pe roma ri Dios.
JOH 1:37 Y cuando ri ca'i' ru-discípulos ri Juan xquic'oxaj quiri', ja xquitzeklebej-e ri Jesús.
JOH 1:38 Y cuando ri Jesús xtzu'n can chirij y xutzu' chi ri ca'i' ru-discípulos ri Juan quitzekleben-e, raja' xu'ij chique: ¿Anchique nicanoj? xcha' chique. Y reje' xqui'ij che ri Jesús: Rabí, roj nakajo' nakatemaj anchi' c'o-wi ri awocho, xecha' che. Ri israelitas Rabí yecha' che jun maestro.
JOH 1:39 Y ri Jesús xu'ij chique: Jo', y titzu'. Y reje' can xebe y xquitzu' ri rocho. Y xec'ue-ka riq'uin ri Jesús ri jun nak'ak'ij ri', roma xa can las cuatro chic.
JOH 1:40 Ri jun chique ri je ca'i' discípulos ri xuc'oxaj ri xu'ij ri Juan y xquitzeklebej-e ri Jesús, ja ri Andrés ri rach'alal ri Simón Pedro.
JOH 1:41 Ri Andrés, na'ey xberucanoj ri Simón ri rach'alal y xberu'ij che: Keta'n chic ancu'x (anchique) ri Mesías. Quiri' niqui'ij ri israelitas che ri Cristo.
JOH 1:42 Y ri Andrés xuc'uaj ri Simón riq'uin ri Jesús. Y cuando ri Jesús xutzu', xu'ij che: Ja ret ri Simón ri ralc'ual ri Jonás. Cami xti'ix chuka' Cefas chawe. Y quiri' niqui'ij ri israelitas che jun winak rubinan Pedro.
JOH 1:43 Y pa ruca'n k'ij, ri Jesús can xunojij nibe c'a Galilea. Y chupa ri k'ij ri' ri Jesús xberuc'ulu-pe ri jun achi Felipe rubi' y xu'ij che: Quinatzeklebej.
JOH 1:44 Y ri Felipe aj-tenemit Betsaida, ri tenemit anchi' c'o-wi cocho ri Andrés y ri Pedro.
JOH 1:45 Ri Felipe xberuc'ulu-pe ri jun achi rubinan Natanael, y xu'ij che: C'o chic ri Jun ri runatan can ri Moisés chupa ri ley y ri quinatan chuka' ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, chupa ri jequitz'iban can. Roj xkatemaj rech cami. Raja', ja ri Jesús ri ralc'ual ri José aj-Nazaret.
JOH 1:46 Y ri Natanael xu'ij: ¿Xtel-pe como jun utzilaj achi chiri' pa tenemit Nazaret? xcha' raja'. Pero ri Felipe xu'ij che: Xa man nanimaj ta, jo' y katzu'.
JOH 1:47 Y cuando ri Jesús xutzu' chi petenak ri Natanael y napon yan riq'uin, xu'ij: Titzu' ri jun achi re'. Raja' can richi-wi ri rutenemit ri Dios; raja' jun ketzij israelita, roma quiri' nuc'ut ri ruc'aslen. Can man jun engaño riq'uin.
JOH 1:48 C'ajari' ri Natanael xuc'utuj che ri Jesús: ¿Anchi' xatemaj-wi nuech? Y ri Jesús xu'ij che: Ren xatintzu' cuando c'a jatc'o chuxe' ri mata higo cuando c'a man jani caruc'ul ri Felipe, xcha' ri Jesús che.
JOH 1:49 Ri Natanael can ja' xu'ij: Maestro, xcha' che. Can ja-wi ret ri Ralc'ual ri Dios. Y can ja ret ri Rey richi ri tenemit Israel, xcha'.
JOH 1:50 Y ri Jesús xu'ij che ri Natanael: Ret can xanimaj chi ja ren ri Ralc'ual ri Dios, roma xin-ij chawe chi chuxe' ri mata higo jatc'o-wi cuando c'a man jani caruc'ul ri Felipe. Can q'uiy na ri xtatzu' chi quiri' nanimaj más.
JOH 1:51 Y ri Jesús xu'ij chuka': Can tinimaj ri nin-ij chiwe: Rix can xtitzu' chi ri chicaj xtijakataj, y ri ángeles richi ri Dios xquiexule-xquiejote' wiq'uin chi yinquito' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xcha' chique.
JOH 2:1 Y pa rox k'ij, chiri' pa tenemit rubinan Caná ri c'o pa Galilea, c'o jun c'ulubic x-an. Y ri María ri rute' ri Jesús, can c'o-apo chuka' chiri'.
JOH 2:2 Y ri Jesús y ri ru-discípulos, xe'an chuka' invitar chupa ri c'ulubic ri'.
JOH 2:3 Y ri ruya'al-uva xa xq'uis ch'anin chupa ri c'ulubic ri'. Y ri María ri rute' ri Jesús, xapon-apo riq'uin ri Jesús y xberu'ij che: Manak chic ruya'al-uva quiq'uin.
JOH 2:4 Pero ri Jesús xu'ij che: ¿Anchique najo' chue? Roma ri nu-hora c'a man jani tapon, xcha' raja'.
JOH 2:5 Y ri rute' ri Jesús xu'ij chique ri yebano servir: Xa c'o anchique xtu'ij ri Jesús chiwe, can tibana' ronojel, xcha' chique.
JOH 2:6 Y chiri' jec'o waki' nima'k tak cucu' (tinajas) je-banon che abaj, roma chupa ri cucu' (tinajas) ri' niquiya-wi ri ya' ri nic'atzin chique chi niquich'ajch'ojij-qui', anche'l nu'ij ri ley chi tiquibana' ri israelitas. Y ri cucu' (tinajas) ri', quieji' ciento vasos ya' quipa.
JOH 2:7 Y ri Jesús xu'ij chique ri yebano servir: Quie'ibalij riq'uin ya' ri cucu' (tinajas) re', xcha' chique. Y reje' can quiri' xqui'en. Can xequibalij utz ri nima'k tak cucu' (tinajas) ri'.
JOH 2:8 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique: Cami tipaja-e juba' y tic'uaj che ri achi ri pa'l chech ri nimak'ej re', chi tutojtobej ruqui'l. Y ri yebano servir can xqui'en-wi ri xu'ij ri Jesús chique.
JOH 2:9 Y cuando ri achi ri pa'l chech ri nimak'ej ri' xutojtobej ruqui'l y xuna' chi can utz ri ruya'al-uva, xroyoj ri ala' ri xc'ule'. Ri achi ri pa'l chech ri nimak'ej ri' man reta'n ta anchi' petenak-wi ri ruya'al-uva. Xa can xe ri xepajo-e ri je-etamayon.
JOH 2:10 Y cuando ri ala' ri xc'ule' xapon riq'uin ri achi ri pa'l chech ri nimak'ej, ri achi ri' xu'ij che: Cuando c'o jun nimak'ej quiere', conojel winak ja ri ruya'al-uva ri más utz niquiya' na'ey, y cuando ri jec'o pa nimak'ej q'uiy yan quitijon, niquiya' jun ruya'al-uva ri man can ta utz. Pero ret xa man quiri' ta xa'an. Ret xa c'aja' xalesaj-pe ri ruya'al-uva ri más utz, xcha'.
JOH 2:11 Ri xu'on ri Jesús chupa ri c'ulubic pa Caná chiri' pa Galilea, jari' ri na'ey milagro ri xu'on. Y ri jun milagro re', can xuc'ut chi raja' can c'o-wi ruk'ij. Y ri je ru-discípulos can xquiya' cánima riq'uin.
JOH 2:12 Cuando xq'uis ri nimak'ej chi ri c'ulubic, ri Jesús y ri rute', ri je rach'alal y ri ru-discípulos xebe pa tenemit Capernaum. Y xec'ue' jun jani' oc k'ij chiri'.
JOH 2:13 Y can noka yan ri k'ij richi ri quinimak'ej ri israelitas ri rubinan pascua, ja k'ij ri' yecamises ri ovejas. Romari' ri Jesús xbe c'a pa tenemit Jerusalem chi ri nimak'ej ri'.
JOH 2:14 Y chiri' pa rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem, ri Jesús xeberila' winak ri yequic'ayila' wacx, ovejas y palomas. Y xeberila' chuka' ri winak ri niquijalala' rech mero je-ch'ocol chiri'.
JOH 2:15 Ri Jesús, can xe xerutzu', xu'on jun ruch'aybal che colo' y xerokotaj-pe conojel. Xerokotaj-pe quiq'uin ri qui-ovejas y quiwacx chiri' pa rocho ri Dios. Y chique ri niquijalala' rech mero, xuq'uiakala' can ri qui-mero chiquiwech y xerutacmayila' can ri qui-mesas.
JOH 2:16 Y chique ri yequic'ayij palomas xu'ij: Quie'ilesaj-e re' we'. Y man tiben che ri rocho ri Nata' Dios, jun c'ayibel, xcha' ri Jesús.
JOH 2:17 Romari' ri ru-discípulos can ch'anin xoka pa quiwi' ri jun tzij tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Ri tzij ri' nu'ij: Nik'axon wánima roma ri niqui'en ri winak chupa ri awocho, nicha'.
JOH 2:18 Y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij che ri Jesús: ¿Anchique jatiquier na'an chakawech chi nakatzu' xa can c'o uchuk'a' pa ak'a' chi xe'awokotaj-e ri winak we'? xecha' che.
JOH 2:19 Y ri Jesús xu'ij chique: Tikasaj pa ulef ri jun jay re', ri can richi ri Dios, y ren pa oxi' k'ij xtinyec chic jun mej (bey), xcha'.
JOH 2:20 C'ajari' ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas xqui'ij che ri Jesús: Ri jun jay re', cuarenta y seis juna' xqui'en ri kate-katata' chirij chi xquipoba'. ¿Jatiquier cami ret napoba' pa oxi' k'ij? xecha' che.
JOH 2:21 Pero ri jay ri xu'ij ri Jesús chique ri winak ri', ja ri ruch'acul raja'.
JOH 2:22 Y romari', cuando ri Jesús xcamises chech ri cruz y pa rox k'ij xbec'astaj-pe, ri ru-discípulos xoka pa quiwi' ri jun tzij ri xu'ij chique ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Y xquinimaj rutzij ri Dios ri tz'iban can y ri tzij ri jeru'in can ri Jesús.
JOH 2:23 Y chupa ri k'ij cuando ri Jesús c'o pa tenemit Jerusalem roma ri nimak'ej pascua, can je q'uiy-wi winak ri xeniman richi roma xequitzu' ri milagros ri xeru'on.
JOH 2:24 Pero ri Jesús man xuya' ta ránima quiq'uin ri winak ri' chi can ketzij xquinimaj, roma raja' can reta'n-wi ri c'o pa tak cánima conojel winak.
JOH 2:25 Can man nic'atzin ta che chi c'o ta jun ri ni'in anchique rubanon ri quic'aslen chiquijunal ri winak, roma raja' can reta'n-wi anchique ri c'o pa tak cánima.
JOH 3:1 Y c'o jun achi chiquicojol ri fariseos ri rubinan Nicodemo, y ri achi re' can c'o-wi ruk'ij chiquiwech ri winak israelitas.
JOH 3:2 Raja' xapon riq'uin ri Jesús jun nok'ok'a' y xu'ij che: Can keta'n-wi chi jat jun Maestro ri takon-pe roma ri Dios; roma ri milagros ri ye'aben, xe jun ri c'o Dios riq'uin nitiquier nibano quiere', xcha'.
JOH 3:3 Y ri Jesús xu'ij che ri Nicodemo: Can ketzij ri nin-ij chawe: Ri winak ri man xtalex ta chic jun mej (bey), man xtitiquier ta xtoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios, xcha' che.
JOH 3:4 Pero ri Nicodemo xu'ij che ri Jesús: ¿Can nitiquier como nalex chic jun mej (bey) jun achi ri'j chic? ¿Y can nitiquier como ri rute' nralaj chic jun mej (bey)? xcha'.
JOH 3:5 Ri Jesús xu'ij: Can ketzij ri nin-ij chawe: Ri c'ac'ac' alaxnic ri xinnataj, jari' ri ni'an roma ri Espíritu Santo y ya'. Y ri man xquie'alex ta chic jun mej (bey), can man xquie'oc ta quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios.
JOH 3:6 Ri winak ri ye'alex chech-ulef, can aj-rech-ulef-wi. Pero ri winak ri ye'alex chic jun mej (bey) roma ri Espíritu Santo, can je richi-wi ri Espíritu Santo.
JOH 3:7 Y man tisatz ano'j (tisach ac'u'x) roma ri xin-ij chawe, roma can quiri-wi: Can nic'atzin chi conojel ye'alex chic jun mej (bey).
JOH 3:8 Ri ye'alex chic jun mej (bey) roma ri Espíritu Santo, nijalataj ri quic'aslen. Ri Espíritu Santo man nitz'et ta, xa can anche'l ri quiek'ik' ri xabachi' (xama'anchi') nipe-wi; xe nac'oxaj, pero man aweta'n ta anchi' petenak-wi y man aweta'n ta chuka' anchi' nibe-wi, xcha' ri Jesús.
JOH 3:9 Y ri Nicodemo xuc'utuj che ri Jesús: ¿Anchique c'a modo ri'?
JOH 3:10 Ri Jesús xu'ij che: ¿Man aweta'n ta anchique modo re', y can jat jun maestro chiquicojol ri israelitas?
JOH 3:11 Ren nintzijoj ri weta'n y ri nutz'eton, pero ret y ri winak man nijo' ta ninimaj.
JOH 3:12 Rix man ninimaj ta ri nin-ij chiwe, y ren xa chiquij ex ri yebanataj we' chech-ulef yich'o'n-wi, y xa ta yich'o'n chiquij ri yebanataj chicaj chiwe, can manak-wi xquininimaj, roma xa chi chila' chicaj.
JOH 3:13 Y chicaj man jun aponinak, xa can xe ri Jun ri kajinak-pe chicaj. Can xe raja' ri aponinak. Xa can xe ri Jun ri xalex chi'icojol y chicaj riq'uin ri Dios c'o-wi rocho.
JOH 3:14 Y ojer can ri', cuando ri Moisés xc'ue' pa tz'iran rech-ulef, raja' xutic jun che' nim rakan y xuya' jun ruwachibel cumetz parui'. Y anche'l x-an che ri ruwachibel ri cumetz chutza'n ri che' ri', can quiri' chuka' nic'atzin chi ni'an che ri Jun ri kajinak-pe chicaj y xalex chi'icojol.
JOH 3:15 Chi quiri' anchique winak ri xtiniman richi, man xticom ta chi ronojel tiempo, xa can xtic'ue' ruc'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 3:16 Ri Dios can yalan-wi yerojo' ri winak ri jec'o chech-ulef, romari' xutak-pe ri Ralc'ual we' chech-ulef. Más que raja' can xe ri' ri Ralc'ual c'o, can xutak-pe, chi quiri' xabachique (xama'anchique) winak ri xtiniman richi, man xticom ta chi ronojel tiempo, xa can xtic'ue' ruc'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 3:17 Ri Dios man xutak ta pe ri Ralc'ual we' chech-ulef chi yeru'on juzgar ri winak y yeru'on castigar. Ri Dios xutak-pe ri Ralc'ual chi jojrucolo-ka chech kamac.
JOH 3:18 Ri winak ri xquieniman richi, man xtika ta ri castigo pa quiwi'. Pero ri winak ri man xquieniman ta richi, ri castigo ri nuya' ri Dios can c'o chic pa quiwi', roma man xquijo' ta xquinimaj ri Ralc'ual ri Dios.
JOH 3:19 Can conojel-wi ri man yeniman ta richi, c'o chic ri castigo pa quiwi'; roma ri Sakil can xoka-wi chech-ulef, pero reje' xa más xquijo' ri k'eku'm chech ri Sakil, roma reje' can xe ri itzel tak ex ri niquijo' niqui'en.
JOH 3:20 Y conojel ri yebano ri itzel tak no'j (na'oj), ri Sakil can man nika ta chiquiwech, can man niquijo' ta ye'apon-apo chupa, roma ri Sakil nu'on chi yebek'alajin-pe ronojel ri itzel tak no'j (na'oj) ri yequi'en.
JOH 3:21 Pero ri winak ri can yequi'en-wi ri ketzij, can ye'apon-apo chupa ri Sakil chi nik'alajin chi niqui'en anche'l nrojo' ri Dios.
JOH 3:22 C'ajari' ri Jesús y ri ru-discípulos xebe pa Judea, y chiri' xebec'ue-wi. Y xe'apon ri winak chiri' chi xe'an bautizar.
JOH 3:23 Chupa chuka' ri tiempo ri', ri Juan Bautista c'o chiri' pa Enón, ri c'o-apo chunakaj ri tenemit rubinan Salim. Raja' chiri' yeru'on-wi bautizar ri winak, roma chupa ri lugar ri' q'uiy ya' c'o. Ri winak ye'apon riq'uin chi ye'an-e bautizar.
JOH 3:24 Chupa ri tiempo ri' ri Juan c'a man jani titz'apis pa cárcel.
JOH 3:25 Y jec'o israelitas ri xquitz'om-qui' riq'uin tzij quiq'uin ri ru-discípulos ri Juan chirij ri anchique ri bautismo ri más utz.
JOH 3:26 Xepe ri discípulos ri' xebe-apo riq'uin ri Juan y xbequi'ij che: Maestro, xecha'. Ri Jun ri xapon awiq'uin ri juc'an chic ruchi-ya' Jordán, ri xa'ij chi ja raja' ri nak'alajij, xa can conojel chic ri winak ye'apon riq'uin chi yeru'on bautizar.
JOH 3:27 Y ri Juan xu'ij chique ri ru-discípulos: Ja ri Dios xti'in ancu'x (anchique) xtic'ue' más ruk'ij.
JOH 3:28 Y rix mismo jixtiquier jix-in ri nu'in ren, que man ja' ta ren ri Cristo. Ren xe nu'in chi xitak-pe chi ninchojmirisaj ri anchi' xtoka-wi raja'.
JOH 3:29 Ren can yalan niquicot ri wánima cami, roma ri xinc'oxaj chi je q'uiy winak ye'apon riq'uin ri Jesucristo. Nin-en anche'l nu'on ri jun ala', ri ala' ri' c'o jun ru-amigo xc'ule' y niquicot roma yeruc'oxaj ri ala' y ri xten junan yetzijon y quic'uan chic qui'. Can reta'n chi ri xten c'o chic apo riq'uin ri rachijil, quiri' yiquicot ren riq'uin ri Cristo.
JOH 3:30 Can xe ri Jesucristo ri nic'atzin chi k'ij-k'ij ninimer más ruk'ij, pero ren utz chi k'ij-k'ij más co'l nin-en-ka, xcha' ri Juan.
JOH 3:31 Ri Jun ri petenak chicaj, jari' ri más c'o ruk'ij que konojel roj winak. Roma kano'j (kana'oj) roj winak, can xe we' chech-ulef niq'uis-wi-ka. Can xe ri c'o chech-ulef ri jojtiquier nakatzijoj. Pero ri Jun ri kajinak-pe chicaj, man anche'l ta oc roj, roma raja' can c'o parui' ronojel.
JOH 3:32 Ri Jun ri petenak chicaj, can ja ri ruc'oxan-pe y rutz'eton-pe, jari' ri noruk'alajij-ka chake. Pero ri winak man niquijo' ta niquinimaj ri nuk'alajij raja'.
JOH 3:33 Pero ri winak ri can niquinimaj ri nuk'alajij ri Jun ri petenak chicaj, can niquik'alajij chi ri Dios can ketzij-wi.
JOH 3:34 Roma ri Jun ri xtak-pe roma ri Dios chech-ulef, can ja-wi rutzij ri Dios ri nutzijoj. Y ri Dios can ruyo'n-pe ri Espíritu Santo che, y can man xretaj ta xuya-pe che.
JOH 3:35 Y ri Ajaf Dios yalan nrojo-wi ri Ralc'ual, y pa ruk'a' raja' xujach-wi ronojel.
JOH 3:36 Ri winak ri xtiquinimaj ri Ralc'ual, can xtic'ue' quic'aslen ri man xtiq'uis ta. Pero ri winak ri man niquijo' ta niquinimaj ri Ralc'ual ri Dios, man xtic'ue' ta quic'aslen; roma ri winak ri man xtiquiya' ta cánima riq'uin, can je richi chic chi nika ri castigo ri xtuya' ri Dios pa quiwi'.
JOH 4:1 Ri achi'a' fariseos quic'oxan chi ri Jesús yeru'on bautizar más winak y más je q'uiy ri yetzekleben richi, que chiquiwech ri winak ri ye'an bautizar y ri yetzekleben richi ri Juan Bautista. Y ri Ajaf Jesús xuna'ej ronojel re'.
JOH 4:2 Pero man ja' ta ri Jesús nibano bautizar quichi ri winak; xa ja ri ru-discípulos ri yebano bautizar.
JOH 4:3 Y ri Jesús xel-e chiri' pa Judea y xtzolaj chic jun mej (bey) pa Galilea y je-benak ri ru-discípulos riq'uin.
JOH 4:4 Y chi ye'apon c'a pa Galilea, yek'ax na pa Samaria.
JOH 4:5 Ri Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa Sicar. Ri Sicar jun tenemit chi ri Samaria. Ri Sicar c'o-apo chunakaj ri ulef ri xuya' ri Jacob che ri José ri ralc'ual.
JOH 4:6 Y chiri' c'o-wi ri pozo ri ni'ix Chi ri Jacob che. Chiri' xch'oquie-wi ri Jesús, roma raja' yalan cosinak-pe roma ri binen ri quibanon-pe. Pa nic'aj-k'ij la'k ri'.
JOH 4:7 Y cuando je-benak ri ru-discípulos pa tenemit chulok'ic wey, riq'uin ri pozo ri' xapon jun ixok aj-Samaria, chi nulesaj ruya'. Y ri Jesús xu'ij che ri ixok ri': Tasipaj juba' nuya' chi ninkum, xcha' che.
JOH 4:9 Pero ri ixok aj-Samaria xu'ij che ri Jesús: Ret jat jun israelita, ¿anchique roma nac'utuj aya' chue ren? ¿Utz como chi jun aj-Samaria nuya' ruya' jun israelita? xcha' ri ixok. Raja' xu'ij quiri' roma ri israelitas y ri aj-Samaria xa man niquijo' ta qui'.
JOH 4:10 C'ajari' ri Jesús xu'ij che ri ixok ri': Xa ta ret aweta'n anchique ri ruyo'n-pe ri Dios, y aweta'n ta chuka' ancu'x (anchique) nuc'utuj juba' ruya' chawe; ja' ta ret ri nac'utuj ta aya' che, y raja' nuya' ta Aya' ri can niyo'n c'aslen, xcha' ri Jesús.
JOH 4:11 Y ri ixok xu'ij che ri Jesús: Ri pozo naj kajinak-wi-ka rupa, y ret man jun anchique c'o awiq'uin chi nalesaj-ka ri ya'. ¿Anchi' nalesaj-wi ri Ya' ri niyo'n c'aslen ri nasuj?
JOH 4:12 Roma can chupa ri jun pozo re' xleses-wi ruya' ri kamama' Jacob, ri ralc'ual y chuka' quichi ri cawaj. ¿Anchi' c'a xtalesaj-wi ri Ya' ri nasuj? ¿O más c'o ak'ij ret que chech ri kamama' Jacob chi quiri' man we' ta nalesaj-wi ri Ya' ri na'ij chi nuya' c'aslen? xcha' ri ixok.
JOH 4:13 Y ri Jesús xu'ij che ri ixok: Ri yekumu ri ya' ri ntel chupa ri jun pozo re', man niq'uis ta e ri quichake'j-chi'. Xa can nic'atzin chi niquikum más ya' chi nich'uch'u-ka juba' ri quichake'j-chi'.
JOH 4:14 Pero ri yekumu ri Ya' ri niyo'n c'aslen ri ninya' ren chique, xtu'on che ri cánima chi can manak chic xtichake'j ruchi'. Xa can xtu'on chique chi quiq'uin reje' nalex-wi ri Ya' ri', y can xtitoxlin-pe (xtichoxin-pe) chi nic'ue' quic'aslen ri man niq'uis ta.
JOH 4:15 Y ri ixok can ja' xu'ij che ri Jesús: Taya' ri Ya' ri' chue ren, chi quiri' can manak-wi chic xtichake'j nuchi' y manak chic chuka' xquipe we' chuchi' pozo chi ninlesaj, xcha' ri ixok.
JOH 4:16 Pero ri Jesús xu'ij che ri ixok: Awoyoj-pe ri awachijil, xuche'x roma ri Jesús.
JOH 4:17 Ri ixok xu'ij: Ren manak wachijil, xcha'. Y ri Jesús xu'ij che: Can ketzij-wi ri na'ij chi manak awachijil.
JOH 4:18 Roma can je wo'o' yan achi'a' ri quiec'ule' awiq'uin; y ri achi ri c'o awiq'uin cami, man awachijil ta roma man jat-c'ulan ta riq'uin. Can ketzij ri xa'ij chi manak awachijil, xcha' ri Jesús che.
JOH 4:19 Y ri ixok can ja' xu'ij che ri Jesús: Ren ninnojij chi ret jat jun ri nik'alajin ri nu'ij ri Dios che.
JOH 4:20 ¿Anchique lugar utz chi nakaya-wi ruk'ij ri Dios? Roma ri kate-katata' ri xec'ue' ojer can, parui' ri jun juyu' re' xqui'en-wi ri jay chi xquiya' ruk'ij ri Dios. Pero rix ri israelitas ni'ij chi conojel winak, pa Jerusalem tiquiya-wi ruk'ij ri Dios, xcha' ri ixok.
JOH 4:21 Y ri Jesús xu'ij che ri ixok ri': Tanimaj ri xtin-ij chawe. Can xtoka-wi jun k'ij cuando conojel winak man parui' ta chic ri juyu' re', ni man pa Jerusalem ta chuka' xtiquiya-wi ruk'ij ri Katata' Dios.
JOH 4:22 Rix aj-Samaria q'uiy ri man iweta'n ta chirij anchique modo niya' ruk'ij ri Dios. Pero roj israelitas can keta'n-wi ri ancu'x (anchique) ri nakaya' ruk'ij; roma can ja kaq'uin roj petenak-wi chi ri winak yecolotaj chupa ri quimac.
JOH 4:23 Ri jun k'ij ri xin-ij chawe chi can nipe-wi, xoka yan, chi conojel winak man chic niquiya' ta ruk'ij ri Katata' Dios parui' ri juyu' re', ni chuka' pa Jerusalem. Ri can ketzij xtiquiya' ruk'ij ri Katata' Dios, ja ri c'o ri Espíritu Santo quiq'uin, y chuka' can riq'uin ronojel cánima xtiquiya' ruk'ij. Y ri Dios can ja ri winak ri yebano quiri' ri yerojo'.
JOH 4:24 Ri Dios can Espíritu-wi. Romari' ri winak ri yeyo'n ruk'ij, can nic'atzin chi c'o ri Espíritu Santo quiq'uin y riq'uin ronojel cánima tiquiya' ruk'ij ri Dios.
JOH 4:25 Y ri ixok xu'ij che ri Jesús: Ren weta'n chi c'o na jun k'ij ri Mesías ri ni'ix chuka' Cristo che, xtoka chech-ulef. Y ri k'ij cuando xtoka raja', ronojel xtuk'alajij chakawech, xcha' ri ixok.
JOH 4:26 Ri Jesús xu'ij che: Ri Mesías ri ni'ix chuka' Cristo che, ja ren ri yitzijon awiq'uin, xcha' che.
JOH 4:27 Y ja' cuando xe'apon ri ru-discípulos; reje' xsatz quino'j (xsach quic'u'x) roma nitzijon riq'uin jun ixok aj-Samaria, pero ri discípulos man jun anchique xqui'ij che ri Jesús: ¿Anchique nac'utuj che? o ¿Anchique ri natzijoj riq'uin? Can man jun-wi ri xquic'utuj che.
JOH 4:28 Y ri ixok ri' xuya' can ri rucucu' (ru-tinaja) chiri' y xbe pa tenemit. Y xberu'ij chique ri winak:
JOH 4:29 C'o jun achi xch'o'n wiq'uin y xu'ij chue ronojel ri jenubanon. ¿Man ja' ta como re' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios? Jo', y titzu', xcha' chique.
JOH 4:30 Y conojel ri winak ri xquic'oxaj ri', xquiya' can ri tenemit y xebe c'a anchi' c'o-wi ri Jesús.
JOH 4:31 Y cuando c'a man jani quie'apon ri winak, ri discípulos xqui'ij che ri Jesús: Maestro, cawa', xecha' che.
JOH 4:32 Pero raja' xu'ij chique: Rix man iweta'n ta anchique ri nintaj ren, xcha'.
JOH 4:33 ¿C'o como jun ri xc'amo-pe ruway ri Jesús? xecha-ka ri discípulos chiquiwech.
JOH 4:34 Y ri Jesús xu'ij chique: Ri nuway ren ja ri nin-en ri nurayij ri takayon-pe wichi y ninq'uis can ru'onic ronojel ri rusamaj ri rucheleben-pe chue.
JOH 4:35 Rix ni'ij chi c'a c'o quieji' ic' nrojo' chi nic'ol ronojel quiwech tico'n. Pero ren nin-ij chiwe: Quixtzu'n chila' y quie'itzu' la winak. Reje' je anche'l jun tico'n ri k'an chic. Quiyoben chic chi nitzijos rutzij ri Dios chique, chi niquinimaj.
JOH 4:36 Ri xquiebano cosechar ri cosecha re', can c'o ruq'uiexel xtiquiwil; roma ri winak ri xtiquinimaj rutzij ri Dios, xtiquiwil quic'aslen ri man niq'uis ta. Y romari' ri je-tiquiyon can rutzij ri Dios, can xtiquicot cánima junan quiq'uin ri xquiec'olo ri cosecha re'.
JOH 4:37 We' can ketzij-wi ntel ri tzij ri nu'ij: Jun nibano ri ticoj y jun-wi chic ri nibano cosechar.
JOH 4:38 Ren xixintak chi quiri' rix xe chic nic'ol ri cosecha ri man ja' ta rix ri xixcos chi xitic. Roma rutzij ri Dios can ch'aka chic samajel je-tiquiyon can pa tak cánima ri winak, y rix xe chic juba' samaj ri ne'ibana' chi niquinimaj rutzij ri Dios, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
JOH 4:39 Y chupa ri k'ij ri', can je q'uiy winak xquinimaj ri Jesús chiri' pa tenemit Sicar, ri c'o pa Samaria. Reje' xquinimaj roma ri ixok xberu'ij chique: Ri Jesús can xu'ij chue ronojel ri jenubanon-pe, xcha' raja'.
JOH 4:40 Y cuando ri winak xe'apon, xquic'utuj che ri Jesús chi tic'ue-ka quiq'uin. Y raja' xc'ue-ka ca'i' k'ij quiq'uin.
JOH 4:41 Y jec'o ch'aka chic winak ri aj-chiri' ri xquinimaj, c'a cuando xquic'oxaj ri tzij ri xu'ij ri Jesús. Can je q'uiy-wi ri xquinimaj.
JOH 4:42 Ri winak re' niqui'ij che ri ixok ri xberuya' rutzijol chique: Cami can keta'n chic y nakanimaj chuka', man xe ta roma ri xa'ij ret chake, xa can nakanimaj chuka' roma ri xkac'oxaj roj mismo. Xkatemaj chi can ketzij-wi chi ja raja' ri Cristo, ri nicolo quichi conojel winak ri jec'o chech-ulef.
JOH 4:43 Cuando xek'ax yan ri ca'i' k'ij, ri Jesús xuya' can ri tenemit Sicar ri c'o chiri' pa Samaria y xutz'om chic rubey chi nibe c'a Galilea.
JOH 4:44 Roma ja raja' mismo x-in: Jun ri nik'alajin rutzij ri Dios pa rutenemit, man jun ruk'ij xti'an che coma ri ruwinak.
JOH 4:45 Pero cuando ri Jesús xapon pa Galilea, ri winak aj-chiri' can utz xquic'on-ka ri Jesús; roma ri winak re' xec'ue' yan pa Jerusalem chi ri nimak'ej y xquitzu' ri milagros ri xeru'on ri Jesús chiri'.
JOH 4:46 C'ajari' ri Jesús xbe chic jun mej (bey) pa tenemit Caná ri c'o chiri' pa Galilea, anchi' xu'on che ri ya' chi xoc ruya'al-uva. Y chiri' pa Galilea, pa jun chic tenemit rubinan Capernaum, c'o jun nimalaj achi rusamajel ri rey, ri achi re' niyawaj jun ralc'ual.
JOH 4:47 Y cuando raja' xuc'oxaj chi ri Jesús petenak c'a pa Judea y cami c'o pa Galilea, raja' xapon riq'uin y xberuc'utuj favor che chi tucolo' ri ralc'ual chech ri camic, roma ri ala' ri' xa ya nicom.
JOH 4:48 Ri Jesús xu'ij che ri rusamajel ri rey: Xa manak ta nitzu' ri milagros ri nin-en ren, manak ta yininimaj. Xa man ta nitzu' riq'uin ri milagros chi can ja ri Dios ri takayon-pe wichi, man ta yininimaj chuka'.
JOH 4:49 Pero ri achi ri rusamajel ri rey xu'ij che ri Jesús: Ajaf, tabana' favor chi jabe-ka pa tenemit Capernaum, roma ri walc'ual can ya nicom.
JOH 4:50 Y ri Jesús xu'ij che: Catzolaj. Ri awalc'ual xtic'ase', xuche'x-e. Y ri achi ri' can xunimaj-wi ri xu'ij ri Jesús, y xbe.
JOH 4:51 Cuando ri achi ri rusamajel ri rey xtzolaj chirij, jec'o ri je rusamajel raja' xoquic'ulu' y xqui'ij che: Ri awalc'ual q'ues. Man xcom ta, xecha' che.
JOH 4:52 Y raja' xuc'utuj chique ri je rusamajel anchique hora xquitzu' chi xc'achoj ri ralc'ual. Y ri rusamajel xqui'ij: Nak'ak'ij iwir a la una, cuando xq'uis-e ri c'aten chirij, xecha'.
JOH 4:53 Ri rutata' ri ala' xoka pa ruwi' chi ja hora ri' cuando ri Jesús xu'ij che chi ri ralc'ual man xticom ta. Y romari' raja' y ri je ru-familia xquinimaj ri Jesús, y xquiya' cánima riq'uin.
JOH 4:54 Y jare' ri ruca'n milagro ri xu'on ri Jesús chiri' pa Galilea; ri nuk'alajij chi can ja-wi ri Dios takayon-pe richi. Y jare' ri milagro ri xu'on cuando petenak c'a pa Judea.
JOH 5:1 Y cuando xbanataj yan ronojel ri', ja' noka yan jun quinimak'ej ri israelitas, y romari' ri Jesús xbe-e pa tenemit Jerusalem.
JOH 5:2 Y chiri' pa tenemit Jerusalem, chunakaj apo ri puerta ri ni'ix Quichi Ovejas che, c'o jun estanque chi atinen. Y chiri' chuchi' ri ya' jec'o wo'o' galeras. Y ri winak israelitas, Betesda yecha' che ri ya' ri'.
JOH 5:3 Chiri' pa tak galeras je q'uiy yawa'i' je-cotz'ol chech-ulef. Jec'o moy, jec'o ri yejetz'ma'y yebin, y jec'o ri siquirinak quich'acul. Y jec'o ri jun-wi chic rech ri yabil ntoc chique. Y conojel ri yawa'i' ri', can quiyoben chi nisilon-pe ri ya'.
JOH 5:4 Roma ri ya' ri' c'o jantak nosilos-ka roma jun ángel ri nika-pe chicaj riq'uin ri Dios. Y ri yawa' ri nika-ka na'ey chupa ri ya', jari' ri nic'achoj; más que xabachique (xama'anchique) yabil ntoc che.
JOH 5:5 Y chiri' chuchi' ri ya' c'o jun achi ri can treinta y ocho juna' tiyawaj-pe.
JOH 5:6 Y jun k'ij cuando ri Jesús nik'ax chiri', xutzu' ri achi cotz'ol chiri'. Y can reta'n-wi chi ri achi ri' can q'uiy yan juna' ri quiri' rubanon-pe. Y raja' xuc'utuj che ri achi ri': ¿Najo' jac'achoj?
JOH 5:7 Y ri yawa' re' xu'ij che ri Jesús: Cuando nisilon la ya', man jun nibano favor chue chi yiruto' chi yinapon-apo c'a chupa ri ya'. Romari', más que nintaj nuk'ij chi yibe-apo, pero c'a man jani quinapon ren ja napon chic jun chinuech, xcha' che ri Jesús.
JOH 5:8 Y ri Jesús xu'ij che ri achi: Cacataj, tac'uaj-e la ach'at y cabin, xcha' che.
JOH 5:9 Can xe xu'ij quiri' ri Jesús che ri yawa', can ja' xc'achoj riq'uin ri ruyabil. Xuc'ol-e ruch'at y nibin xbe. Ri k'ij ri', k'ij chi uxlanen.
JOH 5:10 Y ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij che ri achi ri xc'achoj-e riq'uin ri ruyabil: Cami k'ij chi uxlanen, man utz ta chi ac'uan la ach'at, xecha' che.
JOH 5:11 Pero raja' xu'ij chique ri achi'a' ri': Ri xc'achojrisan wichi xu'ij: Tac'olo-e la ach'at y cabin, xcha' chue.
JOH 5:12 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj che ri achi: ¿Ancu'x (Anchique) x-in chawe chi tac'olo' ri ach'at y cabin? xecha' che.
JOH 5:13 Pero ri achi man reta'n ta ancu'x (anchique) xc'achojrisan richi, roma ri Jesús xa man xc'ue' ta ka chiri' chiquicojol ri winak. Raja' xa xbe.
JOH 5:14 Y c'aja' oc ri' ri Jesús xberila' ri achi pa rocho ri Dios, y xu'ij che: Cami xa can jat utz chic. Man chic ta'an amac, chi quiri' man xtipe ta chic jun ex más itzel chawij, xcha' che.
JOH 5:15 Y ri achi xtzolaj-e, y xapon quiq'uin ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, y xu'ij chique: Ri xc'achojrisan wichi, ja ri Jesús, xcha' chique.
JOH 5:16 Romari' ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, can xecataj chirij ri Jesús, y niquinojij anchique niqui'en chi niquicamisaj, roma ri Jesús c'o milagros yeru'on chupa ri k'ij chi uxlanen.
JOH 5:17 Pero ri Jesús xu'ij chique: Ri Nata' Dios c'a nisamaj ri k'ij re', y quiri' chuka' nin-en ren, yisamaj.
JOH 5:18 Y ja' cuando ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, más xquinojij chirij chi anchique niqui'en chi niquicamisaj ri Jesús; roma chiquiwech reje', xajan (xajam) ri yeru'on chupa ri k'ij chi uxlanen. Y man xe ta romari', xa roma chuka' ri Jesús nu'ij Nata' che ri Dios. Y chiquiwech reje', can itzel chi ri Jesús nujunumaj-ri' riq'uin ri Dios.
JOH 5:19 Y ri Jesús xu'ij: Can tinimaj ri nin-ij chiwe, chi ren ri Ralc'ual ri Dios can man yisamaj ta chi nin-en ri ninjo' ren; xa can nic'atzin chi ninyobej na ri nu'ij ri Nata'. Roma ja ri samaj ri nrojo' raja', jari' ri nin-en ren ri Ralc'ual.
JOH 5:20 Y roma ri Nata' Dios yalan yirojo' ren ri Ralc'ual, romari' raja' nuc'ut chinuech ronojel ri rusamaj. Y chakawech apo c'o samaj más je nim ri xtuc'ut chinuech. Y cuando xtin-en ri samaj ri', rix can xtisatz ino'j (xtisach ic'u'x).
JOH 5:21 Y can anche'l nu'on ri Nata' Dios cuando yeruyec-pe ri caminaki' y nuya' quic'aslen, can quiri' chuka' nin-en ren. Ren can ninya' chuka' quic'aslen ri yenjo'.
JOH 5:22 Ri Nata' Dios, can ja ren ri Ralc'ual jinruyo'n chi yenben juzgar ri winak y man ja' ta raja' xtibano.
JOH 5:23 Chi quiri', ren niyo'x chuka' nuk'ij anche'l ri niyo'x che ri Nata'. Roma anchique winak ri man xtiyo'n ta nuk'ij ren ri jin Ralc'ual ri Dios, man nuya' ta chuka' ruk'ij ri Nata' Dios, ri takayon-pe wichi.
JOH 5:24 Roma can ketzij-wi ri nin-ij chiwe, chi ri yec'oxan ri nutzij y niquinimaj ri takayon-pe wichi, niquiwil quic'aslen ri man xtiq'uis ta. Can man xquie'apon ta chupa ri lugar ri anchi' c'o q'uiy sufrimiento, roma can xecolotaj yan chech ri camic, y xek'ax-apo chupa ri c'aslen ri man niq'uis ta.
JOH 5:25 Y can ketzij nin-ij chiwe, chi c'o jun k'ij ri yoben y ja xoka yan, chi ri anche'l je caminak xtiquic'oxaj ri nutzij ren ri Ralc'ual ri Dios. Y ri can xquinquic'oxaj-wi, xtiquiwil quic'aslen.
JOH 5:26 Roma ri Dios ruyo'n lugar chue chi ninya' c'aslen, anche'l nu'on raja'. Ri Nata' Dios can nuya-wi c'aslen.
JOH 5:27 Y chuka' ruyo'n autoridad chue chi yenben juzgar ri winak, roma ri Nata' Dios yirucusaj chi nin-en juzgar; roma ja ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol.
JOH 5:28 Man tinojij chi xe ri xin-ij yan ka chiwe, xe ri' ri yitiquier nin-en, man quiri' ta, roma can xtapon ri k'ij chi conojel caminaki' xtiquic'oxaj ri nutzij.
JOH 5:29 Y ri utz quic'aslen xquic'uaj chech ri Dios, xquiebec'astaj-pe y xtic'ue' quic'aslen ri man niq'uis ta. Pero ri man utz ta quic'aslen xquic'uaj chech ri Dios, xquiebec'astaj-pe chi xquiebeka chupa ri castigo.
JOH 5:30 Ren can man jun samaj xtin-en-ka nuyon; roma ren yenben juzgar ri winak, pero xe can anche'l ri ni'ix chue. Y cuando ren nin-en juzgar, can pa ruchojmil nin-en-wi; roma can man ja' ta ri ninrayij ren ri nin-en, xa can ja ri nurayij ri Nata' Dios ri takayon-pe wichi.
JOH 5:31 Xa ta nuyon ren nink'alajij-ka-wi', utz ta chi ni'ix-ka chuij chi can man ketzij ta ri nin-ij.
JOH 5:32 Pero can c'o-wi Jun ri nik'alajin wichi. Y ri nu'ij raja' chuij ren, can ketzij-wi.
JOH 5:33 Y rix can xitak ruc'utuxic che ri Juan Bautista chirij ri Cristo, y raja' can ja-wi ri ketzij xuk'alajij-pe chiwech.
JOH 5:34 Re' ninnataj-apo chiwe, chi quiri' jixcolotaj. Roma can c'o chic Jun ri más nim ri nik'alajin wichi, que chech ri Juan Bautista o jun chic winak.
JOH 5:35 Y ri Juan Bautista can xuya-wi ri sakil chiwe. Can xu'on anche'l nu'on jun luz cuando nic'at y nu'on sakil. Y rix xirayij y xixquicot riq'uin ri sakil ri', jun jani' k'ij.
JOH 5:36 Y roma ri xuk'alajij ri Juan chuij ren, can utz chi yininimaj. Pero más nic'atzin chi yininimaj, roma ri samaj ri yenben chiwech. Ja samaj re' ri can niquik'alajij chi ja ri Nata' Dios ri takayon-pe wichi. Y can ja raja' ri biyon-pe chue chi nin-en ri samaj re'.
JOH 5:37 Y can ja ri Nata' Dios ri xtako-pe wichi ri yiruk'alajij chuka', pero rix man jun mej (bey) ic'oxan ta anchique rukul, ni man jun mej (bey) chuka' itz'eton ta rech.
JOH 5:38 Ri rutzij raja' can man ntoc ta pa tak iwánima, roma rix man yininimaj ta ren ri xitak-pe chi'icojol.
JOH 5:39 Rix can ninic'oj utz rutzij ri Dios ri tz'iban can, roma can iweta'n chi chupa ri' niwil-wi c'aslen ri man niq'uis ta. Chupa rutzij ri Dios can ja ren ri yiruk'alajij.
JOH 5:40 Pero más que quiri', rix man nijo' ta niya' iwánima wiq'uin, chi quiri' niwil ta ri ic'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 5:41 Y ronojel ri xin-ij yan chiwe, man roma ta ninjo' chi rix niya' nuk'ij.
JOH 5:42 Ren xa can weta'n utz iwech, romari' weta'n chi can man nijo' ta ri Dios pa iwánima.
JOH 5:43 Roma ren can pa rubi' ri Nata' Dios jin-petenak-wi y xa man yininimaj ta. Pero xa ta jec'o ri yepe pa quibi' reje' mismo, jari' can ch'anin ye'inimaj.
JOH 5:44 Rix man nicanoj ta ik'ij riq'uin ri ketzij Dios; rix nijo' chi ja' ta ri winak yeyo'n ik'ij, romari' can man niya' ta iwánima wiq'uin ren.
JOH 5:45 Y man tinojij pa tak iwánima chi ja ren ri xquisujun-apo iwichi chech ri Nata' Dios. Ri xtisujun iwichi chech ri Dios roma man ja' ta ri niben, ja ri Moisés; ri anchok riq'uin ni'ij-wi rix chi iyo'n iwánima.
JOH 5:46 Roma xa ta rix can ketzij ninimaj ri jerutz'iban can ri Moisés, can yininimaj ta chuka' ren, roma ri jerutz'iban can raja' can chuij-wi ren yech'o'n-wi.
JOH 5:47 Y xa man ninimaj ta ri je-tz'iban can roma ri Moisés, manak chuka' xtinimaj ri tzij ri nuc'amon-pe ren chiwe, xcha' ri Jesús.
JOH 6:1 Y cuando xbanataj yan ronojel ri', Jesús y ri ru-discípulos xebe ri juc'an chic ruchi-ya' Galilea; ri ni'ix chuka' Tiberias che.
JOH 6:2 Can je q'uiy winak ri xetzekleben-e richi, roma ri winak ri' quitz'eton chic ri milagros ri yeru'on quiq'uin ri yawa'i'.
JOH 6:3 Ri Jesús y ri ru-discípulos xejote-e parui' jun juyu'; y raja' chiri' xch'oquie-ka chiquicojol ri ru-discípulos.
JOH 6:4 Ri k'ij ri', xa can noka yan ri pascua, ri jun chique ri quinimak'ej ri israelitas.
JOH 6:5 Y cuando ri Jesús xutzu' chi can je q'uiy winak ri ye'apon-apo riq'uin, raja' xu'ij che ri Felipe ri jun ru-discípulo: ¿Anchi' c'a xte'kac'ama-pe wey chi yekatzuk conojel ri winak re'?
JOH 6:6 Jari' ri xuc'utuj ri Jesús che ri Felipe, chi quiri' nuna'ej anchique nunojij ri jun discípulo ri'; xa noka pa ruwi' chi ri Jesús ronojel nitiquier nu'on. Pero ri Jesús xa can reta'n chic anchique nu'on chi yerutzuk ri winak ri'.
JOH 6:7 Y ri Felipe xu'ij che ri Jesús: Más que xtakalok' doscientos denarios wey, can manak xquieru'on, más que xe juba' ta oc ri nakaya' chique.
JOH 6:8 Y jun chique ri ru-discípulos, ri rubinan Andrés ri rach'alal ri Simón Pedro, xu'ij:
JOH 6:9 We' c'o jun ala' c'o wo'o' wey banon che cebada y ca'i' quer ruc'amon-pe, pero ¿anchique xquieru'on re'? Xe ta oc re' ri xtakaya-apo chiquiwech conojel ri winak, man yeru'on ta, xcha' ri Andrés.
JOH 6:10 C'ajari' ri Jesús xu'ij: Ti'ij chique ri winak chi quiech'oquie', xcha'. Y chupa ri lugar ri' can rex rubanon ri k'ayis, y conojel ri winak quimolon-qui' xech'oquie'. Jec'o jun je wo'o' mil xe ri achi'a'.
JOH 6:11 Ri Jesús xeruli'ej ri wo'o' wey ri' y xuya' matiox che ri Dios. Y c'ajari' xujachala' chique ri ru-discípulos, y ri discípulos xbequijachala' chique ri winak ri je-ch'ocol. Y ri Jesús quiri' chuka' xu'on riq'uin ri ca'i' quer. Ri winak can xquiwil ronojel ri wey y quer ri xquijo'.
JOH 6:12 Y cuando utz chic je-waynak ri winak ri', ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Timolo-pe ronojel wey y quer ri man xq'uis ta, roma man ninjo' ta chi quiri' niq'uis can, xcha'.
JOH 6:13 Ri discípulos can xbequimolo-pe y xquinojisaj cablajuj chaquech riq'uin ri man xq'uis ta rutijic. Jari' ri xmolotaj can che ri wo'o' wey banon che cebada.
JOH 6:14 Y cuando ri winak ri' quitz'eton chic ri milagro ri xu'on ri Jesús, ri nuk'alajij chi ja ri Dios takayon-pe richi, reje' xqui'ij: Can ketzij-wi chi ja achi re' ri nik'alajin rutzij ri Dios ri q'uiy yan tiempo yoben chi can nipe chech-ulef, xecha'.
JOH 6:15 Ri Jesús can ruyon-wi xtzolaj parui' ri juyu', roma can xuna'ej chi ri winak niquijo' niqui'en qui-rey che, más que raja' man nrojo' ta.
JOH 6:16 Y ri ru-discípulos ri Jesús xetzolaj-ka chuchi-ya', cuando xcok'a-ka.
JOH 6:17 Reje' xe'oc-e pa jun canoa y xquitz'om-e bey chi xebe c'a pa tenemit Capernaum, ri c'o c'a juc'an chic ruchi-ya'. Yalan k'eku'm chic y ri Jesús xa man jani tapon quiq'uin.
JOH 6:18 Y ja' xbetiquier-pe jun nimalaj quiek'ik' ri yalan ruchuk'a' parui' ri ya'; y romari' ri ya' yalan xberu'ona-pe.
JOH 6:19 Cuando je-benak yan jun wo'o' o waki' kilómetros parui' ri ya', ri discípulos xquitzu' ri Jesús nibin parui-ya' y chunakaj chic ri canoa c'o-wi-apo, romari' reje' yalan xquixi'j-qui'.
JOH 6:20 Pero ri Jesús xu'ij chique: Man tixi'j-iwi'. Xa ja ren ri Jesús, xcha' raja'.
JOH 6:21 Y cuando ri discípulos xquic'oxaj chi can ja-wi raja', xequicot riq'uin y xquicusaj-apo chupa ri canoa. Y can ja' xe'apon chuchi' ri ya', ri lugar ri anchi' ye'apon-wi.
JOH 6:22 Ruca'n k'ij ri winak ri xec'ue' can ri juc'an chic ruchi-ya' ri jun nak'ak'ij, c'a quimolon-qui'. Reje' can quieta'n-wi chi xe ri ru-discípulos ri Jesús ri xetzolaj chupa ri jun oc canoa ri c'o chiri'. Y ri Jesús xa xc'ue' can.
JOH 6:23 Ri k'ij ri', jec'o canoas ri je-petenak pa tenemit Tiberias y xe'apon chunakaj ri anchi' xquitaj-wi quiway ri winak ri jun k'ij can; ri wey ri xuya' ri Ajaf Jesús chique, cuando xuya' matiox che ri Dios.
JOH 6:24 Y ri winak ri', roma xquitzu' chi ri Jesús xa man c'o ta chic chiri' y ri ru-discípulos xa xetzolaj yan, reje' chuka' xe'oc-e chupa ri canoas ri' y xebe pa Capernaum chucanoxic ri Jesús.
JOH 6:25 Cuando ri winak re' xbequila' ri Jesús ri juc'an chic ruchi-ya', xqui'ij che: ¿Jampe' xatoka we'? xecha' che.
JOH 6:26 Pero ri Jesús xu'ij chique ri winak ri': Ketzij nin-ij chiwe, chi rix yinicanoj xe roma xixintzuk y can utz xinojisaj ipa, y man roma ta xitzu' ri milagros ri yek'alajin chi ren can ja-wi ri Dios ri takayon-pe wichi.
JOH 6:27 Can quixsamaj, pero man richi ta nich'ec ri iway ri xa niq'uis. Xa can quixsamaj chi nich'ec ri Iway ri nuya' c'aslen chi ronojel tiempo. Y ri Wey ri' ja ren ri xquiyo'n chiwe, ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, roma ja ren xirutak-pe ri Nata' Dios, chi nin-en ri samaj re', xcha'.
JOH 6:28 Y ri winak ri' xqui'ij che ri Jesús: ¿Anchique ri nika chech ri Dios chi naka'an?
JOH 6:29 Y ri Jesús xu'ij chique: Ri nika chech ri Dios chi rix niben, ja ri quininimaj ren ri xitak-pe roma raja'.
JOH 6:30 Y ri winak xqui'ij che ri Jesús: ¿Anchique ri jatiquier na'an? Tabana' c'a jun milagro, chi quiri' nakatzu' y jatkanimaj.
JOH 6:31 Roma cuando ri ojer tak kati't-kamama' xec'ue' chupa ri tz'iran rech-ulef, ja ri wey xubinaj maná ri xuya' ri Moisés chique chi xquitaj. Can anche'l-wi ri nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can: Wey ri petenak chicaj ri xuya' chique chi xquitaj. ¿Y xcatiquier cami ret na'an anche'l xu'on ri Moisés?
JOH 6:32 Y ri Jesús xu'ij chique: Tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe: Ri wey ri xpe chila' chicaj, man ja' ta ri Moisés ri xyo'n. Ja ri Nata' Dios ri xyo'n chique y cami ja nuya' ri ketzij Wey chiwe ri petenak chila' chicaj.
JOH 6:33 Roma ri Wey ri can richi ri Dios, ja ri Jun ri petenak chicaj. Y jari' ri c'amayon-pe c'aslen chique ri winak, xcha' chique.
JOH 6:34 Cuando xquic'oxaj quiri' ri winak, xqui'ij che ri Jesús: Can siempre taya' ri Wey ri' chake, xecha'.
JOH 6:35 Y ri Jesús xu'ij chique: Ja ren ri Wey ri niyo'n c'aslen. Ri nipe wiq'uin, man xtinum ta chic ri ránima; roma ja ren ri xquinoc Ruway chi quiri' manak chic xtinum ránima. Y chuka' ri xtuya' ránima wiq'uin, man xtichake'j ta chic ruchi' ri ránima; roma ja ren ri xquinoc Ruya' chi quiri' manak chic xtichake'j ruchi' ránima.
JOH 6:36 Pero can anche'l ri nu'in chiwe, más que rix can xitzu' y xic'oxaj ri samaj xin-en iwiq'uin, man xquininimaj ta.
JOH 6:37 Conojel ri xquiepe chinucanoxic, ren can xtinc'ul quiwech y man jun mej (bey) xquienxutuj-e. Roma jari' ri jeruyo'n ri Nata' Dios chue.
JOH 6:38 Roma ren ri xika-pe chila' chicaj, man ja' ta ri ninjo' ren nonbana-ka. Ren xika-pe chila' chicaj chi nonbana-ka ri nrojo' ri takayon-pe wichi.
JOH 6:39 Ri Nata' Dios ri takayon-pe wichi, nrojo' chi conojel ri jeruyo'n chue, can man jun chique reje' nisatz (nisach), y pa ruq'uisbel k'ij yenc'asoj-e chiquicojol ri caminaki'.
JOH 6:40 Ri nrojo' chuka' ri Nata' ri takayon-pe wichi, ja chi conojel ri yetz'eto ri nusamaj y niquiya' cánima wiq'uin, xtic'ue' quic'aslen chi ronojel tiempo, y yenc'asoj-e chiquicojol ri caminaki' ri pa ruq'uisbel k'ij, xcha' ri Jesús.
JOH 6:41 Pero ri winak israelitas ri' xejasloj chirij ri Jesús, roma raja' xu'ij: Ja ren ri Wey ri kajinak-pe chicaj.
JOH 6:42 Y niqui'ij: ¿Man ja' ta re' ri Jesús ri ralc'ual ri José c'a? Xa keta'n quiwech ri rute-rutata'. Y chake roj nu'ij-wi chi raja' kajinak-pe chicaj riq'uin ri Dios, yecha'.
JOH 6:43 Pero ri Jesús xu'ij chique: Man quixtzijon-pe chuij ren.
JOH 6:44 Roma ri xquieniman wichi, can ja ri Nata' Dios ri takayon-pe wichi xsamaj yan pa tak cánima. Y ren can xquienc'asoj chiquicojol ri caminaki' pa ruq'uisbel k'ij.
JOH 6:45 Ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, xquitz'ibaj: Conojel, can c'o ri xtic'ut chiquiwech roma ri Dios. Quiri' ri tz'iban can. Y ri yec'oxan ri nu'ij ri Nata' Dios y niquitemaj, can xquiepe chinucanoxic.
JOH 6:46 Pero ren man nin-ij ta chi c'o ta jun winak ri tz'eteyon richi ri Dios, man quiri' ta. Xe ren ri jin-petenak chicaj riq'uin raja' ri jin-tz'eteyon rech ri Dios.
JOH 6:47 Tic'oxaj na pe' utz ri xtin-ij chiwe: Ri niniman wichi, can c'o ruc'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 6:48 Ri Wey ri can niyo'n-wi c'aslen, ja ren.
JOH 6:49 Ri wey ri ni'ix maná che, ri xquitaj ri ojer iwati't-imama' pa tz'iran rech-ulef, man xtiquier ta xuya' quic'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 6:50 Pero ri ketzij Wey ri kajinak-pe chicaj, can nitiquier nu'on chique ri yetijo richi chi can manak xquiecom chi ronojel tiempo.
JOH 6:51 Ja ren ri Wey ri can c'o ruc'aslen, ri xka-pe chicaj. Ri xquietijo ri Wey re', xquiec'ase' chi ronojel tiempo. Ri Wey ri xtinya' ren chique, can ja ri nuch'acul ri xtapon pa camic chi nuc'om-pe c'aslen chique ri winak ri jec'o chech-ulef.
JOH 6:52 Y cuando ri winak israelitas re' xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús, xquic'utuj-ka chiquiwech: ¿Anchique modo ri' chi raja' nuya' ri ruch'acul chake chi nakataj? yecha'. Y can xquitz'om-ka-qui' roma man junan ta niquinojij.
JOH 6:53 Y ri Jesús xu'ij chique: Can ketzij-wi nin-ij chiwe, xa man nitaj ta ri nuch'acul y man nikum ta chuka' ri nuquiq'uiel ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, manak xtic'ue' ic'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 6:54 Ri can xtiquitaj ri nuch'acul y xtiquikum chuka' ri nuquiq'uiel, can c'o-wi ri quic'aslen chi jumul. Y ren can xtin-en chique chi yec'astaj-e chiquicojol ri caminaki' pa ruq'uisbel k'ij.
JOH 6:55 Roma ri nuch'acul ren jari' ri ketzij Wey y ri nuquiq'uiel jari' ri ketzij Ya'; ri can niquiya' c'aslen.
JOH 6:56 Ri can niquitaj ri nuch'acul y niquikum chuka' ri nuquiq'uiel, xe jun xtaka'an quiq'uin. Reje' xquiec'ue' wiq'uin ren y ren quiq'uin reje'.
JOH 6:57 Roma can ja ri Nata' ri takayon-pe wichi y raja' can c'o-wi ri c'aslen riq'uin, ren chuka' c'o ri c'aslen ri' wiq'uin. Y quiri' chuka' ri xquiruc'on-ka ren, can xtic'ase-wi woma ren.
JOH 6:58 Ri can ketzij Wey, ri kajinak-pe chicaj, can man junan ta riq'uin ri wey ri ni'ix maná che ri xquitaj ri ojer iwati't-imama', roma ri wey ri xquitaj reje' man xtiquier ta xu'on chique chi xc'ue' ta quic'aslen chi ronojel tiempo. Pero ri niquitaj ri ketzij Wey ri kajinak-pe chicaj, xtic'ue' quic'aslen ri man niq'uis ta.
JOH 6:59 Jare' ri xu'ij ri Jesús chique ri winak israelitas ri quimolon-qui' chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chiri' pa tenemit Capernaum.
JOH 6:60 Y cuando ri je-tzeklebeyon ri Jesús xquic'oxaj ri xu'ij, je q'uiy chique reje' xqui'ij: Yalan cuesta ri xu'ij. Man k'alaj ta xa jec'o ri xquieniman.
JOH 6:61 Y roma ri Jesús xutzu' ri niquinojij pa tak cánima ri je-tzeklebeyon richi, xu'ij chique: ¿Anchique roma rix man xka ta chiwech ri xin-ij?
JOH 6:62 ¿Y anchique xti'ij xa ta yinitzu' ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol chi yitzolaj-e chila' riq'uin ri Dios ri anchi' jin-petenak-wi?
JOH 6:63 Ja ri espíritu niyo'n ruc'aslen ri ich'acul, ri ich'acul xa can manak rakalen. Y ri Espíritu ri niyo'n ri ketzij ic'aslen, ja ri tzij ri jenu'in chic chiwe.
JOH 6:64 Pero je q'uiy chiwe ri man niquijo' ta jinquinimaj, xcha' ri Jesús. Raja' quiri' xu'ij roma can reta'n-wi-pe anchique winak ri man xtiquinimaj ta, y ri ancu'x (anchique) xtic'ayin-e richi.
JOH 6:65 Y ri Jesús xu'ij: Jec'o chiwe rix ri man niquijo' ta jinquinimaj, romari' ren nu'in chiwe chi ja ri winak ri je-cha'on roma ri Nata' Dios, jari' ri xquiepe wiq'uin chi jinquicanoj, xcha'.
JOH 6:66 Roma quiri' xu'ij ri Jesús, je q'uiy chique ri can je-tzeklebeyon-wi, manak chic xquitzeklebej. Xa xetzolaj can chiquij.
JOH 6:67 Y ri Jesús xu'ij chique ri cablajuj discípulos: ¿Rix chuka' nijo' jixbe?
JOH 6:68 Y ri Simón Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, man jun chic anche'l ret, chi quiri' nakatzeklebej ta; roma ri atzij ret can nuya' c'aslen ri man niq'uis ta.
JOH 6:69 Roj can kayo'n kánima awiq'uin y keta'n chi ja ret ri Cristo, ri Ralc'ual ri c'aslic Dios.
JOH 6:70 Y ri Jesús xu'ij: Ja ren ri xicha'on iwichi rix ri cablajuj, pero jun chiwe rix oconak rusamajel ri itzel.
JOH 6:71 Cuando ri Jesús xu'ij quiri', chirij ri Judas Iscariote xch'o'n-wi; ri Judas ri ralc'ual ri jun achi ri ni'ix Simón che. Ri Jesús xunataj ri', roma jari' ri xtic'ayin richi ri Jesús. Y raja' can jun chique ri cablajuj discípulos.
JOH 7:1 Cuando xebanataj yan ronojel re', ri Jesús xbe pa tak tenemit ri jec'o pa Galilea. Man xrojo' ta chic xutzijoj rutzij ri Dios pa Judea, roma ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas niquicanola' anchique niqui'en chi niquicamisaj.
JOH 7:2 Ri k'ij ri', xa can noka yan ri quinimak'ej ri israelitas chi niquinataj ri tiempo ri xquik'axaj ri cati't-quimama' chupa ri tz'iran rech-ulef. Y chi niquinataj ri', reje' yec'ue' chupa cocoj tak jay ri ye'an che ruk'a' tak che'.
JOH 7:3 Y ri je rach'alal ri Jesús xqui'ij che raja': Taya' can juba' ri Galilea chi jabe pa Judea, chi quiri' ri winak ri can yetzekleben awichi ri jec'o chila', tiquitzu' ri milagros ri ye'aben.
JOH 7:4 Roma jun ri nrojo' nuk'alajij-ri' chiquiwech ri winak, man utz ta nrewaj-ri'. Can nic'atzin chi nuc'ut-ri' chi can c'o-wi ri nitiquier nu'on, xecha' ri rach'alal che.
JOH 7:5 Más que ri Jesús can cach'alal-wi, reje' can man niquinimaj ta.
JOH 7:6 Y ri Jesús xu'ij chique ri rach'alal: Rix xabachique (xama'anchique) k'ij utz jixapon chupa ri nimak'ej. Pero ren manak modo yinapon yan.
JOH 7:7 Rix man itzel ta jixtz'et coma ri winak ri man quiniman ta ri Dios. Pero ren can itzel-wi yitz'et, roma ren can nink'alajij ri itzel tak no'j (na'oj) ri yequi'en.
JOH 7:8 Rix c'o modo jixbe; ren c'a man jani quibe-e chupa ri nimak'ej ri'. Ri hora chi nink'alajij-wi', c'a man jani toka, xcha' ri Jesús chique.
JOH 7:9 Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel ri' chique ri rach'alal, raja' xc'ue' can chiri' pa Galilea.
JOH 7:10 Y cuando je-benak chic ri rach'alal chupa ri nimak'ej ri', c'ajari' xbe raja'. Anche'l xa pa alak'al xbe, roma man xtz'etetaj ta e.
JOH 7:11 Y chupa ri nimak'ej ri', ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, ri itzel niquitzu' ri Jesús, yexule-yejote' niquicanoj y niquic'utuj: ¿Man itz'eton ta ri jun achi ri'? yecha'.
JOH 7:12 Y chiquicojol ri winak chupa ri nimak'ej ri', q'uiy anchique niqui'ij chirij ri Jesús. Jec'o ye'in chi ri Jesús jun utzilaj achi. Jec'o ye'in chi ri Jesús man utz ta, roma yeru'on engañar ri winak.
JOH 7:13 Pero man jun chique ri winak ri ye'in quiri' nrojo' nuk'alajij-ri', roma niquixi'j-qui' chiquiwech ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas.
JOH 7:14 Y cuando xnic'ajer yan ri nimak'ej ri', ri Jesús xapon pa rocho ri Dios. Raja' can nuc'ut ri rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri quimolon-qui' chiri'.
JOH 7:15 Ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas niqui'ij chirij ri Jesús: ¿Anchique roma ri achi re' can q'uiy reta'n chirij ri rutzij ri Dios y xa man jun mej (bey) xkatzu' chi c'o ta anchi' xberutemaj-wi-pe? yecha'.
JOH 7:16 Pero ri Jesús xu'ij: Ri ninc'ut ren, ja ri tzij ri bin-pe chue roma ri takayon-pe wichi. Re' can man wichi ta ren.
JOH 7:17 Y ri winak ri can niquirayij niqui'en ri nrojo' ri Dios, can xtiquina'ej xa ri ninc'ut ren can riq'uin ri Dios petenak-wi o xa nuyon nutz'ucun-ka.
JOH 7:18 Jun winak ri ruyon raja' nuk'alajij-ri', can nrojo' chi can niyo'x ruk'ij coma ri winak. Pero ren ninjo' chi rix can niya' ruk'ij ri Dios ri takayon-pe wichi. Y romari' nik'alajin chi ren can ja ri ketzij nin-en y man jun mej (bey) nin-en ri man utz ta.
JOH 7:19 Rix can nicanoj anchique niben chi yinicamisaj. Xa can man niben ta ri anchique nu'ij ru-ley ri Moisés, y ri ley re' xa can pa ik'a' c'o-wi, xcha' ri Jesús.
JOH 7:20 Y ri winak xqui'ij: La' jat ch'u'j. ¿Ancu'x (Anchique) nrojo' nicamisan awichi? xecha' che.
JOH 7:21 Pero ri Jesús xu'ij chique: Rix can xsatz ino'j (xsach ic'u'x) cuando xitzu' chi ren pa jun k'ij chi uxlanen xinc'achojrisaj ri jun achi.
JOH 7:22 Pero chupa ru-ley ri Moisés nu'ij chi ti'an ri circuncisión che ri ala'. Ri circuncisión man ja' ta ri Moisés ri xtz'ucu-pe, xa ja ri ojer kati't-kamama' ri xetz'ucu-pe. Y romari' rix cami, cuando nitzakon wakxaki' k'ij chi talex jun ne'y ala', más que pa jun k'ij chi uxlanen, can niben-wi ri circuncisión che.
JOH 7:23 Rix nijo' niben ri nu'ij ri ley ri ruyo'n can ri Moisés, y romari' más que pa jun k'ij chi uxlanen rix can niben-wi ri circuncisión. ¿Y anchique roma xpe iwoyowal chue ren roma xinc'achojrisaj jun achi chupa jun k'ij chi uxlanen?
JOH 7:24 Man ti'ij que man utz ta ri xin-en, xe roma quiri' ninojij rix. Rix can titzu' utz ri xin-en, c'ajari' ti'ij xa utz o man utz ta, chi quiri' man jixsatz (jixsach) ta, xcha' ri Jesús.
JOH 7:25 Y jec'o chique ri winak aj-chiri' pa tenemit Jerusalem ri niqui'ij: ¿Man ja' ta como re' ri Jesús ri nicanox chi nicamises?
JOH 7:26 Xa man rewan ta ri'. ¡Titzu'! Ja' nich'o'n chiquiwech la winak y man jun anchique ni'ix che. ¿O xa xquinimaj yan ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chikacojol chi can ja-wi raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios?
JOH 7:27 Pero can k'alaj chi xa man ja' ta raja', roma xa can keta'n anchi' tipe-wi. Y cuando xtoka ri ketzij Cristo, man jun xtina'en anchi' xtipe-wi, yecha' ri winak aj-Jerusalem.
JOH 7:28 Y ri Jesús nich'o'n chiquiwech ri winak ri chiri' pa rocho ri Dios. Y cuando xuc'oxaj ri niqui'ij, riq'uin ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Rix can iweta'n-wi nuech y iweta'n chuka' anchi' quipe-wi. Pero ri takayon-pe wichi man iweta'n ta rech, y raja' can ketzij. Man nuyon ta ren xin-en chi xipe chech-ulef.
JOH 7:29 Ren can weta'n-wi rech ri man iweta'n ta rech rix, roma can riq'uin raja' jin-petenak-wi; y can ja' chuka' raja' ri takayon-pe wichi, xcha' raja'.
JOH 7:30 Y jec'o ri c'o ta xquijo' xquitz'om ri Jesús, pero man xquitz'om ta roma ri ru-hora man jani tapon.
JOH 7:31 Je q'uiy chique ri winak ri xquinimaj ri Jesús chupa ri k'ij ri'. Ri winak ri' niqui'ij chi ja raja' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, roma ri milagros man jun chic nibano. Xa can xe-wi ri Cristo ri nitiquier nu'on quiere', xecha' reje'.
JOH 7:32 Y ri achi'a' fariseos xquic'oxaj chi quiri' ri yequi'ij ri winak chirij ri Jesús. Romari' ri achi'a' fariseos ri' y ri nimalaj tak sacerdotes, xequitak-e achi'a' ri yechajin ri rocho ri Dios chi niquitz'om-pe.
JOH 7:33 C'ajari' ri Jesús xu'ij: C'a c'o na juba' tiempo ri yic'ue' iwiq'uin. C'ajari' xquitzolaj riq'uin ri Jun ri takayon-pe wichi.
JOH 7:34 Rix xquinicanoj, y man xquiniwil ta chic; roma ri lugar anchi' xquibec'ue-wi ren, man xquixtiquier ta xquixapon chinucanoxic, xcha' ri Jesús.
JOH 7:35 Y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, niqui'ij chiquiwech: ¿Anchi' como xtibe-wi ri Jesús? Roma nu'ij chi chiri' man xtakawil ta. ¿Nibe como pa ch'aka chic rech-ulef chi nerutzijoj ri rutzij chique ri ch'aka chic israelitas y chique ri man je israelitas ta?
JOH 7:36 Can man keta'n ta anchi' xtibe-wi, roma man keta'n ta anchique ntel-wi chi tzij ri xu'ij: Xquinicanoj y man xquiniwil ta. Ri lugar ri anchi' xquibec'ue-wi ren, rix man xquixtiquier ta xquixapon, yecha'.
JOH 7:37 Chupa ri ruq'uisbel y nimalaj k'ij chi ri jun nimak'ej ri', ri Jesús xpa'e' y riq'uin ruchuk'a' xu'ij: Xa c'o jun ri nichake'j ruchi' ri ránima, tipe wiq'uin ren, chi nich'uch'u-e ránima riq'uin ri Ya' ri xtinya-e ren che.
JOH 7:38 Ri can xtipe wiq'uin ren chi yirunimaj, can xtic'ue' ri Ya' richi c'aslen pa ránima, y ri Ya' ri' can anche'l nu'on ri ya' anchi' nalex-wi, quiri' xtu'on pa ruc'aslen. Quiri' ri nu'ij chupa ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, xcha' ri Jesús.
JOH 7:39 Ri Ya' ri xunataj ri Jesús, ja ri Espíritu Santo; roma can jari' ri xtiyo'x chique ri winak ri yeniman richi ri Jesús. Y ri k'ij ri' c'a man jani tika-pe ri Espíritu Santo, roma c'a man jani chuka' titzolaj-e ri Jesús chicaj anchi' c'o-wi ruk'ij.
JOH 7:40 Y jec'o chique ri winak, cuando xquic'oxaj ri tzij ri xeru'ij ri Jesús, xqui'ij: Can ketzij-wi chi ri Jesús jare' ri Jun ri nuk'alajij rutzij ri Dios ri q'uiy yan tiempo yoben-pe.
JOH 7:41 Y jec'o chuka' niqui'ij: Ja ri Jesús jari' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Pero ch'aka chic niqui'ij: Ri Cristo man pa Galilea ta nipe-wi.
JOH 7:42 Roma ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij chi ri Cristo ru-familia can ri rey David. Y chiri' pa Belén ri tenemit anchi' xalex-wi ri David, chiri' nipe-wi ri Cristo, yecha'.
JOH 7:43 Can man junan ta niquinojij chirij ri Cristo; roma jun-wi nu'ij jun, y jun-wi chic nu'ij jun.
JOH 7:44 Y jec'o ch'aka chic chique ri winak, can xquijo' xquitz'om ta e ri Jesús, pero xa man xqui'en ta quiri'.
JOH 7:45 Cuando ri achi'a' ri yechajin ri rocho ri Dios, ri je-takon-e coma ri nimalaj tak sacerdotes y coma ri achi'a' fariseos, xetzolaj-pe; x-ix chique: ¿Anchique roma man xitz'om ta pe ri Jesús? xe'uche'x.
JOH 7:46 Pero ri achi'a' xqui'ij: Roj man xkatz'om ta pe, roma ri tzij ri yeru'ij man jun chic achi ni'in. Can utz-wi ri yeru'ij, xecha' reje'.
JOH 7:47 C'ajari' ri achi'a' fariseos xqui'ij chique ri achi'a' chajinel: ¿Rix chuka' xix-an engañar?
JOH 7:48 Man jun chique ri autoridades ni man jun chique ri fariseos quiniman ri nu'ij ri Jesús. ¿O ni'ij rix chi c'o?
JOH 7:49 Xa ja ri winak ri man quieta'n ta ru-ley ri Moisés, xa jari' ri niquinimaj ri Jesús. Can xtika-wi ri castigo pa quiwi' ri winak re'.
JOH 7:50 Pero ri Nicodemo, jun chique ri achi'a' fariseos, ri xapon chak'a' riq'uin ri Jesús, xu'ij chique ri ch'aka chic achi'a':
JOH 7:51 ¿Utz como chech ri ka-ley chi ni'ix chi jun achi c'o rumac, y xa man jun etamayon, ni man jun ac'axayon xa ketzij chi c'o mac rubanon o manak?
JOH 7:52 Y reje' xqui'ij che ri Nicodemo: Ret ni man jat aj-Galilea ta, chi quiri' nato' ri Jesús. Tanic'oj utz ri rutzij ri Dios ri tz'iban can. Chiri' can k'alaj-wi chi pa Galilea man nipe ta jun achi ri nik'alajin ri ni'ix che roma ri Dios, xecha'.
JOH 7:53 Ri achi'a' ri quimolon-qui', xquiquiraj-e-qui' y xebe chi tak cocho,
JOH 8:1 y ri Jesús xbe-e parui' ri juyu' rubinan Olivos.
JOH 8:2 Y cuando xsakar-pe, raja' xapon chic pa rocho ri Dios. Ri winak xe'apon riq'uin. Y raja' ch'ocol nutzijoj rutzij ri Dios chique ri winak ri quimolon-apo-qui' chiri'.
JOH 8:3 Y ri achi'a' fariseos y ri maestros chi ri ley xe'apon riq'uin ri Jesús; quic'uan-apo jun ixok ri nu'on mac riq'uin jun achi ri xbe'litaj-pe. Xbequipoba' chech ri Jesús, pa quinic'ajal ri jec'o chiri'.
JOH 8:4 Ri fariseos y ri maestros chi ri ley xqui'ij che ri Jesús: Maestro, xecha' reje'. Ri jun ixok re' kac'amon-pe chawech roma nu'on rumac riq'uin jun achi ri xbe'litaj-pe.
JOH 8:5 Y chupa ri ley ri ruyo'n can ri Moisés, nu'ij chi ri yebano quiere' quiecamises che abaj. ¿Anchique na'ij ret chake? ¿Utz nakacamisaj ri jun ixok re' che abaj o man utz ta? xecha' che.
JOH 8:6 Ri achi'a' ri' quiri' xqui'ij xe chi niquitojtobej ri Jesús; chi quiri' yetiquier niquisujuj. Pero ri Jesús xa xluquie-ka, y xtz'iban-ka chech-ulef che rui-ruk'a'.
JOH 8:7 Y roma ri achi'a' ri' man yetane' ta juba' niquic'utuj-apo che ri Jesús xa nicamises ri ixok o manak, romari' raja' xpa'e' y xu'ij chique: Xa c'o jun chiwe rix ri man jun rumac rubanon, tuq'uiaka-pe ri na'ey abaj chirij ri ixok re', xcha' chique.
JOH 8:8 Y xluquie-ka y xtz'iban chic ka che ri rui-ruk'a' chech-ulef.
JOH 8:9 Y cuando ri achi'a' ri niquisujuj ri ixok xquic'oxaj ri xu'ij ri Jesús, xquina-ka-qui' chi reje' chuka' c'o quimac, romari' chijujun-chijujun xebe; na'ey xebe ri más c'o quijuna', y c'ajari' xebe ri ch'aka chic. Can xe chic ri ixok xpa'e' can chiri' chech ri Jesús.
JOH 8:10 Y cuando ri Jesús xpa'e' chic pe, xutzu' chi xe chic ri ixok pa'l can chiri'. Y raja' xuc'utuj che: ¿Y ri winak ri je-c'amayon-pe awichi? ¿Man jun xc'ue' can chi jatrucamisaj? xcha' ri Jesús che.
JOH 8:11 Y ri ixok xu'ij: Ajaf, man jun chic. Y ri Jesús xu'ij che: Ren chuka' man jun anchique nin-ij chawe chi jacamises. Cami jat (cabin) y man ta'an chic amac.
JOH 8:12 Cuando ri Jesús xch'o'n chic apo chiquiwech ri winak, xu'ij: Ja ren ri yiyo'n sakil che ronojel ri rech-ulef. Ri nitzekleben wichi, can xtinsakrisaj ri ruc'aslen y xtiril ruc'aslen wiq'uin. Y raja' man chic xtibin ta pa k'eku'm.
JOH 8:13 C'ajari' ri achi'a' fariseos ri jec'o chiri', xqui'ij-apo che ri Jesús: Roj man nakanimaj ta chi ketzij ri na'ij chawij, roma xa ayon ret ja'in-ka.
JOH 8:14 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' fariseos: Más que ja ren ri nink'alajij-ka-wi', can ketzij-wi ri nink'alajij-ka chuij. Roma chinuech ren k'alaj ri anchi' jin-petenak-wi, y can chiri' chuka' xquitzolaj-wi. Rix man iweta'n ta anchi' quipe-wi, ni man iweta'n ta chuka' anchi' xquibe-wi.
JOH 8:15 Rix can niben juzgar riq'uin ri no'j (na'oj) chi ri rech-ulef. Pero ren man quiri' ta nin-en.
JOH 8:16 Y xa ren nin-en juzgar, can pa ruchojmil nin-en-wi; roma can man nuyon ta jinc'o, roma can junan naka'an juzgar riq'uin ri Nata' ri takayon-pe wichi.
JOH 8:17 Chupa ri ley ri can iwichi rix, nu'ij chi cuando jec'o je ca'i' ri can junan ri niqui'ij, can k'alaj chi ketzij ri niqui'ij.
JOH 8:18 Y ren y ri Nata' ri takayon-pe wichi, junan ri naka'ij, xcha' ri Jesús.
JOH 8:19 Ri achi'a' fariseos xqui'ij che ri Jesús: ¿Anchi' c'o-wi ri Atata'? xecha' che. Y raja' xu'ij: Rix man iweta'n ta rech ri Nata', roma man iweta'n ta nuech ren. Xa ta iweta'n nuech ren, can iweta'n ta chuka' rech ri Nata'.
JOH 8:20 Y ja tzij re' ri xeru'ij ri Jesús chique ri winak ri quimolon-qui' ri anchi' niyo'x-wi can mero coma ri winak chiri' pa rocho ri Dios. Pero más que quiri' xu'ij, man jun xpe chi xutz'om ta, roma ri ru-hora man jani tapon.
JOH 8:21 Y jun mej (bey) chic, ri Jesús xu'ij chique: Ren can xquitzolaj chic e, y rix xquinicanoj, pero man xquiniwil ta. Xa can chupa ri imac xquixcom-wi. Y ri anchi' yibe-wi ren, rix man jixtiquier ta jixapon, xcha' ri Jesús.
JOH 8:22 Y ja cuando ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij-ka chiquiwech: ¿Xtucamisaj como ri' ri Jesús? Roma xu'ij: Ri anchi' xquibe-wi ren, rix man jixtiquier ta jixapon, xcha', yecha' ri achi'a' ri'.
JOH 8:23 Pero ri Jesús xu'ij chique: Rix can jix aj-wowe'l y ren jin aj-chila' chicaj. Rix can jix richi-wi ri rech-ulef y ren man jin richi ta ri rech-ulef.
JOH 8:24 Y romari' xin-ij chiwe chi chupa ri imac xquixcom-wi. Y xa man ninimaj ta jin ancu'x (anchique) ren, can xquixcom-wi chupa ri imac, xcha'.
JOH 8:25 C'ajari' ri achi'a' ri' xqui'ij chic che ri Jesús: ¿Y jat ancu'x (anchique) ret c'a? Y ri Jesús xu'ij chique: Ren, desde que nutz'amon-pe tzij iwiq'uin, can nu'in-pe chiwe jin ancu'x (anchique) ren.
JOH 8:26 Ren can q'uiy ex ri nic'atzin nin-ij chiwij, roma ronojel ri niben, can itzel. Pero ri nin-ij chiwe rix y chique conojel ri winak ri jec'o chech-ulef, xe ri nuc'oxan-pe riq'uin ri takayon-pe wichi, jari' ri nin-ij, y raja' can ketzij-wi, xcha' ri Jesús.
JOH 8:27 Pero reje' man xqui'en ta entender chi ri Jesús xa chirij ri Rutata' xch'o'n-wi.
JOH 8:28 Ri Jesús xu'ij chic: Ri k'ij cuando xquinijotoba' chech ri cruz, ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, c'ajari' xtina'ej jin ancu'x (anchique) ren. Y xtina'ej chuka' chi ronojel ri nin-en ren, xa man nuyon ta nin-en, xa can anche'l ri ru'in-pe ri Nata' chue ren, can quiri' chuka' nin-ij ren chiwe.
JOH 8:29 Ri Nata' ri takayon-pe wichi, can c'o wiq'uin. Man yiruya' ta can nuyon, roma ren can nin-en-wi ri nika chech raja', xcha' ri Jesús.
JOH 8:30 Y roma ri tzij ri xeru'ij ri Jesús chiquiwech ri winak, je q'uiy ri xeniman richi.
JOH 8:31 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas ri xeniman richi: Xa rix can utz nic'uaj ri nutzij pa iwánima, can xquixoc ketzij nu-discípulos.
JOH 8:32 Xtitemaj chuka' anchique ri ketzij, y ri ketzij xtu'on libre chiwe.
JOH 8:33 Y ri winak ri' xqui'ij: Roj can joj ru-familia can ri Abraham, y romari' man xojc'ue' ta chuxe' quitzij ch'aka chic chi xojoc esclavos. ¿Anchique roma na'ij chake chi xkojel libres?
JOH 8:34 Pero ri Jesús xu'ij chique: Tic'oxaj na pe' utz ri xtin-ij chiwe cami: Conojel winak ri niqui'en mac, can k'alaj chi chuxe' ri mac jec'o-wi y jari' ri uc'uayon quichi.
JOH 8:35 Y xa jun winak chuxe' ri mac c'o-wi, man xtic'ue' ta riq'uin ri Dios. Pero ri jun ri can ralc'ual ri Dios, can xtic'ue-wi riq'uin chi ronojel tiempo.
JOH 8:36 Romari', xa ren ri jin Ralc'ual ri Dios nin-en chiwe chi jix libre, can ketzij-wi jix libre chic.
JOH 8:37 Can ketzij ri ni'ij, chi rix jix ru-familia can ri Abraham, can quiri-wi, pero roma ronojel ri ye'iben man nuc'ut ta chi quiri'; roma rix xa nicanola' anchique niben chi yinicamisaj. Re' nuc'ut chi rix man iyo'n ta lugar che ri nutzij chi oconak ta pa iwánima.
JOH 8:38 Ronojel ri nintzijoj ren, can ja ri Nata' c'utuyun-pe chinuech. Quiri' chuka' rix, ronojel ri niben, can riq'uin ri itata' ic'oxan-wi.
JOH 8:39 Y reje' xqui'ij che ri Jesús: Ja ri Abraham ri katata' roj, xecha'. Y ri Jesús xu'ij chique: Xa ta jix ru-familia can ri Abraham, k'alaj ta, roma can utz ta ri ye'iben, anche'l xu'on raja'.
JOH 8:40 Ren can nutzijon chiwe ri ketzij ri nuc'oxan-pe riq'uin ri Nata' Dios; y más que quiri' nubanon-pe, rix can nicanoj anchique niben chi yinicamisaj. Ri Abraham man jun mej (bey) xu'on ta anche'l ri niben rix cami, y rix ni'ij chi jix ru-familia can raja'.
JOH 8:41 Rix xa ja ri nu'on ri itata', xa jari' ri niben, xcha' ri Jesús chique. Y reje' xqui'ij che: Roj can keta'n rech ri katata'. Y chuka' xe Jun ri Katata', y ri' ja ri Dios, xecha'.
JOH 8:42 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri winak ri': Xa ta ja ri Dios ri Itata', k'alaj ta, roma can yinijo' ta; roma ren can riq'uin ri Dios jin-petenak-wi. Can ja raja-wi ri takayon-pe wichi y man nuyon ta ren xipe chech-ulef.
JOH 8:43 ¿Anchique roma rix man nijo' ta niben entender ri nin-ij chiwe? Roma man nijo' ta nic'oxaj ri nutzij.
JOH 8:44 Ri itata' rix ja ri Satanás y can jix richi raja'; y ja ri nika chech raja', jari' ri nijo' niben. Ri Satanás can pa ruticribel pe nicamisan. Man xc'ue' ta chic chupa ri ketzij, roma xa can man jun ketzij ri c'o riq'uin. Xa can jun tz'ucuy-tzij. Can quitata' conojel ri je tz'ucuy tak tzij.
JOH 8:45 Y ri nutzij ren man nijo' ta ninimaj, roma ja ri ketzij ri nin-ij chiwe.
JOH 8:46 ¿C'o como jun ri ni'in-pe chue anchique mac jenubanon? Y xa can k'alaj chi can man jun mac pa nuc'aslen y xe ketzij ri nin-ij, ¿anchique roma man yininimaj ta?
JOH 8:47 Roma ri can je richi ri Dios, can ja ri nu'ij ri rutzij ri Dios, jari' ri niqui'en. Pero rix man quiri' ta niben, roma man jix richi ta ri Dios, xcha' ri Jesús.
JOH 8:48 Y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij che ri Jesús: Can ketzij-wi ri ka'in chawij, chi ret xa jat jun winak ri jat aj-Samaria y c'o itzel espíritu awiq'uin, xecha' che.
JOH 8:49 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Ren man jun itzel espíritu ri c'o wiq'uin. Ren can ja ri Nata' ri ninya' ruk'ij, y rix xa man quiri' ta chiwech. Rix xa niben chue chi jin itzel.
JOH 8:50 Ren man nincanoj ta chi rix niya' ta nuk'ij, pero can c'o Jun ri nrojo' chi conojel ta winak niquiya' nuk'ij. Y ja raja' chuka' ri xquieru'on juzgar ri man xtiqui'en ta quiri'.
JOH 8:51 Can tic'oxaj na pe' utz ri xtin-ij chiwe: Ri winak ri can nunimaj-wi ri nutzij, manak xticom chi ronojel tiempo, xcha' ri Jesús.
JOH 8:52 Y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas xqui'ij che ri Jesús: Cami can keta'n chic chi can ketzij c'o itzel espíritu awiq'uin; roma na'ij chi anchique ri yeniman ri atzij, man xquiecom ta. Tatzu' na pe', ri katata' Abraham y ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, xecom.
JOH 8:53 ¿O c'o más ak'ij ret chech ri katata' Abraham? Raja' xcom; quiri' chuka' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, xecom. ¿Jat ancu'x (anchique) ret? Roma na'ij chi ri yeniman ri atzij man xquiecom ta.
JOH 8:54 Y ri Jesús xu'ij: Xa nuyon ren ninya-ka nuk'ij, man jun nic'atzin-wi. Pero ri nuk'ij ren, can ja ri Nata' niyo'n. Ri Nata' jari' ri ni'ij i-Dios che.
JOH 8:55 Y más que rix quiri' ni'ij che, man iweta'n ta rech. Pero ren can weta'n-wi rech. Y ren yinoc ta jun tz'ucuy-tzij anche'l rix, xa ta nin-ij chi ren man weta'n ta rech ri Dios, y xa can weta'n. Ren can nin-en-wi ri nu'ij ri rutzij raja'.
JOH 8:56 Ri Abraham can xquicot ránima, roma can reta'n-wi chi can xtutzu-wi ri tiempo cuando ren xquipe chech-ulef. Y raja' can xutzu-wi, y xquicot ránima romari', xcha' ri Jesús.
JOH 8:57 Ja' cuando ri achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas xqui'ij che ri Jesús: Ret ni man jani cincuenta ajuna' y na'ij chi atz'eton ri katata' Abraham.
JOH 8:58 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Can ketzij nin-ij chiwe chi ren can jinc'o-wi-pe, antes chech ri Abraham, xcha'.
JOH 8:59 Y ri achi'a' ri' can xbequisiq'uila-pe abaj chi niquiq'uiak chirij. Pero ri Jesús xrewaj-ri' chiquiwech, chiquicojol ri winak xk'ax-wi y xel-pe pa rocho ri Dios, y xbe.
JOH 9:1 Y cuando Jesús nik'ax, ja xutzu' jun achi moy; ri achi ri' can moy desde cuando xalex.
JOH 9:2 Y ri ru-discípulos xquic'utuj che ri Jesús: Ajaf, ¿ancu'x (anchique) xbano ri mac chi quiere' xalex ri achi re'? ¿Rute-rutata' o ja raja'? xecha'.
JOH 9:3 Pero ri Jesús xu'ij: Man jun chique reje' c'o rumac. Ni raja' ni rute-rutata'. Raja' can quiela-wi xalex, chi quiri' tik'alajin ri rusamaj ri Dios riq'uin.
JOH 9:4 Pak'ij, can utz-wi chi ni'an samaj. Pero cuando ntoc-pe ri ak'a', conojel man utz ta chic yesamaj. Y can quiri' chuka' ren, cami nic'atzin nin-en ri samaj ri rucheleben-pe chue ri takayon-pe wichi; roma cuando man xquic'ue' ta chic, manak chic xquitiquier xtin-en ri samaj re'.
JOH 9:5 Pero cami mientras ren jinc'o chech-ulef, ja ren ri yiyo'n sakil che ronojel ri rech-ulef, xcha'.
JOH 9:6 Cuando ri Jesús ru'in chic ri tzij re', xchuban pa ulef. Y riq'uin ri ruchub ri xka pa ulef, xu'on juba' ch'abak. C'ajari' ri ch'abak ri' xubil chi tak rech ri achi moy.
JOH 9:7 Y xu'ij che: Cami ach'aja' ri chi tak awech chuchi' ri estanque chi atinen ri ni'ix Siloé che. Ri bi'aj re' pa jun chic ch'abel, Takon-e ni'ix che. Ri achi ri' can xbe y xuch'aj ri chi tak rech, y cuando xtzolaj-pe, nitzu'n chic.
JOH 9:8 Y ri winak ri je ru-vecinos ri achi re' y ri ch'aka chic winak ri can quitz'eton chi can moy-wi, niqui'ij: ¿Man ja' ta como la' ri achi ri c'utuy-limosna ri katz'eton ri nich'oquie' nuc'utuj ru-limosna? yecha'.
JOH 9:9 Jec'o jujun niqui'ij: Ja', ja raja'. Y ch'aka chic niqui'ij: Junan titzu'n riq'uin ri achi ri'. Pero raja' can nu'ij: Ja', ja ren ri yich'oquie' y ninc'utuj nu-limosna chique ri winak, xcha'.
JOH 9:10 Y ri winak niquic'utuj che ri achi ri': Ri k'ij can, xa man jatzu'n ta. ¿Anchique x-an chawe chi jatzu'n cami? xecha' che.
JOH 9:11 Ri achi xu'ij chique: Jun achi rubinan Jesús xu'on juba' ch'abak y jari' ri xubil chi tak nuech, c'ajari' xu'ij chue: Ach'aja' ri chi tak awech pa estanque chi atinen ri ni'ix Siloé che. Y ja' xibe, xinch'aj chi tak nuech y ja' xitzu'n.
JOH 9:12 Pero ri winak xquic'utuj che: ¿Anchi' c'o-wi ri Jesús cami? xecha'. Y raja' xu'ij: Man weta'n ta, xcha' chique.
JOH 9:13 Y ri winak xquic'uaj-e ri achi ri nitzu'n chic, c'a chiquiwech ri achi'a' fariseos.
JOH 9:14 Ri k'ij cuando ri Jesús xu'on ri juba' ch'abak y xu'on che ri achi moy chi xtzu'n, ri' pa jun k'ij chi uxlanen.
JOH 9:15 Cuando ri achi c'o chic apo chiquiwech ri achi'a' fariseos, xquic'utuj chic che: ¿Anchique x-an chawe chi cami jatzu'n chic? Y raja' xu'ij: Ri xbano chue chi yitzu'n chic, xubil juba' ch'abak chi tak nuech, xinch'aj, y romari' cami yitzu'n chic, xcha' chique.
JOH 9:16 Y jec'o achi'a' fariseos ri xqui'ij: Ri achi ri rubinan Jesús man riq'uin ta ri Dios petenak-wi, roma can man nuchajij ta juba' ri k'ij chi uxlanen, yecha'. Pero jec'o juley chic fariseos ri xqui'ij: ¿Can nitiquier como yeru'on milagros jun achi ri c'o rumac, anche'l xu'on ri Jesús riq'uin ri achi moy? Ri achi'a' fariseos ri' man junan ta ri niquinojij chirij ri Jesús.
JOH 9:17 C'ajari' ri achi'a' fariseos xquic'utuj che ri achi moy ri nitzu'n chic: ¿Anchique chi achi ri Jesús nanojij ret, ri xu'on chawe chi cami jatzu'n chic? Y ri achi ri' xu'ij: Ren nin-ij chi ri Jesús jun achi ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, xcha' chique.
JOH 9:18 Pero ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, man niquinimaj ta chi ri achi ri' can moy-wi cuando xalex, y can man niquinimaj ta chuka' chi jun milagro ri xbano chi cami nitzu'n. Romari' xequiwoyoj ri rute-rutata' ri achi ri nitzu'n chic.
JOH 9:19 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj chique ri rute-rutata' ri achi: ¿Ja' iwalc'ual re', ri ni'ij chi can moy desde cuando xalex? ¿Anchique xu'on chi nitzu'n cami? xecha'.
JOH 9:20 Y ri rute-rutata' ri achi xqui'ij chique: Ja', ja kalc'ual re' y can moy-wi desde cuando xalex.
JOH 9:21 Pero man keta'n ta roj anchique xu'on chi cami nitzu'n. Y man keta'n ta chuka' ancu'x (anchique) xbano che chi nitzu'n chic cami. Tic'utuj che raja'; raja' man co'l ta chic, y can nitiquier nu'ij chiwe ri anchique xbanataj, xecha' reje'.
JOH 9:22 Quiri' xqui'ij ri rute-rutata' ri achi chique ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, roma quixi'n-qui' chiquiwech. Ri achi'a' ri c'o quik'ij can quilesan chic rutzijol, chi xabachique (xama'anchique) ri xti'in chi ri Jesús jari' ri Cristo, can nikotex-pe chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios.
JOH 9:23 Romari' ri rute-rutata' ri achi xe xqui'ij chi tiquic'utuj che raja', roma raja' man co'l ta chic.
JOH 9:24 Y ri achi'a' ri' xquiwoyoj chic jun mej (bey) ri achi ri nitzu'n chic, y xqui'ij che: Ja ri Dios taya' ruk'ij. Roj keta'n chi ri achi rubinan Jesús can c'o rumac, xecha' che.
JOH 9:25 Y ri achi xu'ij chique: Ren man weta'n ta xa ri Jesús c'o rumac o manak. Ri weta'n ren chirij raja', ja chi ri k'ij can, man yitzu'n ta y cami yitzu'n chic, xcha' raja'.
JOH 9:26 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj chic che ri achi: ¿Anchique ri xeru'on chawe chi quiri' jatiquier jatzu'n? xecha'.
JOH 9:27 Raja' xu'ij chique: Pero ri' xintzijoj yan chiwe y xa man xinic'oxaj ta. ¿Anchique roma cami rix nijo' chi ren nin-ij chic jun mej (bey) chiwe? ¿Nijo' nitzeklebej ri Jesús rix chuka'? xcha' chique.
JOH 9:28 Pero ri achi'a' ri' xcataj quiyowal y xqui'ij: Ret jat jun chique ri yetzekleben ri Jesús; roj manak, roj can katzekleben ri Moisés.
JOH 9:29 Roj can keta'n-wi chi ri Moisés can xch'o'n-wi ri Dios riq'uin, pero ri Jesús man keta'n ta anchi' tipe-wi, xecha'.
JOH 9:30 Y ri achi xch'o'n-apo chique y xu'ij: Jare' ri nibano chue chi yalan ninnojij chirij, roma rix can man iweta'n ta anchi' tipe-wi, pero xu'on chue chi cami yitzu'n chic.
JOH 9:31 Can k'alaj chi ri Jesús manak rumac, roma keta'n chi ri Dios man nu'on ta ri anchique niquic'utuj ri winak ri c'o quimac. Pero ri jun ri can nuya-wi ruk'ij ri Dios y can nu'on chuka' ri nrojo' ri Dios, can nic'oxex-wi roma ri Dios, y nibanataj ri nuc'utuj.
JOH 9:32 Can man jun mej (bey) tz'eton o c'oxan ta chi c'o ta jun nibano che jun ri can moy-wi desde cuando xalex chi nitzu'n ta.
JOH 9:33 Y xa ta ri Jesús man ta riq'uin ri Dios petenak-wi, man ta xtiquier xu'on ri milagro wiq'uin ren, xcha' raja'.
JOH 9:34 Pero ri achi'a' ri' xqui'ij che ri achi ri nitzu'n chic: Ret can xatalex chupa ronojel ri amac, ¿y cami najo' jojatijoj-pe roj? xecha'. Y xquikotaj-pe ri achi ri' chiri'.
JOH 9:35 Ri Jesús xuc'oxaj chi ri achi ri' xkotex-pe, romari' xberucanoj. Y cuando xril, xu'ij che: ¿Naya' como awánima riq'uin ri Ralc'ual ri Dios? xcha' ri Jesús che.
JOH 9:36 Y ri achi ri nitzu'n chic, xu'ij che ri Jesús: Ren ninjo' ninya' wánima riq'uin ri Ralc'ual ri Dios, xa ja ri man weta'n ta ancu'x (anchique) ri'. Ta'ij chue, xcha' ri achi.
JOH 9:37 Y ri Jesús xu'ij che: Ret can atz'eton chic ri Ralc'ual ri Dios. Ja ren ri Ralc'ual ri Dios. Ja ren ri yich'o'n awiq'uin, xcha'.
JOH 9:38 Ri achi can ja' xu'ij: Ajaf, ren jatinnimaj. Y ri achi can xuya' ruk'ij ri Jesús.
JOH 9:39 Y ri Jesús xu'ij: Ren xipe chech-ulef chi yentzu' ri winak anchique quibanon, xa utz o man utz ta. Y nin-en chique ri winak ri man yetzu'n ta chi yetzu'n. Pero ri niquina' chi yetzu'n, xa xquiemoyir.
JOH 9:40 Y jec'o achi'a' fariseos ri jec'o-apo chiri' anchi' c'o-wi ri Jesús, cuando xquic'oxaj ri', xqui'ij: ¿Joj moy c'a chuka' roj?
JOH 9:41 Y ri Jesús xu'ij chique: Xa ta jix moy, utz ta, roma man jun ta imac niwakalej. Pero xa roma rix ni'ij chi can man jix moy ta, romari' ri imac can c'o-wi.
JOH 10:1 Tic'oxaj na pe' utz ri xtin-ij chiwe: Ri qui-corral ri ovejas can c'o jun ruchi'. Y ri man nucusaj ta ri ruchi' ri corral chi ntoc-apo y xa nijote' chirij chi ntoc-apo; ri nibano quiri' xa jun elek'om.
JOH 10:2 Pero ri nucusaj ruchi' ri corral chi ntoc-apo, jari' ri quichajinel ri ovejas.
JOH 10:3 Y ri achi ri nichajin ruchi' ri corral, nujak-pe ruchi' ri corral chech ri achi ri nichajin quichi ri ovejas, y ri ovejas can quieta'n chic rukul ri nichajin quichi. Raja' yeroyoj chiquijunal riq'uin ri quibi' y yerulesaj-pe.
JOH 10:4 Cuando ri chajinel jerulesan conojel ri ru-ovejas, nina'ey chiquiwech, y ri ovejas yetzake-e chirij. Ri ovejas can quiri' niqui'en, roma can quieta'n anchique ri rukul ri nichajin quichi.
JOH 10:5 Pero ri man quieta'n ta rech, man niquitzeklebej ta; xa yelumaj (yenimaj) chech, roma man quieta'n ta ri rukul, roma man jun mej (bey) quic'oxan.
JOH 10:6 Ri Jesús xa jun ejemplo ri xu'ij chique ri achi'a' fariseos, pero reje' man xqui'en ta entender anchique ri xu'ij chique.
JOH 10:7 C'ajari' ri Jesús xch'o'n chic jun mej (bey) y xu'ij chique ri achi'a' fariseos: Tic'oxaj utz ri xtin-ij chiwe: Ja ren ri jin Ruchi' ri corral ri anchi' ye'oc-apo ri ovejas.
JOH 10:8 Y je q'uiy ri xec'ue' yan na'ey chinuech ren y xqui'ij chi je-takon-pe roma ri Dios, pero xa man quiri' ta, xa je junan quiq'uin ri elek'oma'. Pero ri ovejas man xequitzeklebej ta reje'.
JOH 10:9 Ja ren ri jin Ruchi' ri corral. Ri xtoc wiq'uin ren, can xticolotaj y xtiril ronojel ri nic'atzin che.
JOH 10:10 Cuando napon jun elek'om, can xe chi neru'ona-pe elak' y nicamisan. Can ronojel ri nu'on, man utz ta. Pero ren, nicha' ri Jesús, xipe chi ninya' jun utzilaj y c'ac'ac' c'aslen.
JOH 10:11 Y ja ren ri utzilaj Quichajinel ri ovejas. Ri utzilaj Chajinel, can nuya' ruc'aslen coma ri ru-ovejas.
JOH 10:12 Pero xa ri nichajin quichi ri ovejas yeruchajij xe roma nitoj, cuando nutzu' chi nipe ri utif, xa ja raja' ri nilumaj-e (ninimaj-e) y yerumalij can ri ovejas. Raja' quiri' nu'on roma raja' man rajaf ta ri ovejas, ni man ja' ta raja' ri ketzij chajinel. Y ri utif yeruc'uaj ri ovejas, y ri ch'aka chic niquitaluj can qui' roma xemalix can.
JOH 10:13 Jun ri nitoj chi yeruchajij ovejas, nilumaj-e (ninimaj-e). Quiri' nu'on, roma man ja' ta raja' ri rajaf ri ovejas. Raja' man jun anchique nuna' xa c'o anchique ri niquic'ulumaj ri ovejas.
JOH 10:14 Pero ja ren ri utzilaj Chajinel, y weta'n quiwech ri nu-ovejas, y reje' chuka' quieta'n nuech ren.
JOH 10:15 Quiri' chuka' nubanon riq'uin ri Nata'. Raja' reta'n nuech ren, y ren weta'n rech raja'. Ren ninya' nuc'aslen coma ri nu-ovejas.
JOH 10:16 Y ren man xe ta re' nu-ovejas jec'o, xa can jec'o chuka' ch'aka chic ri man jec'o ta we' chupa ri jun corral re'. Can nic'atzin chi yenc'om-pe, y reje' xtiqui'en ri xtin-ij chique. Can xtic'ue-wi jun ketzij Chajinel quichi, y xe jun chuka' xtin-en chique conojel ri ovejas.
JOH 10:17 Ri Nata' Dios can yirojo-wi. Can nika chech chi ren ninya' ri nuc'aslen coma ri nu-ovejas, y chuka' roma nic'ue' chic jun mej (bey) ri nuc'aslen.
JOH 10:18 Ri nuc'aslen, can man jun xtimajo chue, roma ri nuc'aslen xa ja ren ri yiyo'n. Pa nuk'a' ren c'o-wi chi ninya' y pa nuk'a' chuka' ren c'o-wi chi nic'ue' chic nuc'aslen. Quiri' ri ru'in-pe ri Nata' chue, xcha' ri Jesús.
JOH 10:19 Y jun mej (bey) chic ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas man junan ta xquinojij, roma ri tzij ri xeru'ij ri Jesús.
JOH 10:20 Je q'uiy chique reje' xqui'ij chirij ri Jesús: La' xa ch'u'j. Xa itzel espíritu ri c'o riq'uin, y rix can ninimaj-ka ri nu'ij.
JOH 10:21 Y ri ch'aka chic xqui'ij: Jun ri c'o itzel espíritu riq'uin, man nitiquier ta nu'ij utzilaj tak tzij anche'l ri xeru'ij-ka ri Jesús. ¿Nitiquier como jun ri c'o itzel espíritu riq'uin nu'on che jun moy chi nitzu'n? yecha'.
JOH 10:22 Pa ru-tiempo job nik'ax ri nimak'ej rubinan Dedicación, chi niquinataj ri k'ij cuando x-an chic ru'onic ri rocho ri Dios ri c'o pa tenemit Jerusalem.
JOH 10:23 Ri Jesús c'o-apo chupa ri rocho ri Dios, pa jun corredor ri rubinan Richi ri Salomón.
JOH 10:24 Ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas xe'apon riq'uin ri Jesús, xquimol-qui' chirij y c'ajari' xqui'ij che: ¿Anchique roma man najo' ta nak'alajij-awi' chakawech? Xa can ja ret-wi ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, ta'ij chake.
JOH 10:25 Y ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Nu'in yan chiwe y man iniman ta. Ronojel ri samaj ri yenben, pa rubi' ri Nata' Dios yenben-wi. Y ri samaj ri' niquik'alajij-wi ri jin anchique ren.
JOH 10:26 Pero rix can man yininimaj ta, roma rix man jix ta nu-ovejas; can anche'l-wi xin-ij yan chiwe.
JOH 10:27 Ri nu-ovejas can quieta'n nukul y niquic'oxaj, y can jinquitzeklebej chuka'. Ren weta'n chuka' quiwech reje'.
JOH 10:28 Ren ninya' quic'aslen chi ronojel tiempo y can man jun chique xtisatz (xtisach) ta can. Y man jun xtitiquier xquierulesaj-e pa nuk'a'.
JOH 10:29 Y chuka' can pa ruk'a' ri Nata' Dios jec'o-wi, roma ja raja' ri xcha'on quichi. Y ja raja' ri más nim ruk'ij chiquiwech conojel. Can man jun xtitiquier xquierulesaj pa ruk'a' raja'.
JOH 10:30 Ren y ri Nata', can xe jun kabanon riq'uin, xcha' ri Jesús.
JOH 10:31 Y ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, xbequisic'a' chic pe abaj chirij ri Jesús chi niquicamisaj.
JOH 10:32 Pero ri Jesús xu'ij chique ri achi'a' ri': Can q'uiy utzilaj tak samaj ri jenubanon chiwech, roma ri uchuk'a' ri ruyo'n-pe ri Nata' chue. ¿Anchique chique ri utzilaj tak samaj ri nubanon ri man nika ta chiwech, y romari' nijo' yinicamisaj che abaj? xcha' ri Jesús.
JOH 10:33 Y ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas xqui'ij che ri Jesús: Roj man roma ta jun utzilaj samaj jatkaq'uiak che abaj. Roj jatkaq'uiak roma na'ij chi jat Dios. Roma jun achi ri ni'in quiri', xa itzel chech ri Dios, xecha'.
JOH 10:34 Pero ri Jesús xu'ij chique: Chupa ri i-ley, ri Dios nu'ij: Ren nu'in chi rix can jix dioses.
JOH 10:35 Can keta'n-wi chi roj manak modo naka'ij chi ri nu'ij rutzij ri Dios man ketzij ta. Raja' can xu'ij dioses chique ri anchok che xuya-wi ri rutzij.
JOH 10:36 Xa quiri' xu'ij ri Dios, ¿anchique roma rix ni'ij chi ren itzel xin-ij chech ri Dios, roma xin-ij chi ja ren ri Ralc'ual ri Dios? Y ren can xirucha' ri Dios chi xirutak-pe chech-ulef.
JOH 10:37 Y xa man nin-en ta ri ru'in-pe ri Nata' Dios chue, man quininimaj c'a.
JOH 10:38 Pero xa can nin-en ri ru'in-pe ri Dios chue, quininimaj. Y más que man yininimaj ta roma ri nu'in chiwe, tinimaj ronojel ri yenben, chi quiri' nina'ej chi ri Nata' Dios can c'o-wi wiq'uin y ren chuka' jinc'o riq'uin raja', xcha' ri Jesús chique ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij.
JOH 10:39 Reje' c'o ta xquijo' xquitz'om ta ri Jesús, pero xa man xetiquier ta chic jun mej (bey), roma xa xbe chiquiwech.
JOH 10:40 Y ri Jesús xk'ax chic apo juc'an ruchi' rakan-ya' Jordán, ri lugar anchi' ri Juan Bautista xeru'on bautizar ri winak na'ey; y chiri' xc'ue-wi-ka.
JOH 10:41 Y can je q'uiy winak xe'apon riq'uin ri Jesús chiri'. Y ri winak ri' niqui'ij: Can ketzij-wi chi ri Juan Bautista man jun milagro xu'on, pero ronojel ri tzij ri xeru'ij can chirij ri achi re', can ketzij-wi xe'el, yecha' ri winak ri'.
JOH 10:42 Y je q'uiy winak ri xquinimaj ri Jesús chupa ri jun lugar ri'.
JOH 11:1 Chupa ri tenemit co'l oc rubinan Betania, c'o jun achi yawa' rubinan Lázaro; raja' jec'o je ca'i' rana' quibinan Marta y María, ri je oxi' re' je aj-Betania.
JOH 11:2 Jare' ri María ri xyo'n jubulaj ak'om chirij ri rakan ri Ajaf Jesús y xerusu' riq'uin ri rusmal-ruwi'. Ruxibal raja' ri niyawaj.
JOH 11:3 María y ri Marta, ri je rana' ri Lázaro, xquitak rubixic che ri Jesús: Ajaf, naka'ij-e chawe chi ri kaxibal Lázaro, ri can najo', cami niyawaj.
JOH 11:4 Y cuando ri Jesús xuc'oxaj chi takon-e rubixic che, raja' xu'ij: Ri Lázaro niyawaj, roma nic'atzin chi nik'alajin ruchuk'a' ri Dios riq'uin. Ri yabil ri ntoc che, man richi ta camic, xa can chi xtik'alajin ri ruchuk'a' ri Dios, chi quiri' ren ri Ralc'ual ri Dios niyo'x nuk'ij, xcha' ri Jesús.
JOH 11:5 Ri Jesús yalan yerojo' ri Marta, ri María y ri quixibal Lázaro. Can chi je oxi' yalan yerojo'.
JOH 11:6 Y cuando raja' xuc'oxaj chi ri Lázaro niyawaj, c'a pa rox k'ij xberutzu', roma xc'ue' na chic ca'i' k'ij chupa ri lugar ri anchi' c'o-wi.
JOH 11:7 C'ajari' ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Cami kojtzolaj pa Judea, xcha' chique.
JOH 11:8 Y ri ru-discípulos xqui'ij che: Maestro, xecha' che. Xa c'aja' oc jun jani' k'ij tik'ax cuando ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri kawinak israelitas xquijo' ta xatquicamisaj che abaj, ¿y cami najo' jatzolaj chic chila'? xecha' ri discípulos che.
JOH 11:9 Pero ri Jesús xu'ij chique: Ri k'ij ruc'uan cablajuj horas. Ri niplakin pak'ij, manak nutopij rakan, roma can c'o ri nisakrisan richi ri rech-ulef. Can ronojel-wi nutzu' roma ri sakil ri'.
JOH 11:10 Pero ri niplakin pa k'eku'm, can nutopij-wi ri rakan, roma xa manak ri sakil pa ruwi'.
JOH 11:11 Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel re', xch'o'n chic jun mej (bey) chique ri ru-discípulos y xu'ij: Ri Lázaro ri keta'n rech, niwer. Pero ja' yibe y nenc'asoj, xcha' chique ri ru-discípulos.
JOH 11:12 Y ri ru-discípulos xqui'ij che: Ajaf, pero xa ri Lázaro niwer, can xtic'achoj-wi, xecha'.
JOH 11:13 Pero ri Jesús xa chirij ri rucamic ri Lázaro xch'o'n-wi, cuando xu'ij chi niwer, pero ri ru-discípulos xqui'en entender chi can niwer-wi.
JOH 11:14 C'ajari' ri Jesús can k'alaj xu'ij chique: Ri Lázaro xcom.
JOH 11:15 Y can yiquicot roma man jinc'o ta apo pa tenemit Betania cuando xcom ri Lázaro, chi quiri' rix más niya' iwánima wiq'uin. Cami jo' pa Betania, anchi' c'o-wi ri Lázaro, xcha' ri Jesús.
JOH 11:16 Pero ri jun discípulo ri rubinan Tomás, y ni'ix chuka' Dídimo che, xu'ij chique ri ch'aka chic discípulos: Jo' riq'uin ri Jesús, chi quiri' junan jojcamises riq'uin, xcha'.
JOH 11:17 Cuando Jesús y ri ru-discípulos xe'apon pa Betania, quieji' yan k'ij tic'ue' ri caminak pa jul.
JOH 11:18 Ri tenemit Betania man naj ta c'o-wi che ri tenemit Jerusalem. Ri quicojol xa jun ca'i' kilómetros y nic'aj.
JOH 11:19 Y je q'uiy achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas ri xe'apon chi xequi'en consolar ri Marta y María, roma ri rucamic ri quixibal Lázaro.
JOH 11:20 Cuando ri Marta xuna'ej chi petenak ri Jesús, junanin xberuc'ulu'. Y ri María man xuna'ej ta, romari' xc'ue' can chiri' pa jay.
JOH 11:21 Y cuando ri Marta xapon riq'uin ri Jesús, raja' xu'ij che: Ajaf, ri nuxibal xcom. Xa ta jatc'o we', c'a q'ues ta cami.
JOH 11:22 Pero ren weta'n chi ri xtac'utuj che ri Dios cami, ri Dios can xtuya' chawe, xcha' ri Marta che ri Jesús.
JOH 11:23 Ri Jesús xu'ij che ri Marta: Ri axibal Lázaro xtic'astaj, xcha' ri Jesús.
JOH 11:24 Y ri Marta xu'ij: Ja', ren can weta'n-wi chi xtic'astaj; roma cuando xtapon ri ruq'uisbel k'ij, conojel ri caminaki' xquiec'astaj-pe, xcha' raja'.
JOH 11:25 Ri Jesús xu'ij che ri Marta: Ren can yitiquier yenc'asoj ri caminaki', y can yitiquier chuka' ninya' c'aslen. Romari' ri niniman wichi, más que xticom, can xtic'ase' chic.
JOH 11:26 Xabachique (Xama'anchique) winak ri c'o ruc'aslen chech-ulef y yirunimaj ren, man xtapon ta chupa ri camic ri can richi ronojel tiempo. ¿Nanimaj re'? xcha' ri Jesús che ri Marta.
JOH 11:27 Y Marta xu'ij che ri Jesús: Ja' Ajaf, can ninnimaj ronojel ri na'ij; roma can weta'n chi ja ret ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios, ri can nipe-wi chech-ulef, xcha' che.
JOH 11:28 Cuando ri Marta ru'in chic ri tzij re' che ri Jesús, xbe chi xberoyoj ri María ri rach'alal. Y cuando xapon, ri Marta xu'ij pa ruxiquin ri María: Ri Ajaf xoka y cami jatroyoj, xcha' che.
JOH 11:29 Ri María, can xe xuc'oxaj quiri', can ja' xcataj ri anchi' ch'ocol-wi y junanin xbe c'a anchi' c'o-wi ri Jesús.
JOH 11:30 Ri Jesús c'a man jani toc-apo chupa ri tenemit Betania, xa c'a c'o chupa ri lugar anchi' xbec'ul-wi roma ri Marta.
JOH 11:31 Y cuando ri winak israelitas ri je-aponinak chirocho ri María chi niqui'en consolar, xquitzu' chi junanin xcataj-e y xbe; reje' chuka' xquitzeklebej-e, roma xquinojij chi ri María chuchi' ri jul xbe-wi chi nrok'ej ri ruxibal.
JOH 11:32 Y cuando ri María xapon anchi' c'o-wi ri Jesús y xutzu', xxuquie-ka chirakan y xu'ij che: Ajaf, ri nuxibal xcom. Xa ta jatc'o we', manak ta xcom, xcha'.
JOH 11:33 Y cuando ri Jesús xutzu' chi ri María ntok' y chuka' ye'ok' conojel ri winak israelitas, ri xe'apon chi niqui'en consolar ri María, ri ránima ri Jesús jun-wi xu'on xuna' y xbison-ka.
JOH 11:34 Y ja xuc'utuj: ¿Anchi' ximuk-wi ri Lázaro? xcha'. Y reje' xqui'ij: Ajaf, jo' y ne'kac'utu' chawech anchi' xkamuk-wi, xecha' che.
JOH 11:35 Y ri Jesús xok'.
JOH 11:36 Ja' cuando ri winak israelitas ri xepe chi yequi'en consolar ri Marta y María, xqui'ij: Titzu' ri Jesús, nrok'ej ri Lázaro. K'alaj chi yalan xrojo', xecha'.
JOH 11:37 Pero jec'o chique ri winak ri' xqui'ij chirij ri Jesús: Raja' can xtiquier xu'on che ri moy chi xtzu'n. ¿Anchique roma xuya' lugar chi xcom ri Lázaro y man jun xtiquier xu'on? xecha'.
JOH 11:38 Cuando ri Jesús xapon chuchi' ri jul, xtzolaj chic pe ri bis pa ránima. Ri jul anchi' yo'n-wi can ri Lázaro, jun jul ri c'oton chech jun xak, y tz'apel can ruchi' che jun abaj.
JOH 11:39 Y ri Jesús xu'ij: Tilesaj-e la abaj ri rutz'apin ruchi' ri jul, xcha' raja'. Pero ri Marta, rana' ri caminak, xu'ij che ri Jesús: Ajaf, chuj chic, roma c'o yan quieji' k'ij ticom, xcha' che.
JOH 11:40 Pero ri Jesús xu'ij che ri Marta: Ren can nu'in chic chawe chi xa xtanimaj, can xtatzu' ri nu'on ri ruchuk'a' ri Dios, xcha' che.
JOH 11:41 Y ja xquilesaj-e ri abaj ri rutz'apin ruchi' ri jul anchi' c'o-wi ri caminak. Y ri Jesús xtzu'n chicaj y xu'ij: Nata', matiox ninya' chawe roma can xinac'oxaj-pe.
JOH 11:42 Ren weta'n chi can siempre yinac'oxaj. Pero ronojel re', can nin-ij coma ri winak ri quimolon-pe-qui' wiq'uin cami, chi tiquinimaj chi can ja ret ri xatako-pe wichi chech-ulef.
JOH 11:43 Cuando ri Jesús ru'in chic ri tzij re', can riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Lázaro, cacataj y catel-pe, xcha'.
JOH 11:44 Y ri Lázaro xbe'el-pe. Y ri ruk'a-rakan can bolkotin pa tziak, y ri rech tz'apel riq'uin jun tziak xax. C'ajari' ri Jesús xu'ij: Quie'isolo' ri tziak chirij, chi quiri' utz nibin y nitiquier nitzolaj-e, xcha'.
JOH 11:45 Y je q'uiy winak israelitas ri xepe chi niqui'en consolar ri María, xquinimaj ri Jesús cuando xquitzu' ri xu'on, chi xuc'asoj ri caminak.
JOH 11:46 Pero jec'o ch'aka ri xebe quiq'uin ri achi'a' fariseos y xbequitzijoj chique ri xu'on ri Jesús.
JOH 11:47 Y ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos xquimol-qui' y xequiwoyoj chuka' ri ch'aka chic achi'a' je autoridad quichi ri israelitas y xqui'ij chique: ¿Anchique naka'an? Roma ri achi rubinan Jesús q'uiy milagros ri yeru'on chiquiwech ri winak chi tiquinimaj.
JOH 11:48 Y xa can xtakaya' lugar che, can conojel ri winak xquieniman richi. Y cuando xtiquina'ej-pe ri winak romanos, xtoquiwulij (xtoquiwulaj) ri jay ri anchi' nakaya-wi ruk'ij ri Dios y xkojquiq'uis can chuka' roj ri jojc'o chupa ri rech-ulef re', xecha' reje'.
JOH 11:49 C'ajari' c'o jun ri xch'o'n. Y ri xch'o'n ja ri Caifás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij chupa ri tiempo ri'. Raja' c'o chiri', roma raja' jun chique ri can c'o-wi quik'ij. Y cuando raja' xch'o'n, xu'ij: Rix xa man jun iweta'n.
JOH 11:50 Can man ninojij ta juba' chi xa más utz chake roj chi xe jun nicom pa kaq'uiexel konojel y mani chi konojel jojcom xe roma ri jun ri', xcha'.
JOH 11:51 Cuando ri Caifás xu'ij quiri', man can ta ja runo'j (runa'oj) raja' xucusaj. Ri tzij ri xeru'ij raja', can ja ri Dios ri xyo'n-pe che. Roma can ja raja' ri sacerdote más c'o ruk'ij ri tiempo ri', romari' ri Dios xuya' lugar che chi xu'ij chi ja ri Jesús xticom pa quiq'uiexel ri winak chi ri rech-ulef ri'.
JOH 11:52 Pero ri Jesús can man xe ta pa quiq'uiexel ri winak chi ri rech-ulef ri' xticom, xa can xticom chuka' chi yerumol conojel ri winak ri can je ralc'ual-wi ri Dios ri quiquiran-qui' chech-ulef.
JOH 11:53 Y can ja ri k'ij ri', ri achi'a' ri can c'o quik'ij xqui'ij chiquiwech chi xtiquicamisaj ri Jesús.
JOH 11:54 Romari', ri Jesús manak chic xtz'et coma ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Raja' xa xbe pa jun chic tenemit. Xbe pa jun tenemit rubinan Efraín, y ri tenemit ri' chunakaj apo ri tz'iran rech-ulef c'o-wi. Y xc'ue-ka chiri' quiq'uin ri ru-discípulos.
JOH 11:55 Y ja' noka yan ri k'ij chi ri pascua, ri jun quinimak'ej ri israelitas. Romari' can je q'uiy winak ri xe'el-pe pa tak quitenemit, chi xebe pa tenemit Jerusalem. Can xebe chi niquijosk'ij-qui' chech ri Dios, antes chech ri nimak'ej.
JOH 11:56 Y ri winak niquicanola' ri Jesús, y pa rocho ri Dios niquic'utula' chiquiwech: ¿Anchique ninojij rix? ¿Noka como chupa ri nimak'ej re'? yecha' ri winak ri'.
JOH 11:57 Ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos can quilesan chic rutzijol, chi xabachique (xama'anchique) winak ri xtina'en anchi' c'o-wi ri Jesús, tu'ij chique reje', chi niquitz'om.
JOH 12:1 Xe chic waki' k'ij nrojo' chi napon ri k'ij chi ri nimak'ej ri ni'ix pascua che, ri Jesús xbe pa tenemit Betania, ri rutenemit ri jun achi rubinan Lázaro, ri xcom-e y xc'asos roma ri Jesús.
JOH 12:2 Y chiri' x-an jun wa'in, roma xapon ri Jesús. Y ja ri Marta yerilij-apo ri jec'o chuchi' mesa. Ri Lázaro jun chique ri je-ch'ocol-apo chuchi' mesa riq'uin ri Jesús.
JOH 12:3 Xpe ri María ri rach'alal ri Marta y rana' ri Lázaro, xberuc'ama-pe nic'aj litro che jun jubulaj ak'om ri ni'ix nardo che ri yalan rajil. Y can ronojel ri' xuya' chirij rakan ri Jesús y xerusu' riq'uin ri rusmal-ruwi'. Y ri jay ri' can xnoj riq'uin ri ruxla' ri ak'om ri'.
JOH 12:4 Y c'o jun chique ri discípulos ri man xka ta chech chi quiri' x-an che ri jubulaj ak'om, y ri' ja ri Judas Iscariote ri ralc'ual ri jun achi rubinan Simón; ri discípulo re' ja ri xtic'ayin richi ri Jesús. Raja' xu'ij:
JOH 12:5 ¿Anchique roma man xc'ayix ta ri jubulaj ak'om re'? Xa ta xc'ayix, xyo'x ta trescientos denarios; y ri mero ri' xjach ta chique ri winak ri manak quibeyomal, xcha'.
JOH 12:6 Raja' xu'ij quiri', pero man roma ta yalan yerojo' ri winak ri manak quibeyomal, y nrojo' ta yeruto'. Raja' quiri' xu'ij roma ja raja' uc'uayon ri mero y c'o ri nulek'aj-e. Raja' xa can elek'om-wi.
JOH 12:7 Y ri Jesús xu'ij che ri Judas: Man jun anchique ta'ij che, xa taya' lugar che chi tu'ona' ri nrojo'. Más que man jani quicom, raja' can wichi-wi ren ruyacon-pe ri ak'om re' chi ri k'ij cuando xquimuk.
JOH 12:8 Roma ri winak ri manak quibeyomal, can siempre jec'o iwiq'uin, chi quiri' xabachique (xama'anchique) k'ij niben favor chique. Pero ren man siempre ta xquic'ue' iwiq'uin, xcha' raja'.
JOH 12:9 Cuando ri winak israelitas xquina'ej chi ri Jesús c'o pa Betania, can je q'uiy ri xepe chi niquitzu' ri Jesús y chuka' chi niquitzu' ri Lázaro, ri xc'asos roma ri Jesús chiquicojol ri caminaki'.
JOH 12:10 Romari' ri nimalaj tak sacerdotes xquiya' chiquiwech chi chuka' ri Lázaro xtiquicamisaj.
JOH 12:11 Roma chirij ri Lázaro xquik'abaj-wi chi je q'uiy quiwinak israelitas ri yequiya' can y niquinimaj ri Jesús.
JOH 12:12 Ruca'n k'ij, chiri' pa tenemit Jerusalem, can je q'uiy winak jec'o roma ri nimak'ej. Y cuando xquic'oxaj chi benak-apo ri Jesús,
JOH 12:13 xquic'uaj ruxak tak palmas y xbequic'ulu' y niqui'ij: ¡Matiox chi petenak ri Jun re'! ¡Jare' ri ka-Rey roj israelitas! ¡Can yo'n-pe bendición pa ruwi' roma ri Ajaf Dios, y pa rubi' ri Ajaf Dios petenak-wi! yecha'.
JOH 12:14 Y ri Jesús can c'o jun alaj burro ri xril, chi xuch'ocolbej. Can anche'l-wi ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can:
JOH 12:15 Man tixi'j-iwi' rix ri jix aj-tenemit Sión; roma ri i-Rey ja' petenak, ch'ocol-pe chirij jun alaj burro. Quiri' ri tz'iban can.
JOH 12:16 Na'ey ri ru-discípulos man xqui'en ta entender ronojel re'. C'aja' cuando ri Jesús c'astajinak chic pe chiquicojol ri caminaki' y c'o yan nimalaj ruk'ij, c'ajari' xoka pa quiwi' chi ronojel re' can tz'iban can chupa rutzij ri Dios, y can quiri-wi xbanataj.
JOH 12:17 Y ri winak ri xquitzu' ri Jesús cuando xroyoj ri Lázaro ri caminak chic y xuc'asoj-pe chiquicojol ri caminaki', can niquitzijola' chique ri ch'aka chic winak.
JOH 12:18 Y romari', cuando ri Jesús chunakaj chic c'o-wi che ri tenemit Jerusalem, can xepe chi noquic'ulu'. Ri winak ri' can quic'oxan chic ri milagro ri xu'on riq'uin ri Lázaro.
JOH 12:19 Pero ri achi'a' fariseos niqui'ij chiquiwech: Titzu', conojel ri winak je-benak chirij. Man niquinimaj ta ri katzij roj, yecha'.
JOH 12:20 Y chiquicojol conojel ri winak ri je-aponinak pa tenemit Jerusalem chupa ri k'ij ri', chi niquiya' ruk'ij ri Dios chupa ri nimak'ej ri', jec'o chuka' jujun winak griegos.
JOH 12:21 Ri winak re' xe'apon-apo riq'uin ri Felipe ri aj-Betsaida ri c'o pa Galilea, chi niquic'utuj favor che; roma raja' jun ru-discípulo ri Jesús. Ri winak ri' xqui'ij che: Roj nakajo' jojch'o'n juba' riq'uin ri Jesús, xecha'.
JOH 12:22 Ri Felipe xbe y xberu'ij che ri Andrés ri jun discípulo chuka'. C'ajari' ri je ca'i' xebe-apo riq'uin ri Jesús y xqui'ij che: Jec'o jujun winak griegos ri niquijo' yech'o'n awiq'uin.
JOH 12:23 Y ri Jesús can ja xu'ij chique ri ca'i' discípulos: Ja k'ij re' xoka, chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol xtic'ue' nuk'ij y xquitzolaj-e chicaj.
JOH 12:24 Y tic'oxaj ri xtin-ij chiwe y can tinimaj: Xa manak nitic jun rech trigo pa ulef, choj quiri' xtic'ue'. Pero xa can nitic-ka, más que nic'ue' can chuxe' ulef ri rech trigo ri', xtel-pe y xtuya' rech.
JOH 12:25 Romari' ri winak ri yalan niquipokonaj quic'aslen we' chech-ulef, man xtiquiwil ta quic'aslen ri manak xtiq'uis. Pero ri man niquipokonaj ta ri quic'aslen woma ren, niquiyec-apo quic'aslen chi ronojel tiempo.
JOH 12:26 Y xa c'o jun nrojo' nu'on ri nusamaj, tipe wiq'uin. Y anchi' xquic'ue-wi ren, can chiri' chuka' xtic'ue-wi raja'. Ri can xtibano ri nusamaj, can xtinimrises ruk'ij roma ri Nata'.
JOH 12:27 Ren yalan ruquiy (nik'axon) ri wánima cami. ¿Pero xtin-ij como che ri Nata': Quinacolo' chech ri sufrimiento re'? Manak modo, roma ren can romari' xipe.
JOH 12:28 C'ajari' raja' xu'ij: Nata', can tabana' chi nik'alajin ak'ij, xcha'. Y ja' cuando ri Dios xch'o'n-pe chicaj y xu'ij: Can nubanon chic quiri'. Y xtin-en chic jun mej (bey), chi can nik'alajin-wi nuk'ij.
JOH 12:29 Y can je q'uiy chique ri winak ri jec'o chiri' ri xe'in chi jun rayo ri xquic'oxaj cuando xch'o'n-pe ri Dios chicaj. Y ri ch'aka chic niqui'ij: Jun ángel ri xch'o'n-pe che, yecha'.
JOH 12:30 Y ri Jesús xu'ij chique: Ri Jun ri xic'oxaj chi xch'o'n-pe chicaj, xch'o'n-pe iwoma rix y man woma ta ren.
JOH 12:31 Cami xoka yan ri k'ij chi ri Dios nu'on juzgar ri rech-ulef, y ri Satanás ri rajawal ri rech-ulef, can xtileses-e.
JOH 12:32 Y cuando ren xquijotobex chech ri cruz, ri winak xquiepe wiq'uin ren, roma can xquisamaj pa cánima, xcha' raja'.
JOH 12:33 Ri Jesús xu'ij quiri', chi xuk'alajij ri anchique modo xticamises.
JOH 12:34 Y ri winak xqui'ij: Ret na'ij chi ja ret ri jat-kajinak-pe chicaj y xatalex chikacojol, pero xa na'ij chuka' chi xcajotobex chech ri cruz. Can man naka'an ta entender anchique roma na'ij quiri'. Roma roj keta'n ri nu'ij chupa rutzij ri Dios chi cuando ri Cristo xtipe, can xtic'ase' chi ronojel tiempo. Tak'alajij c'a chakawech anchok chij jach'o'n-wi cuando nanataj ri jun ri xalex chikacojol, xecha'.
JOH 12:35 Ja cuando ri Jesús xu'ij chique: Ri Sakil xe chic juba' c'o iwiq'uin. Romari', ya que cami c'a c'o ri Sakil, quixbin chupa ri Sakil. Y xa man xtiben ta quiri', c'aja' xtina' pa k'eku'm chic jixc'o-wi; y ri pa k'eku'm nibin-wi, man reta'n ta anchi' benak-wi.
JOH 12:36 Y roma ri Sakil c'a c'o iwiq'uin, tinimaj ri Sakil chi jixoc ralc'ual ri Sakil ri'. Quiri' xeru'ij ri Jesús chique ri winak. C'ajari' xeruya' can, y man jun xna'en anchi' xbe-wi.
JOH 12:37 Ri Jesús can q'uiy milagros xeru'on chiquiwech ri winak. Pero más que quiri' xu'on, reje' man xquinimaj ta.
JOH 12:38 Y quiere' ri xbanataj, roma can nibanataj-wi ri je-tz'iban can. Anche'l ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xuk'alajij ri rutzij ri Dios ojer can. Raja' rutz'iban can: Ajaf, ¿ri atzij ri xkatzijoj, can c'o como jun ri xniman? ¿C'o como jun winak ri xutzu' ri awuchuk'a'? Quiri' nu'ij ri rutz'iban can ri Isaías.
JOH 12:39 Ri winak re' can man niquinimaj ta, roma chupa ri rutz'iban can ri Isaías nu'ij chuka':
JOH 12:40 Can banon chique reje' roma ri Dios que man yetzu'n ta y cowirinak cánima; romari' man niquitzu' ta ri nic'ut chiquiwech, man niqui'en ta entender, man niquiya' ta can ri quimac y niqui'en ta ri ninjo' ren chi ninjal ri quic'aslen, nicha' ri Ajaf. Quiri' rutz'iban can ri Isaías.
JOH 12:41 Ri Isaías, ri achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can, xu'ij quiere' cuando xutzu' yan ruk'ij ri Ajaf Jesús, y chirij raja' ch'o'inak-wi can.
JOH 12:42 Y más que quiri' tz'iban can, je q'uiy chiquicojol ri autoridades quichi ri israelitas xquinimaj chuka' ri Jesús. Pero man xquik'alajij ta qui', roma niquixi'j-qui' chiquiwech ri achi'a' fariseos chi ye'kotex-pe chupa ri sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' chi niquic'oxaj rutzij ri Dios.
JOH 12:43 Reje' más nika chiquiwech chi niyo'x quik'ij coma ri winak, que chech niyo'x ta quik'ij roma ri Dios.
JOH 12:44 Y ri Jesús riq'uin ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Ri yirunimaj ren, man xe ta ren ri xquirunimaj, xa can xtunimaj chuka' ri Dios ri takayon-pe wichi.
JOH 12:45 Ri yirutzu' ren, can nutzu' chuka' ri Dios ri takayon-pe wichi.
JOH 12:46 Roma ja ren ri Sakil ri xipe chech-ulef, chi quiri' xa c'o jun ri xtiniman wichi, ri ruc'aslen manak chic xtic'ue' pa k'eku'm.
JOH 12:47 Pero ri winak ri nuc'oxaj ri nutzij y man nu'on ta ri nuc'oxaj, man ja' ta ren ri xquibano juzgar richi. Roma ren man xipe ta chech-ulef chi yenben juzgar ri winak. Man tinojij quiri'. Ren xipe chi yencol ri winak.
JOH 12:48 Ri man yirojo' ta ren y man nrojo' ta chuka' ri nutzij, can c'o ri xtibano juzgar richi; can ja ri tzij ri xenbij, jari' ri xquiebano juzgar richi pa ruq'uisbel k'ij.
JOH 12:49 Roma ri tzij ri xenk'alajij chiwech, can ja ri Nata' yoyo'n-pe chue. Can ja raja' ri takayon-pe wichi y ru'in-pe chue anchique tzij ri nonbij y nonk'alajij-ka chiwech.
JOH 12:50 Y can weta'n chi ri ru'in-pe ri Nata' Dios chue, can nuya-wi c'aslen ri man niq'uis ta. Romari' ri tzij ri nonbij chiwe, can anche'l ri ru'in-pe ri Nata' chue ren, quiri' ri nonbij-ka chiwech rix.
JOH 13:1 Y cuando noka yan ri k'ij chi ri nimak'ej rubinan pascua, ri Jesús reta'n chic chi noka yan ri hora chi raja' ntel-e we' chech-ulef y nitzolaj-e chicaj riq'uin ri Rutata'. Ri Jesús, can anche'l xerojo-pe conojel ri can je richi-wi raja' ri jec'o we' chech-ulef, can quiri' chuka' xu'on c'a pa ruq'uisbel k'ij.
JOH 13:2 Ri Jesús y ri discípulos ye'ajin riq'uin ri wa'in. Ri Satanás nisamaj yan pa ránima ri Judas Iscariote, ralc'ual ri jun achi rubinan Simón. Y ja ri Satanás nibano che chi tujacha' ri Jesús.
JOH 13:3 Ri Jesús can reta'n-wi chi ronojel jachon pa ruk'a' roma ri Dios ri Rutata', can reta'n-wi chuka' chi chiri' riq'uin ri Dios petenak-wi y chiri' chuka' nitzolaj chic e.
JOH 13:4 Y ri Jesús xutanaba' can ri ruwa'in, xcataj y xulesaj can ri jun tziak ri ruk'u'n, xberuc'ama-pe jun toalla, y xuxim xe-rupa.
JOH 13:5 Y xuya' chuka' ya' chupa jun palangana y xutz'om ruch'ajic ri cakan chijujun ri ru-discípulos, y nusula' ri cakan riq'uin ri toalla ri ruximon xe-rupa.
JOH 13:6 Y cuando xapon riq'uin ri Simón Pedro chi nuch'aj ri rakan, ri Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿can nach'aj chuka' wakan ren? xcha'.
JOH 13:7 Y ri Jesús xu'ij che ri Pedro: Ri yinajin ren manak xta'an entender cami, pero chua'k-cabij can xta'an-wi entender.
JOH 13:8 Pero ri Pedro xu'ij: Ren man jun mej (bey) xtinya' ta lugar chawe chi xtach'aj ri wakan, xcha'. Y ri Jesús xu'ij che: Xa man naya' ta lugar chue, man xcac'ue' ta wiq'uin, xcha' ri Jesús.
JOH 13:9 Romari' ri Simón Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, xa quiri', can tach'aja' chuka' ri nuk'a' y ri nujolon, y man xe ta ri wakan, xcha' ri Pedro.
JOH 13:10 Pero ri Jesús xu'ij che: Jun ri xatin yan, xe chic ri rakan tuch'aja' roma ri pokolaj; roma raja' can rujosk'in yan ri'. Rix can ch'ajch'oj chic ri ic'aslen, más que man chi'iwonojel ta, pero can ijosk'in chic iwi', xcha' ri Jesús.
JOH 13:11 Raja' xu'ij quiri', roma can reta'n-wi ancu'x (anchique) ri xtic'ayin richi. Y romari' xu'ij: Man iwonojel ta ri ijosk'in-iwi'.
JOH 13:12 Y cuando ri Jesús ruch'ajon chic cakan ri ru-discípulos, xberuc'ama' chic pe ri tziak ri ruch'ilon can chirij, xbech'oquie' chuchi' mesa y xu'ij: ¿Xiben entender anchique roma xinch'aj ri iwakan?
JOH 13:13 Rix, ka-Maestro y Kajaf jixcha' chue. Can utz-wi, roma can quiri-wi.
JOH 13:14 Ren can jin i-Maestro y jin Iwajaf, y xinch'aj ri iwakan. Can quiri' chuka' tibana' rix, tich'ajla' iwakan chiwech ka rix.
JOH 13:15 Ren can xinc'ut yan can chiwech. Y can anche'l xin-en ren iwiq'uin, can quiri' chuka' tibana' rix quiq'uin ri ch'aka chic.
JOH 13:16 Ren can c'o-wi nuk'ij y xin-en ri samaj re'. Can quiri' chuka' tibana' rix, man tipokonaj niben ri samaj re'. Roma chech-ulef, man ja' ta ri samajel ri más c'o ruk'ij chech ri rajaf samaj; y jun ri nitak, man ja' ta ri' chuka' ri más c'o ruk'ij chech ri takayon-e richi.
JOH 13:17 Xa rix xitemaj can ronojel re' y can niben ri xitemaj, can quixquicot.
JOH 13:18 Pero ren nin-ij chiwe, man jix nojel ta quiri' xtiben, roma ren can weta'n iwech rix ri xixincha'. Pero xixincha' roma nic'atzin chi nibanataj ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios ri nu'ij: Ri jun ri can xwa' wiq'uin, xcataj chuij. Quiri' nu'ij chupa ri rutzij ri Dios.
JOH 13:19 Re' nin-ij yan chiwe, chi quiri' cuando xtapon ri k'ij, xtinimaj chi can ja ren ri Cristo.
JOH 13:20 Can ketzij-wi nin-ij chiwe, chi ri xtuc'on-ka rech ri nintak-e ren, can ja ren ri xquiruc'on-ka. Y ri xtuc'on-ka nuech ren, xa can xtuc'on-ka chuka' rech ri takayon-pe wichi.
JOH 13:21 Y cuando ri Jesús xu'ij yan ronojel re', ri ránima can anchique la xuna' roma ri bis. Raja' can xuk'alajij ri anchique roma xpe bis pa ránima y xu'ij: Can ketzij nin-ij chiwe, chi jun chiwe rix nu-discípulos ri xtijacho wichi pa quik'a' ri winak ri man jinquijo' ta, xcha' raja'.
JOH 13:22 Y ri discípulos xquitzula-qui', y man niquiwil ta anchique niqui'ij; roma man quieta'n ta anchok chij xch'o'n-wi ri Jesús. Can man quieta'n ta ancu'x (anchique) ri xtic'ayin richi.
JOH 13:23 Y ri jun chique ri discípulos, ri yalan nojo'x roma ri Jesús, rak'el-apo riq'uin ri Jesús.
JOH 13:24 Y che ri jun discípulo ri', xu'on-apo retal ri Simón Pedro. Raja' xu'ij-apo che chi tuc'utuj-apo che ri Jesús chi ancu'x (anchique) ri jun ri xtic'ayin richi, ri c'aja' oc nu'ij-ka chique.
JOH 13:25 Y ri discípulo ri' xrak'e-apo más chuc'u'x ri Jesús, y xuc'utuj che: Ajaf, ¿ancu'x (anchique) ri jun ri xtijacho awichi? xcha' che.
JOH 13:26 Y ri Jesús can ja' xu'ij che ri discípulo ri': Ri anchok che xtinya-wi jun pedazo pan muban, jari' ri xtijacho wichi. Y raja' xumuba' ri jun pedazo pan y xuya' che ri Judas Iscariote ri ralc'ual ri achi rubinan Simón.
JOH 13:27 Y cuando ri Judas Iscariote xutaj-ka ri pan ri', ja xoc ri Satanás pa ránima. Y ri Jesús xu'ij che: Ri anojin chic na'an, ch'anin tabana', xcha' che.
JOH 13:28 Pero ri discípulos ri jec'o-apo chuchi' mesa riq'uin, man xqui'en ta entender anchique roma xu'ij-e quiri' che ri Judas.
JOH 13:29 Jec'o xquinojij-ka chi xtak-e roma ri Jesús chulok'ic ronojel ri xtic'atzin chique chupa ri nimak'ej. Y jec'o ch'aka chic discípulos xquinojij chi xtak-e chi c'o ex nerusipaj can chique ri winak ri manak quibeyomal, roma reje' can quieta'n-wi chi ja ri Judas ri uc'uayon ri mero.
JOH 13:30 Ri Judas, can xe xuq'uis-e ri jun pedazo pan, can ja xel-e. Cuando xel-e raja', can chak'a' chic.
JOH 13:31 Y cuando ri Judas elenak chic e, ri Jesús xu'ij: Ja' xoka ri k'ij chi ren ri jin-kajinak-pe chicaj y xinalex chi'icojol, xtik'alajin chi can c'o-wi nuk'ij. Y can quiri' chuka' ri Dios, can xtik'alajin ri ruk'ij woma ren.
JOH 13:32 Y roma ri Dios can xtik'alajin ri ruk'ij woma ren, raja' can xtu'on chi nik'alajin ri nuk'ij ren. Y ri' xa can ja yan nibanataj.
JOH 13:33 Xe juba' chic tiempo ri xquic'ue' iwiq'uin rix ri can jix walc'ual. Rix can xquinicanoj-wi; pero cami can nin-ij can chiwe, anche'l ri nu'in chique ch'aka chic israelitas, chi ri anchi' xquibec'ue-wi ren, rix man xquixtiquier ta xquixapon chinucanoxic.
JOH 13:34 Cami ninya' jun c'ac'ac' mandamiento chiwe: Can anche'l jixinjo' ren, can quiri' chuka' tibana' rix. Can tijo-iwi' chi'iwonojel. Jare' ri c'ac'ac' mandamiento ri ninya' can chiwe.
JOH 13:35 Y xa xtijo-iwi' chi'iwonojel, ri winak can xtiquitemaj chi jix nu-discípulos ren, xcha' ri Jesús.
JOH 13:36 Y ri Simón Pedro xu'ij che ri Jesús: Ajaf, ¿anchi' c'a jabe-wi? xcha'. Y ri Jesús xu'ij che: Cami man jatiquier ta chic yinatzeklebej ri anchi' xquibe-wi ren. Pero después can xcatiquier xquinatzeklebej-wi, xcha' che ri Pedro.
JOH 13:37 Y ri Pedro xu'ij che: Ajaf, ¿anchique roma man yitiquier ta jatintzeklebej cami? Roma xa nic'atzin chi can ninya' ri nuc'aslen awoma ret, can xtinya-wi, xcha'.
JOH 13:38 Y ri Jesús xu'ij che: ¿Naya' como ri ac'aslen woma ren? Ren can ketzij-wi nin-ij chawe, chi c'a man jani titzirin-pe (tisiq'uin-pe) ri gallo, cuando ret oxi' yan mej (paj) ta'ij chique ri yec'utun chawe chi ret man aweta'n ta nuech, xcha' ri Jesús che ri Pedro.
JOH 14:1 Man tuch'ujrisaj-ri' ri iwánima, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos. Ren can weta'n chi iyo'n iwánima riq'uin ri Dios. Can quiri' chuka' tibana' wiq'uin ren. Can tiya' chuka' iwánima wiq'uin.
JOH 14:2 Pa rocho ri Nata' Dios q'uiy lugar c'o. Y xa man ta quiri', xin-ij yan ta chiwe. Cami yibe chi nenbana' ru'onic ri i-lugar chicaj riq'uin ri Nata'.
JOH 14:3 Jari' nenbana', y can xquipe chic y xquixinc'uaj wiq'uin; chi quiri', anchi' xquic'ue-wi ren, chiri' chuka' xquixc'ue-wi rix.
JOH 14:4 Rix can iweta'n anchi' yibe-wi ren, y chuka' can iweta'n ri bey, xcha' ri Jesús chique ri ru-discípulos.
JOH 14:5 Y ri discípulo ri rubinan Tomás xu'ij che ri Jesús: Ajaf, roj man keta'n ta anchi' jabe-wi ret. ¿Anche'l c'a xtakatemaj anchique bey xtakac'uaj?
JOH 14:6 Y ri Jesús xu'ij: Ja ren ri bey, ja ren ri ketzij, y ja ren chuka' ri c'aslen. Man jun xtitiquier xtapon riq'uin ri Nata' xa manak jinruniman.
JOH 14:7 Y xa rix xitemaj nuech ren, can xitemaj chuka' rech ri Nata'. Y cami can itz'eton chic, y chuka' iweta'n rech, xcha' chique.
JOH 14:8 Y chuka' jun chic chique ri discípulos, ri rubinan Felipe xu'ij che ri Jesús: Ajaf, tac'utu' ri Atata' Dios chakawech, y xe riq'uin ri' más xtakanimaj, xcha'.
JOH 14:9 Y ri Jesús xu'ij che: C'o yan q'uiy tiempo ri jinc'o-pe iwiq'uin ¿y man aweta'n ta nuech, ret Felipe? Ri tz'eteyon wichi, rutz'eton chuka' ri Nata'. ¿Anchique roma ret na'ij chi tinc'utu' ri Nata' chiwech?
JOH 14:10 ¿Man nanimaj ta ret chi ri Nata' c'o wiq'uin ren y ren jinc'o riq'uin raja'? Ri tzij ri xenk'alajij chiwech, can riq'uin ri Nata' petenak-wi, roma can wiq'uin ren c'o-wi. Can ja raja' ri nibano ri samaj re'.
JOH 14:11 Can tinimaj ri nin-ij, chi ren jinc'o riq'uin ri Nata' y raja' c'o wiq'uin ren. Y xa man yininimaj ta roma ri nin-ij chiwe, titzu' c'a ri nusamaj y quininimaj.
JOH 14:12 Can ketzij ri nin-ij chiwe: Ri can nuya' ránima wiq'uin, can xquieru'on chuka' ri samaj ri xin-en ren; can más nimalaj tak samaj xquieru'on, roma yibe chi yibec'ue' chila' chicaj riq'uin ri Nata',
JOH 14:13 y ronojel ri xtic'utuj pa nubi' ren, can xtinya-wi. Chi quiri' nik'alajin ri ruk'ij ri Nata' woma ren.
JOH 14:14 Xa c'o ri xtic'utuj pa nubi' ren, can xtinya-wi-pe chiwe.
JOH 14:15 Xa can yinijo', can tibana' ronojel nu-mandamientos.
JOH 14:16 Y ren xtinc'utuj che ri Nata', y raja' can xtutak-pe jun chic ri can xtito'n iwichi. Jun ri can xtic'ue-wi iwiq'uin chi ronojel tiempo.
JOH 14:17 Y ri' ja ri Espíritu Santo ri jixrutijoj riq'uin ri ketzij. Y raja' manak modo chi nic'on-ka coma ri winak ri man quiniman ta ri Dios. Roma ri Espíritu Santo xa man nitz'etetaj ta, ni man quieta'n ta chuka' rech. Pero rix ri can iniman chic, can iweta'n chic rech, roma raja' can c'o chi'icojol y can xtic'ue' pa tak iwánima.
JOH 14:18 Ren yibe, pero man xquixinya' ta can iyon anche'l jun meba', roma xa can yipe chic iwiq'uin.
JOH 14:19 Ri winak ri man quiniman ta ri Dios xe chic juba' xquinquitzu', pero rix can xquinitzu' chic. Y roma ren can c'o nuc'aslen, rix chuka' xtic'ue' ic'aslen.
JOH 14:20 Y chupa ri k'ij ri' xtik'alajin utz chiwech chi ren can jinc'o-wi riq'uin ri Nata', rix jixc'o wiq'uin ren y ren iwiq'uin rix.
JOH 14:21 Ri can c'o ri nutzij pa ránima y can yeru'on ronojel ri mandamientos ri yenbij, can yirojo-wi. Y ri can yirojo' ren, can xtojo'x roma ri Nata', y ren chuka' can xtinjo' y xtink'alajij-wi' chech, xcha' ri Jesús.
JOH 14:22 Y ri Judas ri jun chique ri ru-discípulos, pero man ja' ta ri Iscariote, xuc'utuj che ri Jesús: Ajaf, ¿anchique roma xe chakawech roj nak'alajij-awi'? ¿Y man nak'alajij ta awi' chiquiwech ri winak ri man quiniman ta ri Dios?
JOH 14:23 Y ri Jesús xu'ij che: Ri can yirojo', can nu'on ri nu'ij ri nutzij che. Ri jun ri xtibano quiri', can xtojo'x roma ri Nata' chuka'. C'ajari' ri Nata' y ren can xkojpe riq'uin y xtaka'an kocho pa ránima.
JOH 14:24 Ri man yirojo' ta, man nu'on ta ri nu'ij ri nutzij che. Y ri tzij ri ic'oxan wiq'uin ren, man wichi ta ren; can ja ri Nata' ri takayon-pe wichi, ja raja' ri yoyo'n-pe ri tzij re' chue.
JOH 14:25 Y ronojel ri tzij re', can jenuk'alajin-pe chiwech.
JOH 14:26 Y cuando ren manak chic xquic'ue' iwiq'uin, ri Nata' xtutak-pe ri Espíritu Santo chi jixruto'. Y ja raja' ri xtic'ue' iwiq'uin pa nuq'uiexel. Y raja' chuka' xquixrutijoj y xtunataj chiwe ronojel ri tzij ri jenu'in can ren chiwe.
JOH 14:27 Ri uxlanen ri c'o wiq'uin ren, ninya' can chiwe. Ri uxlanen ri ninya' can ren pa tak iwánima, man anche'l ta oc ri uxlanen ri niquisuj ri winak ri man quiniman ta ri Dios. Can man tuch'ujrisaj-ri' ri iwánima, y man tixi'j-iwi' chuka'.
JOH 14:28 Xic'oxaj ri xin-ij yan chiwe: Ren can xquibe-wi, pero yitzolaj chic pe iwiq'uin. Y xa ta yinijo', niquicot ta iwánima, roma ren can riq'uin ri Nata' yitzolaj-wi-e. Raja' c'o más ruk'ij chinuech ren.
JOH 14:29 Re' ninya' yan can rutzijol chiwe, chi quiri' cuando xtapon ri k'ij ri', xtinimaj-wi ri nu'in can chiwe.
JOH 14:30 Y cami xa man q'uiy ta chic ri tzij ri xtin-ij can chiwe, roma ri tiempo xa man q'uiy ta chic. Ri Satanás ri rajawal ri rech-ulef xa nuk'alajij yan pe ri'. Raja' man jun ruk'a' chuij.
JOH 14:31 Pero ren can nin-en ri nrojo' ri Nata', chi quiri' ri winak chech-ulef tiquitzu' chi ren can ninjo' ri Nata'. Quixcataj y kojel-e we', xcha' chique.
JOH 15:1 C'ajari' ri Jesús xu'ij: Ja ren ri ketzij mata uva, y ri Nata' jari' ri nisamajin richi ri uva re'.
JOH 15:2 Cuando jun mata uva jec'o ruk'a' ri man niquiya' ta quiwech, ye'leses-e. Y ri ruk'a' ri can niquiya' quiwech, yejosk'is utz, chi quiri' niquiya' más quiwech. Can quiri' chuka' ren. Ri Nata' yerutzu' conojel ri jec'o wiq'uin y yerulesaj-e ri man niwachin ta quic'aslen. Y ri niwachin ri quic'aslen, yerujosk'ij más chi quiri' niwachin más quic'aslen.
JOH 15:3 Rix ri can nuk'alajin ri tzij chiwech, can jix ch'ajch'oj chic roma ri tzij re'.
JOH 15:4 Can siempre quixc'ue' wiq'uin, chi quiri' ren can yic'ue' chuka' iwiq'uin. Roma ri ruk'a' ri uva man nuya' ta rech, xa man c'o ta chirij ri rakan. Xa can nic'atzin chi ri ruk'a' ri uva nic'ue' chirij ri rakan, chi quiri' nuya' rech. Can quiri' chuka' rix, can nic'atzin chi siempre quixc'ue' wiq'uin.
JOH 15:5 Ja ren ri mata uva, y ja rix ri ruk'a'. Ri can siempre c'o wiq'uin y ren riq'uin raja', ri ruc'aslen can xtiwachin. Roma ri man c'o ta wiq'uin, man jun ri xtitiquier xtu'on.
JOH 15:6 Ri man nic'ue' ta wiq'uin, xtu'on anche'l ri ruk'a' uva ri man niquiya' ta quiwech. Ye'leses-e, y cuando je chaki'j chic, yebemol-pe, yeq'uiak pa k'ak', y chiri' yec'at-wi.
JOH 15:7 Pero xa rix can xquixc'ue' wiq'uin, y xtiben ri nin-ij chiwe; can tic'utuj che ri Dios ri nurayij ri iwánima, y can xtibanataj. Ri Dios can xtuya-pe chiwe ri nic'utuj.
JOH 15:8 Xa niwachin utz ri ic'aslen, can k'alaj-wi chi can ketzij jix nu-discípulos. Y romari' ri xquietz'eto iwichi, can xtiquiya' ruk'ij ri Nata'.
JOH 15:9 Can anche'l yirojo' ri Nata' Dios, can quiri' chuka' jixinjo' ren. Can siempre quixc'ue' wiq'uin chi quiri' can xquixinjo' ronojel tiempo.
JOH 15:10 Y xa rix niben ri nin-ij chiwe, xquixc'ue' wiq'uin roma can siempre xquixinjo'. Anche'l ri nubanon ren riq'uin ri Nata', ren can nin-en ri nu'ij raja', romari' yalan yirojo'.
JOH 15:11 Y ronojel ri nu'in chic chiwe, xenbij chi quiri' niquicot ri iwánima, can anche'l yiquicot ren. Y can ta riq'uin ronojel iwánima xquixquicot c'a.
JOH 15:12 Y ren ninchelebej chiwe chi can tijo-iwi', can anche'l jixinjo' ren.
JOH 15:13 Roma ri jun ri can nuya' ri ruc'aslen pa quiq'uiexel ri je ru-amigos, k'alaj chi can yerojo' riq'uin ronojel ránima; y can man jun chic winak c'o ri yerojo' más que chech ri jun ri nu'on quiere'.
JOH 15:14 Y rix can jix nu-amigos, xa niben ronojel ri nin-ij ren chiwe.
JOH 15:15 Roma ren can jix nu-amigos nubanon yan chiwe, roma can ronojel ri ruk'alajin ri Nata' chue, ren can xink'alajij chuka' chiwe rix. Man jix nusamajel ta chic. Roma jun samajel man reta'n ta anchique nunojij ri ru-patrón. Ren man quiri' ta chic nubanon chiwe.
JOH 15:16 Ri xcha'on iwichi rix, ja ren, y man ja' ta rix ri xixcha'on wichi ren. Y ren xixincha' chi jixintak chi niben ri nusamaj y chuka' chi niwachin utz ri ic'aslen, y re' can chi ronojel tiempo; chi quiri' ri anchique xtic'utuj che ri Nata' pa nubi', raja' can xtuya-pe chiwe.
JOH 15:17 Can ninchelebej c'a chiwe, chi can tijo-iwi'.
JOH 15:18 Y xa itzel jixtz'et coma ri winak ri man quiniman ta ri Dios, toka pa iwi' chi can man xe ta chiwe rix quiri' ni'an, xa can quiri' chuka' quibanon-pe chue ren.
JOH 15:19 Xa ta rix jix junan quiq'uin ri winak ri man quiniman ta ri Dios, can jixquijo' ta. Pero cami itzel jixquitzu', roma man jix junan ta chic quiq'uin, y roma ja ren xicha'on-pe iwichi chiquicojol reje'.
JOH 15:20 Can toka pa iwi' chi we' chech-ulef man ja' ta ri samajel ri más c'o ruk'ij chech ri rajaf ri samaj. Y xa ren ri jin Iwajaf, itzel yitz'et coma ri winak y man utz ta ri niqui'en chue, rix chuka' can quiri' xti'an chiwe. Y xa can quibanon-pe ri nu'ij ri nutzij, can xtiqui'en chuka' ri ni'ij rix chique.
JOH 15:21 Pero ronojel re' can xtiqui'en chiwe roma man quieta'n ta rech ri Dios ri takayon-pe wichi. Can itzel jixquitzu', roma wiq'uin ren iyo'n iwánima.
JOH 15:22 Y xa man ta xipe ren chech-ulef chi xonk'alajij-ka ri nutzij, manak ta k'alaj chi can c'o quimac. Pero cami, roma ren can xipe chech-ulef, reje' can manak xquietiquier xtiqui'ij chi can man jun quimac.
JOH 15:23 Ri can itzel yetz'eto wichi, can man xe ta ren ri itzel jinquitzu', xa can quiri' chuka' niqui'en che ri Nata'.
JOH 15:24 Ren jenubanon nimalaj tak samaj ri man jun banayon chiquiwech. Y reje' xquitzu' ri samaj re', pero man jinquiniman ta. Xa itzel jinquitzu' y chuka' itzel niquitzu' ri Nata'. Y romari' man jun xti'in chi manak rumac.
JOH 15:25 Ronojel re' can nibanataj, roma can quiri' ri tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios ri yo'n chique. Chupa ri rutzij ri Dios, can nu'ij: Itzel xinquitzu', más que man jun numac. Quiri' nu'ij chupa ri rutzij ri Dios.
JOH 15:26 Pero cuando ren xquitzolaj chic chila' riq'uin ri Nata', xtintak-pe ri Espíritu Santo ri xtito'n iwichi, y raja' can xquiruk'alajij, y chuka' xquixrutijoj riq'uin ri ketzij. Y raja' riq'uin ri Nata' xtipe-wi.
JOH 15:27 Y rix can xquinik'alajij chuka', roma can pa ruticribel-pe jixc'o-pe wiq'uin.
JOH 16:1 Y ronojel re' xin-ij chiwe, chi quiri' man jun chiwe rix ri xtitzak.
JOH 16:2 Roma can xquixkotex-pe pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y can xtapon-wi chuka' ri k'ij cuando ri winak xtiquinojij chi rusamaj ri Dios niqui'en roma jixquicamisaj.
JOH 16:3 Quiere' xtiqui'en ri winak, roma can man quieta'n ta rech ri Nata' y man quieta'n ta chuka' nuech ren.
JOH 16:4 Can ronojel re' nin-ij can chiwe, chi quiri' cuando xtapon ri k'ij, man xti'ij ta chi ren man xinya' ta rutzijol chiwe. Y xtoka pa iwi' chi can ketzij-wi ri xin-ij can chiwe. Ronojel re' man jenu'in ta chiwe antes, roma can jinc'o-pe iwiq'uin.
JOH 16:5 Pero cami, can ja' yibe riq'uin ri takayon-pe wichi. Y man jun chiwe rix nic'utun-pe chue: ¿C'a anchi' c'a xcatapon-wi?
JOH 16:6 Pero rix man jun nic'utuj chue, xa nojinak ri iwánima riq'uin bis, roma ri xin-ij chiwe.
JOH 16:7 Pero ren can ketzij ri nin-ij chiwe: Can utz nu'on chiwe chi yibe yan; roma xa manak xquibe, manak xtoka ri Espíritu Santo ri nito'n iwichi. Pero xa yibe yan, can ja' nintak-pe.
JOH 16:8 Y cuando xtoka ri Espíritu Santo, can xtuk'alajij chiquiwech ri winak ri man quiniman ta ri Dios chi can c'o-wi quimac, chi can c'o jun chojmilaj bey chi c'aslen, y chi ri Dios can xquieru'on juzgar ri winak.
JOH 16:9 Raja' xtuk'alajij chiquiwech ri winak chi can c'o quimac, roma man jinquinimaj ta.
JOH 16:10 Can ja ri chojmilaj bey chi c'aslen ri xtuk'alajij chiquiwech, roma ren riq'uin ri Nata' yinapon-wi. Y rix man xquinitzu' ta chic.
JOH 16:11 Y chuka' raja' can xtuk'alajij chi ri Dios can xquieru'on juzgar ri winak, roma cami ri Satanás, ri rajawal ri rech-ulef x-an yan juzgar.
JOH 16:12 Can c'a q'uiy ri man nin-ij ta can chiwe, roma cami can man jixtiquier ta niben entender.
JOH 16:13 Pero cuando xtipe ri Espíritu Santo, can xquixrutijoj y xquixruc'uaj chupa ri ketzij. Raja' can man ruyon ta xtisamaj; roma ri tzij ri xtu'ij chiwe, can ja ri je-bin-pe che chicaj. Y romari' raja' xquieruk'alajij chiwe ri xquiebanataj chupa ri tiempo ri c'o chiwech apo.
JOH 16:14 Y raja' can xtuya' nuk'ij ren; roma ronojel ri xtuk'alajij chiwech, can chuij ren y chirij ri nusamaj.
JOH 16:15 Can ronojel ri c'o riq'uin ri Nata', can wichi ren chuka', y romari' ren xin-ij yan chi ronojel ri xtuk'alajij ri Espíritu Santo chiwech, can chuij ren y chirij ri nusamaj.
JOH 16:16 Cami xe chic juba' tiempo xquinitzu', roma yibe; pero xtik'ax chic juba' tiempo, y ja xquinitzu' chic jun mej (bey); c'ajari' xquitzolaj chic chila' riq'uin ri Nata' Dios, xcha' ri Jesús.
JOH 16:17 Y jujun chique ri ru-discípulos xquic'utula' chiquiwech: ¿Anchique c'a ri xrojo' xu'ij chake riq'uin ri tzij ri xeru'ij? Cami xe chic juba' tiempo xquinitzu', roma yibe; pero xtik'ax chic juba' tiempo, y ja xquinitzu' chic jun mej (bey); c'ajari' yitzolaj chic chila' riq'uin ri Nata' Dios, xecha' ri discípulos chiquiwech.
JOH 16:18 Ri discípulos niqui'ij chuka' chiquiwech: ¿Anchique c'a nrojo' nu'ij ri rutzij, xe chic juba' tiempo? Xa man yeka'an ta entender ri rutzij, yecha'.
JOH 16:19 Y ri Jesús can ch'anin xuna'ej chi ri ru-discípulos c'o ri niquijo' niquic'utuj che, romari' raja' xu'ij: Rix nijo' nina'ej anchique ri xin-ij, chi cami xe chic juba' tiempo xquinitzu', roma yibe; pero xtik'ax chic juba' tiempo, y ja xquinitzu' chic jun mej (bey).
JOH 16:20 Can ketzij nin-ij chiwe: Rix can xquixok' y xquixbison roma ronojel ri xti'an chue ren. Pero ri winak ri man quiniman ta ri Dios xquiequicot romari'. Pero más que rix nim ri bis ri c'o pa tak iwánima, ri bis xa xtijalataj, y pa ruq'uiexel ri bis xa xquixquicot.
JOH 16:21 Ri bis ri' junan riq'uin ri ruquiy ri nuna' jun ixok cuando napon ri k'ij chi nic'ue' ral. Cuando ri ac'ual xalex yan, ri te'j ri' man noka ta chic pa ruwi' anchique sufrimiento ri xuk'axaj, xa yalan niquicot yan chic roma xalex jun chic ac'ual chech-ulef.
JOH 16:22 Quiri' chuka' rix, cami c'o bis pa tak iwánima, pero xa can yipe chic jun mej (bey) iwiq'uin chi jixontzu-ka. Y cuando xquipe iwiq'uin, ja' xtiquicot chic jun mej (bey) ri iwánima, y ri' can man jun xtitiquier xtilesan pa tak iwánima.
JOH 16:23 Y chupa ri k'ij ri', man chue ta ren xtic'utuj-wi ronojel ri nirayij. Pero can ketzij nin-ij chiwe, chi ronojel ri xtic'utuj che ri Nata' pa nubi' ren, raja' can xtuya-wi-pe chiwe.
JOH 16:24 Y c'a cami can man jun ex ic'utun che ri Nata' pa nubi'. Can tic'utuj c'a, y xtiyo'x chiwe ri nic'utuj. Chi quiri' can utz xtiquicot ri iwánima.
JOH 16:25 Ronojel ri nu'in chic chiwe, can cuesta chi niben entender, pero xtoka ri k'ij cuando man quiri' ta chic xquich'o'n iwiq'uin. Xa can k'alaj chic ri rubixic xtin-en chiwe chirij ri Nata' Dios.
JOH 16:26 Y chupa ri k'ij ri', can pa nubi' ren xtic'utuj che ri Nata', y raja' can xtuya-pe chiwe ri nic'utuj che. Y can man ja' ta chic ren xquic'utun pa iq'uiexel che ri Nata'.
JOH 16:27 Roma ri Nata' can xtuya' chiwe ri nic'utuj che, roma yalan jixrojo'. Y raja' yalan jixrojo', roma rix yinijo' ren y ninimaj chi ren riq'uin raja' jin-petenak-wi.
JOH 16:28 Can riq'uin ri Nata' Dios jin-petenak-wi, chi xinoka chech-ulef. Y cami can riq'uin raja' yitzolaj-wi, y ninya' can ri rech-ulef, xcha' ri Jesús.
JOH 16:29 Y ri ru-discípulos xqui'ij che: Can ketzij-wi chi cami man cuesta ta chic naka'an entender ri xa'ij, cami xa can k'alaj ronojel ri xa'ij.
JOH 16:30 Cami naka'an entender chi ret can ronojel natzu' y ronojel chuka' aweta'n. Man nic'atzin ta chi c'o anchique nakac'utuj chawe, roma can aweta'n ri nakanojij. Y romari' roj can nakanimaj-wi chi riq'uin ri Dios jat-petenak-wi, xecha'.
JOH 16:31 Y ri Jesús xu'ij chique ri discípulos: ¿Can ninimaj cami?
JOH 16:32 Roma can ketzij nin-ij chiwe chi ri jun k'ij ri' can nipe-wi, y can hora chic, chi rix xtitaluj-e-iwi' y xa xquiniya' can nuyon ren. Pero can man nuyon ta chuka' xquic'ue' can, roma ri Nata' can c'o-wi wiq'uin.
JOH 16:33 Y ronojel re', can xink'alajij yan can chiwe, chi can c'o ta ri uxlanen pa tak iwánima. Y ri uxlanen ri' xtic'ue' pa tak iwánima, xa can iyo'n iwánima wiq'uin. Y nin-ij can chuka' chiwe, chi can xtiwil-wi sufrimiento pa ic'aslen. Pero roma ren xich'acon yan chirij ri Satanás ri rajawal ri rech-ulef, romari' can tic'ue' iwuchuk'a'.
JOH 17:1 Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel re', xtzu'n chicaj chi xu'on orar, y xu'ij: Nata' Dios, ri nu-hora can ja' xapon. Cami can tabana' chue ren ri Awalc'ual chi nik'alajin ri nuk'ij; chi quiri', ren ri Awalc'ual can ja' chuka' xtin-en awiq'uin ret, chi can xtik'alajin ri ak'ij.
JOH 17:2 Roma can ajachon-pe uchuk'a' pa nuk'a' chi can yic'ue' pa quiwi' conojel winak y chi ninya' ri c'aslen ri man niq'uis ta chique ri winak ri can je'ayo'n chic chue.
JOH 17:3 Y ri c'aslen ri man niq'uis ta, ja ri niquitemaj awech ret Nata' Dios y chuka' niquitemaj nuech ren. Roma ja ret ri ketzij Dios y man jun chic Dios c'o, y ja ren ri Jesucristo ri xinatak-pe chech-ulef.
JOH 17:4 Roma ri samaj ri xin-en we' chech-ulef, xk'alajin ri ak'ij. Y xinq'uis yan chuka' ronojel ri samaj ri acheleben-pe chue.
JOH 17:5 Cami c'a, Nata' Dios, can tabana' chi nic'ue' chic jun mej (bey) ri nuk'ij awiq'uin, chicaj. Can anche'l ri nuk'ij ri xc'ue' na'ey cuando xic'ue' awiq'uin cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef.
JOH 17:6 Roma ri achi'a' ri can je'acha'on chic pe ret chiquicojol ri quiyo'n cánima riq'uin ri rech-ulef, chue ren xe'aya-wi cami, y ren can xatink'alajij chiquiwech. Ri achi'a' re', can je awichi ret, romari' xe'aya' chue ren. Y reje' can quichajin ri atzij.
JOH 17:7 Ri achi'a' re', chuka' can quieta'n chic chi ronojel ri ayo'n-pe chue, can ja ret ri xayo'n-pe.
JOH 17:8 Roma can ja ri tzij ri ayo'n-pe chue chi nink'alajij, can jari' ri xink'alajij chiquiwech ri achi'a' re'. Y reje' can xquic'on-wi ri atzij pa tak cánima, y can xquitemaj-wi chi ketzij chi awiq'uin ret Nata' Dios jin-petenak-wi. Can xquinimaj chi ja ret ri jat-takayon-pe wichi.
JOH 17:9 Can ninc'utuj chawe pa quiwi' reje' cami, y man pa quiwi' ta ri winak ri man jatquiniman ta. Can pa quiwi' ri achi'a' ri xe'aya' chue ninc'utuj chawe, roma can je awichi ret chuka'.
JOH 17:10 Y conojel ri can je wichi ren, can je awichi ret chuka', y ri je awichi ret, can je wichi ren chuka'. Y ren can xk'alajin yan ri nuk'ij, coma ri achi'a' ri xe'aya' chue.
JOH 17:11 Lok'olaj Nata' Dios, pa ak'a' yenjach-wi can ri achi'a' ri xe'aya' chue. Quie'achajij, chi quiri' can junan ta cánima y xe jun ta niqui'en. Can niqui'en ta anche'l kabanon roj, roma roj can xe jun kabanon. Can quie'achajij c'a, roma reje' c'a yec'ue' can chech-ulef, y ren xa can yitzolaj yan e awiq'uin.
JOH 17:12 Y ren, can jenuchajin-pe ri achi'a' ri xe'aya' chue. Ri tiempo ri xic'ue-pe quiq'uin chech-ulef, can xenchajij riq'uin ri awuchuk'a'. Y can man jun ri xsatz (xsach) can chique, can xe ri jun ri can itzel xu'on y ja ri camic xucha'; chi nibanataj anche'l ri tz'iban can chupa ri atzij.
JOH 17:13 Ren, can ja' yitzolaj awiq'uin, Nata' Dios, pero roma c'a yic'ue' na juba' chech-ulef, ninc'utuj chawe pa quiwi', roma ninjo' chi utz niquicot can ri cánima. Can anche'l yiquicot ren.
JOH 17:14 Ri achi'a' ri xe'aya' chue, can nuyo'n-wi ri atzij chique. Romari' ri winak ri man jatquiniman ta, can itzel xequitzu'; roma ri achi'a' ri xe'aya' chue, man je richi ta chic ri rech-ulef. Reje' can je anche'l chic ren, roma ren man jin richi ta ri rech-ulef.
JOH 17:15 Man ninc'utuj ta chawe chi quie'alesaj-e chech-ulef. Ri ninc'utuj chawe, xe chi quie'ato' chech ri Satanás y man taya' lugar chi yeruch'ec.
JOH 17:16 Ri achi'a' ri xe'aya' chue, can man je richi ta ri rech-ulef. Can je anche'l ren. Ren man jin ta richi ri rech-ulef chuka'.
JOH 17:17 Can tabana' chique chi niquijach-qui' más chupa ri atzij. Ri atzij jari' ri ketzij.
JOH 17:18 Y can anche'l ri xa'an-pe chue ren chi xinatak-pe chi nin-en ri asamaj chech-ulef, can quiri' chuka' nin-en ren chique ri achi'a' ri xe'aya' chue. Can jenutakon-wi chi niqui'en ri asamaj chech-ulef.
JOH 17:19 Coma reje', ren can ninjach-wi' pa ak'a', chi quiri' jari' niqui'en reje' chuka'. Can tiquijacha-qui' pa ak'a' chi yec'ue' chupa ri ketzij.
JOH 17:20 Nata' Dios, ren man xe ta pa quiwi' ri achi'a' xe'aya' chue ninc'utuj chawe, xa can quiri' chuka' ninc'utuj chawe pa quiwi' conojel ri xquieniman wichi; ri can xquinquinimaj roma ri tzij ri xtitzijos chique;
JOH 17:21 chi conojel can junan ta cánima. Can xe ta jun xtiqui'en, can anche'l kabanon roj. Roma ret Nata' Dios can jatc'o wiq'uin, y ren can jinc'o awiq'uin ret. Quiri' ninjo' chi niqui'en ta reje' kaq'uin roj. Y quiri' can ta nik'alajin chiquiwech ri winak ri man jatquiniman ta, chi ren, can ja ret ri xatako-pe wichi.
JOH 17:22 Ren can xinya' yan chique ri ayo'n-pe ret chue. Reje' c'o chic quik'ij chuka', anche'l ri abanon-pe chue ren; chi quiri' can xe ta jun xtiqui'en, anche'l kabanon roj; roma roj xe jun kabanon.
JOH 17:23 Can xquic'ue-wi quiq'uin reje' y ret wiq'uin ren, chi quiri' reje' can xe jun xtiqui'en. Y coma reje' ri winak ri man jatquiniman ta, xtiquitemaj chi ren can ja ret Nata' Dios ri xatako-pe wichi. Y romari' chuka' xtiquitemaj ri winak chi can ye'ajo-wi, anche'l yinajo' ren.
JOH 17:24 Nata' Dios, ren can ninjo' chi conojel ri je'ayo'n chue xquiebec'ue' ta wiq'uin chicaj, chi niquitzu' ta ri nuk'ij ri ayo'n, roma xinajo' yan cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef.
JOH 17:25 Nata' Dios, ret ri jat choj riq'uin ronojel, ri winak ri man jatquiniman ta man quieta'n ta awech. Pero ren, can weta'n awech, y ri achi'a' ri xe'aya' chue, can xquitemaj chuka' chi ja ret ri xatako-pe wichi.
JOH 17:26 Can xatink'alajij chiquiwech, y can xcatink'alajij más; chi quiri' can anche'l yinajo' ren, can quiri' chuka' xquie'ajo' reje', y chuka' ren can xquic'ue' ta quiq'uin reje'.
JOH 18:1 Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel re', raja' y ri ru-discípulos xe'el-pe, y xquik'axaj ri rakan-ya' co'l oc ri ni'ix Cedrón che, y xe'oc-apo pa jun ulef ri c'o chiri'.
JOH 18:2 Ri Judas ri nijacho richi ri Jesús, can reta'n anchi' c'o-wi ri ulef ri anchi' xe'apon-wi ri Jesús y ri ru-discípulos, roma ri Jesús q'uiy mej (paj) jeruc'uan ri ru-discípulos chiri'.
JOH 18:3 Romari' ri Judas chupa ri lugar ri' xeruc'uaj-wi q'uiy soldados y jujun chique ri chajinel ri xequiya-e ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos. Ri soldados y ri chajinel can quic'ualo'n antorchas chi niquitzu' quibey y chuka' jequic'ualo'n ronojel ri yec'atzin chi ayowal.
JOH 18:4 Y ri Jesús can reta'n-wi anchique ri xtibanataj riq'uin. Romari' can xeberuc'ulu' ri je-petenak y xuc'utuj chique: ¿Ancu'x (Anchique) nicanoj? xcha' chique.
JOH 18:5 Reje' xqui'ij: Ri Jesús aj-Nazaret, xecha'. Y Jesús xu'ij chique: Ja ren ri', xcha'. Y ri Judas ri nijacho ri Jesús, can c'o-apo chuka' chiquicojol ri winak ri'.
JOH 18:6 Y cuando ri Jesús xu'ij chique: Ja ren; ri winak xquijic'-qui' chiquij, y xetzak pa ulef.
JOH 18:7 Y ri Jesús xuc'utuj chic jun mej (bey) chique: ¿Ancu'x (Anchique) ri nicanoj? xcha'. Y ri winak ri' xqui'ij chic: Ri Jesús aj-Nazaret, xecha'.
JOH 18:8 Y ri Jesús xu'ij chique: Can xic'oxaj yan ri xin-ij chiwe chi ja ren. Y xa ja ren ri yinicanoj, tiya' lugar chique ri jec'o wiq'uin chi quiebe, xcha'.
JOH 18:9 Quiri' xu'ij ri Jesús, chi quiri' nibanataj anche'l ri ru'in can. Raja' ru'in: Chique ri achi'a' ri xe'aya' chue, man jun xsatz can (xsach can) chique.
JOH 18:10 Pero ri Simón Pedro ruc'uan ru-espada, y xulesaj chi xuya' che ri jun rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij. Ri Simón Pedro xulesaj ruxiquin derecha ri achi rubinan Malco.
JOH 18:11 Pero ri Jesús xu'ij che ri Simón Pedro: Tayaca' la espada; ¿ret nanojij chi roma la xa'an, ren can yicolotaj chech ri sufrimiento ri c'o chupa ri copa ri ruyo'n ri Nata' chue? xuche'x.
JOH 18:12 Y can ja' xepe q'uiy soldados y ri qui-jefe, y ri chajinel ri jequiyo'n-pe ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquitz'om ri Jesús y xquixim-e.
JOH 18:13 Na'ey xquic'uaj-e ri Jesús chech ri jun achi ri rubinan Anás, roma ri Anás rujinan ri Caifás. Y ri tiempo ri' ri Caifás jari' ri sacerdote ri más c'o ruk'ij.
JOH 18:14 Y can ja ri Caifás ri' ri biyon chique ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, más utz chi xe jun ri nicom pa quiq'uiexel conojel ri quiwinak.
JOH 18:15 Ri Simón Pedro y jun chic discípulo can jequitzekleben-e ri winak ri quic'uan ri Jesús, roma ja ri Jesús quitzekleben-e. Ri jun chic discípulo can etaman rech roma ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, romari' choj xoc-apo chojay chi ri rocho ri sacerdote ri más c'o ruk'ij.
JOH 18:16 Pero ri Pedro man xoc ta apo, xa xc'ue' can chiri' chi-puerta. Y ri discípulo ri etaman rech roma ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xbe'el-pe y xch'o'n riq'uin ri ixok ri nuchajij ri puerta y xucusaj-apo ri Pedro.
JOH 18:17 Y ri ixok ri' xu'ij che ri Pedro: ¿Man ja' ta ret chuka' jun discípulo chi ri achi ri c'amon-pe? xcha' che. Pero raja' xu'ij: Ren man jin ta discípulo chi ri achi ri', xcha'.
JOH 18:18 Ri samajel ri jec'o chupa ri jay ri' y ri je chajinel ri xquic'om-pe ri Jesús, quiboxon jun k'ak' y je-pa'l-apo chech chi niquimak'-qui' roma ri tef. Y chuka' ri Pedro pa'l-apo chiquicojol, rumak'on-apo-ri' chuchi' ri k'ak'.
JOH 18:19 Ri Anás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, c'o ri xuc'utuj-apo che ri Jesús, raja' xuc'utuj che chirij ri yetzekleben richi y chuka' xuc'utuj che chirij ri yeruc'ut chiquiwech ri winak.
JOH 18:20 Xpe ri Jesús xu'ij: Man weta'n ta anchique roma man ac'oxan ta, roma ren can k'alaj jin-ch'o'inak-wi chique conojel winak. Jin-ch'o'inak chiquiwech pa rocho ri Dios y pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' conojel ri kawinak israelitas chi niquic'oxaj ri rutzij ri Dios. Can k'alaj jin-ch'o'inak-wi chique.
JOH 18:21 ¿Anchique roma ret xa chue ren nac'utuj-wi? Tac'utuj chique ri xec'oxan wichi. Tac'utuj chique anchique ri jenu'in. Y tatzu' na pe', reje' can quieta'n anchique ri nu'in ren chique.
JOH 18:22 Y cuando ri Jesús ru'in chic ka ri', jun chique ri chajinel ri c'o-apo chiri' chunakaj xupak' rupalaj ri Jesús y xu'ij che: ¿Anchique roma quiela' na'ij-apo che la sacerdote ri más c'o ruk'ij?
JOH 18:23 Pero ri Jesús xu'ij che ri chajinel ri': Xa c'o jun tzij ri man ja' ta rubixic xin-en-apo che, tak'alajij anchique ri man utz ta ri xin-ij-apo. Y xa ronojel ri xin-ij-apo utz, ¿anchique roma xinach'ey? xcha' ri Jesús.
JOH 18:24 Y ri Jesús ximon xtak-e roma ri Anás c'a chech ri Caifás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij chupa ri tiempo ri'.
JOH 18:25 Y ri Pedro pa'l-apo chuchi' ri k'ak' numak'-ri'. Y jec'o ri xec'utun che: ¿Man jat ta jun ru-discípulo ri achi la'? xecha' che. Y raja' xa xrewaj, roma xu'ij: Ren man jin ta ru-discípulo la jun achi la', xcha'.
JOH 18:26 Y jun chique ri rusamajel ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, rach'alal juba' ri achi ri xleses ri ruxiquin roma ri Pedro, xuc'utuj che ri Pedro y xu'ij: ¿Man ja' ta ret ri xatintzu' ri jatc'o riq'uin ri Jesús chiri' anchi' xbekac'ama-pe? xcha' che.
JOH 18:27 Pero ri Pedro xrewaj chic jun mej (bey) chi raja' jun discípulo chi ri Jesús. Y ja' xbetzirin-pe (xbesiq'uin-pe) ri gallo.
JOH 18:28 Y chiri' pa rocho ri Caifás c'o-wi ri Jesús chi ni'an juzgar. Raja' can poban-apo chech ri Caifás. Y chiri' xel-wi-e chi ne'jach pa ruk'a' ri Pilato ri gobernador, ri c'o pa ru-palacio. Y c'a cumaj yan cuando xbanataj ri'. Ri je-uc'uayon-apo ri Jesús man xe'oc ta apo ri pa palacio, chi quiri' man niquitz'iluj ta ri quic'aslen. Y chuka' chi quiri' reje' yetiquier niquitaj ri nitej chupa ri quinimak'ej ri ni'ix pascua che.
JOH 18:29 Y ri Pilato xbe'el-pe y xuc'utuj chique ri je-uc'uayon-apo ri Jesús: ¿Anchique ri sujunic ri ic'amon-pe chirij ri jun achi re'? xcha' chique.
JOH 18:30 Y ri winak ri je-uc'uayon-apo ri Jesús xqui'ij che: Xa ta ri achi re' manak ta rumac, man ta xokaya' chawech chi na'an juzgar, xecha' che.
JOH 18:31 Y ri Pilato xu'ij chique: Tic'uaj chic e ri achi re' y tibana' juzgar rix anche'l ri nu'ij ri i-ley, xcha' raja'. Pero ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij che: Roj jojtiquier naka'an, pero man jun nic'atzin ri naka'ij chi ticamises chech cruz jun winak.
JOH 18:32 Y can quiri' nibanataj anche'l ri ru'in chic ri Jesús, chi anchique modo xticamises.
JOH 18:33 Y ri Pilato xoc chic apo ri pa ru-palacio. Y xroyoj ri Jesús y xuc'utuj che: ¿Ja ret ri qui-Rey ri israelitas? xcha' raja'.
JOH 18:34 Pero ri Jesús xu'ij che ri Pilato: ¿Ri nac'utuj chue, awiq'uin ret petenak-wi, o xa ch'aka chic winak ri xe'in chawe? xcha'.
JOH 18:35 Y ja' cuando ri Pilato xu'ij che ri Jesús: Ren man jin israelita ta, romari' man jun anchique nu'on chue xa jat qui-rey o manak. Ja ri awinak y ri nimalaj tak sacerdotes ri xejacho awichi pa nuk'a'. ¿Anchique ch'a'oj abanon?
JOH 18:36 Y ri Jesús xu'ij che ri Pilato: Ren man jin ta rey chi ri rech-ulef. Roma xa ta jin rey chi ri rech-ulef, ri winak ri yetzekleben wichi niqui'en ta ayowal, chi quiri' man yijach ta e pa quik'a' ri achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri nuwinak israelitas. Ren can man jin rey ta chi ri rech-ulef.
JOH 18:37 Y ri Pilato xuc'utuj che ri Jesús: ¿Entonces ret can jat Rey-wi? xcha'. Y ri Jesús xu'ij che: Ja', can quiri-wi; ren can jin Rey-wi anche'l ri xa'ij. Can romari' xinalex chech-ulef y chi nink'alajij ri ketzij chiquiwech ri winak. Y conojel ri can yeniman ri ketzij, niqui'en-wi ri nin-ij ren chique, xcha'.
JOH 18:38 Y ri Pilato xuc'utuj chic che ri Jesús: ¿Anchique ri' ri ketzij? Y cuando ru'in chic can quiri' che ri Jesús, raja' xel chic e chiri' pa palacio chi xbech'o'n chique ri winak israelitas y xu'ij chique: Ren man jun ch'a'oj ninwil chi rubanon ta ri jun achi re'.
JOH 18:39 Pero juna-juna' chupa ri k'ij chi ri pascua, rix nic'utuj chue chi tinsk'opij-e jun chique ri jec'o pa cárcel. ¿Y cami anchique nijo'? ¿Nijo' chi ninsk'opij-e ri i-Rey rix israelitas? xcha' chique.
JOH 18:40 Pero ri winak ri', can riq'uin ronojel quichuk'a' xech'o'n chic apo che ri Pilato y xqui'ij: La achi la' manak nakajo' roj, ja ri Barrabás task'opij-e, xecha'. Y ri Barrabás xa jun achi elek'om.
JOH 19:1 Y romari' ri Pilato, ri gobernador, xu'ij chi tich'ay ri Jesús.
JOH 19:2 Y ri soldados xquipach'uj jun k'ayis ri yalan ruq'uixal. Anche'l jun corona xqui'en che, y xquiya' pa rujolon ri Jesús. Y xquiya' chuka' jun tziak morado chirij ri Jesús, anche'l ri yequicusaj ri reyes.
JOH 19:3 C'ajari' ri soldados xqui'ij-apo che ri Jesús: ¡Can caquicot, ret qui-Rey ri israelitas! yecha' che. Y can xquipak'ala' rupalaj.
JOH 19:4 Ri Pilato xel chic pe jun mej (bey) pa ru-palacio chi xoch'o'n chiquiwech ri winak, y raja' xu'ij chique: Titzu', ja' achi re' ninlesaj-pe chiwech, chi tina'ej chi raja' man jun ruch'a'oj ninwil, xcha'.
JOH 19:5 Y cuando ri Jesús xbe'el-pe, rucusan ri anche'l corona ri banon che ri k'ayis ri q'uiy ruq'uixal, y ri tziak morado. Y ja' cuando ri Pilato xu'ij: Jare' ri achi, xcha' chique.
JOH 19:6 Can xe xquitzu' ri Jesús, ri nimalaj tak sacerdotes y ri chajinel, can riq'uin ronojel quichuk'a' xech'o'n y xqui'ij: ¡Ticamises chech cruz! ¡Ticamises chech cruz! xecha'. Ja' cuando ri Pilato xu'ij chique: Ren man jun ch'a'oj ninwil chirij, chi nintak rucamisaxic chech cruz. Y xa jixtiquier niben juzgar rix chi nitak rucamisaxic chech cruz, to'ic'ama' c'a, xcha' raja'.
JOH 19:7 Pero ri achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xqui'ij-apo che ri gobernador: Raja' nu'ij chi Ralc'ual ri Dios, romari' utz chi nicamises, roma can quiri' nu'ij ri ka-ley, xecha'.
JOH 19:8 Ri Pilato can ruxi'n yan ri', y cuando xuc'oxaj ri xqui'ij ri winak chi ri Jesús nu'ij chi Ralc'ual ri Dios, xuxi'j-ka más ri'.
JOH 19:9 Romari' xoc chic apo pa ru-palacio y xuc'utuj che ri Jesús: ¿Anchi' cape-wi ret? xcha' che. Y ri Jesús man jun tzij xu'ij che.
JOH 19:10 Romari' ri Pilato xu'ij che ri Jesús: ¿Anchique roma man jun anchique na'ij-pe chue? Ren, c'o ri xinc'utuj chawe. ¿Man aweta'n ta chi ren yitiquier jatin-en juzgar chi jacamises chech cruz y chi jatincol chuka'? xcha'.
JOH 19:11 Y ri Jesús xu'ij: Man ta roma ri Dios ri c'o chicaj, manak ta jatiquier yinaben juzgar, y roma raja' xuya' lugar chawe, romari' can jatiquier yinaben juzgar. Y xa xquinatak pa camic, can c'o amac nawakalej, pero más nim rumac ri xjacho wichi pa ak'a', xcha' ri Jesús.
JOH 19:12 Romari' ri Pilato, ri gobernador xutaj ruk'ij chi nucol ri Jesús. Pero ri winak israelitas xech'o'n riq'uin ronojel quichuk'a', y xqui'ij: Xa xtacol-e, jat ru-enemigo ri César. Roma xabachique (xama'anchique) ri ni'in chi raja' jun rey, can itzel nutzu' ri César, xecha'.
JOH 19:13 Cuando ri Pilato xuc'oxaj ri tzij ri xqui'ij ri winak che, xuxi'j-ka-ri'. Y c'ajari' xu'ij chi tileses-pe ri Jesús. Y ri Pilato xbech'oquie-pe ri anchi' nu'on-wi juzgar; ri lugar ni'ix Empedrado che, y pa ch'abel hebreo ni'ix Gabata che.
JOH 19:14 Ri k'ij ri', ja' nitiquier-ka ri jun quinimak'ej ri israelitas, ri ni'ix pascua che, y romari' conojel winak niquinaba' yan ri xtic'atzin chique. Y pa nic'aj-k'ij la'k che ri k'ij ri' cuando ri Pilato xu'ij chique ri winak ri je-aponinak chiri': Ja' i-Rey re', xcha' chique.
JOH 19:15 Pero ri winak ri quimolon-qui', riq'uin quichuk'a' xech'o'n-apo y xqui'ij: ¡Ticamises! ¡Ticamises chech cruz! xecha-apo. Y ri Pilato xu'ij chique: ¿Ja ri i-Rey ri nijo' chi nintak rucamisaxic chech cruz? Pero ri nimalaj tak sacerdotes xa xqui'ij-apo: Xe ri César ri ka-rey roj, xecha'.
JOH 19:16 Romari' ri Pilato can xu'on ri xquic'utuj ri winak che. Xujach-e ri Jesús pa quik'a' ri xquiecamisan richi chech cruz, y reje' xquic'uaj-e.
JOH 19:17 Y ri Jesús can rutelen-e ru-cruz, rutz'amon-e bey chi ne'camises chupa ri jun lugar rubinan Calavera. Pa ch'abel hebreo, Gólgota ni'ix che ri lugar ri'.
JOH 19:18 Cuando xe'apon-e chiri' parui' ri juyu', xquibajij ri Jesús chech ri cruz. Y quiri' chuka' x-an chique je ca'i' chic achi'a'. Y pa quinic'ajal ri je ca'i' achi'a' ri' xc'ue-wi ri cruz ri anchi' xbajix-wi ri Jesús.
JOH 19:19 Y ri Pilato ri gobernador, c'o jun letrero xutz'ibaj-e, y xyo'x chutza'n ri ru-cruz ri Jesús. Ri letrero ri' nu'ij: Jesús aj-Nazaret, qui-Rey ri israelitas, nicha'.
JOH 19:20 Ri tzij ri', can je q'uiy winak yetz'eto can, roma ri lugar ri anchi' xbajix-wi ri Jesús chech ri cruz, xa can chunakaj ri tenemit Jerusalem c'o-wi. Y ri tzij ri', can pa oxi' ch'abel tz'iban-wi: Pa hebreo, pa griego y pa latín.
JOH 19:21 Romari' ri nimalaj tak sacerdotes chiquicojol ri israelitas xbequich'ojij che ri Pilato: Man ta xatz'ibaj ri tzij nu'ij: Qui-Rey ri israelitas; roma xa man quiri' ta. Xa ja raja' ri x-in. Romari' tajala' y tatz'ibaj: Ja ren yi'in chi jin qui-Rey ri israelitas, xecha'.
JOH 19:22 Pero ri Pilato xu'ij chique ri nimalaj tak sacerdotes ri': Ri xintz'ibaj yan, can nutz'iban chic. Man nic'atzin ta chi ninjal rubixic, xcha' chique.
JOH 19:23 Cuando ri soldados xquibajij yan ri Jesús chech ri cruz, xbequic'ama-pe ri rutziak ri Jesús y xquijach chiquiwech reje'. Quieji' xqui'en che, roma je quieji' reje'. Xe ri jun tziak ri ni'ix túnica che manak t'iso'n; xa quiemon y xe jun rech banon che.
JOH 19:24 Romari' reje' xqui'ij chiquiwech: Man takaretz ri jun tziak re'. Xa kalesaj suerte chirij, chi quiri' xe jun ri nuc'uan-e, xecha' reje'. Ri xbanataj riq'uin ri rutziak ri Jesús, can tz'iban-wi can chupa rutzij ri Dios. Roma chupa ri rutzij ri Dios, nu'ij: Xequijachala' ri nutziak chiquiwech y chuka' xquilesaj suerte chirij. Y can quiri-wi xqui'en ri soldados. Can xbanataj-wi anche'l ri tz'iban can.
JOH 19:25 Chiri' chuxe' ri cruz ri anchi' bajin-wi ri Jesús, c'o-apo ri María ri rute' y jun chic ixok rach'alal ri rute'. Ri María raxayil ri achi rubinan Cleofas y ri María Magdalena jec'o-apo chuka'.
JOH 19:26 Y cuando ri Jesús xutzu-pe ri rute' y ri ru-discípulo ri can nrojo', xu'ij che ri rute': Ja awal la', xcha' che.
JOH 19:27 C'ajari' xu'ij chuka' che ri ru-discípulo: Ja ate' la', xcha' che. Y ri discípulo can xunimaj-wi, roma can ja' xc'ue-ka ri María pa rocho.
JOH 19:28 Y ri Jesús can reta'n chic chi ronojel xc'achoj yan y can ja' nibanataj anche'l tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios, romari' xu'ij: Nichake'j nuchi', xcha'.
JOH 19:29 Y chiri', can c'o-apo jun yacbel-ya' nojinak riq'uin jun ch'amilaj ruya'al-uva. Y ri soldados chupa ri' xquimuba-wi jun esponja, xquiya' chutza'n jun che' ni'ix hisopo che, y c'ajari' xquiya-e pa ruchi'.
JOH 19:30 Y cuando ri Jesús xukum yan ka ri ch'amilaj ruya'al-uva, raja' xu'ij: Xc'achoj yan ronojel, xcha'. Xulucuba-pe ri rujolon. Y can ja' xujach ri ránima, y xcom-ka.
JOH 19:31 Ri k'ij ri', conojel winak israelitas niquinaba' yan ronojel ri nic'atzin chique, roma nitiquier yan ka ri jun nimalaj k'ij. Y romari' ri achi'a' ri can c'o quik'ij xebe riq'uin ri Pilato y xbequic'utuj favor che chi tu'ij chi tik'aj cakan ri jec'o chech ri cruz, chi quiri' ye'leses-e chiri'. Roma man utz ta chi ri achi'a' ri' yec'ue' chiri' chech ri qui-cruz chupa ri nimalaj k'ij, roma can pascua-wi y k'ij chi uxlanen.
JOH 19:32 Y ri soldados can xe'apon quiq'uin ri jec'o chech qui-cruz, xquik'aj rakan ri na'ey y can quiri' chuka' xqui'en che ri jun chic.
JOH 19:33 Pero cuando xe'apon riq'uin ri Jesús, man xquik'aj ta ri rakan, roma xquitzu' chi can caminak chic.
JOH 19:34 Y más que xquitzu' chi ri Jesús xcom yan, jun chique ri soldados xuju' ri rutza'n ri ru-lanza pa ruc'alc'a'x ri Jesús, y can ja xbe'el-pe quic' y ya'.
JOH 19:35 Y ri xtz'eto chi quiri' xbanataj, can nuk'alajij, y ri nuk'alajij raja' can ketzij-wi. Ri can rutz'eton y reta'n, can ketzij-wi ri nutzijoj chupa ri libro re', chi quiri' can chi'iwonojel ta rix ninimaj chuka'.
JOH 19:36 Roma ri xbanataj, can xbanataj chi quiri' ketzij ntel-wi ri nu'ij chupa ri rutzij ri Dios. Roma ri tz'iban can, nu'ij: Can man jun rubakil raja' ri xtiquik'aj.
JOH 19:37 Y chuka' nu'ij: Can xtiquitzu-wi ri Jun ri xquisoc che lanza, nicha'.
JOH 19:38 C'ajari' c'o jun achi José rubi' ri aj-tenemit Arimatea. Raja' man ruk'alajin ta ri' chi runiman ri Jesús, coma ri ch'aka chic achi'a' ri can c'o-wi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Y ja raja' xapon riq'uin ri Pilato ri gobernador, chi xberuc'utuj favor che chi tuya' ri ruch'acul ri Jesús che chi numuk. Y ri Pilato xuya' lugar che. Xpe ri José, xberukasaj-pe ri ruch'acul ri Jesús y xuc'uaj-e.
JOH 19:39 Y chuka' ri Nicodemo, ri achi ri xapon riq'uin ri Jesús pa jun ak'a', xapon chupa ri hora ri', ruc'uan-apo mirra xolon riq'uin ch'aka chic quiwech jubulaj tak ak'om. Y xe chic juba' nrojo' chi nu'on jun quintal ronojel ri jubulaj tak ak'om ri jeruc'uan-apo.
JOH 19:40 Ri José y ri Nicodemo xquibor (xquibotz) ri ruch'acul ri Jesús pa tziak ri can c'o jubulaj tak ak'om chirij. Reje' can quiri' xqui'en che ri ruch'acul ri Jesús, roma ri winak israelitas can quiri-wi niqui'en chique ri quicaminaki'.
JOH 19:41 Chupa ri lugar anchi' xbajix-wi ri Jesús chech ri cruz c'o jun ulef ticon rech. Y chiri' c'o jun jul ri man ucusan ta. Can man jun caminak ri yo'n chupa ri jul ri'.
JOH 19:42 Y chiri' chupa ri jul ri' xquiya-wi ri ruch'acul ri Jesús, roma xkak'ij yan ka chiquiwech y ri jul ri' xa nakaj c'o-wi, y ri quinimak'ej ri israelitas, ri nimalaj k'ij, nitiquier yan ka; romari' ri winak niquinaba' yan ri xtic'atzin chique.
JOH 20:1 Y chupa ri na'ey k'ij chi ri semana, ri domingo; ri María Magdalena xbe chuchi' ri jul. Can nimak'a' yan ri xbe. C'a k'eku'm cuando xbe. Y ja' xutzu' chi ri abaj ri anchok che tz'apin-wi can ri jul, xleses yan e.
JOH 20:2 Raja' junanin xtzolaj y xbe riq'uin ri Simón Pedro y riq'uin chuka' ri jun chic discípulo ri yalan xojo'x roma ri Jesús. Ri María Magdalena xuya' rutzijol chique y xu'ij: Jec'o xe'lesan-e ri ruch'acul ri Ajaf Jesús pa jul, y cami man keta'n ta anchi' xbequiya-wi, xcha' raja'.
JOH 20:3 Ri Pedro y ri jun chic discípulo, can xe xquic'oxaj ri xu'ij ri María Magdalena chique, can ja' xe'el-e y xebe chuchi' ri jul.
JOH 20:4 Junanin xebe ri je ca'i'. Y ri jun discípulo más anin xbin, romari' xuya' can ri Pedro, y jari' ri xapon na'ey chuchi' ri jul.
JOH 20:5 Ri discípulo ri' xluquie-ka chi ninachan-apo pa jul; y raja' xerutzu' ri tziak jec'o can chiri', pero man xoc ta apo pa jul.
JOH 20:6 Y cuando ri Simón Pedro xapon, roma can tzakal-apo chirij ri discípulo ri xapon na'ey, ri Simón Pedro can choj xoc-apo pa jul, y xutzu' ri tziak ri jec'o can chiri'.
JOH 20:7 Pero ri tziak ri anchok che xxim can ri rujolon ri Jesús, juc'an chic c'o-wi banon can ru'onic. Can man junan ta c'o can quiq'uin ri ch'aka chic tziak.
JOH 20:8 C'ajari' xoc-apo chuka' ri jun chic discípulo, ri xapon na'ey chuchi' ri jul. Y cuando raja' oconak chic apo, xutzu' ronojel y xunimaj chi xc'astaj-wi-e.
JOH 20:9 Ri discípulos c'a xquitzu' na, c'ajari' xquinimaj; y man xqui'en ta entender ri nu'ij chupa ri rutzij ri Dios ri tz'iban can chirij ri Jesús, chi can nic'astaj na-wi chiquicojol ri caminaki'.
JOH 20:10 Y ri ca'i' discípulos xetzolaj-e chi tak cocho.
JOH 20:11 Ri María Magdalena ntok' xc'ue' can chuchi' ri jul. Y cuando yalan ntok', xluquie-ka chi xnachan-apo chupa ri jul.
JOH 20:12 Y xerutzu' ca'i' ángeles ri can sak quitziak. Jun ch'ocol ri anchi' xli'e-wi ri rujolon ri Jesús y ri jun chic ri anchi' xec'ue-wi ri rakan.
JOH 20:13 Y ri ca'i' ángeles ri' xquic'utuj-pe che ri María Magdalena: ¿Anchique roma jatok'? xecha' che. Y raja' xu'ij chique: Ren yinok', roma xc'uax-e ruch'acul ri Wajaf Jesús y man weta'n ta anchi' xbeyo'x-wi, xcha' chique.
JOH 20:14 Y cuando raja' ru'in chic ri tzij ri', xtzu'n chirij. Raja' can xutzu-wi chi c'o jun ri pa'l-apo chiri', pero man xutemaj ta rech chi ja ri Jesús ri c'o-apo chiri'.
JOH 20:15 Ja' cuando ri Jesús xuc'utuj che ri María Magdalena: ¿Ancu'x (Anchique) ri nacanoj y anchique roma chuka' yalan jatok'? xcha' che. Y ri María Magdalena xunojij chi ri nich'o'n-apo riq'uin ja ri nichajin ri ulef ri', romari' raja' xu'ij che: Xa ja ret ri xatuc'uan-e ri ruch'acul ri Wajaf Jesús, ta'ij chue anchi' xaya-wi, y ren xtincanoj anchi' xtinya-wi, xcha' che.
JOH 20:16 Pero ri Jesús xch'o'n chic che y xu'ij: María, xcha'. Y ri María Magdalena c'ajari' xuna'ej chi ja ri Jesús, romari' xutzalmayij-ri' y xu'ij che: Raboni, xcha'. Roma ri israelitas quiri' niqui'ij che jun maestro.
JOH 20:17 Y ri Jesús xu'ij che ri María Magdalena: Man quinatz'om. Roma ren c'a man jani quibe riq'uin ri Nata' chila' chicaj. Pero abij chique ri wach'alal, chi ren can yibe riq'uin ri Nata', ri can Itata' chuka' rix. Can yibe riq'uin ri nu-Dios, ri i-Dios chuka' rix, xcha' che.
JOH 20:18 Y ri María Magdalena can xbe y xberu'ij chique ri discípulos chi xutzu' ri Ajaf Jesús, y chuka' xberu'ij chique ri bin-e che.
JOH 20:19 Y cuando xcok'a-ka chupa ri k'ij ri', ri domingo ri na'ey k'ij che ri semana, ri discípulos quimolon-qui', y jequitz'apin ruchi' ri jay ri anchi' jec'o-wi; roma reje' can quixi'n-qui' chiquiwech ri israelitas, ri je quiwinak. Y cuando quitz'apin-qui' pa jay, c'aja' xquitzu' c'o chic ri Jesús pa quinic'ajal y xu'ij chique: Ja' ta ri uxlanen xtic'ue' pa tak iwánima chi'iwonojel, xcha'.
JOH 20:20 Cuando raja' ru'in chic ri tzij ri' chique ri quimolon-qui' chiri', can xuc'ut chiquiwech ri ruk'a' y ri ruc'alc'a'x ri anchi' xsocotaj-wi. Y ri discípulos can xequicot-wi, roma xquitzu' chi can ja-wi ri Ajaf Jesús.
JOH 20:21 C'ajari' ri Jesús can xu'ij chic jun mej (bey) chique ri ru-discípulos: Ja' ta ri uxlanen xtic'ue' pa tak iwánima chi'iwonojel. Cami can jixintak-e, anche'l xirutak-pe ren ri Nata', chi xin-en ri rusamaj.
JOH 20:22 Y cuando ru'in chic ri tzij ri', raja' xeruxupuj y xu'ij chique: Can tic'ama' ri Espíritu Santo.
JOH 20:23 Y xa rix can nicoch' (nicuy) rumac jun winak, can xticoch'otaj-wi (xticuyutaj-wi) rumac chuka' chech ri Dios. Y ri man xticoch' (xticuy) ta rix rumac, ri Dios chuka' man xtucoch' (xtucuy) ta rumac ri winak ri', xcha' ri Jesús.
JOH 20:24 Y ri Tomás, ri jun chique ri cablajuj ru-discípulos ri Jesús, ri ni'ix chuka' Dídimo che, xa man c'o ta quiq'uin ri ch'aka chic cuando ri Jesús xoka chiquicojol.
JOH 20:25 Y romari' ri ch'aka chic discípulos xqui'ij che ri Tomás: Roj xkatzu' ri Ajaf Jesús, xecha' che. Pero raja' xa man xunimaj ta, xa xu'ij chique: Ren c'a tintzu' na ri anchi' xe'oc-wi ri clavos pa ruk'a', c'ajari' xtinnimaj. C'a tinju' na ri rui-nuk'a' pa tak qui-lugar ri clavos y chuka' pa ruc'alc'a'x anchi' xoc-wi ri lanza, c'ajari' xtinnimaj chi ja raja', xcha' ri Tomás.
JOH 20:26 Wakxaki' yan k'ij cuando ri discípulos xquitzu' ri Jesús. Reje' can quimolon chic qui' jun mej (bey), quitz'apin-qui' pa jay y c'o ri Tomás quiq'uin. Y ja' cuando xapon chic jun mej (bey), y ri ruchi-jay can je-tz'apel. Ri Jesús xapon c'a pa quinic'ajal y xu'ij chique: Ja' ta ri uxlanen xtic'ue' pa tak iwánima chi'iwonojel, xcha'.
JOH 20:27 Y can ja' xu'ij che ri Tomás: Taju-pe ri rui-ak'a' we' y quie'atzu' ri nuk'a' je-socotajnak. Taya-pe la ak'a' pa nuc'alc'a'x y taju' anchi' xoc-wi ri lanza. Can tanimaj c'a, y man ta'an anche'l niqui'en ri ch'aka chic winak, ri man niquinimaj ta.
JOH 20:28 Y ri Tomás xu'ij che ri Jesús: Can ja ret ri nu-Dios y Wajaf, xcha'.
JOH 20:29 Pero ri Jesús xu'ij che ri Tomás: C'a xinatzu' na, c'ajari' xanimaj. Can quiequicot ri man jinquitz'eton ta y jinquinimaj, xcha' ri Jesús.
JOH 20:30 Ri Jesús can q'uiy milagros xeru'on, ri yek'alajin chi can ja-wi ri Dios takayon-pe richi, pero man ronojel ta tz'iban can chupa ri libro re'. Y ronojel re', can chiquiwech ri ru-discípulos xeru'on-wi.
JOH 20:31 Y ri je-tz'iban can chupa ri libro re', can je-tz'iban can chi quiri' rix tinimaj chi ri Jesús jari' ri Cristo Ralc'ual ri Dios. Y cuando xtinimaj, can xtiwil ri ic'aslen ri man xtiq'uis ta, roma can xtiya' iwánima riq'uin.
JOH 21:1 Después, ri Jesús xuc'ut chic ri' jun mej (bey) chiquiwech ri ru-discípulos. Raja' can ja' chuchi' ri choy (ya') rubinan Tiberias, chiri' xuc'ut-wi-ri' chiquiwech. Y quiere' xu'on cuando xuc'ut-ri' chiquiwech ri chuchi-ya':
JOH 21:2 Ri Simón Pedro, ri Tomás ri ni'ix chuka' Dídimo che, ri Natanael ri aj pa tenemit Caná ri c'o pa Galilea, ri je ca'i' ralc'ual ri Zebedeo y je ca'i' chic discípulos, can quic'uan-qui'.
JOH 21:3 Y ri Simón Pedro xu'ij chique ri ch'aka chic discípulos: Ren yebenlesaj-pe quer pa ya', xcha'. Y ri ch'aka chic xqui'ij: Roj chuka' jojbe awiq'uin. Y can conojel xebe y xe'oc-e pa jun canoa; y más que jun ak'a' xec'ase', man jun quer xquilesaj.
JOH 21:4 Y cuando xsakar-pe, ri Jesús xapon y xbepa'e-pe chuchi-ya'. Pero ri discípulos man xquitemaj ta rech ancu'x (anchique) ri pa'l chuchi-ya'.
JOH 21:5 Y raja' xuc'utuj-apo chique: ¿C'o quer iwiq'uin chi niya' chue? xcha' raja'. Y ri discípulos xqui'ij-pe che: Man jun quer c'o kaq'uin, xecha'.
JOH 21:6 Xpe ri Jesús xu'ij-apo chique: Tiya-ka la ya'l ri anchok che ye'ilesaj quer pa ya', pa ru-derecha ri canoa, y can jec'o quer xquie'ilesaj, xcha'. Y ri discípulos can ja' xquiya-ka ri ya'l pa ya'. Y xa man yetiquier ta chic niquilesaj-pe ri ya'l pa ya', roma can q'uiy quer ri xquiya-qui'.
JOH 21:7 Y ri jun discípulo ri can xojo'x roma ri Jesús, xu'ij che ri Pedro: Ja ri Ajaf Jesús ri nich'o'n-pe, xcha'. Y ri Simón Pedro, can xe xuc'oxaj quiri', can ja' xucusaj ri jun chic rutziak ri rulesan-e chirij y xuq'uiak-pe-ri' pa ya' chi ntel-pe.
JOH 21:8 Pero ri ch'aka chic discípulos can pa canoa xe'el-wi-pe, y quichiriren-pe ri ya'l nojinak riq'uin quer. Man naj ta jec'o-apo parui' ri ya', xa jun cien metros.
JOH 21:9 Y cuando reje' xeloka chuchi' ri ya' y xe'el-pe chupa ri canoa, xquitzu' chi c'o jun k'ak' boxon y kajinak chic utz ri rachak-k'ak', y parui' c'o jun quer sa'on-ka, y c'o wey chuka'.
JOH 21:10 Ri Jesús xu'ij chique: Tic'ama-pe jujun quer ri c'aja' oc ye'ilesaj, xcha'.
JOH 21:11 Ri Simón Pedro xbe y xjote-apo chupa ri canoa, y xberuquira-pe ri ya'l nojinak riq'uin quer y xujic'-pe c'a chuchi-ya'. Can q'uiy-wi ri nima'k tak quer ri jec'o chupa ri ya'l. Ciento cincuenta y tres quer ri xquiya-pe-qui'. Can q'uiy, pero ri ya'l man xk'ach'itaj ta.
JOH 21:12 Y ri Jesús xu'ij chique ri ru-discípulos: Quixampe y quixwa', xcha'. Y can conojel ri discípulos ri jec'o chiri', xquina'ej chi ja raja' ri Ajaf Jesús. Romari' man jun chique reje' nibano ta cowil nuc'utuj che: ¿Jat ancu'x (anchique) ret?
JOH 21:13 Y ri Jesús can ja' xbin-apo quiq'uin y ja xujach-ka ri wey y ri quer chiquiwech chi quiewa'.
JOH 21:14 Y jare' ri rox mej (paj) chi ri Jesús xuk'alajij-ri' chiquiwech ri ru-discípulos, cuando c'astajinak chic pe chiquicojol ri caminaki'.
JOH 21:15 Y cuando xecolaj yan conojel, ri Jesús xuc'utuj che ri Simón Pedro: Ret Simón ri ralc'ual ri Jonás, ¿yinajo' como más que chiquiwech ronojel re'? xcha' che. Y ri Simón Pedro xu'ij: Ajaf, can quiri-wi. Ret aweta'n chi jatinjo'. Y ri Jesús xu'ij che: Xa can yinajo', can quie'ayuk'uj y quie'achajij ri yinquitzeklebej, roma reje' je anche'l alaj tak ral ovejas.
JOH 21:16 Y ri Jesús xuc'utuj chic che jun mej (bey): Ret Simón ri ralc'ual ri Jonás, ¿can yinajo-wi? xcha' che. Y ri Pedro xu'ij: Ajaf, can quiri-wi. Ret aweta'n chi jatinjo', xcha'. Y ri Jesús xu'ij: Xa can yinajo', quie'ayuk'uj y quie'ac'uaj ri nu-ovejas.
JOH 21:17 Y pa rox mej (paj), ri Jesús xu'ij che: Ret Simón ralc'ual ri Jonás, ¿can yinajo-wi? xcha'. Y Pedro can ja xbison-ka ránima, roma ja rox mej (paj) re' ri xc'utux che roma ri Jesús: ¿Can yinajo'? C'ajari' ri Pedro xu'ij: Ajaf, ret can ronojel aweta'n. Can aweta'n chi jatinjo'. Y ri Jesús xu'ij chic che: Can quie'ayuk'uj y quie'achajij ri nu-ovejas.
JOH 21:18 Can ketzij ri nin-ij chawe: Cuando c'a jat c'ajol-achi y man jani más ajuna', can ayon ret naxim apa y anchi' najo' jabe, can jabe-wi. Pero cuando xcarijix, xquie'aric' ri ak'a' chech jun ri man jatrojo' ta, y raja' xcatruxim chi jatruc'uaj anchi' man nika ta chawech, xcha' che.
JOH 21:19 Ri xu'ij ri Jesús, can chi nuk'alajij anchique camic ri xti'an che ri Pedro chi nuya' ruk'ij ri Dios. Y cuando ri Jesús ru'in chic ronojel ri', xu'ij chuka' che ri Pedro: Quinatzeklebej, xcha' che.
JOH 21:20 Ri Jesús y ri Pedro je-benak, ri Pedro xtzu'n can chirij y xutzu' chi c'o jun chic discípulo ri benak chiquij. Y ja discípulo ri' ri can xojo'x roma ri Jesús y ja raja' chuka' ri xrak'e-apo chuc'u'x ri Jesús cuando xqui'en ri jun lok'olaj wa'in, y ri xc'utun che ri Jesús: Ajaf, ¿ancu'x (anchique) ri xtijacho awichi?
JOH 21:21 Cuando ri Pedro xutzu' ri discípulo ri', xuc'utuj che ri Jesús: Ajaf, y raja' ¿anchique xtu'on can? xcha'.
JOH 21:22 Y ri Jesús xu'ij che ri Pedro: Xa ren ninjo' chi raja' c'a q'ues cuando xquipe chic jun mej (bey), man jun nic'atzin-wi chi jari' ri nanojij. Ret xa quinatzeklebej, xcha' ri Jesús.
JOH 21:23 Ri jun tzij ri xu'ij ri Jesús, can xbin-ka rutzijol quiq'uin ri kach'alal. Romari' ri kach'alal can xquinojij-ka chi ri jun discípulo ri' can manak-wi xticom. Pero ri xu'ij ri Jesús xa man quiri' ta ntel chi tzij, roma raja' xe xu'ij: Xa ren ninjo' chi raja' c'a q'ues na cuando xquipe chic jun mej (bey), man jun nic'atzin-wi chi jari' ri nanojij.
JOH 21:24 Ri discípulo ri ninatex-ka, can ja raja' ri tz'ibayon can ronojel ri c'o chupa ri jun libro re'. Can keta'n c'a chi ketzij ronojel ri nuk'alajij, roma raja' can xutzu-wi.
JOH 21:25 Y c'a c'o q'uiy samaj xeru'on ri Ajaf Jesús ri man je-tz'iban ta can chupa ri libro re'. Roma xa ta chijujun ri samaj xeru'on ri Jesús yetz'ibes ta, nin-ij chi ri rech-ulef man nu'on ta chi yeyec ronojel ri libros ri anchi' yetz'ibes-wi ri samaj ri', roma can q'uiy ta ri libros ntel. Amén.
ACT 1:1 Nimalaj Teófilo, chupa ri jun libro ri xintak-e chawe na'ey, nutz'iban-e ri samaj ri xutz'om can ru'onic ri Jesús, y xuc'utula' can chuka' chiquiwech ri winak.
ACT 1:2 Y xutanaba' can chupa ri k'ij cuando raja' xbe chila' chicaj. Pero cuando raja' c'a man jani tibe chila' chicaj, riq'uin ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo xu'ij chique ri ru-apóstoles ri jerucha'on, ri anchique nic'atzin niqui'en can, cuando raja' xtibe.
ACT 1:3 Y raja' xu'on sufrir y xcamises. Pero cuando c'astajinak chic pe, xuc'ut-ri' chiquiwech. Cuarenta k'ij ri quiri' xu'on. Y c'o ch'aka chic ex ri xeru'on chi quiri' tinimex chi can q'ues-wi. Y c'o chuka' ri xutzijoj chique chirij ri ru-gobierno ri Dios.
ACT 1:4 Y jun mej (bey) cuando ri Jesús y ri ru-apóstoles quimolon-qui', ri Jesús xu'ij chique: We' pa tenemit Jerusalem quixc'ue-wi y tiyobej c'a xtoka na ri ru'in ri Dios chi nuya-pe chiwe. Ren can xintzijoj yan chiwe, y cami jari' tiyobej.
ACT 1:5 Roma rix iweta'n chi ri Juan riq'uin ya' xeru'on-wi bautizar ri winak; pero rix, pa jun jani' k'ij apo, riq'uin ri Espíritu Santo xquix-an-wi bautizar, xcha' ri Jesús.
ACT 1:6 Y ri quimolon-qui' xquic'utuj che ri Jesús: Ajaf, ¿ja como ri tiempo re' ri jojacol roj israelitas y ja chic jun kawinak nibano gobernar kachi? xecha' che.
ACT 1:7 Pero ri Jesús xu'ij chique: C'a ja na ri Dios xti'in jampe' xtibanataj ri', y man nic'atzin ta chi nitemaj rix.
ACT 1:8 Pero rix can xtic'ue' iwuchuk'a' cuando ri Espíritu Santo xtika-pe pa iwi', y can xquinik'alajij chiquiwech ri winak pa tenemit Jerusalem, y chiquiwech ri winak ri jec'o pa ch'aka chic tenemit we' pa Judea y ri pa Samaria, y chuka' chiquiwech conojel winak pa ronojel rech-ulef, xcha' ri Jesús.
ACT 1:9 Y can xe ri tzij ri' ri xu'ij can. Y ri jec'o riq'uin chiri', can xquitzu' cuando xbe chicaj y xoc-e pa jun ajawa' (mukul) y manak chic xquitzu'.
ACT 1:10 Y ri apóstoles c'a yetzu'n-e chicaj cuando ri Jesús xbe-e, c'aja' xquina' jec'o yan ca'i' achi'a' quiq'uin, ri quicusalo'n sak tak tziak.
ACT 1:11 Y ri ca'i' achi'a' ri' xqui'ij chique ri je ru-apóstoles ri Jesús: Achi'a' ri jix aj-Galilea, ¿anchique roma rix jixtzu'n chicaj? Ri Jesús ri xitzu' chi xbe chicaj cami, can quila' xtu'on xtipe chic jun mej (bey). Y can anche'l xu'on xbe-e, can quiri' chuka' xtu'on pa ruca'n mej (bey) cuando xtika-pe chila' chicaj, xecha' chique.
ACT 1:12 Y ri apóstoles xe'el-pe chiri' parui' ri juyu' rubinan Olivos, y xetzolaj pa tenemit Jerusalem. Ri Olivos man naj ta c'o-wi che ri Jerusalem, xe la'k jun kilómetro.
ACT 1:13 Y cuando xe'apon, xejote-e pa ruca'n piso chi ri jay ri anchi' can jec'o-wi: Ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, ri Andrés, ri Felipe, ri Tomás, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Jacobo ri ralc'ual ri jun achi rubinan Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri ni'ix celadores chique, y ri Judas ri rach'alal ri Jacobo.
ACT 1:14 Y conojel reje' can siempre niqui'en orar, junan cánima conojel. Jec'o chuka' ixoki', y chuka' ri María ri rute' ri Jesús, y ri je rach'alal ri Jesús.
ACT 1:15 Y jun k'ij cuando quimolon-qui' jun je ciento veinte kach'alal, ri Pedro xbepa'e-pe chiquiwech y xu'ij chique:
ACT 1:16 Wach'alal, ri jun ka-rey ri xc'ue' ojer can ri xubinaj David, raja' rutz'iban can ri tzij ri xeruya' ri Espíritu Santo pa ránima. Chupa ri xutz'ibaj can raja', c'o ri nu'ij chirij ri Judas ri xuc'uan quibey ri winak ri xbequitz'ama-pe ri Jesús. Romari' can quiri' na-wi ri xbanataj.
ACT 1:17 Y ri Judas ri' can xc'ue' kaq'uin, y c'o samaj ri xu'on kaq'uin chuka'.
ACT 1:18 Y riq'uin ri mero ri xyo'x che roma xujach-e ri Jesús, xlok' jun ulef. Ri Judas xucamisaj-ri'. Raja' xchiquicho' rupa, y ronojel ri rupa c'a quiela' xeka-wi cuando xka pa ulef.
ACT 1:19 Y cuando xbanataj ri', conojel ri winak aj-Jerusalem xquina'ej, y romari' Acéldama x-ix che ri ulef ri'. Y jari' ri bi'aj ri niquiya' reje' che jun ulef richi quic'.
ACT 1:20 Quiere' xbanataj, roma chupa ri libro rubinan Salmos bin can: Can timalix can ri rocho y man jun winak tic'ue' chupa. Y chuka' nu'ij: Y jun chic toc pa ruq'uiexel chi nipa'e' can chech ri rusamaj, nicha'.
ACT 1:21 Romari' can nic'atzin chi nakacanoj jun ruq'uiexel, pero can ja chiquicojol ri achi'a' ri can ronojel tiempo jec'o-pe kaq'uin, y can je-benak-wi kaq'uin cuando xc'ue' ri Ajaf Jesús.
ACT 1:22 Jun chique ri can jec'o-pe kaq'uin cuando x-an bautizar ri Jesús roma ri Juan, c'a cuando xbe chila' chicaj, y xel-e chikacojol. Can nic'atzin chi nuk'alajij junan kaq'uin roj chi ri Jesús xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', xcha' ri Pedro.
ACT 1:23 Y xquiya-apo quibi' je ca'i' achi'a': Jun, ja ri José ri rubinan Barsabás y niqui'ij chuka' Justo che, y ri jun chic, ja ri Matías.
ACT 1:24 C'ajari' xqui'en orar, y quiere' xqui'ij: Ajaf, ret ri natzu' ri cánima conojel, tac'utu' chakawech ancu'x (anchique) chique ri ca'i' achi'a' re' ri xacha' yan,
ACT 1:25 chi ntoc can apóstol pa ruq'uiexel ri Judas, y nipa'e' chech ri samaj. Roma ri Judas xa xuya' can ri samaj, roma ri etzelal ri xeru'on. Y cami raja' xapon yan chupa ri lugar ri anchi' utz chi napon raja', xecha'.
ACT 1:26 Y ri achi ri xc'ue' can pa ruq'uiexel ri Judas chi ntoc quiq'uin ri julajuj apóstoles, ja ri Matías, roma pa ruwi' raja' xka-wi ri suerte chi ri samaj ri'.
ACT 2:1 Y cuando xoka ri k'ij chi ri quinimak'ej ri israelitas rubinan Pentecostés, ri quiniman ri Ajaf Jesús quimolon-qui' pa jun jay. Can junan cánima quibanon conojel.
ACT 2:2 Y c'aja' xquic'oxaj, c'o ri xk'ajan-pe chicaj, y can anche'l jun nimalaj quiek'ik' ri nik'ajan petenak. Y re' xunojisaj ri jay anchi' je-ch'ocol-wi.
ACT 2:3 Y ri jec'o chiri', xquitzu' chi anche'l ruxak tak k'ak' xujachala-ri' y jujun xc'ue' pa quiwi' chiquijunal.
ACT 2:4 Y xech'o'n-ka pa ch'aka chic ch'abel. Quiri' xbanataj roma ri Espíritu Santo xunojisaj ri cánima, y jari' ri xbano chique chi xech'o'n-ka pa ch'aka chic ch'abel.
ACT 2:5 Y ri chiri' pa tenemit Jerusalem ri k'ij ri', je q'uiy israelitas ri niquiya' ruk'ij ri Dios ri quimolon-qui'. Je q'uiy chique ri jec'o chiri', pa ch'aka chic rech-ulef ri je-petenak-wi.
ACT 2:6 Pero roma ri xk'ajan, ri winak xquimol-apo-qui'. Ri winak re' man junan ta quich'abel, roma man junan ta tenemit je-petenak-wi. Pero cuando ri quitzekleben ri Jesús xebech'o'n-pe, can xqui'en-wi entender, roma can pa jalajoj rech tak ch'abel xech'o'n-wi-pe. Ri winak xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquic'oxaj re'.
ACT 2:7 Can xsatz-wi quino'j (xsach-wi quic'u'x) roma ri xquic'oxaj, y niqui'ij chiquiwech: ¿Man je aj-Galilea ta c'a conojel ri winak ri yech'o'n re' c'a?
ACT 2:8 ¿Anchique roma roj can nakac'oxaj ri niqui'ij y xa man junan ta kach'abel chikajunal? yecha'.
ACT 2:9 Roma jec'o chake roj ri je aj-wowe'l pa Judea, jec'o je-petenak pa Partia, pa Media, pa Elam, pa Mesopotamia, pa Capadocia, pa Ponto, pa Asia,
ACT 2:10 y jec'o chuka' chake ri je-petenak pa Frigia, pa Panfilia, pa Egipto, y jec'o chuka' ri je-petenak más c'a quiela' che ri tenemit Cirene, pa nimalaj rech-ulef rubinan África. Jec'o ri je-petenak pa tenemit Roma. Y chikacojol roj jec'o ri je calc'ual ri israelitas, y chuka' jec'o ri je-oconak israelitas xe roma niquinimaj ri nu'ij ri ru-ley ri Moisés.
ACT 2:11 Y jec'o chuka' ri je-petenak pa Creta y pa Arabia. Y konojel xkac'oxaj ri nimalaj rusamaj ri Dios, y can pa tak kach'abel roj xkac'oxaj-wi, xecha'.
ACT 2:12 Y conojel man jun mej (bey) quitz'eton chi nibanataj quiere'. Romari' man niquiwil ta anchique niquinojij y niqui'ij chiquiwech: ¿Anchique nrojo' nu'ij ronojel re'? yecha' ri ch'aka.
ACT 2:13 Pero jec'o winak ri xa yetze'n-apo chiquij ri je-nojinak riq'uin ri Espíritu Santo y niqui'ij: La' xa je k'abarela', yecha'.
ACT 2:14 Y Pedro y ri julajuj chic apóstoles xebepa'e-pe chiquiwech ri winak. Y ri Pedro xch'o'n, y xu'ij: Achi'a' ri can jix aj-wowe'l pa Judea, y rix chuka' ri jixc'o pa Jerusalem ri k'ij re', tic'oxaj c'a ri xtin-ij chiwe, y titemaj:
ACT 2:15 Konojel ri kamolon-ki' we', man jun k'abarel c'o. Man anche'l ta ri ninojij rix. Xa c'aja' las nueve, xa c'aja' nisakar-ka, chi quiri' c'o yan ta jun k'abarel.
ACT 2:16 Ri xbanataj cami, can tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios, y ja ri Joel, ri jun ri xuk'alajij ri rutzij ri Dios ojer can, ri xtz'iban can.
ACT 2:17 Y chupa ri rutz'iban can raja', ri Dios nu'ij: Chupa ri ruq'uisbel tak k'ij, xtinya-pe ri Espíritu Santo pa quiwi' ri winak, y xtani' chi alabo xtiquik'alajij ri nin-ij chique. Y ri c'a je c'ajola', pa jun anche'l achic' xtiquitzu' ri nink'alajij chique. Y ri achi'a' ri je ri'j chic, pa achic' ri xtink'alajij chique.
ACT 2:18 Can xtinya' chuka' ri Espíritu Santo pa quiwi' ri nusamajel, achi'a' chi ixoki', y reje' xtiquik'alajij ri xtin-ij chique.
ACT 2:19 Y chupa ri rocaj xquienben nimalaj tak ex ri man jun mej (bey) je-tz'eton, y quiri' chuka' xquienben chech-ulef. Ren can xtin-en chi xquietz'et quic', k'ak', y sib ri can anche'l nima'k tak ajawa' (mukul).
ACT 2:20 Y ri k'ij man xtuya' ta chic rusakil. Ri ic' can anche'l quic' xtu'on. Jare' ri xquiebanataj na'ey cuando man jani toka ri k'ij chi ri Ajaf, chupa ri nimalaj k'ij cuando xquie'an juzgar conojel ri winak.
ACT 2:21 Y conojel ri xtiquic'utuj che ri Ajaf chi quierucolo', can xquiecolotaj-wi, nicha'.
ACT 2:22 Y ri Pedro chuka' xu'ij: Tic'oxaj c'a nuwinak israelitas, tic'oxaj c'a utz ri xtin-ij chiwe: Ri Jesús ri aj-Nazaret, can ja ri Dios ri banayon-pe che chi q'uiy ri xeru'on chi'icojol. Xeru'on milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton. Can c'o-wi anchique ri xeru'on raja' ri xek'alajin chiwech chi can ja-wi ri Dios ri takayon-pe richi. Rix can iweta'n chuka'.
ACT 2:23 Pero ri Dios xuya' lugar chi xjach ri Jesús pa ik'a', roma can quiri-wi ri runojin. Y rix xiya' pa quik'a' winak ri man niqui'en ta ri nu'ij ri rutzij ri Dios, xe chi xquicamisaj chech ri cruz.
ACT 2:24 Pero riq'uin ri ruchuk'a' ri Dios, ri Jesús xbec'astaj chic pe, y xcolotaj-pe pa ruk'a' ri camic, roma ri camic man xtiquier ta xch'acon chirij.
ACT 2:25 Romari' ri rey David ru'in can chirij ri Jesús: Can siempre nintzu' chi ri Ajaf benak chinuech. Man jun anchique xtibano chue chi ninxi'j-wi', roma can c'o wiq'uin pa nu-derecha.
ACT 2:26 Y romari' niquicot ri wánima, y yiquicot chuka' yich'o'n. Y más que xquicom, can weta'n chi can xquic'astaj-pe.
ACT 2:27 Roma ret nu-Dios, can man xquinaya' ta can chiquicojol ri caminaki', chuka' man xtaya' ta lugar chue ren ri lok'olaj Awalc'ual, chi nik'ey ri nuch'acul.
ACT 2:28 Can nac'ut ri utzilaj bey chi ri c'aslen chinuech, y can xtiquicot ri wánima cuando xquic'ue' awiq'uin, nicha' ri rutz'iban can ri David.
ACT 2:29 Y ri Pedro chuka' xu'ij: Wach'alal, rix iweta'n chi ri jun kamama' ri rey David xcom, y xmuk. Y anchi' mukun can, can c'a c'o chupa ri tiempo re'.
ACT 2:30 Ri David can jun achi ri xuk'alajij ri x-ix che roma ri Dios. Raja' can reta'n chi ri Dios can xu'on-wi jurar chi chupa ru-familia raja' xtel-pe ri Cristo, y jari' ri xtoc can Rey pa ruq'uiexel raja'.
ACT 2:31 Y ri David, can anche'l xutzu' yan ri xquiebanataj. Romari' xch'o'n y xu'ij chi ri Cristo xtic'astaj chic, y chi ri ránima man xtic'ue' ta can chiri' chiquicojol ri caminaki', y chuka' ri ruch'acul man xtic'ue' ta can chiri' chi nik'ey.
ACT 2:32 Y konojel roj, ren y ri jec'o wiq'uin, keta'n y nakatzijoj chi ja ri Dios ri xbano che ri Jesús chi xc'astaj-pe.
ACT 2:33 Y xuc'uax chuka' chila' chicaj roma ri ruchuk'a' ri Dios. Y xyo'x ri Espíritu Santo che, ri ru'in Rutata' chi nuya' che. Y cuando yo'n chic ri Espíritu Santo che, raja' xutak-pe chake roj, y ja yan re' ri rusamaj ri xitzu' y xic'oxaj kaq'uin cami.
ACT 2:34 Y cuando ri David xch'o'n chirij ri jun ri nic'astaj chic pe chiquicojol ri caminaki', man chirij ta ka raja' mismo xch'o'n-wi, roma ri xc'astaj-e y xbe chila' chicaj, ja ri Cristo. Y ri David rutz'iban can chuka': Ri Ajaf Dios xu'ij che ri Wajaf ri Cristo: Cach'oquie-pe pa nu-derecha,
ACT 2:35 y xquienya' chuxe' awakan ri itzel yetz'eto awichi. Quiri' rutz'iban can ri David.
ACT 2:36 Cami ren yich'o'n chiwe chi'iwonojel rix ri jix ru-familia can ri Israel; rix ri jixc'o-pe y chuka' ri man jixc'o ta pe. Titemaj c'a chi can ketzij-wi chi ri Jesús ri xitak rucamisaxic chech ri cruz, can ja-wi raja' ri banon-pe che roma ri Dios chi ja raja' ri Cristo y chi ja raja' ri Rajaf ronojel.
ACT 2:37 Y cuando ri winak xquic'oxaj ri xu'ij ri Pedro, pokon xuna' cánima, y xquic'utuj che ri Pedro y ri ch'aka chic apóstoles: Kach'alal, ¿anchique ri utz chi naka'an? xecha'.
ACT 2:38 Y ri Pedro xu'ij chique: Tiya' can ri imac y tibana' ri nrojo' ri Dios, y pa rubi' ri Ajaf Jesucristo tibana' bautizar iwi', chi quiri' nicoch'otaj (nicuyutaj) ri imac. Y ri Dios xtuya' ri Espíritu Santo chiwe.
ACT 2:39 Roma jare' ri ru'in ri Dios chi nuya', man xe ta chiwe rix, ni man xe ta chuka' chique ri iwalc'ual, xa can chique conojel winak ri jec'o naj y ri jec'o nakaj, can chique conojel ri winak ri yeroyoj ri Kajaf Dios.
ACT 2:40 Y ri Pedro c'o ch'aka chic tzij ri xeruk'alajij chique. Raja' xuya' ri bey chiquiwech ri winak quiq'uin tzij anche'l re': Quixel-pe chiquicojol ri winak chi ri tiempo re', ri xa je-satzinak (je-sachinak) chupa ri quimac, chi quiri' jixcolotaj, nicha' chique.
ACT 2:41 Y ri winak ri xquinimaj ri rutzij ri Dios pa tak cánima chupa ri k'ij ri', xe'an bautizar. Ri quiniman, can xeq'uiyer-ka, roma chupa ri k'ij ri' jec'o jun oxi' mil winak xe'oc quiq'uin.
ACT 2:42 Y can man jun mej (bey) niquimalij ta quic'u'x, xa can siempre niquimol-qui' chi niquic'oxaj ri niquic'ut ri apóstoles. Can junan cánima quibanon. Y junan niquimol-qui' chi niquitaj ri lok'olaj pan chi niquinataj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y can junan chuka' niqui'en orar. Can siempre quiri' niqui'en.
ACT 2:43 Y can conojel ri winak quixi'n-qui'. Y q'uiy milagros ri ye'an coma ri apóstoles; y ri milagros ri yequi'en reje', can niquik'alajij chi je rusamajel ri Dios.
ACT 2:44 Y conojel ri quiniman ri Jesucristo, can niquijo-qui' y cach'alal qui' quibanon, junan niqui'en chirij ronojel ri ex ri c'o quiq'uin.
ACT 2:45 Can yequic'ayila' ri anchique c'o quiq'uin chi yequito' ri kach'alal cuando can nic'atzin chi yeto'x.
ACT 2:46 Y pa rocho ri Dios can k'ij-k'ij jec'o-apo, y junan cánima conojel. Y cuando niqui'en wa'in pa tak jay, can riq'uin ronojel cánima y chuka' yequicot.
ACT 2:47 Y niquiya' ruk'ij ri Dios. Y can k'ij-k'ij jec'o más ri yecolotaj, roma can ja ri Ajaf ri nibano chique chi yeq'uiyer, y can utz yetz'et coma ri winak.
ACT 3:1 Pedro y ri Juan junan je-benak-e chi yebe pa rocho ri Dios. Las tres ri nak'ak'ij cuando je-benak-e, chupa ri hora chi oración.
ACT 3:2 Y chiri' riq'uin ri jun puerta ri rubinan La Hermosa richi ri rocho ri Dios, k'ij-k'ij c'o ri yebeyo'n can jun achi chi nuc'utuj limosna. Ri jun achi re' can pa ralaxic pe ri man tiquirinak ta nibin. Raja' nuc'utuj limosna chique ri winak ye'oc-apo chiri'.
ACT 3:3 Y cuando ri Pedro y ri Juan ye'oc-apo pa rocho ri Dios, ri achi xuc'utuj chuka' ru-limosna chique reje'.
ACT 3:4 Pero ri Pedro xutzu-xutzu' rech ri achi, y quiri' chuka' xu'on ri Juan, y c'ajari' ri Pedro xu'ij che ri achi: Kojatzu' na pe', xcha'.
ACT 3:5 Y ri achi can xerutzu', y ruyoben ri anchique ri xtiquiya' can che.
ACT 3:6 Pero ri Pedro xu'ij che: Ren manak oro y chuka' manak plata wiq'uin chi ninya' ta chawe. Can xe ri c'o wiq'uin, jari' ri ninya' chawe, xcha'; y ja xu'ij che: Pa rubi' ri Jesucristo ri aj-Nazaret cacataj, y cabin, xcha' che.
ACT 3:7 Y ri Pedro xutz'om ri ruk'a' derecha ri achi chi xpa'e', y can ja xchojmir. Ri rakan xec'ue-ka quichuk'a' y quiri' chuka' ri rukul-rakan.
ACT 3:8 Y can xe xtz'om ruk'a' ri achi roma ri Pedro chi xpa'e', can ja xropin, y xbin. Y junan xoc-apo quiq'uin ri Pedro y ri Juan ri chiri' pa rocho ri Dios. Niropin benak, y nuya' chuka' ruk'ij ri Dios.
ACT 3:9 Y can je q'uiy winak ri xetz'eto chi ri achi ri' nibin y nuya' ruk'ij ri Dios.
ACT 3:10 Ri winak can quieta'n chi ja ri achi ri' ri nuc'utuj limosna, ri nic'ue' chiri' riq'uin ri puerta chi ri rocho ri Dios; ri puerta ri ni'ix La Hermosa che. Romari' ri winak ri' xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y xquixi'j-qui' roma ri xbanataj chiri'.
ACT 3:11 Y ri achi ri xc'achoj man yerusk'opij ta can ri Pedro y ri Juan. Y q'uiy winak ri xe'apon chiquitz'etic ri chiri' pa jun corredor ri ni'ix Richi ri Salomón che. Ri winak re' ch'anin xquimol-apo-qui', roma man jun mej (bey) quitz'eton chi nibanataj quiere'.
ACT 3:12 Y cuando ri Pedro xerutzu' ri winak, xu'ij chique: Nuwinak israelitas, ¿anchique roma rix nisatz ino'j (nisach ic'u'x) roma ri xbanataj? ¿Y anchique roma xa ja roj nitzu' kawech? Roma ri achi re' xbin, pero man ja' ta ri kachuk'a' roj ri xbano, y chuka' man ja' ta ri utz ri naka'an chech ri Dios ri xbano.
ACT 3:13 Tic'oxaj c'a ri xtin-ij chiwe: Ri Katata' Dios, ri qui-Dios chuka' ri ojer tak kati't-kamama', anche'l ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob; raja' can xu'on che ri Jesús, ri Ralc'ual, chi c'o ruk'ij. Pero rix man xijo' ta xinimaj chi ja raja' ri Ralc'ual ri Dios. Xa xiya' pa ruk'a' ri Pilato, ri gobernador. Y cuando ri Pilato can ru'in chic chi nucol-e, rix man xijo' ta. Rix xa q'uiy ex xi'ij-apo chirij.
ACT 3:14 Xa ja ri jun itzel achi xi'ij chi ticol-e, y ri lok'olaj y choj chuka' ri ruc'aslen, jari' ri xiya' can pa ruq'uiexel.
ACT 3:15 Y riq'uin ri' xitak pa camic ri Jesús ri niyo'n c'aslen. Pero ri Dios xu'on che chi xbec'astaj chic pe chiquicojol ri caminaki'. Naka'ij quiere' chiwe roma roj can xkatzu-wi cuando c'astajinak chic pe.
ACT 3:16 Y ri jun achi ri nitzu-pe rix kaq'uin y can iweta'n chuka' rech, xc'achoj, roma can pa rubi' ri Jesús xkac'utuj-wi chi tic'achoj. Y ri achi can xc'achoj-wi roma can xuya' ránima riq'uin ri Jesús.
ACT 3:17 Y roj keta'n chi cuando rix nuwinak y ri achi'a' ri c'o quik'ij chi'icojol xi'ij chi ticamises ri Jesús, quiri' xiben roma man xina'ej ta ancu'x (anchique) raja'.
ACT 3:18 Pero can xbanataj-wi anche'l runojin-pe ri Dios. Jari' quitz'iban can conojel ri achi'a' ri xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios ri ojer can. Reje' quitz'iban can chi ri Cristo can nu'on na-wi sufrir.
ACT 3:19 Cami tiya' can jumul ri imac y tibana' ri nrojo' ri Dios y tijala' ri ic'aslen, chi quiri' nicoch'otaj (nicuyutaj) y niq'uis ri imac. Chi quiri' can xquiepe tiempos chi uxlanen, cuando ri Ajaf xtic'ue' chi'icojol.
ACT 3:20 Y ri' xtibanataj cuando ri Ajaf Dios xtutak-pe ri Jesucristo ruca'n mej (paj), ri Jesucristo ri can yo'n-pe rutzijol chiwe roma ri Ajaf Dios.
ACT 3:21 Pero cami can nic'atzin chi raja' nic'ue' na chila' chicaj, c'a xtapon na ri k'ij cuando xti'an ru'onic ronojel. Quiri' nu'ij ri Dios chupa ri quitz'iban can ri lok'olaj tak achi'a' ri xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios ri ojer can.
ACT 3:22 Y ri Moisés xu'ij chique ri ojer tak kati't-kamama': Ri Kajaf Dios xtuyec-pe jun ri xtik'alajin ri rutzij chique ri ka-familia ri xquiec'ue' más chakawech apo, can anche'l rubanon wiq'uin ren cami. Raja' can jun kawinak y tic'oxaj ronojel ri xteru'ij chiwe.
ACT 3:23 Y ri man xquieniman ta che, xtika ri camic pa quiwi' y xquie'leses-e jumul chiquicojol ri rutenemit ri Dios, nicha' ri rutz'iban can ri Moisés.
ACT 3:24 Y ri Pedro xu'ij chuka' chique ri winak: Conojel ri xquik'alajij ri tzij ri x-ix chique roma ri Dios ojer can, anche'l ri Samuel y ri ch'aka chic, can chirij ri tiempo re' je-ch'o'inak-wi can.
ACT 3:25 Rix can jix qui-familia can ri achi'a' ri xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios ojer can. Y can iwichi rix chuka' ri xu'ij ri Dios cuando xu'on ri jun trato quiq'uin ri ojer tak kati't-kamama', cuando xu'ij che ri Abraham chi ri winak ri jec'o chech-ulef xtiquiwil jun bendición roma ri jun ru-familia ri xtic'ue'.
ACT 3:26 Y cuando ri Dios xuc'asoj-pe ri Jesús ri Ralc'ual chiquicojol ri caminaki', chi'icojol rix xutak-wi na'ey. Quiri' xu'on chi nuya' ri bendición chiwe, roma raja' nrojo' chi chi'iwonojel niya' can ri imac.
ACT 4:1 Pedro y Juan c'a yech'o'n chique ri winak, cuando xeloka ri sacerdotes y chuka' ri achi'a' saduceos, y ri qui-jefe ri achi'a' ri niquichajij ri rocho ri Dios.
ACT 4:2 Y ri achi'a' re' can catajinak quiyowal chiquij ri Pedro y ri Juan, roma yequitijoj ri winak y niquitzijoj chi ri Jesús xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', y romari' ri caminaki' can xquiec'astaj chic pe chuka', yecha' chique ri winak.
ACT 4:3 Romari' xequitz'om-e ri ca'i' apóstoles ri', y choj quiri' xebequiya' pa cárcel, roma tarde chic; y chiri' xesakar-wi ruca'n k'ij.
ACT 4:4 Y can je q'uiy chique ri winak ri xquic'oxaj rutzij ri Dios ri k'ij ri', xquinimaj. Conojel ri quiniman yan y ri xquinimaj ri k'ij ri', xe ri achi'a' jec'o jun je wo'o' mil.
ACT 4:5 Y ruca'n k'ij, xquimol-qui' chiri' pa Jerusalem ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, y ri maestros chi ri ley.
ACT 4:6 Y chuka' ri Anás ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, ri Caifás, ri Juan, ri Alejandro, y conojel ri qui-familia can ri sacerdotes ri más c'o quik'ij, xquimol chuka' qui' quiq'uin.
ACT 4:7 Y c'ajari' xebec'amer-pe ri Pedro y ri Juan. Y cuando jec'o chic apo chiri' chiquiwech, xquic'utuj chique: ¿Ancu'x (Anchique) xyo'n lugar chiwe chi niben quiere'? ¿Y anchok rubi' xinataj chi xc'achoj ri achi? xecha'.
ACT 4:8 Y ri Pedro, can nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo xu'ij chique: Rix achi'a' ri c'o ik'ij chupa ri katenemit Israel, y rix chuka' rijilaj tak achi'a' ri c'o ik'ij:
ACT 4:9 Rix nic'utuj chake chirij ri favor ri xka'an che jun achi yawa', chi nina'ej anchique xu'on chi xc'achoj.
ACT 4:10 Titemaj c'a rix ri jixc'o-pe we', y tiquitemaj chuka' conojel ri kawinak israelitas, chi ri jun achi ri c'o we' chiwech, xc'achoj cuando xkanataj ri rubi' ri Jesucristo ri aj-Nazaret, ri Jesucristo ri xi'ij chi ticamises chech cruz, pero ri Dios xu'on chi xbec'astaj chic pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 4:11 Ri Jesús, ri man jun rakalen ibanon che, can anche'l niqui'en ri achi'a' je banoy-jay che jun abaj, niqui'ij chi xa man nic'atzin ta. Pero xa ja ri abaj ri' ri xc'atzin chi quiri' manak nitzak ri jay. Y cami x-an che ri Jesús chi ja raja' ri más nic'atzin anche'l ri abaj ri'.
ACT 4:12 Y can man jun chic ri nicolo kachi. Roma chech-ulef xa man jun chic yo'n-pe chake chi jojrucol, xcha' ri Pedro.
ACT 4:13 Y cuando ri achi'a' ri can c'o quik'ij xequitzu' ri Pedro y ri Juan, can anchique la xequitzu'. Roma más que man je aj-no'j (aj-na'oj) ta, can man niquixi'j ta qui'. Can k'alaj chi reje' xec'ue' riq'uin ri Jesús.
ACT 4:14 Y man jun anchique xetiquier xqui'ij chique ri ca'i' apóstoles, roma ri achi ri xc'achoj, pa'l-apo quiq'uin.
ACT 4:15 Y ri Pedro y ri Juan xe'leses-e ri anchi' jec'o-wi ri achi'a' autoridades, chi quiri' quiyon ri achi'a' re' yec'ue' can chi niquinojij anchique niqui'en quiq'uin.
ACT 4:16 Y ri achi'a' re' niqui'ij chiquiwech: ¿Anchique c'a xtaka'an chique? Roma man jun winak we' pa Jerusalem ri man ta etamayon chi xbanataj jun nimalaj milagro. Y roj man jojtiquier ta nakawewaj chuka'.
ACT 4:17 Pero chi manak nibin más rutzijol ri xbanataj, quiekaxibij-e, chi quiri' man tiquitzijoj chic ri Jesús chique ri winak.
ACT 4:18 Y cuando xewoyox chic apo ri Pedro y ri Juan, x-ix chique que man chic quiequitijoj ri winak, y man chic tiquitzijoj ri Jesús chique ri winak.
ACT 4:19 Pero ri Pedro y ri Juan xech'o'n-apo, y xqui'ij chique: Ti'ij na c'a chake: ¿Anchique como nu'ij ri Dios, xa ta ja ri ni'ij rix ri naka'an y man naka'an ta ri nu'ij raja'?
ACT 4:20 Roj manak modo nakamalij rubixic chique ri winak ri xkatzu' y xkac'oxaj riq'uin ri Jesús, xecha'.
ACT 4:21 Y ja' cuando ri achi'a' ri je autoridades yalan ri xqui'ij-e chique ri Pedro y ri Juan xe chi yequixibij. C'ajari' xquiya-e lugar chique chi xebe. Can man jun ex ri xquiwil chiquij chi quiri' c'o ta anchique xqui'en chique, roma ri winak xa can niquiya' ruk'ij ri Dios roma ri achi ri xc'achoj.
ACT 4:22 Roma ri achi ri' más yan cuarenta rujuna', pero xc'achoj roma ri milagro ri'.
ACT 4:23 Y cuando ri Pedro y ri Juan xesk'opis-e, ja xebe anchi' jec'o-wi ri ch'aka chic, y xbequitzijoj chique ronojel ri bin-e chique coma ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij.
ACT 4:24 Y cuando reje' xquic'oxaj ri xquitzijoj ri Pedro y ri Juan, can conojel junan xqui'en orar y xqui'ij chupa ri qui-oración: Nimalaj Dios, ret ri xa'an ronojel; xa'an ri rocaj y ri jec'o chupa, xa'an ri rech-ulef y ri jec'o chech, xa'an ri mar y ri jec'o chupa.
ACT 4:25 Y can ja ret chuka' ri xa'an che ri Espíritu Santo chi xsamaj pa ránima ri asamajel David, chi xu'ij: ¿Anchique roma ri winak pa tak naciones xe itzel tak ex niquijo' niqui'en, y ri winak ri jec'o pa tak tenemit xe ri man jun rakalen ri yequinojij?
ACT 4:26 Y yebecataj-pe ri reyes chi ri rech-ulef. Y ri achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri tenemit xquimol-qui', chi xecataj chawij ret Ajaf Dios, y chirij chuka' ri Cristo ri acha'on. Quiri' rutz'iban can ri David.
ACT 4:27 Y can ketzij-wi, chi anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios, can quiri' xbanataj. Roma ri rey Herodes y ri gobernador rubinan Poncio Pilato, ri israelitas y ri man je israelitas ta, xquimol-qui' we' pa tenemit Jerusalem chi xecataj chirij ri Jesús ri lok'olaj Awalc'ual ri xatak-pe.
ACT 4:28 Pero can nic'atzin chi nibanataj na ri can pa ak'a' ret c'o-wi, y ri anojin-pe ojer can, romari' can quiri-wi xbanataj.
ACT 4:29 Ajaf, cami tatzu' ri winak re' yexibin, roma catajinak quiyowal chakij roj ri asamajel. Y romari' roj nakac'utuj chawe chi taya' kachuk'a' chi quiri' man nakaxi'j ta ki' nakatzijoj ri atzij.
ACT 4:30 Y nakac'utuj chuka' chawe, chi riq'uin ri awuchuk'a' xquiec'achoj ta ri yawa'i', y chi ye'an ta milagros xe riq'uin nisiq'uis ri rubi' ri Jesús ri lok'olaj Awalc'ual. Y ronojel re' xtic'atzin ta chi nik'alajin chi can ketzij ri nakatzijoj chique ri winak, xecha'.
ACT 4:31 Y cuando xec'achoj riq'uin ri oración, can xsilon ri lugar anchi' quimolon-wi-qui'. Y can xnoj ri cánima riq'uin ri Espíritu Santo, romari' man niquixi'j ta qui' chi niquitzijoj ri rutzij ri Dios.
ACT 4:32 Y conojel ri winak ri quiniman ri Jesucristo, can junan yenojin y xe jun cánima quibanon. Can man jun ri ni'in chi can xe richi raja' ri c'o riq'uin, roma xe jun quibanon chirij ri ex ri c'o quiq'uin.
ACT 4:33 Ri apóstoles can riq'uin ruchuk'a' ri Dios ri c'o quiq'uin niquitzijoj chi ri Ajaf Jesús xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', y ri Dios can yalan-wi yeru'on bendecir conojel.
ACT 4:34 Y chiquicojol ri quiniman chic ri Jesucristo, can conojel man jun ex nu'on falta chique, roma ri kach'alal ri jec'o culef o jec'o cocho jari' ri yequic'ayij y ri rajil niquic'uaj-apo,
ACT 4:35 y niquiya' chique ri apóstoles, y ri apóstoles niquiya' chique ri can nic'atzin chi yeto'x.
ACT 4:36 Quiri' chuka' c'o jun achi chiquicojol rubinan José. Y ri José re' ru-familia can ri Leví, raja' alaxinak pa Chipre. Y ri apóstoles xquiya' jun chic rubi'. Romari' xqui'ij Bernabé che. Y jari' ri jun chic rubi' ri xquiya' che ri José, roma raja' can nuya' uxlanen pa cánima conojel.
ACT 4:37 Y ri Bernabé re' xuc'ayij jun rulef, y ri rajil xberujacha' pa quik'a' ri apóstoles.
ACT 5:1 Y c'o jun achi rubinan Ananías y ri raxayil rubinan Safira, xquic'ayij jun culef.
ACT 5:2 Y chi je ca'i' xquiya' chiquiwech chi niquic'on can juba' che ri rajil ri ulef, y ri ch'aka chic mero xuc'uaj-e ri Ananías chi xberuya' pa quik'a' ri apóstoles.
ACT 5:3 Pero ri Pedro xu'ij che ri Ananías: ¿Anchique roma xaya' lugar che ri Satanás chi xunojisaj ri awánima, chi xatz'uc tzij chech ri Espíritu Santo, y xac'on can juba' che ri rajil ri ulef ri xac'ayij?
ACT 5:4 Xa ta manak xac'ayij ri ulef, ¿c'o como jun ri ni'in chawe chi xa man awichi ta ret? Y cuando xac'ayij, ¿man awichi ta como ret ri rajil ri ulef? ¿Anchique roma xanojij xa'an quiere'? Ret man chiquiwech ta winak xatz'uc-wi tzij, ret can chech ri Dios xatz'uc-wi tzij, xcha' ri Pedro.
ACT 5:5 Y ri Ananías, ri achi ri xc'ayin ri ulef, can xe xuc'oxaj ri tzij xeru'ij ri Pedro, xcom-ka. Y conojel ri xec'oxan ri xbanataj, can xquixi'j-qui'.
ACT 5:6 Y jec'o jujun c'ajola' xecataj y xqui'en ru'onic ri caminak, y xquic'uaj-e chi ne'quimuku'.
ACT 5:7 Y c'aja' jun oxi' horas ticom ri Ananías, ja xapon ri raxayil. Raja' man reta'n ta anchique xbanataj.
ACT 5:8 Y ri Pedro xuc'utuj che ri ixok ri': Ri mero ri ruc'amon-pe ri Ananías, ¿jari' ri rajil ri ulef ri xic'ayij? Y ri ixok xu'ij: Ja', jari' ronojel ri rajil ulef.
ACT 5:9 Pero ri Pedro xu'ij chic che: ¿Anchique roma rix can xiben anche'l can man jixrutzu' ta pe ri ru-Espíritu Santo ri Ajaf Dios? ¿Anchique roma rix quiri' xinojij chiwech? Romari' ri awachijil c'aja' oc xbemuk can. Y ri je-benak mukuy richi, ja' ye'oc yan pe, chi quiri' jatoquic'ama' chic ret, chi jatbequimuku' chuka', xcha'.
ACT 5:10 Y can ja' xtzak-ka ri ixok chiri' chech ri Pedro, y xcom-ka. Cuando xeloka ri c'ajola' ri xbequimuku' can ri Ananías, y xquitzu' chi caminak chuka' ri ixok, xquic'uaj chuka' y xbequimuku' riq'uin ri rachijil.
ACT 5:11 Y ri kach'alal can xquixi'j-qui' roma ri xbanataj. Y can quiri' chuka' xqui'en ri ch'aka chic ri xec'oxan ri xbanataj. Can yalan xquixi'j-qui'.
ACT 5:12 Y ri apóstoles q'uiy nimalaj tak milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton, ri yequi'en chiquiwech ri winak, y ri milagros ri' niquik'alajij chi ri apóstoles can ketzij-wi ri niqui'ij. Y ri can quiniman chic rutzij ri Dios, junan niquimol-qui' pa jun corredor chi ri rocho ri Dios. Ri corredor ri' chi ri Salomón yecha' che.
ACT 5:13 Y can jec'o winak ri man niquijo' ta ye'oc-apo quiq'uin roma niquixi'j-qui'. Pero ri ch'aka chic winak ri jec'o chupa ri tenemit, can niquiya-wi quik'ij.
ACT 5:14 Pero can je q'uiy winak ri niquinimaj rutzij ri Ajaf Jesucristo. Romari' conojel ri quiniman chic, k'ij-k'ij yeq'uiyer-ka más je-benak, ixoki' chi achi'a'.
ACT 5:15 Y can ye'leses-pe ri yawa'i' pa tak bey y yeyo'x chech tak ch'at y chech tak warabel, chi quiri' cuando ri Pedro nik'ax, más que xe ta rumujal nik'ax pa quiwi' jun ca'i' chi quiri' yec'achoj can.
ACT 5:16 Y chuka' je q'uiy winak quichi ri tenemit ri jec'o-pe chunakaj ri Jerusalem, xeloka chiri' pa tenemit, y jequic'amalo'n-pe quiyawa'i'. Jec'o ri choj yabil ntoc chique, y jec'o ri niqui'en sufrir pa quik'a' itzel tak espíritus. Y conojel yec'achoj.
ACT 5:17 Pero ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y ri achi'a' saduceos, itzel yequitzu' ri apóstoles roma ri yetiquier niqui'en.
ACT 5:18 Romari' xebequitz'ama-pe y xebequiya' pa cárcel.
ACT 5:19 Y ri chak'a', ri Ajaf Dios xutak-pe jun ángel pa cárcel quiq'uin ri apóstoles. Ri ángel xujak ri ruchi' ri cárcel chiquiwech chi xerulesaj, y xu'ij chique:
ACT 5:20 Quixtzolaj chic pa rocho ri Dios, y can titzijoj chique ri winak ri c'ac'ac' c'aslen ri nuya' ri Jesucristo, xcha' ri ángel.
ACT 5:21 Can xe xquic'oxaj re' ri apóstoles, cumaj yan ri ruca'n k'ij xebe pa rocho ri Dios y yequitijoj ri winak. Y chupa ri hora ri', ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y ri jec'o riq'uin, xequitak coyoxic ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij. Can conojel ri achi'a' ri' xquimol-qui' roma ja reje' ri autoridades pa tenemit. Y c'ajari' xqui'ij chi quiec'amer-pe ri apóstoles ri jec'o pa cárcel.
ACT 5:22 Pero cuando ri achi'a' je chajinel pa rocho ri Dios ri je-takon-e xe'apon chuchi-cárcel y xe'oc-apo chi yebequic'ama-pe, xquitzu' chi xa man jun chique ri apóstoles c'o chiri'. Can ja' xetzolaj-pe, y xbequiya' rutzijol.
ACT 5:23 Reje' xbequi'ij: Pa cárcel man jun chique reje' c'o. Ja roj xojbejako, pero man jun jec'o chiri'. Ri cárcel can utz tz'apel can, y ri soldados jec'o chiri' chuchi-cárcel, yechajin, xecha'.
ACT 5:24 Y cuando ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y ri qui-jefe ri achi'a' ri je chajinel pa rocho ri Dios y ri nimalaj tak sacerdotes xquic'oxaj ri xqui'ij ri chajinel chique, man niquiwil ta anchique niquinojij, y romari' niqui'ij chiquiwech: ¿C'a anchi' c'a xtapon-wi re'? yecha'.
ACT 5:25 Y c'o jun ri xapon chiri' quiq'uin ri quimolon-qui', y xberu'ij chique: Ri achi'a' ri xe'iya' pa cárcel, ja yequitijoj ri winak pa rocho ri Dios, xcha' chique.
ACT 5:26 Y ri achi ri qui-jefe ri chajinel, xeruc'uaj ri chajinel chi xebequic'ama' ri apóstoles jun mej (bey) chic. Pero man jun anchique xqui'en chique cuando xequic'om-pe, roma reje' niquixi'j-qui' chi yeq'uiak che abaj coma ri winak.
ACT 5:27 Y cuando ri achi'a' ri' xequic'om-pe ri ca'i' apóstoles, can choj xebequiya' chiquiwech ri achi'a' je autoridad. Y ri sacerdote ri más c'o ruk'ij xu'ij chique ri apóstoles:
ACT 5:28 Roj xka'ij yan chiwe que man chic quie'itijoj ri winak riq'uin rubi' ri Jesús. Pero cami ri tenemit Jerusalem nojinak chic riq'uin ronojel ri ye'ic'ut, y can k'alaj chi chakij roj nijo' niya-wi ri rucamic ri jun achi ri', xcha'.
ACT 5:29 Pero ri Pedro y ri ch'aka chic apóstoles xqui'ij-apo: Can nic'atzin chi ja ri nu'ij ri Dios naka'an, y man ja' ta ri niquijo' ri winak.
ACT 5:30 Roma ri xbano che ri Jesús chi xc'astaj-e, ja ri ka-Dios roj y quichi chuka' ri kati't-kamama'. Pero rix xicamisaj cuando xi'ij chi tibajix chech ri cruz.
ACT 5:31 Y ri Dios chuka' xunimrisaj ri Jesús, roma can xuch'ocoba-apo pa ru-derecha, y xu'on che chi ja raja' ri nuc'uan kachi y ri nicolo kachi chuka', chi quiri' nuya' lugar chake roj israelitas chi nakaya' can ri kamac y naka'an ri nrojo' ri Dios y chi nicoch'otaj (nicuyutaj) kamac.
ACT 5:32 Y ronojel re' ketzij, y roj can xkatzu', romari' nakatzijoj. Y ri Espíritu Santo chuka' nuk'alajij chi can ketzij-wi. Y ja ri Dios yoyo'n-pe ri Espíritu Santo chake ri jojniman che.
ACT 5:33 Y cuando ri achi'a' ri je autoridades xquic'oxaj ri xqui'ij ri apóstoles, xcataj quiyowal y can ja xquijo' ta xequicamisaj.
ACT 5:34 Pero chiquicojol ri autoridades ri', c'o jun achi fariseo, y ri achi re' Gamaliel rubi'. Raja' jun maestro chi ri ru-ley ri Moisés, y can c'o ruk'ij chiquiwech ri winak. Ri achi re' xpa'e', y xu'ij chi quie'leses-e juba' ri apóstoles chiri'.
ACT 5:35 C'ajari' xu'ij: Nuwinak, tinojij utz anchique ri xtiben chique ri achi'a' re'.
ACT 5:36 Roma toka pa iwi' cuando xc'ue' ri jun achi Teudas rubi'. Ri Teudas re' xu'ij chi raja' jun achi c'o ruk'ij, y jec'o la'k jun quieji' ciento achi'a' ri xetzekleben richi. Y cuando xcamises, conojel xquiquiraj-qui' y xeq'uis.
ACT 5:37 Y chupa ri tiempo cuando x-an ri censo, xc'ue' chuka' jun chic achi Judas rubi'. Raja' aj-Galilea, y can xtiquier xu'on chi je q'uiy winak ri xetzekleben richi. Y cuando xcamises, conojel ri xetzekleben richi xquiquiraj-qui' chuka'.
ACT 5:38 Y romari' nin-ij chiwe chi quie'iya' can ri achi'a' re'. Roma, xa quino'j (quina'oj) winak ri niqui'en, reje' xquieq'uis.
ACT 5:39 Pero xa richi ri Dios, man jun xquixtiquier xtiben chi xquie'iq'uis. Tibana' cuenta iwi' o xa juba' rix jixajin ayowal riq'uin ri Dios, xcha'.
ACT 5:40 Y conojel xka chiquiwech ri xu'ij ri achi rubinan Gamaliel. Y xqui'ij chi quiec'uax chic apo ri apóstoles. Y cuando ri apóstoles jec'o chic chiri', xech'ay y x-ix-e chique chi can man chic tiquitzijoj ri rubi' ri Jesús chique ri winak. Y c'ajari' xquiya-e lugar chique chi xebe.
ACT 5:41 Y cuando ri apóstoles xe'el-e chiri' chiquiwech ri autoridades, niquicot ri cánima xebe, roma ri Dios ruyo'n lugar chique chi jec'o chupa ri sufrimiento roma ri rubi' ri Jesús, chi q'uiy ri ni'an y ni'ix chique.
ACT 5:42 Y reje' can man niquiya' ta can rutzijoxic ri rubi' ri Jesucristo. Can k'ij-k'ij niquic'ut y niquitzijoj rubi' ri Jesucristo pa rocho ri Dios y chi tak jay.
ACT 6:1 Chupa ri tiempo ri', ri kach'alal can yeq'uiyer je-benak. Y ri kach'alal ri yech'o'n griego niqui'ij chiquij ri kach'alal yech'o'n hebreo, chi ri je malca'n tak ixoki' ri jec'o chiquicojol ri yech'o'n griego, man jun quikalen ni'an chique cuando nijach k'ij-k'ij ri nic'atzin chique chi niquitaj.
ACT 6:2 Romari' ri cablajuj apóstoles xequimol conojel kach'alal, y xqui'ij chique: Man utz ta chi roj nakamalij can nakak'alajij rutzij ri Dios, roma jixkilij.
ACT 6:3 Cami c'a kach'alal, quie'icha-pe wuku' achi'a' chi'icojol, ri can iweta'n chi can utz ri quic'aslen, c'o quino'j (quina'oj) y nojinak cánima riq'uin ri Espíritu Santo, chi quiri' ja reje' ri yekaya' chech ri samaj chi niquijach ri nic'atzin chique chi niquitaj ri kach'alal.
ACT 6:4 Y quiri' roj can naka'an ri samaj anche'l ri kabanon-pe. Naka'an orar, y nakak'alajij rutzij ri Dios, xecha' chique.
ACT 6:5 Y can conojel kach'alal xka chiquiwech ri x-ix chique coma ri apóstoles, y xequicha' je wuku' achi'a'. Jun ja ri Esteban, raja' jun achi ri can jabel-wi ruyo'n ránima riq'uin ri Dios y nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo. Ri ch'aka chic ja ri Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas y ri Nicolás ri aj-Antioquía. Ri achi Nicolás rubi' man israelita ta, pero can runiman ri nu'ij ru-ley ri Moisés, y can quiq'uin ri israelitas c'o-wi cuando c'a man jani runiman ri Jesucristo chiri'.
ACT 6:6 Y ja ri wuku' achi'a' re' ri xec'amer-pe chiquiwech ri apóstoles. Xepe ri apóstoles xqui'en orar, y c'ajari' xquiya' quik'a' pa quiwi' ri achi'a' re', chi titz'et chi ja' niquitz'om ri samaj.
ACT 6:7 Y ri rutzij ri Dios riq'uin ruchuk'a' benak, y yeq'uiyer chuka' ri kach'alal chiri' pa tenemit Jerusalem. Y je q'uiy chuka' chique ri sacerdotes ri niquinimaj ri Jesucristo.
ACT 6:8 Ri Esteban jun achi ri can c'o ri ruchuk'a' ri Dios riq'uin, y can c'o chuka' ri ru-bendición ri Dios pa ruwi'. Romari' c'o milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton ri yeru'on chiquiwech ri winak. Ri milagros ri' niquik'alajij chi raja' can ketzij-wi ri nu'ij.
ACT 6:9 Pero jec'o winak ri xebecataj-pe y xquitz'om-qui' riq'uin tzij riq'uin ri Esteban. Ri winak re' je richi jun sinagoga ri ni'ix quichi ri Esclavos Libertados che, y quichi chuka' ri winak aj-Cirene, aj-Alejandría, aj-Cilicia y aj-Asia.
ACT 6:10 Y ri Esteban can ja ri Espíritu Santo ri xyo'n runo'j (runa'oj), romari' cuando raja' xch'o'n, ri winak ri je-catajinak chirij xa man xetiquier ta riq'uin.
ACT 6:11 Romari' xequitoj jujun winak chi tiqui'ij chi xquic'oxaj chi ri Esteban itzel xch'o'n chirij ri ru-ley ri Moisés y chirij chuka' ri Dios.
ACT 6:12 Y cuando ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, ri maestros chi ri ley y ri winak xquic'oxaj ri', ja xebecataj-pe chirij ri Esteban; xbequitz'ama-pe y xquic'uaj chiquiwech ri autoridad chi ti'an juzgar.
ACT 6:13 Y jec'o chuka' achi'a' ri xec'uax chi tiquitz'ucu' tzij chirij ri Esteban. Ri achi'a' ri' niqui'ij-apo: Ri jun achi re' man nitane' ta yeru'ij itzel tak ex chirij ri lok'olaj rocho ri Dios y chirij ri ru-ley ri Moisés.
ACT 6:14 Roma kac'oxan chi nu'ij chi ri Jesús aj-Nazaret neruwulij (neruwulaj) ri rocho ri Dios y xtujal ronojel ri c'utun can roma ri Moisés ri can kabanon-wi-pe.
ACT 6:15 Y ri achi'a' ri autoridad ri je-ch'ocol chiri', xquitzu' chi ri rupalaj ri Esteban xjalataj, y can anche'l titzu'n jun ángel xu'on-ka.
ACT 7:1 Y ri sacerdote ri más c'o ruk'ij chiquiwech ri ch'aka chic sacerdotes, xuc'utuj che ri Esteban: ¿Ketzij cami ri ni'ix chawij?
ACT 7:2 Ri Esteban xu'ij: Nuwinak israelitas y rix ri jix tata'j chupa ri katenemit, tic'oxaj ri xtin-ij chiwe: Ri Dios ri c'o ruk'ij xuk'alajij-ri' chech ri katata' Abraham ojer can tiempo, cuando c'a c'o chupa ri lugar rubinan Mesopotamia, cuando c'a man jani rutzijol chi nic'ue' pa Harán.
ACT 7:3 Ja' cuando ri Dios xu'ij che ri Abraham: Catel-pe chiquicojol ri a-familiares, y taya' can ri rech-ulef ri', y xcabec'ue' pa jun rech-ulef ri xtinc'ut chawech, xcha' ri Dios che.
ACT 7:4 Y ri Abraham can xuya-wi can ri lugar rubinan Caldea y xbec'ue' pa Harán. Caminak yan ri rutata' ri Abraham chiri' pa Harán, cuando ri Dios xuc'om-pe ri Abraham pa rech-ulef Canaán anchi' jojc'o-wi cami.
ACT 7:5 Y ri Dios can man jun ulef xuya' che ri Abraham chupa ri rech-ulef ri', ni xe ta anchi' nipa'e-wi. Can man jun xyo'x che. Pero ri Dios can xu'ij-wi che chi ri rech-ulef ri' xtoc richi raja' y quichi ri ru-familia ri xquiec'ue'. Quiere' xu'ij ri Dios che ri Abraham, más que ri tiempo ri' ri Abraham man jun ralc'ual c'o.
ACT 7:6 Y x-ix chuka' che roma ri Dios, chi ri ru-familia raja' xquiebec'ue' pa jun chic rech-ulef quiq'uin jun-wi chic quiwech winak. Y ri winak ri' xquiequiya' pa samaj y xtiqui'en chique chi niqui'en sufrir quieji' ciento juna'.
ACT 7:7 Y ri Dios xu'ij chuka' chi ri winak ri xquiebano quiri' chique ri ru-familia ri Abraham, can xquieru'on juzgar y xtuya' castigo pa quiwi'. Y c'ajari' xquie'el-pe chiquicojol ri winak ri', y xquiepe chupa ri lugar re', chi niqui'en nusamaj y chi niquiya' nuk'ij, xcha'.
ACT 7:8 Y ri Dios can xu'on chuka' jun trato riq'uin ri Abraham. Ri trato ri' can c'o jun retal. Y ri retal ri trato ri', can ja ri circuncisión ri ni'an chique ri achi'a'. Y cuando xalex ri Isaac ri ralc'ual ri Abraham, ri Abraham xu'on ri circuncisión che cuando xtzakon ri wakxaki' ruk'ij. Quiri' chuka' xu'on ri Isaac cuando xalex ri Jacob ri ralc'ual. Y ja chuka' xu'on ri Jacob quiq'uin ri cablajuj ralc'ual ri xe'oc tata'j chi ri tenemit Israel.
ACT 7:9 Y ri ralc'ual ri Jacob itzel xquitzu' ri quichak' José, roma ja raja' ri más nojo'x. Y romari' xquic'ayij-e, y xuc'uax-e c'a pa Egipto. Pero ri Dios can c'o-wi riq'uin ri José,
ACT 7:10 y xucol chech ronojel sufrimiento. Ri Dios xu'on che ri Faraón ri rey chi ri rech-ulef Egipto chi utz xutzu' ri José, y xutzu' chuka' chi can c'o runo'j (runa'oj). Romari' ri rey xu'on che ri José chi xoc chuka' gobernador pa Egipto, y chuka' xoc encargado pa rocho.
ACT 7:11 Y ri tiempo ri' pa Egipto y pa Canaán, xoka jun tiempo chi wayjal, jun nim sufrimiento xka pa quiwi'. Y ri kati't-kamama' ri jec'o pa Canaán man niquiwil ta chic anchique niquitaj.
ACT 7:12 Y ri Jacob rutata' ri José, xuna'ej chi pa Egipto c'o trigo. Romari' ri Jacob c'a chiri' xerutak-e ri ralc'ual chulok'ic trigo; ri ralc'ual jari' ri je kati't-kamama' roj.
ACT 7:13 Y cuando xebe chic jun mej (bey), c'ajari' cuando ri José xuk'alajij-ri' chiquiwech ri rach'alal chi ja raja' ri José. Y romari' ri Faraón xutemaj quiwech ri rach'alal ri José, y xuna'ej chi ri José can jun hebreo-wi.
ACT 7:14 C'ajari' ri José xutak chi quiec'amer-pe ri Jacob ri rutata' y ri rach'alal. Y je setenta y cinco chiconojel.
ACT 7:15 Quiri' rubeyal xxule-ka ri Jacob pa Egipto. Chiri' xcom-wi raja' y chuka' ri ralc'ual, y ja reje' ri je kati't-kamama' roj.
ACT 7:16 Pero ri quich'acul, c'a pa jun lugar rubinan Siquem xemuk-wi. Xebemuk pa jun ulef anchi' jec'o-wi ri jul quichi ri caminaki'. Ri jun ulef re', can ja ri Abraham ri lok'oyon can chique ri je ralc'ual ri achi xubinaj Hamor.
ACT 7:17 Y ri k'ij chi nibanataj ri can rubanon can jurar ri Dios che ri Abraham, chi can xtibanataj-wi, xa nakaj chic c'o-wi pe. Y ri tenemit Israel chuka' can xq'uiyer chiri' pa Egipto.
ACT 7:18 Y ja tiempo ri' cuando chiri' pa Egipto xoc can jun c'ac'ac' rey ri man xutemaj ta rech ri José.
ACT 7:19 Y ri c'ac'ac' rey re' can xuticriba-ka nu'on itzel runo'j (runa'oj) chique ri kawinak israelitas. Xu'on chique chi xquik'axaj q'uiy sufrimiento, roma can xu'on chique chi ri calc'ual can xe ye'alex ja yebetorix chi yecom, roma can man nrojo' ta chi yeq'uiyer-ka más.
ACT 7:20 Chupa ri tiempo ri' xalex ri Moisés chiri' chuka' pa Egipto. Y can utz xtz'et roma ri Dios. Oxi' ic' ri x-an cuenta coma ri te'j-tata'j.
ACT 7:21 Y roma quixi'n-qui' chech ri rey Faraón, ja' xbequiya' ri parui' ri rakan-ya', chi nicom. Pero ri ac'ual xbewil-pe roma ri rumi'al ri rey. Ri rumi'al ri rey Faraón can anche'l ral xu'on che ri Moisés.
ACT 7:22 Y ri Moisés can xtijox-wi utz riq'uin ronojel ri no'j (na'oj) ri c'o quiq'uin ri nima'k tak winak aj-Egipto. Can jun nimalaj achi xu'on-ka riq'uin ri nu'on y riq'uin ri nu'ij.
ACT 7:23 Cuando ri Moisés c'o yan cuarenta rujuna', xalex pa ránima chi xeberutzu' ri ruwinak israelitas.
ACT 7:24 Y xutzu' chi jun aj-Egipto nuch'ey jun israelita, ruwinak raja'. Y chi nuto' ri ruwinak y nutzolej ruq'uiexel che, xucamisaj ri achi ri nich'eyon.
ACT 7:25 Raja' xunojij-ka chi ri ruwinak israelitas xtiqui'en entender chi ja raja' ri takon roma ri Dios chi yerucol pa quik'a' ri aj-Egipto, pero reje' xa man xqui'en ta entender chi jari' ri rusamaj.
ACT 7:26 Y ruca'n k'ij, jec'o je ca'i' winak israelitas niqui'en ayowal, y ri Moisés xapon-apo quiq'uin, y xrojo' ta xoc chiquicojol chi quiri' man chic tiqui'en ayowal. Romari' raja' xu'ij chique: ¿Anchique roma niben ayowal? Rix can iwach'alal iwi'. Jix israelitas chi jix ca'i', xcha' chique.
ACT 7:27 Pero ri jun ri nich'eyon, xunim ri Moisés y xu'ij: ¿Ancu'x (Anchique) x-in chawe ret chi c'o ak'ij y chi jatiquier chuka' jojaben juzgar?
ACT 7:28 ¿O najo' yinacamisaj chuka' anche'l xa'an che ri jun achi ri aj-Egipto ri iwir? xcha'.
ACT 7:29 Y cuando ri Moisés xuc'oxaj quiri', xlumaj-e (xnimaj-e) y xbe c'a pa jun rech-ulef ri rubinan Madián. Y chiri', chiquicojol winak ri man je ruwinak ta, xc'ue-wi. Chiri' xc'ule' y xec'ue' je ca'i' ralc'ual.
ACT 7:30 Y k'axinak yan cuarenta juna' tic'ue' ri Moisés chiri' pa Madián, ja' cuando xuc'ut-ri' jun ángel chech pa jun zarza nijinin pa k'ak'. Re' xutzu' pa tz'iran rech-ulef, ri anchi' c'o-wi ri juyu' rubinan Sinaí.
ACT 7:31 Y cuando ri Moisés xutzu' ri', xsatz runo'j (xsach ruc'u'x). Y chi nutzu' más utz, xbe-apo chunakaj. Pero ja' cuando xbech'o'n-pe ri Ajaf che, y xu'ij:
ACT 7:32 Ja ren ri Dios ri xquinimaj ri awati't-amama'. Ja ren ri qui-Dios ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob, xcha'. Y ri Moisés can man xrojo' ta chic xtzu'n-apo, xa nibarbot roma xibinri'l.
ACT 7:33 Y ri Ajaf xu'ij chuka' che ri Moisés: Talesaj la axajab chi'awakan, roma ri lugar anchi' jat-pa'l-wi, can lok'olaj-wi.
ACT 7:34 Y cami jatintak-e pa Egipto, chi nacol ri nutenemit, roma nintzu' chi q'uiy sufrimiento niquik'axaj pa quic'aslen, y nuc'oxan chuka' ri ok'ej ri niqui'en, y ja' xika-pe chi yencol, xcha' ri Ajaf che ri Moisés.
ACT 7:35 Can ja ri Dios ri xtako-e ri Moisés chi yerucol ri ruwinak, y chi can ja chuka' raja' ri nic'uan quichi. Y ri xto'n richi ri Moisés, ja ri ángel ri xuc'ut-ri' chupa ri zarza. Y ri Moisés re', jare' ri man xquijo' ta ri ruwinak, y anchok che qui'in-wi: ¿Ancu'x (Anchique) biyon chawe chi c'o ak'ij y jatiquier chuka' jojaben juzgar? Ja Moisés ri' ri xtak-e roma ri Dios.
ACT 7:36 Ja raja' ri xcolo-pe quichi ri kati't-kamama' chiri' pa Egipto. Raja' c'o milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton ri xeru'on chiquiwech ri winak, chi quiri' xk'alajin chi can ja ri Dios ri takayon-e richi. Jec'o milagros ri xeru'on chiri' pa Egipto, riq'uin ri Mar Rojo, y ri cuarenta juna' ri xec'ue' pa tz'iran rech-ulef.
ACT 7:37 Y ri Moisés xu'ij chuka' chique ri kawinak ri tiempo ri' chirij ri Cristo: Ri Kajaf Dios xtuyec-pe jun ri xtuk'alajij ri rutzij chique ri ka-familia ri xquiec'ue' más chakawech apo, can anche'l rubanon wiq'uin ren cami; y ri' jun kawinak. Can tic'oxaj c'a rutzij. Quiri' ru'in can ri Moisés.
ACT 7:38 Y jare' ri Moisés ri xc'ue' pa tz'iran rech-ulef quiq'uin ri je-cha'on roma ri Dios. Y ja chuka' raja' ri xk'axan chique ri kati't-kamama' ri tzij ri xu'ij ri ru-ángel ri Dios che parui' ri juyu' Sinaí. Can che-wi raja' xjach-wi ri tzij chi ri c'aslen chi quiri' raja' tuya' chake roj.
ACT 7:39 Xa ja ri kati't-kamama' man xeniman ta che ri Moisés. Pa ruq'uiexel ri', ri cánima reje' ch'anin xtzolaj c'a pa rech-ulef Egipto.
ACT 7:40 Y cuando ri Moisés c'a c'o parui' ri juyu' Sinaí, xqui'ij che ri Aarón: Tabana' jujun ka-dioses chi quiri' ja reje' yec'uan kachi. Roma ri Moisés ri xlesan-pe kachi ri pa Egipto, man keta'n ta anchique xu'on, romari' man nitzolaj ta pe.
ACT 7:41 Y can xqui'en-wi jun wacx chi quiri' jari' ntoc qui-dioses, y can yequicot riq'uin. Romari' xequicamisala' chicop chech, can xquiya' ruk'ij ri qui-dios ri xa ja reje' xebano-ka.
ACT 7:42 Y ri Dios xeruya' can ri kawinak, roma reje' xa xquiya-ka quik'ij ri dioses ri man je ketzij ta. Ri Dios xuya' lugar chique chi tiquiya' na quik'ij ri ch'umil. Can quiri' quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can. Chupa ri je-tz'iban can, ri Dios nu'ij: Rix aj-Israel, cuando xixc'ue' cuarenta juna' pa tz'iran rech-ulef, ¿chue como ren xe'isuj-wi ri chicop ri xe'icamisaj chiri'? Manak.
ACT 7:43 Pa ruq'uiexel ri' xa xitelej ri rocho ri dios Moloc, y xiya' ruk'ij ri ruch'umil ri i-dios rubinan Renfán. Y jari' ri i-dios ri xe'iben chi xiya' quik'ij. Romari' ren, xcha' ri Dios, xtin-en chiwe chi jixbec'ue' más c'a quiela' che ri Babilonia. Quiri' nu'ij chupa ri je-tz'iban can coma ri je rusamajel ri Dios.
ACT 7:44 Y cuando ri kati't-kamama' xec'ue' pa tz'iran rech-ulef, can quic'uan ri rocho ri Dios ri banon che tziak, y chiri' nuk'alajij-wi-ri' ri Dios chiquiwech. Ri rocho ri Dios ri', can anche'l ri xrojo' ri Dios, can quiri' x-an che, roma ri Dios can xuc'ut-wi chech ri Moisés anchique ru'onic nrojo' chi ni'an che.
ACT 7:45 Y ja rocho ri Dios ri' ri quic'amon-pe ri kati't-kamama' cuando xe'oc-pe chupa ri rech-ulef re', cuando je-c'amon-pe roma ri Josué. Y xec'ue-ka we', cuando xequich'ec ri winak ri jec'o chupa ri rech-ulef re'. Can ja ri Dios xto'n quichi chi xequilesaj-e ri winak. Y ri rocho ri Dios ri quic'amon-pe cuando xeloka, can c'a c'o pa ru-tiempo ri rey David.
ACT 7:46 Y ri rey re' can yalan-wi xojo'x roma ri Dios. Romari' raja' xuc'utuj favor che ri Dios chi tuya' lugar che chi nu'on jun rocho ri Dios, ri can ru-Dios-wi ri Jacob.
ACT 7:47 Pero man ja' ta ri rey David ri xbano ri jay. Xa ja ri Salomón ri ralc'ual ri rey David, jari' ri xbano ri rocho ri Dios.
ACT 7:48 Pero chuka' manak nic'atzin chi c'o ta jun jay anchi' nic'ue-wi ri nimalaj Dios. Romari' c'o ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can, rutz'iban can.
ACT 7:49 Ri Ajaf Dios nu'ij: Ri rocaj jari' ri nu-trono, y ri rech-ulef jari' ri anchi' ninya-wi ri wakan. ¿Anchique c'a ru'onic ri jay niben rix chi ntoc wocho? ¿Y anchi' c'o-wi ri lugar ri niben chi yinuxlan?
ACT 7:50 ¿Rix ninojij chi nic'atzin jun jay chue chi yic'ue' chupa? Manak. Xe toka pa iwi' chi ja ren ri xibano ronojel. Quiri' nu'ij ri rutz'iban can ri rusamajel ri Dios.
ACT 7:51 Y ri Esteban xu'ij chuka' chique: Rix cowirinak ri iwánima chupa ri mac, roma man nijo' ta nic'oxaj ri nu'ij ri Dios chiwe, ni man niya' ta chuka' lugar chi ntoc pa tak iwánima, y can manak-wi nijo' chi ja' ta ri Espíritu Santo ri nuc'uan iwichi. Y can anche'l ri xqui'en ri ojer tak kati't-kamama', can quiri' chuka' ri niben rix cami.
ACT 7:52 ¿C'o como jun chique ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, ri manak xu'on sufrir pa quik'a' ri iwati't-imama'? Man jun. Ri iwati't-imama' xequicamisaj ri xe'in chi ri Cristo ri can chojmilaj-wi ri ruc'aslen can xtipe-wi. Y cuando xoka ri Cristo, ja chic rix ri xixjacho richi, y xi'ij chi ticamises.
ACT 7:53 Y ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés, can ángeles ri xe'in che. Y ja ley re' ri c'o iwiq'uin rix. Y can ángeles ri xe'in, rix man ninimaj ta, xcha' ri Esteban.
ACT 7:54 Y cuando ri achi'a' ri je autoridades xquic'oxaj ri xu'ij ri Esteban, xcataj quiyowal, y can niquijach'ach'ej quey chirij ri Esteban roma can itzel niquitzu'.
ACT 7:55 Pero ri Esteban can jun achi ri nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo, romari' raja' xtzu'n chicaj, xutzu' ri ruk'ij ri Dios, y xutzu' chuka' ri Jesús pa'l pa ru-derecha ri Dios.
ACT 7:56 Y can ja' xu'ij: Ren nintzu' la rocaj jakal y nintzu' ri Jesús ri xalex chikacojol pa'l-apo pa ru-derecha ri Dios, xcha'.
ACT 7:57 Y ri winak ri itzel niquitzu' ri Esteban, roma man niquijo' ta chic niquic'oxaj, xquitz'apila' quixiquin; y can yesiq'uin xebecataj-pe chirij y can riq'uin ronojel quichuk'a' xbequitz'ama-pe.
ACT 7:58 Y xquilesaj-e chuchi' ri tenemit, y xquiq'uiak che abaj. Y ri xetz'ucu tzij chirij ri Esteban xquisowila' can ri quitziak chirakan jun ala' rubinan Saulo, chi quiri' utz yeq'uiakon.
ACT 7:59 Y cuando ri Esteban niq'uiak che abaj, raja' nu'on orar y nu'ij: Wajaf Jesús, tac'ulu' ri wánima.
ACT 7:60 Y c'ajari' raja' xxuquie', y can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Wajaf, man ta'an chique chi niquikalej ri mac niqui'en chue, xcha'. Y can xe c'a xu'ij quiere', xcom-ka.
ACT 8:1 Ri Saulo can xka chech chi ri Esteban xcamises. Y ja k'ij ri' chiri' pa Jerusalem, ri quiniman ri Jesucristo xqui'en-ka sufrir, roma can q'uiy ex ri ni'an chique. Romari' conojel xquiquiraj-qui'; jec'o xebe pa ch'aka chic tenemit chiri' pa Judea, y jec'o xebe pa rech-ulef Samaria, pero ri apóstoles c'a xec'ue' na can chiri' pa Jerusalem.
ACT 8:2 Y ri Esteban xmuk coma utzilaj tak achi'a' ri can c'o-wi Dios pa cánima y yalan xcok'ej.
ACT 8:3 Y ri Saulo can yalan nu'on chique ri kach'alal, roma can chijujun-chijujun ri jay ntoc-wi chi yeberulesala-pe, ixoki' chi achi'a' yeberukirirej-pe y yerutz'apij pa cárcel.
ACT 8:4 Y ri kach'alal ri jec'o pa Jerusalem, xquiquiraj-qui'. Y ronojel lugar anchi' xe'apon-wi, can niquitzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios.
ACT 8:5 Y ri Felipe ja jun chique ri kach'alal ri xebano quiri'. Raja' xapon chupa ri tenemit Samaria. Y cuando c'o chic chiri', xutzijoj-ka rubi' ri Cristo chique ri winak aj-chiri'.
ACT 8:6 Y can q'uiy winak ri niquimol-qui' riq'uin ri Felipe, chi niquic'oxaj ri nu'ij raja', roma raja' can q'uiy milagros ri nu'on chiquiwech. Can k'alaj chi can ja rutzij ri Dios ri nutzijoj.
ACT 8:7 Roma can je q'uiy winak ri xe'el-e ri itzel tak espíritus ri jec'o quiq'uin. Y ri itzel tak espíritus ri' can yalan yesiq'uin ye'el-e. Jec'o chuka' winak ri yejetz'ma'y yebin, y ri winak siquirinak quich'acul, xec'achoj chuka' roma ri ruchuk'a' ri Dios ri c'o riq'uin ri Felipe.
ACT 8:8 Romari' ri winak ri jec'o chiri' pa tenemit anchi' xapon-wi ri Felipe, can yequicot.
ACT 8:9 Y chupa ri tenemit ri', cuando man jani tapon ri Felipe, c'o jun achi aj-itz rubinan Simón. Can jerubanon engañar ri winak ri aj-Samaria roma ri yeru'on. Raja' can nu'ij chuka' chique chi raja' jun winak ri can c'o ruk'ij.
ACT 8:10 Y can conojel ri winak cocoj chi nima'k yeniman rutzij ri aj-itz ri' y niqui'ij chirij: Ri nimalaj ruchuk'a' ri Dios c'o riq'uin ri Simón, yecha'.
ACT 8:11 Y q'uiy yan tiempo jerubanon-pe engañar ri winak riq'uin ronojel ri itzel no'j (na'oj) ri yeru'on. Romari' ri winak can niquinimaj rutzij.
ACT 8:12 Pero cuando ri Felipe xapon chiri', ri winak xquinimaj ri nutzijoj raja' chirij ri Jesucristo y ri utzilaj tzij ri nich'o'n chirij ri ru-gobierno ri Dios, romari' ixoki' chi achi'a' xe'an bautizar.
ACT 8:13 Y chuka' ri Simón ri achi aj-itz, xunimaj rutzij ri Dios y x-an bautizar. Ri Simón re', can anchi' benak ri Felipe, can ja' rutzekleben. Pero raja' can nisatz runo'j (nisach ruc'u'x) cuando yerutzu' ri nimalaj tak milagros ri yeru'on ri Felipe chiquiwech ri winak, chi quiri' tiquitemaj chi can ja-wi ri rutzij ri Dios nutzijoj.
ACT 8:14 Y ri apóstoles ri jec'o can pa tenemit Jerusalem xquic'oxaj chi ri winak aj-Samaria xquinimaj yan ri rutzij ri Dios. Romari' xequitak ri apóstol Pedro y ri apóstol Juan chiquitz'etic.
ACT 8:15 Y cuando ri apóstoles xe'apon, xqui'en orar pa quiwi' ri kach'alal ri jec'o chiri' pa Samaria, chi quiri' nika-pe ri Espíritu Santo pa quiwi'.
ACT 8:16 Y man jun chique ri kach'alal ri' kajinak ta ri Espíritu Santo pa ruwi', xe je-banon bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
ACT 8:17 Y romari' ri Pedro y ri Juan xquiya' quik'a' pa quiwi' y xka ri Espíritu Santo pa quiwi'.
ACT 8:18 Y cuando ri achi rubinan Simón xutzu' chi xka-pe ri Espíritu Santo pa quiwi' ri winak, cuando ri apóstoles xquiya' quik'a' pa quiwi', ri Simón xusuj qui-mero,
ACT 8:19 y xu'ij chique: Tiya' chue ri uchuk'a' anche'l c'o iwiq'uin rix, chi quiri' cuando ninya' nuk'a' pa ruwi' jun winak, xtika-pe chuka' ri Espíritu Santo pa ruwi', xcha' chique.
ACT 8:20 Y ri Pedro xu'ij che ri Simón: C'a pa k'ak' xcabeka-wi junan riq'uin ri a-mero; roma ret nanojij chi riq'uin mero nalok' ri nusipaj ri Dios.
ACT 8:21 Ret can man jun ak'a' che ri samaj re', roma ri awánima man choj ta c'o chech ri Dios.
ACT 8:22 Quie'aya' can ri man je utz ta ri jec'o pa awánima, tabana' ri nrojo' ri Dios, y tac'utuj che ri Dios xa c'o modo nucoch' (nucuy) amac, roma chech raja' can man utz ta ri xanojij pa awánima.
ACT 8:23 Ren nintzu' chi ri etzelal c'a c'o pa ac'aslen, y c'a jatruximon, xcha' ri Pedro.
ACT 8:24 Pero ri Simón xu'ij chique ri apóstoles: Tibana' orar pa nuwi' y tic'utuj che ri Ajaf Dios chi quiri' man ninc'ulumaj ta anche'l ri xi'ij-ka chuij.
ACT 8:25 Y cuando ri apóstoles quitzijon y quik'alajin chic rutzij ri Dios chique ri winak chiri' pa tenemit Samaria, ja xebe; pero can niquitzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios pa ch'aka chic tenemit chi ri rech-ulef Samaria, anchi' yek'ax-wi. C'ajari' xe'apon pa Jerusalem.
ACT 8:26 Y c'o jun ángel chi ri Ajaf Dios xch'o'n riq'uin ri Felipe, y xu'ij che: Tabana' abanic, roma cami jabe chupa ri jun bey ri ntel-e pa Jerusalem y nixule-ka pa tenemit Gaza. Ri bey re' nik'ax pa tz'iran rech-ulef.
ACT 8:27 Y ri Felipe can xu'on-wi-e ru'onic, y xbe. Y cuando benak, xutzu' jun achi aj-Etiopía. Ri achi re' jun eunuco, y ja raja' ri c'o parui' ronojel ri rubeyomal ri jun ixok reina chi ri Etiopía, rubinan Candace. Ri achi ri' c'o ruk'ij chuka', roma nisamaj riq'uin ri Candace, y pa Jerusalem xel-wi-pe roma chiri' xoruya-wi ruk'ij ri Dios.
ACT 8:28 Y ja' nitzolaj pa Etiopía ch'ocol pa jun carruaje. Y raja' nu'on leer benak. Y ri nu'on leer benak, ja ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xuk'alajij ri rutzij ri Dios ojer can.
ACT 8:29 Y ri Espíritu Santo xu'ij che ri Felipe chi terila' ri carruaje anchi' benak-wi ri achi eunuco, y junan tibe riq'uin.
ACT 8:30 Y cuando ri Felipe xberila' ri carruaje ri', xuc'oxaj chi ri achi ja ri rutz'iban can ri Isaías ri rusamajel ri Dios, jari' ri nu'on leer benak. Romari' ri Felipe xuc'utuj che: ¿Na'an entender ri na'an leer? xcha' che.
ACT 8:31 Pero ri achi ri' xu'ij: ¿Anchique modo xtin-en entender xa man jun ni'in chue? Y ri achi xu'ij che ri Felipe chi tijote-apo y tich'oquie-e riq'uin.
ACT 8:32 Ri rutzij ri Dios ri nu'on leer ri achi ri', ja anchi' nu'ij: Xuc'uax chi nicamises, anche'l ni'an che jun oveja. Can anche'l nu'on ri alaj ral oveja ri man nisiq'uin ta cuando nisoques rij, quiri' chuka' xu'on raja', can man jun anchique xu'ij.
ACT 8:33 Can man jun ruk'ij x-an che, y más que man jun rumac, pa ruwi' raja' xka-wi ronojel mac. Y xapon jun tiempo cuando ri winak yalan je itzel xqui'en-ka y xquicamisaj. Quiri' ri nu'ij chupa ri xutz'ibaj can ri Isaías, ri jun achi ri xuk'alajij rutzij ri Dios ojer can.
ACT 8:34 Y ri achi eunuco xuc'utuj che ri Felipe: Tabana' favor ta'ij chue: ¿Anchok chij nich'o'n-wi ri rusamajel ri Dios ri we'? ¿Chirij ka raja' nich'o'n-wi, o chirij jun chic? xcha'.
ACT 8:35 Cuando ri Felipe xtzijon-ka riq'uin ri achi, xtiquier-ka riq'uin ri rutz'iban can ri Isaías, anchi' nu'on-wi-pe leer ri achi petenak. Y ri Felipe xutzijoj ri utzilaj rutzij ri Jesús che.
ACT 8:36 Y cuando xe'apon pa jun lugar ri anchi' c'o-wi ya', ri achi eunuco xu'ij che ri Felipe: We' c'o ya'. ¿C'o como nik'ato wichi chi nin-en bautizar wi'?
ACT 8:37 Y ri Felipe xu'ij che ri achi ri': Xa can riq'uin ronojel awánima nanimaj ri Jesucristo, utz chi na'an bautizar awi', xcha'. Y ri achi can xu'ij: Ja', ninnimaj chi ja ri Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios.
ACT 8:38 Y romari' ri achi xu'ij chi tipa'e' juba' ri carruaje. Y chi je ca'i' xeka-ka, y ri Felipe xu'on bautizar ri achi chiri' pa ya'.
ACT 8:39 Cuando je-elenak chic pe chiri' pa ya', ri Felipe xuc'uax-e roma ri ru-Espíritu Santo ri Ajaf Dios. Y ri achi eunuco man jun chic xutzu' ri Felipe, pero can niquicot xutz'om chic e bey.
ACT 8:40 Y ri Felipe xapon pa jun tenemit rubinan Azoto. Y chiri' xutz'om chic jun rubey, xk'ax-e pa tak tenemit nutzijola' ri utzilaj rutzij ri Dios. Quiri' xu'on c'a xapon na pa tenemit rubinan Cesarea.
ACT 9:1 Y ri achi ri rubinan Saulo man niq'uis ta ri ruyowal chiquij ri kach'alal, y can nrojo-wi yerucamisaj. Romari' raja' xbe riq'uin ri sacerdote ri más c'o ruk'ij,
ACT 9:2 chi xberuc'utuj jujun cartas che, ri niqui'ij chi c'o uchuk'a' pa ruk'a' chi nibe pa tenemit Damasco, y ntoc pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chi yeberucanoj-pe ri quitzekleben chic ri Jesús ri utzilaj Bey. Y cuando xquieril-pe, can yeruxim y yeruc'om-pe pa Jerusalem, ixoki' chi achi'a'.
ACT 9:3 Pero cuando benak, y chunakaj chic apo ri tenemit Damasco c'o-wi, xraparo' jun sakil pa ruwi', jun sakil ri petenak chicaj.
ACT 9:4 Y ri Saulo can ja xtzak pa ulef, y xuc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n che, y nu'ij: Saulo, Saulo, ¿anchique roma jat-catajinak chuij? xcha'.
ACT 9:5 Y ri Saulo xuc'utuj: ¿Jat ancu'x (anchique) ret c'a? xcha'. Pero ri nich'o'n riq'uin ri Saulo xu'ij che: Ja ren ri Jesús, y chuij ren jat-catajinak-wi. Y roma quiri' na'an, xa ayon ret naya-ka-awi' pa sufrimiento.
ACT 9:6 Y ri Saulo nibarbot roma xibinri'l, xu'ij: Ajaf, ¿anchique najo' chi nin-en? xcha'. Y ri Ajaf Jesús xu'ij che: Cacataj, y catoc-apo c'a pa tenemit, y chiri' xti'ix chawe ri anchique nic'atzin na'an, xuche'x-e.
ACT 9:7 Y ri achi'a' ri je-benak riq'uin ri Saulo xenacano', roma niquic'oxaj chi c'o jun nich'o'n-pe, pero man jun xquitzu'.
ACT 9:8 Y can ja' xcataj ri Saulo chiri' pa ulef. Y cuando xerujak rech, xuna'ej chi xa man nitzu'n ta. Romari' xquic'uaj-e chuk'a' c'a pa Damasco.
ACT 9:9 Y chiri', can oxi' k'ij man xtzu'n ta, y man jun anchique xutaj ni xukum.
ACT 9:10 Pero chiri' pa Damasco c'o jun achi rubinan Ananías ri runiman yan rutzij ri Jesucristo. Y ri Ajaf Jesucristo xuc'ut-ri' chech raja' pa jun anche'l achic', y xu'ij che: Ananías, xcha' che. Y ri Ananías xu'ij: Jinc'o we', Ajaf; ¿anchique najo' chue? xcha' raja'.
ACT 9:11 Y ri Ajaf xu'ij che: Ren ninjo' chi ret jacataj-e y jabe pa rocho ri Judas, ri c'o pa jun bey choj ri ni'ix Derecha che. Chiri' tacanoj-wi jun achi aj-Tarso y rubinan Saulo. Roma raja' cami nu'on orar.
ACT 9:12 Y pa jun anche'l achic' xin-en che chi xutzu' chi c'o jun achi rubinan Ananías ri xapon riq'uin, y xuya' ruk'a' pa ruwi' chi nitzu'n, xcha' che.
ACT 9:13 Cuando xuc'oxaj quiri' ri Ananías, xu'ij: Ajaf, je q'uiy ri qui'in chue ri etzelal ri yeru'on ri jun achi ri' chique ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o pa Jerusalem.
ACT 9:14 Y cami c'o yan pe we', can yo'n-pe chuka' uchuk'a' pa ruk'a' coma ri nimalaj tak sacerdotes chi yeruxim-e conojel ri can niquiya-wi ak'ij, xcha' ri Ananías.
ACT 9:15 Y ri Ajaf Jesucristo xu'ij che: Tacanoj ri Saulo, roma ja raja' ri nucha'on chi nuk'alajij ri nubi' chiquiwech ri winak ri man je israelitas ta, y chi nu'ij chuka' chique ri reyes y ri winak israelitas.
ACT 9:16 Y ronojel ri sufrimiento ri xteruk'axaj roma ri nubi', can ja ren ri xtinc'ut chech.
ACT 9:17 Y ri Ananías can xberucanoj ri Saulo ri anchique jay ri bin-wi-e che. Y cuando c'o chic chiri' pa jay riq'uin ri Saulo, xuya' ruk'a' pa ruwi' y xu'ij che: Wach'alal Saulo, ri Ajaf Jesús ri xuc'ut-ri' chawech cuando jat-petenak pa bey chi jatoka we' pa Damasco, xirutak-pe awiq'uin chi jatzu'n chic jun mej (bey), y chi nika-pe chuka' ri Espíritu Santo pa awi' chi nunojisaj ri awánima, xcha' ri Ananías che.
ACT 9:18 Y ri Saulo can ja' xtzu'n chic pe jun mej (bey). Ri chi tak rech xetzak-e anche'l rij quer. Y can ja chuka' xcataj-e chi x-an bautizar.
ACT 9:19 Y cuando xwa', ja xc'ue' chic ruchuk'a'. Ri Saulo xc'ue-ka jun jani' k'ij quiq'uin ri kach'alal ri jec'o chiri' pa Damasco.
ACT 9:20 Y ri Saulo can ch'anin xutz'om rubixic chique ri winak pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chi ri Jesús jari' ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios.
ACT 9:21 Y conojel ri winak ri niquic'oxaj ri nu'ij ri Saulo, xsatz quino'j (xsach quic'u'x) y niqui'ij chirij: ¿Man ja' ta c'a re' ri achi ri yalan xu'on chique ri can niquiya-wi ruk'ij ri Jesús pa tenemit Jerusalem y xeruya' pa sufrimiento? Y cami xoka we' pa Damasco chi yeruxim y yeruc'uaj-e ri niquiya' ruk'ij ri Jesús, y yeberuya' pa quik'a' ri nimalaj tak sacerdotes, yecha'.
ACT 9:22 Pero ri Saulo nic'ue-ka más ruchuk'a', y man nuya' ta can rutzijoxic rutzij ri Dios. Y nuk'alajij chi ri Jesús jari' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. Y roma ri nu'ij raja' chirij ri Jesús, ri israelitas ri jec'o chiri' pa Damasco man niquiwil ta anchique niqui'ij-apo che.
ACT 9:23 Y q'uiy yan k'ij tic'ue' ri Saulo chiri' pa Damasco, cuando ri israelitas xquinojij niquicamisaj.
ACT 9:24 Pero ri Saulo xuna'ej ri niquijo' niqui'en che. Y ri winak ri quinojin niquicamisaj, can pak'ij chi chak'a' quiyoben pa tak puertas ri anchi' ye'el y ye'oc ri winak chiri' pa tenemit, chi niquicamisaj.
ACT 9:25 Pero ri kach'alal, pa jun nok'ok'a' xquiya-e ri Saulo pa jun chaquech nim, y xquikasaj-ka chech ri jun nimalaj xan ri rusururen rij ri tenemit. Y xbe.
ACT 9:26 Y cuando ri Saulo xapon pa tenemit Jerusalem, xrojo' xc'ue' ta ka quiq'uin ri kach'alal ri jec'o chiri'. Pero reje' xa niquixi'j-qui' chech, roma man niquinimaj ta chi ri Saulo xjalataj yan ri ruc'aslen y chi raja' runiman chic ri Jesús.
ACT 9:27 Pero ri jun kach'alal rubinan Bernabé, xuc'uaj ri Saulo quiq'uin ri apóstoles y xuc'ut chiquiwech. Y ri Bernabé xutzijoj chique chi ri Ajaf xuc'ut-ri' chech ri Saulo y xch'o'n riq'uin cuando rutz'amon bey benak pa Damasco, y chuka' chi ri Saulo man xuxi'j ta ri' xutzijoj rutzij ri Ajaf Jesús chique ri winak ri jec'o chiri' pa Damasco, xcha' ri Bernabé chique ri apóstoles.
ACT 9:28 C'ajari' xquinimaj y ri Saulo xc'ue-ka chiri' pa Jerusalem, y anchi' yebe-wi ri apóstoles, benak ri Saulo quiq'uin.
ACT 9:29 Y man jun xibinri'l riq'uin raja' chi nuk'alajij ri Ajaf chique ri winak. Y nutz'amala-ri' riq'uin tzij quiq'uin ri israelitas ri yech'o'n griego, chirij ri rutzij ri Dios. Pero reje' xa niquicanoj anchique niqui'en chi niquicamisaj.
ACT 9:30 Romari' cuando ri kach'alal xquina'ej ri anchique niquinojij niqui'en ri winak che ri Saulo, xquic'uaj-e pa jun tenemit rubinan Cesarea. Y cuando jec'o chic chiri' pa Cesarea, xquitak-e pa jun chic tenemit rubinan Tarso.
ACT 9:31 Y ri tiempo ri', ri kach'alal ri jec'o pa tak tenemit chi ri Judea, ri Galilea y ri Samaria, manak chic niqui'en sufrir. Xa can yeq'uiy chupa ri rutzij ri Dios, y niquixi'j-qui' niqui'en quimac chech ri Ajaf, y can xeq'uiyer roma ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo.
ACT 9:32 Y cuando ri Pedro elenak chiquitz'etic ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o pa ch'aka chic tenemit, xapon chuka' quiq'uin ri jec'o pa tenemit Lida.
ACT 9:33 Y chupa ri tenemit ri' xberila' jun achi rubinan Eneas, ri wakxaki' juna' ticotz'e' yan roma niyawaj. Ri achi re' can siquirinak ruch'acul.
ACT 9:34 Romari' ri Pedro xu'ij che ri Eneas: Ja ri Jesucristo ri xtibano chawe chi jac'achoj. Cacataj y tabana' ru'onic ri ach'at, xcha' ri Pedro che. Y ri Eneas can ja' xpa'e'.
ACT 9:35 Y can q'uiy winak ri aj-Lida y aj-Sarón ri xetz'eto chi ri Eneas xc'achoj. Y ri winak re' xquinimaj rutzij ri Ajaf Jesús y xjalataj quic'aslen.
ACT 9:36 Chupa ri tenemit Jope, ri tiempo ri' c'o jun kach'alal ixok Tabita rubi', y Dorcas ni'ix che ri pa ch'abel griego. Ri ixok re' can utz runo'j (runa'oj) quiq'uin ri winak; raja' yeruto' ri winak ri manak quibeyomal.
ACT 9:37 Y chupa ri tiempo ri' ri Dorcas xyawaj y xcom. Y cuando xquich'aj ri ruch'acul y wakon chic, xc'uax-e pa jun ruca'n piso chi ri jay.
ACT 9:38 Y ri tenemit Jope man naj ta quicojol riq'uin ri tenemit Lida, anchi' c'o-wi jun jani' k'ij ri Pedro. Y ri kach'alal ri jec'o pa Jope, roma xquic'oxaj chi ri Pedro c'o pa tenemit Lida, xequitak-e ca'i' achi'a' riq'uin, chi xbequi'ij che: Tabana' favor chake, jo' ch'anin kaq'uin pa Jope, roma jac'atzin chake, xecha' che.
ACT 9:39 Y ri Pedro can xbe quiq'uin. Cuando xe'apon, ri Pedro xcuses-apo c'a pa jay anchi' li'an-wi ri caminak. Y ri malca'n tak ixoki' xe'apon riq'uin ri Pedro, ye'ok' y niquic'utula-apo chech raja' ri tziak ri xeru'on ri Dorcas cuando c'a q'ues.
ACT 9:40 Y ri Pedro xu'ij chique conojel chi quie'el-e juba'. Raja' xxuquie-ka, y xu'on orar. C'ajari' xutzu-apo ri caminak, y xu'ij che: Tabita, cacataj. Y ri ixok ri' can ja' xbetzu'n-pe, y cuando xutzu' chi c'o ri Pedro, xcataj-pe.
ACT 9:41 Ri Pedro xutz'om-apo ruk'a' ri ixok chi xpa'e'. Y ri Pedro xeroyoj ri malca'n tak ixoki' y ri ch'aka chic kach'alal, y q'ues chic xujach-apo ri Dorcas chique.
ACT 9:42 Y ri xbanataj, xna'ex coma conojel winak ri jec'o chiri' pa tenemit Jope, y je q'uiy winak xquinimaj ri Ajaf Jesús chiri'.
ACT 9:43 Y ri Pedro q'uiy k'ij ri xc'ue-ka quiq'uin, chiri' pa tenemit Jope. Xc'ue' pa rocho jun achi Simón rubi', ri nu'on quibanic quitz'umal chicop.
ACT 10:1 Y ri pa tenemit Cesarea c'o jun achi Cornelio rubi'. Raja' jun capitán ri jec'o cien soldados pa ruk'a', y ri soldados ri' je richi ri grupo ri ni'ix aj-Italia chique.
ACT 10:2 Ri Cornelio y ri ru-familia niquiya' chuka' ruk'ij ri Dios, y niquixi'j-qui' niqui'en mac chech ri Dios. Y raja' can siempre nu'on orar, y can yeruto' ri winak ri manak quibeyomal, roma nusipala' q'uiy mero chique.
ACT 10:3 Y jun nak'ak'ij cuando ja' la'k a las tres, raja' pa jun anche'l achic' xutzu' chi c'o jun ángel richi ri Dios ri xoc-apo riq'uin, y xu'ij che: Cornelio, xcha' ri ángel che.
ACT 10:4 Y ri Cornelio nutzu-nutzu' ri ángel, y can ruxi'n-ri'. Raja' xu'ij che ri ángel: ¿Anchique ri najo'? xcha'. Y ri ángel xu'ij che: Ri a-oración ri ye'aben can yeka chech ri Dios, y chuka' can nika chech chi ye'ato' ri winak ri nic'atzin chi ye'ato', y romari' ri Dios jatrunataj-pe cami.
ACT 10:5 Romari' cami quie'ataka-e achi'a' pa tenemit Jope chiroyoxic ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che.
ACT 10:6 Raja' c'o pa rocho ri jun achi rubinan chuka' Simón, ri Simón ri nu'on quibanic quitz'umal chicop y ri rocho chuchi' ri mar c'o-wi. Y cuando xtoka ri Pedro awiq'uin, xtu'ij chawe ri nic'atzin chi na'an, xcha' ri ángel che ri Cornelio.
ACT 10:7 Y cuando xbe ri ángel ri xch'o'n riq'uin ri Cornelio, raja' xeroyoj je ca'i' rusamajel y jun soldado ri can nuya' ruk'ij ri Dios chuka'. Ri soldado ri', jari' ri can siempre c'o riq'uin ri Cornelio, y nu'on chuka' ri ni'ix che.
ACT 10:8 Y ri Cornelio xutzijoj ronojel chique, y xerutak-e pa tenemit Jope.
ACT 10:9 Y pa ruca'n k'ij cuando je-benak ri achi'a', y xe juba' chic nrojo' chi ye'apon-apo pa tenemit Jope, pa nic'aj la'k k'ij ri', ri Pedro xjote-e pa ruq'uisbel piso che ri jay, chi xberu'ona' orar.
ACT 10:10 Raja' can ninum rupa, y nrojo' niwa' yan. Y mientras nic'achoj ri nitej, ja' cuando ri Dios xu'on che chi xu'on anche'l jun achic'.
ACT 10:11 Raja' xutzu' chi ri rocaj jakal, y chiri' nika-pe petenak anche'l jun nimalaj tziak, tz'amon ri quieji' rutza'n, y can k'alaj chi c'o anchique ri c'o-pe chupa. Y ri anche'l tziak ri' ekal nika-pe chech ri rech-ulef.
ACT 10:12 Y cuando xka yan pe, ri Pedro xutzu' chi chupa jec'o-pe ronojel quiwech chicop. Jec'o ri chicop ri quieji' cakan, y jec'o cumetz, jec'o ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj y ch'aka chic quiwech chicop.
ACT 10:13 Y ja' cuando ri Pedro xuc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe che y nu'ij: Pedro, cacataj. Quie'acamisaj ri chicop, y quie'atija', xuche'x.
ACT 10:14 Y ri Pedro xu'ij: Ajaf, ren man xquientaj ta la chicop la'. Ren can man jun mej (bey) jenutijon chicop anche'l re', roma can c'utun chinuech chi can man je ch'ajch'oj ta, romari' xajan (xajam) yetej, xcha'.
ACT 10:15 Y ri nich'o'n-pe che ri Pedro, xu'ij chic pe che: Ronojel ri xeruch'ajch'ojij yan ri Dios, can je utz; man ta'ij ret chi xajan (xajam) yetej.
ACT 10:16 Oxi' mej (paj) quiri' xbanataj, y c'ajari' ri anche'l nimalaj tziak xtzolaj-e chicaj.
ACT 10:17 Ri Pedro c'a c'o chiri', y man nril ta anchique ntel chi tzij ri anche'l achic' ri xu'on, cuando ri achi'a' ri je-takon-e roma ri Cornelio ja xe'apon, niquicanoj ri rocho ri Simón. Y cuando xquiwil ri jay,
ACT 10:18 xquic'utuj-apo xa chiri' c'o-wi ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che.
ACT 10:19 Y roma ri Pedro c'a nunojij anchique ntel chi tzij ri anche'l achic', ri Espíritu Santo xu'ij che: Jec'o oxi' achi'a' ri jatquicanoj.
ACT 10:20 Cacataj y caka-ka quiq'uin, y man tanojij más jabe quiq'uin, roma ja ren xitako-pe quichi we' awiq'uin.
ACT 10:21 Y ri Pedro can xbeka-pe quiq'uin ri oxi' achi'a' ri je-takon-e roma ri Cornelio, y xu'ij chique: Ja ren ri Pedro. ¿Anchique roma yinicanoj? xcha'.
ACT 10:22 Y ri achi'a' xqui'ij che ri Pedro: Jun capitán Cornelio rubi' jojrutakon-pe chi'awoyoxic. Raja' can jun chojmilaj achi y can nuxi'j-ri' nu'on mac chech ri Dios. Conojel ri winak israelitas can niquijo' y utz yech'o'n chirij. C'o jun lok'olaj ángel ri xoch'o'n riq'uin raja', y ri ángel re' xu'ij can che chi catroyoj ret, y tuc'oxaj ri anchique xta'ij che. Romari' xojpe chi'awoyoxic, xecha' ri achi'a' je-takon-e.
ACT 10:23 Y ri Pedro xerucusaj-apo pa jay ri achi'a' ri', y xec'ue-ka riq'uin. Y ruca'n k'ij ri Pedro xbe quiq'uin c'a pa tenemit Cesarea. Y jec'o chuka' jujun kach'alal aj-chiri' pa tenemit Jope xebe riq'uin ri Pedro.
ACT 10:24 Y ruca'n k'ij ri quie'el-pe pa Jope, c'ajari' xe'apon pa tenemit Cesarea. Y chupa ri tenemit ri', ri Cornelio jeruwoyon ri rach'alal y chuka' jeruwoyon winak ri can yerojo', y jequiyoben-apo ri Pedro.
ACT 10:25 Y cuando ri Pedro ya ntoc-apo pa rocho ri Cornelio, ri Cornelio xel-pe y xxuquie' chech chi xuya' ruk'ij.
ACT 10:26 Pero ri Pedro xuyec y xu'ij che: Capa'e'. Man caxuquie' chinuech; ren xa jin winak chuka' anche'l ret.
ACT 10:27 Ri Pedro y ri Cornelio yetzijon, xe'oc-apo pa jay. Y cuando xe'oc-apo, ri Pedro xutzu' chi je q'uiy winak quimolon-qui' chiri'.
ACT 10:28 Y raja' xu'ij chique ri winak ri': Rix can iweta'n chi roj israelitas manak modo nakaxbilaj-ki' iwiq'uin y manak modo jojoc pa tak iwocho chuka' roma man jix israelitas ta. Pero ri Dios xuc'ut chinuech chi can man utz ta nin-ij che jun winak que man ch'ajch'oj ta, roma man israelita ta.
ACT 10:29 Romari', can xe xe'apon ri achi'a' ri je'itakon-e chi xinbecoyoj, can man xin-ij ta chique chi manak modo yipe, y can ja' xipe quiq'uin. Y cami ninjo' nintemaj anchique roma xitak woyoxic, xcha' ri Pedro.
ACT 10:30 Y ri Cornelio ja xu'ij: C'o yan quieji' k'ij ri', quiewa hora a las tres ri nak'ak'ij, ren ja nin-en ayuno y oración, cuando jun anche'l achi, nich'ich'an rutziak, xuc'ut-ri' chinuech.
ACT 10:31 Y xu'ij chue: Cornelio, ri Dios can utz ruc'oxan ri a-oración, y chuka' can nika chech ri Dios chi ye'ato' ri winak ri nic'atzin chi ye'ato', y romari' jatrunataj-pe cami.
ACT 10:32 Y quie'ataka-e achi'a' c'a pa tenemit Jope chiroyoxic ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che, ri c'o pa rocho jun achi rubinan chuka' Simón. Y ri jun Simón re' c'o rocho chuchi' ri mar, y nutzec y nuk'omaj quitz'umal chicop. Y cuando ri Pedro xtoka awiq'uin, c'o ri xtoru'ij chawe, xcha' ri ángel ri'.
ACT 10:33 Romari' can ja' xintak acanoxic, y matiox chi can xape. Y can chech ri Dios jojc'o-wi konojel ri kamolon-ki' ri we', y nakajo' nakac'oxaj ri xtak'alajij chakawech, ri ru'in ri Dios chawe ret, xcha' ri Cornelio che ri Pedro.
ACT 10:34 Y ri Pedro xch'o'n y xu'ij: Can ketzij ntel chinuech chi ri Dios can junan rubanon chake konojel. Man xe ta jun tenemit nrojo', y yeretzelaj can ri ch'aka chic.
ACT 10:35 Xabachique (Xama'anchique) ta ri katenemit, ri Dios can utz jojrutzu' konojel, xa can nakaxi'j-ki' naka'an mac chech y choj ronojel ri yeka'an pa kac'aslen.
ACT 10:36 Y ri Dios can xutak-pe ri Jesucristo we' chech-ulef, ri Jesucristo ri Kajaf konojel roj winak, y xorutzijoj-ka ri utzilaj tzij chi ri Dios, ri niyo'n uxlanen pa tak kánima. Y chikacojol roj israelitas xorutzijoj-ka.
ACT 10:37 Rix noka pa iwi' ronojel ri xbanataj ri tiempo ri' pa ronojel Judea. Na'ey, ja ri Juan Bautista ri xtzijon ri rutzij ri Dios y xeru'on bautizar ri winak. C'ajari' ri Jesús xutz'om-pe rutzijoxic ri rutzij ri Dios pa rech-ulef Galilea.
ACT 10:38 Iweta'n chuka' chi ri Jesús ri aj-Nazaret, can c'o-wi ri Espíritu Santo riq'uin, ri yo'n-pe che roma ri Dios, y romari' can c'o uchuk'a' pa ruk'a'. Y can xe ri utz xeru'on chique ri winak. Xec'achoj chuka' winak ri jec'o pa ruk'a' ri itzel. Quiere' xeru'on ri Jesús, roma can c'o-wi ri Dios riq'uin.
ACT 10:39 Y ronojel ri xeru'on ri Jesús pa Jerusalem y ri pa ch'aka chic lugar chi ri Judea, can xkatzu' roj ri ru-apóstoles. Y jari' ri nakak'alajij chiquiwech ri winak. Ri Jesús xbajix chech jun cruz chi xcamises.
ACT 10:40 Y pa rox k'ij, ri Dios xuc'asoj-pe chiquicojol ri caminaki'. Y cuando c'astajinak yan pe, xu'on che chi xuc'utula-ri' chakawech.
ACT 10:41 Y man chiquiwech ta xabachique (xama'anchique) winak xuc'ut-ri', xa can xe chakawech roj ri can runojin-wi-pe ri Dios ojer can chi nakak'alajij chi ri Jesús xc'astaj-pe. Y junan xojwa-xojuq'uia' riq'uin ri Jesús, cuando xc'astaj yan pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 10:42 Y raja' can xuchelebej can chake chi katzijoj ri rubi' y kak'alajij chi ri Dios can ja raja' ri xuya' chi yeru'on juzgar ri winak ri je q'ues y ri je caminak chic.
ACT 10:43 Ojer can chuka' xquitzijoj ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios, chi conojel ri xtiquinimaj ri Cristo, can xticoch'otaj (xticuyutaj) quimac. Quiri' qui'in can reje' chirij ri Jesús.
ACT 10:44 Y c'a nitzijon ri Pedro chiquiwech ri winak ri quimolon-qui' pa rocho ri Cornelio, cuando ri Espíritu Santo xka-pe pa quiwi' ri yec'oxan richi.
ACT 10:45 Romari' ri israelitas, ri kach'alal ri je-petenak chirij ri Pedro, xsatz quino'j (xsach quic'u'x) cuando xquitzu' chi ri Espíritu Santo can nika chuka' pa quiwi' ri winak ri' y reje' xa man je israelitas ta.
ACT 10:46 Ri kach'alal israelitas yequic'oxaj ri kach'alal ri man je israelitas ta chi yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri xuya' ri Espíritu Santo chique, y chi niquiya' chuka' ruk'ij ri Dios.
ACT 10:47 Y ri Pedro xu'ij: ¿C'o como jun ri nitiquier nik'ato chi quiri' man ye'an ta bautizar ri xyo'x yan ri Espíritu Santo chique roma ri Dios, anche'l ri xyo'x chuka' chake roj? xcha'.
ACT 10:48 Y ri Pedro xu'ij chi quie'an bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús ri Cornelio y conojel ri quimolon-qui' riq'uin. Y ri kach'alal ri xe'an bautizar, xquic'utuj che ri Pedro chi tic'ue-ka jun jani' k'ij quiq'uin.
ACT 11:1 Ri apóstoles y ri ch'aka chic kach'alal ri jec'o pa Judea xquic'oxaj chi jec'o winak ri man je israelitas ta ri xquinimaj ri rutzij ri Dios.
ACT 11:2 Romari', cuando ri Pedro xtzolaj chic pa Jerusalem, ri kach'alal israelitas ri ye'in chi can ti'an ri circuncisión chique conojel ri niquinimaj ri Jesucristo, xquich'ojij che ri Pedro,
ACT 11:3 y xqui'ij che: ¿Anchique roma ret xatoc pa cocho ri winak ri man niqui'en ta ri circuncisión? ¿Y anchique roma can junan chuka' xawa' quiq'uin? xecha' che.
ACT 11:4 Ja' cuando ri Pedro xuchol chique ronojel ri xbanataj quiq'uin ri kach'alal ri man je israelitas ta. Raja' xu'ij:
ACT 11:5 Ren pa tenemit Jope jinc'o-wi. Y jun k'ij cuando nin-en orar, ja xintzu' pa jun anche'l achic', anche'l jun nimalaj tziak ri tz'amon ri quieji' rutza'n. Y can k'alaj chi c'o anchique ri jec'o-pe chupa, y can chicaj petenak-wi y nika-pe c'a wiq'uin.
ACT 11:6 Y cuando nintzu-nintzu', ja xintzu' chi ronojel quiwech chicop jec'o-pe chupa ri jun anche'l nimalaj tziak ri'. Jec'o chicop ri quieji' cakan ri can je itzel, y jec'o chuka' ri man jun anchique niqui'en. Jec'o cumetz, jec'o chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj y ch'aka chic quiwech chicop.
ACT 11:7 Y xinc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe chue, y nu'ij: Pedro, cacataj. Quie'acamisaj ri chicop, y quie'atija', xcha'.
ACT 11:8 Y ren xin-ij che ri xch'o'n-pe chue: Ajaf, ren manak xquientaj la chicop la'. Ren can man jun mej (bey) jenutijon chicop anche'l re', roma can c'utun chinuech chi can man je ch'ajch'oj ta, romari' xajan (xajam) yetej, xicha' che.
ACT 11:9 Pero ri jun ri nich'o'n wiq'uin, xch'o'n chic pe chue chicaj y xu'ij: Ronojel ri xeruch'ajch'ojij yan ri Dios, can je utz; man ta'ij ret chi xajan (xajam) yetej, xinuche'x.
ACT 11:10 Y oxi' mej (paj) quiri' xbanataj, y c'ajari' ri jun anche'l nimalaj tziak ri' xtzolaj-e chicaj.
ACT 11:11 C'aja' oc tintzu' ren ri', cuando jec'o oxi' achi'a' xe'apon chuchi' ri jay anchi' jinc'o-wi, yicanox. Ri achi'a' re' je-takon-pe roma ri Cornelio, ri jun achi ri c'o pa tenemit Cesarea.
ACT 11:12 Y ri Espíritu Santo can xu'ij chue chi can man tinnojij más chi yibe quiq'uin. Y chuka' ri je waki' kach'alal re' xebe chuka' wiq'uin. Y can xojapon-wi ri pa rocho ri Cornelio.
ACT 11:13 Y raja' xutz'om rutzijoxic chake chi c'o jun ángel ri xuc'ut-ri' chech pa rocho; y ri ángel xpa'e-apo chech y xu'ij che: Quie'ataka' achi'a' pa tenemit Jope chiroyoxic ri Simón ri ni'ix chuka' Pedro che.
ACT 11:14 Y ja raja' ri xti'in chawe anchique xta'an chi jacolotaj ret y ri jec'o pa awocho, xuche'x can roma ri ángel.
ACT 11:15 Y cuando ren xich'o'n chech ri Cornelio y chiquiwech ri winak ri jec'o-apo riq'uin, xka-pe ri Espíritu Santo pa quiwi', can anche'l cuando xka-pe pa kawi' roj na'ey.
ACT 11:16 Y romari' xoka pa nuwi' ri tzij ri ru'in can ri Ajaf Jesús, chi ri Juan che ya' xeru'on-wi bautizar ri winak. Pero rix che ri Espíritu Santo xquix-an-wi bautizar. Quiri' ru'in can ri Jesús.
ACT 11:17 Y xa can ja ri Dios xyo'n ri Espíritu Santo pa quiwi' ri winak ri', anche'l xu'on chuka' chake roj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿anchique xtinch'ojij ren che ri Dios?
ACT 11:18 Y cuando ri kach'alal ri jec'o pa Jerusalem xquic'oxaj ri xu'ij ri Pedro chique, man xech'o'n ta chic apo. Ri kach'alal ri' niquiya' ruk'ij ri Dios, y niqui'ij: Ri Dios can xuya' chuka' lugar chique ri man je israelitas ta chi niquiya' can ri quimac y niqui'en ri nrojo' raja', chi niquiwil quic'aslen riq'uin, xecha'.
ACT 11:19 Y cuando xcamises ri Esteban, ja xqui'en-ka sufrir ri kach'alal pa quik'a' ri itzel yetz'eto quichi. Romari' jec'o xebe c'a Fenicia, Chipre, y Antioquía, y niquitzijoj ri rutzij ri Dios chique ri winak ri je israelitas.
ACT 11:20 Pero jec'o jujun achi'a' aj-Chipre y chuka' jujun aj-Cirene ri xe'apon Antioquía, y man xe ta chic chique ri winak israelitas xquitzijoj-wi ri utzilaj rutzij ri Ajaf Jesús, xa can xquitzijoj chuka' chique ri winak ri man je israelitas ta.
ACT 11:21 Ri ruchuk'a' ri Ajaf Dios can c'o-wi quiq'uin ri achi'a' ri'. Romari' can je q'uiy winak ri xquinimaj ri Ajaf. Can xquijal quic'aslen chech ri Ajaf Jesucristo.
ACT 11:22 Y ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Jerusalem xquic'oxaj ronojel ri', romari' ri kach'alal re' xqui'ij che ri Bernabé chi tibe c'a Antioquía.
ACT 11:23 Y cuando ri Bernabé xapon, xutzu' chi ri Dios can ruyo'n-wi ruk'a' parui' ri quisamaj ri kach'alal; romari' yalan xquicot, y xu'ij chique conojel chi can cof quiec'ue' riq'uin ri Ajaf Jesucristo, y can riq'uin ronojel cánima quiec'ue' riq'uin.
ACT 11:24 Ri Bernabé jun utzilaj achi ri can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios y can nojinak-wi ránima riq'uin ri Espíritu Santo. Y ri winak ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo, can je q'uiy-wi.
ACT 11:25 Ri Bernabé xbe pa tenemit Tarso, chucanoxic ri Saulo. Y cuando ri Bernabé xril-pe, xuc'om-pe pa Antioquía.
ACT 11:26 Y can jun juna' xec'ue' chiri' quiq'uin ri kach'alal, roma xequitijoj q'uiy winak riq'uin ri rutzij ri Dios. Y ja chiri' pa Antioquía anchi' x-ix cristianos na'ey mej (paj) chique ri quiniman ri Jesucristo.
ACT 11:27 Y chupa ri tiempo ri', jec'o ch'aka kach'alal ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios. Ri kach'alal ri' xe'el-e pa Jerusalem, y xebe c'a Antioquía.
ACT 11:28 Y jun chique ri kach'alal ri', ja ri Agabo. Ri Espíritu Santo can c'o anchique ruk'alajin che raja'; romari' ri Agabo xbepa'e-pe chiquiwech ri kach'alal, y can xu'ij chi xtipe jun tiempo richi jun nimalaj wayjal ri we' chech-ulef. Y ri' xbanataj-wi chupa ri tiempo cuando nu'on gobernar ri achi Claudio César rubi'.
ACT 11:29 Y romari' ri kach'alal ri jec'o pa Antioquía xquinojij-ka chi yequito' ri kach'alal ri jec'o pa Judea riq'uin ri jani' yetiquier niquiya' chiquijunal.
ACT 11:30 Y ja ri Bernabé y ri Saulo ri xetak-e chi xquic'uaj-e ri jani' xmolotaj chi yequito' ri kach'alal ri jec'o pa Judea. Y ri jani' ri quic'uan-e xbequijacha' pa quik'a' ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal aj-Judea.
ACT 12:1 Chupa ri tiempo ri', ri rey Herodes xerutz'om jujun kach'alal chi niqui'en sufrir pa ruk'a'.
ACT 12:2 Y can che espada xu'ij chi ticamises ri Jacobo ri rach'alal ri Juan. Y can quiri-wi x-an.
ACT 12:3 Y roma ri Herodes xutzu' chi ri xu'on che ri Jacobo can xka chiquiwech ri israelitas ri man quiniman ta rutzij ri Jesucristo, romari' xu'ij chi titz'om chuka' ri Pedro. Re' xbanataj chupa ri nimak'ej rubinan pascua, cuando nitej ri pan ri manak levadura riq'uin.
ACT 12:4 Cuando tz'amon chic ri Pedro, ri Herodes xutak pa cárcel. Y runojin chi tik'ax na ri nimak'ej rubinan pascua, c'ajari' xtulesaj-pe ri Pedro chi nu'on juzgar chiquiwech ri winak, romari' can je quieji' grupos chajinel ri xerucusaj chi niquichajij ri Pedro. Y je quieji' achi'a' jec'o pa jujun grupo.
ACT 12:5 Ri Pedro c'o pa cárcel y chajin utz. Pero ri kach'alal ri jec'o chiri' pa tenemit, can niqui'en orar roma ri Pedro.
ACT 12:6 Can xe chic jun ak'a' ri nrojo' chi napon ri k'ij ri runojin ri Herodes, chi nulesaj-pe ri Pedro y nu'on juzgar chiquiwech ri winak. Y Pedro ximil che ca'i' cadenas chiquicojol ca'i' soldados, y niwer. Y ri puerta anchi' ye'oc-apo ri winak ri pa cárcel, jec'o chuka' ri yechajin.
ACT 12:7 Y chiri' pa cárcel xapon jun ángel chi ri Ajaf, y sakil xu'on chiri'. Ri ángel ri' xusiloj ri Pedro chi xuc'asoj, y xu'ij che: Ch'anin cacataj. Y ri cadenas, anchok che quiximon-wi ruk'a' ri Pedro, xetzak can.
ACT 12:8 Y ri ángel xu'ij che ri Pedro: Tabana' abanic, y tacusaj axajab. Y cuando rubanon chic ru'onic ri' ri Pedro, ri ángel xu'ij che: Tabolkotij-awi' chupa la ak'u', y jo', xcha' ri ángel.
ACT 12:9 Ri Pedro rutzekleben ri ángel, pero man reta'n ta xa ketzij chi nicol-e roma ri ángel, o xa nachic'.
ACT 12:10 Ri Pedro y ri ángel xek'ax chiquicojol ri na'ey grupo chajinel y chuka' riq'uin ri jun chic grupo. Y cuando xe'apon chech ri puerta ri banon che ch'ich', ri puerta ri' ruyon xjakataj chiquiwech; y reje' xe'el-e pa bey y xebe. Y cuando je-benak chic juba', ri Pedro xutzu' chi ruyon yan chic c'o can, roma ri ángel man benak ta chic riq'uin.
ACT 12:11 C'ajari' ri Pedro xuna' y xu'ij: Cami weta'n chi ri ángel can ketzij-wi chi takon-pe roma ri Ajaf chi xirucol pa ruk'a' ri Herodes y chech ronojel ri quinojin niqui'en chue ri nuwinak israelitas, xcha-ka pa ránima ri Pedro.
ACT 12:12 Raja' nunojij anchique ri xtu'on, y cuando runojin chic, xbe chirocho ri María ri rute' ri Juan ri ni'ix chuka' Marcos che. Y chupa ri jay ri' je q'uiy kach'alal quimolon-qui' chi niqui'en orar.
ACT 12:13 Y cuando ri Pedro xapon chirocho ri María, xuc'ojc'a-apo ri puerta, ja xbe'el-pe jun xten rubinan Rode.
ACT 12:14 Pero cuando ri xten xuc'oxaj chi ja ri Pedro ri nich'o'n-apo, yalan xquicot. Pero roma yalan xquicot, man xujak ta can ri puerta chech ri Pedro, xa junanin xoc chic apo pa jay chi xberu'ij chi ri Pedro c'o chuchi' puerta.
ACT 12:15 Pero ri quimolon-qui' pa jay man xquinimaj ta ri nu'ij ri Rode chique. Xa xqui'ij che ri xten: Xa xach'ujir la', xecha' che. Y ri xten nu'ij chi can ja-wi ri Pedro ri xuc'oxaj raja'. Y xqui'ij che ri xten: Ri' man ja' ta ri Pedro, xa ja ri ru-ángel ri nichajin richi, xecha'.
ACT 12:16 Pero ri Pedro c'a nuc'ojc'a-apo ri puerta. Y cuando xquijak ri puerta, xquitzu' chi can ja-wi ri Pedro. Romari' can anchique la xuna' ri cánima ri kach'alal ri', y xewolol-ka chiquiwech romari'.
ACT 12:17 Pero raja' xu'on retal che ri ruk'a' chi quietane-ka. Y ja xutzijoj-ka chique ri xu'on ri Ajaf Dios chi xulesaj-pe pa cárcel, y xu'ij chuka' chique chi tiquiya' rutzijol che ri Jacobo y ri ch'aka chic kach'alal. Y raja' xel-e y xbe pa jun chic lugar.
ACT 12:18 Y cuando xsakar-ka ri ruca'n k'ij, ri soldados man niquiwil ta anchique niqui'en, roma man quieta'n ta anchique xu'on ri Pedro.
ACT 12:19 Y ri Herodes xutak rucanoxic ri Pedro, pero ri achi'a' ri xebecanon richi, man xquiwil ta pe. C'ajari' ri Herodes xeroyoj ri achi'a' ri xec'ue' ri k'ij ri' chi xquichajij, y xuc'utuj chique anchique xu'on ri Pedro. Y roma can man jun etamayon anchique xu'on, xu'ij chi quiecamises ri chajinel ri'. Y ri Herodes xel-e pa Judea, y xbec'ue' pa Cesarea.
ACT 12:20 Ri rey Herodes can ruyowal chique ri aj-Tiro y aj-Sidón. Pero ri aj-Tiro y ri aj-Sidón xquiya' chiquiwech chi yebe riq'uin ri Herodes. Y xquibochi'j ri jun rusamajel ri Herodes rubinan Blasto, chi yeruc'uaj chech ri rey chi niqui'ij chi tiq'uis quiri' ri ayowal chiquiwech, roma ja chiri' pa Israel ntel-wi-pe ri ex ri nic'atzin chique ri pa ca'i' tenemit, Tiro y Sidón.
ACT 12:21 Y x-ix anchique k'ij niquimol-qui'. Y cuando xapon ri k'ij ri', ri rey Herodes can xerucusaj-e ri tziak ri can yerucusaj jun rey. Xbech'oquie-pe pa ruch'acat, y xbech'o'n-pe chiquiwech ri winak ri quimolon-qui' chiri'.
ACT 12:22 Y ri winak can riq'uin ronojel quichuk'a' yesiq'uin-apo, y niqui'ij: La nich'o'n-pe chake man ralic ta achi, raja' can jun dios, yecha-apo.
ACT 12:23 Y chupa ri misma hora ri', jun ángel chi ri Ajaf xuya' jun yabil pa ruwi' ri Herodes, roma raja' man xu'ij ta chique ri winak chi can man tiquiya' ruk'ij, y man xuya' ta ruk'ij ri Dios. Ri Herodes xtej coma jut, y jari' ri xoc-e che chi xcom.
ACT 12:24 Y ri rutzij ri Dios nuquiraj-ri' benak, y xabachique (xama'anchique) lugar nitzijos-wi, y je q'uiy winak ri niquinimaj.
ACT 12:25 Ri Bernabé y ri Saulo xbequiya' pa Jerusalem ri quitakon-pe ri kach'alal aj-Antioquía, chupa ru-tiempo ri wayjal chiri' pa Jerusalem. Reje' ja' xetzolaj chic pa Antioquía, y xquic'uaj-e ri Juan ri ni'ix chuka' Marcos che.
ACT 13:1 Chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa Antioquía, jec'o kach'alal ri niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios, y jec'o chuka' maestros ri niquic'ut ri rutzij ri Dios, anche'l ri Bernabé, ri Simón ri ni'ix chuka' Niger che, ri Lucio ri aj-Cirene, ri Manaén ri junan xeq'uiytises-pe riq'uin ri Herodes ri gobernador chiri' pa Galilea, y ri Saulo.
ACT 13:2 Y jun k'ij cuando niqui'en ayunar chi niquiya' ruk'ij ri Ajaf Dios, ri Espíritu Santo xu'ij chique: Quie'icha' ri Bernabé y ri Saulo chi niqui'en ri samaj ri nuyo'n yan ren chique, xcha'.
ACT 13:3 Y cuando xqui'en yan ri ayuno y oración, ja' xquiya' quik'a' pa quiwi' ri Bernabé y ri Saulo, chi ne'quibana' ri samaj ri xu'ij ri Espíritu Santo.
ACT 13:4 Y ri Espíritu Santo can ja xerutak-e ri Bernabé y ri Saulo; romari' xebe pa Seleucia. Y chiri' xe'oc-e pa jun barco chi xek'ax-apo pa Chipre.
ACT 13:5 Y cuando jec'o chic pa tenemit Salamina chiri' pa Chipre, xquitzijoj-ka rutzij ri Dios pa tak sinagogas, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri israelitas chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Ri Bernabé y ri Saulo quic'uan-e jun chi yeruto' y ri' ja ri Juan ri ni'ix chuka' Marcos che.
ACT 13:6 Ri Chipre jun rech-ulef co'l oc ri c'o chupa ri mar. Romari', cuando ri Bernabé, ri Saulo y ri Juan xek'ax chupa ri rech-ulef ri', xe'apon ri juc'an chic ruchi' pa jun tenemit rubinan Pafos. Y chupa ri tenemit ri' c'o jun achi israelita rubinan Barjesús, jun achi aj-itz. Ri achi re' jun tz'ucuy-tzij, roma nu'ij chi can nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios.
ACT 13:7 Y ri aj-itz achi ri' nisamaj riq'uin ri gobernador rubinan Sergio Paulo, ri gobernador ri' can c'o-wi runo'j (runa'oj). Raja' xutak coyoxic ri Bernabé y ri Saulo, roma nrojo' nuc'oxaj rutzij ri Dios.
ACT 13:8 Pero ri aj-itz, ri ni'ix chuka' Elimas che, can nutaj ruk'ij yeruk'at, roma can man nrojo' ta chi ri Sergio Paulo nuya' ta ránima riq'uin ri Jesucristo.
ACT 13:9 Pero ri Saulo, ri rubinan chuka' Pablo, can nojinak ránima riq'uin ri Espíritu Santo, xutzu-xutzu' rech ri aj-itz,
ACT 13:10 y xu'ij che: Ret xa nojinak awánima riq'uin ronojel rech tz'ucun-tzij y riq'uin ronojel itzel tak ex. Xa jat jun ralc'ual ri itzel, roma itzel natzu' ronojel ri utz. Ret man choj ta na'an che ri rubey ri Ajaf Dios. ¿Anchique roma man namalij ta na'an quiri'?
ACT 13:11 Cami, ri Ajaf Dios xcatru'on castigar; can xcamoyir, y jun tiempo ri man xcatiquier ta xtatzu' rech ri k'ij. Y can xe xu'ij quiri' ri Pablo, can ja' xmoyir-ka ri achi aj-itz. Romari' raja' nucanoj jun ri nic'uan chuk'a', roma xc'ue' can pa k'eku'm.
ACT 13:12 Cuando ri Sergio Paulo ri gobernador xutzu' ri xbanataj riq'uin ri aj-itz, man nril ta anchique nunojij chirij ri rutzij ri Ajaf. Y ja xunimaj rutzij ri Dios chupa ri k'ij ri'.
ACT 13:13 Y ri Pablo y ri je-benak riq'uin xquiya' can ri tenemit Pafos, xek'ax-apo parui' ri ya' chi xebe pa tenemit Perge ri c'o pa Panfilia. Pero ri Juan, ri ni'ix chuka' Marcos che, xerumalij can y xtzolaj pa Jerusalem.
ACT 13:14 Y cuando ri Pablo y ri Bernabé xek'ax yan pa Perge, xebe pa jun chic tenemit ri rubinan chuka' Antioquía. Y ri tenemit re' pa Pisidia c'o-wi. Y chupa ri k'ij chi uxlanen, reje' xebe pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y xech'oquie-apo.
ACT 13:15 Y cuando x-an-ka leer ri ley chi ri Moisés y ri jequitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can, ri achi'a' ri c'o quik'ij chupa ri jay ri', xquitak-apo jun riq'uin ri Pablo y ri Bernabé, chi xberu'ij chique: Wach'alal, xa c'o jun chiwe rix ri c'o jujun tzij nrojo' nu'ij chique ri quimolon-qui' we', utz nu'ij, xcha' ri xapon quiq'uin.
ACT 13:16 Y ri Pablo can ja' xpa'e', y xu'on retal che ruk'a' chique ri winak chi quiri' man quietzijon chic y xu'ij-ka chique: Tic'oxaj rix nuwinak israelitas y tic'oxaj rix ri man jix israelitas ta ri can nixi'j-iwi' niben imac chech ri Dios; tic'oxaj ri xtin-ij chiwe:
ACT 13:17 Ri ka-Dios roj israelitas can xerucha' ri ojer tak kati't-kamama', y xu'on chique chi xe'oc jun nimalaj tenemit cuando jec'o pa Egipto, ri rech-ulef ri man quichi ta reje'. C'ajari' ri Dios can riq'uin ri ruchuk'a' xerulesaj-pe chiri'.
ACT 13:18 Y ri jun la'k cuarenta juna' ri xqui'en chupa ri tz'iran rech-ulef, ri Dios xucoch' ronojel ri xqui'en.
ACT 13:19 Y xeruq'uis ri winak ri jec'o pa wuku' tenemit chi ri rech-ulef Canaán, y jari' ri ulef ri xuya' can pa quik'a' ri ojer tak kati't-kamama'.
ACT 13:20 C'ajari' ri Dios xeruya' jueces pa quiwi' chi yequi'en gobernar. Jun la'k cuatrocientos cincuenta juna' xec'ue' ri jueces pa quiwi'. Y ri ruq'uisbel juez ri xc'ue', ja ri Samuel, ri jun ri xuk'alajij chuka' rutzij ri Dios.
ACT 13:21 Pero reje' jun rey ri xquijo' chi xeru'on gobernar. Y ri Dios can xuya-wi qui-rey. Y cuarenta juna' xeru'on gobernar ri kati't-kamama' ri jun rey ri xubinaj Saúl. Ri Saúl ri' ralc'ual ri achi xubinaj Cis, ru-familia can ri Benjamín.
ACT 13:22 Y cuando ri Dios xrojo' chi ri Saúl xel-e, xuya' can ri David chi xoc rey. Ri Dios can xu'ij chirij ri rey David: C'o jun ri xtu'on ronojel ri ninjo' y can nika chinuech. Ren can nintzu' chi ri xtibano quiri' ja ri David ri ralc'ual ri Isaí. Quiri' xu'ij ri Dios.
ACT 13:23 Y jun chique ri ru-familia ri rey David, ja ri Jesús. Y ja ri Jesús ri yo'n-pe roma ri Dios chi jojrucol roj israelitas, can anche'l ri ru'in ri Dios chi nu'on.
ACT 13:24 Y cuando man jani toka ri Jesús, ri Juan Bautista xu'ij chique ri kawinak israelitas chi tiquiya' can ri quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios, y quie'an bautizar.
ACT 13:25 Y cuando ri Juan ya nuq'uis ri samaj ri xyo'x che roma ri Dios, raja' xu'ij: ¿Jin ancu'x (anchique) ren ni'ij rix? Roma, man ja' ta ren ri Cristo. Roma ri Cristo man jani tisamaj-ka chi'icojol. Raja' can c'o ruk'ij, romari' can man nuc'ul ta chi ja ren yisolo ri ruximbel ruxajab, xcha' ri Juan.
ACT 13:26 Rix nuwinak israelitas, ru-familia can ri Abraham, y rix ri man jix israelitas ta, ri can nixi'j-iwi' niben imac chech ri Dios, nin-ij chiwe, chi ri rutzij ri Dios can iwichi rix yo'n-pe, y ri tzij ri' nu'ij anchique modo jixcolotaj.
ACT 13:27 Xa ja ri winak ri jec'o pa Jerusalem y ri achi'a' ri c'o quik'ij jec'o chiquicojol, xa ja reje' ri man xena'en ta anchique ri Jesús, y chuka' man quibanon ta entender rutzij ri Dios ri tz'iban can coma ri achi'a' ri xquik'alajij rutzij ojer can. Y can ronojel k'ij chi uxlanen ni'an leer ri pa tak sinagogas, ri jay anchi' can nitzijos-wi rutzij ri Dios. Romari', cuando reje' xqui'ij chi ticamises ri Jesús, can ja' xeto'n chi xtzakon ri nu'ij ri rutzij ri Dios.
ACT 13:28 Pero ri winak y ri achi'a' ri c'o quik'ij, más que man jun rumac ri Jesús xquiwil chi nicamises, reje' xquic'utuj che ri Pilato chi ticamises.
ACT 13:29 Y cuando xbanataj yan ronojel ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios chirij ri rucamic ri Jesús, xbequikasaj-pe chech ri cruz, y c'ajari' xbequimuku' can.
ACT 13:30 Pero ri Dios xu'on che ri Jesús chi xbec'astaj-pe.
ACT 13:31 Y ri Jesús q'uiy k'ij xuc'ut-ri' chiquiwech ri can xquitzeklebej cuando xel-e pa Galilea y xbe c'a pa Jerusalem. Y ri xetz'eto richi, jari' ri yek'alajin ri Jesús chique ri winak.
ACT 13:32 Y roj nakatzijoj chiwe ri utzilaj rutzij ri Dios, ri nich'o'n chirij ri xu'ij ri Dios chique ri kati't-kamama' ojer can chi nu'on.
ACT 13:33 Roma xa ja chakawech roj ri joj qui-familia can reje' xbanataj ri ru'in ri Dios ojer can; roma raja' xu'on chi xc'astaj-pe ri Jesús chiquicojol ri caminaki', can anche'l ri nu'ij chupa ri ruca'n salmo: Ja ret jat Walc'ual, romari' cami ninya' ac'aslen, nicha'.
ACT 13:34 Y ri rutzij ri Dios nu'ij chuka': Y ri nu'in can che ri rey David chi ninya', can ketzij-wi, y can ninya' chiwe rix, nicha'. Quiri' xu'ij ri Dios chi nuc'ut chakawech chi ri Jesús can xc'asos roma ri Dios chiquicojol ri caminaki', y manak chic xticom.
ACT 13:35 Y ri David nu'ij chuka' chupa ri Salmos: Man xtaya' ta lugar che ri lok'olaj Awalc'ual chi nik'ey ri ruch'acul, nicha'.
ACT 13:36 Pero ri David, cuando can ruq'uison chic can ri samaj ri ruyo'n-pe ri Dios che, xcom, y xbemuk can ri anchi' je-mukun-wi ri rati't-rumama', y can xk'ey-wi ri ruch'acul.
ACT 13:37 Pero ri ruch'acul ri Jesús man xk'ey ta, roma ri Dios can xu'on che chi xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 13:38 Romari' nuwinak israelitas, titemaj c'a chi xe roma ri Jesús nitzijos chiwe chi c'o modo nicoch'otaj (nicuyutaj) imac. Y ja ri rutzij raja' ri kac'amon-pe chiwe.
ACT 13:39 Roma ru-ley ri Moisés man nitiquier ta nu'on chiwe chi can man jun imac niwakalej chech ri Dios. Man anche'l ta ri nu'on ri Jesús. Y conojel ri xquieniman richi, man jun quimac xtiquikalej chech ri Dios.
ACT 13:40 Can tibana' cuenta iwi', chi quiri' man pa iwi' ta rix xtika ri quitz'iban can ri achi'a' ri xquik'alajij ri rutzij ri Dios ojer can. Chupa ri quitz'iban can reje', ri Dios nu'ij:
ACT 13:41 Rix ri jixtze'n chirij ri nutzij, titzu' c'a ri nimalaj castigo ri xtika pa iwi' y ticanoj anchi' nito-iwi'. Roma ri nimalaj castigo ri xtinya' pa iwi', can jun nimalaj sufrimiento. Y rix, can man xtinimaj ta, más que c'o jun niyo'n rutzijol chiwe, roma can yalan nim. Quiri' ru'in can ri Dios, xcha' ri Pablo chique ri winak.
ACT 13:42 Y cuando ri Pablo y ri Bernabé xe'el-pe chiri' pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri israelitas chi niquic'oxaj rutzij ri Dios, ri winak ri man je israelitas ta xqui'ij chique: Jixkayobej ri kubix apo, chi quiri' nakac'oxaj jun mej (bey) chic ri tzij ri ic'amon-pe.
ACT 13:43 Y cuando ri winak ri quimolon-qui' chiri' xquiquiraj-qui', je q'uiy ri xebe chiquij ri Pablo y ri Bernabé; jec'o israelitas, y jec'o ri man je israelitas ta ri can niqui'en chuka' ri nu'ij ru-ley ri Moisés, roma can niquiya' chuka' ruk'ij ri Dios. Y x-ix chique coma ri Pablo y ri Bernabé, chi can man tiquiya' can ri Dios ri can jun nim favor xu'on chique chi xerucol.
ACT 13:44 Y chupa ri k'ij chi uxlanen ri jun chic semana, juba' ta chic conojel winak chi ri tenemit ri xquimol-qui' chi niquic'oxaj ri rutzij ri Dios.
ACT 13:45 Romari', cuando ri winak israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús xquitzu' chi je q'uiy winak xe'apon, itzel xquina', y niqui'ij chi ri nu'ij ri Pablo xa man ja' ta ri ketzij, y itzel xech'o'n chirij ri nu'ij.
ACT 13:46 Pero ri Pablo y Bernabé man xquixi'j ta qui' chiquiwech chi xqui'ij chique: Can nic'atzin chi na'ey chiwech rix jix kawinak nakatzijoj-wi ri rutzij ri Dios, pero rix xa man nika ta chiwech. Y roma quiri' niben, can k'alaj chi can man utz ta chi niyo'x chiwe rix ri c'aslen ri man niq'uis ta. Romari' quiq'uin ri winak ri man je israelitas ta jojbe-wi.
ACT 13:47 Y can ja ri Ajaf Dios x-in chake: Jatnuyo'n chi jatoc sakil quichi ri winak chi ronojel rech-ulef, y awoma ret xquiecolotaj ri winak naj chi nakaj.
ACT 13:48 Y cuando ri winak ri man je israelitas ta xquic'oxaj ri tzij ri x-ix-ka, can xequicot pa cánima, y xquiya' ruk'ij ri rutzij ri Ajaf Dios. Y can conojel ri can je-cha'on roma ri Dios chi niquiwil ri c'aslen ri man niq'uis ta, xquinimaj.
ACT 13:49 Y ri rutzij ri Ajaf Dios xbetzijos naj chinakaj, chupa ri rech-ulef ri'.
ACT 13:50 Y ri winak israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús, xquiya' quino'j (quina'oj) jujun utzilaj tak ixoki' ri man je israelitas ta ri can c'o quik'ij. Xebe chuka' quiq'uin ri achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri winak, chi xbequiya' quino'j (quina'oj), chi yequikotaj-e ri Pablo y ri Bernabé pa quitenemit. Y can quiri-wi xqui'en chique.
ACT 13:51 Romari' reje' xquitotaj can ri pokolaj ri c'o chicakan chiquiwech ri winak, chi quiri' tiquitemaj chi can man utz ta ri ye'ajin. Y reje' xebe c'a pa jun chic tenemit rubinan Iconio.
ACT 13:52 Y conojel ri can quiniman chic ri Jesucristo ri jec'o chiri' pa Antioquía ri c'o pa Pisidia, can nojinak-wi cánima riq'uin ri Espíritu Santo, y can yequicot.
ACT 14:1 Y ri Pablo y ri Bernabé xe'apon pa tenemit rubinan Iconio. Reje' xe'apon pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri israelitas chi niquic'oxaj rutzij ri Dios. Y ri rutzij ri Dios ri xquitzijoj reje' chique ri winak, can xu'on chique je q'uiy chi xquinimaj ri Jesucristo. Jec'o israelitas y jec'o ri man je israelitas ta.
ACT 14:2 Y ri israelitas ri man xquinimaj ta, itzel yequitzu' ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo. Romari' reje' xquiya' quino'j (quina'oj) ri man je israelitas ta, chi quiri' itzel quiequitzu' ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo.
ACT 14:3 Romari' ri Pablo y ri Bernabé q'uiy k'ij xec'ue' quiq'uin ri kach'alal. Y roma can quiyo'n cánima riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can man niquixi'j ta qui' niquitzijoj ri rutzij ri Dios chique ri winak, ri nuk'alajij chi ri Dios yalan yerojo'. Y ri Dios can nuk'alajij chiquiwech ri winak, chi ri niqui'ij ri Pablo y ri Bernabé can ketzij-wi. Romari' q'uiy milagros yequi'en.
ACT 14:4 Romari' ri tenemit ca'i' rubanon. Jujun yequito' ri israelitas ri man quiniman ta, y ri ch'aka chic yequito' ri Pablo y ri Bernabé, ri apóstoles.
ACT 14:5 Y ri winak israelitas y ri man je israelitas ta y ri autoridades xquiya' chiquiwech chi niqui'en quitzelal chique ri Pablo y ri Bernabé y xquiequicamisaj che abaj.
ACT 14:6 Pero ri Pablo y ri Bernabé xquina'ej ronojel ri nojin chiquij; romari' reje' xquiwewaj-e-qui' y xebe c'a pa Listra y pa Derbe, ri tenemit ri jec'o pa Licaonia. Chuka' xebe pa ch'aka chic lugar ri jec'o-pe chiquinakaj ri ca'i' tenemit ri'.
ACT 14:7 Reje' ja ri pa tak tenemit y ri pa tak lugar ri' xquitzijoj-wi ri utzilaj rutzij ri Ajaf Dios.
ACT 14:8 Y chiri' pa tenemit rubinan Listra, c'o jun achi ri desde que xalex-pe man tiquirinak ta nibin. Can man jun mej (bey) bininak ta juba'. Y ri achi re' ch'ocol chiri'.
ACT 14:9 Raja' nuc'oxaj ri nu'ij ri Pablo. Y ri Pablo xutzu' chi ri achi ri' can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios chi can nic'achoj-wi.
ACT 14:10 Romari' ri Pablo can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n che ri achi, y xu'ij che: Capa'e' choj. Y ri achi can ja' xropin, y xpa'e' y utz xbin.
ACT 14:11 Cuando ri winak xquitzu' ri xu'on ri Pablo, ri winak ri' xech'o'n pa Licaónica, ri quich'abel. Y can riq'uin quichuk'a' xqui'ij: Ri achi'a' ri yekatzu', can je ka-dios ri je-kajinak-pe chikacojol cami.
ACT 14:12 Reje' niqui'ij chi ri Bernabé jari' ri qui-dios rubinan Júpiter, y ri Pablo jari' ri qui-dios rubinan Mercurio, roma ja raja' ri uc'uayon ri tzij.
ACT 14:13 Ri Júpiter ri qui-dios ri winak ri', c'o jun rusamajel, y ri dios ri' c'o ri rocho chuchi' ri tenemit. Ri rusamajel ri Júpiter xeruc'uaj pa tak puertas ri wacx ri je-wakon-pe riq'uin cotz'i'j. Raja' y ri winak niquijo' niquiya' quik'ij ri Pablo y ri Bernabé, romari' jequic'amon-pe ri wacx chi yequicamisaj.
ACT 14:14 Pero cuando ri apóstol Bernabé y ri apóstol Pablo xquina'ej ri niquinojij ri winak, xebison-ka, romari' xquiretzela' quitziak chiquij. Y ja' xe'oc chiquicojol ri winak, y niqui'ij chique:
ACT 14:15 ¿Anchique roma rix niben quiere'? Roj joj winak anche'l rix, y joj-petenak iwiq'uin chi naka'ij chiwe que man chic quie'iben anche'l ri ye'iben-pe cami, ri man jun yec'atzin-wi, roma man jun utz nuc'om-pe chiwe; pa ruq'uiexel ri' tinimaj ri c'aslic Dios ri banayon ronojel. Ri banayon ri rocaj y ri jec'o chupa, ri banayon ri rech-ulef y ri jec'o chech, ri banayon ri mar y ri jec'o chupa.
ACT 14:16 Y más que ri ojer can tiempo, ri Dios can xuya-wi lugar chique ri winak ri man je israelitas ta, chi xequic'uaj ri bey ri xeka chiquiwech.
ACT 14:17 Pero can ruk'alajin-wi-ri' chiquiwech riq'uin ri nu'on-pe job ri chicaj, nuya' ri tico'n, y can nuya-pe ronojel ri nitej, chi quiri' niquicot ri kánima. Can ruyo'n-wi-pe ri utz pa kawi' konojel, xecha'.
ACT 14:18 Y más que ri Pablo y ri Bernabé xqui'ij quiri' chique ri winak ri', can c'aronaj xetiquier xequik'at ri winak chi quiri' man xequicamisaj ta ri wacx chi niyo'x quik'ij reje'.
ACT 14:19 Y chiri' pa tenemit Listra jec'o israelitas ri xe'apon ri je-petenak c'a pa tenemit Antioquía y pa Iconio. Reje' xquiya' quino'j (quina'oj) ri winak aj-chiri' pa Listra, y can xequich'ec-wi, romari' ri winak aj-chiri' xquiq'uiak che abaj ri Pablo, y xquikirirej-e y xbequitorij can chuchi' ri tenemit, roma xquinojij chi ri Pablo xcom yan.
ACT 14:20 Y cuando ri kach'alal quimolon-apo-qui' chirij ri Pablo, raja' xa xbepa'e-pe, y xtzolaj chic pa tenemit. Y ruca'n k'ij raja' y ri Bernabé xebe c'a pa jun tenemit rubinan Derbe.
ACT 14:21 Y chiri' pa tenemit Derbe xquitzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Y je q'uiy winak xquinimaj ri Jesús. Y c'ajari' xetzolaj. Y xebek'ax chic pe ri pa Listra, ri pa Iconio y pa Antioquía.
ACT 14:22 Y ri tenemit anchi' xebek'ax-pe, niquiya' can ruchuk'a' cánima ri kach'alal, y niqui'ij can chique chi tiquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo, roma nic'atzin chi q'uiy naka'an sufrir pa kac'aslen chi jojoc anchi' can ja ri Dios nibano gobernar.
ACT 14:23 Y xqui'en can ru'onic ri samaj chiquicojol ri kach'alal. Xequicanola' can achi'a' ri yepa'e' can chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal. Quiri' xqui'en can pa tak tenemit anchi' xek'ax-wi. Y can xqui'en ayuno y oración, y xequijach can pa ruk'a' ri Ajaf ri quiniman chic.
ACT 14:24 Y c'ajari' xebek'ax-pe ri pa Pisidia, y xe'apon pa Panfilia.
ACT 14:25 Y xquitzijoj ri rutzij ri Dios chiri' pa tenemit Perge. Y c'ajari' xebe ri pa tenemit Atalia.
ACT 14:26 Y chiri' pa Atalia xe'oc-e pa jun barco chi yetzolaj c'a Antioquía, ri tenemit anchi' ri kach'alal jequijachon-e pa ruk'a' ri Dios ri Pablo y ri Bernabé, chi quiri' ja' ta ri Dios yeruto' chi ne'quibana' ri samaj. Y cami ri samaj ri' xc'achoj yan can.
ACT 14:27 Y cuando ri Pablo y ri Bernabé xe'apon pa Antioquía, xequimol conojel kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios chiri', y c'ajari' xquitzijoj-ka chique ronojel ri xu'on ri Dios chique chi xeruto' chi xquitz'uc can ri samaj, y xuya' lugar chuka' chique ri winak ri man je israelitas ta, chi xquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo y xecolotaj.
ACT 14:28 Y ri Pablo y ri Bernabé xec'ue-ka q'uiy k'ij quiq'uin ri kach'alal aj-Antioquía, ri tenemit c'o pa rech-ulef Siria.
ACT 15:1 Y jec'o jujun achi'a' ri je-petenak pa Judea xe'apon pa Antioquía, ri tenemit ri c'o pa rech-ulef Siria; reje' niqui'ij chique ri kach'alal chi yecolotaj, pero can nic'atzin chi ni'an ri circuncisión chique, ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés.
ACT 15:2 Y ri Pablo y Bernabé can xquich'ojij chique ri ye'in quiri'. Romari', ri kach'alal ri jec'o chiri' xequicha' ri Pablo y ri Bernabé y jujun chic kach'alal, chi yebe pa tenemit Jerusalem quiq'uin ri apóstoles ri jec'o chiri' y ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal, chi yetzijon chirij ri', xa ni'an o man ni'an ta ri circuncisión chique ri kach'alal achi'a' man je israelitas ta.
ACT 15:3 Romari' ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios chiri', xequitak-e ri xequicha' chi yebe c'a Jerusalem. Y cuando je-benak, xek'ax pa tak tenemit ri jec'o pa Fenicia y pa Samaria, y niquitzijola' chique ri kach'alal chi je q'uiy winak ri man je israelitas ta ri xquinimaj ri Jesucristo y xjalataj quic'aslen. Y ri kach'alal ri xec'oxan, can yalan xquicot ri cánima.
ACT 15:4 Y cuando xe'apon pa Jerusalem ri je-takon-e, can xc'ul-wi quiwech coma ri kach'alal ri aj-chiri', coma ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal y coma ri apóstoles ri jec'o chiri'. Y ri Pablo y ri Bernabé xquitzijoj chique, chi ri Dios q'uiy jeruto'n reje', y romari' je q'uiy winak ri man je israelitas ta ri xquinimaj yan ri Jesucristo, xecha'.
ACT 15:5 Y jec'o achi'a' fariseos ri quiniman chic ri Jesucristo ri xebepa'e-pe y xqui'ij: Can ti'ix chique ri kach'alal ri man je israelitas ta, chi tiquibana' ri circuncisión y tiquibana' chuka' ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés, xecha'.
ACT 15:6 Y romari' ri apóstoles y ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal, xquimol-qui' chi niquinojij xa ni'an o man ni'an ta ri circuncisión chique ri kach'alal ri man je israelitas ta.
ACT 15:7 Y cuando q'uiy yan qui'in chirij ri', ri Pedro xpa'e' y xu'ij: Wach'alal, rix iweta'n chi c'o yan juba' tiempo ri Dios xirucha' chi'icojol chi xintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiquiwech ri winak ri man je israelitas ta, chi quiri' tiquinimaj chuka' reje'.
ACT 15:8 Ri Dios can xuk'alajij chi yerojo' chuka' ri winak ri'. Romari' xuya-pe ri Espíritu Santo pa quiwi', roma xutzu' ri cánima. Junan xu'on ri Dios chake roj israelitas y chique ri man je israelitas ta.
ACT 15:9 Can man jun kacojol xu'on. Reje' can xquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo, romari' ri Dios ch'ajch'oj xu'on che ri cánima.
ACT 15:10 Y rix ¿anchique roma nijo' nitojtobej ri Dios? ¿Anchique roma nijo' niya' jun eka'n (aka'n) chiquij ri kach'alal ri man je israelitas ta? Roma ri ru-ley ri Moisés xa anche'l jun eka'n (aka'n) ri man xetiquier ta xquic'uaj ri kati't-kamama', ni roj chuka' man jojtiquier ta nakac'uaj.
ACT 15:11 Romari' roj can kaniman-wi chi xojcolotaj, roma can quiri' xrojo' ri Ajaf Jesús, y can quiri' chuka' xecolotaj ri kach'alal ri man je israelitas ta, xcha' ri Pedro.
ACT 15:12 Y romari' conojel ri quimolon-qui' chiri' man xech'o'n ta chic apo, xe xquic'oxaj ri niquitzijoj ri Bernabé y ri Pablo. Reje' niquitzijoj ri milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton, ri xequi'en chiquiwech ri winak ri man je israelitas ta, roma reje' can ja ri Dios ri xyo'n quichuk'a'. Can xk'alajin-wi chi ja ri Dios ri takayon quichi.
ACT 15:13 Y cuando ri Bernabé y ri Pablo xetane-ka, ri Jacobo xu'ij: Quinic'oxaj c'a, wach'alal:
ACT 15:14 Ri Simón Pedro rutzijon chake chi ri Dios can xujoyowaj-wi quiwech ri winak ri man je israelitas ta. Can xerucha' chi ye'oc rutenemit chi quiri' can niquiya-wi ruk'ij.
ACT 15:15 Can ketzij xbe'el-wi ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can. Ri quitz'iban can, nu'ij:
ACT 15:16 C'ajari' xquitzolaj chic pe quiq'uin ri israelitas je ru-familia can ri rey David, y xtin-en chique chi xquiecataj chic pe jun mej (bey) chi quiri' niquiya' chic nuk'ij, anche'l cuando c'o ri David.
ACT 15:17 Y ren ri Ajaf xtin-en quiri' chique, chi quiri' ri ch'aka chic winak jinquicanoj. Y conojel ri man je israelitas ta ri jenucha'on chic, quiri' ta xtiqui'en.
ACT 15:18 Can quiri' ri ru'in can ri Ajaf Dios ri ojer can. Quiri' nu'ij ri rutzij, xcha' ri Jacobo.
ACT 15:19 Y xu'ij chuka': Romari' ren nin-ij, más utz man quiekanak ri man je israelitas ta ri xquijal yan quic'aslen chech ri Dios, chi ni'an ri circuncisión chique.
ACT 15:20 Xe ri más nic'atzin niqui'en ka'ij-e chique chupa jun carta, que man quiequitaj ex ri man utz ta chi yetej roma je-yo'n chic chiquiwech dioses ri xa man je ketzij ta, y ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' chi niqui'en mac, y man tiquitaj ti'j chi jun chicop ri xcom roma xjik', ni man tiquitaj quic', kojcha-e chupa ri carta.
ACT 15:21 Roma desde ojer can tiempo pa conojel tenemit, can jec'o ri niquic'ut ru-ley ri Moisés pa tak sinagogas. Romari' keta'n anchique ri can man utz ta naka'an. Roma can ronojel k'ij chi uxlanen ni'an leer chiquiwech conojel, xcha' ri Jacobo.
ACT 15:22 Y ri apóstoles y ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal y conojel ri kach'alal chi ri iglesia, xquinojij chi can utz chi yequitak-e kach'alal chi yebe c'a pa Antioquía chiquij ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequicha-e reje' ja ri Judas ri ni'ix chuka' Barsabás che y ri Silas. Je ca'i' kach'alal ri can c'o quik'ij chiquicojol ri ch'aka chic kach'alal.
ACT 15:23 Y x-an-e jun carta y xjach-e chique chi niquic'uaj chique ri kach'alal. Y ri carta ri' nu'ij: Roj ri apóstoles, roj ri joj-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal, y conojel ri kach'alal chi ri iglesia, nakatak-e ruxnakil-iwech rix kach'alal ri man jix israelitas ta, ri jixc'o pa Antioquía y pa ch'aka chic tenemit chi ri rech-ulef Siria y chuka' pa rech-ulef Cilicia.
ACT 15:24 Roj xkana'ej chi jec'o xe'apon iwiq'uin, y we' je-elenak-wi-e, pero man ja' ta roj joj-takayon-e quichi. Reje' xa jun-wi chic ex xqui'ij chiwe y romari' jixquisuk' riq'uin ri iniman, roma reje' niqui'ij chi can ti'an ri circuncisión chiwe, y can tibana' chuka' ri ch'aka chic ex ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés.
ACT 15:25 Romari' roj xkanojij xekacha' ca'i' kach'alal chi yekatak-e chi'itz'etic. Y ri ca'i' re' yebe quiq'uin ri Bernabé y ri Pablo ri can yalan yekajo'.
ACT 15:26 Y can keta'n-wi chi ri kach'alal Bernabé y ri Pablo can q'uiy sufrimientos quik'axan pa quic'aslen roma niquitzijoj ri rutzij ri Kajaf Jesucristo.
ACT 15:27 Roj yekatak-e ri kach'alal Judas y ri kach'alal Silas chi xquiebech'o'n iwiq'uin, y xtiqui'ij ri tzij ri katz'iban-e chiwe.
ACT 15:28 Y ri nrojo' ri Espíritu Santo, ja chuka' ri' nakajo' roj chiwe, chi rix man titzeklebej ronojel ri c'o chupa ri ley; can xe ri más nic'atzin, jari' tibana'.
ACT 15:29 Ri más nic'atzin jare': Man titaj ti'j chi jun chicop ri xcamises chi xsuj chech jun dios man ketzij ta, man titaj quic', man titaj ti'j chi jun chicop ri xcom roma xjik', y chuka' ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' chi niqui'en mac. Xa ronojel re' xtinimaj, utz nu'on chiwe. Dios xtichajin iwichi.
ACT 15:30 Y ja xetak-e. Y cuando reje' xe'apon pa tenemit Antioquía, xequimol ri kach'alal y xquijach ri carta chique.
ACT 15:31 Y cuando ri kach'alal xquitzu' anchique nu'ij ri carta, can xequicot, y xuya' ruchuk'a' cánima.
ACT 15:32 Y ri Judas y ri Silas q'uiy ex xqui'ij chique ri kach'alal chi xquiya' ruchuk'a' cánima, roma ri ca'i' kach'alal re' can niquik'alajij chuka' ri ni'ix chique roma ri Dios.
ACT 15:33 Reje' xec'ue-ka ca'i-oxi' k'ij quiq'uin ri kach'alal chiri' pa Antioquía. Y cuando xquinojij yetzolaj pa Jerusalem quiq'uin ri je-takayon-e quichi, ri kach'alal aj-Antioquía xequi'en-e despedir, y xqui'ij-e chique chi ja' ta ri Dios tichajin quichi y nic'ue' ta uxlanen pa cánima.
ACT 15:34 Y cuando ya yetzolaj-pe, ri Silas man xpe ta, xa xunojij chi can más utz nic'ue' can chiri' quiq'uin ri kach'alal.
ACT 15:35 Y chuka' ri Pablo y ri Bernabé xec'ue-ka chiri' pa Antioquía. Reje' junan quiq'uin ch'aka chic kach'alal xequitijoj ri kach'alal riq'uin ri rutzij ri Ajaf, xquitzijoj chuka' ri utzilaj rutzij ri Dios.
ACT 15:36 Y cuando xk'ax yan juba' tiempo, ri Pablo xu'ij che ri Bernabé: Jo', jo' chiquitz'etic ri kach'alal ri jec'o pa ronojel tenemit ri anchi' katzijon-wi can ri rutzij ri Ajaf, xcha' che.
ACT 15:37 Y ri Bernabé nrojo' chi niquic'uaj chic e jun mej (bey) ri Juan ri ni'ix chuka' Marcos che.
ACT 15:38 Pero ri Pablo man nrojo' ta, roma cuando xquic'uaj ri na'ey mej (paj), xerumalij can pa Panfilia, y man xbe ta quiq'uin chi xu'on ri samaj.
ACT 15:39 Y xquich'olila-ka-qui' chiquiwech; romari' ja' xquijach-qui'. Ri Bernabé xuc'uaj-e ri Marcos, y xe'oc-e pa jun barco chi xebe pa Chipre.
ACT 15:40 Y ri Pablo xucha' ri Silas chi xbe riq'uin. Y ri kach'alal aj-Antioquía xequijach-e pa ruk'a' ri Dios.
ACT 15:41 Cuando yek'ax je-benak pa rech-ulef Siria y Cilicia, niquiya' ruchuk'a' cánima ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios.
ACT 16:1 Y ri Pablo y Silas xe'apon pa Derbe y pa Listra. Y chiri' pa tenemit Listra c'o jun kach'alal ala' rubinan Timoteo, ral jun ixok israelita ri runiman chuka' ri Jesucristo, pero ri rutata' man israelita ta.
ACT 16:2 Y ri kach'alal ri jec'o pa Listra y ri pa Iconio can utz yech'o'n chirij ri Timoteo.
ACT 16:3 Ri Pablo nrojo' chi ri Timoteo nibe quiq'uin chi nu'on ri rusamaj ri Dios. Y can quiri-wi xu'on, pero xu'on na ri circuncisión che, chi utz nitz'et coma ri israelitas ri jec'o pa tenemit Listra y ri jec'o chunakaj ri tenemit, roma can conojel je'etamayon chi ri rutata' ri Timoteo man israelita ta.
ACT 16:4 Y ri tenemit anchi' yek'ax-wi ri Pablo y ri je-benak riq'uin, niqui'ij can chique ri kach'alal ri man je israelitas ta, chi can tiquibana' ri niqui'ij ri apóstoles y ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal ri jec'o pa Jerusalem. Y man nic'atzin ta chi can niqui'en ronojel ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés.
ACT 16:5 Romari' ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa tak tenemit chiri', can xquiya' más cánima riq'uin ri Dios, y k'ij-k'ij jec'o ri ye'oc-apo quiq'uin chi niquinimaj ri Jesucristo.
ACT 16:6 Y ri Espíritu Santo man xuya' ta lugar chique ri Pablo chi xebe pa rech-ulef rubinan Asia, chi niquitzijoj rutzij ri Dios chiri'. Romari' reje' xek'ax pa Galacia y pa Frigia.
ACT 16:7 Y xe'apon anchi' c'o-wi ri mojón chi ri rech-ulef Misia. Y xquinojij chi yebe pa rech-ulef Bitinia, pero ri Espíritu Santo man xuya' ta lugar chique chuka'.
ACT 16:8 Y xquitzeklebej ri mojón richi ri Misia, y xe'apon-ka pa tenemit rubinan Troas.
ACT 16:9 Y chak'a' ri Pablo xutzu' pa jun anche'l achic', chi c'o jun achi aj-Macedonia ri pa'l-apo chech, y ri achi ri' nu'ij che: Tabana' favor cak'ax kaq'uin pa Macedonia, y kojato', xcha' che, xutzu' ri Pablo.
ACT 16:10 Y cuando ri Pablo rutz'eton yan ri jun anche'l achic' ri', konojel xkanaba-ki' chi jojbe c'a Macedonia, roma xka'an entender ri xk'alajix chech ri Pablo, nu'ij chi ri Dios nrojo' chi jojbe c'a quiq'uin ri aj-Macedonia chi nakatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique.
ACT 16:11 Y ja xojoc-e pa jun barco, y xkaya' can ri tenemit Troas. Y choj xojbe c'a pa Samotracia. Y ruca'n k'ij xojel chic e chiri', y xojapon pa tenemit rubinan Neápolis.
ACT 16:12 Y cuando xkaya' can ri tenemit Neápolis, xojapon pa tenemit Filipos. Y ri Filipos jun nimalaj tenemit ri c'o chupa ri rech-ulef rubinan Macedonia. Y ri winak ri jec'o chupa ri tenemit ri' je romanos. Cuando xojapon ri pa tenemit ri', xojc'ue-ka jun jani' k'ij chiri'.
ACT 16:13 Y pa jun k'ij chi uxlanen, roj xojel-e chuchi' ri tenemit y xojbe chuchi' jun rakan-ya', jun lugar ri can nicuses-wi chi ni'an orar. Y xojbech'oquie' chiri', y xkatzijoj-ka rutzij ri Ajaf Jesucristo chique ri ixoki' ri xquimol-qui' chiri'.
ACT 16:14 Jun chique ri ixoki' ri xquimol-qui' chiri', rubinan Lidia. Y ri Lidia re' aj-tenemit Tiatira. Raja' nuc'ayij jun rech tziak ri morado nitzu'n, ri ni'ix púrpura che. Y ri Lidia re' can nuya' ruk'ij ri Dios. Raja' can xuc'oxaj ri nu'ij ri Pablo. Ri Ajaf Dios can xch'o'n-wi pa ránima, romari' raja' can xunimaj ri Jesús.
ACT 16:15 Raja' y conojel ri jec'o pa rocho, xe'an bautizar; c'ajari' ri Lidia xu'ij chake: Xa can yinitzu' chi ren can ketzij xinnimaj ri Ajaf, jo' chiwocho, y quixc'ue' chiwocho, xcha'. Ri ixok ri' can xu'on chake chi xojbe-wi chirocho y chiri' xojc'ue-wi-ka.
ACT 16:16 Y jun mej (bey) cuando katz'amon bey joj-benak chupa ri lugar ri anchi' ni'an-wi oración, xkac'ul jun xten. Y ri xten re' c'o jun itzel espíritu riq'uin, y jari' ri nibano che chi nitiquier nu'ij anchique ri xtibanataj pa quic'aslen ri winak. Ri xten re' jun esclava, y ri rajaf can yalan qui-mero niqui'en chirij.
ACT 16:17 Y ri xten re' xojrutzeklebej roj y ri Pablo, y can riq'uin ruchuk'a' nich'o'n y nu'ij chakij: Ri achi'a' re' je rusamajel ri nimalaj Dios ri c'o chila' chicaj, y niquitzijoj chiwe anchique nic'atzin niben rix chi quiri' jixcolotaj chech ri imac, nicha'.
ACT 16:18 Y ri xten re', q'uiy k'ij ri quiri' xu'on. Y jun k'ij ri Pablo man xucoch' ta chic. Romari' raja' xutzalmayij-ri' y xu'ij che ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri xten: Pa rubi' ri Jesucristo nin-ij chawe chi catel-e riq'uin ri xten, xcha' ri Pablo. Y ri itzel espíritu ri' can ja' xuya' can ri xten.
ACT 16:19 Cuando ri rajaf ri xten xquitzu' chi can manak-wi chic xtiqui'en qui-mero chirij, roma man c'o ta chic ri itzel espíritu riq'uin, xebequitz'ama-pe ri Pablo y ri Silas, y xequic'uaj pa juzgado chiquiwech ri achi'a' ri niqui'en juzgar.
ACT 16:20 Y cuando xebequipoba' chiquiwech ri achi'a', xqui'ij: Ri achi'a' re' je israelitas y niquiyuj quino'j (quina'oj) ri winak we' pa tenemit.
ACT 16:21 Y niquic'ut jun chic costumbre chakawech, ri man utz ta chi nakanimaj y naka'an, roma roj can joj winak romanos, xecha'.
ACT 16:22 Y can je q'uiy winak ri xebecataj-pe chiquij ri Pablo y ri Silas. Ri achi'a' ri niqui'en juzgar xquich'il-e ri quitziak ri Pablo y ri Silas y xqui'ij chi quiech'ay che che'.
ACT 16:23 Y cuando je-ch'ayon chic utz, xebetz'apis pa cárcel, y x-ix che ri chajinel chi can quieruchajij utz.
ACT 16:24 Romari' raja', can xe x-ix quiri' che, can ja ri más pa dentro xerucusaj-apo ri Pablo y ri Silas. Y ri cakan xeruyala' can chucojol ri che' ni'ix cepo che.
ACT 16:25 Y pa nic'aj-ak'a' la'k ri' ri Pablo y ri Silas yebixan niquiya' ruk'ij ri Dios, y chuka' niqui'en orar. Y ri ch'aka chic ri jec'o pa cárcel yequic'oxaj-apo.
ACT 16:26 Y c'aja' xquina' xyiquiyo' jun nimalaj silonel (cab-rakan), xusiloj ri cárcel y can xsilon ri ruxe' ri xan. Ri ruchi' ri cárcel xejakataj, y ri cadenas ri je-cusan chi je-ximon can ri jec'o pa cárcel, xquisk'opij-qui'.
ACT 16:27 Ri achi ri chajiy quichi ri jec'o pa cárcel, xuna' rech roma ri silonel (cab-rakan). Y cuando raja' xutzu' chi ri ruchi' ri cárcel je-jakal, xulesaj ru-espada chi nucamisaj-ka-ri', roma raja' xu'ij-ka pa ránima chi xebe yan conojel ri jec'o pa cárcel.
ACT 16:28 Pero ri Pablo riq'uin ruchuk'a' xch'o'n-apo che y xu'ij: Man tacamisaj-awi', we' jojc'o-wi konojel, xcha'.
ACT 16:29 Y ri achi chajinel xuc'utuj jun luz. Y cuando ruc'uan chic ri luz ri', junanin xoc-apo pa cárcel, pero can nibarbot roma ruxi'n-ri'. Raja' xbexuquie' chiquiwech ri Pablo y ri Silas.
ACT 16:30 C'ajari' xerulesaj-pe pa cárcel, y xuc'utuj chique: ¿Anchique ri nic'atzin nin-en chi quiri' yicolotaj? xcha' raja'.
ACT 16:31 Y ri Pablo y ri Silas xqui'ij che: Tanimaj ri Ajaf Jesucristo ret y conojel ri jec'o pa awocho, y can xquixcolotaj.
ACT 16:32 Y Pablo y ri Silas xquitzijoj rutzij ri Ajaf che raja' y chique chuka' conojel ri jec'o pa rocho.
ACT 16:33 Y más que chak'a' chic, raja' xuch'ajla' rech ri anchi' je-socotajnak ri Pablo y ri Silas. Y x-an bautizar raja' y conojel ri jec'o pa rocho.
ACT 16:34 Y c'ajari' xeruc'uaj chirocho chi xerutzuk. Y raja' y ri jec'o pa rocho can niquicot cánima, roma xquinimaj ri Dios.
ACT 16:35 Y nisakar ruca'n k'ij ri achi'a' ri niqui'en juzgar xequitak jujun chajinel chi xbequi'ij che ri achi ri yeruchajij ri jec'o pa cárcel, chi quierulesaj-pe ri Pablo y ri Silas.
ACT 16:36 Y ri achi chajinel chi ri cárcel xberu'ij che ri Pablo: Ri achi'a' ri niqui'en juzgar xquitak-pe rubixic chue chi jixinlesaj-e. Cami quixel-pe. Utz jixbe y can tic'ue' uxlanen pa tak iwánima, xcha'.
ACT 16:37 Pero ri Pablo xu'ij chique ri chajinel ri xetak-pe coma ri achi'a' ri niqui'en juzgar: Roj joj achi'a' romanos. Y can ch'anin xquitak kach'ayic chiquiwech ri winak y c'a man jani koj-an juzgar. Y xojquitz'apij pa cárcel. Y cami niquijo' jojquilesaj-e y can man jun nina'en chi jojel-e. Ri ka-ley man quiri' ta nu'ij. Ti'ij chique ri je-takayon-pe iwichi, chi ja reje' quiepe y kojquilesaj-e we', xcha' ri Pablo chique.
ACT 16:38 Y ri chajinel ri' ja xbequi'ij chique ri achi'a' ri niqui'en juzgar ronojel ri xu'ij-e ri Pablo chique. Romari' ri achi'a' ri niqui'en juzgar xquixi'j-qui', roma xquitemaj chi ri ca'i' achi'a' je romanos chuka'.
ACT 16:39 Y ri yebano juzgar xe'apon quiq'uin ri Pablo y ri Silas chiri' pa cárcel, y xquic'utuj chi ticoch' (ticuy) quimac roma ri xqui'en chique. C'ajari' xequilesaj-pe pa cárcel y xqui'ij chique chi quie'el-e chiri' pa tenemit.
ACT 16:40 Y cuando ri Pablo y ri Silas xe'leses-e pa cárcel, xebe pa rocho ri Lidia, y xquiya' ruchuk'a' cánima ri kach'alal. Y cuando xetzijon yan chique conojel, reje' xebe.
ACT 17:1 Ri Pablo y ri Silas quitz'amon bey. Xek'ax pa tenemit Anfípolis y Apolonia, c'ajari' xe'apon pa tenemit rubinan Tesalónica. Y ri winak israelitas ri jec'o chiri', c'o jun qui-sinagoga anchi' niquimol-wi-qui' chi niquic'oxaj rutzij ri Dios.
ACT 17:2 Y ri Pablo, can anche'l rubanon-pe pa ch'aka chic tenemit, na'ey napon pa tak sinagogas anchi' niquimol-wi-qui' ri israelitas, can quiri' chuka' xu'on chiri' pa Tesalónica; xapon pa sinagoga. Oxi' semanas ri can quiri' xu'on chupa ri k'ij chi uxlanen. Raja' xtzijon quiq'uin ri israelitas chirij ri rutzij ri Dios.
ACT 17:3 Y can ja ri rutzij ri Dios ri xucusaj chi xuk'alajij chiquiwech ri winak chi ri Cristo can q'uiy sufrimiento xti'an che coma ri winak, can xticom y can xtic'astaj chic pe. Y ri Pablo xu'ij chuka' chique ri winak: Ri Jesús ri nintzijoj ren chiwe, ja raja' ri Cristo ri xtak-pe roma ri Dios, xcha' chique.
ACT 17:4 Y can jec'o jujun winak israelitas ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo. Can je q'uiy ri man je israelitas ta ri can niquiya-wi ruk'ij ri Dios xquinimaj. Y je q'uiy chuka' ixoki' ri c'o quik'ij ri xquinimaj. Y conojel reje' xquitzeklebej ri niqui'ij ri Pablo y ri Silas.
ACT 17:5 Romari' ri winak israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesucristo, itzel xequitzu' ri Pablo y ri Silas. Romari' reje' xebequimolo-pe achi'a' ri je itzel y je k'ora'. Can q'uiy-wi ri winak ri xequimol, y can xquiyec-wi chuka' ri tenemit. Y reje' riq'uin quichuk'a' xebe'oc-pe pa rocho ri jun achi rubinan Jasón, chiquicanoxic ri Pablo y ri Silas chi yequilesaj-pe pa jay y yequiya' pa quik'a' ri winak.
ACT 17:6 Pero roma man xequiwil ta ri Pablo y ri Silas, xa ja yan chic ri Jasón y ch'aka chic kach'alal ri xequic'uaj-e chiquiwech ri achi'a' ri yebano juzgar ri winak pa tenemit. Y can riq'uin quichuk'a' yech'o'n-apo, y niqui'ij: Ri achi'a' quibinan Pablo y Silas niquisuk' quino'j (quina'oj) conojel winak chi ri rech-ulef y xeloka yan we' chupa ri katenemit.
ACT 17:7 Y ja ri Jasón xc'amo-ka quiwech pa rocho. Conojel ri yetzekleben quichi ri Pablo y ri Silas, man ja' ta ri nu'ij ri ley chi ri karech-ulef ri ye'ajin. Reje' xa man niquinimaj ta ri nu'ij ri rey César, roma xa niqui'ij chi c'o jun chic qui-rey rubinan Jesús, xecha'.
ACT 17:8 Y cuando ri winak y ri achi'a' ri yebano juzgar pa tenemit Tesalónica xquic'oxaj ri sujunic ri', xquixi'j-qui' y man niquiwil ta anchique niqui'en.
ACT 17:9 Y roma quiri' x-ix chiquij ri Jasón y ri ch'aka chic kach'alal, ri achi'a' ri yebano juzgar xquinojij chi yequisk'opij-e, pero tiquiya' can mero pa quiq'uiexel. Y ri Jasón y ri ch'aka chic kach'alal xquiya' can ri mero y ja xe'el.
ACT 17:10 Ri kach'alal ri', can ch'anin xequitak-e ri Pablo y ri Silas pa tenemit Berea. Chak'a' xequitak-e. Y cuando ri Pablo y ri Silas jec'o chic chiri' pa Berea, xebe pa sinagoga, ri jay anchi' niquimol-wi-qui' ri israelitas chi niquic'oxaj rutzij ri Dios.
ACT 17:11 Y ri israelitas ri' más utz quino'j (quina'oj) chiquiwech ri israelitas ri jec'o pa Tesalónica, roma reje' can utz xquic'oxaj ri rutzij ri Dios. Y ronojel ri tzij ri xquic'oxaj-e quiq'uin ri Pablo y ri Silas, niquicanoj chupa ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, chi niquitzu' xa ketzij ri niqui'ij o xa man ketzij ta. Ri winak ri' can k'ij-k'ij quiri' niqui'en.
ACT 17:12 Y can je q'uiy ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo chiquicojol ri israelitas. Y chuka' chiquicojol ri winak ri man je israelitas ta, jec'o ixoki' ri can c'o quik'ij ri xquinimaj y je q'uiy achi'a'.
ACT 17:13 Pero ri israelitas ri man quiniman ta rutzij ri Dios ri jec'o pa tenemit Tesalónica, xquic'oxaj chi ri Pablo c'o pa tenemit Berea nutzijoj rutzij ri Dios chique ri winak chiri'. Romari' reje' xebe chuka' c'a Berea. Y chiri' xquiya' quino'j (quina'oj) ri winak chi quiecataj chirij ri Pablo.
ACT 17:14 Y ri kach'alal ri jec'o pa Berea, can ja' xquitak-e ri Pablo chuchi' ri mar. Y ri Silas y ri Timoteo xec'ue' can pa Berea quiq'uin ri kach'alal.
ACT 17:15 Y cuando ri kach'alal ri je-benak-e riq'uin ri Pablo, jec'o chic chuchi' ri mar, xquic'uaj-e ri Pablo pa jun tenemit rubinan Atenas. Y ri kach'alal ri' xetzolaj-pe, y x-ix-pe chique roma ri Pablo chi quie'apon ch'anin ri Silas y ri Timoteo pa Atenas, roma chiri' yeruyobej-wi raja'.
ACT 17:16 Y cuando ri Pablo jeruyoben ri Silas y ri Timoteo pa tenemit Atenas, raja' can pokon nuna', roma ri tenemit ri' nojinak quiq'uin dioses ri man je ketzij ta.
ACT 17:17 Romari' ri Pablo napon pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios chupa ri tenemit ri', y yetzijon chirij ri nu'ij ri rutzij ri Dios quiq'uin ri israelitas y ch'aka chic winak ri can niquiya-wi ruk'ij ri Dios. Y can quiri' chuka' nu'on k'ij-k'ij pa c'ayibel. Yetzijon chirij ri rutzij ri Dios quiq'uin ri ye'apon chiri'.
ACT 17:18 Y chiri' pa Atenas jec'o chuka' achi'a' ri niquijo' niquitemaj más no'j (na'oj), jec'o ri ni'ix filósofos epicúreos chique y ch'aka chic ri ni'ix estoicos chique; jec'o chique reje' yebetzijon riq'uin ri Pablo. Pero jec'o jujun ri niqui'ij: ¿Anchique como nrojo' nu'ij chake ri jun achi re', xe niwolol? yecha'. Y ch'aka chic niqui'ij: Ri achi re' anche'l xa yerutzijoj ch'aka chic dioses quichi ch'aka chic winak ri man je richi ta we', yecha'. Y quiri' ri niqui'ij ri winak ri', roma ri nutzijoj ri Pablo chique, ja ri utzilaj rutzij ri Jesús y nu'ij chuka' chique chi ri Jesús xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 17:19 Y ri winak ri' xquic'uaj ri Pablo pa Areópago, ri anchi' niquimol-wi-qui' ri can c'o quik'ij ri jec'o chiquicojol reje'. Y cuando xe'apon, reje' xquic'utuj che ri Pablo: ¿Utz como nu'on chawech chi natzijoj chake chirij ri c'ac'ac' no'j (na'oj) ri nak'alajij?
ACT 17:20 Roma roj can man kac'oxan ta ri natzijoj ret, y roj nakajo' chi ret na'ij chake y nac'ut utz chakawech, anchique ntel chi tzij ri', xecha' che.
ACT 17:21 Y quiri' xqui'ij, roma conojel ri winak aj-Atenas y ri je-petenak pa ch'aka chic rech-ulef y chiri' jec'o-wi, can yalan nibe cánima niquic'oxaj o niquitzijoj jun chic no'j (na'oj) ri can c'ac'ac' chiquiwech reje'.
ACT 17:22 Y cuando ri Pablo xbepa'e-pe chiquiwech ri winak chiri' pa Areópago, xu'ij: Rix ri jixc'o we' pa Atenas, ren nintzu' chi can iyo'n-wi quik'ij ri i-dioses.
ACT 17:23 Roma cuando xik'ax ri anchi' niya-wi quik'ij conojel i-dioses, xintzu' jun altar ri anchi' nu'ij-wi: Richi ri jun Dios ri man keta'n ta rech, nicha'. Y ja Dios ri' ri man iweta'n ta rech rix y can niya' chuka' ruk'ij, jari' ri nink'alajij ren chiwech ri cami.
ACT 17:24 Ja Dios ri' ri banayon ri rech-ulef y ronojel ri c'o chech. Ja raja' ri Rajaf ri rocaj y ri rech-ulef. Y raja' can Dios-wi, y man jun winak nitiquier nu'on jun jay chi nic'ue' ta raja' chupa.
ACT 17:25 Chuka' ri winak man yetiquier ta niquito' ri Dios, xa ja ri Dios ri nito'n quichi ri winak, roma can ja raja' ri niyo'n kac'aslen, nuya' kuxla' y ronojel ex.
ACT 17:26 Chuka' can rubanon chake konojel ri jojc'o chech-ulef chi xe riq'uin jun winak joj-petenak-wi, y kaquiran-ki' chech-ulef, y ru'in chuka' jani' tiempo ri yec'ue' ri naciones y ri lugar anchi' jec'o-wi,
ACT 17:27 chi nakacanoj ri Dios, y anchi' na xtakawil-wi. Y raja' xa man naj ta c'o-wi.
ACT 17:28 Y roma raja' c'o kac'aslen, roma raja' jojsilon, y roma chuka' raja' jojc'o, can anche'l qui'in jujun achi'a' poetas ri chi'icojol, chi roj can joj ralc'ual chuka' ri Dios.
ACT 17:29 Y xa can joj ralc'ual ri Dios, man xkojtiquier ta xtaka'ij Dios che jun ex ri xa achi'a' je-banayon. Y ri' más que riq'uin oro o plata o riq'uin abaj banon-wi, roma xa rusamaj jun winak.
ACT 17:30 Ri winak ri ojer can, xequi'en qui-dioses chi xquiya' quik'ij, y ri Dios can xerucoch', roma man quieta'n ta ancu'x (anchique) ri utz ri niquiya' ruk'ij. Pero cami ri Dios nu'ij chi conojel winak tiquiya' can ri quimac y tiquibana' ri nrojo' raja'.
ACT 17:31 Roma raja' can rucha'on jun k'ij chi yeru'on juzgar conojel winak. Rucha'on chic Jun ri can utz-wi chi jojru'on juzgar. Y ri Dios xuk'alajij chi ketzij chi ri Jun ri' jojru'on juzgar, roma xu'on che chi xbec'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', xcha' ri Pablo.
ACT 17:32 Y cuando ri winak xquic'oxaj chi c'o Jun ri xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', xa xetze'n-apo chirij ri Pablo. Y jec'o xe'in che: Roj nakajo' jatkac'oxaj jun mej (bey) chic chirij ri natzijoj, xecha'.
ACT 17:33 Y ri Pablo xel-pe chiquicojol.
ACT 17:34 Y jec'o jujun winak ri xquinimaj ri Ajaf Jesucristo. Ri winak ri' can xebe chirij ri Pablo. Chiquicojol ri winak ri xeniman, c'o jun achi rubinan Dionisio, jun achi ri c'o quiq'uin ri can niqui'en-wi juzgar ri pa Areópago. Y c'o chuka' jun ixok rubinan Dámaris ri xunimaj ri Ajaf Jesucristo. Y jec'o chuka' ch'aka chic ri xquinimaj.
ACT 18:1 Y c'ajari' ri Pablo xuya' can ri tenemit Atenas, y xbe pa tenemit Corinto.
ACT 18:2 Chiri' c'o jun achi israelita rubinan Aquila, raja' alaxinak pa rech-ulef Ponto. Raja' y ri Priscila ri raxayil, xa c'aja' juba' tiempo quiec'ue-ka pa Corinto. Reje' pa rech-ulef Italia xec'ue-wi na'ey; pero xe'el-pe chiri', roma ri Claudio ri emperador xu'ij chi ri winak israelitas quie'el-e chiri' pa tenemit Roma. Y ri Pablo xapon chiquitz'etic.
ACT 18:3 Y roma xa can junan quisamaj chi je oxi', ri Pablo xc'ue-ka quiq'uin. Je oxi' je banoy-jay che tziak, y junan xesamaj.
ACT 18:4 Y pa tak uxlanen k'ij, ri Pablo nibe chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, nuk'alajij ri Jesús chiquiwech ri winak israelitas y ri man je israelitas ta. Can nutaj ruk'ij quiq'uin, chi niquinimaj ri rutzij ri Dios.
ACT 18:5 Y cuando ri Silas y ri Timoteo je-elenak-pe pa Macedonia y jec'o chic riq'uin ri Pablo pa Corinto, ri Pablo más xujach-ri' chi nutzijoj ri rutzij ri Dios. Y can man nrewaj ta juba' nuk'alajij chique ri israelitas ri jec'o chiri', chi ri Jesús can ja-wi ri Cristo.
ACT 18:6 Pero ri israelitas ri' can man nika ta chiquiwech ri nu'ij ri Pablo, y q'uiy itzel tak tzij ri yequi'ij. Romari' ri Pablo xutota' can ri rutziak, chi quiri' tiquina'ej chi can man utz ta ri xqui'en. Y xu'ij chuka' chique: Ja rix c'o imac xa xtika pa iwi' ri castigo ri xtuya' ri Dios; ren xinel yan chech, roma can xinya' yan ri rutzijol chiwe. Y jixinya' can, chi yibe quiq'uin ri winak ri man je israelitas ta, xcha' chique.
ACT 18:7 Y can xel-pe ri Pablo chiri' chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, y xbe chirocho ri jun achi rubinan Justo. Ri achi ri' can nuya-wi ruk'ij ri Dios, y ri rocho can junan c'o-apo riq'uin ri sinagoga.
ACT 18:8 Y jun chic achi rubinan Crispo, ri encargado chiri' chupa ri sinagoga, xunimaj ri Ajaf Jesucristo y chuka' ri jec'o pa rocho. Y jec'o chuka' ch'aka chic winak aj-Corinto, xquinimaj ri Jesucristo cuando xquic'oxaj ri rutzij ri Dios. Y xe'an bautizar.
ACT 18:9 Y ri Ajaf xch'o'n che ri Pablo chak'a' pa jun anche'l achic', y xu'ij che: Man taxi'j-awi' y man catane' natzijoj ri nutzij chique ri winak.
ACT 18:10 Ren can xcatinchajij we', y can man jun anchique xtac'ulumaj pa quik'a' ri winak. Roma we' pa tenemit Corinto je q'uiy winak ri can je wichi chic ren, roma can xquinquinimaj, xcha' ri Ajaf.
ACT 18:11 Romari' jun juna' y nic'aj xc'ue' ri Pablo chiri' pa Corinto, raja' can nuc'ut-wi ri rutzij ri Dios.
ACT 18:12 Y chupa ri tiempo ri', ja ri jun achi rubinan Galión ri gobernador chiri' pa rech-ulef rubinan Acaya, anchi' c'o-wi ri tenemit Corinto. Ri tiempo ri' ri israelitas xquimol-qui' chi xecataj chirij ri Pablo. Y xquic'uaj pa tribunal,
ACT 18:13 y xbequi'ij che ri Galión: Ri jun achi re' nu'ij chique ri winak chi tiquiya' ruk'ij ri Dios, pero man anche'l ta ri nu'ij ru-ley ri Moisés.
ACT 18:14 Ri Pablo xrojo' xch'o'n ta, pero xa ja ri Galión ri xch'o'n-pe na'ey y xu'ij chique ri israelitas: Man jun anchique ti'ij-pe chue. Roma xa ta camic o jun ta chic ch'a'oj rubanon ri achi re', utz ni'ij-pe chue. Pero xa man quiri' ta.
ACT 18:15 Roma ri rumac ri achi re' xa chiwech ka rix c'o-wi. Xa chirij tzij, ri i-ley y ri bi'aj Jesús. Ren man ninjo' ta nin-en juzgar. Xa tibana-ka juzgar chiwech rix, xcha'.
ACT 18:16 Y xerulesaj-pe chiri' pa tribunal.
ACT 18:17 Y ri winak xquitz'om ri Sóstenes chech ri Galión ri c'o pa tribunal y xquich'ey. Ri Sóstenes jun encargado chiri' chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Pero ri Galión can xu'on anche'l man xutzu' ta ri xbanataj.
ACT 18:18 Ri Pablo q'uiy k'ij ri xc'ue-ka chiri' quiq'uin ri kach'alal pa Corinto, c'ajari' xeru'on can despedir ri kach'alal, y xbe pa Cencrea chi ntoc-e pa jun barco chi nibe pa rech-ulef rubinan Siria. Y ri Priscila y ri Aquila xebe chuka' riq'uin. Y ri Pablo c'o ru'in che ri Dios chi nu'on. Romari' cuando xe'apon pa Cencrea, ri Pablo xujuk-e ri rusmal-ruwi', retal chi raja' xuq'uis yan ri ru'in che ri Dios chi nu'on.
ACT 18:19 Y cuando xek'ax juc'an-ya', ja xe'apon pa tenemit Éfeso. Ri Pablo xeruya' can ri Priscila y ri Aquila, y raja' xbe pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Raja' nitzijon quiq'uin ri israelitas chirij ri rutzij ri Jesucristo.
ACT 18:20 Y ri israelitas ri' xqui'ij che chi tic'ue-ka juba' quiq'uin chiri' pa Éfeso, pero raja' man xrojo' ta.
ACT 18:21 Xa xu'ij chique chi can nic'atzin chi nic'ue' pa Jerusalem ri k'ij chi ri nimak'ej ri petenak. Pero xquitzolaj chic pe jun mej (bey) iwiq'uin, xa quiri' nrojo' ri Dios. Quiri' xu'ij ri Pablo cuando xeru'on despedir conojel ri winak ri', y ja xoc chic e pa barco y xuya' can ri tenemit Éfeso.
ACT 18:22 Y cuando xapon pa Cesarea, can choj xbe pa Jerusalem, chi xeberu'ona' saludar ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios chiri'. C'ajari' raja' xbe pa Antioquía.
ACT 18:23 Y xc'ue-ka juba' chiri'; c'ajari' xtzolaj chic jun mej (bey) chi nuya' ruchuk'a' cánima ri kach'alal ri jec'o pa rech-ulef Galacia y ri jec'o chuka' pa Frigia.
ACT 18:24 Y chiri' pa tenemit Éfeso ri tiempo ri', xapon jun achi israelita rubinan Apolos, jun achi aj-tenemit Alejandría. Y can utz reta'n ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, y chuka' reta'n utz nich'o'n chiquiwech ri winak, romari' utz rubixic nu'on che.
ACT 18:25 Y can utz-wi tijon chupa rutzij ri Ajaf Jesús. Y can riq'uin ronojel ránima nutzijoj ri rutzij ri Ajaf chique ri winak. Can utz-wi yerutijoj. Y raja' xe ri bautismo chi ri Juan Bautista reta'n.
ACT 18:26 Y can man nuxi'j ta ri' nutzijoj chiquiwech ri winak pa sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y cuando ri Priscila y ri Aquila xquic'oxaj, reje' xech'o'n riq'uin cuando ruyon c'o can, y xquiya' más pa ruchojmil ri rutzij ri Dios chech.
ACT 18:27 Y can xurayij raja' xbe pa rech-ulef Acaya. Romari' ri kach'alal ri jec'o pa Éfeso xqui'ij che chi utz ri nunojij, y xqui'en chuka' jun carta chi nuya' chique ri quiniman ri Jesús ri jec'o pa Acaya. Ri carta ri' nu'ij chi utz tiquic'ulu' rech ri Apolos. Y cuando ri Apolos xapon, yalan xuya' ruchuk'a' cánima ri kach'alal chiri'. Reje' quiniman ri Jesús roma ri Dios can xeruto' chi xquinimaj y xecolotaj chech quimac.
ACT 18:28 Y ri Apolos can chiquiwech conojel xuk'alajij chi ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo, man utz ta quibanon. Y ri israelitas ri' man jun anchique yetiquier niqui'ij, roma ri Apolos can nucusaj ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, chi nuk'alajij chi ri Jesús can ja-wi ri Cristo ri xtak-pe roma ri Dios.
ACT 19:1 Y cuando ri Apolos c'o pa tenemit Corinto, ri Pablo xk'ax pa tak tenemit ri jec'o-e parui' juyu' pa rech-ulef Galacia y Frigia. Y c'ajari' xapon pa tenemit Éfeso, y chiri' xeberila' jujun kach'alal.
ACT 19:2 Romari' raja' xuc'utuj chique: Cuando xinimaj, ¿xka-pe ri Espíritu Santo pa iwi'? xcha' chique. Y ri kach'alal ri' xqui'ij che: Can manak keta'n xa c'o Espíritu Santo, xecha' che.
ACT 19:3 Y ri Pablo xuc'utuj chique: ¿Anchique bautismo ri x-an chiwe? xcha' chique. Y ri kach'alal xqui'ij: Roj ja ri bautismo ri ruc'utun can ri Juan Bautista ri x-an chake, xecha'.
ACT 19:4 Y ri Pablo xu'ij chique: Ri bautismo ri xu'on ri Juan, nuk'alajij chi ri winak xquiya' can ri quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios. Pero xu'ij chuka' chi c'o Jun ri xtipe, y jari' tiquinimaj. Y ri' ja ri Jesús, roma ja raja' ri Cristo ri xtak-pe roma ri Dios, xcha' ri Pablo.
ACT 19:5 Y cuando xquic'oxaj quiri', xe'an bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
ACT 19:6 Y cuando ri Pablo xuya' ruk'a' pa quiwi', xka-pe ri Espíritu Santo pa quiwi', y ja xech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri xuya' ri Espíritu Santo chique, y xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios.
ACT 19:7 Y jec'o jun je cablajuj achi'a' chiconojel.
ACT 19:8 Ri Pablo oxi' ic' xapon chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Can man nuxi'j ta ri' nutzijoj ri rutzij ri Jesucristo chique ri winak, y yetzijon chirij ri ru-gobierno ri Dios. Raja' can nutaj ruk'ij quiq'uin chi quiri' jec'o ta niquinimaj.
ACT 19:9 Pero jec'o ch'aka ri can cof xqui'en che ri cánima, y man xquinimaj ta. Xa itzel yech'o'n chiquiwech conojel chirij ri Ajaf Jesús, ri utzilaj Bey. Romari' ri Pablo xbe chiquiwech, y xeruc'uaj chuka' ri can quiniman yan ri Ajaf. Y pa jun jay anchi' yetijox-wi winak chi ri achi rubinan Tiranno xquimol-wi-qui', y can k'ij-k'ij xetzijon chirij ri rutzij ri Dios.
ACT 19:10 Y ca'i' juna' ri quiri' xu'on ri Pablo. Romari' can conojel ri israelitas y ri man je israelitas ta pa rech-ulef rubinan Asia, xquic'oxaj rutzij ri Ajaf Jesús.
ACT 19:11 Y ri Dios xucusaj ri Pablo chi xeru'on nimalaj tak milagros.
ACT 19:12 Romari' hasta ri tziak ri nucusaj chi nusu' ruwo'l y chuka' ri rutziak ri nucusaj, xec'uax quiq'uin yawa'i' y ri yawa'i' ri' can xec'achoj riq'uin ri tziak ri'. Chuka' ri winak ri jec'o itzel tak espíritus quiq'uin, ri itzel tak espíritus can xe'el-e, roma xec'uax chuka' ri tziak quiq'uin.
ACT 19:13 Y jec'o achi'a' israelitas ri yeplakin, ri can yequilesaj itzel tak espíritus. Jujun chique reje' can niquijo' niquicusaj ri rubi' ri Ajaf Jesús chi niqui'en quiri'. Romari' reje' niqui'ij chique ri itzel tak espíritus: Pa rubi' ri Ajaf Jesús ri nutzijoj ri Pablo naka'ij chiwe chi quixel-e, yecha' chique.
ACT 19:14 Y can quiri' chuka' niquijo' niqui'en ri je wuku' ralc'ual ri achi israelita rubinan Esceva, ri jun nimalaj sacerdote.
ACT 19:15 Pero jun mej (bey) reje' xquicusaj ri rubi' ri Jesús chi niquilesaj jun itzel espíritu ri c'o riq'uin jun achi, ri espíritu ri' xch'o'n-pe y xu'ij: Ren weta'n rech ri Jesús y chuka' weta'n rech ri Pablo. Pero rix ¿jix ancu'x (anchique)? xcha' chique.
ACT 19:16 Y ri achi ri c'o ri itzel espíritu riq'uin, xuq'uiak-ri' chiquij ri achi'a' ri', y man jun chic yetiquier niqui'en pa ruk'a', xa can xeruch'ec. Xuretz ri quitziak chiquij, y quiri', can man jun quitziak chiquij y je-socotajnak xelumaj-e (xenimaj-e) chupa ri jay ri'.
ACT 19:17 Y ri xbanataj xna'ex coma conojel. Can xna'ex coma ri israelitas y ri man je israelitas ta ri jec'o chupa ri tenemit Éfeso. Reje' can xquixi'j-qui' roma ri xbanataj. Y ri Ajaf Jesús xyo'x ruk'ij.
ACT 19:18 Y je q'uiy chique ri winak ri can quiniman chic ri Ajaf Jesús, yeloka chi niquik'alajij ri itzel tak quino'j (quina'oj) ri quibanon-pe.
ACT 19:19 Y je q'uiy chique reje', je aj-itza' ri rubanon can. Romari' xequic'om-pe ri qui-libros chi itzibel, y can chiquiwech ri winak xequiporoj-wi. Y ri rajil ronojel ri libros ri xeporox, c'o cincuenta mil monedas de plata.
ACT 19:20 Y roma ri xbanataj, xk'alajin ri ruchuk'a' ri rutzij ri Ajaf Dios, y je q'uiy winak yeniman rubi' ri Dios.
ACT 19:21 Y ri Pablo xpe pa ránima chi nibe pa Macedonia y pa Acaya chiquitz'etic ri kach'alal. Y chuka' xpe pa ránima chi nibe Jerusalem, y nic'atzin chi nibe c'a Roma chuka'.
ACT 19:22 Romari' xerutak-e pa Macedonia ri Timoteo y ri Erasto ri yeto'n richi, y raja' xc'ue' chic can juba' pa rech-ulef Asia.
ACT 19:23 Y pa tenemit Éfeso ri tiempo ri', ri winak can yalan catajinak quiyowal, romari' xecataj chirij ri utzilaj rutzij ri Dios.
ACT 19:24 Y ja ri jun achi samajiy-plata ri rubinan Demetrio, xyaco quichi ri winak. Roma chiri' pa Éfeso c'o ri rocho ri dios ri ni'ix Diana che, y ja ri ruwachibel ri jay ri' ri yeru'on raja' che plata, y yeruc'ayij. Ri achi ri' y ri je rusamajel, can q'uiy mero niquich'ec chiquij ri tak ruwachibel jay ri yequi'en.
ACT 19:25 Romari' ri achi ri' xeroyoj ri rusamajel, y xerumol chuka' ri ch'aka chic banoy ruwachibel ri jay chi ri Diana, y xu'ij chique: Rix iweta'n chi ri jun samaj re' can q'uiy ch'acoj nuya' chake.
ACT 19:26 Pero rix itz'eton y chuka' ic'oxan chic chi ri achi ri ni'ix Pablo che, nu'ij chique ri winak chi ri dioses je-banon coma achi'a' man je dios ta. Y can je q'uiy ri rujalon yan quino'j (quina'oj) y quiniman chic, man xe ta we' pa Éfeso, xa can pa ronojel ri rech-ulef Asia.
ACT 19:27 Y man xe ta che ri kasamaj ri man utz ta xtu'on, xa can man utz ta chuka' xtu'on che ri rocho ri ka-dios Diana, roma man jun ruk'ij xti'an can che. Y xa quiri' xti'an che, can man jun rakalen chuka' xti'an che ri nimalaj ka-dios, jun dios ri can niquiya' ruk'ij ri winak ri jec'o pa ronojel tenemit chi ri Asia y ronojel rech-ulef, xcha'.
ACT 19:28 Cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Demetrio chique, ri achi'a' ri' xcataj quiyowal. Y can junan xech'o'n riq'uin ronojel quichuk'a' y xqui'ij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! xecha'.
ACT 19:29 Y can conojel ri winak chi ri tenemit Éfeso xebecataj-pe, más que man quieta'n ta anchique roma. Reje' xa ja ri ca'i' achi'a' ri aj-Macedonia, ri je-petenak riq'uin ri Pablo ri xequitz'om. Ri ca'i' achi'a' ri' quibinan Gayo y Aristarco. Y xequic'uaj-e ri anchi' niquimol-wi-qui' ri winak.
ACT 19:30 Y ri Pablo can xrojo' xoc ta apo anchi' quimolon-wi-qui' chi nich'o'n chiquiwech ri winak, pero ri kach'alal man xquiya' ta lugar che.
ACT 19:31 Chuka' jec'o achi'a' c'o quik'ij ri jec'o pa rech-ulef Asia ri jec'o chiri' pa Éfeso, ri xquitak rubixic che ri Pablo que man ntoc-apo ri anchi' quimolon-wi-qui' ri winak. Xqui'en quiri' ri achi'a' ri', roma can niquijo-qui' riq'uin ri Pablo.
ACT 19:32 Y anchi' quimolon-wi-qui', ri winak can yalan pa quichi' niqui'en. Jec'o jujun jun-wi ri niqui'ij, y ch'aka chic jun-wi chic niqui'ij. Y je q'uiy ni man quieta'n ta anchique roma quimolon-apo-qui' quiq'uin. Can satzinak quino'j (sachinak quic'u'x) ri winak ri quimolon-qui'.
ACT 19:33 Y chiquicojol ri winak ri quimolon-qui' chiri', jec'o israelitas ri can chiri' pa tenemit jec'o-wi, y reje' chi niquito-qui' chi quiri' man jun ta anchique nipe chiquij, xquiya' runo'j (runa'oj) jun achi ri quiwinak, ri rubinan Alejandro, y can xqui'en che chi tich'o'n-pe chiquiwech ri winak. Y cuando ri Alejandro c'o yan chiquiwech ri winak, xu'on retal che ri ruk'a' chi quietane-ka.
ACT 19:34 Pero ri winak ri' roma xa itzel yequitzu' ri israelitas, cuando xquitzu' ri Alejandro y xquina'ej chi israelita, jun la'k ca'i' horas ri xqui'ij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! Can riq'uin ronojel quichuk'a' yech'o'n, y junan yech'o'n conojel.
ACT 19:35 Y ri jun achi secretario pa tribunal chi ri tenemit ri', xtiquier xeruk'at ri winak riq'uin ri yequi'en; raja' xu'ij chique: Achi'a' chi ri tenemit Éfeso, ¿c'o como jun winak ri man reta'n ta chi iwiq'uin rix aj-Éfeso c'o-wi ri rocho ri Diana y ri ruwachibel ri nimalaj dios Diana ri kajinak-pe chila' chicaj riq'uin ri dios Júpiter chi nichajij?
ACT 19:36 Y man jun xti'in chi can man quiri' ta. Romari' quixtane-ka y man tiben ri man utz ta.
ACT 19:37 Roma ri achi'a' ri je'ic'amon-pe, man jun ex itzel quibanon o qui'in ta chirij ri Diana, ri i-dios.
ACT 19:38 Y xa ri Demetrio y ri je rusamajel c'o niquijo' niquich'ojij chirij jun, romari' jec'o achi'a' chi niqui'en juzgar, jec'o tribunales chi ye'an arreglos chi nilitaj ri c'o rumac.
ACT 19:39 Y xa c'o jun chic ex nijo' ni'ij, kacha' jun k'ij chi nakamol-ki' konojel y naka'an arreglar, anche'l ri nu'ij ri ka-ley.
ACT 19:40 Roma cami xa choj quiri' kamolon-ki'; y xa ta nic'utux chake anchique roma kamolon-ki' y anchique roma je-catajinak-pe ri winak, man jun anchique xkojtiquier xtaka'ij. Y xa xti'ix-ka chakij chi kamolon-ki' chi jojcataj chirij ri gobierno, man utz ta nu'on chake.
ACT 19:41 Y ri achi secretario chi ri tenemit can xe xu'ij ri tzij ri', xu'ij chique ri winak chi utz yebe chi tak cocho.
ACT 20:1 Y cuando xtane' ri ayowal y conojel ri winak quiquiran chic qui', ri Pablo xerumol conojel ri kach'alal aj-Éfeso, y xtzijon chique chi nuya' ruchuk'a' cánima. Y xeruk'etej chijujun y ja' xutz'om bey chi xbe pa rech-ulef Macedonia.
ACT 20:2 Y xeberutzu' ri kach'alal ri jec'o pa ronojel lugar chiri' pa Macedonia, y xtzijon quiq'uin chi xuya' ruchuk'a' cánima y q'uiy tzij ri xu'ij chique. Y c'ajari' xbe pa rech-ulef Grecia.
ACT 20:3 Y xc'ue' oxi' ic' chiri'. Y cuando raja' xunojij nutz'om chic e bey chi napon pa rech-ulef Siria, xuna'ej chi ri ruwinak israelitas ri man quiniman ta ri Jesús c'o ri quinojin niqui'en che cuando xtoc-e pa barco. Romari' raja' xujal ri runojin, y xtzolaj chic pa Macedonia.
ACT 20:4 Y jec'o jujun ri xebe riq'uin ri Pablo c'a pa Asia; y ri xebe ja ri Sópater aj-Berea, ri Aristarco y ri Segundo je aj-Tesalónica, ri Gayo aj-Derbe, ri Tíquico y ri Trófimo ri je aj-Asia, y chuka' ri Timoteo.
ACT 20:5 Y ri kach'alal ri' xena'ey-e chakawech, y xojquiyobej chiri' pa tenemit Troas.
ACT 20:6 Y cuando xk'ax yan ri nimak'ej chi nitej ri pan ri manak levadura riq'uin, c'ajari' xojoc-e pa jun barco y xkaya' can ri tenemit Filipos. Y wo'o' k'ij ri xka'an chi xojapon quiq'uin chiri' pa Troas. Y wuku' k'ij ri xojc'ue-ka chiri'.
ACT 20:7 Y chupa ri na'ey k'ij chi ri semana, xkamol-ki' quiq'uin ri kach'alal ri jec'o chupa ri tenemit ri' chi nakataj ri pan ri nunataj chake ri rucamic ri Ajaf Jesucristo. Y ri Pablo xch'o'n chiquiwech ri kach'alal, y xapon c'a pa nic'aj-ak'a' riq'uin ri rutzij, roma ruca'n k'ij nibe raja'.
ACT 20:8 Y pa rox piso chi ri jay anchi' kamolon-wi-ki', can sakil rubanon roma q'uiy luz je-tzajon.
ACT 20:9 Pero c'o jun ala' rubinan Eutico, ri ch'ocol pa ru-ventana ri jay. Y roma ri Pablo xa xbe rakan ri rutzij, ri ala' can jumul xka-ka che waran, romari' xwer y xtzak-ka, y c'a chech-ulef xbeka-wi-ka. Y cuando xbequiyaca-pe, xquitzu' chi xa caminak chic.
ACT 20:10 Y ri Pablo xka-ka y xjupe' chirij ri ruch'acul ri ala', y xuk'etej. Y xu'ij chique ri kach'alal: Man tixi'j-iwi'. Ri ala' xa xc'astaj yan pe.
ACT 20:11 Y ri Pablo y ri ch'aka chic xejote' chic e. Raja' xuper ri pan, y xquitaj. Y xutz'om chic tzij jun mej (bey) y c'a xsakar-ka xtane'. Y ja' xutz'om bey chi xbe.
ACT 20:12 Y ri kach'alal can xequicot y xquina' chi xc'ue' más ruchuk'a' cánima roma can q'ues ri ala' xquic'uaj.
ACT 20:13 Y ri Pablo chirakan xbe pa tenemit Asón. Pero roj xojna'ey-e pa barco, chi quiri' ne'kac'ama-pe ri Pablo ri chiri' pa Asón, roma quiri' ru'in raja' chake.
ACT 20:14 Y cuando xbekac'ulu-ki' chiri' pa tenemit Asón, raja' xbe kaq'uin pa barco chi xojbe pa tenemit Mitilene.
ACT 20:15 Xojel-e chic chiri' pa Mitilene, y ruca'n k'ij xojk'ax chech ri ulef ri c'o pa ya' rubinan Quío. Pa rox k'ij xojk'ax ri pa Samos, y pa tenemit Trogilio xojuxlan-wi. Y jun chic k'ij xojapon pa tenemit Mileto.
ACT 20:16 Y man xojbe ta pa tenemit Éfeso, roma ri Pablo man nrojo' ta chi q'uiy k'ij nic'ue-ka pa rech-ulef Asia. Xa can nrojo' napon yan pa Jerusalem, roma raja' nrojo' nic'ue' chiri' chi ri nimak'ej rubinan Pentecostés.
ACT 20:17 Y chiri' pa tenemit Mileto jojc'o-wi, cuando ri Pablo xutak coyoxic ri achi'a' ri je-pa'l chech ri rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal ri jec'o pa Éfeso.
ACT 20:18 Cuando xeloka ri kach'alal ri', ri Pablo xu'ij chique: Rix jabel iweta'n anchique nuc'aslen xinc'uaj chiwech cuando xic'ue' chi'icojol we' pa rech-ulef Asia.
ACT 20:19 Ren can manak oc nuk'ij xin-en chech ri Ajaf Dios chi xin-en ri rusamaj. Más que c'o ok'ej, can xin-en ri rusamaj. Más que ri nuwinak itzel xinquitzu' y xinquiya' pa sufrimiento, pero xin-en ri rusamaj raja'.
ACT 20:20 Can manak-wi xinmalij chi xintzijoj rutzij ri Dios ri utz nu'on che ri ic'aslen. Y xixintijoj riq'uin ri rutzij ri Dios cuando xkamol-ki' y chuka' ri pa tak iwocho.
ACT 20:21 Y chique ri nuwinak israelitas y chique ri winak ri man je israelitas ta, nuk'alajin chuka' chi tiquiya' can ri quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios, y tiquiya' cánima riq'uin ri Kajaf Jesucristo.
ACT 20:22 Y cami, ri Espíritu Santo nu'on chue chi yibe pa Jerusalem, y man weta'n ta anchique ri xti'an chue chiri'.
ACT 20:23 Ri weta'n ren, xe ri ruk'alajin ri Espíritu Santo chue, chi xquitz'apis pa cárcel y xtink'axaj sufrimiento cuando xquinapon pa Jerusalem. Roma quiri' ri ruk'alajin ri Espíritu Santo chue pa ronojel tenemit anchi' xik'ax yan.
ACT 20:24 Pero man ja' ta ri' ri más ninnojij, ni man ja' ta chuka' ri nuc'aslen ri ninnojij más; ri más ninnojij, ja chi riq'uin ronojel wánima ninq'uis can ri samaj ri ruyo'n ri Ajaf Jesús chue, y chuka' chi can xquiquicot xtinq'uis rutzijoxic chique ri winak ri utzilaj rutzij ri Dios, ri nuk'alajij chakawech chi ri Dios yalan jojrojo'.
ACT 20:25 Y ren weta'n chic chi ja ruq'uisbel mej (paj) re' ri xitzu' nuech. Rix ri xic'oxaj cuando xintzijoj ri ru-gobierno ri Dios chiwe, rix xa can man xquinitzu' ta chic.
ACT 20:26 Romari' cami nin-ij can chiwe, chi can man numac ta ren xa jec'o ri xquiebeka chupa ri castigo.
ACT 20:27 Roma can man jun anchique ri xinwewaj y man ta xin-ij chiwe, xa can ronojel ri runo'j (runa'oj) ri Dios xin-ij chiwe.
ACT 20:28 Can tibana' cuenta ri ic'aslen y chuka' quic'aslen conojel ri kach'alal, roma jari' ri samaj ri ruyo'n ri Espíritu Santo chiwe, chi nichajij utz quic'aslen ri kach'alal, roma reje' can je richi chic ri Ajaf Jesús, roma quiniman raja', roma can ja raja' ri xcolo quichi, riq'uin ri ruquiq'uiel ri xbin chech ri cruz cuando xcamises.
ACT 20:29 Roma can weta'n chi cuando man xquipe ta chic, can xquiepe winak ri anche'l je utif. Roma ri utif, can xe ye'oc chiquicojol ri ovejas, yequitaj y yequiq'uis. Can quiri' xtiqui'en ri winak ri xquie'oc iwiq'uin.
ACT 20:30 Y chi'icojol rix jec'o chuka' ri xquiecataj ri man ja' ta rubixic xtiqui'en che ri rutzij ri Dios, roma xtiquijo' chi ri kach'alal yequitzeklebej.
ACT 20:31 Romari' can tichajij utz iwi'. Toka pa iwi' chi ren oxi' juna' ri xic'ue' iwiq'uin, y can pak'ij chi chak'a' xixinwok'ej y xinya' ino'j (ina'oj).
ACT 20:32 Y cami wach'alal, jixinjach can pa ruk'a' ri Dios y pa rutzij chuka'; ri tzij ri nuk'alajij chakawech chi ri Dios yalan jojrojo', y can nu'on chake chi ri kac'aslen niq'uiy y chuka' chi junan ri xtakawil ri herencia quiq'uin ri ch'aka ri can ch'ajch'oj chic quic'aslen y je richi chic ri Dios.
ACT 20:33 Y ren man roma ta xinrayij ri i-mero, ni man roma ta chuka' xinrayij ri itziak, man roma ta ri' xintzijoj ri rutzij ri Dios chiwe, man quiri' ta.
ACT 20:34 Roma rix can jabel iweta'n chi ren can xisamaj, chi quiri' c'o xincusaj ren y c'o chuka' xquicusaj ri jec'o wiq'uin.
ACT 20:35 Ren can xinc'ut chiwech chi nic'atzin chi jixsamaj chi nich'ec i-mero, chi quiri' ye'ito' ri winak riq'uin ri nic'atzin chique. Y toka pa iwi' ri ru'in can ri Ajaf Jesús. Raja' ru'in can: Más tiquicot ránima ri winak ri nisipan que chech ri jun ri c'o nisipes che.
ACT 20:36 Y cuando raja' ru'in yan ronojel re' chique, xxuquie' xu'on orar quiq'uin conojel ri kach'alal ri xquimol-qui' chiri'.
ACT 20:37 Y reje' can xe'ok', xquik'etej y xquitz'ubaj chuka' ri Pablo.
ACT 20:38 Y can xebison roma ri Pablo, roma raja' xu'ij chique chi can manak chic xtiquitzu' rech we' chech-ulef. Y xebe riq'uin, chi xbequijacha' can pa barco.
ACT 21:1 Y cuando kajachon chic ki', ri kach'alal xec'ue' can, y roj xojoc-e pa barco, y choj xojbe pa jun rech-ulef co'l oc ri rubinan Cos ri pa ya' c'o-wi. Y ruca'n k'ij xojel-e chiri', xojapon pa jun chic rech-ulef c'o chuka' pa ya' rubinan Rodas. Y cuando xojel-e chiri', xojapon pa tenemit Pátara.
ACT 21:2 Y chiri' xbekila' jun barco ri nibe c'a Fenicia. Xojoc-e chupa, y xkatz'om bey.
ACT 21:3 Y xkatzu' ri rech-ulef Chipre ri c'o pa ya', pa izquierda ri xc'ue-wi can, roma ri barco ri uc'uayon kachi, xa choj benak c'a Siria. Y pa tenemit Tiro xojapon-wi, roma ri barco ruc'uan-e eka'n (aka'n) chi nuya' can chiri'.
ACT 21:4 Y xekacanoj ri kach'alal ri jec'o chiri'. Y wuku' k'ij ri xojc'ue' chiri' quiq'uin. Y ri kach'alal ri' man niquijo' ta chi ri Pablo nibe pa Jerusalem, roma ri Espíritu Santo ruk'alajin chiquiwech chi c'o anchique xti'an che ri Pablo pa Jerusalem.
ACT 21:5 Y cuando xek'ax ri k'ij ri', ja' xkanaba-ki' chi jojbe. Y conojel ri kach'alal, ri quixaylal y ri calc'ual, xojbequijacha' c'a chuchi' ri ya'. Y chiri' chuchi-ya', xojxuquie' y xka'an orar.
ACT 21:6 Y chi xkajach-ki', xkak'etej-ki'; roj xojoc-e pa barco, y ri kach'alal xetzolaj chi tak cocho.
ACT 21:7 Y cuando xojel-pe pa Tiro chi xojbe pa Tolemaida, jari' ri ruq'uisbel k'ij ri xka'an parui-ya'. Chiri' pa Tolemaida xeka'an-wi saludar ri kach'alal y xojc'ue' jun k'ij quiq'uin.
ACT 21:8 Y ruca'n k'ij, ri Pablo y ri joj-benak riq'uin xojel-pe pa Tolemaida, y xkatz'om bey chi xojbe pa tenemit Cesarea. Cuando xojapon, xojbe chirocho ri Felipe ri nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Raja' jun chique ri wuku' diáconos ri xe'ilin quichi ri malca'n tak ixoki' pa Jerusalem. Y xojc'ue' chirocho ri Felipe.
ACT 21:9 Y raja' jec'o quieji' rumi'al ri c'a je xtani' ri niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios.
ACT 21:10 Y c'o yan jun jani' k'ij kojc'ue-ka chiri' pa tenemit, cuando xapon jun achi rubinan Agabo ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios y pa Judea petenak-wi.
ACT 21:11 Y cuando raja' xapon chikatz'etic, xberuc'ama-pe jun ruximbel-rupa ri Pablo, y riq'uin ri' xuximila-ka ruk'a-rakan raja' mismo, y xu'ij: Ri Espíritu Santo ru'in chue chi ri rajaf ri ximbel re', quiere' xti'an che coma ri israelitas cuando xtapon pa Jerusalem, xtiquijach pa quik'a' winak ri man je israelitas ta, xcha'.
ACT 21:12 Y cuando xkac'oxaj quiri', roj y ri kach'alal aj-Cesarea yalan xkac'utuj che ri Pablo chi can man tibe pa Jerusalem.
ACT 21:13 Pero ri Pablo xu'ij chake: ¿Anchique roma rix niya-pe bis pa wánima roma jixok'? Ren man ninpokonaj ta wi' xa xquixim pa Jerusalem, chuka' man ninpokonaj ta wi' xa yicamises roma nintzijoj rutzij ri Ajaf Jesús, xcha' ri Pablo.
ACT 21:14 Y roma man xojtiquier ta xka'an che chi can man tibe pa Jerusalem, xe xka'ij: Ja' ta ri nrojo' ri Ajaf jari' ta ri nibanataj, xojcha'.
ACT 21:15 Y can xka'an kabanic, chi xojbe-e pa Jerusalem.
ACT 21:16 Y can jec'o kach'alal aj-Cesarea ri xebe kaq'uin. Y chiquicojol reje' benak jun kach'alal ri aj-Chipre, rubinan Mnasón. Raja' c'o yan tiempo runiman-pe ri Ajaf Jesús, y c'o jun rocho pa Jerusalem, y chiri' xojbec'ue-wi.
ACT 21:17 Y cuando xojapon pa Jerusalem, ri kach'alal can yequicot xquic'ul kawech.
ACT 21:18 Y ruca'n k'ij xojbe riq'uin ri Pablo chi xbekabana' visitar ri Jacobo. Cuando xojapon riq'uin ri Jacobo, conojel ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal, quimolon-qui' chiri'.
ACT 21:19 Ri Pablo xuya' ruxnakil-quiwech conojel, y chijujun-chijujun xutzijoj ronojel ri xu'on ri Dios chiquicojol ri winak ri man je israelitas ta, roma raja' xutzijoj rutzij ri Dios chique ri winak ri'.
ACT 21:20 Y cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Pablo chique, reje' xquiya' ruk'ij ri Dios romari', y xqui'ij che ri Pablo: Kach'alal, can niquicot ri kánima roma ri xatzijoj chake. Ret aweta'n chi can je miles israelitas ri quiniman ri Jesucristo, y ja reje' ye'in chi can nic'atzin ni'an ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés.
ACT 21:21 Y reje' x-ix chique, chi ret na'ij chique ri israelitas ri jec'o pa ch'aka chic rech-ulef, chi can man tiqui'en ri nu'ij ru-ley ri Moisés, que man tiqui'en ri circuncisión chique ri c'ajola', y chuka' man tiqui'en ri ch'aka chic ex ri ru'in can ri Dios che ri Moisés.
ACT 21:22 ¿Anchique xtaka'an cami? Roma cuando reje' xtiquina'ej chi jatc'o-pe, ja' xquieloka.
ACT 21:23 Más utz tabana' ri xtaka'ij chawe: Jec'o quieji' kach'alal achi'a' ri c'o qui'in che ri Dios chi niqui'en, y chua'k-cabij nitzakon ri k'ij.
ACT 21:24 Quie'ac'uaj-e, tach'ajch'ojij-awi' junan quiq'uin reje' y tiya' che ri Dios ri nu'ij ri ru-ley ri Moisés. Y tatojo' ret ronojel ri nic'atzin chique, c'ajari' reje' xtiquijuk-e ri rusmal-quiwi'. Xa ret xta'an ronojel ri xka'ij chawe, ri winak xtiquitzu' chi can man ketzij ta ri nitzijos chawij chi ret man na'an ta ri nu'ij ri ru-ley ri Moisés, xa xtiqui'ij chi can nanimaj-wi ri ley.
ACT 21:25 Y chique ri man je israelitas ta ri quiniman ri Jesucristo, xkatak yan e jun carta quiq'uin anchi' xka'ij-e chi can man nic'atzin ta niqui'en ronojel ri nu'ij ri ru-ley ri Moisés. Chupa ri carta xka'ij-e xe ri anchique más nic'atzin niqui'en, que man tiquitaj ti'j chi jun chicop ri xcamises chi xsuj chech jun dios ri man ketzij ta, man tiquitaj quic', man tiquitaj ti'j chi jun chicop ri xcom roma xjik', chuka' ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' chi niqui'en mac, xecha' che.
ACT 21:26 Y ri Pablo xeruc'uaj-e ri quieji' achi'a' ri', y ruca'n k'ij xquich'ajch'ojij-qui', y xebe pa rocho ri Dios ri c'o chiri' pa Jerusalem, chi xbequi'ij anchique k'ij nitzakon chi quich'ajch'ojin chic qui'. Y c'ajari' chiquijunal niquiya' ri can qui'in chi niquiya-wi che ri Dios.
ACT 21:27 Y cuando nitzakon yan ri wuku' k'ij, ri Pablo c'o chiri' pa rocho ri Dios, y xtz'et coma jujun israelitas ri aj-Asia. Y ri israelitas re' xquiya' quino'j (quina'oj) ri ch'aka chic israelitas chi niquitz'om ri Pablo.
ACT 21:28 Y cuando xquitz'om, can yesiq'uin niqui'ij: ¡Kojito'! ¡Kojito', rix kawinak israelitas! ¡Ja achi re' ri can pa ronojel tenemit yerutijoj ri winak chi quiri' man niqui'en ta ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés, y itzel chuka' nich'o'n chirij ri rocho ri Dios ri c'o we' pa Jerusalem. Q'uiy chuka' ri nu'ij chakij roj ri joj israelitas, y cami anche'l xa man rocho ta ri Dios nu'on che ri lok'olaj jay re', roma jerucusan-pe winak ri man je israelitas ta y reje' man utz ta ye'oc-pe we'!
ACT 21:29 Quiri' niqui'ij ri winak ri', roma quitz'eton ri Pablo junan benak riq'uin ri Trófimo chiri' pa tenemit, y ri Trófimo xa aj-Éfeso, y reje' xqui'ij chi ri Pablo ruc'uan chuka' ri Trófimo pa rocho ri Dios.
ACT 21:30 Y conojel winak pa tenemit xebecataj-pe, y junanin xepe; y xquikirirej ri Pablo, xquilesaj-pe chiri' pa rocho ri Dios, y xequitz'apij can ri ruchi' ri rocho ri Dios.
ACT 21:31 Ya niquicamisaj ri Pablo. Pero ri comandante quichi ri soldados ch'anin x-ix che chi conojel ri winak chi ri Jerusalem je-catajinak.
ACT 21:32 Romari' ri achi ri' can ch'anin xerumol ri achi'a' ri jec'o pa ruk'a', ri soldados y ri capitanes, y junanin xebe anchi' quimolon-wi-qui' ri winak. Y cuando ri winak xequitzu', xquimalij ruch'ayic ri Pablo.
ACT 21:33 Y ri comandante xtiquier xapon-apo c'a riq'uin ri Pablo, xberutz'ama-pe, y xu'ij chi tixim che ca'i' cadenas. Y c'ajari' xuc'utuj anchique achi raja', y anchique rumac.
ACT 21:34 Y roma ri winak xabachique (xama'anchique) yequi'ij-apo, ri comandante man jun xu'on entender. Can je q'uiy ri winak y can yesiq'uin yech'o'n-apo. Romari' ri comandante xu'ij chi tic'uax-apo ri Pablo pa cuartel.
ACT 21:35 Y cuando je-benak chech ri gradas chi ri cuartel, ri soldados xquitzekej ri Pablo chicaj, roma ri winak más xcataj quiyowal.
ACT 21:36 Y conojel ri winak ri' can je-tzakal-e chiquij, y yalan pa quichi' niqui'en y niqui'ij: ¡Ticamises ri Pablo! yecha'.
ACT 21:37 Y cuando nicuses-apo ri Pablo pa cuartel, raja' xu'ij che ri comandante: ¿C'o modo yich'o'n juba' awiq'uin? xcha'. Y ri achi xu'ij che ri Pablo: ¿Jach'o'n chuka' ret pa ch'abel griego?
ACT 21:38 ¿Man ja ret ta c'a ri achi aj-Egipto ri c'o yan jun tiempo xcataj chirij ri gobierno y quieji' mil achi'a' camisanel ri xerumol, ri xquimol-qui' pa tz'iran rech-ulef? xuche'x.
ACT 21:39 Pero ri Pablo xu'ij: Ren jin jun israelita ri xinalex pa Tarso, ri jun nimalaj tenemit ri c'o pa rech-ulef Cilicia. Y ninc'utuj favor chawe chi taya' lugar chue chi yich'o'n chique ri winak.
ACT 21:40 Y ri comandante xuya' lugar che chi xch'o'n. Y ri Pablo xpa'e' chiri' pa tak gradas, y xu'on-pe retal che ruk'a' chique ri winak chi quietane-ka. Y cuando man jun chic nich'o'n, raja' xbech'o'n-pe chiquiwech pa ch'abel hebreo, ri quich'abel ri israelitas, y xu'ij:
ACT 22:1 Nuwinak israelitas y rix nimalaj tak achi'a' chupa ri katenemit, can tic'oxaj ri tzij ri xquienbij chiwe cami, chi ninto-wi', xcha'.
ACT 22:2 Y cuando ri winak xquic'oxaj chi ri Pablo xa pa hebreo, ri quich'abel reje' nich'o'n-pe chique, can man jun chic xch'o'n. Y ri Pablo xutz'om tzij y xu'ij:
ACT 22:3 Ren can jin israelita. Y xinalex pa tenemit Tarso ri c'o pa rech-ulef Cilicia, pero we' pa Jerusalem xiq'uiy-wi. Y ja ri Gamaliel, ri jun nimalaj achi ri xtijon wichi. Y xirutijoj riq'uin ronojel ri nu'ij chupa ri ley ri yo'n can chique ri ojer tak kati't-kamama'. Roma ren can ninjo-wi nin-en rusamaj ri Dios, anche'l chuka' ri nijo' niben chi'iwonojel rix cami.
ACT 22:4 Roma ren xenya' pa sufrimiento ri winak ri quitzekleben ri Ajaf Jesucristo, ri utzilaj Bey. Xentz'om chi xenya' pa cárcel. Xenc'uaj pa camic. Ixoki' chi achi'a' quiri' xin-en chique.
ACT 22:5 Y ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y conojel ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij quieta'n utz, roma can ja reje' ri xeyo'n-e uchuk'a' pa nuk'a', y xquitz'ibaj pa tak cartas chi ninjach pa quik'a' ri kawinak ri jec'o pa tenemit Damasco. Y xibe chi yentz'om ri winak ri yetzekleben ri Jesucristo, chi yenxim y yenc'om-pe we' pa Jerusalem, chi ye'an castigar.
ACT 22:6 Pero pa jun nic'aj-k'ij joj-benak y xe juba' chic nrojo' chi jojapon pa tenemit Damasco, cuando jun nimalaj sakil xpe chicaj y xraparo' pa nuwi'.
ACT 22:7 Y can xitzak pa ulef romari'. Y ja' xinc'oxaj chi c'o Jun ri xch'o'n-pe chue, y xu'ij: Saulo, Saulo, ¿anchique roma jat-catajinak chuij? xcha'.
ACT 22:8 Y ren xin-ij: ¿Jat ancu'x (anchique) ret c'a? xicha'. Y raja' xu'ij chue: Ja ren ri Jesús aj-Nazaret ri anchok chij jat-catajinak-wi, xcha' chue.
ACT 22:9 Y ri je-benak wiq'uin xquixi'j-qui', roma xquitzu' ri sakil, pero man xquic'oxaj ta ri xu'ij ri Jun ri xch'o'n-pe chue.
ACT 22:10 Y ren xin-ij: Ajaf, ¿anchique najo' chi nin-en? xicha'. Y ri Ajaf xu'ij chue: Cacataj, y jat (cabin) pa tenemit Damasco, y chiri' xti'ix chawe ri anchique nic'atzin na'an, xinuche'x.
ACT 22:11 Y roma ri ruchuk'a' ri sakil ri xintzu', can ximoyir jumul. Romari' xa ja yan chic ri je-benak wiq'uin xec'uan wichi chinuk'a' chi xojbe pa Damasco.
ACT 22:12 Y chiri' pa Damasco c'o jun achi rubinan Ananías, jun achi ri can nu'on-wi ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés. Y conojel kawinak israelitas ri jec'o chiri', utz yech'o'n chirij ri Ananías ri'.
ACT 22:13 Y raja' xapon wiq'uin y xberu'ij chue: Wach'alal Saulo, catzu'n c'a, xcha'. Y ren can ja' xitiquier xitzu'n, y xintzu' rech ri Ananías.
ACT 22:14 Y raja' xu'ij chuka' chue: Ri Dios quichi ri kati't-kamama' xatrucha' chi nana'ej ri anchique nrojo' raja' y chuka' chi xatzu' ri Ajaf Jesucristo ri can chojmilaj ruc'aslen, y chi xac'oxaj ri rutzij.
ACT 22:15 Y ja ret ri xcak'alajin chique ri winak ri xatzu' y xac'oxaj.
ACT 22:16 Y cami ¿anchique ayoben? Cacataj y tac'utuj che ri Ajaf chi tucoch'o' (tucuyu') ri amac y tabana' bautizar awi', xcha' chue.
ACT 22:17 Y cuando xitzolaj-pe y xinoka we' pa Jerusalem, xibe pa rocho ri Dios chi nin-en orar. Y cuando yinajin riq'uin ri oración, xin-en jun anche'l achic',
ACT 22:18 roma ri Kajaf Jesucristo xuc'ut-ri' chinuech y xu'ij chue: Ch'anin catel-e we' pa Jerusalem, roma ri winak ri jec'o we' man xtiquinimaj ta ri xtak'alajij chuij ren, xcha' chue.
ACT 22:19 Romari' ren xin-ij che: Ajaf, reje' quieta'n chi ren xinapon pa tak sinagogas anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios, chi yentz'om-e ri jatquiniman, xenc'uaj pa cárcel y xench'ey.
ACT 22:20 Y cuando xcamises ri Esteban ri xuk'alajij ri abi', can xka-wi chinuech ri x-an che, can jinc'o chuka' quiq'uin ri camisanel, nuchajin ri quitziak ri xquich'il can chiquij, xicha'.
ACT 22:21 Pero ri Ajaf Jesucristo xu'ij chue: Jat (Cabin) roma can jatintak pa tak tenemit ri jec'o naj, chi natzijoj ri nutzij chique ri winak ri man je israelitas ta, xcha' chue, xcha' ri Pablo chique ri ruwinak israelitas.
ACT 22:22 Y ri winak ri' man xquijo' ta chic xquic'oxaj ri Pablo. Romari' riq'uin ronojel quichuk'a' xqui'ij: ¡Ticamises la achi la', roma man utz ta nic'ase' más! yecha'.
ACT 22:23 Ri winak can riq'uin ronojel quichuk'a' yech'o'n y niquiq'uiakala' ri quitziak ri yequich'il-e chiquij, y niquiq'uiak ulef chicaj roma quiyowal.
ACT 22:24 Romari' ri comandante xu'ij chi ticuses-apo ri Pablo chupa ri cuartel y tich'ay, chi tuk'alajij anchique roma ri winak can yalan pa quichi' niqui'en chirij.
ACT 22:25 Y cuando ximon chic ri Pablo chi nich'ay, ri Pablo xu'ij che ri capitán: Ren jin jun achi romano. Man utz ta yinich'ey, xa man jani qui'an juzgar, xcha'.
ACT 22:26 Cuando ri capitán xuc'oxaj quiri', xberu'ij che ri comandante: Tanojij ri anchique na'an cami, roma ri Pablo xa jun achi romano, xcha' che.
ACT 22:27 Y cuando ri comandante xuc'oxaj ri', xbe riq'uin ri Pablo y xberuc'utuj che: ¿Ketzij chi ret jat jun achi romano? xcha' che. Y ri Pablo xu'ij chi can quiri-wi.
ACT 22:28 Y ri comandante xu'ij: Ren can q'uiy mero xinya' chi quiri' xinoc jun achi romano, xcha'. Y ri Pablo xu'ij: Ren man quiri' ta xin-en, ren desde que xinalex, can jin jun achi romano, xcha' ri Pablo.
ACT 22:29 Y roma xquina'ej chi ri Pablo jun achi romano, ri achi'a' ri jec'o chic apo chi niquich'ey, xebe chiquij. Y ri comandante xuxi'j-ri' chuka', roma xuxim ri Pablo.
ACT 22:30 Y ruca'n k'ij, ri comandante nrojo' nuna'ej anchique rumac ri Pablo chiquiwech ri israelitas, romari' raja' xutak coyoxic ri nimalaj tak sacerdotes y ri achi'a' ri je autoridad quichi ri israelitas. Y c'ajari' xberulesaj-pe ri Pablo, y xupoba-pe chiquiwech.
ACT 23:1 Y Pablo xerutzu' ri autoridad ri' y xu'ij chique: Achi'a' ri jix nuwinak, ren can man jun anchique nuna' ri wánima, roma ri nuc'aslen chech ri Dios can choj c'o, xcha'.
ACT 23:2 Romari' ri Ananías ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, xu'ij chique ri jec'o-apo chunakaj ri Pablo, chi tiquiya' jubic-k'a' xerey.
ACT 23:3 Pero ri Pablo ch'anin xu'ij-apo che ri Ananías: ¡Ri xtibano quiere' chawe ret ja ri Dios! ¡Ret jat jun achi ri ca'i' apalaj! Roma ret jat-ch'ocol-pe chiri' chi yinaben juzgar anche'l nu'ij ru-ley ri Moisés, ¿pero anchique roma ret na'ij chi quich'ay? Ri ru-ley ri Moisés man quiri' ta nu'ij, xcha' ri Pablo.
ACT 23:4 Y ri jec'o chiri' xqui'ij che ri Pablo: ¿Anchique roma itzel jach'o'n-apo che ri ru-sacerdote ri Dios, ri sacerdote más c'o ruk'ij? xecha' che.
ACT 23:5 Y ri Pablo xu'ij: Nuwinak israelitas, ren man weta'n ta xa ja raja' ri sacerdote ri más c'o ruk'ij, roma xa ta weta'n man ta xin-ij-apo ri tzij ri', roma chupa ri rutzij ri Dios nu'ij: Man itzel cach'o'n chirij jun ri nibano gobernar ri atenemit, nicha', xcha' ri Pablo.
ACT 23:6 Y ri Pablo xoka pa ruwi' chi chiquicojol ri autoridad ri' jec'o achi'a' saduceos y jec'o chuka' fariseos. Romari' raja' riq'uin ruchuk'a' xch'o'n-apo y xu'ij: Nuwinak israelitas, ren jin fariseo, y chuka' ri nata'. Y cami rix yiniben juzgar, roma ren can weta'n y ninnimaj chi ri caminaki' can xquiec'astaj-wi, xcha' ri Pablo.
ACT 23:7 Y cuando ri achi'a' fariseos y saduceos xquic'oxaj ri xu'ij ri Pablo, xquich'ojila-ka chiquiwech y ca'i' quiwech xqui'en-ka.
ACT 23:8 Roma ri saduceos man niquinimaj ta chi ri caminaki' xquiec'astaj, ni man niquinimaj ta chuka' chi jec'o ángeles y espíritus, pero ri achi'a' fariseos can niquinimaj-wi ri'.
ACT 23:9 Y can yalan pa quichi' niqui'en. Y ri maestros chi ri ley ri jec'o quiq'uin ri achi'a' fariseos xecataj y xqui'ij: Ri jun achi re' man jun itzel rubanon. Y xa juba' jun espíritu o jun ángel ri biyon che ri yeruk'alajij chakawech. Y xa quiri', man utz ta chi nakach'ojij anchique chirij ri Dios, xecha'.
ACT 23:10 Ri quimolon-qui' xa xquijach-ka-qui' y ca'i' quiwech xqui'en-ka y niquich'ojila' chiquiwech, y can yalan pa quichi' niqui'en. Romari' ri comandante xeroyoj ri soldados chi xbequilesaj-pe ri Pablo y tiquic'uaj-e pa cuartel, roma xunojij chi ri winak ri' niqui'en pedazos che ri Pablo.
ACT 23:11 Y chupa ri jun chic nok'ok'a', ri Ajaf Jesucristo xuc'ut-ri' chech ri Pablo, y xu'ij che: Man taxi'j-awi', xa taya' ruchuk'a' awánima, roma can anche'l ri xinak'alajij we' pa Jerusalem, can nic'atzin chi can quiri' chuka' na'an pa tenemit Roma, xcha' che.
ACT 23:12 Y ruca'n k'ij chi tich'o'n ri Ajaf Jesucristo riq'uin ri Pablo, jec'o chique ri israelitas pa alak'al xquinojij ri anchique niquijo' niqui'en che ri Pablo. Y can xqui'ij chi can man xquiewa' ta ni man jun anchique xtiquikum, xa man xquietiquier ta xtiquicamisaj ri Pablo. Y ja' ta ri Dios ri xtiyo'n ri castigo pa kawi', xa manak xtaka'an quiri', xecha'.
ACT 23:13 Y ri xe'in chi pa alak'al niqui'en quiri', jec'o más je cuarenta achi'a' israelitas.
ACT 23:14 Ri achi'a' ri' xe'apon quiq'uin ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, y xbequi'ij chique: Roj kanojin chic nakacamisaj ri Pablo, y can ka'in chi can man xkojwa' ta ni man jun anchique xtakakum c'a takacamisaj na, y xa man xtaka'an ta quiri', ja' ta ri Dios xtiyo'n-pe ri castigo pa kawi'.
ACT 23:15 Y cami nakajo' c'a chi rix y ri ch'aka chic iwaxbil ri je autoridad chuka', ni'ij che ri comandante chi rix nijo' chi tic'uax-apo ri Pablo chiwech ri chua'k roma c'o más anchique nijo' nic'utuj che. Y roj xtakak'elebej pa bey, y xtakacamisaj ri Pablo, xecha'.
ACT 23:16 Pero ronojel re' xa xc'oxex roma jun ala' ral ri rana' ri Pablo. Romari' ri ala' ri' xbe y xoc-apo chupa ri jay anchi' jec'o-wi ri soldados, roma chiri' c'o-wi ri Pablo, y xberu'ij che ri Pablo ronojel ri ruc'oxan.
ACT 23:17 Y cuando ri Pablo xuc'oxaj ri', xroyoj jun capitán y xu'ij che: Tac'uaj juba' ri ala' re' chech ri comandante, roma c'o anchique nrojo' nu'ij che, xcha' che.
ACT 23:18 Ri capitán xuc'uaj ri ala' chech ri comandante, y xberu'ij che: Ri Pablo ri c'o pa cárcel xiroyoj, y xuc'utuj favor chue chi xinc'om-pe ri ala' re' chawech, roma c'o nrojo' nu'ij chawe, xcha'.
ACT 23:19 Y ri comandante xuc'uaj chuk'a' ri ala' y c'ajari' xuc'utuj che: ¿Anchique ri najo' na'ij chue? xcha' che.
ACT 23:20 Y ri ala' xu'ij che: Jec'o jujun nuwinak israelitas xquiya' chiquiwech chi xtoquic'utuj jun favor chawe, chi chua'k tac'uaj ri Pablo chiquiwech ri achi'a' ri je autoridad, roma xtoqui'ij chawe chi c'o más niquijo' niquic'utuj che.
ACT 23:21 Pero ret man tanimaj ri', roma jec'o más je cuarenta achi'a' ri xquiek'eleben richi pa bey, y ri achi'a' ri' can qui'in chi manak xquiewa' y man jun anchique xtiquikum, xa man xquietiquier ta xtiquicamisaj ri Pablo, y ja' ta ri Dios ri xtiyo'n ri castigo pa quiwi', xa man xtiqui'en ta ri qui'in. Quiri' qui'in-ka, y cami xe chic quiyoben ri anchique xta'ij ret, xcha' ri ala'.
ACT 23:22 Y ri comandante xu'ij che ri ala' chi titzolaj, y man tutzijoj chi xberu'ij yan ri' che raja'.
ACT 23:23 Y ri comandante xeroyoj ca'i' capitanes, y xu'ij chique chi a las nueve chupa ri ak'a' ri', nrojo' chi jequinaban yan ta setenta soldados ri yebe chirij quiej y ca'i' ciento soldados ri yebe chicakan. Y ca'i' ciento chic niquic'uaj lanzas. Chi yebe pa tenemit Cesarea.
ACT 23:24 Y chuka' quie'inaba' jujun quiej chi nich'oquie-e ri Pablo, roma ren ninjo' chi rix nic'uaj-e ri Pablo chech ri gobernador rubinan Félix. Y ninjo' chi can man jun anchique tuc'ulumaj pa bey.
ACT 23:25 Y xutz'ibaj-e jun carta chi niquijach pa ruk'a' ri gobernador, y chupa ri carta ri' ru'in-e:
ACT 23:26 Ren Claudio Lisias, nintak-e ruxnakil-awech ret nimalaj gobernador Félix.
ACT 23:27 Ri jun achi ri uc'uan-apo chawech, tz'amon coma ri israelitas y juba' ta chic xquicamisaj. Pero ren y ri soldados xojapon y xkacol pa quik'a' ri winak, roma xinna'ej chi raja' jun achi romano.
ACT 23:28 Y roma xinjo' xinna'ej anchique rumac rubanon chi niquisujuj, ch'anin xinc'uaj chiquiwech ri qui-autoridades.
ACT 23:29 Y xinna'ej chi niquisujuj roma man nu'on ta ri nu'ij ri qui-ley. Pero man utz ta chi nitz'apis pa cárcel o nicamises.
ACT 23:30 Romari' xintak-e ri achi re' awiq'uin, roma xo'ix chue chi ri winak israelitas quik'eleben ri achi re' chi niquicamisaj. Y xin-ij chuka' chique ri winak ri yesujun richi, chi c'a awiq'uin ret te'qui'ij-wi anchique ri jerubanon. Tabana' cuenta awi', quiri' nu'ij ri carta ri'.
ACT 23:31 Y ri soldados can xqui'en-wi ri x-ix chique. Xquic'uaj-e ri Pablo pa jun tenemit rubinan Antípatris ri ak'a' ri'.
ACT 23:32 Ruca'n k'ij xquitz'om chic bey. Y xe chic ri setenta soldados ri je-benak chirij quiej ri xebe riq'uin ri Pablo, y ri quieji' ciento soldados xetzolaj can.
ACT 23:33 Y cuando xe'apon pa Cesarea ri je-uc'uayon-e ri Pablo, xquijach ri carta pa ruk'a' ri Félix ri gobernador, y xquijach chuka' ri Pablo che.
ACT 23:34 Y cuando rutz'eton chic ri nu'ij ri carta, ri gobernador ri' xuc'utuj che ri Pablo anchique tenemit petenak-wi. Cuando ruc'oxan chic chi pa Cilicia petenak-wi,
ACT 23:35 xu'ij che: Cuando xquieloka ri yesujun awichi, xtinc'oxaj chuka' ri tzij ri xta'ij chi nato-awi', xcha' ri gobernador. Y chuka' xu'ij chi tic'uax ri Pablo pa ru-palacio ri Herodes, y tichajix coma soldados.
ACT 24:1 Wo'o' yan k'ij tic'ue-ka ri Pablo chiri' pa Cesarea, cuando xapon-ka ri Ananías ri sacerdote ri más c'o ruk'ij y chuka' jujun chique ri rijilaj tak achi'a' ri c'o quik'ij, y chuka' jun abogado rubinan Tértulo. Reje' xe'apon-ka chech ri gobernador Félix, chi xbequisujuj ri Pablo.
ACT 24:2 Y cuando xwoyox ri Pablo chech ri gobernador, ja' cuando ri Tértulo xutz'om-apo ri sujunic chirij ri Pablo. Ri Tértulo quiere' ri xeru'ij-apo che ri Félix: Nimalaj gobernador, roj nakaya' matiox chawe, roma pa katenemit jojquicot, y manak ayowal; quiri' kabanon roma c'o ano'j (ana'oj), y riq'uin ri' jojac'uan-wi.
ACT 24:3 Nakaya' matiox chawe ret nimalaj achi, roma ronojel ri abanon kaq'uin siempre xabachique (xama'anchique) lugar.
ACT 24:4 Y man nakajo' ta nakalesaj q'uiy tiempo chawe, pero xe roma keta'n chi ret can jabel ano'j (ana'oj), romari' nakajo' chi nac'oxaj juba' ri jun jani' oc tzij ri nakajo' naka'ij chawe.
ACT 24:5 Roma ri jun achi re', can keta'n chi jun itzel achi. Ja raja' ri nibano chi ri israelitas yecataj pa ronojel lugar. Raja' c'o ruk'ij chiquicojol ri winak ri quiniman rubi' ri Jesús aj-Nazaret.
ACT 24:6 Y ja raja' chuka' ri xrojo' ta xu'on chi can man jun ruk'ij ri rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem. Romari' roj xkatz'om chi naka'an juzgar anche'l nu'ij ri ka-ley.
ACT 24:7 Pero ri comandante rubinan Lisias xoc chikacojol, y riq'uin ruchuk'a' xumaj chikak'a'.
ACT 24:8 Y xu'ij chi ri ye'in chi ri Pablo c'o rumac, quiepe c'a chawech ret. Y cuando xtac'utuj ri rumac ri jerubanon, xtatemaj chi can ketzij ri naka'ij chawe chirij ri Pablo, xcha' ri Tértulo.
ACT 24:9 Y ri winak ri jec'o riq'uin ri Tértulo, can niqui'ij chi ketzij ri xu'ij.
ACT 24:10 Y ri gobernador Félix xu'on-pe retal riq'uin ri ruk'a' che ri Pablo chi tich'o'n. Y raja' xch'o'n-apo, y xu'ij: Ren weta'n chi ret c'o yan juna' ri abanon juzgar ri tenemit re'. Romari' man xtinxi'j ta wi' xquich'o'n-apo, chi nink'alajij chi ren can man jun ex itzel ri nubanon.
ACT 24:11 Y ret jatiquier natzu' xa ketzij ri niqui'ij chuij o manak. Roma ren xa c'aja' cablajuj k'ij quinoka chic jun mej (bey) pa Jerusalem, y xipe chi nonya' ruk'ij ri Dios.
ACT 24:12 Y cuando xinquiwil, man jun ayowal yinajin riq'uin tzij, ni man jenuyacon ta chuka' ri winak chi niqui'en ayowal chiri' pa rocho ri Dios, ni pa tak sinagogas anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Ni man jun chuka' ex itzel yinajin pa tenemit.
ACT 24:13 Y ri winak ri ye'in chi ja numac ri' ri jenubanon, man xquietiquier ta xtiqui'ij chi can ketzij, xa ta can nic'utux chique chi tiquik'alajij.
ACT 24:14 Pero ri can nubanon-wi y can nink'alajij-apo chawe, ja chi ren can nutzekleben-wi ri Jesús, ri utzilaj Bey, ri niqui'ij reje' chi can man utz ta. Y roma nutzekleben ri Jesús, can ja ri rusamaj ri Dios nin-en, ri qui-Dios chuka' ri ojer tak kati't-kamama' roj israelitas. Can ninnimaj-wi ronojel ri tz'iban can chupa ru-ley ri Moisés, y chupa chuka' ri quitz'iban can ri achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios ojer can.
ACT 24:15 Y ren can weta'n y ninya' wánima riq'uin ri Dios chi ri caminaki' c'o na jun k'ij ri xquiec'astaj-pe. Can xquiec'astaj-pe ri choj y ri man choj ta quic'aslen ri xqui'en we' chech-ulef. Y ri nuwinak chuka' jari' ri quiyoben.
ACT 24:16 Y romari' ren can nintaj nuk'ij chi quiri' man jun ex itzel nin-en chech ri Dios y chiquiwech ri winak. Y quiri' ri wánima can utz nuna'.
ACT 24:17 Ren c'o yan juna' ri man jin-okaninak ta we'. Y cami xinoka, nuc'amon-pe ri sipan-pe chi nonya' chique ri nuwinak ri can nic'atzin chique, y chuka' nuc'amon-pe ri nu-ofrenda ren chi pa rocho ri Dios.
ACT 24:18 Jari' yinajin chiri' pa rocho ri Dios, cuando ri nuwinak israelitas ri je aj pa rech-ulef Asia xinquitzu'. Ren nuch'ajch'ojin chic wi', anche'l nu'ij ru-ley ri Moisés, pero man jun winak jenumolon, ni man jun chuka' ayowal yinajin. Xa ja ri jujun israelitas ri' ri xetz'ucu-ka ronojel.
ACT 24:19 Y ja' ta reje' jec'o ta pe we' chawech cami y niqui'ij-apo chawe xa c'o ri niquijo' niquik'alajij chuij, xa c'o numac ri nubanon chiquiwech.
ACT 24:20 Y roma man jec'o ta pe reje', ja ri jec'o-pe we' quie'in xa c'o numac xquiwil cuando xipobex-apo chiquiwech ri autoridades quichi ri israelitas.
ACT 24:21 O tal vez reje' niquinojij chi mac ri xin-en cuando xich'o'n riq'uin wuchuk'a' chiri' chiquicojol y xin-ij: Yiniben juzgar cami roma ren ninnimaj chi ri caminaki' can xquiec'astaj-wi-pe, xicha'. Quiri' xu'ij ri Pablo.
ACT 24:22 Ri gobernador Félix can reta'n-wi anchique rubanon ri quic'aslen ri niquitzeklebej ri Jesucristo ri utzilaj Bey. Romari', cuando xuc'oxaj ri tzij ri xu'ij ri Pablo, ja xupoba' ri sujunic y xu'ij chique conojel: C'a xtipe na ri Lisias ri comandante, c'ajari' xtintemaj más chirij ri jun sujunic ri niben.
ACT 24:23 Y ri Félix xu'ij che ri capitán chi tuchajij utz ri Pablo, pero chuka' man titz'ape' jumul, xa tuya' juba' lugar che chi ntel juba'. Y man quieruk'at ri ye'apon riq'uin ri c'o anchique niquijo' niquiya' che o ne'quitz'eta'.
ACT 24:24 Y cuando xk'ax yan jun jani' k'ij, xpe chic ri gobernador Félix y ri Drusila ri raxayil, jun ixok israelita, ja xutak royoxic ri Pablo, roma raja' nrojo' nuna'ej anchique modo naya' awánima riq'uin ri Jesucristo.
ACT 24:25 Y ri Pablo xapon quiq'uin, y xutz'om rubixic chique anchique modo nu'on jun winak chi nuc'uaj jun chojmilaj c'aslen, y anchique modo nitiquier nuk'il-ri' chi quiri' man nu'on ta mac. Chuka' xu'ij chique chi pa ruq'uisbel k'ij ri Dios xquieru'on juzgar ri winak. Y ri Félix xuxi'j-ri' roma ri xuc'oxaj, y xu'ij che ri Pablo: Cami c'o modo jabe. Y cuando xtijamataj chic juba' nuech, xcatinwoyoj chic, xcha' ri Félix.
ACT 24:26 Y ri gobernador ri' q'uiy mej (bey) xroyoj ri Pablo chi nich'o'n riq'uin, roma xuyobej chi ri Pablo xusuj ta mero che chi nucol-e. Pero ri Pablo man jun xusuj che.
ACT 24:27 Y ca'i' juna' tic'ue' ri Pablo chiri' pa cárcel, cuando ri Félix ri gobernador xjal-e y xpe ri Porcio Festo pa ruq'uiexel. Y ri Félix xe chi utz nitz'et coma ri winak israelitas, c'a xuya' can pa cárcel ri Pablo.
ACT 25:1 Y ri Festo xoka c'a pa Cesarea chi nutz'om ri rusamaj, roma ja raja' ri ntoc can gobernador. Y pa rox k'ij chi tutz'om ri rusamaj, raja' xbe-e pa tenemit Jerusalem.
ACT 25:2 Y cuando c'o chic chiri' pa Jerusalem, ri nimalaj tak sacerdotes y ri winak israelitas ri más c'o quik'ij, xe'apon riq'uin, y xbequisujuj ri Pablo, y can xquic'utuj jun nimalaj favor che.
ACT 25:3 Ri favor ri xquic'utuj che ri Festo, ja chi tic'amer-pe ri Pablo pa Jerusalem, roma reje' can quinojin chi cuando xtic'amer-pe, ja niquik'elebej pa bey, y niquicamisaj.
ACT 25:4 Pero ri Festo xa xu'ij chique: Ri Pablo tz'apel pa cárcel chila' pa Cesarea, y ren xa yitzolaj yan ka jun mej (bey) chic chila'.
ACT 25:5 Más utz ye'icha-e ri winak ri más c'o quik'ij chi'icojol, y jojbe-ka pa Cesarea, chi quiri' chila' tiqui'ij-wi chue ri rumac rubanon ri achi ri', xcha' ri Festo chique.
ACT 25:6 Y raja' xe jun wakxaki' o lajuj k'ij ri xc'ue' pa Jerusalem, y xxule-ka pa Cesarea. Ruca'n k'ij raja' xbech'oquie-pe pa tribunal, y xu'ij chi tic'amer-pe ri Pablo.
ACT 25:7 Y cuando ri Pablo xoc-apo, ri winak israelitas ri je-petenak pa Jerusalem xquimol-qui' chirij, y niquisujuj-apo riq'uin q'uiy y nima'k tak mac. Pero man xetiquier ta xquik'alajij xa can ketzij chi jerubanon ri mac ri', cuando xc'utux chique.
ACT 25:8 Romari' ri Pablo, chi nuto-ri', xch'o'n-apo y xu'ij: Ren man jun numac nubanon chech ri ka-ley roj israelitas, ni man jun chuka' ex itzel nubanon ri pa rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem, y man jun numac nubanon chuka' che ri ley ri yo'n roma ri César, xcha' ri Pablo.
ACT 25:9 Y roma ri Festo nrojo' chi utz nitz'et coma ri israelitas, xuc'utuj che ri Pablo: ¿Najo' chi jojbe pa Jerusalem chi naka'an arreglar ri sujunic ri najin chawij? xcha' ri Festo.
ACT 25:10 Pero ri Pablo xu'ij che: Ren jin romano chuka', y romari' can ja ri ru-gobierno ri César tibano juzgar wichi, anche'l ri anchi' jinc'o-wi cami chawech ret. Y chuka' ret jabel aweta'n chi ren man jun ex itzel ri nubanon chique ri nuwinak israelitas.
ACT 25:11 Y xa ta jec'o nuch'a'oj ri jenubanon y roma ta ri' nic'atzin yicamises, ren man nin-ij ta chuka' que man quicamises. Pero xa man jun anchique ri niqui'ij chuij ri nubanon, man jun c'o ruk'a' chue chi yirujach chique ri ye'in chi c'o numac. Romari' ninjo' chi can ja ri César ri tibano juzgar wichi, xcha' ri Pablo che ri Festo ri gobernador chiri' pa Cesarea.
ACT 25:12 Romari' ri Festo xtzijon quiq'uin ri yeto'n richi, y c'ajari' xu'ij che ri Pablo: Ja ret xac'utun chi ja ri César tibano juzgar awichi; romari' cami jabe c'a pa tenemit Roma chech ri César, xuche'x ri Pablo.
ACT 25:13 Y cuando xk'ax yan jun jani' k'ij, ri rey Agripa y ri Berenice xe'apon pa Cesarea chi niqui'en saludar ri Festo.
ACT 25:14 Y roma ri rey Agripa y ri Berenice q'uiy k'ij ri xec'ue-ka chiri', ri Festo xutzijoj che ri rey ri rubanon ri Pablo. Y xu'ij: We' c'o jun achi ri yo'n can pa cárcel roma ri Félix ri c'aja' ntel-e.
ACT 25:15 Y cuando ren xinapon-e ri pa Jerusalem, ri nimalaj tak sacerdotes y ri rijilaj tak achi'a' israelitas ri c'o quik'ij, xe'apon wiq'uin y xbequi'ij chue ri mac ri jerubanon ri achi re', y xquic'utuj chue chi can ti'an chi nika ronojel ri ley pa ruwi'.
ACT 25:16 Pero ren xin-ij chique chi ri ka-ley roj romanos man nuya' ta lugar chi xe quiri' nicamises jun winak. Ri ka-ley roj nu'ij chi ri tz'amon sujunic chirij, can tiyo'x lugar che chi nich'o'n quiq'uin ri yesujun chirij, chi quiri' nitiquier nuto-ri' chiquiwech.
ACT 25:17 Romari', can xe xeloka we' pa tenemit, man xinya' ta más tiempo che, romari' can ja ruca'n k'ij xibech'oquie' pa tribunal y xin-ij chi tic'amer-pe ri achi.
ACT 25:18 Y ri sujunel chirij ri achi, manak más anchique xqui'ij chirij ri anchique ri jerubanon, man anche'l ta ri nunojin ren.
ACT 25:19 Roma ri rumac ri xqui'ij reje' ri jerubanon, xe chirij ri qui-religión, y xquinataj chuka' jun Jesús. Pero ri Jesús ri' xa caminak chic e, y ri Pablo nu'ij chi xc'astaj.
ACT 25:20 Y roma ren man ninwil ta anchique nin-en riq'uin ri jun sujunic ri', xinc'utuj che ri Pablo: ¿Najo' chi pa Jerusalem jojbe, chi naka'an arreglar ri sujunic ri najin chawij? xicha' che.
ACT 25:21 Y raja' xu'ij: Ja ri César ri ninjo' chi yiru'on juzgar. Y romari' ren c'a nuyo'n pa cárcel, c'a xquitiquier xtintak-e pa tenemit Roma chech ri César, xcha' ri Festo.
ACT 25:22 Y ri rey Agripa xu'ij che ri Festo: Ren ninrayij ninc'oxaj anchique ri nu'ij ri jun achi ri'. Y ri Festo xu'ij che ri rey Agripa: Chua'k xtac'oxaj ri achi ri', xcha'.
ACT 25:23 Y ruca'n k'ij, x-an jun nimak'ej chique ri rey Agripa y ri Berenice. Reje' y ri achi'a' ri je comandantes quichi ri soldados y ri achi'a' ri c'o quik'ij chiri' pa Cesarea, xe'oc-apo chupa ri jay anchi' niquimol-wi-qui'. Y c'ajari' ri Festo xu'ij chi tic'amer-pe ri Pablo.
ACT 25:24 Y ri Festo xu'ij: Rey Agripa y chi'iwonojel rix ri imolon-pe-iwi' kaq'uin cami, jare' ri achi ri rubinan Pablo. Ri winak israelitas ri jec'o pa Jerusalem y ri jec'o chuka' we', xepe wiq'uin y can riq'uin quichuk'a' xoquic'utuj chue chi ticamises.
ACT 25:25 Pero ren nintzu' chi ri jun achi re' man jun ex itzel rubanon chi nicamises. Y roma ja raja' xc'utun chue chi ja ri César tibano juzgar richi, romari' ren nintak-e riq'uin ri César c'a pa tenemit Roma.
ACT 25:26 Y roma man weta'n ta anchique nin-ij-e che ri wajaf ri rey César, romari' nupoban chiwech cami, y chawech ret chuka' rey Agripa, chi quiri' nac'utuj che anchique rumac jerubanon, chi quiri' jari' ri nintz'ibaj-e che ri César.
ACT 25:27 Roma chinuech ren, can man utz ta nintak-e jun ri c'o pa cárcel y man nintak ta e rubixic anchique rumac ri jerubanon, xcha' ri Festo che ri rey Agripa.
ACT 26:1 Y ri rey Agripa xu'ij che ri Pablo: Ninya' lugar chawe chi jach'o'n, xcha' che. Y ri Pablo xutzekej ruk'a', y jare' ri tzij ri xerucusaj chi nuk'alajij chi raja' man jun rumac, y xutz'om rubixic:
ACT 26:2 Ren can yalan yiquicot roma chawech ret rey Agripa jin-pa'l-wi chi ninto-wi'. Roma ri kawinak israelitas niqui'ij chi q'uiy numac jenubanon.
ACT 26:3 Y ren más yiquicot roma ret can aweta'n ri anchique nu'on jun israelita chupa ri ruc'aslen, ri anchique nic'atzin nu'on. Chuka' can utz aweta'n anchique ri yebanataj chiquicojol ri kawinak israelitas. Romari' ninjo' chi yinac'oxaj juba' y nic'ue' ta juba' a-paciencia roma ri tzij ri ninjo' nin-ij.
ACT 26:4 Ri kawinak israelitas can quieta'n-pe anchique rubanon ri nuc'aslen cuando c'a jin ac'ual, pa nutenemit y chuka' pa Jerusalem.
ACT 26:5 Y reje' quieta'n chuka' chi c'a jin c'ajol-ala' cuando xic'ue-pe quiq'uin ri achi'a' fariseos. Y ja roj ri achi'a' fariseos ri más nakanimaj ri nu'ij ri ru-ley ri Moisés. Y xa ta ri kawinak re' niquijo' niquik'alajij, can nik'alajin-pe chi can ketzij ri yenbij-apo chawe cami.
ACT 26:6 Pero cami jinc'o we' chi yi'an juzgar, xe roma ren can ninnimaj chi ri caminaki' c'o jun k'ij cuando xquiebec'astaj-pe, anche'l ru'in ri Dios chique ri kati't-kamama' ojer can.
ACT 26:7 Y man xe ta ren ri nuyoben ri k'ij cuando xquiec'astaj-pe ri caminaki', xa can quiri' chuka' ri kawinak israelitas. Roj ri joj qui-familia can ri cablajuj ralc'ual ri achi Israel, nakanimaj chi ri caminaki' xquiec'astaj-pe, y romari' can pak'ij chi chak'a' naka'an rusamaj ri Dios. Rey Agripa, ren jari' ri numac ri niqui'ij.
ACT 26:8 ¿Anchique roma chiwech rix ri Dios man nitiquier ta nuc'asoj jun caminak? xcha' ri Pablo.
ACT 26:9 Rubanon can, ren xinnojij chi can nic'atzin chi itzel yentzu' ri winak ri quiniman ri Jesús aj-Nazaret, romari' q'uiy xqui'en sufrir pa nuk'a'.
ACT 26:10 Y can quiri' xin-en chique pa Jerusalem. Y roma ri nimalaj tak sacerdotes xquiya' uchuk'a' pa nuk'a', ren je q'uiy chique ri lok'olaj tak winak ri' xenya' pa cárcel. Y cuando c'o jun chique nicamises, ren nin-ij chi utz ri ni'an che.
ACT 26:11 Y can q'uiy mej (paj) can pokon xin-en chique, chi quiri' itzel yech'o'n chirij ri rutzij ri Jesús. Quiri' xin-en chique pa tak sinagogas, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Y can catajinak woyowal chiquij. Romari' can xibe pa tak tenemit ri jec'o pa ch'aka chic rech-ulef chi xencanoj ri quiniman ri Jesús, chi xenya' pa sufrimiento.
ACT 26:12 Y chi nenbana' ri' xitak-e coma ri nimalaj tak sacerdotes ri pa tenemit Damasco, y can yo'n-e chuka' uchuk'a' pa nuk'a' coma reje'.
ACT 26:13 Pero pa nic'aj-k'ij ¡a nu-rey! cuando jin-benak pa Damasco, xintzu' jun sakil ri petenak chila' chicaj ri c'o más ruchuk'a' chech ri k'ij ri xka-pe pa nuwi' y pa quiwi' chuka' ri je-benak wiq'uin.
ACT 26:14 Y romari' konojel xojtzak chech-ulef. Y xinc'oxaj chuka' chi c'o Jun ri xch'o'n-pe pa ch'abel hebreo, ri kach'abel roj israelitas, y xu'ij chue: Saulo, Saulo, ¿anchique roma jat-catajinak chuij? Ayon ret naya-ka-awi' pa sufrimiento, roma xa chuij ren jat-catajinak-wi, xcha' chue.
ACT 26:15 Y ja' xin-ij che: ¿Jat ancu'x (anchique) ret c'a? xicha' che. Y raja' xu'ij chue: Ja ren ri Jesús, y chuij ren jat-catajinak-wi.
ACT 26:16 Pero cami capa'e'. Xinc'ut-wi' chawech roma jac'atzin chue, chi natzijoj chuka' chique ri winak ri xatzu' y ri xquienc'ut chawech chupa ri k'ij ri je-benak-apo.
ACT 26:17 Anchi' xcatapon-wi, xcatinto' chiquiwech ri awinak, y chuka' chiquiwech ri winak ri man je israelitas ta. Y quiq'uin ri winak ri' jatintak-wi-e cami.
ACT 26:18 Jatintak-e quiq'uin, chi quiri' reje' nijakataj quiwech, y ye'el-pe chupa ri k'eku'm y yec'ue' chupa ri sakil, ye'el-pe chuka' chuxe' rutzij ri Satanás y ye'oc chuxe' rutzij ri Dios, chi nicoch' (nicuy) quimac, y ri Dios xtuya' ri herencia chique, junan quiq'uin ri ch'aka chic ri ch'ajch'oj chic ri quic'aslen y je richi chic ri Dios, roma xquiya' cánima wiq'uin, xcha' ri Jesús chue.
ACT 26:19 ¡A rey Agripa! Ren can xin-en ri xk'alajix chinuech, roma ri xk'alajix chinuech chupa ri jun anche'l achic' ri', chicaj petenak-wi.
ACT 26:20 Romari' can xintz'om rutzijoxic na'ey chique ri winak ri jec'o pa Damasco, c'ajari' chique ri winak ri jec'o pa Jerusalem y chique ri winak ri jec'o pa ronojel tenemit we' pa Judea, y chuka' chique ri winak ri man je israelitas ta. Can chique conojel xin-ij chi tiquiya' can quimac y tiquibana' ri nrojo' ri Dios, chi tiquijala' quic'aslen, y can tiquik'alajij-qui' riq'uin ri quic'aslen chi je-jalatajnak chic.
ACT 26:21 Jari' ri xin-en. Y xe romari' ri kawinak israelitas xinquitz'om-pe chiri' pa rocho ri Dios ri c'o pa Jerusalem, y xquijo' ta xinquicamisaj.
ACT 26:22 Pero ri Dios can c'o-pe wiq'uin. Romari' man jun anchique x-an chue coma ri winak. Can nu'in-pe ri rutzij ri Dios chique conojel ri winak, chique ri can c'o quik'ij y chique chuka' ri manak oc quik'ij. Y xe ri qui'in can ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ri ojer can y ri ru'in can ri Moisés, jari' nintzijoj ren, roma ja reje' ri je-biyon can ri nibanataj.
ACT 26:23 Ja reje' ri je-biyon can chi ri Cristo q'uiy sufrimiento xti'an che chi xticamises. Y ja raja' ri xtic'astaj-pe na'ey chiquicojol conojel ri je-caminak-e. Y romari' raja' can xtuya-wi sakil chique ri winak, chique ri winak israelitas y chique chuka' ri man je israelitas ta.
ACT 26:24 Y ja tzij ri' ri najin chubixic ri Pablo chi nuk'alajij chi raja' man jun anchique rubanon, cuando ri Festo riq'uin ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Pablo, ret roma can q'uiy ano'j (ana'oj) c'o, cami xach'ujir-ka, xcha' che.
ACT 26:25 Pero ri Pablo xu'ij che ri Festo: Nimalaj achi, ren man jin ch'u'j ta, roma ronojel ri nin-ij, can ketzij-wi.
ACT 26:26 We' c'o ri rey Agripa, romari' man ninxi'j ta wi' yich'o'n-apo; roma ren nin-ij chi raja' can reta'n-wi ronojel ri xbanataj, roma xa can pa sakil xbanataj-wi.
ACT 26:27 ¡A rey Agripa! ¿Nanimaj ret ri qui'in can ri achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios chupa ri ojer can tiempo? Ren weta'n chi can nanimaj.
ACT 26:28 Pero ri Agripa xu'ij che ri Pablo: Ret nanojij chi ch'anin na'an chue chi ninnimaj ri Cristo.
ACT 26:29 Y ri Pablo xu'ij che: Ch'anin o man ch'anin ta xtanimaj, ri Dios xtu'on ta chawe anche'l xu'on wiq'uin ren. Xu'on chue chi xinya' wánima riq'uin ri Ajaf Jesucristo. Y can quiri' chuka' ninrayij iwiq'uin rix ri jixc'oxan-pe wichi cami. Pero man ninrayij ta chi jixtz'apis pa cárcel, anche'l banon chue ren, y jin-ximil che cadena, xcha' ri Pablo.
ACT 26:30 Y can xe xtane' ri nich'o'n ri Pablo, ri rey Agripa y ri Berenice, ri Festo ri gobernador y ri ch'aka chic ri can je-ch'ocol chuka' quiq'uin, xecataj y xe'el-e.
ACT 26:31 Y cuando xbequimolo' chic qui' juc'an, niqui'ij chiquiwech: Ri Pablo man utz ta chi c'o pa cárcel, y xa ta nicamises man utz ta, roma man jun ex itzel rubanon chi ni'an quiri' che.
ACT 26:32 Romari' ri rey Agripa xu'ij che ri Festo: Man ta ru'in chi ja ri César ri nibano juzgar richi, nakalesaj-e, xcha' ri Agripa.
ACT 27:1 Y cuando bin chic chi ri Pablo y ch'aka chic ri jec'o pa cárcel yetak-e c'a Roma, ri tenemit ri c'o pa rech-ulef Italia, xejach-e pa ruk'a' jun achi rubinan Julio. Ri Julio, capitán quichi cien soldados, y ri soldados ri' je richi ri ch'aka chic soldados ri je richi ri Augusto ni'ix chique.
ACT 27:2 Romari' ren y ri kach'alal Aristarco ri petenak pa tenemit Tesalónica ri c'o pa Macedonia, xojbe riq'uin ri Pablo. Xojoc-e pa jun barco ri petenak c'a pa jun tenemit rubinan Adramitio, y nik'ax pa ch'aka chic tenemit ri jec'o chuchi' ri mar pa rech-ulef Asia.
ACT 27:3 Ruca'n k'ij xojapon pa tenemit rubinan Sidón. Y chiri', ri Julio ri capitán quichi ri soldados, xu'on jun favor che ri Pablo, roma xuya' lugar che chi xeberu'ona' saludar ri kach'alal y chuka' ri kach'alal ri' xquito-pe ri Pablo.
ACT 27:4 Xojoc chic e chupa ri barco, y xkaya' can ri tenemit Sidón. Y cuando joj-benak, xbekac'ulu' jun nimalaj quiek'ik' ri petenak, y romari' xojk'ax chech ri Chipre ri jun rech-ulef ri c'o pa ya', roma chiri' man can ta rubey quiek'ik'. Pa ka-izquierda xc'ue-wi can ri Chipre.
ACT 27:5 Y cuando kak'axan chic ronojel ri ya' ri c'o-apo chiquiwech ri Cilicia y Panfilia, xojapon pa tenemit rubinan Mira, ri pa rech-ulef Licia c'o-wi.
ACT 27:6 Y chiri' pa tenemit Mira, ri Julio ri capitán xberila' jun barco ri petenak pa jun tenemit rubinan Alejandría, y nibe c'a Italia. Y chupa chic ri barco ri' xojrucusaj-wi-e chi naka'an ri ch'aka chic bey ri c'o chakij.
ACT 27:7 Y q'uiy k'ij ri can ekal (akal) xojbe. C'ajari' xojapon chech ri tenemit rubinan Gnido, roma ri quiek'ik' can chakawech petenak-wi, y jojrutzolej chakij. Romari' xojapon chech ri Salmón, y xbekasururej-pe rij ri Creta ri jun rech-ulef ri c'o chuka' pa ya'.
ACT 27:8 Y can cuesta joj-benak, kac'uan-e ri ruchi' ri ya', y pa ka-derecha xc'ue' can ri Creta. Y cuando xbekila' ri lugar rubinan Buenos Puertos, chiri' xojc'ue-wi-ka. Ri lugar ri' c'o-apo chunakaj ri tenemit rubinan Lasea.
ACT 27:9 Y q'uiy yan tiempo xk'ax, romari' cuesta chic ni'an binen parui' ri mar, roma jari' ru-tiempo ri quiek'ik'. Y romari' ri Pablo xu'ij chique ri achi'a' chi tiquinojij utz ri niqui'en.
ACT 27:10 Raja' xu'ij chique: Ren ninnojij, xa nakatz'om chic bey parui-ya', niq'uis ri barco, ri eka'n (aka'n) ri ruc'uan-e, y xkojq'uis roj chuka', xcha'.
ACT 27:11 Pero ri Julio ri capitán quichi ri soldados man xunimaj ta ri xu'ij ri Pablo che. Xa ja ri xu'ij ri rajaf ri barco y ri xu'ij ri achi ri uc'uayon richi ri barco, xa jari' ri x-an.
ACT 27:12 Roma chiri' man utz ta chi yec'ue-ka pa ru-tiempo quiek'ik', roma man utz ta ri lugar, romari' can conojel xquinojij, más utz niquiya' can ri lugar ri' y niquitaj quik'ij ye'apon pa Fenice, ri c'o chuka' chiri' pa Creta. Roma ri Fenice man pa rubey ta quiek'ik' c'o-wi.
ACT 27:13 Y cuando xpe ri quiek'ik' ri petenak pa sur, reje' xquinojij chi utz jojbe pa Fenice. Cuando xojel-e, xe chuchi' ri ya' richi ri Creta joj-benak-wi.
ACT 27:14 Pero c'aja' oc kojel-e chiri', xkac'ul jun nimalaj quiek'ik' ri ni'ix Nordeste che, ri petenak parui' ri ya', jun quiek'ik' ri can q'uiy ruchuk'a', y noruq'uiaka-ri' chech ri barco ri anchi' joj-benak-wi.
ACT 27:15 Y roma yalan ruchuk'a' ri quiek'ik', can xojruc'uaj y man jojtiquier ta jojbin chakawech, romari' xkaya' lugar che chi xojruc'uaj.
ACT 27:16 Xojk'ax chirij jun rech-ulef ri c'o pa ya' rubinan Clauda. Y chiri' manak más ruchuk'a' ri quiek'ik', pero cuesta xu'on chake chi xkajotoba-e ri lancha ri chiriren-e roma ri barco anchi' joj-benak-wi.
ACT 27:17 Y cuando ri lancha c'o chic pa barco, ri achi'a' ri yesamaj pa barco xquibolkotij nima'k tak colo' chirij ri barco chi xquixim chi xquito' juba'. Y roma jotoban ri nimalaj tak tziak chi ri barco, ri quiek'ik' nunim ri barco anchi' man nim ta rupa ri ya' ri rubinan Sirte, romari' xepe ri yesamaj pa barco xequikasaj ri tziak, chi quiri' man xebeka ta chiri'. Roma reje' can quixi'n-qui' xa ta yebeka chiri'.
ACT 27:18 Y ruca'n k'ij, roma ri quiek'ik' c'aja' rech, xquiq'uiakala' can pa ya' ri eka'n (aka'n) ri ruc'uan ri barco.
ACT 27:19 Y ri pa rox k'ij, roma ri quiek'ik' can c'a nim ruchuk'a', can xojto'n roj chuka', roma q'uiy samaj ri c'o pa barco chi xkaq'uiak can ri yec'atzin che ri barco.
ACT 27:20 Y roma can c'a nim ri quiek'ik' ri nimiyon kachi, y q'uiy yan k'ij ri man katz'eton ta ri k'ij ni ri ch'umil, romari' xe chic kacamic kayoben; can man jojcolotaj ta chic xkana'.
ACT 27:21 Y roma q'uiy yan k'ij ri man joj-waynak ta, ri Pablo xpa'e' chiquicojol conojel, y xu'ij chique: Xinimaj ta juba' ri xin-ij chiwe pa Creta, y man ta xojel-pe, manak ta niq'uis ri barco, ri yec'atzin che ri barco y ri eka'n (aka'n) ri ruc'amon-pe.
ACT 27:22 Pero cami nin-ij chiwe: Man tixi'j-iwi', roma man jun xticom, xe ri barco niq'uis can.
ACT 27:23 Roma chak'a' xuc'ut-ri' chinuech jun ángel ri rutakon-pe ri Dios, ri Dios ri Wajaf ri can nin-en ri rusamaj chuka'.
ACT 27:24 Y ri ángel ri' xu'ij chue: Pablo, man taxi'j-awi'. Ret can nic'atzin jatapon pa tenemit Roma chech ri César. Y awoma ret, ri Dios xquierucol chuka' ri je-benak awiq'uin chupa ri jun barco re'. Can man jun chiwe xticom can, xinuche'x roma ri ángel.
ACT 27:25 Romari' man tixi'j-iwi', roma ren can weta'n-wi chi ri Dios can xkojrucol anche'l ri xu'ij can ri ángel chue.
ACT 27:26 Pero c'o jun rech-ulef ri c'o pa ya' ri anchi' xkojbeka-wi, xcha' ri Pablo chique conojel ri achi'a' ri je-benak chupa ri barco.
ACT 27:27 Y ca'i' yan semanas titiquier-pe ri quiek'ik' parui' ri mar, y xojruc'uaj chupa ri mar rubinan Adriático. Y pa nic'aj-ak'a' ri achi'a' ri yesamaj chupa ri barco xquina'ej chi nakaj chic jojc'o-wi chi nakawil jun rech-ulef.
ACT 27:28 Y reje' xquiwetaj jani' rupa ri ya', y xquitzu' chi treinta y seis metros ri rupa. Y xojbin chic juba' y xquiwetaj chic y xa más co'l rupa ri ya', xe chic veintisiete metros.
ACT 27:29 Y roma niquixi'j-qui' chi ri barco nupaxij-ri' chiquiwech abaj, xequiya-ka pa ya' quieji' ch'ich' ri ni'ix ancla chique, chi quiri' ri barco man tibin más. Ri quieji' anclas ri' chirij can ri barco jec'o-wi. Reje' quiyoben c'a jampe' nisakar-pe, pero xa man nisakar ta ka.
ACT 27:30 Ri achi'a' ri yesamaj pa barco niquijo' yelumaj (yenimaj), romari' xquikasaj-ka ri lancha pa ya'. Niqui'en anche'l ja ri ch'aka chic anclas ri jec'o chech ri barco ri yequikasaj-ka.
ACT 27:31 Romari' ri Pablo xberu'ij che ri capitán quichi ri soldados y chuka' chique ri soldados: Xa xtiya' lugar chi yelumaj (yenimaj) ri yec'uan ri barco, man jun chiwe rix ri xtic'ase' can.
ACT 27:32 Romari' xepe ri soldados xequikupila' ri colo' ri anchok che quiyukuban-wi ri lancha chech ri barco, chi quiri' tibe ri lancha parui-ya'.
ACT 27:33 Y cuando nisakar-pe, ri Pablo xu'ij chi quiewa'. Quiere' ri xu'ij raja' chique conojel ri je-benak pa barco: Cami c'o yan ca'i' semanas ri man jix-warinak ta, chuka' man jix-waynak ta.
ACT 27:34 Romari' nin-ij chiwe cami, chi quixwa' chi nic'ue iwuchuk'a'. Roma can xkojcolotaj konojel, anche'l ri xk'alajix chinuech. Can man jun ri c'o anchique xtuc'ulumaj.
ACT 27:35 Y cuando ri Pablo xu'ij yan ri tzij ri' chique, raja' xberuc'ama-pe jun ruway, xuya' matiox che ri Dios chiri' chiquiwech conojel, xuper y xutaj-ka.
ACT 27:36 Y conojel más xc'ue' ruchuk'a' cánima, romari' ja xewa-ka chuka'.
ACT 27:37 Y konojel ri joj-benak pa barco, joj doscientos setenta y seis.
ACT 27:38 Y cuando je-waynak chic utz, xquitz'om ruq'uiakic ri trigo pa ya', chi quiri' nik'ob-ka juba' ralal ri barco.
ACT 27:39 Cuando xsakar-ka, ri achi'a' ri yesamaj chupa ri barco, man quieta'n ta anchique rech-ulef xojbeka-wi. Xe xquitzu' chi c'o jun ruk'a' ri mar, y jabel ri ruchi'. Romari' xquinojij chi niquitaj quik'ij chi niquic'uaj-apo ri barco chiri'.
ACT 27:40 Romari' xquikupila' can ri colo' richi ri anclas, y ri anclas xebe can chuxe' ya'. Y xequisol can ri remos ri yec'uan richi ri barco. C'ajari' xquijotoba' ri jun nimalaj tziak ri c'o chech ri barco, y ri quiek'ik' xutz'om runimic ri barco chuchi' ri ya'.
ACT 27:41 Y can c'a naj jojc'o chi nakawil ruchi' ri ya', cuando xbekila' jun nimalaj boloj sanayi'l c'o chuxe' ya', y chiri' xbek'ate-wi ruxe' rutza'n ri barco. Can man xsilon ta chic. Y ri rij can ri barco can nik'aj benak, roma ri ya' can riq'uin ronojel ruchuk'a' nupaxij-ri' chiri'.
ACT 27:42 Romari' ri soldados xquinojij yequicamisaj conojel ri presos, chi quiri' man jun timuxan chi nilumaj-e (ninimaj-e).
ACT 27:43 Pero ri capitán man xrojo' ta, chi quiri' nicolotaj ri Pablo. Xa xu'ij chi ri jani' yetiquier yemuxan, quiena'ey-e chi ye'el-e chuchi' ri ya'.
ACT 27:44 Y ri ch'aka chic ri man yetiquier ta, xu'ij chique chi tiquitz'ama' jujun tabla o xabachique (xama'anchique) ri je-k'ajinak-e che ri barco, chi quiri' man yejik' ta. Y can quiri' xka'an chi xojel-e c'a chuchi' ri ya', y man jun chake ri xcom.
ACT 28:1 Y cuando konojel joj-colotajnak chic e pa ya', xkana'ej chi ri rech-ulef ri', ri c'o pa ya', rubinan Malta.
ACT 28:2 Y ri winak ri aj-chiri' pa Malta, can utz quino'j (quina'oj) xqui'en kaq'uin, roma xquibox jun k'ak'. C'ajari' xojquiwoyoj konojel chi nakamak'-ki' chi-k'ak', roma q'uiy tef y najin job.
ACT 28:3 Y cuando ri Pablo xberuc'ama-pe jun boraj xic'ay chi nuya' pa k'ak', xberuq'uiaka-pe-ri' jun cumetz chupa cuando xuna' ri k'ak'. Ri cumetz ri' xuc'ux (xuti') ruk'a' ri Pablo, y man nusk'opij ta.
ACT 28:4 Y cuando ri winak aj-chiri' pa Malta xquitzu' chi ri cumetz tzakal chuk'a' ri Pablo, niqui'ij chiquiwech: La' can k'alaj chi jun achi camisanel, roma más que xcolotaj chech ri ya', ja la cumetz xticamisan richi cami. Can nutoj na-wi ri rubanon, yecha' ri winak ri'.
ACT 28:5 Xpe ri Pablo xutota' can ri cumetz pa k'ak', y man jun anchique xu'on che.
ACT 28:6 Pero conojel ri winak xe niquitzu' xe niquitzu-apo ri Pablo, quiyoben jampe' xtisipoj-pe ri ruk'a' o xticom-ka. Y cuando c'o yan q'uiy tiempo y niquitzu' chi xa man jun anchique rubanon, man xqui'ij ta chic chi ri Pablo jun camisanel, xa xqui'ij chi raja' jun dios.
ACT 28:7 Y chunakaj ri lugar anchi' jojc'o-wi, c'o jun li'aj ulef chi jun achi rubinan Publio. Y raja', jari' ri c'o más ruk'ij chi nu'on gobernar chupa ri lugar ri'. Raja' can utz xojruc'on-ka pa rocho, y oxi' k'ij ri utz xojrilij.
ACT 28:8 Y ri rutata' ri Publio li'an chech ruch'at roma niyawaj; c'o c'aten chirij y nupamaj quic'. Y ri Pablo xberutzu'. Raja' xu'on orar, y xuya' chuka' ruk'a' pa ruwi', y ri yawa' xc'achoj.
ACT 28:9 Y roma ri xu'on ri Pablo, xbe rutzijol. Y xeloka riq'uin ri Pablo ri ch'aka chic yawa'i' ri jec'o chiri' pa Malta y xec'achoj conojel roma ri Pablo.
ACT 28:10 Y ri winak aj-chiri' pa Malta can xquiya' kak'ij y can utz-wi quino'j (quina'oj) xqui'en kaq'uin. Y cuando xojbe, reje' xquiya' ri nic'atzin chake chi kabey.
ACT 28:11 Y oxi' ic' ri xojc'ue' chiri' pa Malta. Y c'o jun barco ri petenak c'a pa jun tenemit rubinan Alejandría. Chutza'n ri barco ri' je-yo'n ri quiwachibel ca'i' dioses quibinan Cástor y Pólux. Y c'o chiri' pa Malta, roma chiri' xc'ue-wi chupa ri tiempo richi quiek'ik'. Y chupa ri barco ri' xojbe.
ACT 28:12 Y xojapon pa jun tenemit rubinan Siracusa, y xojc'ue' oxi' k'ij chiri'.
ACT 28:13 Y cuando xojel-e ri chiri', xkac'uaj-e ri ruchi' ri ya', y xojapon pa jun tenemit ri rubinan Regio. Y ruca'n k'ij kojapon pa tenemit Regio, xkatz'om chic e binen cuando xpe ri quiek'ik' ri nipe pa sur. Y pa rox k'ij chi kojapon pa tenemit Regio, ja' xojapon pa tenemit rubinan Puteoli.
ACT 28:14 Y chiri' chupa ri tenemit ri', jec'o kach'alal xebekila', y reje' xqui'ij chake chi kojc'ue-ka jun semana quiq'uin. Cuando xk'ax ri jun semana ri', c'ajari' choj xojbe c'a Roma.
ACT 28:15 Ri kach'alal ri jec'o chiri' pa Roma quic'oxan chic chi jojapon. Romari' xojoquic'ulu' ri pa bey, pa jun tenemit rubinan Foro de Apio, y chiri' chuka' pa jun chic lugar rubinan Tres Tabernas. Cuando ri Pablo xerutzu' ri kach'alal ri', xuya' matiox che ri Dios. Y re' can xuya' ruchuk'a'.
ACT 28:16 Y cuando xojapon pa Roma, ri Julio ri capitán xerujach ri presos pa ruk'a' ri jun achi qui-jefe ri chajinel. Pero che ri Pablo x-ix chi utz nic'ue' pa jun chic jay, chajin roma jun soldado.
ACT 28:17 Y oxi' yan k'ij tapon ri Pablo pa Roma, xutak coyoxic ri je nimalaj tak achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas ri jec'o pa Roma. Y cuando xe'apon riq'uin, xu'ij chique: Nuwinak, ren man jun anchique nubanon chique ri ch'aka chic kawinak israelitas, y chuka' man jun anchique nu'in chirij ri quic'utun can ri kati't-kamama' ri can nic'atzin naka'an, pero chiri' pa Jerusalem xitz'om y xijach pa quik'a' ri gobernadores romanos.
ACT 28:18 Y cuando reje' xquic'utuj chue anchique ri nuch'a'oj, xquinojij jinquilesaj-e, roma man jun anchique nubanon chi quiri' yitak ta pa camic.
ACT 28:19 Pero ri kawinak israelitas man xquijo' ta chi yileses can, y romari' ren xinc'utuj chi ja ri César ri quibano juzgar, y man roma ta chi c'o sujunic ri nuc'amon-pe chiquij ri nuwinak, man roma ta ri' xinc'utuj quiri'. Man tinojij quiri'.
ACT 28:20 Xa romari' xintak iwoyoxic chi can jixintzu' y chuka' chi rix can wiq'uin ren nitemaj-e anchique roma quiere' nubanon. Roma konojel roj israelitas keta'n chi ri caminaki' c'o na jun k'ij ri xquiec'astaj-pe, y xa roma jari' ri nuniman ren, romari' cami jin-ximil che cadena, xcha' ri Pablo.
ACT 28:21 Y ri israelitas ri' xqui'ij che ri Pablo: Roj man jun carta takon-pe chake ri petenak pa Judea ri nich'o'n ta chawij. Chuka' man jun chique ri kawinak ri je-petenak chiri' ri ye'in ta chi c'o ach'a'oj. Man jun.
ACT 28:22 Pero roj keta'n chi ronojel lugar, ri winak yech'o'n chiwij rix ri iniman ri rubi' ri Jesús, y nakajo' nakatemaj anchique nanojij ret, xecha' che.
ACT 28:23 Y xquicha' can jun k'ij chi niquimol-qui', y ri Pablo nu'ij ri anchique niquijo' niquitemaj. Y cuando xapon ri k'ij, can q'uiy winak ri xbequimolo-qui' riq'uin ri Pablo, y raja' xutzijoj y xuk'alajij ri ru-gobierno ri Dios chiquiwech; desde cuando xel-pe ri k'ij c'aja' cuando xcok'a-ka xch'o'n chique, roma raja' xrojo' chi xqui'en ta entender chi ri Jesús jari' ri Cristo ri xtak-pe roma ri Dios; ri tz'iban can roma ri Moisés y coma ri achi'a' ri xek'alajin ri rutzij ri Dios ojer can.
ACT 28:24 Jec'o ri xquinimaj ri xu'ij ri Pablo, y jec'o ri man xquinimaj ta.
ACT 28:25 Y roma xa man junan ta niqui'ij, ja xebe. Pero c'a xquic'oxaj na e ri ruq'uisbel tak tzij ri xu'ij ri Pablo. Y raja' xu'ij: Ri tzij ri xuya' ri Espíritu Santo che ri Isaías ri xuk'alajij rutzij ri Dios, chi xu'ij chique ri kati't-kamama', can utz chuka' nu'on chiwe rix, roma ri Espíritu Santo xu'ij:
ACT 28:26 Cabech'o'n quiq'uin ri awinak y ta'ij chique: Rix xe quiri' xtic'oxaj y manak xtiben entender ri xtic'oxaj. Rix xe xquixtzu'n y manak xtitzu' utz ri nitzu'.
ACT 28:27 Roma ri cánima ri winak re' xa can cof rubanon, y can man ntoc ta pa quixiquin ri ni'ix chique. Reje' can anche'l je moy niqui'en, roma man niquijo' ta yetzu'n. Reje' can man jun anchique niquijo', can man niquijo' ta niquic'oxaj ri ni'ix chique, can cof quibanon che cánima y man niquijo' ta niqui'en entender. Can man niquijo' ta niquiya' can ri mac y niqui'en ri ninjo' ren, chi ninjal ri quic'aslen. Quiri' xu'ij ri Espíritu Santo.
ACT 28:28 Romari' titemaj can rix, chi ri winak ri man je israelitas ta, xquitemaj yan chi c'o modo yecolotaj roma ri Dios. Reje' can niquic'oxaj-wi ri tzij ri takon-pe chique.
ACT 28:29 Y cuando ri Pablo xu'ij quiri' chique ri ruwinak israelitas, xebe y q'uiy niquich'ojila' chiquiwech.
ACT 28:30 Y ri Pablo xc'ue' ca'i' juna' chupa ri jay ri rukajon, y yerucusaj pa rocho conojel ri winak ri ye'apon riq'uin.
ACT 28:31 Y raja' nutzijoj ri ru-gobierno ri Dios chique, y yerutijoj chuka' ri winak chirij ri samaj ri xoru'ona-ka ri Ajaf Jesucristo. Raja' can chique conojel man xupokonaj ta xu'ij. Y chuka' can man jun x-in che ri Pablo que man chic tutzijoj ri rutzij ri Dios.
ROM 1:1 Ren Pablo jin jun rusamajel ri Jesucristo. Ri Dios xiroyoj chi xinoc apóstol. Raja' xirucha' chi nintzijoj ri utzilaj rutzij chique ri winak.
ROM 1:2 Ri Dios xu'ij chique rusamajel ojer can chi can c'o ri xtuya-pe, y reje' can xquitz'ibaj-wi can ri xu'ij ri Dios. Xquitz'ibaj can chupa ri lok'olaj ru-libro ri Dios.
ROM 1:3 Y ri xu'ij ri Dios chique rusamajel ojer can, can chirij-wi ri Ralc'ual, y ri' ja ri Kajaf Jesucristo. Y cuando ri Jesucristo xpe we' chech-ulef, xoc winak anche'l roj, y raja' ru-familia can ri rey David.
ROM 1:4 Y cuando xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', can xk'alajin-wi chi ja raja' Ralc'ual ri Dios y can man jun rumac. Y xk'alajin chuka' chi can c'o-wi ruchuk'a'.
ROM 1:5 Y roma raja' yalan jojrojo', xu'on favor chake chi xojoc apóstoles. Quiri' xu'on chake roma xrojo' chi pa rubi' raja' nakatzijoj rutzij pa ronojel rech-ulef. Raja' nrojo' chi conojel ta winak niquinimaj rutzij y chuka' xquieniman ta che.
ROM 1:6 Y ri Jesucristo xixroyoj chuka' rix chi xixoc richi.
ROM 1:7 Y ri carta re' nintak-e chiwe rix kach'alal, ri jixc'o chiri' pa tenemit Roma. Ri Dios yalan jixrojo' y romari' xixroyoj chi xixoc ralc'ual. Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
ROM 1:8 Na'ey ninjo' ninya' matiox che ri Dios iwoma rix, roma nitzijos pa ronojel rech-ulef chi rix can iyo'n-wi iwánima riq'uin ri Dios. Y xe roma ri Jesucristo yitiquier ninya' matiox che ri Dios.
ROM 1:9 Y ri ka-Dios can reta'n-wi chi siempre nin-en orar pa iwi'; ri Dios ri can riq'uin ronojel wánima nin-en servir. Can nintzijoj-wi ri utzilaj rutzij ri nich'o'n chirij ri Ralc'ual.
ROM 1:10 Y ninc'utuj chuka' che ri Dios chi xtu'on ta chue chi xquitiquier ta xquinapon iwiq'uin, xa quiri' nrojo' raja'. Q'uiy yan tiempo nurayin yinapon iwiq'uin.
ROM 1:11 Roma can ninjo' jixintzu', y ninjo' jixinto' chi quiri' rix c'o ta más ri nitemaj riq'uin ri Espíritu Santo, y quiri' más niya' iwánima riq'uin ri Dios.
ROM 1:12 O más utz nin-ij chi nakato-ki', chi nic'ue' más ruchuk'a' kánima. Rix yinito' y ren jixinto', y quiri' xtaka'an roma kaniman ri Jesucristo.
ROM 1:13 Wach'alal, ren ninjo' chi rix nina'ej chi q'uiy mej (paj) nunojin yibe iwiq'uin, pero man jin-tiquirinak ta. Can ninrayij-wi chi rix nitemaj ta más chirij rutzij ri Dios, can anche'l nubanon quiq'uin je q'uiy winak ri man je israelitas ta. Y roma ta ri' can xtiwachin ta chuka' rutzij ri Dios pa ic'aslen.
ROM 1:14 Can nic'atzin chi ren nintzijoj rutzij ri Dios chique ri winak griegos y chique ri man je griegos ta, chique ri can q'uiy quieta'n y chuka' chique ri man jun quieta'n.
ROM 1:15 Romari' ren can ninjo' nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chila' pa Roma ri itenemit.
ROM 1:16 Ren man yiq'uix ta nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios, roma ja tzij re' ri uchuk'a' ri nucusaj ri Dios chi yerucol ri yeniman richi. Ri tzij ri' na'ey xtzijos chique ri israelitas; c'ajari' xtzijos chuka' chique ri man je israelitas ta.
ROM 1:17 Ri utzilaj rutzij ri Dios nuk'alajij chakawech anchique ri xu'on ri Dios, chi quiri' man jun kamac nakakalej chech. Cuando nakaya' kánima riq'uin, can ja man jun kamac nakakalej can chech. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Jun winak ri can choj yan ruc'aslen, can xtic'ue-wi ruc'aslen riq'uin ri Dios, roma can riq'uin-wi raja' ruyo'n-wi ránima. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 1:18 Ri Dios catajinak ruyowal chiquij ri winak ri man utz ta quic'aslen chech. Y roma itzel quic'aslen, quik'aton ri ketzij. Romari' ri Dios can xtuya-wi-pe ri castigo pa quiwi'.
ROM 1:19 Roma reje' can c'o ta ri xetiquier xquitemaj chirij ri Dios, roma ri Dios can xuk'alajij-wi chiquiwech.
ROM 1:20 Ri Dios man nitz'etetaj ta. Pero ri rech-ulef y ri ch'aka chic ex ri xeru'on, can yetz'etetaj-wi, y roma ronojel ri ex ri', k'alaj chi can c'o-wi Dios. Pa ruticribel-pe ri rech-ulef xk'alajin chiquiwech ri winak chi can c'o Dios y chuka' k'alaj chi ri ruchuk'a' man niq'uis ta. Romari' ri winak can man xquietiquier ta xtiqui'ij: Roj man jun kamac roma man jun x-in chake chi c'o Dios.
ROM 1:21 Reje' quieta'n chi can c'o-wi Dios, pero man quiyo'n ta ruk'ij anche'l rakalen, ni man quiyo'n ta matiox che, xa ja ri man jun quikalen ri yequinojij; je nacanak y k'eku'm rubanon cánima.
ROM 1:22 Niqui'ij chi q'uiy quieta'n, y xa can más nacanak xqui'en-ka.
ROM 1:23 Roma man niquiya' ta ruk'ij ri Dios ri can man nicom ta. Xa ja ri yecom ri niquiya' quik'ij. Roma hasta jequibanon quiwachibel winak, quiwachibel chicop ri c'o quixic', quiwachibel cumetz y quiwachibel ri c'o quieji' cakan; y jari' ri niquiya' quik'ij.
ROM 1:24 Romari' ri Dios xuya' lugar chique chi tiquic'uaj na ri itzel c'aslen, roma can xe ri' nurayij ri cánima. Can xk'ax rui' ri itzel tak ex ri xequi'en. Can q'uix-q'uix ronojel ri xequibanala-ka chiquiwech reje'.
ROM 1:25 Xa xquiyuj ri ketzij, roma man xquitzeklebej ta ri ketzij Dios y xa ja ri dioses ri man je ketzij ta xequitzeklebej. Man xquiya' ta ruk'ij ri Dios ni man xqui'en ta servir. Xa ja ri ex je-banon roma raja' ri xquiya' quik'ij y xequi'en servir. Y ja ri Dios ri can rakalen niyo'x ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
ROM 1:26 Y roma quiri' niqui'en, ri Dios xeruya' can chi quiec'uax roma ronojel ri itzel tak ex ri niquirayij pa cánima; ri can nuyec q'uix. Roma jec'o ixoki' man xequijo' ta chic achi'a', xa quiq'uin yan chic ixoki' xquic'uaj-qui'.
ROM 1:27 Y quiri' chuka' ri achi'a', man xequijo' ta chic ixoki', xa achi'a' yan chic xequicanoj y xquic'uaj-qui' quiq'uin. Yalan itzel tak ex ri xequi'en, y man xeq'uix ta; can xquiya-qui' chupa ri itzel tak ex ri niquirayij. Y can ja' yan reje' mismo yetojo ronojel itzel bey ri xquic'uaj.
ROM 1:28 Reje' xquinojij chi can man jun nic'atzin chique niquitemaj rech ri Dios. Romari' ri Dios xeruya' can chi tiyujtaj ri niquinojij y tiquibana' ri man utz ta.
ROM 1:29 Can nojinak ri cánima riq'uin ronojel itzel tak ex. Roma ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' chi niqui'en mac. Yequi'en itzel tak ex chique ch'aka chic. Siempre niquirayij ri ex ri c'o riq'uin jun chic. Q'uiy itzel tak ex niquirayij niqui'en chique ri ch'aka. Can yalan itzel niquitzu' jun chic roma utz c'o. Yecamisan. Niqui'en ayowal. Niqui'en engaños. Jun ex ri niquitzu', can ja' yan niquijal rubixic.
ROM 1:30 Xe tzij niqui'en chiquij ch'aka chic; can yalan itzel niqui'ij chiquij y man niquijo' ta ri Dios. Nik'ax rui' ronojel ri niqui'en roma c'o juba' quik'ij. Can yalan niquina'. Can siempre niquinojij anchique modo niqui'en ri itzel ex. Man yeniman ta chique quite-quitata'.
ROM 1:31 Niqui'en anche'l je nacanak. Man niqui'en ta ri niqui'ij. Man yequijo' ta ri calc'ual ni ri quite-quitata'. Man niquijoyowaj ta quiwech ri ch'aka, y man yecoch'on (yecuyun) ta.
ROM 1:32 Reje' quieta'n chi ri Dios ru'in, chi conojel ri yebano itzel tak ex anche'l ri', can xtika ri camic pa quiwi'. Pero más que quieta'n, can niqui'en-wi ronojel ri itzel tak ex anche'l ri', y reje' yequicot cuando jec'o ch'aka chic quiri' niqui'en.
ROM 2:1 Pero rix nuwinak israelitas, ri ni'ij chi can man utz ta ri quibanon ri winak ri yebano quiri', man utz ta ri ni'ij, roma rix xa quiri' chuka' niben, y romari' manak modo ni'ij chi can man jun imac.
ROM 2:2 Can keta'n chi ri Dios nuya' ruq'uiexel chique conojel winak roma ri mac ri jequibanon. Can anche'l niqui'en, quiri' xtu'on ri Dios quiq'uin.
ROM 2:3 Y cuando rix ni'ij chi yalan itzel quibanon ri winak ri niqui'en mac anche'l ri', y xa ja' quiri' chuka' niben rix; ¿ninojij como rix chi ri Dios manak xtuya' ruq'uiexel ri imac chuka'?
ROM 2:4 ¿Man ibanon ta como entender anchique roma ri Dios yalan utz iwiq'uin y anchique roma raja' can nucoch' (nucuy) mac y q'uiy ru-paciencia? Chiwech ka rix nina' chi can utz niben xabachique (xama'anchique) mac ri nijo' y raja' man jun anchique nu'on chiwe. Pero xa man quiri' ta. Raja' quiri' rubanon-pe iwiq'uin rix roma nrojo' chi niya' can ri mac.
ROM 2:5 Pero rix cof ibanon che ri iwánima. Man nijo' ta niya' can ri mac. Y roma quiri' niben, can nimol-apo ri castigo chiwij. Can xtika ri ru-castigo ri Dios pa iwi' chupa ri k'ij cuando raja' xtu'on juzgar. Roma raja' can pa ruchojmil-wi nu'on juzgar.
ROM 2:6 Roma can anche'l ri kabanon chikajunal, quiri' chuka' ri ruq'uiexel ri xtutzolej chake.
ROM 2:7 Xa jojcoch'on y siempre nakac'uaj jun c'aslen utz, ri Dios xtuya' chake ri c'aslen ri man niq'uis ta. Jari' ri xtuya' ri Dios chake roj ri can nakarayij jojbec'ue' chila' chicaj chi ronojel tiempo, anchi' xe sakil c'o y chiri' chuka' can nim xti'an chake.
ROM 2:8 Pero xa man jojniman ta che ri Dios, can xtika-wi ru-castigo pa kawi'. Y can nim ri castigo ri xtika pa kawi'. Quiri' xtakac'ulumaj xa man jojniman ta che ri nu'ij ri ketzij tzij, y xa ja ri man choj ta ri nakanimaj.
ROM 2:9 Can conojel winak ri yebano itzel tak ex, itzel ri ne'quic'ulumaj, y xte'quibana' sufrir. Na'ey xtika ri castigo pa quiwi' ri israelitas, c'ajari' pa quiwi' ri man je israelitas ta.
ROM 2:10 Pero conojel ri yebano ri utz, xquiebec'ue' chicaj anchi' xe sakil c'o, y nim xti'an chique; can xtic'ue' uxlanen pa cánima chi ronojel tiempo. Y ja ri israelitas ri na'ey xti'an quiri' chique, c'ajari' ri man je israelitas ta.
ROM 2:11 Roma ri Dios junan nu'on chake konojel.
ROM 2:12 Ri Dios can ruyo'n-wi ri ley chake roj israelitas; y xa naka'an mac, ri Dios can ja ri ley ri' ri nucusaj chi jojru'on juzgar. Pero ri winak ri manak ri ley re' quiq'uin y niqui'en mac, can xtika-wi chuka' ri castigo pa quiwi', pero manak xticuses ri ley ri' chiquij chi ye'an juzgar.
ROM 2:13 Ri winak ri xe niquic'oxaj ri nu'ij ri ley y man niqui'en ta ri nu'ij, can c'o quimac niquikalej chech ri Dios. Pero ri yebano y niquinimaj ri nu'ij ri ley, can man jun-wi quimac niquikalej chech.
ROM 2:14 Ri winak ri man je israelitas ta ri niqui'en ri nu'ij ri ley, más que reje' man quic'oxan ta anchique nu'ij, pero can k'alaj chi pa cánima can c'o-wi ri ni'in chique anchique ri utz y anchique ri man utz ta. Anche'l xa c'o ri ley pa cánima.
ROM 2:15 Anche'l xa can tz'iban ri ley pa cánima, y jari' ri ni'in chique anchique ri utz y anchique ri man utz ta. Y reje' utz nuna' ri cánima cuando ja ri utz niqui'en, y cuando man utz ta niqui'en, ri cánima can nibison. Reje' can quieta'n ri utz y ri man utz ta ri niqui'en.
ROM 2:16 Y can quiri' chuka' xtuna' ri cánima chupa ri k'ij cuando xquie'an juzgar. Can xtoka ri k'ij cuando xquie'an juzgar conojel winak y xtiyo'x ruq'uiexel ri quimac, ri xqui'en pa ewel y ri man pa ewel ta xqui'en. Y ri Dios can ja ri Jesucristo ri xtucusaj chi nu'on juzgar. Quiri' nu'ij ri utzilaj rutzij ri Dios ri nintzijoj.
ROM 2:17 Rix nuwinak, ri can yalan jixquicot cuando ni'ix israelitas chiwe, rix ninojij chi can xixcolotaj yan, roma ri Dios chiwe rix xuya-wi ri ley. Y chuka' yalan nina' roma ni'ij chi jix rutenemit ri Dios.
ROM 2:18 Rix jixtijox riq'uin ri ley, y romari' iweta'n anchique ri nrojo' ri Dios chi naka'an, y chuka' iweta'n anchique ri utz y anchique ri man utz ta.
ROM 2:19 Y rix ninojij chi can jixtiquier nic'uaj quibey ri man yetzu'n ta y niya' quisakil ri jec'o pa k'eku'm.
ROM 2:20 Ninojij chuka' chi can jixtiquier ye'itijoj ri winak ri man jun quieta'n, y ye'itijoj chuka' ri ac'uala'. Roma chiwe rix yo'n-wi ri ley ri c'o q'uiy no'j (na'oj) y c'o ronojel ri ketzij chupa.
ROM 2:21 Rix ni'ij chi ye'itijoj ri ch'aka chic. ¿Manak como nic'atzin chi nitijoj-ka-iwi' rix na'ey? Roma ni'ij chique ri ch'aka chi can man utz ta ri elak'. ¿Manak como jixelak' rix?
ROM 2:22 Rix ni'ij chique ri achi'a' ri c'o quixaylal chi can man tiquicanoj jun chic ixok, y chuka' ni'ij chique ri ixoki' ri c'o cachijlal chi can man quiebe riq'uin jun chic achi. Y rix ¿manak como niben quiri'? Rix ni'ij chi can itzel quietz'et ri dioses ri man je ketzij ta; xa quiri' ni'ij, ¿anchique roma nilek'aj ri c'o pa tak jay anchi' jec'o-wi ri dioses ri man je ketzij ta?
ROM 2:23 Can nina' chi jix nimalaj tak winak roma c'o ri ru-ley ri Dios iwiq'uin. Pero roma man niben ta ri nu'ij ri ley, ri winak ri man je israelitas ta itzel yech'o'n chirij ri Dios.
ROM 2:24 Romari' ri rutzij ri Dios nu'ij: Ri winak ri man je israelitas ta itzel yech'o'n chirij ri Dios, roma niquitzu' ri itzel tak ex ri niben rix israelitas. Quiri' tz'iban can.
ROM 2:25 Roj israelitas can banon ri circuncisión chake, y ri' yalan utz. Pero xa manak naka'an ri nu'ij ri ley, man jun nic'atzin chi banon ri circuncisión ri' chake; xa junan anche'l man banon ta ri circuncisión chake.
ROM 2:26 Y xa c'o jun achi ri man israelita ta y can nu'on ri nu'ij ri ley; chech ri Dios, ri jun ri nu'on quiri' anche'l xa can banon ri circuncisión che, más que man rubanon ta.
ROM 2:27 Ri achi ri can nu'on-wi ri nu'ij chupa ri ley, y man banon ta ri circuncisión che, ja raja' ri xtibano juzgar iwichi, y romari' nik'alajin chi rix ri man niben ta ri nu'ij ri ley, can man utz ta chi quiri' niben roma can pa ik'a' rix c'o-wi ri ley y chuka' banon ri circuncisión chiwe.
ROM 2:28 Can jix israelitas-wi y banon ri circuncisión chiwe. Pero man xe ta ri' nic'atzin chi nik'alajin chi jix rutenemit ri Dios; jix israelitas xe roma can quiri' xixalex y banon ri circuncisión chiwe, pero ri' xa pa ich'acul c'o-wi.
ROM 2:29 Roma chech ri Dios ri ketzij je rutenemit raja', ja ri winak ri ch'ajch'oj cánima. Reje' can banon ri circuncisión pa cánima. Ri circuncisión ri' ni'an roma ri Espíritu Santo y man ja' ta ri nu'ij chupa ri ley. Y ri winak ri banon ri circuncisión chique pa cánima, jari' ri can yeka chech ri Dios y más que man yeka ta chiquiwech winak.
ROM 3:1 Y xa quiri', ¿anchique nakach'ec chi joj israelitas? ¿Y chuka' anchique nakach'ec roma banon ri circuncisión chake?
ROM 3:2 Ren nin-ij chiwe chi can q'uiy nakach'ec romari'. Pero ri más c'o rakalen, ja chi ri Dios pa kak'a' roj ruyo'n can ri rutzij.
ROM 3:3 Y ¿utz como naka'ij chi roma jec'o kawinak ri man xquinimaj ta, romari' ri Dios manak xtu'on ri ru'in?
ROM 3:4 Man quiri' ta. Ri Dios can nu'on-wi ri nu'ij, más que conojel ri winak man quiri' ta niqui'en. Anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios: Ri winak xtiquitzu' chi can ketzij-wi ri na'ij. Y xa jec'o winak ri yalan itzel yech'o'n chawij, can xtik'alajin chi can man ketzij ta ri niqui'ij. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 3:5 Pero xa roma man choj ta ri naka'an, más k'alaj chi ri Dios can choj-wi, ¿anchique ni'ij rix? ¿Man utz ta como nu'on ri Dios cuando nuya' ri castigo pa kawi' roma ri man choj ta yeka'an? Ren yich'o'n anche'l xabachique (xama'anchique) winak.
ROM 3:6 Man quiri' ta. Roma xa ta quiri', ri Dios manak ta nitiquier yeru'on juzgar ri winak.
ROM 3:7 Chuka' man tinojij chi itzel nu'on ri Dios cuando nu'ij aj-mac chiwe y jixru'on juzgar roma ri tz'ucuj-tzij ri niben. Y más que rix ni'ij-ka chi roma ri tz'ucuj-tzij ri' can k'alaj chi ri Dios can ketzij-wi ri nu'ij, romari' ri winak niquiya' ruk'ij. Man tinojij quiri'.
ROM 3:8 Man tinojij chi roma niben ri itzel tak ex niyo'x ruk'ij ri Dios. Roma conojel ri quiri' niqui'ij, can utz chi nika ri castigo pa quiwi', roma jec'o ri qui'in chi roj jari' nakac'ut, pero ri' man ketzij ta.
ROM 3:9 ¿Y cami anchique ni'ij rix? ¿Ja como roj israelitas ri más joj utz chech ri Dios que ri man je israelitas ta? Man quiri' ta. Anche'l xin-ij yan ka, conojel winak, je israelitas o man israelitas ta, conojel je-kajinak chuxe' mac.
ROM 3:10 Quiri' chuka' nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can: Man jun winak utz ruc'aslen. Can man jun.
ROM 3:11 Man jun nrojo' nu'on entender anchique ri utz y man jun chuka' ri nicanon richi ri Dios.
ROM 3:12 Conojel xquisetz-qui' (xquisech-qui') roma man ja' ta rubey ri Dios xquic'uaj. Man utz ta quic'aslen. Can man jun winak ri nibano ri utz. Can man jun.
ROM 3:13 Niqui'en engaños riq'uin ri niqui'ij. Je anche'l cumetz ri yecamisan roma yec'uxun (yeti'on). Quichi' can anche'l jun jul anchi' mukun jun caminak y xjak chic jun mej (bey).
ROM 3:14 Can siempre itzel yech'o'n chiquij ch'aka chic. Ri tzij ri yequi'ij, can yalan ruquiy (yek'axon); can pokon ri tzij ri niqui'ij.
ROM 3:15 Man tiquic'oxaj jun ex, can ja' yan junanin yebe chi yecamisan.
ROM 3:16 Xabachi' (Xama'anchi') yek'ax-wi niquiyala' can bis y ruquiy (k'axon).
ROM 3:17 Man quieta'n ta anchique modo niquiwil jun c'aslen chi uxlanen.
ROM 3:18 Man niquixi'j ta qui' chech ri Dios. Quiri' tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
ROM 3:19 Y roj keta'n chi ri nu'ij ri ley ri tz'iban can, chique ri jec'o chuxe' ri ley nich'o'n-wi. Can man jun nitiquier ni'in chi can manak rumac. Can conojel ri jec'o chech-ulef can xquie'apon-wi chech ri Dios.
ROM 3:20 Can man jun winak rubanon ronojel ri nu'ij ri ley. Y romari' ri ley man nitiquier ta nu'on chake chi can man jun ta kamac nakakalej chech ri Dios. Ri ley xe nuc'ut chakawech chi joj aj-mac.
ROM 3:21 Y cami ri Dios nuc'ut chakawech anchique modo naka'an chi quiri' man jun kamac nakakalej chech. Raja' nuc'ut chakawech chi can man roma ta ri ley man jun kamac nakakalej chech, y ri' can bin-wi can chupa ri ley y bin can chuka' coma ri achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios ri xec'ue' ojer can.
ROM 3:22 Ri Dios can nuc'ut chakawech chi xabachique (xama'anchique) winak ri nunimaj ri Jesucristo, man jun rumac nrakalej chech ri Dios. Roma chech raja' joj junan konojel,
ROM 3:23 roma can konojel xka'an mac, y romari' naj xojc'ue-wi che ri Dios ri can c'o ruk'ij.
ROM 3:24 Pero roma ri favor ri xu'on ri Dios chake, man jun kamac nakakalej chech raja'. Y ri favor ri' xa nusipaj chake, roma ri Cristo Jesús xcom chi xutoj ronojel kamac.
ROM 3:25 Ri Dios xutak-pe ri Cristo chi xcom y xbin ruquiq'uiel, roma ja raja' xtojo quimac ri winak. Ri can nuya' ránima riq'uin ri Cristo can nicoch'otaj (nicuyutaj) rumac. Ri Dios can runojin-wi-pe chi nutak-pe ri Cristo, y romari' k'alaj chi can choj-wi ri xu'on cuando man xuya' yan ta ruq'uiexel quimac ri winak ri xec'ue' ojer can.
ROM 3:26 Y chuka' romari' k'alaj chi can choj ri nu'on kaq'uin roj chupa ri tiempo re', cuando nu'on chake chi can man jun kamac nakakalej chech roma kaniman ri Jesús.
ROM 3:27 Romari' manak modo nakana' chi joj nimalaj tak winak, y naka'ij ta chi can utz kac'aslen. Roma man xojcolotaj ta roma utz ri xka'an, xojcolotaj roma xkaya' kánima riq'uin ri Jesús.
ROM 3:28 Y k'alaj chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuya' ránima riq'uin ri Jesús, man jun rumac nrakalej chech ri Dios, más que man rubanon ta pe ri nu'ij chupa ru-ley ri Dios.
ROM 3:29 ¿C'o como modo naka'ij chi ri Dios xe kachi roj ri joj israelitas? Manak modo naka'ij quiri', roma ri Dios can qui-Dios-wi chuka' ri man je israelitas ta.
ROM 3:30 Xe jun Dios c'o, y ja raja' ri nu'on chique ri niquiya' cánima riq'uin, chi can manak quimac niquikalej chech; xa je israelitas ri banon ri circuncisión chique o man israelitas ta ri man banon ta ri circuncisión chique.
ROM 3:31 ¿Niben entender rix chi roj xka'ij chi ri ru-ley ri Dios, manak chic nic'atzin chique ri niquinimaj ri Jesús? Man quiri' ta. Ri kaniman chic ri Jesús, jari' ri can ketzij nakanimaj ri ley.
ROM 4:1 ¿Anchique xtaka'ij chirij ri anchique modo xcolotaj ri Abraham, ri ojer katata' roj israelitas?
ROM 4:2 Ri Abraham man jun rumac xrakalej chech ri Dios, pero man roma ta ri utz ri xeru'on. Xa ta quiri', raja' xtiquier xuya' ta ka ruk'ij ruyon. Pero chech ri Dios man quiri' ta.
ROM 4:3 Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Abraham xuya' ránima riq'uin ri Dios, y romari' ri Dios xu'on che chi can man jun rumac xrakalej chech. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 4:4 Jun mozo can nuch'ec-wi rajil rusamaj. Ri nuch'ec man xe ta quiri' nisipes che.
ROM 4:5 Pero man jun nicolotaj roma yalan nisamaj. Más que man utz ta ruc'aslen jun winak, pero xa nunimaj ri Dios, ri Dios can nu'on che chi can man jun rumac nrakalej chech.
ROM 4:6 Quiri' chuka' ru'in can ri David, chi jabel quiequicot ri winak ri ni'an chique roma ri Dios chi can man jun quimac niquikalej chech roma xquinimaj, y man roma ta chi can utz quic'aslen.
ROM 4:7 Ri David ru'in can: Jabel quiequicot ri winak ri can xcoch'otaj (xcuyutaj) yan ronojel quimac y xtz'apis can rui'.
ROM 4:8 Can jabel quiequicot ri xti'ix chique roma ri Ajaf Dios chi can man jun mac xtiquikalej. Quiri' ru'in can ri David.
ROM 4:9 ¿Anchique nuc'ut re' chakawech? ¿Nuc'ut como re' chakawech chi can xe roj israelitas ri can banon-wi ri circuncisión chake, ri can utz kabanon? Man quiri' ta. Roma ri man je israelitas ta ri man banon ta ri circuncisión chique, quiri' chuka' quibanon; reje' chuka' can utz quibanon. Ri nic'atzin naka'an xe kanimaj ri Dios, anche'l xu'on ri Abraham. Raja' xuya' ránima riq'uin ri Dios y romari' man jun rumac xrakalej chech ri Dios.
ROM 4:10 Cuando ri Dios xu'on che que man jun rumac xrakalej chech, ri Abraham c'a man jani ti'an ri circuncisión che.
ROM 4:11 Y ri circuncisión ri x-an che, jari' retal chi raja' man jun-wi rumac xrakalej chech ri Dios roma xuya' ránima riq'uin. Pero raja' can man jun-wi chic rumac chech ri Dios cuando c'a man jani ti'an ri circuncisión che, y romari' raja' xoc quitata' conojel ri niquinimaj ri Dios y ni'an chique chi can manak quimac niquikalej chech ri Dios, más que man banon ta ri circuncisión chique.
ROM 4:12 Y ri Abraham katata' chuka' roj israelitas ri banon ri circuncisión chake, xa nakanimaj ri Dios anche'l xu'on raja', can xunimaj cuando c'a man jani ti'an ri circuncisión che.
ROM 4:13 Ri Dios xu'ij che ri Abraham chi xtuya' ri rech-ulef pa ruk'a', y chuka' chique ri ru-familia ri xquiec'ue'. Ri Dios xu'ij quiere' che ri Abraham roma raja' can xunimaj y man jun rumac xrakalej chech, y man roma ta rubanon ri nu'ij ru-ley ri Moisés.
ROM 4:14 Xa ta quiri', xe ta chique ri winak ri jec'o chuxe' ri ley niyo'x-wi ri ru'in ri Dios chi nuya'; xa quiri', man jun nic'atzin-wi y manak rakalen chi cami kayo'n kánima riq'uin ri Dios, roma man niyo'x ta chake ri ru'in ri Dios chi nuya'.
ROM 4:15 Pero man quiri' ta. Ri ley xe nuc'ut chakawech chi can kabana' ri nu'ij; y xa man naka'an ta ri nu'ij, can xtika ri castigo ri xtuya' ri Dios pa kawi'. Pero xa man ta c'o ri ley, manak ta ni'ix chake chi can kabana' ri nu'ij, y man jun ex ri xti'ix chake xa man naka'an ta ri nu'ij.
ROM 4:16 Ri Dios xe chique ri niquinimaj raja' nuya-wi ri ru'in chi nuya'. Can man jun rajil nuc'utuj chech ri nuya', roma xa nusipaj. Y can nuya-wi chuka' chique conojel ri can niquiya' cánima riq'uin, xa niqui'en o man niqui'en ta ri nu'ij ru-ley ri Moisés. Ri nic'atzin niqui'en xe tiquiya' cánima riq'uin ri Dios, anche'l xu'on ri Abraham. Ja raja' ri katata' konojel roj ri kayo'n kánima riq'uin ri Dios.
ROM 4:17 Anche'l nu'ij ri Dios chupa ri je-tz'iban can. Raja' nu'ij che ri Abraham: Nubanon chawe chi jatoc quitata' q'uiy tenemit. Quiri' xu'ij ri Dios cuando xuc'ut-ri' chech ri Abraham. Y ri Abraham can xunimaj ri Dios. Ja Dios ri' ri yeruc'asoj ri caminaki', y raja' chuka' can nitiquier yeru'on ri ex ri c'a man jani jec'o, anche'l xa can jec'o yan ri nu'ij.
ROM 4:18 Ri Abraham xunimaj chi can ne'banataj na-wi ri x-ix che roma ri Dios, más que xtiquier ta chuka' xu'ij chi can yalan cuesta roma raja' xa ri'j chic. Pero can xunimaj-wi ri xu'ij ri Dios che, chi ne'oc quitata' q'uiy tenemit y yebec'ue' je q'uiy ru-familia.
ROM 4:19 Más que ri Abraham c'o yan la'k cien rujuna', raja' can xunimaj ri xu'ij ri Dios che. Raja' y ri Sara ri raxayil xa je ri'j chic y chuka' ri Sara can manak-wi nic'ue' ral. Pero más que quiri' quibanon, raja' can xunimaj ri xu'ij ri Dios che; raja' can xuya' ránima riq'uin ri Dios.
ROM 4:20 Y can xuyobej-wi ri xu'ij ri Dios che, y man caca' ta ruc'u'x xuyobej, xa can xuya' más ránima riq'uin ri Dios y chuka' xuya' ruk'ij ri Dios.
ROM 4:21 Ri Abraham can reta'n jabel chi ri Dios can c'o ruchuk'a' chi nu'on ronojel ri ru'in.
ROM 4:22 Y roma ri Abraham can xunimaj ronojel ri', ri Dios xu'on che chi can man jun rumac xrakalej chech.
ROM 4:23 Y ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, man xe ta nuk'alajij anchique modo ri Abraham man jun rumac xrakalej chech ri Dios,
ROM 4:24 chuka' nuc'ut chakawech anchique modo roj chuka' man jun kamac nakakalej chech ri Dios. Ri Dios nu'on chake chi can man jun kamac nakakalej xa nakaya' kánima riq'uin. Ja raja' ri xc'ason-pe ri Kajaf Jesús chiquicojol ri caminaki'.
ROM 4:25 Ri Jesús roma kamac roj xcamises, y xc'astaj-pe chi quiri' man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
ROM 5:1 Can man jun kamac nakakalej chech ri Dios roma kaniman ri Kajaf Jesucristo. Y roma ri Jesucristo, ri Dios cami can utz jojrutzu'.
ROM 5:2 Y xe roma xkanimaj ri Jesucristo, ri Dios xu'on ri favor chake chi cami manak chic kamac nakakalej chech ri Dios; y roma ja riq'uin ri Jesucristo kayo'n-wi kánima, raja' jojrucusaj-apo riq'uin ri Dios. Can jojquicot roma kayoben ri k'ij cuando junan xkojbec'ue' riq'uin ri Dios ri can c'o ruk'ij.
ROM 5:3 Y jojquicot man xe ta roma kayoben ri k'ij cuando xkojbec'ue' riq'uin ri Dios, xa jojquicot chuka' cuando nakak'axaj sufrimiento, roma keta'n chi cuando naka'an sufrir, ri' nu'on chake chi roj nakatemaj más nic'ue' ka-paciencia.
ROM 5:4 Y cuando c'o yan ka-paciencia, ri' nu'on chake chi can cof jojc'ue' pa kac'aslen riq'uin ri Dios. Y cuando cof chic jojc'o pa kac'aslen riq'uin ri Dios, ri' nu'on chake chi can más nakayobej-apo ri xtiyo'x chake roma raja'.
ROM 5:5 Y can ketzij-wi xtiyo'x chake ri kayoben. Y xa jari' kayoben, manak xkojq'uix, roma ri Dios yalan jojrojo'. Y keta'n chi jojrojo', roma ja ri Espíritu Santo ri yo'n pa kánima ri ni'in ri' chake.
ROM 5:6 Roj man jojtiquier ta nakacol-ki' kayon, romari' ri Cristo xcom koma roj, cuando xapon ri k'ij. Raja' xcom koma konojel roj winak, más que man utz ta rubanon kac'aslen chech ri Dios.
ROM 5:7 Xa ja' ta roj, manak ta nakajo' jojcom pa ruq'uiexel jun chic winak, más que can ruc'uan jun chojmilaj c'aslen. O riq'uin juba' c'o jun ri can nrojo' nujach-ri' chi nicom pa ruq'uiexel jun chic ri utz ruc'aslen.
ROM 5:8 Pero ri Cristo xcom koma roj, más que joj aj-mac, y quiri', ri Dios xuc'ut chakawech chi yalan jojrojo'.
ROM 5:9 Y quiri' x-an kaq'uin cuando c'a joj aj-mac, ri Jesucristo xcom koma roj. Pero cami kaniman chic y man jun chic kamac nakakalej chech ri Dios. Romari' can más k'alaj chi xkojcolotaj chech ri castigo ri xtuya' ri Dios. Y ja ri Cristo ri xbano chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios, roma xcom y xbin ruquiq'uiel koma roj.
ROM 5:10 Ojer can, can joj ru-enemigos ri Dios. Pero cami, roma ri Ralc'ual xcom pa kaq'uiexel, ri Dios xu'on ru-amigos chake. Y xa ri Dios xuya-pe ri Ralc'ual chi xcom pa kaq'uiexel cuando c'a joj ru-enemigos; cami roma can joj ru-amigos chic, can más-wi k'alaj chi can xkojcolotaj-wi chi ronojel tiempo, roma ri Kajaf Jesucristo can q'ues-wi chi ronojel tiempo.
ROM 5:11 Y man xe ta ri', roma cami jojquicot riq'uin ri Dios, roma can ja ri Cristo xbano chi cami joj ru-amigos ri Dios.
ROM 5:12 Ri mac roma jun achi xoc-pe chech-ulef. Ri achi ri' ja ri Adán. Y roma xoc-pe ri mac chech-ulef, conojel winak yecom, roma niqui'en mac.
ROM 5:13 Cuando ri Dios man jani tuya-pe ri ley che ri Moisés, can c'o-wi chic ri mac chech-ulef, pero man k'alaj ta. Roma xe anchi' c'o-wi ley, xe chiri' k'alaj ri mac.
ROM 5:14 Y cuando man jani c'o ri ley, más que man k'alaj ta chi c'o mac, can xk'alajin-pe, roma conojel xecom; roma can pa ruk'a' ri camic xec'ue-wi. Ri Adán xcom, chuka' ri Moisés; y ri ch'aka chic xecom chuka', más que man junan ta quimac riq'uin ri xu'on ri Adán. Ri xu'on ri Adán man jun utz nakach'ec chirij, pero ri xu'on ri Cristo ruyon utzilaj tak ex xuc'om-pe chake; quiri' nik'alajin cuando nakatzu' ri xqui'en.
ROM 5:15 Ri xu'on ri Adán can man junan ta riq'uin ri xu'on ri Jesucristo, roma ri Jesucristo can xojrucol. Rumac ri Adán xu'on chake konojel chi xojoc pa ruk'a' ri camic. Pero ri xu'on ri Jesucristo, ruyon utz nu'on chake konojel ri kaniman chic. Roma ri favor ri xu'on raja' y roma chuka' ri favor ri xu'on ri Dios chake, xojcolotaj, y can man jun xkatoj chi xojcolotaj, roma xa can sipan chake.
ROM 5:16 Ri xuc'om-pe rumac ri Adán, can man junan ta riq'uin ri xu'on ri Cristo chi xojrucol. Xe riq'uin ri na'ey mac ri xu'on ri Adán chech ri Dios, conojel winak xe'ilon, romari' xquie'an juzgar y quiri' niyo'x ruq'uiexel chique roma ronojel ri quibanon. Pero ri xu'on ri Cristo can yalan rakalen, roma man xe ta roma ri na'ey mac xpe, raja' can xpe roma ronojel mac; y ri Cristo xojrucol y man jun rajil nuc'utuj, roma xa nusipaj. Y re' nu'on chake chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
ROM 5:17 Xe roma ri rumac ri Adán, conojel winak xe'oc pa ruk'a' ri camic. Pero ri xu'on ri Jesucristo can más c'o ruchuk'a' y romari' can más-wi k'alaj chi conojel ri yecolotaj, can xquiec'ase' chi ronojel tiempo. Can nu'on chique chi can man jun quimac niquikalej chech ri Dios, y can man jun rajil xtic'utux chique. Y xe roma ri favor ri xu'on ri Dios, xquiec'ase' y junan xtiqui'en juzgar.
ROM 5:18 Roma ri mac ri xu'on ri Adán, nika ri castigo pa quiwi' conojel winak. Pero roma ri xu'on ri Cristo can choj-wi, romari' conojel ri winak ri niquinimaj raja', man jun quimac niquikalej chech ri Dios y niquiwil ri c'aslen ri man niq'uis ta.
ROM 5:19 Roma ri Adán man xniman ta che ri Dios, cami conojel winak c'o quimac. Pero ri Jesucristo can xniman-wi che ri Dios, romari' can je q'uiy ri ni'an chique chi can man jun quimac niquikalej chech ri Dios, roma niquinimaj.
ROM 5:20 Cuando ri Dios xuya' ri ley, xk'alajin-pe chi can q'uiy ri mac. Y roma xek'alajin-pe ri mac, más xk'alajin-pe ru-favor ri Dios pa quiwi' ri winak.
ROM 5:21 Conojel winak xeka pa ruk'a' ri mac, romari' xeka chuka' pa ruk'a' ri camic. Pero cami, roma ri favor ri xu'on ri Dios, can manak chic kamac nakakalej chech raja' y c'o kac'aslen ri man niq'uis ta. Y ronojel ri' roma ri xu'on ri Kajaf Jesucristo.
ROM 6:1 ¿Anchique xtaka'ij cami? ¿C'a utz como naka'an mac chi quiri' más nik'alajin-pe ru-favor ri Dios pa kawi'?
ROM 6:2 Can man utz ta. Roj xa kayo'n yan can ri mac. Can anche'l xojcom yan, y romari' man utz ta chic chi c'a naka'an mac.
ROM 6:3 ¿Manak como iweta'n chi ri bautismo jari' retal chi roj can xojcom yan junan riq'uin ri Cristo Jesús, y xe jun kabanon riq'uin?
ROM 6:4 Cuando xoj-an bautizar, anche'l can xojcom riq'uin, y chuka' anche'l xojmuk junan riq'uin, y romari' cuando raja' xc'astaj-pe roma ri nimalaj ruchuk'a' ri Katata' Dios, roj chuka' xojc'astaj-pe riq'uin, y cami kac'uan jun c'ac'ac' c'aslen.
ROM 6:5 Y roma can anche'l xojcom junan riq'uin ri Cristo cuando xoj-an bautizar, chuka' can xkojc'astaj riq'uin, roma raja' can xc'astaj-wi.
ROM 6:6 Roma xu'on can, xkac'uaj jun itzel c'aslen. Pero can anche'l xojbajix riq'uin ri Jesucristo chech ri cruz, y romari' ri itzel c'aslen ri' xq'uis can y xojcolotaj-pe pa ruk'a' ri mac.
ROM 6:7 Conojel ri anche'l can xecom riq'uin ri Cristo, can man jun quimac niquikalej chech ri Dios.
ROM 6:8 Y roma roj anche'l xojcom riq'uin ri Cristo cuando raja' xcom, romari' keta'n chi xkojc'ase' chuka' riq'uin.
ROM 6:9 Y keta'n chuka' chi ri camic manak chic anchique nu'on che ri Cristo. Roma raja' xc'astaj yan, y manak chic xticom.
ROM 6:10 Cuando xcom raja', ja' xq'uis ruchuk'a' ri mac. Xe jun mej (bey) xcom roma ronojel mac. Y cami q'ues y nuya' ruk'ij ri Dios.
ROM 6:11 Y roj can man takamestaj chi xe jun kabanon riq'uin ri Kajaf Jesucristo, y can anche'l xojcom junan riq'uin y romari' ri mac xcanaj yan can, y chuka' xojc'astaj-pe junan riq'uin chi nakaya' ruk'ij ri Dios.
ROM 6:12 Romari' man takaya' lugar chi ntoc chic ri mac kaq'uin, chi quiri' man ja' ta ri itzel tak ex ri yekarayij ri xquie'uc'uan kachi.
ROM 6:13 Man quiekacusaj ri kak'a-kakan chi naka'an ri mac, xa kajacha-ki' pa ruk'a' ri Dios chi quiri' can xe ta ri utz naka'an, roma ojer can anche'l caminak kabanon, pero cami xojc'astaj yan.
ROM 6:14 Ri mac can man jun chic anchique xtitiquier xtu'on chake, roma xojcolotaj yan. Man nakaya' ta chic kánima riq'uin ri ru-ley ri Moisés, roma cami xa riq'uin ri favor ri xu'on ri Dios nakaya-wi kánima.
ROM 6:15 Romari', ¿c'a utz como naka'an mac, roma ja ri ru-favor ri Dios ri nicolo kachi, y man ja' ta ri ley? Man quiri' ta.
ROM 6:16 Rix jabel iweta'n chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuya-ri' pa rusamaj jun chic, can chuxe-wi rutzij ri rajaf samaj c'o-wi. Romari' roj xa xtaka'an ri mac, can xkojoc-wi anche'l jun rusamajel ri mac y ri' xkojruc'uaj pa camic, pero xa naka'an ri nrojo' ri Dios, xkojoc rusamajel raja' y can xkojruc'uaj chupa ri chojmilaj c'aslen.
ROM 6:17 Rubanon can, rix xixc'ue' chuxe' ri mac, pero matiox che ri Dios chi cami rix riq'uin ronojel iwánima iniman rutzij, y can jixc'o-wi chupa rutzij.
ROM 6:18 Cami man jixc'o ta chic chuxe' ri mac, xa can jix rusamajel chic ri Dios y ic'uan chuka' jun chojmilaj c'aslen.
ROM 6:19 Y roma rix xa jix winak, can cuesta niben entender ronojel ri jenu'in can, romari' xincusaj ri ejemplo chirij jun samajel; roma rix rubanon can, xicusaj ri ik'a-iwakan chi xiben mac y xiben ri man utz ta y ri man ch'ajch'oj ta. Quiri' tijacha' cami ri ic'aslen chi niben ri choj, chi quiri' can nijach ronojel ic'aslen che ri Dios y niben ronojel ri nika chech raja'.
ROM 6:20 Cuando rix c'a jixc'o chuxe' ri mac, man xinojij ta juba' chi can nic'atzin nic'uaj jun chojmilaj c'aslen, roma xinojij chi jix libre.
ROM 6:21 ¿Y anchique xich'ec chirij ronojel ri itzel c'aslen ri xic'uaj? Man jun, romari' cami jixq'uix cuando noka pa iwi' ri itzel ex ri xiben, roma ri itzel ic'aslen ri' xa camic nuc'om-pe pa ruq'uisbel.
ROM 6:22 Cami ri mac man jun chic anchique nu'on chiwe, roma xa jixc'o chic chuxe' rutzij ri Dios, y romari' yo'n chic chiwe jun c'aslen ch'ajch'oj, y ri c'aslen ri' nuc'om-pe ri c'aslen ri man niq'uis ta.
ROM 6:23 Ri mac xa camic nuya' chake chi jojbe pa k'ak', roma jari' ruq'uiexel ri nuya'. Pero ri Dios nusipaj ri c'aslen ri man niq'uis ta chake. Y ja c'aslen re' ri nisipes chake roma xe jun kabanon riq'uin ri Kajaf Jesucristo.
ROM 7:1 Wach'alal, rix can iweta'n anchique nu'ij ru-ley ri Moisés, y chuka' iweta'n chi xe cuando jun winak q'ues, c'o chuxe' ri ley ri'.
ROM 7:2 Anche'l nu'ij chupa ri ley, chi jun ixok c'ulan, manak modo nujach-ri' riq'uin ri rachijil, cuando ri achi xa c'a q'ues. Pero xa nicom-e ri rachijil, ja' nujach-ri' riq'uin, roma ruyon nic'ue' can.
ROM 7:3 Pero xa nic'ue' riq'uin jun chic achi cuando c'a q'ues ri rachijil, can mac-wi ri nu'on. Pero xa manak chic c'o ri rachijil riq'uin roma xcom-e, ri ixok c'o modo nic'ule' riq'uin jun chic achi, y ri ley man nu'ij ta chi mac nu'on xa nic'ule' chic jun mej (bey).
ROM 7:4 Wach'alal, can quiri' chuka' kabanon roj. Anche'l can xojcom chech ru-ley ri Moisés cuando ri Cristo xcom. Y romari' man jojc'o ta chic chuxe' ri ley ri', xa can joj richi chic ri Cristo, ri xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'. Y roma joj richi chic ri Cristo, niwachin utz ri kac'aslen; can anche'l nrojo' ri Dios.
ROM 7:5 Roma xu'on can, xeka'an ri itzel tak ex ri xekarayij, y ri ru-ley ri Moisés nu'ij chi ri' can je itzel-wi. Y roma ri ley nu'ij chi je itzel, ri' xu'on chake chi can más xeka'an ri mac, y ri mac xa camic nroyoj pa kawi'.
ROM 7:6 Ojer can, xojc'ue' chuxe' ru-ley ri Moisés; pero cami anche'l xojcom yan chech ri ley ri', romari' xojcolotaj yan chech. Roma cami naka'an ri nrojo' ri Dios riq'uin ri c'ac'ac' c'aslen ri yo'n chake roma ri Espíritu Santo, y man riq'uin ta ri ley ri tz'iban can.
ROM 7:7 Y cami, ¿anchique naka'ij? ¿Itzel como ru-ley ri Moisés? Man quiri' ta; roma ri ley ri' nic'atzin chi nuk'alajij ri mac, roma xa manak ta ri ley, ren manak ta xinna'ej anchique ri mac. Anche'l nu'ij ri ley: Man tarayij chi awiq'uin ta ret c'o-wi ri c'o riq'uin jun chic. Y roma quiri' nu'ij, weta'n chi xa nin-en quiri', mac ri nin-en chech ri Dios. Man ta nu'ij quiri', manak ta weta'n chi xa nin-en quiri', can mac-wi.
ROM 7:8 Pero roma ri ley nu'ij chi can mac, xebek'alajin-pe ri mac ri c'o pa wánima, y más xenrayij ronojel quiwech itzel tak ex pa wánima. Pero xa manak ta ri ley, ri mac man yek'alajin ta pe roma xa je caminak.
ROM 7:9 Ojer can, cuando c'a man jani nubanon entender utz ri ley, xinnojij chi can c'o nuc'aslen. Pero ri k'ij cuando xin-en entender ri nu'ij ri ley, xc'astaj-pe ri mac ri c'o pa wánima, y c'ajari' xinna'ej chi xa jin caminak pa mac.
ROM 7:10 Ri ru-ley ri Moisés nuc'ut anchique modo nilitaj ri c'aslen. Pero ren man xinwil ta c'aslen, roma xa camic ri xinwil.
ROM 7:11 Y quiri' xinc'ulumaj roma ri mac ri c'o pa wánima can xiru'on engañar, roma ri mac can ja ri ley ri xucusaj chi xirucamisaj.
ROM 7:12 Ri ley can lok'olaj-wi, can utz-wi y can choj-wi ronojel ri nu'ij.
ROM 7:13 Pero ¿nin-ij como ren chi ja ri utzilaj ley ri' ri xu'on chue chi xicom? Man quiri' ta, roma ri ley can utz-wi, pero ja ri mac ri xc'amo-pe ri camic pa nuwi', roma xu'on chue chi ren man xinnimaj ta ri nu'ij ri ley. Y romari' ri ley xuc'ut chinuech anchique ri mac; y quiri', can k'alaj chi ri mac can itzel-wi.
ROM 7:14 Keta'n chi ri ley riq'uin ri Dios petenak-wi. Pero ren jin winak y jinc'o pa ruk'a' ri mac.
ROM 7:15 Ren can man nin-en ta entender ri ninc'ulumaj, roma ninjo' nin-en ri utz y manak nin-en, y man ninjo' ta chic nin-en ri itzel tak ex, pero xa ja yan chic ri' ri nin-en.
ROM 7:16 Ri mac ri nin-en, can man nika ta chinuech, y re' nuk'alajij chi ri ley can utz-wi ri nu'ij.
ROM 7:17 Y romari' yitiquier nin-ij chi can man nuyon ta ren nin-en ri mac, xa can ja ri mac ri c'o pa wánima ri nibano chue chi nin-en mac.
ROM 7:18 Ren jin jun winak ri man jun utz c'o pa nuc'aslen. Ninjo' nin-en ri utz, pero man yitiquier ta.
ROM 7:19 Más que ja ri utz ri ninjo' nin-en, man nin-en ta. Y ri mac man ninjo' ta chic nin-en, pero xa jari' ri nin-en.
ROM 7:20 Romari' xin-ij yan chi can man nuyon ta ren yibano ri mac, roma can man ninjo' ta nin-en. Xa ja ri mac ri c'o pa wánima jari' ri nibano chue chi nin-en.
ROM 7:21 Y ren nintzu' chi siempre quiri' nibanataj wiq'uin, roma cuando ren ninjo' nin-en ri utz, man yitiquier ta; xa ja yan chic ri mac nenbana-pe.
ROM 7:22 Ri wánima can yalan nika chech ri nu'ij ru-ley ri Dios.
ROM 7:23 Pero weta'n chi c'o jun chic ley ri uc'uayon wichi, ri can yirucusaj. Y ri jun ri' can man nrojo' ta nu'on ri nurayij ri wánima. Ri ley ri' ja ri mac. Can jinc'o pa ruk'a' y chuxe' ri mac.
ROM 7:24 ¡Juya' (Juyu') nuech roma ri nubanon! roma xe itzel tak ex yenrayij, y ri' xa camic niquic'om-pe chue. ¿Ancu'x (Anchique) como jun ri nitiquier nicolo wichi pa ruk'a' ri mac?
ROM 7:25 Pero cami, can matiox che ri Dios, roma ri Kajaf Jesucristo xtiquier xirucol. Roma man ta ri Jesucristo, man jun ta nicolo wichi pa ruk'a' ri mac. Roma ri wánima can nrojo-wi nu'on ru-ley ri Dios. Pero roma jin winak, c'o itzel tak ex ri yenrayij, romari' c'a jinc'o chuxe' ru-ley ri mac.
ROM 8:1 Roj ri can xe jun chic kabanon riq'uin ri Cristo Jesús, y man joj-uc'uan ta chic roma ri itzel tak ex ri yekarayij, y xa ja yan chic ri Espíritu Santo ri uc'uayon kachi, cami can man xtika ta ri nimalaj castigo pa kawi'.
ROM 8:2 Cuando xojoc chuxe' ru-ley ri Espíritu Santo chi c'aslen, ja' xojcolotaj chech ru-ley ri mac y ri camic, roma ri Cristo Jesús.
ROM 8:3 Ri ru-ley ri Moisés man xtiquier ta xojrucol, roma roj man xka'an ta ri nu'ij. Pero chi jojcolotaj, ri Dios xutak-pe Ralc'ual chech-ulef, chi xoc winak anche'l roj, xa ja yan chic raja' man jun rumac. Pero xcom roma kamac, y romari' ri Dios xojrucol chech ri ruchuk'a' ri mac.
ROM 8:4 Quiri' xu'on chi quiri' roj jojtiquier nakac'uaj jun chojmilaj c'aslen anche'l ri bin can chupa ru-ley ri Moisés. Man joj-uc'uan ta chic roma ri itzel tak ex ri yekarayij, y ja ri Espíritu Santo ri uc'uayon kachi.
ROM 8:5 Ri je-uc'uan coma ri itzel tak ex ri yequirayij, can xe chirij ri' benak cánima. Pero ri je-uc'uan roma ri Espíritu Santo, can benak cánima chirij ri nrojo' ri Espíritu Santo.
ROM 8:6 Ri je-uc'uan coma ri itzel tak ex ri yequirayij, camic ri nuc'om-pe chique. Pero ri je-uc'uan roma ri Espíritu Santo, nuya' c'aslen chique y chuka' uxlanen.
ROM 8:7 Ri je-uc'uan coma ri itzel tak ex ri niquirayij, can itzel niquitzu' ri Dios, can man yeniman ta che ri nu'ij ru-ley ri Dios, y can man yetiquier ta yeniman.
ROM 8:8 Ri je-uc'uan coma ri itzel tak ex ri yequirayij, can man yetiquier ta niqui'en ri nika chech ri Dios.
ROM 8:9 Pero rix man jix-uc'uan ta chic coma ri itzel tak ex ri ye'irayij; rix ja ri ru-Espíritu Santo ri Dios jari' ri uc'uayon iwichi. Can quiri-wi ibanon, xa rix can c'o ri Espíritu Santo pa tak iwánima. Xa jec'o ri manak ri Espíritu Santo quiq'uin, man je richi ta ri Cristo, roma ri Espíritu Santo can richi ri Cristo chuka'.
ROM 8:10 Pero xa ri Cristo c'o pa iwánima, can c'o-wi ic'aslen ri man niq'uis ta, roma man jun imac niwakalej chech ri Dios. Y can ketzij-wi chi roma ri mac jojcom-e chech-ulef, pero riq'uin ri Cristo c'o kac'aslen.
ROM 8:11 Ri Dios xu'on che ri Cristo Jesús chi xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', y quiri' chuka' xtu'on chake roj ri c'o ri ru-Espíritu Santo pa kánima. Xkojruc'asoj chuka' chiquicojol ri caminaki', roma c'o ri Espíritu Santo kaq'uin.
ROM 8:12 Wach'alal, roj can c'o-wi kac'as riq'uin ri Espíritu Santo, pero quiq'uin ri itzel tak ex ri yekarayij, manak kac'as roma man utz ta chi naka'an ri itzel tak ex ri yekarayij.
ROM 8:13 Roma xa yeka'an ri itzel tak ex ri yekarayij, ri' xa camic nuc'om-pe chake. Pero xa riq'uin ruchuk'a' ri Espíritu Santo yekacamisaj ri itzel tak ex ri yekarayij, can xtic'ue' kac'aslen ri man niq'uis ta.
ROM 8:14 Conojel ri can je-uc'uan roma ri ru-Espíritu Santo ri Dios, can je ralc'ual chic ri Dios.
ROM 8:15 Cuando xyo'x ri Espíritu chake, ja' xojoc ralc'ual ri Dios. Roma ojer can, yalan xkaxi'j-ki' chech ri castigo ri nuya' ri Dios, anche'l jun samajel ri yalan nuxi'j-ri' chech ri ru-patrón. Pero cami, roma c'o ri Espíritu Santo kaq'uin, manak chic nakaxi'j-ki', y cami Nata' jojcha' che ri Dios.
ROM 8:16 Roma ri Espíritu Santo nu'on chake chi nakana' pa kánima chi can ketzij-wi joj ralc'ual ri Dios.
ROM 8:17 Y roma joj ralc'ual chic ri Dios, roj can c'o chuka' ri xtiyo'x chake; junan xtiyo'x ri' chake riq'uin ri Cristo. Pero man takapokonaj-ki' naka'an sufrir, anche'l xu'on sufrir ri Cristo, chi quiri' can utz xte'kabana' riq'uin y xtic'ue' kak'ij chuka'.
ROM 8:18 Cami naka'an sufrir roma jojc'o we' chech-ulef; pero keta'n chi cuando xkojbec'ue' riq'uin ri Cristo, man xtoka ta chic pa kawi' ri sufrimiento richi ri rech-ulef. Quiri' xtaka'an, roma ri Cristo can c'o ruk'ij y can yalan utz xte'kabana' chicaj riq'uin.
ROM 8:19 Y ri rech-ulef y ri ch'aka chic ex ri jerubanon ri Dios, can yequicot quiyoben ri k'ij cuando roj ri joj ralc'ual raja' can utz xte'kabana' riq'uin ri Cristo. Can yalan niquijo' niquitzu' ri k'ij ri'.
ROM 8:20 Roma ri rech-ulef y ri ch'aka chic ex ri xeru'on ri Dios can man utz ta xqui'en-ka. Quiere' xqui'en-ka pa ruk'a' ri Dios, pero man roma ta reje' c'o quimac, y man chi ta ronojel tiempo quiri' xtiqui'en, roma can quiyoben chi yechojmises.
ROM 8:21 Ri mac can xu'on che ronojel ri rubanon ri Dios chi yeq'uis, pero xtapon ri k'ij cuando xquiecolotaj chech re'. Roj ri joj ralc'ual ri Dios, can utz xte'kabana' riq'uin raja' ri can c'o-wi ruk'ij. Xkojcolotaj chech ri itzel tak ex chi ri rech-ulef. Quiri' chuka' ronojel ri jerubanon ri Dios, can xquiecolotaj chech ri' chuka' y can utz xtiqui'en.
ROM 8:22 Can ronojel ri jerubanon ri Dios, niqui'en sufrir roma ri mac y yejilo anche'l nu'on jun ixok cuando xapon ri k'ij chi nic'ue' ral. Quiri' quibanon-pe c'a cami.
ROM 8:23 Y quiri' chuka' roj. Roma ri mac, ri kánima nu'on sufrir y nijilo. Can yalan nakajo' chi napon yan ri k'ij cuando xte'k'alajin chi joj ralc'ual ri Dios, y xtijalataj ri kach'acul. Keta'n chi quiri' xti'an chake, roma yo'n chic ri Espíritu Santo pa kánima.
ROM 8:24 Xojcolotaj yan pe chupa ri kamac, pero c'a jec'o ch'aka chic ex ri jekayoben. Xa ta jec'o yan ronojel ri' kaq'uin, man ta jekayoben. Roma man jun winak ri nuyobej jun ex ri xa c'o yan riq'uin.
ROM 8:25 Pero roma man jani jec'o ronojel kaq'uin, romari' c'a jekayoben, y c'o ka-paciencia kayoben; can keta'n chi can xtiyo'x chake.
ROM 8:26 Y chuka' ri Espíritu Santo can jojruto' chi quiri' roj nic'ue' ka-paciencia chi nakayobej ri xtiyo'x chake, roma raja' can reta'n chi roj manak kachuk'a'. Can jojruto' chuka' riq'uin ri ka-oraciones, roma roj man keta'n ta anchique ri utz chi nakac'utuj che ri Dios. Nuya' pa kánima ri anchique utz nakac'utuj che ri Dios. Raja' nuc'utuj pa kawi' roj, y yalan nijilo cuando nuc'utuj, y ri jiloj ri nu'on man jojtiquier ta naka'ij riq'uin tzij.
ROM 8:27 Pero chech ri Dios, can k'alaj-wi ri c'o pa kánima y chuka' chech raja' can k'alaj ri nunojij ri Espíritu Santo, más que roj man jojtiquier ta naka'ij che riq'uin tzij. Roma ri Espíritu Santo can reta'n-wi ri nurayij ri Dios, y jari' ri nuc'utuj pa kawi' roj ri can joj ralc'ual ri Dios.
ROM 8:28 Roj ri nakajo' ri Dios y xojwoyox roma raja' chi xojoc ralc'ual roma quiri' runojin-pe pa kawi', can keta'n chi xabachique (xama'anchique) ex ri nakak'axaj pa kac'aslen, can c'o ri utz nakach'ec chirij.
ROM 8:29 Roma ri Dios can reta'n yan kawech cuando c'a man jani kojalex, y romari' xojrucha' chi jojoc anche'l ri Ralc'ual. Ri Dios can nrojo' chi joj q'uiy ta ri jojoc ralc'ual y ja ri Ruc'ajol ri Nimalaxel chikacojol.
ROM 8:30 Y roj ri xojrucha' ri Dios, can xojwoyox roma raja'. Y cuando joj-woyon chic roma raja', xu'on chake chi can man jun chic kamac chech. Y cuando man jun chic kamac chech, xe chic kayoben ri k'ij cuando xtu'on chake chi utz xte'kabana' riq'uin raja' ri can c'o-wi ruk'ij.
ROM 8:31 Y ronojel re' nuc'ut chakawech chi ri Dios can c'o-wi kaq'uin roj y romari' man jun nitiquier chakij.
ROM 8:32 Ri Dios man xupokonaj ta xuya-pe ri Ralc'ual, chi quiri' xcom koma konojel roj. Y roma raja' xuya-pe ri Ralc'ual, can k'alaj-wi chi can xtuya' ronojel ex chake.
ROM 8:33 Ri Dios xojrucha' y man jun kamac nakakalej chech. Y xa ri Dios quiere' rubanon chake, ¿c'o como jun ri nitiquier nisujun-apo chakij chech ri Dios, chi roj man utz ta ri kac'aslen?
ROM 8:34 Ri Cristo xcom koma roj, y xc'astaj-pe, y cami c'o pa ru-derecha ri Dios y nich'o'n pa kawi'. Y roma quiere' rubanon ri Cristo koma roj, ¿c'o como jun nitiquier nuc'utuj chi tika ri castigo pa kawi'?
ROM 8:35 ¿Anchique xtitiquier xkojrulesaj pa ruk'a' ri Cristo ri yalan jojrojo'? ¿Nitiquier como jojrulesaj pa ruk'a' ri Cristo ri sufrimiento? ¿Ri bis roma naka'an sufrir? ¿O roma itzel jojtz'et roma rubi' ri Cristo? ¿Roma manak kaway? ¿O roma manak katziak? ¿O jun peligro? ¿O ri camic?
ROM 8:36 Chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, chirij re' nich'o'n-wi cuando nu'ij: Roma joj awalc'ual, ri ch'aka chic winak siempre niquijo' jojquicamisaj; chiquiwech reje', roj xa joj anche'l ovejas ri can je richi-wi camic. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 8:37 Pero xabachique (xama'anchique) ri sufrimiento, can man xtitiquier ta jojrulesaj riq'uin ri Cristo, roma ri Cristo can yalan jojrojo', y roj can jojch'acon-wi roma raja' can c'o kaq'uin.
ROM 8:38 Y ren weta'n chi can man jun ri xtitiquier xkojrulesaj-e riq'uin ri Dios. Ri camic man nitiquier ta, ni ri nakac'ulumaj we' cuando joj q'ues chech-ulef, ni ri ángeles man yetiquier ta chuka', ni ri itzel tak espíritus, ni ri autoridades manak chuka' yetiquier. Man jun ri c'o cami, ni man jun chuka' ri xtipe chakawech apo ri xtitiquier ta xkojrulesaj pa ruk'a' ri Dios.
ROM 8:39 Can man jun ri c'o chicaj ni ri c'o chuxe' ka ri ulef, ni man jun chic ex banon roma ri Dios ri xtitiquier xkojrulesaj riq'uin raja' ri yalan jojrojo', roma xe jun kabanon riq'uin ri Kajaf Jesucristo.
ROM 9:1 Ren, roma nuniman ri Cristo, can ketzij nin-ij y man nintz'uc ta tzij chiwech. Ri wánima quiri' nu'ij chue, chi can ketzij-wi. Roma ri Espíritu Santo quiri' chuka' nu'ij, chi ri nin-ij chiwe can ketzij-wi,
ROM 9:2 can yalan yibison. Can siempre c'o ruquiy (nik'axon) wánima.
ROM 9:3 Roma ren, can ninjo' chi conojel ta nuwinak israelitas niquinimaj ri Cristo, y xa ta ren yileses-e riq'uin ri Cristo y nika ri castigo pa nuwi', y roma ta ri' yecolotaj ri ch'aka chic nuwinak, ninya' lugar chi quiri' ta ni'an chue.
ROM 9:4 Ri israelitas can q'uiy ri xyo'x chique. Ri Dios xu'on ralc'ual chique, can xuc'ut ruk'ij chiquiwech, y xu'on jun trato quiq'uin. Chique reje' xuya-wi ri ley, y xuc'ut chiquiwech anchique niqui'en chi niquiya' ruk'ij. Y chuka' xu'ij chi c'o ri xtuya' chique.
ROM 9:5 Reje' chuka' je ru-familia can ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob. Y cuando ri Cristo xpe we' chech-ulef, chiquicojol reje' xalex-wi. Ri Cristo jari' ri Dios y c'o parui' ronojel. Y chi ronojel tiempo xtiyo'x ruk'ij. Amén.
ROM 9:6 Man takanojij chi ri Dios man rubanon ta ri ru'in xe roma man je q'uiy ta winak israelitas quiwilon ri'. Ronojel ri ru'in ri Dios chi nuya', xe quichi ri can je ketzij-wi israelitas y man quichi ta ri xe quiri' quibinan-ka israelitas.
ROM 9:7 Man conojel ta ri ru-familia can ri Abraham je-cha'on roma ri Dios. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios, cuando x-ix che ri Abraham: Chiquicojol ri ru-familia ri Isaac xquiencha-wi ri anchok chique xtinya-wi ri nu'in chi ninya', xcha' ri Dios che ri Abraham.
ROM 9:8 Y romari' nakatzu' que man conojel ta ru-familia can ri Abraham je ralc'ual ri Dios. Xe ri anchok chique niyo'x-wi ri ru'in ri Dios chi nuya', jari' nu'ij ri Dios chi je ralc'ual chic.
ROM 9:9 Anche'l cuando ri Dios xu'ij che ri Abraham: Xquipe chic jun mej (bey) cuando xtapon ri k'ij, y ri Sara ri awaxayil xtic'ue' jun ral ala'. Quiri' xu'ij ri Dios che ri Abraham.
ROM 9:10 Y can quiri-wi xbanataj. Can xalex-wi ri Isaac, ri xoc ojer kamama'. Y cuando ri Isaac c'ulan chic, ri Rebeca ri raxayil xec'ue' je ca'i' ral.
ROM 9:11 Y roma ri xbanataj quiq'uin ri ca'i' ac'uala' ri', can k'alaj-wi chi ri Dios man jojrucha' ta roma ri naka'an. Raja' yerucha' ri can runojin yan pa quiwi' chi yerucha'. Roma cuando man jani quie'alex ri ca'i' ac'uala' ri', y man jani k'alaj xa utz o man utz ta ri xte'quibana',
ROM 9:12 ri Dios xu'ij yan che ri te'j: Ri nimalaxel xtoc rusamajel ri chak'laxel.
ROM 9:13 Y chuka' chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Jacob can nucha'on-wi. Pero ri Esaú man nucha'on ta. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 9:14 Y man tinojij que man utz ta ri xu'on ri Dios, chi ja ri Jacob ri xucha' y man ja' ta ri Esaú.
ROM 9:15 Can anche'l ri nu'ij rutzij ri Dios, cuando x-ix che ri Moisés: Ri ninjoyowaj rech, can ninjoyowaj-wi rech. Y ri ninto', can ninto-wi. Quiri' xu'ij ri Dios che ri Moisés.
ROM 9:16 Can k'alaj chi cuando ri Dios c'o ri nuya' chake, quiri' nu'on xe roma nujoyowaj kawech, y man roma ta jari' ri yalan nakajo' y can jojxule-jojjote' chucanoxic.
ROM 9:17 Y re' can ketzij-wi. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios; ri Dios xu'ij che ri Faraón: Xatinya' pa rech-ulef Egipto chi na'an gobernar, chi quiri' nik'alajin ri wuchuk'a' roma ri nac'ulumaj. Ninjo' chi nitzijos ri nubi' pa ronojel tenemit. Quiri' xu'ij ri Dios che ri Faraón ojer can.
ROM 9:18 Y romari' nakatzu' chi riq'uin ri Dios nipe-wi xa nujoyowaj rech jun winak o xa nu'on che chi cof ránima chupa ri itzel c'aslen.
ROM 9:19 Pero man roma ta ri' rix ninojij: Xa riq'uin ri Dios c'o-wi chi nujoyowaj rech jun winak, y chuka' riq'uin raja' c'o-wi chi nu'on cof che ránima jun winak, ¿anchique roma joj aj-mac nu'ij chake? Pero roj joj winak manak modo man jojniman ta chech ri Dios y nakach'ojij che. Roma xa raja' quiri' nrojo' nu'on chake, can quiri-wi xtu'on.
ROM 9:20 Pero ren nin-ij: Roj joj winak man jojtiquier ta naka'ij che ri Dios que man utz ta ri nu'on. ¿Utz como chi jun bojo'y nu'ij che ri xbano richi: ¿Anchique roma quiere' xa'an chue? Can manak nu'ij quiri'.
ROM 9:21 Roma riq'uin ri banoy-bojo'y nipe-wi anchique ri nrojo' nu'on che ri barro. Roma che ri barro ri' nitiquier nu'on jun bojo'y ri c'o rakalen y nu'on jun ri xa manak rakalen.
ROM 9:22 Y quiri' chuka' ri Dios, pa ruk'a' raja' c'o-wi chi xunojij nuc'ut ri ruchuk'a' y ri ruyowal pa quiwi' ri winak ri niqui'en quimac. Pero yalan jerucoch'on, más utz ta chi xka yan ta ri ruyowal pa quiwi' y xeq'uis yan ta.
ROM 9:23 Y chuka' pa ruk'a' raja' c'o-wi chi nuk'alajij chi yalan utz runo'j (runa'oj) kaq'uin roj ri can xujoyowaj kawech, y xojrucha' yan chi xte'kila' jun utzilaj c'aslen riq'uin raja', y nic'ue' kak'ij.
ROM 9:24 Quiri' rubanon kaq'uin roj ri xojroyoj. Man xe ta ri jeruwoyon-pe chikacojol roj israelitas, xa can quiri' chuka' rubanon quiq'uin ri jeruwoyon-pe chiquicojol ri man je israelitas ta.
ROM 9:25 Anche'l nu'ij ri Dios chupa ri rutz'iban can ri Oseas: Ri winak ri man je nutenemit ta, xtin-en chique chi xquie'oc nutenemit. Ri man jenujo'n ta pe, xquienjo'.
ROM 9:26 Chuka' chupa ri rutz'iban can ri Oseas nu'ij: Anchi' x-ix-wi chique ri winak roma ri Dios: Rix man jix nutenemit ta, chiri' chupa ri mismo lugar xti'ix chique chi je ralc'ual chic ri c'aslic Dios.
ROM 9:27 Y chakij roj israelitas, c'o ri xu'ij ri Isaías ri ojer can. Raja' can riq'uin ruchuk'a' xch'o'n y xu'ij: Roj ri joj ru-familia can ri Israel, can joj q'uiy; can joj anche'l ri sanayi'l chuchi' ri mar, roma can man jun ri nitiquier jojrajilaj. Pero man joj q'uiy ta ri xkojcolotaj.
ROM 9:28 Ri Ajaf Dios can ru'in chi xtuya' ri castigo parui' ri karech-ulef. Y can anche'l ru'in, can quiri' xtu'on y can ch'anin xtibanataj.
ROM 9:29 Ri Isaías ru'in can chuka': Ri Dios can Rajaf-wi ronojel. Y xa ta raja' xojruq'uis konojel, xkac'ulumaj ta anche'l ri xquic'ulumaj ri tenemit Sodoma y Gomorra ojer can. Quiri' xu'ij ri Isaías.
ROM 9:30 Y ronojel re' nuk'alajij chakawech chi ri man je israelitas ta y man quitijon ta pe quik'ij chi quiri' man jun quimac niquikalej chech ri Dios, xa ja yan chic reje' ri utz xec'ue-apo riq'uin ri Dios. Quiri' ni'an chique conojel ri niquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo.
ROM 9:31 Pero ri kawinak israelitas can niquitaj-wi quik'ij chi quiri' man jun quimac niquikalej chech ri Dios. Can niquitaj quik'ij niqui'en ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés, pero man yetiquier ta.
ROM 9:32 ¿Y anchique roma? Roma man quiniman ta ri Jesucristo. Xa ja ri ru-ley ri Moisés ri yalan niquitaj quik'ij niqui'en y man niquijo' ta niquinimaj ri Jesucristo; romari' xquitupij cakan chech ri Abaj. Y ri Abaj ri' ja ri Jesucristo.
ROM 9:33 Anche'l nu'ij ri Dios chupa ri tz'iban can: Ren xtinya' jun Abaj pa tenemit Sión, y jec'o ri xtiquipaxij-qui' chech ri Abaj ri' y xquietzak. Pero ri xtiquinimaj, can manak-wi xquieq'uixbises can. Quiri' nu'ij chupa ri tz'iban can.
ROM 10:1 Wach'alal, ri ninc'utuj che ri Dios y ri nurayij chuka' ri wánima, ja' ta chi ri kawinak israelitas yecolotaj.
ROM 10:2 Ren weta'n chi reje' niquitaj quik'ij niquitzeklebej ri Dios, pero man quibanon ta entender anchique nic'atzin niqui'en.
ROM 10:3 Man quieta'n ta anchique modo niqui'en chi quiri' manak quimac niquikalej chech ri Dios. Man quieta'n ta chi ja ri Dios ri nibano. Y romari' niquitaj quik'ij chi niqui'en ri nu'ij ru-ley ri Moisés y manak niquijo' niquinimaj ri Jesucristo ri takon-pe roma ri Dios, y xa ta niquinimaj ri Cristo, man jun ta quimac niquikalej chech ri Dios.
ROM 10:4 Ri ley xq'uis cuando xoka ri Cristo. Quiri' xbanataj, chi quiri' xabachique (xama'anchique) winak ri xtiniman ri Cristo, man jun rumac xtrakalej chech ri Dios.
ROM 10:5 Ri Moisés rutz'iban can anchique nic'atzin niqui'en ri winak chi quiri' man jun quimac niquikalej chech ri Dios roma ri ley. Raja' rutz'iban can: Ri nibano ronojel ri nu'ij ri ley, can xtiril-wi ruc'aslen riq'uin ri Dios. Quiri' rutz'iban can.
ROM 10:6 Pero ri nic'atzin naka'an chi quiri' manak kamac nakakalej chech ri Dios, ja ri nakanimaj ri Cristo. Y chirij re' ni'ix: Man taka'ij pa kánima: ¿Ancu'x (Anchique) ta xtibe chila' chicaj chi xteruc'ama-pe ri Cristo? Roma raja' xka yan pe.
ROM 10:7 Y man taka'ij chuka': ¿Ancu'x (Anchique) ta jun xtibe anchi' jec'o-wi ri caminaki', chi xteruc'ama-pe ri Cristo? Roma raja' xa xc'astaj yan e.
ROM 10:8 Chupa rutzij ri Dios nu'ij: Ri tzij man naj ta c'o-wi, xa pa awánima c'o-wi, y pa achi' chuka'. Quiri' nu'ij chupa rutzij ri Dios. Y ja tzij ri' ri nakatzijoj, y nu'ij chi kaya' kánima riq'uin ri Jesucristo.
ROM 10:9 Nu'ij chi can nic'atzin na'ij chi ri Jesús jari' ri Kajaf, y nic'atzin chuka' chi nanimaj riq'uin ronojel awánima chi raja' can xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki' roma ruchuk'a' ri Dios. Xa xta'an quiri', xcacolotaj.
ROM 10:10 Chi jacolotaj y man jun amac nawakalej chech ri Dios, can riq'uin ronojel awánima tanimaj ri Jesús, y chuka' nic'atzin chi na'ij chi ja raja' ri Kajaf.
ROM 10:11 Y chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Conojel ri winak ri xtiquinimaj raja', can manak-wi xquieq'uixbises can. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 10:12 Joj junan konojel, joj israelitas o man joj israelitas ta. Ri Ajaf, can Kajaf-wi konojel y can q'uiy ri nuya' chique ri yec'utun che.
ROM 10:13 Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Conojel ri xtiquic'utuj che ri Ajaf chi quierucolo', can xquiecolotaj-wi. Quiri' nu'ij.
ROM 10:14 ¿Pero anchique modo jun winak xtuc'utuj chi ticol roma ri Jesucristo, y xa man nunimaj ta chi ja raja' ri nicolo? ¿O anchique modo xtunimaj, xa man jun anchique ruc'oxan chirij ri Jesucristo? ¿Y anchique modo xtuc'oxaj, xa man jun tzijiyon che?
ROM 10:15 ¿Y anchique modo xte'tzijos rutzij ri Dios, xa man jun nitak-e? Pero chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Can yalan jabel cuando ye'apon ri je-benak chutzijoxic ri utzilaj rutzij ri Dios; niquitzijoj anchique modo nic'ue' uxlanen pa kánima. Quiri' nu'ij chupa ri tz'iban can.
ROM 10:16 Pero man conojel ta winak yeniman ri nu'ij ri utzilaj rutzij ri Dios. Anche'l rutz'iban can ri Isaías: Ajaf, ¿ri atzij ri xkatzijoj, can c'o como jun ri xniman? Quiri' ri rutz'iban can.
ROM 10:17 Chi nakanimaj, nic'atzin chi na'ey nakac'oxaj ri tzij. Y ri tzij ri nic'atzin nakac'oxaj, ja ri rutzij ri Dios.
ROM 10:18 Y ren nin-ij chiwe chi reje' can quic'oxan-wi rutzij ri Dios, roma chupa ri tz'iban can, nu'ij: C'a pa ruq'uisbel che ri rech-ulef je-aponinak-wi ri yek'alajin richi. Y can xabachique (xama'anchique) lugar jec'o winak, chiri' niquik'alajij-wi chuka'. Quiri' ri tz'iban can.
ROM 10:19 Y ren nin-ij chuka', chi ri kawinak israelitas quieta'n ri nu'ij rutzij ri Dios. Katzu' na pe' na'ey ri nu'ij ri Dios chupa ri rutz'iban can ri Moisés: Jec'o ri can man je nutenemit ta y man jun quieta'n. Pero xa ja yan chic reje' ri xquiencol y romari' rix itzel xquie'itzu'. Quiri' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
ROM 10:20 Pero can más k'alaj ri tz'iban can roma ri Isaías, roma ri Dios nu'ij: Ri winak ri man xecanon ta wichi, xinquiwil. Can xinc'ut-wi' chiquiwech, más que man xinquicanoj ta. Quiri' ri tz'iban can.
ROM 10:21 Pero ri Dios nu'ij chiquij ri kawinak israelitas: Can k'ij-k'ij yenwoyoj chi yepe wiq'uin y nujakon nuk'a' chi jenuyoben, pero reje' xa man yeniman ta y man niquijo' ta niqui'en ri nin-ij chique. Quiri' ri tz'iban can.
ROM 11:1 Y ren nin-ij chiwe chi ri Dios man jerumalin ta can ri israelitas, ri rutenemit. Roma ren can jin israelita-wi. Ja ri Abraham ri ojer numama', y jin ru-familia can ri Benjamín.
ROM 11:2 Ri Dios man rumalin ta can ri rutenemit; ri Dios can pa ruticribel pe reta'n-pe rech. ¿Man iweta'n ta ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, chirij ri Elías? Ri Elías xch'o'n riq'uin ri Dios chiquij ri ruwinak israelitas, y xu'ij:
ROM 11:3 Ajaf, xequiwulij (xequiwulaj) ri altares ri awichi ret y xequicamisaj ri ch'aka chic asamajel ri xek'alajin chuka' ri atzij. Xa nuyon chic ren jinc'o can y jinquicanoj chuka' chi jinquicamisaj. Quiri' xu'ij ri Elías che ri Dios.
ROM 11:4 ¿Y anchique xu'ij ri Dios che ri Elías? Ri Dios xu'ij: Man ayon ta jatc'o wiq'uin. C'a jec'o wuku' mil ri jec'o wiq'uin, ri man quiyo'n ta ruk'ij ri Baal ri banon dios che. Quiri' xu'ij ri Dios che ri Elías.
ROM 11:5 Y quiri' chuka' cami jec'o kawinak israelitas ri junan joj-cha'on quiq'uin, roma jari' ri favor xu'on ri Dios chake.
ROM 11:6 Ri je-cha'on roma ri Dios, man je-cha'on ta roma can utz ri yequi'en pa quic'aslen; reje' je-cha'on, xe roma ru-favor ri Dios. Xa ta je-cha'on roma ri utz ri yequi'en pa quic'aslen, manak ta ni'ix chi je-cha'on roma ri favor ri xu'on ri Dios chique.
ROM 11:7 Y re' nuk'alajij chakawech chi ri kawinak ri je-cha'on roma ri Dios xquiwil yan jun utzilaj c'aslen riq'uin ri Dios. Pero ri ch'aka chic kawinak ri man je-cha'on ta roma ri Dios, man quiri' ta, reje' xa xcowir cánima.
ROM 11:8 Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri Dios xuya' chique anche'l jun nimalaj waran. Romari' anche'l je moy quibanon y chuka' man yec'oxan ta. C'a quiri' quibanon cami. Quiri' nu'ij chupa ri tz'iban can.
ROM 11:9 Y ri David ru'in can chuka': Ri nima'k tak quiwa'in xtoc ta qui-trampa y xtoc ta anche'l ya'l ri yeka chupa. Ja' ta ri' ri xtitzako quichi y xtoc qui-castigo.
ROM 11:10 Xtik'okumer ta ri quiwech, chi quiri' man xquietzu'n ta; can luculic ta jumul quij xtiqui'en. Quiri' ri ru'in can ri David.
ROM 11:11 Y ronojel re' man nu'ij ta chi ri kawinak xquitupij cakan y xetzak jumul. Man quiri' ta. Ri Dios xe chi nuc'asoj pa cánima chi niquinimaj ta rutzij, xusuj chuka' chi yerucol ri winak man je israelitas ta.
ROM 11:12 Ri kawinak xquixutuj ri Dios, y romari' ri Dios xusuj ronojel ri ru-bendición chique ch'aka chic winak ri man je israelitas ta. Pero más q'uiy ri bendición ri xquiepe cuando ri kawinak israelitas xtiquinimaj.
ROM 11:13 Y c'o chuka' ri ninjo' nin-ij chique ri winak man je israelitas ta: Ren jin jun apóstol ri jin-takon-pe chique ri man je israelitas ta. Can ninya-wi ruk'ij ri nusamaj,
ROM 11:14 roma ninjo' ninc'asoj pa cánima ri nuwinak israelitas chi niquirayij ta yecolotaj; roma can niquitzu' ri nusamaj chiquicojol ri man je israelitas ta.
ROM 11:15 Roma ri ch'aka chic ri man je israelitas ta xc'ul quiwech roma ri Dios, y jare' ri xu'on ri Dios cuando xeruya' can ri nuwinak israelitas. Pero más ri bendición ri xquiepe cuando ri nuwinak xtiquinimaj ri Dios y raja' xtuc'ul-ka utz quiwech. C'ajari' xquiec'astaj y xtiquic'uaj jun c'ac'ac' c'aslen.
ROM 11:16 Ri israelitas can je-cha'on-wi. Y roma can je-cha'on ri ruc'amal (ruxe'), can je-cha'on chuka' ri ruk'a'. Can je anche'l ri na'ey tak pan ri niyo'x chech ri Dios. Roma ri na'ey tak pan ri niyo'x chech ri Dios, can je lok'olaj-wi, y quiri' chuka' ri ch'aka chic pan, roma junan xe'an riq'uin ri xeyo'x chech ri Dios.
ROM 11:17 Ri nuwinak israelitas can je anche'l ri che' rubinan olivo, can jabel ticon. Pero jec'o ruk'a' ri xejok'ix-e. Y rix ri man jix israelitas ta man jix ruk'a' ta ri che' ri', xa jix richi jun chic olivo ri man ticon ta, ri xa ruyon xel-pe. Pero xixyo'x parui' ri che' ri ticon y q'uiy bendición iwilon.
ROM 11:18 Pero man tinojij chi jix nimalaj tak winak y nikasaj quik'ij ri nuwinak ri xe'leses-e. Man utz ta niben quiri', roma iweta'n que man ja' ta ri ruk'a' ri che' ri quitz'amon ri ruc'amal (ruxe'), xa ja ri ruc'amal (ruxe') ri rutz'amon ri ruk'a' ri che'. Y rix xa jix ruk'a' ri che' y man jix ruc'amal (ruxe') ta.
ROM 11:19 Y xa juba' rix ninojij: Roj can utz kabanon roma jec'o ruk'a' ri che' ri xejok'ix-e, chi quiri' ja roj ri xojyo'x pa quiq'uiexel.
ROM 11:20 Pero ren nin-ij: Reje' roma man xquinimaj ta ri Dios, romari' xe'leses-e. Y rix xe roma iniman ri Dios jixc'o can pa quiq'uiexel. Romari' man utz ta ninojij chi jix nimalaj tak winak. Xa tixi'j-iwi'.
ROM 11:21 Roma iweta'n chi ri Dios man xerupokonaj ta ri nuwinak israelitas. Xa xerulesaj-e, más que reje' can je ruk'a-wi ri che' ri'. Xa quiri' xu'on quiq'uin reje', chuka' rix man xtujoyowaj ta iwech.
ROM 11:22 Can titemaj chi ri Dios yalan nojo'n, pero chuka' nuya' ruq'uiexel ri mac, y ri' ja ri castigo. Ri jec'o pa mac, raja' nuya' ri castigo chique. Chiwe rix ruyo'n ru-bendición, pero tiya' iwánima riq'uin. Roma xa man niya' ta iwánima riq'uin, rix chuka' xquixleses-e.
ROM 11:23 Y xa ri nuwinak niquinimaj, xquiejo'x chic roma ri Dios. Ri Dios can nitiquier yerojo' chic jun mej (bey).
ROM 11:24 Rix can jix anche'l ruk'a' jun olivo ri man xtic ta, xa ruyon xel-pe; pero xixleses-pe riq'uin ri che' ri' y xixyo'x parui' ri olivo ri can ticon-wi, más que man jix richi ta ri che' ri'. Y xa quiri' x-an chiwe rix, can más xti'an chique ri nuwinak israelitas, reje' can xquieyo'x chic jun mej (bey) parui' ri che' ri can ticon; roma reje' can je richi-wi ri che' ri'.
ROM 11:25 Wach'alal, ren ninjo' chi rix nina'ej ri c'aja' oc tuk'alajij ri Dios, chi quiri' man tina-ka chi jix nimalaj tak winak roma c'o ino'j (ina'oj). Ri nuwinak israelitas ri cowirinak cánima y man niquijo' ta niquinimaj ri Dios, quiri' xquiec'ue', c'a xquiecolotaj na ri man je israelitas ta.
ROM 11:26 C'ajari' xquiecolotaj conojel ri nuwinak israelitas. Anche'l nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri Jun ri nicolo, pa tenemit Sión xtipe-wi, y xtulesaj ri itzel tak no'j (na'oj) chiquicojol ru-familia can ri Jacob.
ROM 11:27 Y ren xtinlesaj quimac, roma jari' ri trato ri xin-en quiq'uin. Quiri' nu'ij ri Dios chupa ri tz'iban can.
ROM 11:28 Jec'o nuwinak israelitas itzel niquitzu' ri Dios, roma man quiniman ta ri utzilaj rutzij. Y roma man quiniman ta, ri Dios xuya' rutzij chiwe rix ri man jix israelitas ta. Pero ri Dios c'a yerojo' ri nuwinak, roma jerucha'on y roma chuka' ri ru'in chique ri ojer tak kati't-kamama' chi nuya'.
ROM 11:29 Roma cuando ri Dios nuya' jun ex, can man xtumaj ta chic; y cuando nroyoj ri rutenemit, can man xtujal ta chic rutzij.
ROM 11:30 Ojer can, rix ri man jix israelitas ta man xixniman ta che ri Dios. Pero cuando ri nuwinak israelitas xquiya' can ri Dios, raja' xa chiwe yan chic rix xuya-wi ri bendición.
ROM 11:31 Ri nuwinak man quiniman ta ri Dios cami, pero xtapon ri k'ij cuando ri Dios xtusuj chic jun mej (bey) ri ru-bendición chique, y reje' can xquiecolotaj, can anche'l xu'on chiwe rix.
ROM 11:32 Ri Dios can ruk'alajin chi conojel winak c'o quimac; can quiere' rubanon roma raja' nrojo' yerucol conojel.
ROM 11:33 Ri Dios can yalan-wi utz, can q'uiy-wi beyomel y no'j (na'oj) c'o riq'uin. Roj can man naka'an ta entender ri runo'j (runa'oj) y man naka'an ta entender ri nunojij.
ROM 11:34 Roma ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios nu'ij: ¿C'o como jun winak runa'en anchique nunojij ri Ajaf Dios? ¿O c'o como jun ri nitiquier nu'ij che ri Dios ri anchique utz chi nu'on?
ROM 11:35 ¿O c'o como jun winak ri nusipaj jun ex na'ey che ri Dios, y ri Dios c'ajari' xtuya-pe ruq'uiexel che? Man jun. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 11:36 Roma ja raja' ri xbano ronojel. Can riq'uin-wi raja' petenak ronojel. Y ronojel ri xeru'on, chi niquiya' ruk'ij. Can xtiyo'x ta ruk'ij ri Dios chi ronojel tiempo. Amén.
ROM 12:1 Wach'alal, ri Dios can nujoyowaj kawech. Romari' ninc'utuj favor chiwe chi can tijacha-iwi' pa ruk'a' ri Dios. Can anche'l ni'an chique ri chicop ri yesuj che ri Dios, quiri' chuka' tibana' rix, tiya' ri ic'aslen che ri Dios. Jun c'aslen ch'ajch'oj, anche'l ri nrojo' raja', jari' tiya' che, y quiri' rix can ketzij-wi chi niya' ruk'ij ri Dios.
ROM 12:2 Man titzeklebej quic'aslen ri winak ri man quiniman ta ri Dios. Xa can tiya' lugar che ri Dios chi nujal ri ino'j (ina'oj), chi quiri' can xtijalataj ri ic'aslen. Y xtina'ej anchique nrojo' ri Dios chi niben. Ri nrojo' raja' ja ri utz, ri nika chech y can jabel.
ROM 12:3 Ri Dios xu'on favor chue chi xiruya' chupa ri rusamaj. Romari' nin-ij chiwe chi'iwonojel: Man tiben chi jix nimalaj tak winak, roma man utz ta quiri' niben. Can titzu-ka-iwi' xa can ketzij iyo'n iwánima riq'uin ri Dios y niben ri samaj ri yo'n chiwe roma ri Dios. Roma konojel jalajoj rech kasamaj ruyo'n.
ROM 12:4 Can anche'l rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o rakan, c'o rech, pero man junan ta quisamaj.
ROM 12:5 Y quiri' chuka' roj ri kaniman ri Cristo, joj q'uiy y man junan ta kasamaj. Pero can junan jojc'o y nakato-ki' roma xe jun kabanon riq'uin ri Cristo.
ROM 12:6 Ri Dios ruyo'n jun kasamaj chikajunal roma yalan jojrojo', y ri samaj ri xrojo' raja', jari' ri xuya' chake. Romari', xa c'o ri nuk'alajij ri Dios chake, can kak'alajij chique ri ch'aka chic. Y kak'alajij xe ri ru'in ri Dios chake.
ROM 12:7 Xa jojtiquier yekato' ch'aka chic, quiekato'. Xa jojtiquier yekatijoj ch'aka chic, quiekatijoj.
ROM 12:8 Xa jojtiquier nakaya' ruchuk'a' cánima ch'aka chic, quiri' chuka' kabana'. Xa jojtiquier yekato' riq'uin mero, quiekato' riq'uin ronojel kánima. Xa ja roj ri joj-pa'l chiquiwech ri kach'alal, can katija' kak'ij chi utz naka'an che ri samaj ri'. Xa can jojtiquier yekato' ri winak, can kojquicot cuando naka'an quiri'.
ROM 12:9 Can tijo-iwi' chi'ijunal riq'uin ronojel iwánima. Tixutuj ri man utz ta y titzeklebej ri utz.
ROM 12:10 Iwach'alal iwi' roma iniman ri Cristo. Romari' can tijo-iwi' riq'uin ronojel iwánima y tibana' respetar iwi'.
ROM 12:11 Man quixk'oran, xa riq'uin ronojel iwánima tibana' rusamaj ri Ajaf.
ROM 12:12 Tiquicot ri iwánima roma iyoben ronojel ri runaban ri Dios chiwe. Tic'ue' i-paciencia chupa ri sufrimiento. Siempre tibana' orar.
ROM 12:13 Cuando jec'o lok'olaj tak kach'alal ri c'o nic'atzin chique, quie'ito'. Tisuju' qui-posada cuando niquijo' posada.
ROM 12:14 Ri winak ri itzel yetz'eto iwichi y niqui'en chiwe chi niben sufrir, tic'utuj che ri Dios chi quieru'ona' bendecir, y man tic'utuj chi tiyo'x ri castigo pa quiwi'.
ROM 12:15 Quixquicot quiq'uin ri yequicot, y quixok' quiq'uin ri ye'ok' roma yebison.
ROM 12:16 Junan iwánima tibana' y man tiben chi jix nimalaj tak winak, xa can junan iwech tibana' quiq'uin ri manak oc quik'ij y man tinojij chi yalan ino'j (ina'oj).
ROM 12:17 Xa c'o jun winak c'o itzel tak ex nu'on chiwe, man tiya' ruq'uiexel che. Can titija' ik'ij chi nic'uaj jun c'aslen utz chiquiwech ri winak, chi quiri' man jun itzel ni'ix chiwij.
ROM 12:18 Man tiben ayowal, can titija' ik'ij chi jabel nic'uaj-iwi' quiq'uin conojel chi nic'ue' uxlanen pa iwánima.
ROM 12:19 Rix ri yalan jixinjo', nin-ij chiwe: Xa jec'o ri yebano itzel tak ex chiwe, man tiya' ruq'uiexel chique. Xa tiya' pa ruk'a' ri Dios, roma ja raja' ri xtiyo'n ruq'uiexel chique roma ri niqui'en. Can anche'l ri nu'ij ri Dios chupa ri tz'iban can: Ja ren yibano castigar, y ja ren chuka' xquiyo'n ruq'uiexel chique ri niqui'en mac. Quiri' nu'ij ri Ajaf.
ROM 12:20 Y romari' ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Xa ninum rupa ri itzel jatrutzu', can taya' ruway, y xa nichaki'j ruchi', taya' ruq'uia', roma xa quiri' xta'an, raja' xtiq'uix roma ri itzel tak ex ri jerubanon. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 12:21 Man tiya' lugar chi jixch'acataj roma ri itzel tak ex ri ni'an chiwe. Rix ja ri utz tibana' y jari' ri xtich'acon chirij ri etzelal.
ROM 13:1 Can nic'atzin chi konojel jojniman chique ri autoridades. Roma conojel ri autoridades roma ri Dios jec'o, y ja raja' yoyo'n ri autoridad pa quik'a'.
ROM 13:2 Romari', xa man jojniman ta chique ri autoridades, can man utz ta, roma can riq'uin ri Dios naka'an-wi ayowal, roma can ja ri Dios yoyo'n ri autoridades. Y xa quiri' naka'an, kayon nakawoyoj ri castigo pa kawi'.
ROM 13:3 Jun autoridad man nuya' ta castigo pa quiwi' ri niqui'en ri utz, xe pa quiwi' ri je banoy itzel tak ex nuya-wi ri castigo. Can kabana' ri utz, chi quiri' man jun anchique nakac'ulumaj. Y xa ruyon utz naka'an, utz xkojtz'et coma ri autoridades.
ROM 13:4 Roma ja ri Dios jeruyo'n ri autoridades chi quiri' man jun anchique nakac'ulumaj. Pero xa naka'an ri man utz ta, kaxi'j-ki' chiquiwech, roma ja reje' xquieyo'n ri castigo pa kawi'. Can je-yo'n-wi roma ri Dios chi niquiya' castigo pa quiwi' ri je banoy itzel tak ex.
ROM 13:5 Romari' can nic'atzin chi jojniman chique ri autoridades, roma can quiri' nu'ij ri kánima chake y man xe ta roma man joj-an ta castigar.
ROM 13:6 Romari' quiekatojo' ri impuestos, roma ja ri Dios yoyo'n quisamaj ri autoridades, ri quisamaj reje' ja chi niqui'en gobernar k'ij-k'ij.
ROM 13:7 Can katojo' kac'as chique ri c'o kac'as quiq'uin. Katojo' ri mero ri nika pa kawi' roma ri samaj ri ye'an. Katojo' ri impuestos ri nic'atzin nakatoj. Ri winak c'o quik'ij, can kaya' quik'ij. Ri je nimalaj tak winak, can kabana' chique chi je nimalaj tak winak.
ROM 13:8 Man utz ta nic'ue' kac'as, xa can katojo', y can kajo-ki'. Roma xa yekajo' ri ch'aka chic, can k'alaj chi xka'an yan ronojel ri nu'ij chupa ru-ley ri Dios.
ROM 13:9 Ri ley ri' nu'ij: Rix achi'a' ri c'o iwaxayil, man tic'uaj-iwi' riq'uin jun chic ixok. Y chuka' rix ixoki' ri c'o iwachijil, man tic'uaj-iwi' riq'uin jun chic achi. Man quixcamisan. Man quixelak'. Man titz'uc tzij chirij jun chic winak. Man tirayij chi iwiq'uin ta rix c'o-wi ri c'o riq'uin jun chic. Y chuka' c'o ch'aka chic ex ri nu'ij ri ley. Pero c'o jun chic tzij ri numaj ronojel re'; ri tzij ri' nu'ij: Anche'l najo-ka-awi' ret, quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak.
ROM 13:10 Xa yekajo' ri winak, man jun itzel naka'an chique. Y xa can yekajo', can k'alaj chi xka'an yan ronojel ri nu'ij chupa ri ley.
ROM 13:11 Y ronojel ri xin-ij-ka, can chi kojc'astaj, roma keta'n chi xtapon yan ri k'ij cuando ri Cristo xkojrucol-e jumul chech ri mac. C'o yan k'ij kaniman-pe, y romari' jojtiquier naka'ij chi cami más nakaj chic jojc'o-wi che ri k'ij ri'.
ROM 13:12 Ri k'eku'm nik'ax yan, y nik'alajin yan pe ri sakil. Romari', xa c'a yeka'an ex chi ri k'eku'm, kaya' can. Nic'atzin chi ja ri sakil nakacusaj chi nakato-ki'.
ROM 13:13 Roj jojc'o chic chupa ri sakil, romari' can kac'uaj jun c'aslen utz. Man utz ta jojk'aber, ni man utz ta nik'ax rui' ri wa'in ri naka'an. Man utz ta chi ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' chi niqui'en mac; man jun itzel ex quiere' nrojo' chi naka'an. Man utz ta nic'ue-ka ayowal chikacojol y itzel nakatzu' jun roma utz c'o.
ROM 13:14 Nic'atzin chi xe jun naka'an riq'uin ri Ajaf Jesucristo, y man takanojij nakaya' lugar chique ri itzel tak ex ri yekarayij.
ROM 14:1 Ri kach'alal ri niquijo' yec'ue' kaq'uin, can utz nakac'ul quiwech, más que reje' man jani tiqui'en entender utz chi xe roma kayo'n kánima riq'uin ri Cristo jojcolotaj. Pero man takac'ul quiwech xe chi naka'an ayowal quiq'uin roma ri niquinojij.
ROM 14:2 Anche'l chirij ri ti'j, roj utz chakawech nakataj ronojel, pero ri kach'alal ri man jani tiqui'en entender utz chi xe roma kayo'n kánima riq'uin ri Cristo jojcolotaj, man niquijo' ta niquitaj ti'j.
ROM 14:3 Roj ri nakataj ronojel, man itzel quiekatzu' ri kach'alal ri man niquitaj ta ronojel. Y ri kach'alal ri' man tiqui'ij chi can man utz ta ri naka'an roj roma nakataj ronojel. Ri Dios jojruc'amon-ka konojel, xa nakataj o man nakataj ta ronojel.
ROM 14:4 Romari' man jun nitiquier nu'ij chirij jun chic kach'alal chi can man utz ta ri nu'on. Roma ri kach'alal xa rusamajel ri Ajaf. Y ja ri Ajaf ri ni'in xa utz ri nu'on o xa man utz ta. Y ri kach'alal ri' can man xtitzak ta, roma ja ri Ajaf ri nito'n richi.
ROM 14:5 Jec'o kach'alal niqui'ij chi jec'o k'ij ri yalan quikalen romari' niquichajij, y jec'o ch'aka chic niqui'ij chi ronojel k'ij xa je junan. Y romari' can utz kanojij chikajunal anchique naka'an.
ROM 14:6 Roma jec'o kach'alal c'o k'ij yequichajij, quiri' niqui'en roma reje' can niquijo' niquiya' ruk'ij ri Dios. Y ri man jun k'ij niquichajij, quiri' niqui'en roma niquiya' ruk'ij ri Dios chuka'. Ri kach'alal ri niquitaj ronojel, quiri' niqui'en chi niquiya' ruk'ij ri Dios; roma niquiya' matiox che. Y ri man niquitaj ta ronojel, quiri' niqui'en chi niquiya' ruk'ij ri Dios. Y reje' chuka' niquiya' matiox che ri Dios.
ROM 14:7 Cuando joj q'ues chech-ulef, can ja ri Cristo ri Kajaf, y quiri' chuka' cuando xkojcom. Romari' man joj kachi ta ka roj mismo.
ROM 14:8 Cuando joj q'ues chech-ulef, can richi raja' ri kac'aslen. Y quiri' chuka' cuando jojcom, can richi raja' ri kacamic. Romari' xa joj q'ues o jojcom-e, can joj richi ri Cristo.
ROM 14:9 Ri Cristo can xcom y xc'astaj chi xoc Kajaf. Ja raja' ri Kajaf roj ri c'a joj q'ues y Cajaf chuka' ri je caminak chic.
ROM 14:10 Romari', man utz ta naka'ij que man utz ta ri nu'on jun kach'alal; man itzel takatzu' chuka'. Man taka'an quiri', roma can konojel xkojapon chech ri Cristo chi koj-an juzgar.
ROM 14:11 Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri Ajaf nu'ij: Ja ren ri c'aslic Dios y can ketzij-wi ri nin-ij, chi conojel winak xquiexuquie' chinuech ren, y xtiqui'ij chi can ketzij-wi chi ja ren ri Dios. Quiri' ri tz'iban can.
ROM 14:12 Y romari' nakatzu' chi xtapon ri k'ij cuando chikajunal xtakajach cuenta che ri Dios roma ronojel ri kabanon.
ROM 14:13 Romari' man chic taka'ij chi can man utz ta ri nu'on jun kach'alal. Pa ruq'uiexel ri', xa katija' kak'ij chi quiri' man naka'an ta che jun kach'alal chi nitzak ta pa ruc'aslen o nu'on ta rumac.
ROM 14:14 Y roma ren xe jun nubanon riq'uin ri Ajaf Jesús, romari' can weta'n chi can man jun ri nitej xajan (xajam) chech ri Dios. Pero xa chech jun kach'alal c'o ri xajan (xajam) yetej, ri' xe chech raja' quiri' quibanon.
ROM 14:15 Y romari' roj ri nakataj ronojel, man taka'an che ri jun kach'alal ri man nutaj ta ronojel chi niyujtaj runo'j (runa'oj) y nitzak koma roj, roma ri Cristo can xcom chuka' roma ri kach'alal ri man nutaj ta ronojel. Y xa c'o jun ri xtitzak koma, can k'alaj chi roj man jojjo'n ta.
ROM 14:16 Chakawech roj ronojel utz, pero xa jec'o ch'aka ri ye'in chakij que man utz ta, can man taka'an.
ROM 14:17 Roma roj ri joj-an gobernar roma ri Dios, man jun anchique nu'on xa nakataj ronojel o man nakataj ta. Ri nic'atzin ja chi nakac'uaj jun chojmilaj c'aslen y nic'ue' uxlanen pa kánima y jojquicot pa kánima roma c'o ri Espíritu Santo kaq'uin.
ROM 14:18 Y xa c'o pa kac'aslen ronojel ri xin-ij yan ka, can k'alaj chi naka'an ri nrojo' ri Cristo y utz jojka chech ri Dios y chiquiwech ri winak chuka'.
ROM 14:19 Romari' katija' kak'ij chi quiri' man jun ayowal chikacojol, y chi nakato-ki' chuka' chi jojq'uiy chupa ri kac'aslen chech ri Dios.
ROM 14:20 Man takayuj rusamaj ri Dios roma ronojel ri yekataj. Can ketzij-wi chi ronojel utz yetej, pero xa c'o jun kach'alal ri nitzak roma xkataj jun ex chech, can man utz ta ri xka'an.
ROM 14:21 Man takataj ti'j coma ri kach'alal ri man niquitaj ta. Man takakum vino, ni man taka'an xabachique (xama'anchique) ex ri nu'on che jun kach'alal chi nu'on mac, nitzak pa ruc'aslen y nrojo' nuya' can ri Dios.
ROM 14:22 Xa roj keta'n chi chech ri Dios utz nakataj ronojel, man taka'ij chique conojel chi can tiquibana' quiri' chuka'. Y xa can utz-wi ronojel ri naka'an y ri kánima quiri' chuka' nu'ij chake, can kojquicot romari'.
ROM 14:23 Pero xa caca' kánima yekataj ronojel, man quiekataj; y xa yekataj, can mac-wi ri naka'an. Roma xabachique (xama'anchique) ri naka'an y xa caca' kac'u'x naka'an, can mac ri naka'an.
ROM 15:1 Roj ri can kayo'n kánima riq'uin ri Cristo, quiekacoch'o' ri kach'alal ri man jani tiqui'en entender utz ri rutzij ri Dios. Man taka'an xe ri nika chakawech roj.
ROM 15:2 Can kabana' ri nika chiquiwech ri ch'aka chic, chi quiri' c'o utz nuc'om-pe chique reje' y chuka' chi yeq'uiy chupa quic'aslen chech ri Dios.
ROM 15:3 Roma ri Cristo man xu'on ta xe ri xka chech raja'. Roma raja' can coma ch'aka chic xuk'axaj sufrimiento, anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri winak xquijo' chi chawij ta ret xequi'ij itzel tak tzij, pero xa chue ren xqui'ij-wi ri itzel tak tzij. Quiri' nu'ij ri Cristo che ri Dios.
ROM 15:4 Y ronojel rutzij ri Dios ri tz'iban ojer can, je-tz'iban can chi quiri' c'o nakatemaj. Chi nic'ue' ka-paciencia y chi nuya' ruchuk'a' kánima, chi nakayobej ri xtuya' ri Dios chake.
ROM 15:5 Ri Dios ri nuya' ka-paciencia y nuya' ruchuk'a' kánima, xtu'on ta chiwe chi can junan ta iwánima, y man jun ta ayowal chi'icojol. Quiri' chuka' xuc'ut can ri Cristo Jesús.
ROM 15:6 Y quiri', xe jun ta ibanon y xe ta jun ikul niben chi niya' ruk'ij ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
ROM 15:7 Y rix chi niya' ruk'ij ri Dios, tibana' anche'l xu'on ri Cristo; raja' xuc'on-ka iwech roma xixrojo'. Y can anche'l xu'on raja', quiri' chuka' tibana' rix; can tic'ulu-ka iwech chech ri Dios.
ROM 15:8 Quiri' nin-ij chiwe, roma ri Cristo xpe chi xojruto' konojel. Xpe chi xojruto' roj israelitas ri banon ri circuncisión chake, chi xuc'ut chakawech chi ri Dios can nu'on-wi ri ru'in. Can ja ri Cristo xc'amo-pe ri ru'in ri Dios chique ri ojer tak kati't-kamama' chi nuya'.
ROM 15:9 Y romari' ri man je israelitas ta niquiya' chuka' ruk'ij ri Dios roma ri favor ri rubanon chique. Anche'l ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Romari' junan quiq'uin ri winak ri man je israelitas ta xtinya' ak'ij, y xtinbixaj ri abi'.
ROM 15:10 Y rutzij ri Dios nu'ij chuka': Rix ri man jix israelitas ta, quixquicot junan quiq'uin ri israelitas, ri rutenemit ri Dios.
ROM 15:11 Y chuka' nu'ij: Tiya' ruk'ij ri Ajaf chi'iwonojel rix ri man jix israelitas ta. Conojel winak tiquiya' ruk'ij ri Dios. Quiri' nu'ij chupa rutzij ri Dios.
ROM 15:12 Y ri Isaías c'o chuka' ri rutz'iban; raja' ru'in can: C'o jun xtalex pa ru-familia ri Isaí y xtic'ue' chi nu'on gobernar pa quiwi' ri man je israelitas ta, y ri winak ri' can xtiquiyobej chi raja' xtuya' ri bendición chique. Quiri' ri rutz'iban can ri Isaías.
ROM 15:13 Ri Dios nu'on chake chi nakayobej ekal (akal) ri xtuya' raja' chake. Y ri ninrayij ren chiwe rix, ja chi ri Dios nunojisaj ta iwánima chi jixquicot ta jabel y nuxlan ta utz ri iwánima. Quiri' xtu'on chiwe roma can iniman raja'. Can xquixruto' riq'uin ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo, chi quiri' ekal (akal) niyobej-apo ri xtuya' ri Dios.
ROM 15:14 Wach'alal, weta'n chi can utz-wi ri ic'aslen. Weta'n chuka' chi can jix-nojinak riq'uin no'j (na'oj) y romari' jixtiquier niya' ruchuk'a' iwánima y nipaxabaj-iwi'.
ROM 15:15 Pero c'o chuka' ch'aka chic ex ri nic'atzin chi ninnataj-e chiwe, y can manak xinxi'j-wi' chi xintz'ibaj-e chupa ri carta re'. Nintz'ibaj-e chiwe, roma ri Dios xu'on ri favor chue,
ROM 15:16 chi xinoc rusamajel ri Jesucristo chi nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri winak ri man je israelitas ta, chi quiri' reje' niquijach quic'aslen che ri Dios, roma ri nusamaj ren. Y reje' can yeka-wi chech ri Dios, roma ri Espíritu Santo nu'on ch'ajch'oj che quic'aslen.
ROM 15:17 Ri Cristo Jesús c'o wiq'uin, y romari' ren yalan yiquicot riq'uin ri samaj ri yo'n chue roma ri Dios.
ROM 15:18 Ren man yitiquier ta yich'o'n, xa man ta ri nusamaj ri nintzijoj chiwe. Y chi nubanon ri samaj re', can ja ri Cristo ri ucusayon wichi. Y romari' je q'uiy chique ri winak ri man je israelitas ta ri yeniman richi. Niquinimaj roma niquic'oxaj ri utzilaj rutzij ri Dios ri nintzijoj chique y chuka' niquitzu' ri nubanon;
ROM 15:19 y yequitzu' chuka' ri milagros ri yenben. Ri Espíritu Santo can nuya-wi wuchuk'a' chi yenben nimalaj tak milagros ri yek'alajin chi can ketzij chi ja rutzij ri Dios ri nintzijoj. Ren xintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios pa Jerusalem y pa ch'aka chic tenemit, y chuka' c'a pa Ilírico. Can ronojel lugar re' xintzijoj yan ri utzilaj rutzij ri Cristo.
ROM 15:20 Quiere' nin-en roma can ninjo' nink'alajij ri utzilaj rutzij ri Cristo pa tak lugar anchi' man quieta'n ta ri winak chi can nic'atzin niquinimaj ri Cristo, y man anchi' ta xapon yan rutzijol coma ch'aka chic kach'alal.
ROM 15:21 Y cuando quiere' nin-en, can nibanataj ri nu'ij chupa rutzij ri Dios: Ri winak ri man jun mej (bey) quic'oxan jun ex chirij ri Cristo, can xtiquic'oxaj-wi; y ri winak ri man jun ex tzijon chique chirij raja', can xtiqui'en entender. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
ROM 15:22 Y yalan ninjo' nintzijoj rutzij ri Dios chique ri man jun mej (bey) quic'oxan rutzij raja', romari' man jin-tiquirinak ta jin-aponinak iwiq'uin.
ROM 15:23 Pero cami roma xinq'uis yan ri nusamaj pa tak tenemit ri xinnataj yan ka chiwe, ninjo' yinapon iwiq'uin rix, roma q'uiy yan juna' nurayin-pe yinapon iwiq'uin. Cami nunojin yik'ax iwiq'uin cuando xquibe pa rech-ulef España. Ninjo' yic'ue' jun jani' k'ij iwiq'uin y xquiquicot ta iwoma rix. Y chuka' ninjo' chi rix niya' ta ri nic'atzin chue chi nubey.
ROM 15:25 Pero cami yibe pa Jerusalem chi nenjacha' jun ofrenda chique ri lok'olaj tak kach'alal chiri'.
ROM 15:26 Roma ri kach'alal ri man je israelitas ta aj-Macedonia y aj-Acaya, xalex pa cánima chi yequito' ri lok'olaj tak kach'alal aj-Jerusalem ri manak quibeyomal.
ROM 15:27 Niquijo' yequito'. Y yalan utz quiri' niqui'en, roma jojtiquier naka'ij chi c'o quic'as quiq'uin ri israelitas. Roma ja ri israelitas ri xetzijon rutzij ri Dios chique, y romari' utz chi reje' yequito' juba' ri israelitas chuka'.
ROM 15:28 Y cuando nujachon chic can ri niquitak-e reje' chuij, xquibe pa rech-ulef España y ja' xquik'ax iwiq'uin.
ROM 15:29 Y ren weta'n chi cuando xquinapon iwiq'uin, can nim-wi ri bendición xtiwil wiq'uin roma ri utzilaj rutzij ri Cristo ri xtintzijoj chiwe.
ROM 15:30 Wach'alal, ja ri Jesucristo ri Kajaf, y ri Espíritu Santo nu'on chake chi roj jojjo'n. Romari' ninc'utuj favor chiwe chi riq'uin ronojel iwánima tibana' orar pa nuwi'. Ren nin-en orar, y quiri' ninjo' chi niben rix.
ROM 15:31 Tic'utuj che ri Dios chi quiri' man yika ta pa quik'a' ri winak ri man quiniman ta ri Jesucristo ri jec'o pa Judea. Y chuka' tic'utuj che, chi quiri' ri lok'olaj tak kach'alal ri je aj-Jerusalem, ri tenemit ri c'o pa Judea, can xtika ta chiquiwech ri xtinjach can chique.
ROM 15:32 Y quiri' xtiquicot ta ri wánima cuando xquinapon iwiq'uin, xa quiri' nrojo' ri Dios, y xquinuxlan ta juba' iwiq'uin.
ROM 15:33 Ri Dios nuya' uxlanen pa kánima. Y ri ninrayij ren chiwe rix, ja chi can chi'iwonojel nic'ue' ta ri Dios iwiq'uin. Amén.
ROM 16:1 Ri kach'alal Febe napon iwiq'uin; raja' jun ixok rusamajel ri Dios chiquicojol ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa Cencrea.
ROM 16:2 Romari' utz tic'ama-ka rech. Quiri' nic'atzin niben rix lok'olaj tak kach'alal ri xe jun ibanon riq'uin ri Ajaf. Can tito' ri kach'alal Febe riq'uin ri nic'atzin che; roma raja' je q'uiy jeruto'n y quiri' chuka' rubanon wiq'uin ren.
ROM 16:3 Nintak-e ruxnakil-quiwech ri kach'alal Priscila y Aquila, ri junan xojsamaj quiq'uin pa rusamaj ri Cristo Jesús.
ROM 16:4 Reje' juba' ta chic xecom roma xinquicol ren chech ri camic. Ren ninya' matiox chique romari'. Quiri' chuka' conojel ri kach'alal ri man je israelitas ta ri je richi conojel iglesias, can niquiya' matiox chique.
ROM 16:5 Y nintak-e chuka' ruxnakil-quiwech ri kach'alal ri niquimol-qui' pa cocho ri ca'i' kach'alal ri'. Y chuka' nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Epeneto. Ren yalan ninjo' raja', ja raja' ri na'ey xunimaj ri Cristo pa Acaya.
ROM 16:6 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal María. Raja' yalan nisamaj chi'icojol.
ROM 16:7 Nintak-e chuka' ruxnakil-quiwech ri kach'alal Andrónico y Junias, ri je nuwinakil, ri junan xojc'ue' quiq'uin pa cárcel. Q'uiy yan juna' tiquinimaj ri Cristo. Reje' quiniman yan cuando ren c'a man jani rutzijol tinnimaj. Y reje' can jabel-wi je-tz'eton coma ri ch'aka chic apóstoles.
ROM 16:8 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Amplias. Ren yalan ninjo' raja', roma raja' can runiman ri Ajaf chuka'.
ROM 16:9 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Urbano. Riq'uin raja' junan xojsamaj pa rusamaj ri Cristo Jesús. Y nintak-e chuka' ruxnakil-rech ri kach'alal Estaquis, ri can yalan ninjo'.
ROM 16:10 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Apeles. Raja' can ruk'alajin chi ruyo'n ránima riq'uin ri Cristo. Nintak-e ruxnakil-quiwech ri kach'alal ri je ru-familia ri Aristóbulo.
ROM 16:11 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Herodión, ri nuwinakil. Nintak-e ruxnakil-quiwech ru-familia ri Narciso, ri xe jun quibanon riq'uin ri Ajaf.
ROM 16:12 Nintak-e ruxnakil-quiwech ri kach'alal Trifena y Trifosa, ri je rusamajel ri Ajaf. Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Pérsida, ri can c'o pa wánima. Raja' yalan samajinak pa rusamaj ri Ajaf.
ROM 16:13 Nintak-e ruxnakil-rech ri kach'alal Rufo. Raja' chuka' cha'on roma ri Ajaf. Y nintak-e chuka' ruxnakil-rech ri rute' raja', ri can anche'l chuka' nte' ren.
ROM 16:14 Nintak-e ruxnakil-quiwech ri kach'alal Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes y chuka' chique ri kach'alal ri jec'o quiq'uin.
ROM 16:15 Nintak-e ruxnakil-quiwech ri kach'alal Filólogo, ri Julia, ri Nereo y ri rana', ri Olimpas y ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o quiq'uin.
ROM 16:16 Y chuka' nin-ij chiwe chi tiya' ruxnakil-iwech y titz'ubaj-iwi' chi'iwonojel pa rubi' ri Ajaf Dios. Conojel kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Cristo, niquitak-e ruxnakil-iwech.
ROM 16:17 Wach'alal, ninchelebej chiwe chi tibana' cuenta iwi', roma jec'o winak ri yequijach quiwech ri kach'alal, y roma quiri' niqui'en, ri kach'alal ca'i' quiwech niqui'en-ka y yetzak pa quic'aslen. Roma reje' jun-wi chic ex ri niquic'ut y can itzel yech'o'n chirij ri ketzij ri ic'uan rix. Ri winak ri yebano quiri' man quie'itzeklebej, man tic'uaj-iwi' quiq'uin.
ROM 16:18 Roma reje' man ja' ta rusamaj ri Kajaf Jesucristo niqui'en, xa ja ri niquijo' reje' ri niqui'en. Reje' can anche'l jabel tak tzij ri yequi'ij y romari' yalan utz niquic'oxaj ri kach'alal ri man niquinojij ta utz anchique rubeyal ri tzij, y ch'anin ye'an engañar.
ROM 16:19 Conojel quieta'n chic chi rix can jixniman-wi che ri Dios, y ren yalan yiquicot romari'. Pero chuka' ninjo' chi tic'ue' ino'j (ina'oj) chi niben ri utz y man tiben chic ri itzel tak ex.
ROM 16:20 Y ri Dios ri niyo'n uxlanen pa kánima, xtibano chiwe chi ch'anin yan nixak' jumul ri Satanás. Ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin.
ROM 16:21 Ri kach'alal Timoteo nutak-e ruxnakil-iwech, joj ca'i' jojc'o pa rusamaj ri Dios. Niquitak-e chuka' ruxnakil-iwech ri kach'alal Lucio, ri Jasón y ri Sosípater; reje' can je nuwinakil.
ROM 16:22 Y ren Tercio, ri nintz'ibaj-e rutzij ri kach'alal Pablo, nintak-e ruxnakil-iwech. Ren xe jun chuka' nubanon riq'uin ri Ajaf.
ROM 16:23 Ri kach'alal Gayo nutak-e ruxnakil-iwech. Cami pa rocho raja' jinc'o-wi, y we' chuka' yepe-wi conojel kach'alal. Ri kach'alal Erasto nutak-e ruxnakil-iwech. Ja raja' ri tesorero chi ri tenemit re'. Y quiri' chuka' nutak-e ruxnakil-iwech ri kach'alal Cuarto.
ROM 16:24 Y ja' ta ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
ROM 16:25 Kaya' ruk'ij ri Dios. Roma xe raja' ri nitiquier nu'on chiwe chi niya' más ruchuk'a' iwánima riq'uin. Quiri' nu'ij ri utzilaj rutzij ri Jesucristo ri nintzijoj ren. Ri tzij re' can man k'alajin ta roma ri Dios, xa c'a chupa ri tiempo re' xuk'alajij jabel.
ROM 16:26 Cami xk'alajix yan, y romari' naka'an entender ri je-tz'iban can coma ri xek'alajin rutzij ri Dios ri xec'ue' ojer can. Ri Dios ri can c'o-wi chi ronojel tiempo, ru'in can chi titzijos chique conojel winak, y jari' ri najin cami, chi quiri' tiquiya' cánima riq'uin raja' y quieniman che.
ROM 16:27 Xe jun Dios c'o y riq'uin raja' c'o-wi ronojel no'j (na'oj). Kaya' ruk'ij raja' chi ronojel tiempo. Xe roma ri Jesucristo jojtiquier nakaya' ruk'ij ri Dios. Amén.
1CO 1:1 Ren Pablo, jin ru-apóstol ri Jesucristo; y ja ri Dios xwoyon wichi chi xinoc apóstol, roma jari' nrojo' raja'. Y c'o wiq'uin ri kach'alal Sóstenes,
1CO 1:2 cuando nintak-e ri carta re' chiwe rix kach'alal ri jixc'o pa tenemit Corinto, ri nimol-iwi' pa rubi' ri Dios; ri can ch'ajch'oj chic ri ic'aslen roma ri Cristo Jesús. Rix wach'alal xixwoyox roma ri Dios chi xixoc lok'olaj tak ralc'ual raja', anche'l xu'on quiq'uin ri ch'aka chic ri niquiya' ruk'ij ri Kajaf Jesucristo pa ch'aka chic tenemit. Can ja raja' ri Kajaf konojel roj ri kaniman chic.
1CO 1:3 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
1CO 1:4 Ren siempre ninya' matiox che ri Dios iwoma rix, roma ri bendición ri ruyo'n chiwe. Xe roma ri Cristo Jesús yo'n ri bendición ri' chiwe.
1CO 1:5 Can ja-wi raja' xbano chiwe chi jix beyom, roma can q'uiy ino'j (ina'oj) xuya' y xu'on chiwe chi can jabel rubixic niben che ri iweta'n.
1CO 1:6 Can anche'l-wi ri xtzijos chiwe chi xtiwil ri bendición roma ri Cristo, can quiri-wi xbanataj, roma cami can k'alaj pa ic'aslen.
1CO 1:7 Y roma iwilon ri bendición ri nuya' ri Cristo, can ronojel c'o chic iwiq'uin, xe chic iyoben ri k'ij cuando ri Kajaf Jesucristo xtipe chic jun mej (bey).
1CO 1:8 Y ri Kajaf Jesucristo can xquixruto-wi chupa ri ic'aslen, chi quiri' man jun ta mac nilitaj pa ic'aslen cuando xtapon ri k'ij chi raja' xtitzolaj chic pe.
1CO 1:9 Ri Dios can yeru'on-wi ronojel ri jeru'in. Can xquixruto-wi. Ja raja' ri xwoyon iwichi chi xe jun niben riq'uin ri Kajaf Jesucristo ri Ralc'ual raja'.
1CO 1:10 Wach'alal, pa rubi' ri Kajaf Jesucristo ninc'utuj favor chiwe chi junan iwánima tibana'. Man quiepe itzel tak no'j (na'oj) iwiq'uin chi nijachala-ka-iwi'. Xa junan quixnojin y junan ta ri nina' pa iwánima.
1CO 1:11 Roma xtzijos chue coma ri ru-familia ri ixok rubinan Cloé, chi rix wach'alal c'o ayowal chi'icojol.
1CO 1:12 Reje' xquitzijoj chue chi rix ijachalo'n-iwi', jec'o ye'in: Ren nutzekleben ri Pablo; jec'o ri ye'in: Ren nutzekleben ri Apolos; jec'o ye'in: Ren nutzekleben Pedro, y jec'o ri ye'in: Ren nutzekleben ri Cristo.
1CO 1:13 Can chi'iwonojel jix richi ri Cristo, roma raja' man rujachon ta ri'. Ja ri Cristo xcamises chech ri cruz iwoma, y man ja' ta ren Pablo. Y rix can richi-wi nitzeklebej ri Cristo xix-an bautizar, y man richi ta yinitzeklebej ren.
1CO 1:14 Y matiox che ri Dios roma chi'icojol rix xe ri kach'alal Crispo y ri kach'alal Gayo ri xenben bautizar.
1CO 1:15 Romari' rix can man jixtiquier ta ni'ij chi ja ren ri utz yinitzeklebej, roma man ja' ta ren xibano bautizar iwichi.
1CO 1:16 Chuka' xin-en bautizar ri kach'alal Estéfanas y ri ru-familia. Y man noka ta pa nuwi' xa jec'o ch'aka chic ri xenben bautizar. Xe ri' ri yeloka pa nuwi' cami.
1CO 1:17 Ri Cristo xiruya' pa rusamaj, pero man richi ta nin-en bautizar; raja' xiruya' pa rusamaj chi nintzijoj ri utzilaj rutzij. Y cuando nintzijoj ri tzij ri', man nincusaj ta no'j (na'oj) richi ri rech-ulef, ni jabel tak tzij. Roma ninjo' chi k'alaj chi ja ri rucamic ri Cristo chech cruz ri c'o ruchuk'a' y man ja' ta ri nutzij ren.
1CO 1:18 Y ri rutzijoxic ri rucamic ri Cristo chech ri cruz, can yalan-wi ruchuk'a' chakawech roj ri can jojcolotaj-wi. Y jari' ri nucusaj ri Dios chi yerucol conojel ri niquinimaj rubi'. Pero chiquiwech ri winak ri xa pa k'ak' yebe'apon-wi, ri rutzijoxic ri rucamic ri Cristo chech ri cruz, xa can man jun nic'atzin-wi.
1CO 1:19 Y chiquij reje', ri Dios ru'in can: Ren xtin-en chique ri winak ri yalan quino'j (quina'oj) chech-ulef chi can xquiesatz (xquiesach). Y chuka' chique ri q'uiy quieta'n, xtin-en chique chi can man jun nic'atzin-wi ronojel ri quieta'n. Quiri' ri tz'iban can.
1CO 1:20 Can man jun yec'atzin-wi ri aj-no'j (aj-na'oj) o ri maestros israelitas y ri man israelitas ta. Can man jun chuka' yec'atzin-wi ri can jabel rubixic niqui'en che ri quino'j (quina'oj) ri winak ri jec'o chech-ulef ri tiempo re'. Roma ri Dios man jun rakalen rubanon che ri no'j (na'oj) ri'.
1CO 1:21 Ri Dios can reta'n-wi ri nu'on, romari' man xucha' ta ri quino'j (quina'oj) ri winak ri jec'o chech-ulef chi quiri' riq'uin ta ri' niquitemaj rech raja'. Ri Dios xunojij chi ja ri rucamic ri Cristo titzijos chi yecolotaj ri winak ri niquinimaj raja'. Quiri' xunojij ri Dios, más que chiquiwech ri winak man jun nic'atzin-wi.
1CO 1:22 Chiquiwech ri nuwinak israelitas man jun nic'atzin-wi, roma reje' niquijo' chi ri Dios nu'on ta jun milagro chi tuk'alajij ri ruchuk'a'. Y chiquiwech ri man je israelitas ta, can man jun-wi nic'atzin chuka', roma reje' xe ri quino'j (quina'oj) we' chech-ulef niquicanoj.
1CO 1:23 Y roj ja ri Cristo ri xcamises chech ri cruz ri nakatzijoj. Y ri' xa nu'on chique ri nuwinak israelitas chi yetzak pa quic'aslen roma man utz ta niquic'oxaj, y chiquiwech ri man je israelitas ta man jun nic'atzin-wi.
1CO 1:24 Pero roj ri xojwoyox roma ri Dios chi xojcolotaj, israelitas y man israelitas ta, can keta'n chi ja ri Cristo ri ruchuk'a' y runo'j (runa'oj) ri Dios.
1CO 1:25 Y can ketzij-wi chi ri runo'j (runa'oj) ri Dios can nim-wi, roma ri no'j (na'oj) ri más co'l ri c'o riq'uin raja' can más-wi nim chech ri c'o riq'uin jun winak, más que can q'uiy ta runo'j (runa'oj). Y quiri' chuka' ri uchuk'a' ri más co'l richi ri Dios, can yalan nim que chech ri uchuk'a' más nim ri c'o riq'uin jun winak.
1CO 1:26 Y titzu-ka-iwi' rix wach'alal; rix xixwoyox chuka' roma ri Dios chi xixcolotaj, más que man jix q'uiy ta ri c'o ino'j (ina'oj) chiquiwech ri winak. Man jix q'uiy ta ri c'o uchuk'a' pa ik'a'. Y man jix q'uiy ta chuka' ri c'o ik'ij.
1CO 1:27 Pero man roma ta ri' ri Dios xixrucha', más que ni'ix chiwe coma ri winak ri man quiniman ta raja', chi can manak ino'j (ina'oj). Pero ri Dios can xixrucha-wi, chi nik'alajin chi ri quino'j (quina'oj) ri winak chech-ulef xa man jun nic'atzin-wi. Y rix ri ni'ix chiwe coma ri winak ri man quiniman ta ri Dios que man jun iwuchuk'a', ri Dios xixrucha'. Quiri' xu'on chi nik'alajin chi ri uchuk'a' richi ri rech-ulef xa man jun nic'atzin-wi.
1CO 1:28 Y rix ri manak ik'ij y itzel jixtz'et coma ri winak ri man quiniman ta ri Dios, can ja ri Dios ri xixrucha'. Y quiri' chuka' rix ri ni'ix chiwe chi xa man jun iwakalen, ri Dios xixrucha'. Quiri' xu'on chi nik'alajin chi ri c'o yalan quik'ij we' chech-ulef, xa man jun yec'atzin-wi.
1CO 1:29 Y quiri' xu'on ri Dios chi quiri' man jun winak nitiquier nuya-ka ruk'ij ruyon y nu'ij ta chi ri Dios man jun nic'atzin-wi che.
1CO 1:30 Pero ri Dios xu'on chake roj chi xe jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús. Can xk'alajin-wi runo'j (runa'oj) ri Dios chakawech roj roma ri Cristo. Ri Dios can xu'on-wi chi roma ri Cristo man jun kamac nakakalej chech. Y roma chuka' ri Cristo xch'ajch'ojir ri kac'aslen y xojcolotaj.
1CO 1:31 Romari' xe raja' nic'atzin nakaya' ruk'ij. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Cuando jun nrojo' nuya-ka ruk'ij, toka pa ruwi' chi xe ri Ajaf ri utz niyo'x ruk'ij.
1CO 2:1 Wach'alal, cuando xinapon iwiq'uin, man xencusaj ta quino'j (quina'oj) ri winak ri jec'o chech-ulef chi xintzijoj rutzij ri Dios chiwe, ni manak xencusaj chuka' nimalaj tak tzij.
1CO 2:2 Roma ren can nu'in-wi pa wánima, chi cuando xquinapon iwiq'uin, can xe ri Jesucristo y ri rucamic chech ri cruz ri xtintzijoj chiwe.
1CO 2:3 Y cuando xic'ue' iwiq'uin, xinna' chi nuyon ren man jun anchique yitiquier nin-en. Xa yalan xinxi'j-wi', can xinna' chi anche'l man yitiquier ta nin-en ri samaj anche'l nrojo' ri Dios. Y romari' can xibarbot.
1CO 2:4 Y cuando xintzijoj rutzij ri Dios chiwe, can man xencusaj ta quino'j (quina'oj) winak chi quiri' xininimaj ta, ni man xencusaj ta nimalaj tak tzij, xa can ja ri Espíritu Santo y ri ruchuk'a' ri Dios ri xbano chiwe chi xininimaj.
1CO 2:5 Chi quiri' cuando rix xinimaj rutzij ri Dios, can k'alaj-wi chi ja ri ruchuk'a' ri Dios ri xbano quiri' chiwe y man quino'j (quina'oj) ta winak.
1CO 2:6 Y más que quiri', roj can c'o-wi no'j (na'oj) nakac'ut chiquiwech ri kach'alal ri can q'uiyinak yan quic'aslen chech ri Dios. Pero ri nakac'ut chiquiwech man richi ta ri rech-ulef, ni man quichi ta ri niqui'en gobernar ri jec'o chech-ulef, roma reje' xa yeq'uis.
1CO 2:7 Ri no'j (na'oj) ri nakac'ut roj chiquiwech ri kach'alal, ja ri runo'j (runa'oj) ri Dios ri man k'alajin ta pe utz y c'aja' pa ka-tiempo roj xk'alajix-pe. Can xk'alajix chakawech anchique runojin-pe ri Dios. Ri Dios c'a man jani tu'on ri rech-ulef cuando xunojij yan pe chi jojbec'ue' chicaj riq'uin raja' y nic'ue' kak'ij riq'uin.
1CO 2:8 Ri winak ri c'o quik'ij chech-ulef man niqui'en ta entender ri runojin-pe ri Dios. Roma xa ta xqui'en entender, xquitemaj ta rech ri Cristo ri Ajaf, ri can c'o ruk'ij, y manak ta xquicamisaj chech cruz.
1CO 2:9 Can anche'l ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri Dios c'o runaban y xtuya' chique ri yejo'n richi. Y ri' man jun tz'eteyon, y chuka' can man jun ac'axayon ni runojin ta juba'.
1CO 2:10 Pero roj roma ri Espíritu Santo ri rutakon-pe ri Dios, romari' xkatemaj. Y ri Espíritu Santo can reta'n-wi ronojel; reta'n hasta ri nimalaj tak ex ri yerunojij ri Dios.
1CO 2:11 ¿C'o como jun winak nitiquier nuna'ej anchique yerunojij jun chic winak? Man jun. Xe ri ru-espíritu raja' etamayon anchique ri yerunojij. Y quiri' chuka' man jun nina'en anchique yerunojij ri Dios, xe ri ru-Espíritu raja'.
1CO 2:12 Y roj ja ri Espíritu ri' ri yo'n chake, ri petenak riq'uin ri Dios, y man ja' ta ri espíritu richi ri rech-ulef. Y re' chi nakana'ej ronojel ri anchique nuya-pe ri Dios chake.
1CO 2:13 Y cuando naka'ij ronojel re' chique ri kach'alal ri can je-uc'uan-wi roma ri Espíritu Santo, man yekacusaj ta tzij ri je-petenak riq'uin runo'j (runa'oj) jun winak. Xa can yekacusaj tzij ri je-petenak riq'uin ri Espíritu Santo, chi yeka'ij ri yeruc'ut raja' chakawech.
1CO 2:14 Ri winak ri manak ri ru-Espíritu ri Dios quiq'uin, man niquic'on ta ri petenak riq'uin ri Espíritu ri'. Roma chiquiwech reje' can man jun nic'atzin-wi, y man niqui'en ta entender. Roma xe ri c'o ri Espíritu Santo quiq'uin, niqui'en entender y quieta'n chi c'o rakalen ri petenak riq'uin ri Espíritu ri'.
1CO 2:15 Roj ri joj-uc'uan roma ri Espíritu Santo jojtiquier naka'ij ri anchique c'o rakalen y anchique ri man jun rakalen. Y man jun xti'in chi ri naka'an man utz ta.
1CO 2:16 Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: ¿C'o como jun winak ri reta'n anchique nunojij ri Ajaf Dios? ¿O c'o como jun winak ri nitiquier nu'ij che raja' anchique nic'atzin nu'on? Pero roj ri joj-uc'uan roma ri Espíritu Santo, c'o chic runo'j (runa'oj) ri Cristo kaq'uin.
1CO 3:1 Wach'alal, cuando xic'ue' iwiq'uin, ren xintzu' chi ri ic'aslen man uc'uan ta roma ri Espíritu Santo. Xa ja ri nirayij rix ri niben y man jix-q'uiyinak ta chupa rutzij ri Cristo, xa c'a jix anche'l ac'uala'. Y romari' c'o tzij ri xinjo' xin-ij chiwe, pero man xin-ij ta.
1CO 3:2 Xe ri tzij ri man cuesta ta ri xin-ij chiwe, roma man jixtiquier ta niben entender ri ninjo' ninc'ut chiwech. Jix anche'l ac'uala' ri c'a yetz'uman (yeme') y man yetiquier ta niquitaj wey, c'a quiri' ibanon rix.
1CO 3:3 Rix xa ja ri nirayij xa jari' ri niben. Can man utz ta nitzu' jun winak ri utz c'o. C'o ayowal chi'icojol. Ijachalo'n-iwi'. Xa can k'alaj chi ja ri nirayij rix ri niben. Ri ic'aslen xa can junan riq'uin ri quic'aslen ri winak ri manak ri Espíritu Santo quiq'uin.
1CO 3:4 Rix xa ijachalo'n-iwi'. Jec'o ri ye'in: Ren nutzekleben ri Pablo, y jec'o ri ye'in: Ren nutzekleben ri Apolos. K'alaj chi ja ri nirayij rix ri niben y man jun k'alaj chi ijalon ic'aslen.
1CO 3:5 ¿Anchique como ri kach'alal Apolos, y jin anchique como ren Pablo? Roj man joj Dios ta, roj joj rusamajel raja'. Raja' ruyo'n jun kasamaj chikajunal. Ri Ajaf Dios xucha' ri Apolos y xirucha' chuka' ren Pablo chi xkatzijoj rutzij chiwe, y romari' xinimaj.
1CO 3:6 Ren xintic rutzij ri Dios pa iwánima. Ri kach'alal Apolos xusamajij ri tzij ri'. Pero ja ri Dios ri xbano chi xq'uiy pa tak ic'aslen.
1CO 3:7 Romari' ja ri Dios ri c'o rakalen, roma ja raja' xbano chi xq'uiy rutzij pa iwánima; ren xe xintic ri rutzij pa iwánima y man jun chic anchique xin-en. Y quiri' chuka' ri kach'alal ri xsamajin ri tzij ri', xe ri' xu'on chuka'.
1CO 3:8 Ren xintic rutzij ri Dios pa iwánima, y ri kach'alal Apolos xusamajij ri tzij ri'. Can joj junan chi joj ca'i', y chi joj ca'i' xtiyo'x ruq'uiexel chake roma ri samaj ri xka'an.
1CO 3:9 Roma junan jojc'o pa rusamaj ri Dios, y rix jix anche'l jun rulef ri Dios ri nisamajis roma raja'. Rix chuka' jix anche'l jun jay ri nu'on ri Dios.
1CO 3:10 Ri Dios xu'on favor chue chi xiruya' chupa rusamaj. Romari' xinoc anche'l jun utzilaj banoy-jay. Y cuando xintzijoj rutzij ri Dios chiwe, can anche'l ja' xinya-ka ri abaj chi ri cimiento. Pero man ja' ta ren yipoban-e ri jay. Xa jec'o ch'aka chic ri xquiepoban ri jay. Y conojel ri xquiesamaj chi niquipoba' ri jay, can tiquitzu' utz chi quiri' jabel niqui'en che.
1CO 3:11 Ri jay c'o chic ri ru-cimiento yo'n, y ri' ja ri Jesucristo. Y can man jun chic xtitiquier xtiyo'n jun chic cimiento.
1CO 3:12 Jec'o ri can oro xtiquicusaj parui' ri cimiento ri' chi niqui'en ri jay; jec'o xtiquicusaj plata; y jec'o xquiequicusaj ch'aka chic abaj ri can yalan quikalen. Y jec'o ch'aka chic xa che', q'uim y k'ayis xtiquicusaj.
1CO 3:13 Y xtapon ri k'ij cuando xtik'alajin-pe ri kasamaj chikajunal xa utz o man utz ta, roma xtitojtobex che k'ak'.
1CO 3:14 Y xa ri jay ri xkapoba' parui' ri cimiento xtucoch' ri k'ak' y man xtic'at ta, roj xtiyo'x ruq'uiexel chake roma ri samaj ri xka'an.
1CO 3:15 Pero xa xtic'at ri jay ri xkapoba', man jun ruq'uiexel xtitzoles chake. Roj xkojcolotaj, pero ri samaj ri xka'an xtic'at.
1CO 3:16 ¿Man iweta'n ta c'a chi jix rocho ri Dios? ¿Man iweta'n ta c'a chi ri ru-Espíritu Santo ri Dios c'o iwiq'uin?
1CO 3:17 Xa c'o jun ri nuwulij-ka (nuwulaj-ka) ri rocho ri Dios, ri Dios xtuya' nimalaj castigo pa ruwi' ri nibano quiri'. Roma ri rocho ri Dios can lok'olaj-wi, y ri jay ri' ja rix.
1CO 3:18 Man tiben engañar iwi', xa c'o jun chi'icojol ri nuna' chi c'o q'uiy runo'j (runa'oj) chech-ulef, man tuna-ka chi can jun nimalaj winak, xa tujala' runo'j (runa'oj), chi quiri' nril ri ketzij no'j (na'oj).
1CO 3:19 Roma chech ri Dios, ri quino'j (quina'oj) ri winak chech-ulef xa man jun nic'atzin-wi, anche'l nu'ij chupa rutzij ri tz'iban can: Ri Dios can xquierusuk' ri winak ri yalan quino'j (quina'oj), y can ja ri mismo quino'j (quina'oj) xtisuk'un-ka quichi, roma jari' niquicusaj chi niqui'en itzel tak ex. Y roma quiri' niqui'en, c'aja' xtiquina' xeka yan pa ruk'a' ri Dios.
1CO 3:20 Y chuka' nu'ij: Ri Ajaf reta'n ri anchique niquinojij ri winak ri c'o quino'j (quina'oj), y chuka' reta'n que man jun nic'atzin-wi ri niquinojij. Quiri' ri tz'iban can.
1CO 3:21 Romari' man tiben chi xe jun winak ri c'o ruk'ij chiwech. Man timestaj chi ri jeruyo'n-pe ri Dios, xa can iwichi-wi rix.
1CO 3:22 Iwichi rix ri Pablo, ri Apolos, ri Pedro, ri rech-ulef, ri c'aslen, ri camic, ri nitzu' cami y ri chakawech apo. Can ronojel iwichi rix.
1CO 3:23 Y rix jix richi ri Cristo, y ri Cristo richi ri Dios.
1CO 4:1 Romari' rix nic'atzin chi jojitzu' chi roj xe joj rusamajel ri Cristo, y yo'n pa kak'a' chi nakak'alajij ri c'o pa ránima ri Dios ri xa c'ajare' xuk'alajij.
1CO 4:2 Roma jun samajel can nic'atzin chi nu'on ri ni'ix che roma ri ru-patrón y can utz tu'ona' che ri samaj, can anche'l nrojo' ri patrón.
1CO 4:3 Pero man jun winak xtitiquier xti'in xa utz rusamaj jun chic o manak. Romari' ren nin-ij, xa utz o man utz ta nitzu' ri nusamaj, man jun anchique xtinna' ren. Y xa c'o jun juez chi ri rech-ulef nu'on juzgar ri nusamaj, man jun anchique chuka' xtinna'. Roma xa can man jun winak nitiquier ni'in xa utz o man utz ta ri nusamaj. Hasta ren man yitiquier ta nin-ij xa utz o man utz ta nin-en che ri samaj.
1CO 4:4 Ren ninna' chi can utz nubanon che ri samaj. Pero man roma ta ri' yitiquier nin-ij chi ronojel ri nubanon, can utz. Ja ri Ajaf ri xtitz'eto ri nusamaj y ja raja' ri xti'in xa utz xin-en che o xa man utz ta.
1CO 4:5 Romari' man tiben juzgar ch'anin ri anchique ye'itzu' y ni'ij: La jun la' utz rusamaj, pero la jun la' xa man utz ta ri rusamaj. Man tiben quiri'. Más utz tiyobej ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey) ri Ajaf Jesús. Raja' can xquierulesaj-pe pa sakil ronojel ri je-banon y man je-k'alajin ta, y xquieruk'alajij-pe anchique c'o pa kánima. Y ja' cuando ri Dios xtu'ij chake chikajunal xa utz ri xka'an o man utz ta.
1CO 4:6 Wach'alal, ronojel ri xin-ij yan cuando xitzijon chirij ri kach'alal Apolos y chuij ren, xin-ij roma ninjo' chi niben entender utz ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Man jun tibano chi jec'o kach'alal ri c'o más quik'ij y nukasaj quik'ij ri ch'aka chic.
1CO 4:7 Rix ri nina' chi c'o yalan ik'ij, ¿ancu'x (anchique) x-in chiwe chi ja rix ri más c'o ik'ij? ¿C'o como jun ex ri c'o iwiq'uin rix ri man ja' ta ri Dios yoyo'n-pe chiwe? Man jun. Y xa quiri', man jun nic'atzin chi iyon rix can yalan nina'. Xa ta iyon rix, man jun ta anchique c'o iwiq'uin.
1CO 4:8 Rix can nina' chi can man jun chic anchique más xtijo' roma c'o chic ronojel ex iwiq'uin. Can jix beyom yan nina'. Can jix reyes chic nina' y roj man jojc'atzin ta chic chiwe. Jabel ta xa ta quiri', chi quiri' roj chuka' can naka'an ta gobernar iwiq'uin.
1CO 4:9 Ren nin-ij chi ri Dios rubanon chake roj apóstoles chi manak oc kak'ij chiquiwech conojel. Joj anche'l achi'a' ri bin chic chique chi nika ri camic pa quiwi', quiri' kabanon roj y conojel jojquitzu', ri ángeles y chuka' ri winak we' chech-ulef.
1CO 4:10 Chiwech rix, roj can joj nacanak roma can jumul kajachon-ki' chupa rusamaj ri Cristo, y rix can yalan ino'j (ina'oj) iwilon riq'uin ri Cristo. Chiwech rix, roj manak kachuk'a', y rix can yalan iwuchuk'a'. Roj can man jun kak'ij, y rix can yalan ik'ij.
1CO 4:11 Y ri' can quiri-wi. Roma roj ninum kapa, nichaki'j kachi', manak katziak, jojch'ay, y manak kocho.
1CO 4:12 Roj can jojcos roma yalan jojsamaj chi nakach'ec kaway. Y cuando jec'o winak ri yalan niqui'ij chake, roj can nakac'utuj ru-bendición ri Dios pa quiwi'. Y cuando c'o ri pokon tak ex ri niqui'en ri winak chake roma ri rubi' ri Cristo, roj can nakacoch'.
1CO 4:13 Cuando itzel yech'o'n chakij, roj man jun tzij itzel naka'ij chique, pa ruq'uiexel ri' roj ja ri utz ri naka'ij chique. Can man jun kak'ij quibanon chake. Xa joj anche'l k'ayis (sek') chiquiwech.
1CO 4:14 Ronojel ri xin-ij-ka chiwe, man roma ta ninjo' ninya' iq'uix. Ren xe ninjo' ninc'ut chiwech anchique nic'atzin niben, roma rix can jix anche'l walc'ual y yalan jixinjo'.
1CO 4:15 Ja ren ri xitzijon ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe na'ey. Rix xinimaj ri Cristo Jesús roma ri tzij ri xintzijoj chiwe, y romari' ren xinoc anche'l itata'. Y más que jec'o ta lajuj mil ri yetijon iwichi chirij ri Cristo, xe ren ri jin anche'l itata'.
1CO 4:16 Y romari' ninc'utuj favor chiwe chi tic'uaj jun c'aslen utz, can anche'l ri nuc'aslen ren.
1CO 4:17 Romari' xintak-e ri kach'alal Timoteo iwiq'uin, ri yalan ninjo' y weta'n chi can ruyo'n ránima riq'uin ri Ajaf, y romari' can anche'l walc'ual ninna'. Ja raja' ri xtinatan chiwe ri anchique modo nic'uaj jun utzilaj c'aslen roma iniman chic ri Cristo. Jari' nin-ij ren chique conojel kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Cristo xabachique (xama'anchique) lugar.
1CO 4:18 Jec'o kach'alal chi'icojol ri can c'o quik'ij niquina' y romari' niqui'ij chi ren man ninjo' ta chic yinapon iwiq'uin chi jixenbana' visitar.
1CO 4:19 Pero ri' xa ja reje' ye'in, roma ren ya yinapon iwiq'uin, xa quiri' nrojo' ri Ajaf. Y cuando xquinapon, xquientzu' ri kach'alal ri' ri yalan niquina', y man ja' ta quitzij ri más xtinc'oxaj. Ri ninjo' ninna'ej ren, xa can c'o-wi ri ruchuk'a' ri Dios quiq'uin chi quiri' quic'uan jun utzilaj c'aslen, o xe tzij yequi'en.
1CO 4:20 Roma ri ye'an gobernar roma ri Dios, can c'o ruchuk'a' ri Dios quiq'uin, y man xe ta tzij ri yequi'en.
1CO 4:21 Cuando ren xquinapon iwiq'uin, ¿anchique nijo' rix chi nin-en iwiq'uin? ¿Nijo' chi can cof xquibech'o'n chiwe roma man utz ta ri ic'aslen ic'uan, o nijo' chi ekal (akal) oc yich'o'n chiwe roma iweta'n chi jixinjo'?
1CO 5:1 Can yalan rutzijol c'o chi'icojol roma ri jun kach'alal can xuc'on-ka-ri' riq'uin ri ruyajte' pa jay. Y hasta ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios man niqui'en ta quiri'.
1CO 5:2 ¡Y c'a nina' chi jix nimalaj tak winak! Más utz jixbison y jixok' roma ri rubanon ri kach'alal ri' y nilesaj-e chi'icojol.
1CO 5:3 Ren man jinc'o ta apo iwiq'uin, pero ri wánima can c'o-apo iwiq'uin. Y romari' ren xinnojij yan anchique naka'an che ri kach'alal ri quiri' rubanon.
1CO 5:4 Y pa rubi' ri Kajaf Jesucristo, cuando xtakamol-ki'; roma ri wánima can xtic'ue-apo iwiq'uin, ri Kajaf Jesucristo can xtuya-wi uchuk'a' pa kak'a' chi nakalesaj-e chikacojol,
1CO 5:5 y cuando raja' c'o chic pa ruk'a' ri Satanás, xtu'on sufrir, c'ajari' raja' xtuya' can ri itzel no'j (na'oj) y ja' xtitzolaj-pe ránima riq'uin ri Dios. Man xtibe ta pa k'ak', xa xticolotaj chupa ri k'ij cuando ri Ajaf Jesús xtipe chic.
1CO 5:6 ¿Anchique roma rix nina' chi jix nimalaj tak winak? Rix iweta'n chi cuando niya' lugar che ri mac, can ch'anin niq'uiyer chi'icojol. Can anche'l nu'on ri levadura, xa riq'uin juba' nuquiraj-ri' chupa ri quie'n.
1CO 5:7 Romari' tilesaj-e ronojel ri mac ri c'o chi'icojol, chi quiri' jixoc anche'l jun c'ac'ac' quie'n ri manak levadura riq'uin. Rix can ch'ajch'oj yan ic'aslen, roma ri Cristo xcom chech ri cruz. Cuando raja' xcamises, x-an che anche'l ni'an chique ri alaj tak ral ovejas ri yecamises pa tak nimak'ej, ri ni'ix pascua che, ri kanimak'ej roj israelitas.
1CO 5:8 Kabana' c'a ri kanimak'ej pascua, ri can ketzij. Kabana' anche'l niqui'en ri kawinak israelitas. Reje' chi ri nimak'ej rubinan pascua, niqui'en cuenta qui', romari' manak niquitaj pan ri c'o levadura riq'uin. Quiri' chuka' kabana' roj, kabana' cuenta ki' chech ri mac. Kamalij ronojel itzel tak ex ri yeka'an y man chic quiepe no'j (na'oj) ri man je utz ta kaq'uin. Kojoc anche'l pan ri manak levadura riq'uin. Can ta ketzij ronojel ri naka'an y ri naka'ij, man ta riq'uin ca'i' kapalaj.
1CO 5:9 Chupa ri carta ri xintak-e iwiq'uin, xin-ij-e chiwe que man tic'uaj-iwi' quiq'uin ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en quimac.
1CO 5:10 Y cuando ren xin-ij quiri', chiquij kach'alal xich'o'n-wi. Y man xich'o'n ta chiquij winak ri man quiniman ta ri Jesucristo, ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en mac. Winak ri can niquijo' chi ronojel ex quiq'uin ta reje' c'o-wi, ye'elak', y niquiya' chuka' quik'ij dioses ri man je ketzij ta. Man chiquij ta ri winak re' xich'o'n-wi, roma xa man nakajo' ta nakac'uaj-ki' quiq'uin winak quiri', nic'atzin kojel-e we' chech-ulef.
1CO 5:11 Ri xinjo' xin-ij chiwe rix chupa ri carta ri', ja chi rix man tic'uaj-iwi' riq'uin jun achi ri nu'ij chi raja' kach'alal y xa nic'ue' riq'uin ixok ri xa man raxayil ta, y quiri' chuka' tibana' riq'uin jun ixok ri nu'ij chi raja' kach'alal y xa nic'ue' riq'uin achi ri man rachijil ta. Chuka' quiq'uin ri winak ri can niquijo' chi ronojel ex quiq'uin ta reje' c'o-wi, ri yeyo'n quik'ij dioses ri xa man je ketzij ta, ri itzel yech'o'n chiquij ri winak, ri yek'aber, y ri ye'elak'. Xa reje' niqui'ij chi je kach'alal pero xa niqui'en mac ri anche'l ri', man tic'uaj-iwi' quiq'uin y ni man quixwa' quiq'uin.
1CO 5:12 Pero ri winak ri man quiniman ta ri Cristo, man pa nuk'a' ta ren c'o-wi chi yenben juzgar ri anchique quibanon pa quic'aslen. Xa ja ri kach'alal ri niqui'en mac nic'atzin chi yekatzu', roma reje' chikacojol jec'o-wi.
1CO 5:13 Ri winak ri man quiniman ta y man chi'icojol ta jec'o-wi, ja ri Dios xtibano juzgar quichi. Pero ri kach'alal ri c'o chi'icojol y nu'on mac, nic'atzin chi tilesaj-e chi'icojol.
1CO 6:1 ¿Anchique roma rix cuando c'o jun kach'alal ri c'o anchique nu'on chiwe, chiquiwech ri autoridades ri man quiniman ta ri Cristo jixbe-wi, y man jixbe ta chiquiwech ri lok'olaj tak kach'alal chi quiri' ja' ta reje' yebano arreglar ri ayowal chi'icojol? ¿Man iweta'n ta c'a chi xa jun q'uix niyec chiwij cuando quiri' niben che jun kach'alal?
1CO 6:2 ¿Can manak como jixtiquier niben arreglar ri yebanataj chi'icojol? ¿Man iweta'n ta c'a chi xtapon ri k'ij cuando konojel roj ri joj ralc'ual ri Dios xquieka'an juzgar ri winak ri man quiniman ta ri Dios?
1CO 6:3 ¿Man iweta'n ta c'a chi xtapon ri k'ij cuando roj xquieka'an chuka' juzgar ri ángeles? Y xa quiri', ¿anchique roma man jojtiquier ta naka'an arreglar ri ayowal ri yebanataj chikacojol chupa ri kac'aslen chech-ulef?
1CO 6:4 Y xa c'o anchique nibanataj chiquicojol ca'i' kach'alal, chiwech rix tapon-wi. Roma hasta ri más manak oc quik'ij chiquicojol ri kach'alal yetiquier niqui'en arreglar.
1CO 6:5 Nin-ij quiri' chiwe chi quixq'uix juba'. ¿Can man jun como kach'alal chi'icojol ri c'o runo'j (runa'oj) chi yeru'on arreglar ri c'o ayowal chiquiwech?
1CO 6:6 Pero pa ruq'uiexel chi quiri' ta ibanon, rix chi iwach'alal iwi' xa pa tribunal niwoyoj-wi-iwi' chi niben arreglar ri ayowal, y ri achi'a' ri anchi' jixapon-wi xa manak quiniman ri Cristo.
1CO 6:7 Can man utz ta chi c'o ayowal chi'icojol. ¿Man más ta como utz nicoch' ri ni'an chiwe? ¿Man más ta c'a utz chi rix niya' lugar xa c'o anchique ri nilak'ex chiwe y manak niben ayowal chirij?
1CO 6:8 Pero rix xa man quiri' ta niben. Pa ruq'uiexel ri', xa ja rix ri jixbano ri itzel no'j (na'oj) y ri elak'. Y rix xa chique mismo kach'alal niben-wi quiri'.
1CO 6:9 ¿Can man iweta'n ta c'a chi ri winak ri man utz ta quic'aslen chech ri Dios, manak xtiyo'x qui-lugar anchi' ja ri Dios nibano gobernar? Man tiben engañar iwi'; ri winak ri man je-c'ulan ta y niquicanola-qui' chi niqui'en mac, manak xtiyo'x qui-lugar anchi' ja ri Dios nibano gobernar. Y quiri' chuka' xtiquic'ulumaj ri niquiya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta, ri achi'a' ri c'o quixaylal y niquicanoj jun chic ixok, ri ixoki' ri c'o cachijlal y niquic'uaj-qui' riq'uin jun chic achi, y ri achi'a' ri man yequijo' ta chic ixoki' y xa quiq'uin yan chic achi'a' yec'ue-wi, manak xtiyo'x qui-lugar anchi' ja ri Dios nibano gobernar.
1CO 6:10 Y quiri' chuka' ri yebano elak', ri niquijo' chi ronojel ex quiq'uin ta reje' c'o-wi, ri yek'aber, ri itzel yech'o'n chiquij ri winak, y ri yecamisan chi ye'elak', manak xtiyo'x qui-lugar anchi' ja ri Dios nibano gobernar.
1CO 6:11 Y jujun chiwe rix ojer can ri xiben jujun chique ri mac ri xennataj yan ka. Pero cami ch'ajch'oj chic ri iwánima, jix richi chic ri Dios, y man jun chic imac ri iwakalen chech raja'. Y ronojel ri' xe roma ri xu'on ri Ajaf Jesús y roma ri ru-Espíritu Santo ri ka-Dios.
1CO 6:12 Jec'o ye'in chi joj libre y utz naka'an xabachique (xama'anchique) ri nakajo'. Pero ren nin-ij chi can man ronojel ta ri yeka'an c'o nakach'ec chirij. Romari' ren man ninjo' ta nibe wánima chirij xabachique (xama'anchique) ex, roma man ninjo' ta chi yika pa ruk'a'.
1CO 6:13 Y ri niqui'ij reje', chi ri Dios nuya' kaway chi ri kapa y ri kapa chi ri wey, ri' ketzij-wi. Pero xtapon ri k'ij chi ronojel ri' xa xtiq'uis can, roma ri Dios can quiri' xu'on chique. Pero ri kach'acul man utz ta nic'ue' riq'uin jun ixok o riq'uin jun achi y xa man joj-c'ulan ta. Roma ri Dios man xojru'on ta chi nakac'uaj jun itzel c'aslen. Ri Ajaf Dios can xojru'on chi jojoc richi raja' y raja' kachi roj.
1CO 6:14 Y anche'l xu'on ri Dios che ri Ajaf Jesús chi xc'astaj-e chiquicojol ri caminaki', quiri' chuka' xtu'on chake roj. Xkojruc'asoj riq'uin ruchuk'a'.
1CO 6:15 ¿Man iweta'n ta c'a chi rix can jix ruk'a-rakan ri Cristo? Y roma xe jun ibanon riq'uin ri Cristo, ¿utz como chi jixel-e riq'uin raja' y jixoc ruk'a-rakan jun ixok ri itzel ruc'aslen ri ni'ix ramera che? Man utz ta.
1CO 6:16 Roma xa rix jixapon riq'uin jun ixok quiri', rix xe jun niben riq'uin. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri achi y ri ixok xe jun xtiqui'en chi je ca'i'.
1CO 6:17 Pero xa jixc'o riq'uin ri Ajaf, xe jun ibanon riq'uin raja'.
1CO 6:18 Y raja' can nrojo' chi rix achi'a' y rix ixoki' man ticanola-iwi' chi niben mac. Roma ri mac ri' yalan itzel. Can q'uiy rech mac jec'o, pero man jun mac ri junan riq'uin ri jun mac re', roma xa naka'an ri mac re', xa chakij ka roj mismo naka'an-wi.
1CO 6:19 ¿Man iweta'n ta c'a chi jix rocho ri Espíritu Santo? Raja' petenak riq'uin ri Dios, y pa iwánima c'o-wi. Y romari' man utz ta chi rix niben xabachique (xama'anchique) ri nijo'.
1CO 6:20 Rix xa can pa ruk'a' chic ri Dios jixc'o-wi. Xixrulok' yan. Y romari' ri ich'acul y ri i-espíritu can je richi chic raja'. Can quie'icusaj ri ca'i' ri' chi niya' ruk'ij ri Dios.
1CO 7:1 Cami ninjo' yich'o'n chirij ri ic'utun-pe chue chupa ri carta ri xitak-pe chue. Y ren nin-ij: Jun winak más utz man nic'ule' ta: Ri ixok man ta nic'ue' rachijil y ri achi man ta nucanoj raxayil.
1CO 7:2 Pero chuka' ri itzel yalan nisamaj, y nutaj ruk'ij chi quiri' ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' chi niqui'en mac. Y romari', más utz chi conojel achi'a' tic'ue' jun quixaylal y conojel ixoki' tic'ue' jun cachijlal.
1CO 7:3 Y nic'atzin chi ri achi nujach-ri' pa ruk'a' ri ixok y ri ixok nujach-ri' pa ruk'a' ri achi.
1CO 7:4 Ri ixok man rajaf ta ka ri ruch'acul, roma can richi ri rachijil. Y quiri' chuka' ri achi, man rajaf ta ka ri ruch'acul, xa can richi ri raxayil.
1CO 7:5 Romari' man tuq'uieq'uiej-ri' ri ixok riq'uin ri rachijil, y quiri' chuka' ri achi man tuq'uieq'uiej-ri' riq'uin raxayil. Pero xa reje' niquijo' niqui'en orar más; utz niquiya' chiquiwech chi niquik'at-qui' jun jani' k'ij. Pero man utz ta chi nik'ax tiempo niqui'en quiri', roma xa man niquicoch' ta qui', ri Satanás xtu'on chique chi yeka pa mac, y xa quiri' nu'on chique, ri achi xa xtibe riq'uin jun chic ixok y ri ixok xa xtic'ue' riq'uin jun chic achi.
1CO 7:6 Y ri xin-ij, xe xin-ij xa nijo' niben quiri', utz. Pero man nin-ij ta chiwe chi can quiri' tibana'.
1CO 7:7 Ren nin-ij, más ta utz xa ta conojel je anche'l ta ren, niquicoch' yec'ue' quiyon y man ta yec'ule'. Pero chikajunal man junan ta ri rusipan-pe ri Dios chake, y romari' jun-wi ri jun y jun-wi chic ri jun.
1CO 7:8 Ren nin-ij chique ri man je-c'ulan ta y c'a quiyon jec'o, más utz man tiquicanoj ixok o man tiquijo' achi. Y quiri' chuka' nin-ij chique ri ixoki' ri je malca'n, más utz man quiec'ule' chic. Más utz quiri' quiec'ue', anche'l nubanon ren.
1CO 7:9 Pero xa man yetiquier ta quiyon yec'ue', can quiec'ule'. Roma más utz yec'ule' que chech nic'at cánima.
1CO 7:10 Cami c'o ri ninjo' ninchelebej chique ri je-c'ulan chic. Y ri nin-ij chique man wiq'uin ta ren petenak-wi. Xa can riq'uin ri Ajaf petenak-wi: Chi ri ixoki' je-c'ulan man tiquijach-qui' quiq'uin ri cachijlal.
1CO 7:11 Pero xa c'o jun ixok nujach-ri' riq'uin ri rachijil, man tibe riq'uin jun chic achi. Y xa man nrojo' ta nic'ue' ruyon, tiquic'ama' chic qui' riq'uin ri rachijil. Y quiri' chuka' ri achi, man tujach-ri' riq'uin ri raxayil.
1CO 7:12 Y chuka' c'o jun chic ex ri ninjo' nin-ij. Re' ja ren yi'in; ri Ajaf man jun anchique xu'ij can chirij re': Xa c'o jun achi c'ulan chic xunimaj ri Cristo, y ri ixok man runiman ta, pero ri ixok can nrojo' nic'ue' riq'uin; ri achi kach'alal man tujach-ri' riq'uin ri raxayil.
1CO 7:13 Y xa ja ri ixok ri xunimaj ri Cristo y ri achi man runiman ta, pero ri achi nrojo' nic'ue' riq'uin; ri kach'alal ixok man tujach-ri' riq'uin ri rachijil.
1CO 7:14 Roma xa jun achi man runiman ta ri Cristo y ri raxayil can runiman, y ri achi can nrojo' nic'ue' riq'uin ri raxayil; c'o modo naka'ij chi ri achi ri' can richi chic ri Dios rubanon. Y xa ja ri ixok ri man runiman ta y ri rachijil runiman, y ri ixok can nrojo' nic'ue' riq'uin ri rachijil, c'o modo chuka' naka'ij chi ri ixok ri' can richi chic ri Dios rubanon. Y romari' ri calc'ual ri winak ri' can je richi ri Dios quibanon.
1CO 7:15 Pero xa ri achi man runiman ta y nrojo' nujach-ri' riq'uin ri raxayil, tiquijacha-qui', y ri ixok man tuna' chi ja raja' c'o rumac roma niquijach-qui'. Y quiri' chuka', xa ri ixok man runiman ta y nrojo' nujach-ri' riq'uin ri rachijil, tiquijacha-qui', y ri achi man tuna' chi ja raja' c'o rumac roma niquijach-qui'. Roma ri Dios xojroyoj chi xojoc ralc'ual y raja' man nrojo' ta chi naka'an ayowal. Raja' nrojo' chi can c'o ta uxlanen pa kánima.
1CO 7:16 ¿Anchique aweta'n ret ri jat raxayil ri achi, xa xcatiquier xtacol ri awachijil? ¿Y anchique aweta'n ret ri jat rachijil ri ixok, xa xcatiquier xtacol ri awaxayil?
1CO 7:17 Ri c'ac'ac' c'aslen ri nuya' ri Dios chake man nu'ij ta chi kajacha-ki'; xa can nu'ij chi can anche'l kabanon cuando xojwoyox roma ri Dios, can quiri' kojc'ue'; can man takajal ri jeruyo'n raja' chake, pero quiekaya' can ri man je utz ta, y kabana' ri nrojo' ri Ajaf Dios. Ren quiri' nucheleben chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa ronojel lugar.
1CO 7:18 ¿Jec'o chiwe rix ri banon ri circuncisión chique cuando ri Dios xeroyoj chi xe'oc ralc'ual? Xa quiri', quiri' quiec'ue' can. ¿Jec'o chuka' chiwe rix ri man banon ta ri circuncisión chique cuando ri Dios xeroyoj chi xe'oc ralc'ual? Xa quiri', reje' chuka' quiec'ue' can quiri'.
1CO 7:19 Roma man jun anchique nu'on xa banon ri circuncisión chake, o xa man banon ta. Ri nic'atzin, ja chi kabana' ri ru'in can ri Dios.
1CO 7:20 Ri c'ac'ac' c'aslen ri nuya' ri Dios chake nu'ij chi c'o modo jojc'ue' pa kac'aslen anche'l cuando xojwoyox roma ri Dios. Ri c'ac'ac' c'aslen nrojo' chi xe quiekaya' can ri man je utz ta.
1CO 7:21 ¿Jec'o chiwe rix xa je esclavos cuando ri Dios xeroyoj chi xe'oc ralc'ual? Xa quiri', man quiebison. Pero xa yetiquier yec'ue' libre, más utz.
1CO 7:22 Rix ri man jix libre ta cuando xixwoyox roma ri Ajaf, cami jix libre chic, roma jix richi chic ri Ajaf Jesucristo. Y rix ri can jix libre cuando xixwoyox roma raja', cami man jix libre ta chic, roma jixc'o chic chuxe' rutzij ri Ajaf Jesucristo.
1CO 7:23 Rix can pa ruk'a' chic ri Jesucristo jixc'o-wi. Xixrulok' yan y q'uiy rajil xutoj iwoma. Romari' can quixc'ue' pa ruk'a' raja' y man quixc'ue' chic chuxe' quitzij winak.
1CO 7:24 Wach'alal, ri c'ac'ac' c'aslen ri nuya' ri Dios chake, man nu'ij ta chi can ronojel nakajal. Ri c'ac'ac' c'aslen nrojo' chi quiekaya' can ri man je utz ta. Xa can nu'ij chi kojc'ue' can anche'l cuando xojwoyox roma ri Dios, y man takamestaj chuka' chi xe jun chic kabanon riq'uin ri Dios.
1CO 7:25 Y cami ninjo' yich'o'n juba' chirij ri ic'utun-pe chue, ri anchique utz niben quiq'uin ri xtani' y ri alabo. Ri ninjo' nin-ij chique reje', can pa wánima nipe-wi. Roma ri Ajaf man jun xuk'alajij can anchique utz niqui'en reje'. Y ri xtin-ij, can c'o-wi rakalen y can utz niya' iwánima riq'uin, roma ren can ja ri Ajaf xjoyowan nuech y xiruya' pa rusamaj.
1CO 7:26 Ren ninnojij chi roma yalan cuesta ri tiempo ri jojc'o-wi, más utz kojc'ue' can anche'l kabanon.
1CO 7:27 Romari' ri kach'alal achi ri c'o chic raxayil, tic'ue' riq'uin. Y ri kach'alal ri manak raxayil, tic'ue' quiri'.
1CO 7:28 Roma xa jec'o yec'ule', ri' niqui'en sufrir pa quic'aslen, y ren man ninjo' ta chi rix nic'ulumaj quiri'. Pero chuka' xa c'o jun kach'alal achi ri nrojo' nic'ule', tic'ule' c'a; ri' man mac ta. Y quiri' chuka' jun xten, xa nrojo' nic'ule', tic'ule'; man mac ta chuka'.
1CO 7:29 Pero man timestaj wach'alal, chi cami xa man q'uiy ta chic tiempo xkojc'ue' we' chech-ulef. Romari' ri kach'alal ri c'o quixaylal, man tiquiya' lugar chi roma c'o quixaylal man niqui'en ta chic ri nrojo' ri Dios.
1CO 7:30 Y ri yebison, man tiquiya' lugar che ri bis chi jari' nibano chique chi niquimestaj ri nrojo' ri Dios. Y quiri' chuka' ri yequicot, man tiquiya' lugar che, chi jari' nibano chique chi niquimestaj ri nrojo' ri Dios. Y ri yalan lok'oj niqui'en, man tiquiya' lugar che ri lok'oj chi jari' nibano chique chi can man niqui'en ta ri nrojo' ri Dios.
1CO 7:31 Y quiri' chuka' ri yecusan ri ex ri c'o chech-ulef, man tiquiya' lugar che, chi jari' nibano chique chi manak chic niqui'en ri nrojo' ri Dios. Roma ronojel ri nakatzu' ri c'o chech-ulef xa yeq'uis.
1CO 7:32 Ren man ninjo' ta chi rix q'uiy ex ri ye'inojij, y romari' man jixtiquier ta chic niben ri nrojo' ri Dios. Ri achi ri man c'ulan ta, más nitiquier nunojij ri anchique nrojo' ri Ajaf y can nutaj ruk'ij nu'on ri nika chech ri Ajaf.
1CO 7:33 Pero ri achi c'ulan, manak más nitiquier nunojij ri anchique nrojo' ri Ajaf, roma ja ri rusamaj ri c'o chech-ulef nunojij y nutaj ruk'ij nu'on ri anchique nic'atzin chique chi je ca'i' riq'uin ri raxayil.
1CO 7:34 Y quiri' chuka' ri xten, man junan ta riq'uin jun ixok c'ulan. Roma jun xten can más nitiquier nunojij ri anchique ri nrojo' ri Ajaf, y can nujach ri ránima y ri ruch'acul pa rusamaj ri Ajaf. Pero ri ixok c'ulan, manak más nitiquier nunojij ri anchique nrojo' ri Ajaf, roma ja ri rusamaj ri c'o chech-ulef nunojij y nutaj ruk'ij nu'on ri anchique nic'atzin chique chi je ca'i' riq'uin ri rachijil.
1CO 7:35 Ri xin-ij-ka chiwe, xe chi jixinto' y man chi ta jixink'at. Ren ninjo' chi rix nic'uaj jun c'aslen utz y man jun ta anchique ri ntoc chupa, chi quiri' can ja' ta ri nrojo' ri Ajaf niben.
1CO 7:36 Pero xa c'o jun tata'j ri man ruyo'n ta ri rumi'al chi nic'ule', y ri xten xa c'o yan rujuna', y ri tata'j nutzu' que man utz ta ri rubanon roma man ruyo'n ta lugar che ri rumi'al chi nic'ule', y nutzu' chi ri xten can nrojo-wi nic'ule', tuya' lugar che chi nic'ule', roma man mac ta xa nuya-e chi nic'ule'.
1CO 7:37 Pero xa c'o jun ri man nuya' ta rumi'al chi nic'ule' y ri xten chuka' man nrojo' ta nic'ule', utz nu'ij che que man tic'ule'; y xa ri xten man nic'ule' ta, ri tata'j ri' can utz ri nu'on.
1CO 7:38 Ri tata'j ri nuya' ri rumi'al chi nic'ule', utz ri nu'on. Pero ri tata'j ri man nuya' ta ri rumi'al chi nic'ule', más utz nu'on que chech ri jun ri nuya-e ri rumi'al chi nic'ule'.
1CO 7:39 Jun ixok c'ulan, can ximon-wi riq'uin ri rachijil y manak modo nujach-ri' riq'uin cuando c'a q'ues ri rachijil. Ri ley ri xuya' ri Dios can quiri-wi nu'ij. Pero xa nicom-e ri rachijil, utz nic'ule' riq'uin jun chic achi, xa quiri' nrojo' raja'. Pero tic'ule' riq'uin jun achi ri runiman chic ri Ajaf.
1CO 7:40 Pero ren nin-ij chi jun malca'n-ixok más utz man nic'ule' ta chic; roma xa nic'ue' ruyon, más xtiquicot pa ruc'aslen. Y ren ninnojij chi quiri' chuka' nrojo' ri ru-Espíritu Santo ri Dios ri c'o wiq'uin.
1CO 8:1 Cami ninjo' yich'o'n chirij ri ic'utun-pe chue, chirij ri ti'j ri yesuj chiquiwech dioses ri man je ketzij ta. Konojel keta'n chirij ri'; pero rix ninojij chi can iweta'n chic utz anchique niben, y roma c'o ino'j (ina'oj), yalan nina'. Pero ren nin-ij, más nic'atzin chi tijo-iwi'; roma xa yekajo' ri winak, ri' can nu'on chake chi konojel niq'uiy kac'aslen chech ri Dios.
1CO 8:2 Ri nu'ij chi can ronojel ex reta'n chic roma c'o runo'j (runa'oj), man jun anchique reta'n, roma man jun winak ri can ronojel ta reta'n. Xa can tutijoj-ri' más, roma can ronojel tiempo nic'atzin chi nutemaj más.
1CO 8:3 Pero xa can nakajo' ri Dios, k'alaj chi joj richi chic raja', y raja' reta'n kawech.
1CO 8:4 Cami ninjo' yitzijon chirij ri ti'j ri nisuj chiquiwech dioses ri man je ketzij ta. Rix ni'ij que man jun anchique nu'on xa nitaj ri ti'j ri', roma keta'n chi xe jun Dios c'o, y ri dioses ri man je ketzij ta xa can man jun quikalen.
1CO 8:5 Y keta'n chuka' chi jec'o winak ri ye'in chi jec'o ch'aka chic dioses. Jec'o dioses y jec'o kajaf we' chech-ulef y chicaj, yecha'.
1CO 8:6 Pero roj keta'n chi xe jun Dios c'o, y ja raja' ri Katata'. Riq'uin raja' petenak-wi ronojel, y nrojo' chi roj nakaya' ruk'ij. Keta'n chi xe jun Ajaf c'o, y ri' ja ri Jesucristo. Xe roma raja' c'o ronojel. Xe roma raja' c'o kac'aslen.
1CO 8:7 Pero man conojel ta kach'alal quieta'n chi ri dioses ri man je ketzij ta xa man jun anchique yetiquier niqui'en. Jec'o kach'alal cuando man jani tiquinimaj ri Dios, xquiya' quik'ij ri dioses ri man je ketzij ta; romari' cami xa niquitaj ri ti'j ri sujun chiquiwech ri dioses ri', can niquina' chi anche'l yequiya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta. Man niquijo' ta niquitaj, roma ri cánima nu'ij chique chi can mac-wi. Quiri' niquinojij roma man jani tiqui'en entender utz rutzij ri Dios.
1CO 8:8 Can ketzij-wi, man ja' ta ri nakataj-ka ri nibano chake chi can utz jojka chech ri Dios. Xa nakataj ri ti'j ri sujun chiquiwech ri dioses ri man je ketzij ta, man xtu'on ta chake chi can más jojka chech ri Dios, y xa man nakataj ta, man xtu'on ta chake chi can man joj utz ta chech ri Dios.
1CO 8:9 Kaq'uin roj c'o-wi. Pero kabana' cuenta ki', roma xa xtakataj y xkojrutzu' jun kach'alal ri c'a man jani tu'on entender utz rutzij ri Dios, naka'an che chi nitzak pa mac.
1CO 8:10 Roj keta'n que man jun anchique nu'on chake xa nakataj. Pero xa jun kach'alal ri man jani tu'on entender utz rutzij ri Dios, jojrutzu' chi jojc'o chupa jun lugar ri anchi' jec'o-wi dioses ri man je ketzij ta y jojrutzu' chi can nakataj ri ti'j ri sujun chiquiwech ri dioses ri', raja' can xtunojij xtutaj chuka', más que ri ránima nu'ij que man utz ta.
1CO 8:11 Roj can keta'n-wi que man jun anchique nu'on chake xa nakataj ri ti'j ri sujun chiquiwech ri dioses ri man je ketzij ta, pero xa romari' c'o jun kach'alal ri man jani tu'on entender utz rutzij ri Dios nitzak; xa quiri' naka'an che, toka pa kawi' chi ri Cristo xcom chuka' roma ri jun ri'.
1CO 8:12 Y xa roj quiri' naka'an, can yekasoc y yekatzak ri kach'alal ri man jani tiqui'en entender utz rutzij ri Dios. Y xa quiri' naka'an, can chirij ri Cristo naka'an-wi ri mac ri'.
1CO 8:13 Romari' ren man nintaj ta ti'j, xa nintzu' chi nu'on che jun wach'alal chi nitzak pa mac. Ren man ninjo' ta chi woma ren nitzak jun wach'alal.
1CO 9:1 Ren jin libre, ren man jinc'o ta chuxe' rutzij jun winak. Rix iweta'n chi ren jin jun apóstol. Ren chuka' xintzu' rech ri Kajaf Jesús. Y cuando rix xinimaj ri Ajaf, ri rutzij ri xintzijoj chiwe, can xsamaj-wi pa iwánima y xujal ri ic'aslen.
1CO 9:2 Xa chiquiwech ch'aka chic ren man jin apóstol ta, chiwech rix can jin apóstol-wi. Roma cuando ren xintzijoj rutzij ri Ajaf Jesús chiwe, rix can xinimaj-wi. Can jari' nibano chi k'alaj chi ren jin jun ru-apóstol ri Ajaf.
1CO 9:3 Y ren c'o anchique ninjo' nin-ij chique ri ye'in que man utz ta ri nin-en.
1CO 9:4 ¿Anchique ni'ij rix? Roj ri joj rusamajel ri Dios, ¿man utz ta como chi jojwa' y jojuq'uia'?
1CO 9:5 ¿Man utz ta como naka'an chuka' anche'l ri kach'alal Pedro y ri ch'aka chic apóstoles? Reje' je-c'ulan quiq'uin ixoki' ri je kach'alal, y ri quixaylal yebe quiq'uin cuando ne'quibana' rusamaj ri Dios. Y quiri' chuka' niqui'en ri rach'alal ri Kajaf Jesús.
1CO 9:6 ¿Man utz ta como ren y ri Bernabé jojtzuk coma ri kach'alal? ¿O xe roj joj ca'i' nic'atzin jojsamaj chi nakach'ec kaway, y ri ch'aka chic rusamajel ri Dios can yetzuk-wi? Man quiri' ta. Roj chuka' can utz chi jojtzuk.
1CO 9:7 ¿Anchique ni'ij rix? ¿C'o como jun soldado ja ri ru-mero raja' ri nucusaj-ka y man jun nitojo richi? ¿O c'o como jun achi ri nutic uva y man ja' ta ri' ri niyo'n-pe ruway? ¿O c'o como jun ri yeruchajij ovejas y man nukum ta juba' qui-leche?
1CO 9:8 ¿Anchique como roma ninnataj re' chiwe ninojij rix? ¿Xe como roma quiri' niqui'en ri winak romari' quiri' nin-ij chiwe? ¿Man quiri' ta como chuka' nu'ij chupa ru-ley ri Moisés?
1CO 9:9 Ri ru-ley ri Moisés ri tz'iban can, nu'ij: Cuando jun buey nuch'ey trigo, man tixim chirutza'n. Quiri' nu'ij ri ley. ¿Anchique ninojij rix? ¿Quiri' xu'ij ri Dios roma xe como ri buey nujoyowaj quiwech? Man quiri' ta.
1CO 9:10 Raja' xu'ij quiri' roma nrojo' chi roj ri joj rusamajel kojtzuk. Anche'l nu'on jun achi ri nusamajij ri ulef, raja' can nuyobej ri k'ij cuando c'o ri xtuya-pe ri rusamaj che. Y quiri' chuka' ri nuch'ey ru-trigo, can nuyobej chi c'o ri nuch'ec can chirij.
1CO 9:11 Y xa roj xkatic pa iwánima rutzij ri Dios, y romari' q'uiy bendición iwilon; ¿man utz ta como chi rix jojito-pe riq'uin ri nic'atzin chake we' chech-ulef? Y titzu' na pe' chi ri niya' rix chake xa manak más rakalen.
1CO 9:12 Roma, xa jec'o ch'aka chic rusamajel ri Dios ri can qui'in chiwe chi quie'ito' y rix can je'ito'n-wi, ja roj ri más rakalen jojito'. Y más que quiri', roj man kac'utun ta chiwe chi kojito', roma can nakajo' chi ri utzilaj rutzij ri Cristo can nibe rutzijol. Roma xa ta c'o anchique kac'utun chiwe, c'o ta tzij xepe chakij, romari' roj kacoch'on-ka ronojel.
1CO 9:13 Pero xa ta xkac'utuj, man itzel ta chuka', roma quiri' niqui'en ri yesamaj pa rocho ri Dios pa tenemit Jerusalem. Reje' niquitaj ri niyo'x can pa rocho ri Dios. Y cuando ri winak niquic'uaj-apo jun chicop o jun chic ex chique ri sacerdotes, chi niquiya' chech ri Dios parui' ri altar, ri sacerdotes ri' can c'o-wi juba' niquic'on can che chi niquitaj, y rix iweta'n chi can quiri-wi.
1CO 9:14 Y quiri' chuka' ru'in can ri Ajaf, chi ri yetzijon ri utzilaj rutzij ri Dios, ronojel ri nic'atzin chique, ja ri quiniman chic ri tzij ri', ja reje' quieyo'n chique.
1CO 9:15 Pero ren man jun ex nuc'utun chiwe, y chuka' man nin-ij ta ronojel re' roma ninjo' chi yiniwilij-pe; man roma ta ri'. Más utz yicom que chech nin-en quiri'. Roma ren can yalan yiquicot roma man jun anchique ri nuc'utun chiwe, y quiri' ninjo' nin-en siempre; nintzijoj rutzij ri Dios y man jun anchique ninc'utuj, y quiri' can siempre xquiquicot.
1CO 9:16 Y ren can man jun nic'atzin chi yiquicot y yalan ninna' roma nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios; roma ja ri Dios biyon chue chi nin-en ri samaj re', y can juya' (juyu') oc nuech xa manak xtin-en.
1CO 9:17 Xa ta ja ren ri xicanon ri samaj, can c'o ta wajil ninc'utuj chiwe roma ri samaj ri nin-en chi'icojol, pero man quiri' ta. Ja ri Dios ri xcanon wichi y xuya' ri samaj chue, romari' nin-en.
1CO 9:18 ¿Y can c'o como ninch'ec roma nin-en ri samaj ri'? Ja', can c'o. Ri ninch'ec ja ri yiquicot pa wánima roma man jun wajil ninc'utuj roma nink'alajij ri utzilaj rutzij ri Cristo, más que can utz xa ta xinc'utuj.
1CO 9:19 Ren man jinc'o ta chuxe' rutzij jun winak chi quiri' ja raja' ri ni'in ta chue anchique nin-en. Ren pa wánima xalex-wi chi nin-en ri nika chiquiwech conojel chi quiri' jec'o ta más ri niquinimaj ri Cristo.
1CO 9:20 Cuando yic'ue' chiquicojol ri nuwinak israelitas, can jin israelita-wi ninna', roma can ninrayij chi niquinimaj ri Cristo. Reje' chuxe' ru-ley ri Moisés jec'o-wi, y ren man jinc'o ta chic chuxe' ri ley ri'. Pero cuando yic'ue' chiquicojol, nin-en ri niquijo' reje', roma ninjo' chi niquinimaj ri Cristo.
1CO 9:21 Y cuando yic'ue' chiquicojol ri winak ri man je israelitas ta, ri man jec'o ta chuxe' ru-ley ri Moisés, can man jin israelita ta ninna'. Quiri' nin-en roma ninjo' chi reje' niquinimaj ta ri Cristo. Pero chuka' man ninmestaj ta ri ru-ley ri Dios cuando yic'ue' chiquicojol ri winak ri', xa can nin-en-wi ri nu'ij ri ley ri xuc'om-pe ri Cristo.
1CO 9:22 Can quiq'uin-wi conojel nin-en quiri', nintaj nuk'ij chi jec'o yecolotaj woma ren. Y cuando yic'ue' chiquicojol kach'alal ri man jani tiqui'en entender utz rutzij ri Dios, ren man nin-en ta xabachique (xama'anchique) ex ri ninjo'. Xa c'o ri anchique nin-en y xa mac chiquiwech reje', can man nin-en ta. Quiri' nin-en roma man ninjo' ta chi yetzak.
1CO 9:23 Nin-en ronojel ri' roma ninjo' chi je q'uiy ta niquinimaj ri utzilaj rutzij ri Dios. Man ninjo' ta chi xe chue ren niyo'x-wi ri bendiciones ri nuc'om-pe ri tzij ri'. Ren ninjo' chi konojel ta nakawil ri bendiciones ri'.
1CO 9:24 Rix jabel iweta'n chi cuando ni'an ri jun atz'anen ri ni'ix maratón che, conojel niquitaj quik'ij yebe junanin, pero xe jun nich'acon. Y quiri' chuka' xtibanataj chikacojol roj, katija' kak'ij chi quiri' nakach'ec ri nrojo' nuya' ri Dios chake.
1CO 9:25 Ri ye'oc pa jun atz'anen, can yalan-wi niqui'en cuenta qui', roma reje' can xe ri utz nu'on che ri quich'acul xe ri' niqui'en, y man niqui'en ta ri man jun nic'atzin-wi che ri quich'acul. Quiri' niqui'en, y ri niquich'ec xa man nilayoj ta. Pero ri nakach'ec roj can nilayoj-wi chi jumul. Romari' can kabana' cuenta ki', y man taka'an ri xa man jun nic'atzin-wi.
1CO 9:26 Romari' ren nintaj nuk'ij y choj jin-benak chupa ri bey c'a anchi' ninjo' yinapon-wi y man yisatz (yisach) ta. Can man nin-en ta anche'l nu'on jun ri nuch'ey-ri' riq'uin jun chic, y cuando nuya' jubic-k'a', xa pa quiek'ik' nuya-wi. Ren man nin-en ta quiri', ren man yisatz (yisach) ta.
1CO 9:27 Romari' man ninya' ta lugar chi ja ri nuch'acul ri nich'acon wichi, xa can nin-en che chi ja ren ri jin rajaf y quirunimaj. Roma xa can ja ren ri xitzijon rutzij ri Dios chique je q'uiy winak, y juya' (juyu') nuech xa ta manak yan chic xtiyo'x chue ri nuya' ri Dios. Romari' man ninya' ta wi' chi yich'acataj.
1CO 10:1 Wach'alal, can nic'atzin chi rix c'o nitemaj chirij ri xbanataj quiq'uin ri ojer tak kate-katata' roj israelitas. Ri Dios can xuya-pe jun ajawa' (mukul) ri xuc'uan quibey. Xujak chuka' ri Mar Rojo chi quiri' xetiquier xek'ax chupa.
1CO 10:2 Y cuando reje' je-uc'uan roma ri Moisés, anche'l xe'an bautizar chupa ri ajawa' (mukul) y chupa ri mar xu'on, y can anche'l pa rubi' ri Moisés xqui'en-wi, roma can ja raja' ri quitzekleben.
1CO 10:3 Conojel reje' xquitaj ri wey ri xka-pe chicaj riq'uin ri Dios.
1CO 10:4 Y xquikum chuka' ri ya' ri xuya-pe ri Dios chique. Ri ya' ri' xel-pe pa jun abaj. Y ri abaj ja ri Cristo; y raja' can benak-wi quiq'uin.
1CO 10:5 Pero más que reje' xquitzu' ronojel ri', casi conojel man xeniman ta che ri Dios, romari' xecom pa tz'iran rech-ulef, roma man xeka ta chech ri Dios. Reje' man xe'oc ta pa rech-ulef Canaán.
1CO 10:6 Romari' man taka'an anche'l ri xqui'en reje'. Roma reje' yalan xquirayij ri anchique ri jec'o can Egipto. Man taka'an roj quiri'. Man takac'uaj ri bey ri xquic'uaj reje'.
1CO 10:7 Reje' can xquiya-wi chuka' quik'ij dioses ri man je ketzij ta, y chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nunataj ri nimak'ej ri xqui'en cuando c'a juba' oc tic'achoj jun qui-dios ri xqui'en; ri winak xech'oquie' chi xewa' y xe'uq'uia', y cuando xecolaj, xecataj y xe'tz'an-ka, quiri' tz'iban can. Man taka'an roj anche'l xqui'en reje'. Man takaya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta.
1CO 10:8 Jec'o achi'a' ri xqui'en mac quiq'uin ixoki', y romari' pa jun k'ij xecom veintitrés mil winak. Man taka'an roj anche'l xqui'en reje'.
1CO 10:9 Jec'o chuka' chique reje' ri xqui'en ri man utz ta, roma xquijo' xquitzu' xa can ketzij ri Ajaf nuya-pe ri castigo pa quiwi'. Y reje' xecom pa quik'a' cumetz. Y roj man taka'an anche'l xqui'en reje'.
1CO 10:10 Y ch'aka chic roma itzel xech'o'n chirij ri Dios, romari' xtak-pe jun ángel pa quiwi' chi xecom. Man taka'an roj anche'l xqui'en reje'.
1CO 10:11 Ronojel ri xquic'ulumaj reje', can c'o-wi ri nu'ij chake. Je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios, chi quiri' roj ri jojc'o chupa ri ruq'uisbel tak tiempos chi ri rech-ulef, man takac'ulumaj chuka' quiri'.
1CO 10:12 Romari' xa c'o jun kach'alal ri nunojij chi can man nitzak ta pa ruc'aslen chech ri Dios, can tu'ona' cuenta ri' chi quiri' man nitzak ta.
1CO 10:13 Y cuando jojtojtobex pa kac'aslen, man taka'ij chi xe roj nakac'ulumaj quiri', roma conojel quiri' niquic'ulumaj. Roj xe kaya' kánima riq'uin ri Dios, roma raja' man jojruya' ta can. Cuando raja' nutzu' chi roj man jojtiquier ta chic y manak chic chuka' kachuk'a' chi nakacoch', nulesaj-e ruchuk'a' ri nibano quiri' chake. Y cuando ri Dios nuya' lugar chi quiri' nakac'ulumaj, can nu'on chuka' chake chi jojtiquier nakacoch' ronojel.
1CO 10:14 Romari' rix wach'alal ri yalan jixinjo', can tic'ue' pa iwánima ri nu'on ri Dios. Can tijic'a-iwi' chiwij y man tiju-iwi' quiq'uin winak ri niquiya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta.
1CO 10:15 Rix can c'o ino'j (ina'oj) chi jixnojin utz, romari' tinojij utz, c'ajari' ti'ij chue xa ketzij o man ketzij ta ri nin-ij chiwe.
1CO 10:16 Cuando nakanataj rucamic ri Cristo, nakaya' matiox che ri Dios roma ri ruya'al ri uva ri nakakum, roma jari' ruquiq'uiel ri Cristo. Y quiri' chuka' ri pan ri nakaper y nakataj, can jari' ruch'acul ri Cristo, y ronojel ri' xe jun nu'on chake riq'uin ri Cristo.
1CO 10:17 Can xe jun ri pan, pero numol kachi' más que can joj q'uiy; can xe jun nu'on chake.
1CO 10:18 Titzu' na pe' ri anchique niqui'en ri kawinak israelitas. Cuando reje' niquic'uaj-apo jun chicop pa rocho ri Dios chi niyo'x chech ri Dios parui' ri altar, reje' can bin-wi chique chi utz niquic'on can juba' chi niquitaj. Y cuando reje' niquitaj ri', can xe jun niqui'en riq'uin ri Dios roma can chech ri Dios sujun-wi. Y xa rix nitaj ri ti'j sujun chiquiwech ri dioses ri man je ketzij ta, xe jun chuka' niben quiq'uin ri dioses ri'.
1CO 10:19 ¿Can quiri' como chuka' nibanataj quiq'uin ri ni'ix dioses chique? ¿C'o como anchique nu'on jun dios ri man ketzij ta che ri ti'j ri nisuj chech coma ri winak? ¿Can ninojij como rix chi jun dios ri man ketzij ta c'o ruc'aslen y romari' c'o ri nu'on che ri nisuj chech? Man jun.
1CO 10:20 Pero chuka' man nin-ij ta chi ri winak ri niquisuj ti'j chiquiwech ri dioses ri man je ketzij ta, man jun ta anchique nu'on chique reje'. Can c'o-wi ri nu'on chique. Ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios, man chech ta ri Dios niquisuj-wi ri ti'j, xa chiquiwech ri itzel tak espíritus niquisuj-wi cuando niquiya' chiquiwech ri dioses ri'. Y ren man ninjo' ta chi roma ta ri' xe jun niben quiq'uin ri itzel tak espíritus.
1CO 10:21 Roma rix can nikum ruya'al-uva chi ninataj ri rucamic ri Ajaf. Y xa quiri', man utz ta chi rix nikum chuka' jun ex quichi ri itzel tak espíritus. Rix nitaj ri pan chi ninataj rucamic ri Ajaf, y xa quiri', man utz ta nitaj chuka' jun ex chi niya' quik'ij ri itzel tak espíritus.
1CO 10:22 ¿Utz como ri niben xa niju-iwi' quiq'uin ri winak ri niquiya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta? ¿Can más como c'o iwuchuk'a' rix chech ri Ajaf, romari' man nixi'j ta iwi' chech chi raja' nicataj ruyowal roma ri niben?
1CO 10:23 Jec'o chiwe rix ri ye'in chi joj libre y utz naka'an xabachique (xama'anchique) ri nakajo'. Pero ren nin-ij que man ronojel ta ri naka'an c'o utz nuc'om-pe chake. Y man ronojel ta ri naka'an, c'o utz nu'on chique ri kach'alal chi quiri' más ta niq'uiy quic'aslen chech ri Dios.
1CO 10:24 Man taka'an xe ri nika chakawech roj; ri nic'atzin naka'an ja ri nika chiquiwech ri ch'aka chic, ri utz nu'on che ri quic'aslen.
1CO 10:25 Ri ti'j ri nic'ayix pa c'ayibel, rix utz nilok' y nitaj. Man tic'utuj xa sujun o man sujun ta chiquiwech dioses ri man je ketzij ta, chi quiri' man jun anchique xtuna' iwánima.
1CO 10:26 Roma can ronojel riq'uin ri Ajaf Dios petenak-wi. Richi raja' ri rech-ulef y ronojel ri yeq'uiy chech.
1CO 10:27 Xa c'o jun winak ri man runiman ta ri Dios, y raja' jixru'on invitar chi niben jun wa'in riq'uin, utz jixbe, xa nijo'. Y titija' ri yeruya-pe chiwe, y man tic'utuj xa sujun o man sujun ta chiquiwech dioses man je ketzij ta, chi quiri' man jun anchique xtuna' iwánima.
1CO 10:28 Pero xa c'o jun ri ni'in chiwe: Ri ti'j re' man utz ta nitej roma xa xsuj yan chiquiwech dioses ri man je ketzij ta, nicha' ta chiwe; rix man titaj ri ti'j ri', roma xa can nitaj chech, man utz ta xtuna' ri ránima; y xa xtutaj raja' chuka', can xtitzak pa ruc'aslen chech ri Dios roma chech raja' man utz ta nitej ri'. Can man titaj, más que rix iweta'n chi ronojel riq'uin ri Ajaf Dios petenak-wi y richi raja' chuka' ri rech-ulef y ronojel ri yeq'uiy chech.
1CO 10:29 Y cuando nin-ij chiwe que man titaj, ri' man roma ta ja rix man utz ta nuna' ri iwánima y jixtzak chech ri Dios, man quiri' ta. Xa roma ri ránima ri jun chic, chi quiri' raja' manak xtitzak pa ruc'aslen chech ri Dios. Pero xa jec'o chiwe rix ri niqui'ij-ka pa cánima: ¿Anchique roma man utz ta nintaj ri ti'j, xe roma raja' reta'n chi sujun chiquiwech dioses ri man je ketzij ta?
1CO 10:30 Y xa ren can ninya' matiox che ri Dios roma ri ti'j ri nintaj, ¿anchique roma c'o tzij ye'ix chuij roma ri nintaj? nicha' ta jun.
1CO 10:31 Romari' ren nin-ij chiwe chi can riq'uin ronojel ri niben tiya' ruk'ij ri Dios. Cuando jixwa' o xabachique (xama'anchique) chic ex ri niben, can ta iwoma rix niyo'x ruk'ij ri Dios.
1CO 10:32 Y man tiben chique ri winak chi yetzak pa quic'aslen chech ri Dios, romari' tibana' cuenta iwi'. Man jun anchok che tiben-wi quiri', ni chique ri winak israelitas, ni chique ri winak man je israelitas ta, y ni chique chuka' ri kach'alal ri je ru-iglesia ri Dios.
1CO 10:33 Xa can tibana' anche'l ri nin-en ren. Ren man nin-en ta xe ri nika chinuech. Xa can nintaj nuk'ij chi k'ij-k'ij nin-en ri utz chiquiwech conojel, roma can je q'uiy winak ri ninjo' yento' y yecolotaj ta.
1CO 11:1 Can tibana' anche'l ri nin-en ren, roma ren can nin-en-wi anche'l xu'on ri Cristo.
1CO 11:2 Wach'alal, can utz-wi ri ibanon roma chupa ronojel ri ic'aslen can jinc'o-wi pa iwánima. Rix can niben-wi ri nu'in can chiwe; c'a itzekleben jabel rutzij ri Dios ri xinc'ut chiwech.
1CO 11:3 Pero ren ninjo' chuka' chi rix nitemaj chi ri Cristo jari' ri jolomaj ri c'o pa quiwi' ri achi'a', y ri achi jari' ri jolomaj ri c'o pa ruwi' ri raxayil. Pero ja ri Dios ri más nim y ja raja' ri jolomaj ri c'o pa ruwi' ri Cristo.
1CO 11:4 Cuando roj achi'a' naka'an orar, y chuka' cuando naka'ij ri ruk'alajin ri Dios chake, man jun anchique takaya' pa kajolon chi nakatz'apij; pa ruq'uiexel ri' xa kalesaj ri kayo'n pa kajolon. Roma xa man quiri' ta naka'an, nakakasaj ruk'ij ri c'o pa kawi' roj.
1CO 11:5 Pero cuando ri ixoki' niqui'en orar, y chuka' cuando niqui'ij ri ruk'alajin ri Dios chique, tiquitz'apij quijolon che jun tziak. Roma xa man niqui'en ta quiri', niquikasaj ruk'ij ri c'o pa quiwi' reje'. Y chuka' ri man niquitz'apij ta quijolon, can anche'l quijukun quiwi' ntel.
1CO 11:6 Y xa jec'o ixoki' ri man niquijo' ta niquitz'apij quijolon, tiquisocaj-e ri rusmal-quiwi'. Pero xa yeq'uix niquisocaj-e o niquijuk-e ri rusmal-quiwi', can tiquitz'apij quijolon.
1CO 11:7 Roj achi'a' man utz ta nakatz'apij kajolon roma can joj ruwachibel ri Dios y nakac'ut ruk'ij raja', y ri ixoki' niquic'ut quik'ij ri achi'a'.
1CO 11:8 Roma ri na'ey achi, can ja-wi ri Dios ri xbano, man riq'uin ta jun ixok xpe-wi. Pero cuando xu'on ri na'ey ixok, ri Dios xucusaj jun rubakil ri achi.
1CO 11:9 Ri Dios can xu'on-wi ri ixok roma xutzu' chi nic'atzin che ri achi, y man ja' ta ri achi xu'on roma nic'atzin che ri ixok.
1CO 11:10 Romari' ri ixok can tutz'apij rujolon chi nuc'ut chi niniman che ri rachijil. Can utz nu'on quiri', coma ri ángeles.
1CO 11:11 Pero chech ri Ajaf Dios xa man jun ri más c'o ruk'ij; achi chi ixok joj junan chech raja'. Ri ixok can nic'atzin-wi che ri achi y quiri' chuka' ri achi nic'atzin che ri ixok.
1CO 11:12 Y can ketzij-wi chi ri ixok x-an riq'uin jun rubakil ri achi, pero chuka' ri achi nalex riq'uin ri ixok. Can man jun ri más c'o ruk'ij. Can man jun ri man ta riq'uin ri Dios petenak-wi.
1CO 11:13 Can tinojij jabel: ¿Utz como chi ri ixok man nutz'apij ta rujolon cuando nich'o'n che Dios pa oración? Man utz ta.
1CO 11:14 Y can conojel winak quieta'n chi can q'uix-q'uix chi jun achi yenimer-ka rusmal-ruwi'.
1CO 11:15 Pero che jun ixok can utz-wi yenimer rusmal-ruwi'. Roma ri rusmal-ruwi' can yo'n-wi che chi nutz'apij rujolon.
1CO 11:16 Y xa jec'o kach'alal ri man junan ta nakanojij quiq'uin, ren nin-ij chique reje' chi can quiri-wi. Ren y ri ch'aka chic rusamajel ri Dios quiri' naka'ij, y quiri' chuka' niqui'ij conojel ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios xabachique (xama'anchique) lugar.
1CO 11:17 Y ri ninjo' nin-ij chiwe cami, can man xtiquicot ta ri iwánima xtic'oxaj, roma can ninch'ojij chiwe ri niben. Roma cuando nimol-iwi' pa rubi' ri Ajaf, pa ruq'uiexel chi c'o nich'ec chirij, xa más itzel niben pa ic'aslen roma man utz ta ri ye'iben chech ri Ajaf.
1CO 11:18 Ri na'ey ninjo' nin-ij chiwe, ja ri ninc'oxaj chiwij chi cuando nimol-iwi', man xe ta jun niben, xa can ijachon-ka-iwi'. Y ren nin-ij chi can ketzij juba' ri ni'ix chue.
1CO 11:19 Pero can nic'atzin chi nibanataj quiri' chiwech ka rix, can nic'atzin chi nijach-ka-iwi', roma xe quiri' yek'alajin ri kach'alal ri can ketzij-wi quiniman ri Cristo y ri man quiniman ta.
1CO 11:20 Y cuando rix ni'ij chi nimol-iwi' chi niben ri wa'in chi ninataj rucamic ri Ajaf Jesucristo, can niben-wi, pero xa man ja' ta chic rucamic ri Cristo ninataj.
1CO 11:21 Roma cuando nimol-iwi' chi ninataj ri Ajaf, jec'o kach'alal ri can ch'anin niquitaj-ka ri quic'uan-apo y man niquiya' ta can juba' chique ri kach'alal ri man jun anchique quic'uan-apo, romari' jec'o ri xa man jun anchique niquitaj, y jec'o xa nik'ax rui' ri niquitaj. Jec'o ri man jun tz'uj ruya'al-uva niquikum, y jec'o ri can yek'aber-ka.
1CO 11:22 ¿Can manak como iwocho chi ja chiri' jixwa' y jixuq'uia'? ¿O chiwech rix can man jun como quik'ij ri ch'aka chic kach'alal, ri niquimol-qui' junan iwiq'uin rix chi niya' ruk'ij ri Dios? ¿Y anchique roma chuka' can niya' q'uix chiquij ri kach'alal ri man jun niquic'uaj-apo roma man jun quibeyomal? ¿Can nijo' rix chi riq'uin ri niben quiri', ren nin-ij chiwe chi jix nimalaj tak winak? ¿Rix nijo' chi nin-ij chiwe chi utz ri niben? Ren nin-ij chiwe chi can man utz ta ri niben.
1CO 11:23 Ren can man quiri' ta ri jixnutijon. Ren xixintijoj riq'uin ri xuk'alajij ri Ajaf chue. Y ri' quiere': Cuando ri Ajaf Jesús nijach yan e pa quik'a' ri winak ri itzel xquitzu', chupa ri nok'ok'a' ri' raja' xuc'on-apo jun pan.
1CO 11:24 Y cuando raja' xuya' yan matiox che ri Dios, xuper ri pan y xu'ij chique ri ru-discípulos: Tic'ama' y titija' ri pan re', roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic chi jixcolotaj. Can titija' c'a, chi quiri' yininataj.
1CO 11:25 Y cuando je-waynak chic, ri Jesús xuc'on-apo chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupa, y xu'ij: Ri ruya'al-uva re', jare' ri nuquiq'uiel ri xtibin cuando xquicamises; y riq'uin ri nuquiq'uiel re', ja' xtic'achoj ri c'ac'ac' trato ri rurayin-pe nu'on ri Dios quiq'uin ri winak. Tikumu' ri ruya'al-uva, chi quiri' yininataj, y ronojel mej (paj) ri quiri' xtiben, can ja ren yininataj, xcha' ri Jesús.
1CO 11:26 Romari' cuando roj nakataj ri pan y nakakum chuka' ri ruya'al-uva, can ja-wi ri rucamic ri Ajaf ri nakak'alajij, y quiri' xtaka'an, c'a cuando xtapon ri k'ij chi xtipe chic jun mej (bey) raja'.
1CO 11:27 Romari', xa man utz ta rubanon kac'aslen chech ri Ajaf cuando nakataj ri pan y nakakum ri ruya'al-uva chi nakanataj raja', can mac-wi ri naka'an. Can chirij ruch'acul y ri ruquiq'uiel raja' naka'an-wi ri mac.
1CO 11:28 Na'ey, katzu-ka-ki' xa utz rubanon kac'aslen chech ri Dios, c'ajari' katija' ri pan y kakumu' ri ruya'al-uva.
1CO 11:29 Roma xa nakataj ri pan y nakakum ri ruya'al-uva, y xa man utz ta rubanon kac'aslen chech ri Ajaf Jesucristo, y man noka ta pa kawi' chi ja ri ruch'acul raja' nakataj chi nakanataj ri rucamic, can c'o ri castigo ri xtuya' ri Dios pa kawi'.
1CO 11:30 Y romari' je q'uiy chiwe rix ri manak quichuk'a', xa yeyawaj, y can jec'o xa xecom yan.
1CO 11:31 Y ri Dios man jun castigo ri nuya' pa kawi', xa roj keta'n ri anchique naka'an y nakataj kak'ij chi quiri' más utz c'aslen nakac'uaj chech.
1CO 11:32 Pero q'uiy mej (paj) ri Ajaf Dios nuya-pe ri castigo pa kawi', chi jojrutijoj y chi quiri' manak xtika pa kawi' ri nimalaj castigo ri man niq'uis ta, anche'l xtika pa quiwi' ri winak ri man quiniman ta ri Ajaf Jesús.
1CO 11:33 Romari' wach'alal, can tiyobej-iwi' cuando nimol-iwi' chi niben ri wa'in chi ninataj rucamic ri Ajaf Jesucristo.
1CO 11:34 Pero xa c'o jun chiwe yalan ninum rupa, más utz tiwa-pe chirocho. Ren nin-ij ronojel re' chiwe, roma man ninjo' ta chi rix niwoyoj-ka ri castigo pa iwi', roma man utz ta niben chech ri Dios cuado nimol-iwi'. Y c'o ch'aka chic ex ri ninjo' nin-ij chiwe chi nitemaj, pero xa c'a xquinapon na iwiq'uin, cuando xquixintijoj.
1CO 12:1 Wach'alal, cami ninjo' yich'o'n juba' chiquij ri ruyo'n ri Espíritu Santo chake konojel roj ri kaniman yan ri Jesucristo. Ren ninjo' chi rix nina'ej utz chirij ri'.
1CO 12:2 Ren nin-ij chi rix c'a noka pa iwi' anchique xiben cuando c'a man jani iweta'n rech ri Dios. Rix can utz chiwe chi jec'o ri xixquisetz (xixquisech) roma xixuc'uax chi xiya' quik'ij dioses ri je-banon coma winak, y ri dioses ri' xa man yetiquier ta yech'o'n.
1CO 12:3 Romari' can ninjo' ninc'ut utz chiwech que man jun winak nitiquier nich'o'n itzel chirij ri Jesús xa uc'uan roma ri ru-Espíritu Santo ri Dios. Y quiri' chuka' jun winak ri man uc'uan ta roma ri Espíritu Santo, man nitiquier ta nu'ij chi ri Jesús jari' ri Ajaf.
1CO 12:4 Y can jalajoj rech samaj ri yo'n chake chikajunal, pero ri niyo'n ri samaj ri' chake, xe jun, y ri' ja ri Espíritu Santo.
1CO 12:5 C'o jalajoj rech samaj yo'n chake, pero xe jun Rajaf ri samaj re' y ri' ja ri Ajaf Jesús.
1CO 12:6 C'o jalajoj rech samaj yo'n chake, pero xe jun ri niyo'n kachuk'a' chikajunal y ri' ja ri Dios.
1CO 12:7 Y roma ri samaj ri yo'n chake chikajunal, k'alaj chi c'o ri Espíritu Santo kaq'uin. Y ri samaj ri yo'n chake, can c'o utz nuc'om-pe chique ri kach'alal.
1CO 12:8 Jec'o kach'alal, ri Espíritu Santo nuya' chique chi niquitzijoj ri no'j (na'oj) ri nipe riq'uin ri Dios. Y ch'aka chic nuya' quino'j (quina'oj) chi niquitemaj runo'j (runa'oj) ri Dios, chi niquic'ut chiquiwech ri kach'alal.
1CO 12:9 Y ri Espíritu Santo nuya' chuka' chique ch'aka chic kach'alal chi can niquiya' cánima riq'uin ri Ajaf Jesús chi q'uiy ri yetiquier niqui'en, y ch'aka chic nuya' uchuk'a' chique chi yetiquier yec'achoj ri yawa'i' coma.
1CO 12:10 Ch'aka chic kach'alal, ri Espíritu Santo nu'on chique chi yetiquier niqui'en milagros. Chuka' jec'o kach'alal ri nu'on chique chi niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios. Y ri Espíritu Santo chuka' nuya' lugar chique ch'aka chic kach'alal chi ch'anin niquitzu' ri nu'ij o nu'on jun chic winak, xa riq'uin ri Dios petenak-wi o xa riq'uin jun itzel espíritu petenak-wi; y chique ch'aka chic kach'alal ri Espíritu Santo nu'on chique chi yetiquier yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel. Y chique ch'aka chic, nu'on chique chi yequik'alajij ri yequi'ij ri kach'alal pa ch'aka chic ch'abel ri nuya' ri Espíritu Santo chique.
1CO 12:11 Y ronojel ri' xa rusamaj jun, rusamaj ri Espíritu Santo. Raja' nu'on chake chikajunal chi c'o jun samaj ri jojtiquier naka'an, y man xabachique (xama'anchique) ta samaj nuya' chake, xa can rucha'on-wi jabel ri anchique nrojo' nuya' chake.
1CO 12:12 Can anche'l rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o rakan, c'o rech, pero xe jun quibanon conojel. Y quiri' chuka' kabanon riq'uin ri Cristo.
1CO 12:13 Roma cuando xoj-an bautizar, xe jun x-an chake y xojoc ruch'acul ri Cristo; y ri xbano quiri' chake ja ri Espíritu Santo. Quiri' x-an chake konojel, chi israelitas y man israelitas ta. Ri kach'alal ri man libre ta jec'o roma jec'o pa ruk'a' jun patrón, xe'an chuka' bautizar y xe'oc ruch'acul ri Cristo; y quiri' chuka' ri kach'alal ri libre jec'o roma man jec'o ta pa ruk'a' jun patrón. Can ja mismo Espíritu Santo ri' ri xoc pa kac'aslen konojel.
1CO 12:14 Ri kach'acul c'o ruk'a', c'o rakan, c'o rech, pero xe jun quibanon conojel. Quiri' chuka' kabanon roj ri kaniman ri Cristo, can joj q'uiy, pero chikajunal jalajoj kasamaj naka'an.
1CO 12:15 Xa ta ri akanaj nu'ij: Ri quisamaj ri k'a'j (k'abaj) yalan utz, pero ri nusamaj ren man utz ta, romari' anche'l xa man jin richi ta ri ch'acul, nicha' ta. ¿Anchique como ni'ij rix? ¿Man richi ta como ri ch'acul ri akanaj, roma quiri' nu'ij? Man quiri' ta. Xa can richi-wi ri ch'acul.
1CO 12:16 Y xa ta ri xiquinaj nu'ij: Ri quisamaj ri wechaj yalan utz, pero ri nusamaj ren man utz ta, y romari' anche'l xa man jin richi ta ri ch'acul, nicha' ta. ¿Anchique ni'ij rix? ¿Man richi ta como ri ch'acul ri xiquinaj roma nu'ij quiri'? Man quiri' ta. Xa can richi chuka' ri ch'acul.
1CO 12:17 ¿Utz como chi ri kach'acul xe ta oc rech c'o y manak ta ruxiquin? Man utz ta. Xa ta quiri', man ta jojc'oxan. ¿O utz como ri kach'acul xe ta oc ruxiquin c'o y manak ta rutza'n? Man utz ta. Xa ta quiri', man ta jojsakon.
1CO 12:18 Pero ri Dios xuya' ronojel che ri kach'acul; xuya' ruk'a-rakan, y xuya' rech, xuya' ronojel, can anche'l ri xutzu' raja' chi nic'atzin.
1CO 12:19 Xa manak ta xuya' ronojel, ri kach'acul man ta tz'akat, y chuka' ¿anchok che ta como naka'ij kach'acul che?
1CO 12:20 Can keta'n-wi chi ri kach'acul can jeruc'uan-wi ronojel ri yec'atzin che. Pero man jec'o ta q'uiy kach'acul; xe jun.
1CO 12:21 Romari' ri wechaj man nitiquier ta nu'ij che ri k'a'j (k'abaj): Ret man jac'atzin ta chue. Y quiri' chuka' ri jolomaj man nitiquier ta nu'ij che ri akanaj: Ret man jac'atzin ta chue.
1CO 12:22 Roma can conojel yec'atzin, cocoj chi nima'k. Ri manak más quikalen chakawech, xa jari' yan chic ri c'o más quikalen.
1CO 12:23 Ri más jabel yekawak che ri kach'acul, ja ri más manak quikalen chakawech. Y ri nuyec q'uix, can más yekawewaj.
1CO 12:24 Pero ri más je utz yetzu'n che ri kach'acul, man nic'atzin ta chi yekawewaj. Ri Dios can utz-wi xu'on che ronojel. Roma hasta ri manak más quik'ij che ri kach'acul, raja' xu'on chique chi can c'o quik'ij.
1CO 12:25 Ri Dios quiri' ri xu'on chique conojel, chi quiri' xe jun niqui'en conojel.
1CO 12:26 Xa c'o jun ri c'o ruquiy (nik'axon), conojel quiri' niquina'; y xa c'o jun ri can niyo'x ruk'ij, can yequicot conojel.
1CO 12:27 Ri c'aja' oc xin-ij-ka chiwe man can ta chirij ri kach'acul nich'o'n-wi, xa chakij roj ri kaniman chic ri Cristo y joj-oconak ruch'acul. Roma can anche'l rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o rakan, c'o rech, can man junan ta quisamaj chiquijunal; quiri' chuka' roj ri kaniman ri Cristo, joj q'uiy y man junan ta kasamaj.
1CO 12:28 Quiri' rubanon ri Dios chake konojel roj ri kaniman ri Cristo, ri joj-oconak ru-iglesia. Chikajunal ruyo'n kasamaj, roma quiri' nic'atzin. Na'ey ja ri apóstoles. Ri ruca'n ja ri kach'alal ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios. Ri rox ja ri kach'alal ri yetiquier yequitijoj ri ch'aka chic kach'alal. Chuka' jec'o kach'alal ri yetiquier niqui'en milagros. Jec'o ri yequic'achojrisaj yawa'i'. Jec'o ri yeto'n quichi ri ch'aka chic kach'alal. Jec'o je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal. Jec'o ri yetiquier yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri nuya' ri Espíritu Santo chique. Ri Dios can ruyo'n-wi kasamaj chikajunal.
1CO 12:29 Can man junan ta samaj yo'n chake, roma man konojel ta joj apóstoles. Man konojel ta c'o nu'ij ri Dios chake chi nakak'alajij. Man konojel ta yekatijoj ri ch'aka chic kach'alal. Man konojel ta naka'an milagros.
1CO 12:30 Man konojel ta yec'achoj yawa'i' koma. Man konojel ta ni'an chake roma ri Espíritu Santo chi jojch'o'n pa ch'aka chic ch'abel. Man chake ta konojel yo'n-wi chi yekak'alajij ri yequi'ij ri kach'alal cuando yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri nuya' ri Espíritu Santo chique. Can man junan ta samaj yo'n chake chikajunal.
1CO 12:31 Pero chuka' can utz-wi chi nakarayij jun samaj ri más nim rakalen. Katija' kak'ij chi kaq'uin ta roj nic'ue-wi ri bendición ri'. Y ren ninjo' chuka' ninc'ut jun chic chiwech ri c'o más rakalen y can utz chi nirayij niben. Y ri' ja chi quiekajo' conojel winak y jari' ri más utz.
1CO 13:1 Xa ta ren yich'o'n pa q'uiy ch'abel we' chech-ulef, o pa quich'abel ta ángeles, y xa man yinojo'n ta, man jun nic'atzin-wi. Xa jin junan riq'uin jun ch'ich' ri nitzinin o jun k'ojom ri yalan nik'ajan (rukul).
1CO 13:2 Ri más nic'atzin ja chi yenjo' conojel winak, roma xa manak yinojo'n, man jun yic'atzin-wi. Y más que ta nink'alajij ri ni'ix chue roma ri Dios. O nin-en ta entender ronojel runo'j (runa'oj) ri Dios ri man k'alajin ta utz. O nin-en ta entender ronojel no'j (na'oj). O roma ta can nuyo'n wánima riq'uin ri Dios, roma ta ri' yitiquier nin-en chique ri nimalaj tak juyu' chi quie'el-e anchi' jec'o-wi. Y más que yitiquier ta nin-en ronojel ri', pero xa manak yinojo'n, man jun yic'atzin-wi.
1CO 13:3 Y chuka' xa ta ninya' ronojel ri c'o wiq'uin chi quiri' yentzuk ri winak ri manak quibeyomal, o ninc'ayij ta wi' chi yicamises pa k'ak', pero xa manak yinojo'n, más que quiri' xtin-en, man jun anchique xtinch'ec chirij.
1CO 13:4 Y xa yekajo' ri winak, can yekacoch' y utz kano'j (kana'oj) naka'an quiq'uin conojel. Xa yekajo' ri winak, man itzel ta nakatzu' jun ri utz c'o y chuka' man naka'an ta chi can c'o kak'ij.
1CO 13:5 Xa yekajo' ri winak, can nakajoyowaj quiwech y man xe ta roj nakanataj-ka-ki'. Y quiri' chuka' man nipe ta kayowal y man nakayec ta ka ri ayowal pa kánima.
1CO 13:6 Xa yekajo' ri winak, jojquicot roma ri utzilaj tak ex ri ye'an, y man jun mej (bey) xkojquicot cuando nibanataj ri man choj ta.
1CO 13:7 Xa yekajo' ri winak, keta'n nakacoch' ronojel, y man ch'anin ta nakanimaj chi jun winak c'o ri man utz ta nu'on. Chuka' xa yekajo' ri winak, keta'n nakayobej ekal (akal) ronojel y can c'o ka-paciencia.
1CO 13:8 Xa yekajo' ri winak, ri' can manak xtiq'uis. Pero ri samaj ri niqui'en ri kach'alal chi niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios, can xtapon-wi ri k'ij cuando xtiq'uis. Y quiri' chuka' ri kach'alal ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri nuya' ri Espíritu Santo chique, xtapon ri k'ij cuando man xtiqui'en ta chic quiri'. Y quiri' chuka' xtapon ri k'ij cuando ri no'j (na'oj) ri c'o kaq'uin cami, xa man xtic'atzin ta chic.
1CO 13:9 Ri no'j (na'oj) ri c'o kaq'uin cami, xa man ja' ta ri' ronojel, y quiri' chuka' ri ni'ix chake roma ri Dios chi nakak'alajij, xa man ja' ta chuka' ri' ronojel.
1CO 13:10 Pero cuando xtapon ri k'ij chi nakana'ej ronojel, man xquiec'atzin ta chic ri jeketa'n cami, roma xa man q'uiy ta.
1CO 13:11 Anche'l ren, cuando xiq'uiy, xin-en anche'l niqui'en conojel ac'uala'. Ri nutzij, ri ninnojij y ri nuno'j (nuna'oj), can anche'l-wi richi jun ac'ual. Pero cuando xinoc achi, man xin-en ta chic anche'l niqui'en ri ac'uala'. Ronojel ri' xa xinya' can.
1CO 13:12 Y quiri' naka'an konojel roj ri kaniman ri Cristo. We' chech-ulef man ronojel ta no'j (na'oj) ri jec'o kaq'uin. Can junan riq'uin ri jojtzu'n ta pa jun espejo ri man utz ta, y man k'alaj ta utz ri anchique nakatzu' chupa. Pero xtapon ri k'ij cuando man xtaka'an ta chic quiri', y xa can k'alaj ri xtakatzu'. Chupa ri k'ij ri' can k'alaj ronojel y man jun ri man ta xtakana'ej. Y xtakatemaj jabel rech ri Dios, can anche'l raja' reta'n kawech roj cami.
1CO 13:13 Romari', xa yekajo' ri winak, ri' can richi ronojel tiempo, y manak xtiq'uis. Can quiri' chuka' xa nakaya' kánima riq'uin ri Dios, y quiri' chuka' xa ekal (akal) nakayobej-apo ri xtuya' ri Dios chake. Pero chique ri oxi' re', ri más nim rakalen ja chi yekajo' ri winak.
1CO 14:1 Can katija' kak'ij chi yekajo' ri winak riq'uin ronojel kánima. Y karayij chuka' riq'uin ronojel kánima ri yeruya' ri Espíritu Santo chake. Pero ri más karayij ja chi ri Espíritu Santo nuya' ta lugar chake chi nakak'alajij ri ni'ix chake roma ri Dios.
1CO 14:2 Xa jun kach'alal nich'o'n pa jun chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo che, xa che ri Dios nich'o'n-wi y man chique ta ri winak. Ri nu'ij ja ri Espíritu Santo ri ni'in che, pero re' man jun nibano entender.
1CO 14:3 Pero ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, can nu'on chique ch'aka chic chi niq'uiy quic'aslen chech ri Dios y chuka' chi nic'ue' ruchuk'a' cánima y chi yequicot pa quic'aslen, y man xtic'ue' ta ka jumul ri bis pa cánima roma ri niquic'ulumaj.
1CO 14:4 Ri kach'alal ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo chique, quiyon reje' niq'uiy quic'aslen roma ri ch'abel ri'. Pero ri kach'alal ri c'o ni'ix chique roma ri Dios, y niquik'alajij chiquiwech ri kach'alal ri quimolon-qui' pa rubi' ri Dios, can utz ri niqui'en roma man xe ta reje' niq'uiy quic'aslen chech ri Dios, xa niq'uiy chuka' quic'aslen ri kach'alal.
1CO 14:5 Ri ninrayij ren, ja' ta chi can chi'iwonojel jixch'o'n ta pa ch'aka chic ch'abel, pero ri más ninjo' chiwe, ja chi ri Espíritu Santo nu'on ta chiwe chi jixtiquier nik'alajij ri ni'ix chiwe roma ri Dios. Ri kach'alal ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel, utz ri niqui'en; pero más utz niqui'en ri kach'alal ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios. Pero xa c'o jun kach'alal ri nich'o'n pa jun chic ch'abel, y can nuk'alajij chuka' anchique xu'ij, ri' jabel chuka', roma can nic'atzin chi ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios niq'uiy quic'aslen chech ri Dios.
1CO 14:6 Roma xa ta ren yinapon iwiq'uin rix wach'alal, y pa jun chic ch'abel yibech'o'n iwiq'uin, can man jun xtic'atzin-wi ri xtin-ij, roma man xtiben ta entender. Pero xa pa ich'abel rix yich'o'n-wi y nink'alajij ri ni'ix chue roma ri Dios, rix can xtiben entender, can jabel xtaka'an. Y quiri' chuka' xa jixintijoj, c'o nitemaj; o xa nink'alajij chiwe ri x-ix chue roma ri Dios; o xa jixintijoj riq'uin jun chic ex, ronojel ri' can c'o-wi xtic'atzin chiwe.
1CO 14:7 Ri tzij pa ch'aka chic ch'abel ri man yek'alajix ta, xa je junan riq'uin jun flauta o jun arpa ri nik'ojmex roma jun ri man reta'n ta nuk'ojmaj. ¿K'alaj como ri bix ri nik'ojmex-pe? Man k'alaj ta. Xe quiri' nic'oxex, pero xa man k'alaj ta anchique bix ri nik'ojmex.
1CO 14:8 Y xa ri nik'ojman ri trompeta chi yerumol ri soldados chi yebe pa guerra, xe nuk'ojmaj ri trompeta y man ja' ta ri rukul nu'on che, ¿niquimol como qui' ri soldados? Man niquimol ta qui'.
1CO 14:9 Xa rix man jixch'o'n ta pa jun ch'abel ri can niqui'en entender ri winak; cuando jixch'o'n, can man xtiqui'en ta entender, xa pa quiek'ik' xquixch'o'n-wi.
1CO 14:10 Je q'uiy rech ch'abel ri ye'ucuses we' chech-ulef, y conojel ch'abel can c'o-wi ri niqui'ij, pero ri' xe chiquiwech ka ri winak ri yech'o'n ri ch'abel ri'.
1CO 14:11 Romari' xa c'o jun winak ri man weta'n ta ruch'abel, y raja' nrojo' nich'o'n wiq'uin y ren xa man nin-en ta entender ri nu'ij chue, chech raja' xa man jin ruwinak ta, roma man nin-en ta entender ri nu'ij. Y quiri' chuka' raja' chinuech ren.
1CO 14:12 Y xa rix can yalan ye'irayij ri yeruya' ri Espíritu Santo, can utz, pero man xe ta ka chiwe rix quiec'atzin-wi, xa can tirayij chi ri yeruya' ri Espíritu Santo can ta yec'atzin chuka' chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, chi quiri' jabel xtiq'uiy ri ic'aslen chech ri Dios.
1CO 14:13 Romari' xa jun kach'alal nich'o'n pa jun chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo che, tuc'utuj che ri Dios chi titiquier chuka' nuk'alajij ri nu'ij ri ch'abel ri'.
1CO 14:14 Roma xa ren nin-en orar pa jun chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo chue, ri' rusamaj ri wánima; pero ren man jun nin-en entender che.
1CO 14:15 Y xa quiri', ¿anchique como utz ri nin-en? Ri nunojin nin-en cuando nin-en orar, can nincusaj wánima y chuka' nuno'j (nuna'oj) chi nin-en entender ri nin-ij. Y quiri' chuka' nin-en cuando yibixan, nincusaj wánima y nuno'j (nuna'oj) chi nin-en entender ri ninbixaj.
1CO 14:16 Roma xa roj xe riq'uin kánima nakaya' matiox, can manak xtiqui'en entender ri yec'oxan kachi. Y xa jec'o ri xe quiri' jec'o-apo chikacojol, ¿yetiquier como reje' chuka' niquiya' matiox che ri Dios y xa man xqui'en ta entender ri xeka'ij pa ch'aka chic ch'abel?
1CO 14:17 Ri matiox ri xkaya' pa jun chic ch'abel, can yalan-wi utz, pero ri xec'oxan kachi man jun xqui'en entender chi niq'uiy ta juba' quic'aslen chech ri Dios.
1CO 14:18 Ren yalan yiquicot y ninya' matiox che ri Dios roma ri Espíritu Santo ruyo'n lugar chue chi yich'o'n pa ch'aka chic ch'abel, más chiwech iwonojel rix.
1CO 14:19 Pero cuando ren yinapon chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, can más nic'atzin yich'o'n pa jun ch'abel ri can niqui'en-wi entender reje'. Roma xe quiri' c'o niquitemaj. Y más que xe ta jujun oc tzij ri nenbij-pe chique, más utz quiri' que chech nin-ij ta lajuj mil tzij chique y xa man niqui'en ta entender, roma xa pa jun chic ch'abel yich'o'n-wi. Quiri' xa man jun nic'atzin-wi ri nin-en, roma xa man jun niquitemaj.
1CO 14:20 Wach'alal, can man quixnojin anche'l ac'uala', can quixnojin anche'l jun nim winak. Pero utz chi jixoc anche'l ri cocoj tak ac'uala' riq'uin ri niben, roma ri cocoj tak ac'uala' man niqui'en ta mac.
1CO 14:21 Chupa ri ley chi ri Ajaf Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ren xquiencusaj winak ri man je israelitas ta ri xa pa jun chic ch'abel yech'o'n-wi, chi xquich'o'n quiq'uin ri israelitas. Pero can manak-wi xquinquinimaj, reje' can man xtiquijo' ta xtiquic'oxaj ri xtin-ij chique. Quiri' nu'ij ri Ajaf.
1CO 14:22 Y romari' nakatzu' chi ja ri Dios nu'on chake chi jojch'o'n pa ch'aka chic ch'abel, chi jari' ntoc retal chique ri ch'aka chic winak ri man niquijo' ta niquinimaj, pero man retal ta chake roj ri kaniman chic rutzij. Pero cuando roj nakak'alajij ri ni'ix chake roma ri Dios, ri' jun retal xe kachi roj. Raja' can nrojo' chi roj ri kaniman chic, niq'uiy ta más ri kac'aslen chech.
1CO 14:23 Xa ta rix imolon-iwi' y jixch'o'n ta pa ch'aka chic ch'abel cuando ye'apon ri winak iwiq'uin y reje' man q'uiy ta quieta'n chirij rutzij ri Dios, o ye'apon ta ri man quiniman ta, ¿niqui'en como entender ri ni'ij rix? ¿Manak como niqui'ij chiwe chi jix ch'u'j, roma man jun tzij ri ni'ij rix ri niqui'en entender?
1CO 14:24 Roma xa ta pa ich'abel rix jixch'o'n-wi cuando nimol-iwi', y napon ta jun winak ri man runiman ta rutzij ri Cristo o napon ta jun winak ri xa man q'uiy ta reta'n chirij ri tzij ri', raja' xtuc'oxaj cuando nik'alajij ri x-ix chiwe roma ri Dios, quiri' raja' xtuna' chi can aj-mac-wi y xtuna' chuka' chi can chi'iwonojel jix-in che chi aj-mac.
1CO 14:25 Ronojel ri' nu'on che ránima chi ronojel ri ye'ix che can ketzij-wi. Ye'el-pe chech sakil ri jec'o pa ránima. Romari' raja' xa can xtixuquie-ka chi nukasaj-ri' y nuya' ruk'ij ri Dios, y xtu'ij chi can ketzij-wi chi c'o Dios chi'icojol.
1CO 14:26 Y ¿anchique como nic'atzin niben rix wach'alal? Ri más nic'atzin niben cuando nimol-iwi', ja' ta chi ronojel ri niben can ta nic'atzin chique ri kach'alal, chi quiri' niq'uiy ta más quic'aslen chech ri Dios. Roma jec'o chiwe rix ri yebixan, jec'o ri yequitijoj ri kach'alal riq'uin ri rutzij ri Dios, jec'o ri yek'alajin ri ni'ix chique roma ri Dios, jec'o ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo chique, jec'o ri yek'alajin ri yequi'ij ch'aka chic kach'alal cuando yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo chique. Can ta ronojel ri' nic'atzin chi niq'uiy más quic'aslen conojel ri kach'alal chech ri Dios.
1CO 14:27 Ri kach'alal ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel, can xe ta je ca'i' ri yech'o'n cuando nimol-iwi'. O xa nijo', quiech'o'n oxi'; pero man tik'ax rui'. Y chuka' nic'atzin chi chiquijunal quiech'o'n, y c'o ta jun kach'alal ri nik'alajin ri anchique xqui'ij pa ch'aka chic ch'abel, chi quiri' ri ch'aka chic kach'alal c'o ta niquitemaj.
1CO 14:28 Pero xa man jun kach'alal nitiquier nuk'alajij ri anchique niqui'ij ri kach'alal pa ch'aka chic ch'abel, man quiech'o'n pa ch'aka chic ch'abel chiquiwech ri kach'alal ri quimolon-qui'. Xe chique ka reje' quiech'o'n-wi-ka y chuka' che ri Dios.
1CO 14:29 Ri kach'alal ri ye'in chi yo'n chique chi niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios, quiech'o'n je ca'i' o je oxi'. Y ri ch'aka chic tiquinojij jabel ri ni'ix, xa riq'uin ri Dios petenak-wi o xa manak.
1CO 14:30 Y xa c'o ta jun kach'alal nuk'alajij chique ri kach'alal ri bin che roma ri Dios, y ja' nich'o'n raja' cuando c'o jun chique ri je-ch'ocol ri c'o ni'ix che roma ri Dios; ja yan chic raja' tich'o'n, y ri jun ri nich'o'n na'ey titane-ka y tuya' lugar che ri jun chic chi tuk'alajij chique ri kach'alal ri anchique x-ix che roma ri Dios.
1CO 14:31 Roma man xe ta jun ri nitiquier nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, can conojel kach'alal yetiquier niquik'alajij ri ni'ix chique, chi quiri' ri ch'aka chic kach'alal can c'o-wi niquitemaj chirij ri nic'atzin chique chupa ri quic'aslen chech ri Dios. Pero nic'atzin chi na'ey nich'o'n jun, c'ajari' jun chic; can tiquiyobej-qui' chi yech'o'n.
1CO 14:32 Roma ri yo'n chique chi niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios, yetiquier niquiyobej-qui'. Reje' yetiquier niquik'at ruchuk'a' ri cánima.
1CO 14:33 Roma ri Dios man nrojo' ta chi ri yeka'an roj man jun rubeyal. Raja' nrojo' chi nakac'ut ri uxlanen ri c'o pa kánima. Roma ri Dios can c'o uxlanen riq'uin. Rix can tibana' anche'l niqui'en ri lok'olaj tak kach'alal ri niquimol-qui' pa ch'aka chic tenemit.
1CO 14:34 Cuando nimol-iwi' pa rubi' ri Dios, ri ixoki' can tiquinimaj ri nu'ij ru-ley ri Dios chique, can quieniman y man quiech'o'n-apo anche'l nu'ij ri ley. Roma xe chique ri achi'a' yo'n-wi lugar.
1CO 14:35 Ri ixoki' man utz ta yech'o'n cuando quimolon-qui' ri kach'alal. Romari' xa c'o jun tzij ri xa man niqui'en ta entender, tiquic'utuj che ri cachijlal chicocho.
1CO 14:36 Tinojij utz ri niben. Roma toka pa iwi' que man iwiq'uin ta rix petenak-wi ri rutzij ri Dios, y man xe ta rix c'o iweta'n chirij. Toka pa iwi' chuka' que man xe ta iwiq'uin rix aponinak-wi ri rutzij ri Dios, chi quiri' can xe ta ri nijo' rix ri niben. Je q'uiy anchok quiq'uin aponinak-wi rutzij ri Dios, y man niqui'en ta anche'l niben rix.
1CO 14:37 Ren can rutzij-wi ri Ajaf Dios ri nin-ij-e. Y xa c'o jun kach'alal ri ni'in chi raja' can yo'n-wi che chi nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, raja' can xtu'ij chi ri xin-ij ren chiwe can riq'uin ri Dios petenak-wi. Y xa c'o jun chic kach'alal ri ni'in chi raja' can uc'uan-wi roma ri Espíritu Santo, can xtu'ij chuka' chi ri tzij ri xin-ij ren chiwe, can riq'uin ri Ajaf Dios petenak-wi.
1CO 14:38 Y xa jec'o ri man niquijo' ta ri xin-ij, man tinimex chuka' ri niqui'ij reje'.
1CO 14:39 Romari' wach'alal, can riq'uin ronojel iwánima tirayij chi ri Espíritu Santo nuya' ta chiwe chi nik'alajij ri ni'ix chiwe roma ri Dios. Pero chuka' ri kach'alal ri yech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri ruyo'n ri Espíritu Santo chique, man quie'ik'at.
1CO 14:40 Y chuka' can ta ronojel ri' pa rubeyal ye'iben-wi y can pa ruchojmil ta chuka'.
1CO 15:1 Wach'alal, ren ninjo' chi toka pa iwi' ri utzilaj rutzij ri Dios ri xintzijoj chiwe cuando xic'ue' chi'icojol. Y rix can xic'on-ka ri tzij ri xintzijoj chiwe, y can iyo'n iwánima riq'uin.
1CO 15:2 Y romari' jix-colotajnak, pero nic'atzin chi rix man niya' ta can, xa can ketzij-wi chi xinimaj.
1CO 15:3 Ri tzij ri xyo'x chue ren, can jari' ri xintzijoj chiwe. Y ri na'ey ri xintzijoj chiwe, ja chi ri Cristo xcom roma ri kamac, can anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios ojer can.
1CO 15:4 Ri Cristo xmuk y pa rox k'ij xc'astaj-pe, anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios, can quiri' xbanataj.
1CO 15:5 Y cuando ri Cristo xc'astaj yan, xuc'ut-ri' chech ri Pedro, y c'ajari' chiquiwech ri ch'aka chic apóstoles. Y cuando xuc'ut-ri' chiquiwech, chuka' c'o ri Pedro quiq'uin.
1CO 15:6 Y c'ajari' xuc'ut-ri' chiquiwech más quinientos kach'alal cuando quimolon-qui'. Je q'uiy chique reje' c'a je q'ues y jec'o chikacojol, pero jec'o xa xecom yan.
1CO 15:7 Y cuando xuc'ut yan ri' chiquiwech reje', ja xuc'ut-ri' chech ri Jacobo. Y cuando xuc'ut yan ri' chech ri Jacobo, ja xuc'ut-ri' chiquiwech ri ru-apóstoles; can conojel jec'o cuando xuc'ut-ri' chiquiwech.
1CO 15:8 Y pa ruq'uisbel xuc'ut-ri' chinuech ren. Ren man xinalex ta anche'l xe'alex ri ch'aka chic apóstoles chupa rutzij ri Dios.
1CO 15:9 Ren can ninna-wi chi xa man utz ta ni'ix apóstol chue. Can man jin junan ta quiq'uin ri ch'aka chic apóstoles, roma ren q'uiy etzelal xin-en chique ri kach'alal ri je ru-iglesia ri Dios.
1CO 15:10 Pero matiox che ri Dios chi xu'on ri favor chue, romari' cami xjalataj ri nuc'aslen y jinc'o pa rusamaj. Can ja ren ri más jin-samajinak-pe chiquiwech ri ch'aka chic apóstoles. Pero más que quiri', man nin-ij ta chi ja ren xibano ri samaj, man quiri' ta, xa can ja ri ru-favor ri Dios xbano.
1CO 15:11 Pero xa ja ri ch'aka chic apóstoles ri yetzijon rutzij ri Dios o xa ja ren, ri' man jun anchique nu'on. Roma xa can junan nakatzijoj, y yalan jabel chi rix can xinimaj-wi ri tzij ri'.
1CO 15:12 Y xa ja rutzij ri Dios ri nakatzijoj y nu'ij chi ri Cristo can xc'astaj chiquicojol ri caminaki', ¿anchique roma jec'o kach'alal chi'icojol ri ye'in chi ri caminaki' man yec'astaj ta?
1CO 15:13 Reje' niqui'ij chi ri caminaki' man yec'astaj ta; y xa ta quiri', ri Cristo man ta xc'astaj chuka'.
1CO 15:14 Y xa ta ri Cristo manak ta xc'astaj, man jun nic'atzin-wi rutzij ri Dios ri nakatzijoj, y can man jun chuka' nic'atzin-wi chi rix xinimaj.
1CO 15:15 Xa ta quiri', roj can joj tz'ucuy-tzij, roma xka'ij chiwe chi ri Dios xuc'asoj ri Cristo y xa man quiri' ta. Roma xa manak ta yec'astaj ri caminaki', ri Cristo man ta xc'astaj chuka'.
1CO 15:16 Ri ye'in chi ri caminaki' can man yec'astaj ta, can man utz ta ri niqui'ij; roma xa ta quiri', ri Cristo manak ta xc'astaj chuka'.
1CO 15:17 Y xa ri Cristo can man ta xc'astaj, can man jun nic'atzin-wi chi rix xinimaj. Xa c'a jixc'o ta chupa ri imac.
1CO 15:18 Y xa ta quiri', ri caminaki' ri xquinimaj-e ri Cristo, pa k'ak' ta jec'o-wi.
1CO 15:19 Y xa ta ja ri we' chech-ulef nakayobej chi ri Cristo can c'o ri xtuya' chake y xa man jun ri xtiyo'x chake, man jun nic'atzin ri kayoben. Xa ta quiri', ja roj ri nic'atzin chi can más nijoyowex kawech que chiquiwech conojel ri winak, roma can kayo'n kánima riq'uin jun ex ri xa man jun nakach'ec chirij.
1CO 15:20 Pero ronojel ri' xa man ketzij ta. Xa man quiri' ta. Roma ri Cristo can xc'astaj-wi chiquicojol ri caminaki'. Ja raja' ri na'ey ri xc'astaj y romari' can xquiec'astaj-wi ri ch'aka chic caminaki' chuka'.
1CO 15:21 Roma jun winak xoc-pe ri mac chech-ulef, y konojel xka ri camic pa kawi'. Romari' ri Cristo xoc winak y xc'astaj chiquicojol ri caminaki', chi quiri' roj chuka' xkojc'astaj.
1CO 15:22 Roma ri Adán xyo'x ri camic chake konojel. Y roma ri Cristo xtakawil ri c'aslen ri man niq'uis ta.
1CO 15:23 Y ja ri Cristo na'ey xc'astaj. Y cuando xtipe chic jun mej (bey), roj ri joj richi chic raja' xkojc'astaj chuka'.
1CO 15:24 Y c'ajari' xtapon ri ruq'uisbel k'ij. Conojel itzel tak espíritus xquiech'acataj roma ri Cristo, chuka' ri autoridades y ri c'o uchuk'a' pa quik'a'. Y c'ajari' xtuya' ri gobierno che ri Dios ri Rutata'.
1CO 15:25 Cami can nic'atzin chi ja ri Cristo nibano gobernar, c'a xquiech'acataj na conojel ri itzel yetz'eto richi y xquiec'ue' chuxe' rakan.
1CO 15:26 Y ri ruq'uisbel ri xtich'acataj, ja ri camic.
1CO 15:27 Anche'l ri nu'ij chupa rutzij ri Dios, chi ronojel xyo'x chuxe' rakan ri Cristo. Y cuando nu'ij ronojel, can man nu'ij ta chi chuka' ri Dios xoc pa ruk'a'; man quiri' ta, roma ja ri Dios xyo'n lugar che chi ronojel nic'ue' pa ruk'a' raja'.
1CO 15:28 Y cuando ronojel jec'o yan pa ruk'a' ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios, c'ajari' ri Cristo xtujach-ri' pa ruk'a' ri Dios ri xjacho ronojel pa ruk'a', y romari' k'alaj chi ri Dios can nim-wi y ja raja' ri xtic'ue' parui' ronojel.
1CO 15:29 Pero xa ta manak yec'astaj ri caminaki', ¿anchique roma jec'o winak niqui'en bautizar qui' pa quiq'uiexel ri quicaminaki' y ri caminaki' ri' xa man jun mej (bey) chic xquiec'astaj? ¿C'o como nic'atzin-wi cuando quiri' niqui'en?
1CO 15:30 Y xa man ta yec'astaj ri caminaki', ¿anchique nic'atzin-wi chi roj can siempre jojc'o pa tak peligros, xe roma nakatzijoj rutzij ri Cristo?
1CO 15:31 Ren can k'ij-k'ij jinc'o chech ri camic. Y xa ren nin-ij-e chiwe cami chi ri wánima niquicot roma rix xinimaj ri Kajaf Jesucristo, rix iweta'n chi can ketzij-wi. Y can ketzij chuka' ri nin-ij chiwe chi can k'ij-k'ij jinc'o chech ri camic.
1CO 15:32 Xa ta man jun nic'astaj chi nic'ue' ruc'aslen, man jun ta rakalen ri yenc'ulumaj. Can man jun ta nic'atzin chue ri xinc'ulumaj pa Éfeso. Ri winak can xecataj chuij, y can je anche'l itzel tak chicop xqui'en xepe chuij. Xa más ta utz naka'an anche'l ri ni'ix: Xe kojwa' y kojuq'uia', roma chua'k-cabij xa jojcom.
1CO 15:33 Man quixsatz (quixsach), man tic'uaj-iwi' quiq'uin ri itzel quino'j (quina'oj), roma xa ch'anin xtiquiyuj ri ino'j (ina'oj) rix.
1CO 15:34 Tuna' iwech, y man chic tiben imac. Quiri' nin-ij chiwe roma jec'o kach'alal chi'icojol ri man q'uiy ta quieta'n chirij ri Dios, y q'uiy ri man ja' ta ri niquitzijoj. ¡Quixq'uix juba' romari'!
1CO 15:35 Pero xa jec'o ri yec'utun, ¿anchique c'a modo nic'astaj jun caminak? Y ¿anchique c'a nitzu'n ri ruch'acul?
1CO 15:36 Jun ri ninojin quiri', xa nacanic. Roma jun ija'tz' c'o ri nuc'ut chakawech chirij ri'. Cuando ri ija'tz' nitic, can anche'l nicom nu'on, roma can nimuk. Pero can nic'atzin nu'on quiri', chi quiri' ne'bos-pe y ntel-pe ri tico'n.
1CO 15:37 Y chuka' ri ija'tz' ri nitic-ka, man ija'tz' ta chic ri ntel-pe, man quiri' ta; xa jun tico'n ri ntel-pe. Y can quiri-wi niqui'en conojel ija'tz' ri yetic-ka, trigo o jun chic rech ija'tz'.
1CO 15:38 Ja ri Dios ri nibano chi cuando nitic-ka jun rija'tz' trigo pa ulef, can trigo ntel-pe. Y quiri' chuka' nibanataj quiq'uin conojel ija'tz'.
1CO 15:39 Y quiri' chuka' ri kach'acul roj winak man junan ta riq'uin ri quich'acul ri chicop, y ri quich'acul ri chicop ri c'o quixic' man junan ta riq'uin ri quich'acul ri quer y quiri' chuka' ri ch'aka chic chicop.
1CO 15:40 Y quiri' chuka' roj ri jojc'o we' chech-ulef, man junan ta kach'acul riq'uin ri jec'o chicaj. Roma ri ruk'ij ri kach'acul roj man junan ta ruk'ij riq'uin ri quich'acul ri jec'o chicaj.
1CO 15:41 Y quiri' chuka' ri k'ij y ri ic', man junan ta ri quisakil, y man junan ta chuka' ri quisakil reje' riq'uin ri quisakil ri ch'umil. Chuka' ri ch'umil, can man junan ta ri quisakil chiquijunal, can man junan ta rusakil jun ch'umil riq'uin jun chic.
1CO 15:42 Y quiri' chuka' xtu'on ri quich'acul ri caminaki' cuando xquiec'astaj, man junan ta chic riq'uin ri quich'acul ri xc'ue' we' chech-ulef. Roma ri quich'acul ri xtic'ue' chicaj man xtik'ey ta, man anche'l ta chic ri xc'ue' we'.
1CO 15:43 Ri quich'acul ri xc'ue' we' chech-ulef manak ruk'ij, pero ri quich'acul ri xtic'ue' cuando xquiec'astaj, can c'o-wi ruk'ij. Ri quich'acul ri xc'ue' we', manak ruchuk'a', pero ri quich'acul ri xtic'ue' cuando xquiec'astaj, can yalan ruchuk'a'.
1CO 15:44 Ri kach'acul ri c'o cami, xe we' chech-ulef nic'atzin-wi chake, pero chi jojbe chicaj, nic'atzin chi jun-wi chic ri kach'acul. Ri kach'acul ri xtimuk, can richi-wi ri rech-ulef, pero ri nic'astaj, can richi-wi ri chicaj.
1CO 15:45 Can quiri' nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can, chi cuando x-an ri na'ey Adán, ri Dios na'ey xu'on ruch'acul y c'ajari' xuya' ruc'aslen, y jun c'aslic winak xu'on ri Adán. Pero ri jun chic Adán, c'o más rakalen roma ja raja' ri Adán richi chicaj. Y man xe ta c'o ruc'aslen, xa can nuya' chuka' c'aslen chi ronojel tiempo; y ri jun chic Adán ri' ja ri Cristo.
1CO 15:46 Pero na'ey nic'ue' ri kach'acul chi ri rech-ulef, c'ajari' nic'ue' ri kach'acul chi chicaj. Y man ja' ta ri kach'acul chi chicaj ri nic'ue' na'ey.
1CO 15:47 Ri na'ey achi, can richi-wi ri rech-ulef, roma riq'uin ulef x-an-wi. Pero ri jun chic, can aj-chicaj-wi. Y ja raja' ri Cristo ri Ajaf.
1CO 15:48 Roj ri c'a jojc'o we' chech-ulef, joj junan riq'uin ri na'ey achi ri x-an riq'uin ulef. Y ri nujach-ri' pa ruk'a' ri Cristo, can xtoc anche'l ri Cristo, roma ri Cristo can aj-chicaj-wi.
1CO 15:49 Cami roj xa junan kach'acul riq'uin ri na'ey achi ri x-an riq'uin ulef, pero xtapon ri k'ij cuando ri kach'acul xtoc anche'l ruch'acul ri Cristo ri can aj-chicaj-wi.
1CO 15:50 Wach'alal, ren c'o ri ninjo' nin-ij chiwe: Chi ri kach'acul ri c'o cami man xte'c'ue' ta riq'uin ri Dios chicaj, anchi' ja raja' ri nibano gobernar. Can man nitiquier ta nic'ue' chiri', roma ri kach'acul xa man nilayoj ta, xa nik'ey. Pero ri Dios can chi ronojel tiempo nu'on gobernar.
1CO 15:51 Pero ninjo' nin-ij jun tzij chiwe, ri xa c'a juba' tik'alajix jabel roma ri Dios. Man konojel ta xkojcom, pero konojel xtijalataj ri kach'acul.
1CO 15:52 Pa ruq'uisbel k'ij cuando xtik'ajan ri trompeta ja' xkojjalataj, y can c'aja' xtakana' xojjalataj yan, roma can pa jun rato, ri can anche'l jun ruyupic kawech xkojjalataj. Cuando xtik'ajan ri trompeta, can ja' xquiec'astaj ri caminaki' ri xquinimaj-e, y riq'uin jun chic quich'acul ri man nik'ey ta xquiec'astaj. Y ja' xtijalataj chuka' quich'acul ri c'a je q'ues.
1CO 15:53 Ri kach'acul ri c'o cami, xa nik'ey y nichuwir, y romari' nic'atzin chi nijalataj. Nic'atzin chi nic'ue' jun kach'acul ri man nik'ey ta ni man nichuwir ta. Ri kach'acul ri c'o cami xa nicom, y nic'atzin chi nijalataj, chi nic'ue' jun chic kach'acul ri manak nicom.
1CO 15:54 Y ja' cuando ri kach'acul xtijalataj, y man xtik'ey ta chic, man xtichuwir ta chic, y chuka' man xticom ta chic, ja' xtibanataj ri tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios, cuando nu'ij: Ri camic xch'acataj y man jun chic ruchuk'a'.
1CO 15:55 Y romari', ¿c'a xtitiquier como ri camic chakij? Manak. ¿C'a jec'o como mukunic xquie'an? Man jun chic. Quiri' nu'ij ri rutzij ri Dios ri tz'iban can.
1CO 15:56 Ja ri mac ri nibano chi ri camic nich'acon chakij. Y roma roj can c'a pa ruk'a' ri mac jojc'o-wi, nipe ri ley chi ri Dios, c'o ri nuya' pa kawi' roma ri mac ri yeka'an.
1CO 15:57 Pero matiox che ri Dios chi raja' xutak-pe ri Kajaf Jesucristo chi jojrucol, y romari' c'o kachuk'a' chirij ri mac y ri camic.
1CO 15:58 Y romari', wach'alal ri yalan jixinjo', nin-ij chiwe: Can tiya' iwánima riq'uin ri Dios, y man tiya' can. Can siempre tibana' rusamaj ri Ajaf, y jabel tibana' che. Y toka pa iwi' chi ronojel ri samaj ri niben roma ri Ajaf, man xe ta quiri' xtiq'uis.
1CO 16:1 Y cami ninjo' yich'o'n chirij ri ofrenda ri nimol chi niyo'x chique ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o pa Jerusalem. Y can anche'l ri nu'in chique ri kach'alal ri jec'o pa ronojel Galacia y niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, can jari' chuka' ninjo' chi niben rix.
1CO 16:2 Ren ninjo' chi ri na'ey k'ij chi ronojel semanas, rix nimol ri nijo' niya-e. Ri kach'alal ri xquich'ec juba' más, can tiquiya' juba' más, y ri kach'alal ri can manak más xquich'ec, can tiquitija' quik'ij chi niquimol ri niquijo' niquiya-e. Can ronojel semanas tibana' quiri', chi quiri' cuando ren xquinapon, c'o chic ronojel y manak chic xtimol cuando xquic'ue-apo ren iwiq'uin.
1CO 16:3 Y cuando xquinapon, ja rix ri xquix-in ancu'x (anchique) xquie'uc'uan ri i-ofrenda chique ri kach'alal aj-Jerusalem. Tibana-e qui-cartas ri kach'alal chi quiri' can k'alaj chi ja reje' ri xe'icha-e roma can iweta'n quiwech, y ja kach'alal ri' ri xquientak-e ren.
1CO 16:4 Y xa can nic'atzin chi yibe ren chuka', can yibe, xa ja yan chic reje' xquiebe wiq'uin.
1CO 16:5 Pero ninjo' yik'ax na'ey pa Macedonia y c'ajari' xquinapon iwiq'uin rix.
1CO 16:6 Nunojin chi cuando xquinapon, yilayoj juba' iwiq'uin. O xa riq'uin juba' xtink'axaj ri ru-tiempo tef iwiq'uin. Y cuando xquinel-e chiri' iwiq'uin, ri ninjo' ren ja chi yinito-e riq'uin ri nic'atzin chue chi ri nubey. Roma man can ta k'alaj anchi' xquibe-wi.
1CO 16:7 Cami, c'a man jani ninjo' yinapon iwiq'uin, roma man ninjo' ta chi xe jun o ca'i' k'ij ri yic'ue' iwiq'uin. Ren can ninjo' yilayoj juba' iwiq'uin, xa quiri' nrojo' ri Ajaf.
1CO 16:8 Pero c'a ninjo' yic'ue' pa Éfeso. C'a tik'ax na ri kanimak'ej roj israelitas rubinan Pentecostés, c'ajari' xquibe.
1CO 16:9 Roma ri samaj we', c'a c'o. Ri rutzij ri Dios ri nintzijoj je q'uiy ri man niquijo' ta niquic'oxaj, xa can catajinak quiyowal, pero ri Dios rujakon jun nimalaj puerta chinuech we' y can k'alaj chi can c'o rakalen ri samaj ri nin-en.
1CO 16:10 Xa xtapon ri Timoteo iwiq'uin, can utz tic'ulu' rech. Raja' can rusamaj-wi ri Ajaf nu'on, can anche'l nin-en ren. Romari' can utz tibana' riq'uin, chi quiri' can utz xtuna' chi'icojol.
1CO 16:11 Man ta xtiben che chi can manak ruk'ij. Y cuando xtel-pe iwiq'uin, tiya-pe ri nic'atzin che chi ri rubey, chi quiri' can ta xtiquicot cuando xtitzolaj-pe, roma ren can xtinyobej-apo quiq'uin ri kach'alal.
1CO 16:12 Y chirij ri kach'alal Apolos ninjo' nin-ij chiwe, chi cami manak xtapon iwiq'uin, xe xu'ij chue chi xtibe cuando utz xtu'on chech. Ren c'o ta ninjo' chi raja' napon ta junan quiq'uin ri kach'alal ri xquie'apon iwiq'uin. Can yalan xinc'utuj favor che chi tibe, pero can man xrojo' ta.
1CO 16:13 Wach'alal, can tibana' cuenta ri ic'aslen y chuka' can tiya' iwánima riq'uin ri Dios. Man quixtzolaj chiwij, y man tixi'j-iwi', xa can cof quixc'ue' y ticusaj ri uchuk'a' ri ruyo'n ri Dios chiwe.
1CO 16:14 Y ronojel ri niben, can c'o ta utz nuc'om-pe chique conojel kach'alal, chi quiri' k'alaj chi can nijo-iwi'.
1CO 16:15 Wach'alal, rix iweta'n chi ri kach'alal Estéfanas y ri ru-familia, jari' ri na'ey xquinimaj ri Cristo chiri' pa rech-ulef Acaya, y reje' can riq'uin ronojel cánima yequito' ri lok'olaj tak kach'alal; roma ja samaj ri' ri xquicha' y niqui'en.
1CO 16:16 Y nin-ij chiwe chi quixniman chique reje', chuka' chique conojel ri je anche'l reje', ri yeto'n y niqui'en rusamaj ri Dios.
1CO 16:17 Ren yalan yiquicot quiq'uin ri oxi' kach'alal ri xe'itak-pe wiq'uin, ri Estéfanas, ri Fortunato y ri Acaico, roma reje' can quibanon chue anche'l can jixc'o-pe chi'iwonojel wiq'uin.
1CO 16:18 Reje' can xquiya' ruchuk'a' wánima y can c'o uxlanen xquiya' che ri wánima y quiri' chuka' xina' rix. Can jabel-wi ri kach'alal ri xe'icha-pe. Can tiya' matiox, roma can jec'o kach'alal ri can niqui'en ronojel ri ni'ix chique.
1CO 16:19 Ri kach'alal ri je quichi ri iglesias ri jec'o pa Asia, niquitak-e ruxnakil-iwech. Y quiri' chuka' ri kach'alal Aquila y ri Priscila niquitak-e ruxnakil-iwech pa rubi' ri Ajaf, can riq'uin ronojel cánima niquitak-e. Chuka' ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa cocho reje', can riq'uin ronojel cánima niquitak-e ruxnakil-iwech.
1CO 16:20 Conojel kach'alal niquitak-e ruxnakil-iwech. Y chuka' nin-ij chiwe chi tiya' ruxnakil-iwech chi'ijunal y can titz'ubaj-iwi' pa rubi' ri Ajaf Dios.
1CO 16:21 Ren Pablo nintak-e ruxnakil-iwech. Y titzu' ri ruq'uisbel parte che ri carta re', can riq'uin nuk'a' ren xin-en-wi-e.
1CO 16:22 Y xa c'o jun kach'alal man nrojo' ta ri Ajaf Jesucristo, tika ri castigo pa ruwi'. Ri Ajaf xa ya nipe.
1CO 16:23 Ri ru-bendición ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel.
1CO 16:24 Ren can yalan jixinjo' chi'iwonojel, roma xa can konojel joj richi chic ri Cristo Jesús. Amén.
2CO 1:1 Ren Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' nrojo' ri Dios. Can junan jojc'o riq'uin ri kach'alal Timoteo cuando nintak-e ri carta re' chiwe rix kach'alal ri nimol-iwi' pa rubi' ri Dios ri jixc'o pa tenemit Corinto, ri c'o pa rech-ulef Acaya. Ri carta re' man xe ta iwichi rix, xa can quichi chuka' conojel ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o pa ch'aka chic tenemit chiri' pa rech-ulef Acaya.
2CO 1:2 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
2CO 1:3 Kaya' ruk'ij ri Dios, Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Raja' jun Tata'j ri can nujoyowaj quiwech ri ralc'ual, y chuka' can jun Dios ri nibochi'n chi nuya' ruchuk'a' kánima.
2CO 1:4 Y ja raja' ri nibochi'n kachi chi nuya' ruchuk'a' kánima cuando jojc'o pa sufrimiento, chi quiri' cuando roj nakatzu' chi jec'o kach'alal jec'o pa sufrimiento, can jojtiquier yekabochi'j chuka' chi nakaya' ruchuk'a' cánima, anche'l nu'on ri Dios kaq'uin roj.
2CO 1:5 Can yalan-wi ri sufrimiento nakak'axaj roj, can anche'l ri xuk'axaj ri Cristo. Pero ri Cristo can yalan chuka' jojrubochi'j chi nuya' ruchuk'a' kánima cuando naka'an sufrir.
2CO 1:6 Y xa naka'an sufrir, can jojtiquier jixkabochi'j rix chi nakaya' ruchuk'a' iwánima y jixcolotaj. Y xa ri Dios jojrubochi'j roj chi nuya' ruchuk'a' kánima, quiri' nu'on chake, chi quiri' roj chuka' jojtiquier jixkabochi'j rix chi nakaya' ruchuk'a' iwánima y jixcolotaj. Quiri', rix can xtic'ue' i-paciencia chi jixtiquier nicoch' ri sufrimiento ri anche'l nakak'axaj roj.
2CO 1:7 Roj can keta'n utz chi rix manak xtiya' can ri Cristo. Can keta'n chi can niben-wi sufrir anche'l roj. Romari' keta'n chuka' chi ri Dios jixrubochi'j chi nuya' ruchuk'a' iwánima anche'l nu'on kaq'uin roj.
2CO 1:8 Wach'alal, can nic'atzin chi nina'ej utz chirij ri sufrimientos ri xkak'axaj roj cuando xojc'ue' pa rech-ulef Asia. Ri kachuk'a' can man nitiquier ta chic roma ri xqui'en ri winak chake. Can man jun chic anchique ri xkayobej, can xe chic ri kacamic xkayobej.
2CO 1:9 Can xkana' que man jojcolotaj ta chic chech ri camic, pero re' xe chi nakana'ej chi kayon roj man jun kachuk'a' y romari' can xkaya' kánima riq'uin ri Dios, roma raja' can c'o-wi ruchuk'a' chi yeruc'asoj ri caminaki'.
2CO 1:10 Y ja raja' ri xcolo kachi chech ri camic ri', y cami chuka' jojrucol chech ri camic. Y kayo'n kánima riq'uin raja' chi ri tiempo ri chakawech apo, can xkojrucol-wi chech jun camic anche'l xu'on yan kaq'uin.
2CO 1:11 Romari' kojito' chuka' rix riq'uin i-oración, tic'utuj che ri Dios chi kojruto'. Chi quiri' can je q'uiy chuka' ri niquiya' matiox che ri Dios, cuando niquitzu' ri favor ri nu'on-pe raja' chake roj roma ri oración ri niben rix pa kawi'.
2CO 1:12 Roj can c'o roma jojquicot: Roj jojquicot roma keta'n chi ri yeka'an xa can riq'uin ch'ajch'oj kánima, y can ketzij-wi chech ri Dios ronojel ri yeka'an. Man kano'j (kana'oj) ta roj ri nakacusaj. Roj jojtiquier naka'an quiri' roma ri Dios jojruto'. Can quiri-wi ri kac'aslen ri kac'utun chiquiwech ri jec'o chech-ulef, pero rix kach'alal can itz'eton juba' más ri kac'aslen. Más iweta'n anchique c'aslen kac'uan.
2CO 1:13 Y man jun ta chic tzij ri nintz'ibaj-e chiwe, xa can xe chirij ri xitzu' yan y chuka' can iweta'n-wi jabel. Ri ninrayij chiwe, ja chi can niben ta entender ronojel, ri pa ruticribel-pe c'a pa ruq'uisbel.
2CO 1:14 Can jec'o chiwe rix ri xqui'en yan entender chi koma roj, jixquicot cami. Y can anche'l jixquicot rix koma roj cami, quiri' chuka' roj xkojquicot iwoma rix chupa ri k'ij cuando ri Ajaf Jesús xtipe chic jun mej (bey).
2CO 1:15 Ren roma can nuyo'n wánima iwiq'uin, xinjo' xik'ax ta iwiq'uin na'ey, chi quiri' cuando xquitzolaj-pe yik'ax jun mej (bey) chic iwiq'uin y can ca'i' mej (paj) xtuc'om-pe bendición chiwe, roma ca'i' mej (paj) yik'ax iwiq'uin.
2CO 1:16 Can xinnojij chi yik'ax ta iwiq'uin pa Corinto cuando xipe pa rech-ulef Macedonia, y cuando ninya' can ri Macedonia, iwiq'uin chic rix yibec'ue-wi, y ja' ta rix ri jixto'n wichi riq'uin ri nic'atzin chue chupa ri nubey chi yitzolaj pa Judea. Pero xa man quiri' ta xu'on.
2CO 1:17 ¿Ni'ij como rix chi cuando ren xinnojij quiri' man xinnojij ta utz? ¿O ni'ij como rix chi ren xa c'a jin junan quiq'uin ri ch'aka chic winak, chi xe riq'uin ri quichi' niqui'ij ja' y ri cánima xa man quiri' ta nu'ij? Ren man jin quiri' ta.
2CO 1:18 Ri Dios can nu'on-wi ri nu'ij; raja' can reta'n-wi ri xka'ij chiwe. Roma cuando roj naka'ij ja', can ja-wi ri' c'o pa kánima. Y man jun mej (bey) naka'ij chiwe ja' y xa man quiri' ta ri c'o pa kánima.
2CO 1:19 Ri kach'alal Silvano, ri kach'alal Timoteo y ren, ri xkatzijoj ri Jesucristo chiwe, can man nakajal ta katzij. Roj can joj anche'l-wi ri Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios; raja' can man nujal ta ri nu'ij; raja' can nu'on-wi ri nu'ij. Can man jun mej (bey) nu'ij ja' y xa man quiri' ta c'o pa ránima.
2CO 1:20 Roma can ronojel ri ru'in ri Dios chi nuya' chake, can riq'uin ri Cristo ye'ilitaj y yebanataj-wi, roma ri Dios can richi-wi ri' rucha'on. Y roj can pa rubi' ri Jesucristo naka'ij chi can quiri-wi. Quiri' naka'ij cuando nakaya' ruk'ij ri Dios.
2CO 1:21 Y ja ri Dios ri banayon chake chi kayo'n kánima riq'uin ri Cristo, y ja chuka' raja' ri xojrucha' chi naka'an rusamaj. Quiri' rubanon iwiq'uin rix y chuka' kaq'uin roj.
2CO 1:22 Chuka' ri Dios can ruyo'n-wi ketal chi can joj richi chic raja', ruyo'n ri Espíritu Santo pa kánima, y jari' ri retal chi can ketzij-wi chi c'o ri xtiyo'x chake roma ri Dios.
2CO 1:23 Pero ren can ja-wi ri Dios ninjo' chi yiruto', y can ja raja' tik'alajin ri c'o pa wánima, chi quiri' rix nina'ej anchique roma man jin-aponinak ta iwiq'uin. Ren man jani quinapon iwiq'uin pa Corinto, roma man ninjo' ta ninsoc ri iwánima roma ri nenbana' chi'icojol.
2CO 1:24 Rix man tinojij chi ren y ri waxbil jixkaben mandar riq'uin ri anchique utz ninimaj, man quiri' ta. Roj xe nakajo' jixkato', chi quiri' jixquicot ta más pa iwánima, roma rix can iyo'n yan iwánima riq'uin ri Cristo y cof jix-pa'l.
2CO 2:1 Jari' xinnojij-ka ren, romari' can xin-ij-ka pa wánima chi can man yibe yan ta iwiq'uin roma man ninjo' ta ninyec más bis. Xa más ta utz ibanon chic arreglar ronojel chi'icojol, cuando xquinapon.
2CO 2:2 Roma xa xquinapon, y xa xtinya' bis pa iwánima, ¿ancu'x (anchique) ri xtibano chue chi xquiquicot? Can xe rix. Y xa pa bis xquixinya-wi, can man jun chic ri xtibano chue chi xquiquicot.
2CO 2:3 Y chuka' can quiri' ri xintz'ibaj yan e chiwe, chi quiri' cuando ren xquinapon iwiq'uin, can manak chic xquibison roma ri rubanon ri ic'aslen, xa can xquiquicot ta iwoma, roma can quiri' nic'atzin niben chue. Y weta'n chi cuando ren xquiquicot, quiri' chuka' xtiben rix, roma cuando ren yiquicot, weta'n chuka' chi rix can jixquicot chuka'.
2CO 2:4 Cuando xintz'ibaj-e ri carta ri' chiwe, can yalan xibison y can yalan pokon xuna' ri wánima, y can xinok' chuka' cuando xin-en-e. Roma riq'uin ri xintak-e rubixic chiwe, man xinjo' ta xinya' bis chiwe; ri xin-ij-e chiwe xe chi tina'ej y titzu' chi ren can yalan jixinjo'.
2CO 2:5 Pero ri jun ri xiruya' pa bis, man xe ta chue ren ri quiri' xu'on, xa can quiri' chuka' xu'on chiwe rix. Y man nin-ij ta chi quiri' xu'on chiwe chi'iwonojel, roma man ninjo' ta chi can k'axinak ri nin-ij.
2CO 2:6 Ri xbano quiri' chake, man jun chic ex ti'ij che, roma xa can xka yan pa ruwi', anche'l xqui'ij conojel kach'alal chi tika pa ruwi'. Y riq'uin ri' xc'achoj yan.
2CO 2:7 Romari', pa ruq'uiexel chi rix ni'ij más tzij che chi nipaxabaj, xa ticoch'o' (ticuyu') rumac y tiya' ruchuk'a' ránima. Rix iweta'n chi jari' más utz niben che, chi quiri' ri jun ri' man xtibison ta más ránima y xtipo-ka (xtumalij-ka) ruc'u'x.
2CO 2:8 Romari' can ninc'utuj favor chiwe wach'alal, chi can tic'utu' chech ri jun ri' chi rix can nijo-wi.
2CO 2:9 Xintak-e chuka' ri carta chiwe anchi' xin-ij-wi chi tiya' ri castigo pa ruwi'. Quiri' xin-en chi nintzu' xa can jixniman y can niben ronojel ri nin-ij ren chiwe.
2CO 2:10 Xa rix can xticoch' (xticuy) rumac, ren chuka' quiri' xtin-en riq'uin. Roma ren xa can xcoch'otaj (xcuyutaj) yan rumac chinuech. Y ri rumac ri xincoch' (xincuy) ren, can iwoma rix xin-en quiri'. Y can chech ri Cristo xincoch' (xincuy) yan rumac.
2CO 2:11 Chi quiri' man nakaya' ta lugar che ri Satanás chi jojruch'ec. Roma keta'n utz chi raja' can nutaj ruk'ij chi jojka pa ruk'a'.
2CO 2:12 Cuando ren xinapon pa tenemit Troas chi nentzijoj ri utzilaj rutzij ri Cristo; más que ri Ajaf can xujak jun puerta chinuech chi nintzijoj ri utzilaj rutzij,
2CO 2:13 ren xa ch'anin xinya' can ri tenemit Troas y xipe pa Macedonia. Roma ja' ta pa Troas xkac'ul ta ki' riq'uin ri Tito, pero xa man quiri' ta xu'on. Y ren xa ninjo' ninna'ej anchique ibanon rix chila'. Jari' xbano che ri wánima chi xenya' can ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Troas, roma xa man xapon ta ri Tito chiri'.
2CO 2:14 Pero matiox che ri Dios, roma ja raja' nibano chake chi nich'acataj ri itzel koma, roma xe jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús. Y ri Dios can jojrucusaj chuka' chi nakatzijoj rutzij pa ronojel lugar. Y ri tzij ri' can napon rutzijol anche'l ruxla' jun jubulaj ak'om.
2CO 2:15 Y quiri' roj, can jojapon chech ri Dios anche'l ruxla' jun jubulaj ak'om, roma can c'o ri Cristo kaq'uin. Ri ruxla' ri jubulaj ak'om ri' can napon-wi quiq'uin conojel; quiq'uin ri xquiecolotaj y quiq'uin chuka' ri man xquiecolotaj ta.
2CO 2:16 Chique ri man xquiecolotaj ta, ri ruxla' ri jubulaj ak'om ri' xa camic nuc'om-pe. Pero chique ri yecolotaj, ri ruxla' ri ak'om ri' can nuya' quic'aslen ri manak xtiq'uis. ¿Y xabachique (xama'anchique) como winak yetiquier niquitzijoj rutzij ri Dios?
2CO 2:17 Roj man naka'an ta anche'l niqui'en ri ch'aka chic chi nakatzijoj rutzij ri Dios. Reje' xa yech'acon chirij rutzij ri Dios, romari' niquiya' más rui' y niquijalala' rubixic. Roj can ja ri Dios takayon kachi chi naka'an rusamaj, chuka' joj rusamajel ri Cristo roma pa rubi' raja' jojch'o'n-wi, y can chech-wi ri Dios naka'an ri samaj ri'. Man naka'an ta anche'l niqui'en ri ch'aka chic; reje' xe chi yech'acon, niquijalala' rubixic rutzij ri Dios.
2CO 3:1 Roma ri tzij ri xin-ij chiwe, ¿can ja' como nakatzijoj chic ki' jun mej (bey) chi roj can joj utz? ¿Nic'atzin como naka'an roj anche'l niqui'en ri ch'aka chic? Reje' quic'uan qui-cartas anchi' nu'ij chi utz tic'ul quiwech, y chuka' niquic'utuj jun carta chiwe anchi' nu'ij chi can tic'ul quiwech coma ri kach'alal ri jec'o pa ch'aka chic tenemit. Pero roj man nic'atzin ta naka'an quiri'.
2CO 3:2 Roma ja ri ic'aslen rix ri nuc'ut chiquiwech ri ch'aka chic winak, chi utz tic'ul kawech roj roma ri samaj ri xka'an chi'icojol. Niquitzu' ri utzilaj c'aslen ic'uan y jari' ri ni'in chi utz tic'ul kawech coma conojel. Y ri' can pa kánima roj tz'iban-wi; man chech ta wuj.
2CO 3:3 Ri ka-carta roj ri ni'in chi can utz tic'ul kawech, can ja ri Cristo ri banayon-pe, y ri carta ri' ja rix. Ri ka-carta ri nakac'ut roj, man xabachique (xama'anchique) ta carta, roma ja rix ri anche'l ka-carta chiquiwech ri winak ri man riq'uin ta tinta tz'iban-wi. Ri ka-carta roj, can riq'uin ru-Espíritu ri c'aslic Dios tz'iban-wi. Man chech ta tz'alem tak abaj banon-wi; xa can pa tak iwánima tz'iban-wi.
2CO 3:4 Y roj can keta'n chi can quiri-wi, roma can kayo'n kánima riq'uin ri Dios. Roma ri Cristo quiri' kabanon.
2CO 3:5 Roj man roma ta can q'uiy jojtiquier naka'an o roma can q'uiy kano'j (kana'oj) romari' jojcuses chupa ri samaj; man quiri' ta, roj can c'o-wi samaj jojtiquier naka'an roma ja ri Dios niyo'n kachuk'a'.
2CO 3:6 Raja' jojrucusaj pa rusamaj, y xu'on rusamajel chake chi ri c'ac'ac' trato. Can xu'on chake chi jojtiquier naka'an ri samaj. Pero man richi ta ri trato ri tz'iban chech tz'alem tak abaj, man quiri' ta. Roj naka'an ri samaj richi ri c'ac'ac' trato ri tz'iban riq'uin ri Espíritu. Roma ri trato tz'iban chech ri tz'alem tak abaj man nuya' ta c'aslen; ri' xe nuc'ut chakawech chi nika ri camic pa kawi' roma joj aj-mac. Pero ri tz'iban riq'uin ri Espíritu, can nuya-wi c'aslen.
2CO 3:7 Ri trato ri tz'iban chech tz'alem tak abaj, xe nuc'ut chakawech chi nika ri camic pa kawi'. Pero man roma ta ri' can man jun ruk'ij ri trato ri', roma ri trato ri' can c'o-wi ruk'ij. Can xk'alajin-wi ruk'ij y rusakil ri Dios riq'uin ri Moisés cuando x-an ri trato ri'. Ri winak israelitas can man xetiquier ta xquitzu' rech ri Moisés, roma ri rupalaj can xch'ich'an, más que xe chi jun tiempo.
2CO 3:8 ¿Can manak como más ruk'ij ri c'ac'ac' trato ri tz'iban riq'uin ri Espíritu?
2CO 3:9 Roma xa can c'o ruk'ij ri trato ri ni'in chi ri winak can je aj-mac y nuya' castigo pa quiwi'; xa quiri', ri c'ac'ac' trato ri can man jun kamac nu'on chake, can más-wi c'o ruk'ij chech ri na'ey.
2CO 3:10 Ri na'ey trato can c'o-wi ruk'ij, pero chech ri c'ac'ac' trato can manak más ruk'ij, roma ri c'ac'ac' trato can más-wi nim ruk'ij.
2CO 3:11 Y xa can xc'ue' ruk'ij ri na'ey trato ri man xcuses ta chi ronojel tiempo, ri jun chic trato can c'o-wi más ruk'ij roma jari' ri xticuses chi ronojel tiempo.
2CO 3:12 Can yalan-wi kayo'n kánima riq'uin ri c'ac'ac' trato, y romari' can man nakaxi'j ta ki' nakatzijoj chique ri winak.
2CO 3:13 Cuando nakatzijoj chique ri winak, man nic'atzin ta chic naka'an anche'l xu'on ri Moisés. Raja' xutz'apij rupalaj che jun tziak, chi quiri' ri israelitas man xquitzu' ta ruk'ij y rusakil ri rupalaj, y ri' xe chi jun tiempo xu'on quiri' y xa xq'uis-e.
2CO 3:14 Pero ri winak xa xtz'ape' quiwech, romari' man xqui'en ta entender, y c'a quiri' quibanon cami. Cuando ni'an leer ri na'ey trato chiquiwech, man niqui'en ta entender, roma c'a tz'apel quiwech. Y ri tziak ri c'o chiquipalaj xe ri Cristo xtilesan.
2CO 3:15 Y reje' c'a quiri' quibanon cami. Cuando ni'an leer chiquiwech ri rutz'iban can ri Moisés, xa c'a tz'apel quiwech, y ri ni'an leer xa man ntoc ta pa cánima, xa can tz'apel cánima.
2CO 3:16 Pero cuando xtiquijal quic'aslen y xtiqui'en ri nrojo' ri Ajaf Jesucristo, c'ajari' xtileses-e ri tziak ri rutz'apin quiwech y chuka' rutz'apin cánima.
2CO 3:17 Cuando xtiquinimaj ri Ajaf Jesucristo, ja ru-Espíritu raja' ri xtic'ue' quiq'uin, roma ri Ajaf Jesucristo y ri Espíritu Santo xe jun quibanon. Y anchi' c'o-wi ru-Espíritu raja', can yecolotaj chech ri itzel tak ex.
2CO 3:18 Xa romari' konojel roj ri kaniman chic ri Jesucristo, man tz'apel ta chic kawech, xa can nakatzu-wi ruk'ij ri Ajaf. Roj can joj anche'l jun espejo, ri can nitz'et pa kac'aslen ri ruk'ij ri Ajaf. Y roj can k'ij-k'ij más nijalataj kawech y can k'ij-k'ij más nitz'et pa kac'aslen ruk'ij raja'; can quiri' xtaka'an c'a xkojoc na anche'l raja', y can ja ri ru-Espíritu ri Ajaf nibano quiri' chake.
2CO 4:1 Romari' roj man nakamalij ta naka'an rusamaj ri Dios, roma ri samaj re' ja raja' ri yoyo'n-pe chake. Xe roma ru-favor raja', jojrucusan chupa ri samaj re'.
2CO 4:2 Roj can man naka'an ta anche'l niqui'en ch'aka chic. Roj man yeka'an ta ex ri ye'an pa alak'al y je richi q'uix. Man yeka'an ta engañar ri winak, man nakajal ta rubixic rutzij ri Dios chiquiwech ri winak. Roj can xe-wi ri ketzij ri nakak'alajij chique ri winak, y jari' ri banayon chi ri winak quieta'n chic kawech chi can joj rusamajel ri Dios, y romari' can conojel niquic'ul kawech. Ri Dios can nutzu-pe chi quiri'.
2CO 4:3 Pero jec'o ri man niqui'en ta entender ri utzilaj rutzij ri Dios ri nakatzijoj, pero ri' xe ri winak ri ye'apon chupa ri camic chi niqui'en sufrir.
2CO 4:4 Ri banayon quiri' chique ri winak ri' ja ri Satanás, ri rajawal ri tiempo re'. Can moy rubanon chique chi quiri' man niqui'en ta entender. Quiri' rubanon chique ri winak ri man quiniman ta ri Cristo, chi quiri' man k'alaj ta ri rusakil ri utzilaj rutzij ri Dios chiquiwech, ri tzij ri nik'alajin ruk'ij ri Cristo. Y ri keta'n rech ri Cristo, can keta'n chuka' rech ri Dios, roma ri Cristo can Dios-wi.
2CO 4:5 Y roj ja ri Jesucristo nakatzijoj y man ja' ta roj ri nakak'alajij-ka-ki'. Roj nakak'alajij chi ri Jesucristo jari' ri Ajaf; roj xe naka'ij-ka chakij chi xe joj isamajel rix. Y xe roma ri Jesús joj isamajel.
2CO 4:6 Pa ruticribel, ri Dios xu'ij chi pa k'eku'm tik'alajin-pe ri sakil, y ja chuka' raja' ri niyo'n sakil pa kánima, chi quiri' roj can nakak'alajij chique ri winak ri ruk'ij ri Dios ri can nitz'et riq'uin ri Jesucristo.
2CO 4:7 Ri sakil y ri uchuk'a' ri ruyo'n-pe ri Dios chake, can jun beyomel-wi, pero roj ri anchi' kayacon-wi-ka man q'uiy ta rakalen; ri kach'acul xa junan riq'uin jun los, roma ri kach'acul xa ulef chuka'; quiri' banon chake chi quiri' tik'alajin chi ri nimalaj uchuk'a' ri c'o kaq'uin, riq'uin ri Dios petenak-wi y xa man kaq'uin ta roj nipe-wi.
2CO 4:8 Roj can c'o ri nakac'ulumaj xabachique (xama'anchique) lugar, pero xa can jekacoch'on y can joj-elenak chupa. Can c'o anchique ri nisatzo kano'j (nusech kac'u'x), pero man nipo' (nakamalij) ta kac'u'x.
2CO 4:9 Anchi' jojapon-wi, ri winak man utz ta jojquitzu', pero ri' xe winak ri quiri' niqui'en chake, roma ri Dios can c'o-wi kaq'uin. Más que jojka-wi chuka' pa quik'a', pero man je-tiquirinak ta jojquicamisan.
2CO 4:10 Roj can chech-wi ri camic jojc'o-wi xabachique (xama'anchique) lugar. Can nakac'ulumaj-wi anche'l xuc'ulumaj ri Jesús, chi quiri' can k'ij-k'ij nakac'ut chi c'o ri Jesús pa kac'aslen.
2CO 4:11 Roj ri c'a joj q'ues, can jojc'o chech ri camic, roma naka'an rusamaj ri Ajaf Jesús. Chi quiri' ri ruc'aslen ri Jesús can k'alaj ta chuka' pa kac'aslen roj, más que joj winak y jojcom.
2CO 4:12 Ri camic can nutaj ruk'ij chakij roma nakatzijoj rutzij ri Dios. Pero rix xiwil yan ic'aslen romari'.
2CO 4:13 Y roma kaniman ri Dios, nakatzijoj ri anchique kaniman. Naka'an anche'l ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios: Nuniman, romari' ninya' rutzijol anchique nuniman. Quiri' nu'ij. Y quiri' chuka' naka'an roj, nakatzijoj ri anchique kaniman.
2CO 4:14 Quiri' naka'an roma can keta'n chi ri xc'ason-e richi ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminaki', jari' chuka' ri xtic'ason-e kachi roj. Roma roj xe jun kabanon riq'uin ri Ajaf Jesús. Y junan iwiq'uin xkojruc'uaj chicaj.
2CO 4:15 Can kacoch'on q'uiy sufrimientos roma nakajo' chi rix c'o bendición nic'ul pa ic'aslen. Kacoch'on ronojel ri' chi quiri' can je q'uiy ta ri niquiwil ri bendición ri nuya' ri Dios y yecolotaj ta. Y roma ta ri' can je q'uiy ta ri niquiya' matiox che ri Dios y niquiya' ruk'ij.
2CO 4:16 Jari' ri nibano chake roj chi can man nakamalij ta can ri samaj, más que can naka'an sufrir. Ri kach'acul can nuna-wi ri nuc'ulumaj, romari' can niq'uis benak; pero ri ka-espíritu man quiri' ta. Roma ri espíritu ri c'o kaq'uin, pa ruq'uiexel chi niq'uis-ka ruchuk'a', xa k'ij-k'ij más ruchuk'a' nic'ue-ka.
2CO 4:17 Roma ri juba' sufrimiento ri nakac'ulumaj we' man nilayoj ta, xa ch'anin nik'ax; xa romari' xtic'ue' kak'ij. Y ri kak'ij ri xtic'ue', can más-wi nim y can manak xtiq'uis.
2CO 4:18 Roj can man benak ta kánima chiquij ri yekana' pa kac'aslen we' chech-ulef, roj can nakanojij ri ex ri man je k'alaj ta. Roma ri je k'alaj, xa ronojel yeq'uis, pero ri man je k'alaj ta, can jumul-wi jec'o, can man xquieq'uis ta.
2CO 5:1 Can keta'n chi ri kach'acul, jari' rocho ri kánima chech-ulef, y más que ri kach'acul nicom, ri kánima can xtiril jun chic rocho riq'uin ri Dios. Y ri jay ri' ja ri Dios banayon; ri jay ri' can chi jumul y chicaj c'o-wi.
2CO 5:2 Y jari' ri nibano che ri kánima chi nijilo chupa ri kach'acul ri oconak rocho. Ri kánima can nrojo' yan ntoc chupa ri jun chic rocho ri c'o chicaj,
2CO 5:3 chi quiri' ri kánima can c'o ta anche'l rutziak, y man choj ta quiri' nic'ue'.
2CO 5:4 Roma c'a c'o ri kach'acul, romari' jojjilo y naka'an sufrir. Ri oconak rocho ri kánima ja ri kach'acul, pero man roma ta jojjilo nakajo' chi ri kánima ntel yan ta e chupa ri kach'acul; ri nakajo', ja chi c'o yan ta ri jun chic rocho ri kánima chi quiri' ri kach'acul ri nicom, nic'ue' ta can y ntoc ta ri kánima chupa ri jun chic rocho, y chiri' xtic'ue' chi ronojel tiempo.
2CO 5:5 Ri Dios nrojo' chi nic'ue' kac'aslen chi ronojel tiempo y rubanon chake chi riq'uin ronojel kánima kayoben-apo. Y chuka' ruyo'n ri Espíritu Santo chake, jari' ri retal chi can ketzij ne'kila' na-wi ri c'aslen ri man niq'uis ta.
2CO 5:6 Romari' roj can siempre c'o ruchuk'a' kánima, kayoben-apo c'a xtic'ue' ri jun chic rocho ri kánima, roma keta'n chi xa c'a jojc'o chupa ri kach'acul re', man jojc'o ta chupa ri can ketzij kocho, y chuka' c'a man jani jojc'o anchi' c'o-wi ri Kajaf Jesús.
2CO 5:7 Roj xe roma kayo'n kánima riq'uin ri Kajaf Jesús, romari' katz'amon bey, y man roma ta can nakatzu-apo rech.
2CO 5:8 Roj can c'o ruchuk'a' kánima y can nakajo' que más ta utz man jojc'o ta chic chupa ri kach'acul, chi quiri' jojc'o ta chic riq'uin ri Ajaf.
2CO 5:9 Romari' can nakataj kak'ij naka'an ri nurayij ri Dios chi quiri' can jojka chech. Quiri' nakajo' naka'an xa c'a jojc'o chupa ri kach'acul o manak chic.
2CO 5:10 Roma can nic'atzin chi konojel jojapon chech ri ru-tribunal ri Cristo, chi quiri' can chikajunal niyo'x ruq'uiexel chake roma ri xeka'an pa kac'aslen we' chech-ulef, xa utz ri xeka'an o man utz ta.
2CO 5:11 Y roma roj keta'n chi can xkojapon-wi chech ri Ajaf, romari' nakaxi'j-ki' naka'an mac, y romari' chuka' can jojsamaj chi quiri' jec'o ta más ri niquinimaj raja'. Ri Dios can reta'n-wi kawech joj anchique roj y reta'n chi roj man jun engaño pa kánima. Y ninyobej chi can ta k'alaj chuka' chiwech rix, y quiri' ta chuka' nina' rix pa iwánima, chi roj man jun engaño kaq'uin.
2CO 5:12 Man tinojij chi roj nakatzijoj-ki' chiwech xe chi rix nic'ul kawech, man quiri' ta. Ri nakajo' roj ja chi nakaya' lugar chiwe chi tina' pa iwánima chi can jixquicot koma roj, roma man jun engaño kaq'uin. Chi quiri' rix jari' ri ni'ij chique ri ye'in chi je rusamajel ri Dios y xa man je quiri' ta. Reje' niqui'en anche'l can je utz chiquiwech ri winak, pero pa cánima xa man quiri' ta.
2CO 5:13 Y ri ye'in chi joj ch'u'j; quiri' kabanon chiquiwech reje', pero ri' roma naka'an rusamaj ri Dios y nakaya' ruk'ij. Y xa jec'o ye'in que man joj ch'u'j ta, can quiri-wi, roma can utz naka'an che rusamaj ri Dios chi quiri' can c'o ri xtich'ec rix chirij.
2CO 5:14 Y roma can keta'n chi ri Cristo can jojrojo-wi, jari' ri nibano chake chi naka'an ri samaj; raja' yalan jojrojo', romari' xcom koma konojel. Y romari' can ch'anin-wi chuka' nakanojij chi roj can xojcom-wi riq'uin raja', roma pa kaq'uiexel roj xcom-wi.
2CO 5:15 Raja' can koma-wi konojel xcom, chi quiri' roj ri c'a joj q'ues man xe ta roj ri takanojij-ka-ki'. Xe kanojij y kabana' ri nrojo' ri Jun ri xcom pa kaq'uiexel y xc'astaj chuka' koma roj.
2CO 5:16 Romari' cami y chakawech apo, man jun chic ri xtakatzu' anche'l rubanon can, cuando c'a man jani tijalataj ri kac'aslen; cuando xe nakatzu' anchique rubanon jun winak. Quiri' chuka' xka'an che ri Cristo, xkanojij chi raja' xa choj jun ralic winak. Pero cami man quiri' ta chic nakanojij chirij. Cami can keta'n chic ancu'x (anchique) raja'.
2CO 5:17 Y romari' jun ri runiman ri Cristo, can xjalataj-wi ruc'aslen. Can x-an-wi jun c'ac'ac' winak che. Ronojel ri itzel tak no'j (na'oj) ri xeru'on na'ey cuando c'a man jani tunimaj, xeruya' yan can, y cami c'o jun c'ac'ac' ruc'aslen y c'ac'ac' runo'j (runa'oj).
2CO 5:18 Y ronojel re', can riq'uin-wi ri Dios xalex-wi-pe. Ja raja' mismo xbano chi cami c'o modo utz jojtz'et roma raja'; y chi nibanataj ri samaj ri', ri Dios ja ri Cristo xucusaj. Y ri samaj ri ruyo'n ri Dios chake roj, ja chi nakatzijoj chique ri winak anchique nic'atzin chi niqui'en chi quiri' utz yetz'et roma ri Dios.
2CO 5:19 Romari' roj nakatzijoj chi ri Dios ja ri Cristo xucusaj chi quiri' ri winak c'o modo utz yetz'et roma ri Dios. Ri Dios can c'o riq'uin ri Cristo chi xu'on ri samaj ri'. Y chake roj xuchelebej chi nakatzijoj chique ri winak anchique nic'atzin niqui'en chi quiri' utz yetz'et roma ri Dios. Ri Dios nrojo' chi ri winak man jun ta quimac niquikalej chech.
2CO 5:20 Roj can joj-cha'on-wi roma ri Cristo y jojrutak chi quiri' pa rubi' raja' jojch'o'n-wi. Pa rubi' ri Cristo naka'ij chiwe chi can tinimaj rutzij ri Dios, chi quiri' utz jixtz'et roma ri Dios. Y cuando quiri' naka'ij chiwe, can ja-wi ri Dios ri nich'o'n iwiq'uin.
2CO 5:21 Ri Cristo can man jun mac xu'on, pero ri Dios xu'on che chi ja raja' xuc'uan ri kamac konojel roj. Quiri' xu'on che chi quiri' konojel roj ni'an chake roma raja' chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
2CO 6:1 Roj ri can junan nakato-ki' chupa rusamaj ri Dios, can naka'ij chuka' chiwe chi tibana' favor man tiben chi can man jun rakalen ri bendición ri ruyo'n-pe ri Dios iwiq'uin.
2CO 6:2 Y chirij ri' nich'o'n-wi ri Dios cuando nu'ij: Ren can xatinc'oxaj-wi cuando xapon ri k'ij chi nin-en ri favor chique ri winak. Ren chuka' xatinto-pe chupa ri k'ij cuando jec'o ri yecolotaj. Quiri' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios. Ja k'ij re' chi ni'an ri favor ri'; ja k'ij re' cuando jec'o ri yecolotaj.
2CO 6:3 Y man nakajo' ta chi jec'o winak yetzak y jec'o ri man niquinimaj ta, romari' roj can nakataj-wi kak'ij chi quiri' man jun itzel ex nilitaj pa kac'aslen; man nakajo' ta chi koma roj jec'o yetzak. Man nakajo' ta chi ri winak itzel yech'o'n chirij ri samaj ri naka'an.
2CO 6:4 Pa ruq'uiexel ri', roj riq'uin ronojel ri naka'an nakak'alajij-ki' chi can ketzij joj rusamajel ri Dios. Nakak'alajij-ki' chi joj rusamajel ri Dios, roma c'o q'uiy ka-paciencia, kak'axan sufrimientos, kak'axan necesidades, y c'o ri jekak'axan ri can pokon xuna' kánima.
2CO 6:5 Roj joj-ch'ayon, joj-yo'n pa tak cárceles, jec'o lugar anchi' ri winak xecataj chakij, yalan joj-samajinak, kacoch'on waran, kacoch'on wayjal.
2CO 6:6 Roj nakac'ut chi can ch'ajch'oj ri kac'aslen, keta'n ri ketzij, c'o ka-paciencia y joj utz quiq'uin ri winak, can yekajo' ri winak riq'uin ronojel kánima, chuka' c'o ri Espíritu Santo kaq'uin.
2CO 6:7 Kaq'uin roj c'o-wi ri ketzij tzij, y chuka' ri ruchuk'a' ri Dios. Can ja-wi ri chojmilaj kac'aslen nakacusaj chi nakato-ki' cuando jec'o yecataj chakij chi niqui'en ayowal, y jari' chuka' nakacusaj cuando jec'o ri yekatijoj.
2CO 6:8 Jec'o winak niqui'ij chi c'o kak'ij, pero jec'o ri xa man jun kak'ij chiquiwech. Jec'o ri can jabel yech'o'n chakij, pero jec'o chuka' itzel yech'o'n chakij. Jec'o niqui'ij chi nakatz'uc tzij, pero roj can xe ri ketzij ri naka'ij chique.
2CO 6:9 Jec'o ri man quieta'n ta joj anchique roj, y jec'o chuka' ri jabel quieta'n kac'aslen. Can jojrutzekleben ri camic, pero xa c'a joj q'ues. Q'uiy castigo kajinak pa kawi', pero xa man xojcom ta.
2CO 6:10 Y más que jojbison, pero can siempre jojquicot. Roj man jun kabeyomal, pero c'o ri c'o kaq'uin chi nakaya' chique ri ch'aka chic chi yebeyomer. Y más que man jun ex c'o kaq'uin, xa can ronojel c'o kaq'uin. Y ronojel re' nuc'ut chi can joj rusamajel-wi ri Dios.
2CO 6:11 Kach'alal ri jixc'o chiri' pa Corinto, can ronojel ri naka'ij chiwe can quiri-wi nakana' pa kánima, y ri kánima can kajakon, can yalan jixkajo'.
2CO 6:12 Rix can jixc'o-wi pa kánima, can c'o jun nim i-lugar pa kánima anchi' jixc'o-wi; xa ja rix ri man can ta jojc'o roj pa iwánima, xa can yalan co'l ibanon che ri iwánima.
2CO 6:13 Can yich'o'n chiwe anche'l xa jix walc'ual y ninc'utuj chiwe chi tijaka' ri iwánima, can kojijo', roma roj can jixkajo-wi. Can tibana' anche'l naka'an roj iwiq'uin.
2CO 6:14 Rix man tic'on-ka-iwi' quiq'uin ri winak ri man quiniman ta ri Cristo, roma man junan ta ic'aslen quiq'uin. ¿Nuc'uaj como ri' jun chojmilaj c'aslen riq'uin jun ri xa man choj ta? ¿Can jabel como niquic'uaj-qui' ca'i' c'aslen quiri'? ¿Can junan como ri sakil y ri k'eku'm chi niquic'uaj-qui'?
2CO 6:15 ¿Can man jun como ayowal chiquiwech ri Cristo riq'uin ri Belial ri ni'ix chuka' Satanás che? ¿Je junan como jun ri runiman ri Cristo riq'uin jun ri man runiman ta?
2CO 6:16 ¿Can junan como rocho ri Dios quiq'uin ri dioses ri xa winak je-banayon? Rix can jix rocho-wi ri c'aslic Dios. Ri Dios can quiri-wi ru'in: Xquic'ue' y xquibin quiq'uin. Ren xquinoc qui-Dios y reje' can xquie'oc nutenemit.
2CO 6:17 Romari' rix can nich'o'n-wi chuka' ri Ajaf chiwe y nu'ij: Quixel-pe chiquicojol ri winak ri man je wichi ta ren. Man titun-iwi' quiq'uin, y man tic'uaj ri itzel c'aslen, chi quiri' ren ninc'ul iwech.
2CO 6:18 Ren xquinoc Itata' y rix xquixoc numi'al-nuc'ajol. Quiri' nu'ij ri Ajaf ri c'o ronojel uchuk'a' pa ruk'a'.
2CO 7:1 Ri tzij ri xin-ij yan ka chiwe, can bin can roma ri Dios. Romari' rix wach'alal ri yalan jixinjo', ch'ajch'oj kojc'ue' y man takatz'iluj-ki'. Can kachajij ri kach'acul y ri kánima chech ronojel ri xa man ch'ajch'oj ta. Kaxi'j-ki' chech ri Dios y can katija' kak'ij chi siempre nakac'uaj jun c'aslen ri can ch'ajch'oj.
2CO 7:2 Roj man jun ex itzel kabanon chiwe, tijaka' ri iwánima chi quiri' jojc'ue' iwiq'uin. Roj man jun chiwe ri kayujun runo'j (runa'oj), man jun ri kabanon engañar.
2CO 7:3 Ri tzij ri c'aja' oc nin-ij-ka, man xin-ij ta ka roma ninjo' nin-ij chi rix c'o ich'a'oj. Man quiri' ta. Ren can xin-ij yan pe na'ey chi can jixc'o-wi pa kánima, y man jun xtitiquier xquixlesan-e chiri'. Xa joj q'ues o jojcom, rix can jixc'o pa kánima.
2CO 7:4 Ren can ronojel ri ninna' pa wánima iwoma rix, can nin-ij chiwe, y romari' nin-ij chiwe chi yalan yiquicot iwoma rix. Can yalan uxlanen iyo'n che ri wánima, y jari' ri nibano chue chi yalan yiquicot chupa ronojel sufrimientos.
2CO 7:5 Roj can q'uiy sufrimientos kac'uluman-pe pa kac'aslen, y quiri' chuka' xkac'ulumaj cuando xojoka we' pa Macedonia. Can man xojuxlan ta juba' pa ruk'a' ri sufrimiento. Can pa runic'ajal ri ayowal xojc'ue-wi coma ri winak, y can kaxi'n-ki' chuka' roma man jun keta'n anchique ibanon.
2CO 7:6 Pero ri Dios ri can nuya' ruchuk'a' cánima ri poyinak (quimalin) chic quic'u'x, can xojrubochi'j roj chi xuya' ruchuk'a' kánima, roma xoka ri Tito kaq'uin.
2CO 7:7 Ri Tito xuya' ruchuk'a' kánima man xe ta roma xoka kaq'uin y xkatzu' rech; xuya' ruchuk'a' kánima, roma xkatzu' chi raja' can c'o-pe ruchuk'a' ránima, roma xixrutzu' chi rix iyo'n iwánima kaq'uin. Xoruya' chuka' rutzijol chake chi rix can jojijo-wi, chi jixbison roma man ch'anin ta xiben arreglar ri xbanataj chi'icojol. Y chuka' xorutzijoj chi rix yalan nitaj ik'ij chi niben ri nu'in chiwe. Ronojel ri' can xu'on chue chi can yalan xquicot ri wánima.
2CO 7:8 Cami manak chic yibison roma ri xin-ij-e chupa ri carta ri xintak-e chiwe. Na'ey can xibison, roma can weta'n chi rix can xixbison-wi roma ri xin-ij-e chiwe. Cami, can man yibison ta chic roma xa juba' oc tiempo ri xixruya' pa bis ri carta ri'.
2CO 7:9 Cami can yiquicot-wi, pero man roma ta xixinya' pa bis, man quiri' ta, ren yiquicot roma ri bis xu'on chiwe chi xtzolaj-pe iwánima. Y xixbison roma quiri' xrojo' ri Dios, roma xa man ta xixbison, can jumul ta ibanon cami, roma manak ta xtzolaj ri iwánima, y ri' koma ta roj, xa ta man jun anchique ri xka'ij chiwe.
2CO 7:10 Roma cuando ri Dios nrojo' chi jun winak nibison, ri bis ri' can nu'on-wi che chi nitzolaj-pe ránima riq'uin ri Dios, chi quiri' nicolotaj. Romari' man jun ti'in chi ri bis ri' man utz ta. Pero ri bis ri c'o quiq'uin ri winak ri man quiniman ta ri Dios, xa camic ri nuc'om-pe chique, y man nu'on ta chique chi nitzolaj-pe cánima riq'uin ri Dios.
2CO 7:11 Xe titzu' anchique xu'on ri bis ri xuya' ri Dios chiwe. Can ch'anin xixtiquier xiben arreglar ri xbanataj chi'icojol. Can xik'alajij chinuech chi can man ja' ta rix ri c'o imac. Can man xka ta chiwech ri rubanon-pe ri jun, roma kajinak pa mac. Can xixi'j-iwi' roma xiben entender ri itzel ex ri c'o chi'icojol. Can xik'alajij chi can jojijo-wi. Can xe ri nurayij ri Dios nijo' niben, romari' can ja' xilesaj-e chi'icojol ri xbano mac. Can utz xiben che ronojel.
2CO 7:12 Cuando ren xin-en-e ri carta y xintak-e chiwe, man xe ta roma ri jun ri xbano mac, y chuka' man xe ta roma ri jun ri anchok che x-an-wi. Man quiri' ta. Xa can chi nina'ej y k'alaj ta chiwech chi roj can yalan-wi nakajo' jixkato', chi quiri' man ta nic'ulumaj rix quiri'. Ri Dios can nutzu-pe ri anchique ri naka'an chech.
2CO 7:13 Y roma rix can xiben arreglar ronojel, roj xc'ue' ruchuk'a' kánima. Pero can más xojquicot cuando xkatzu' ri Tito chi yalan niquicot ránima petenak cuando xtzolaj-pe iwiq'uin. Rix can xiya-pe ruchuk'a' ri ru-espíritu.
2CO 7:14 Cami can man yiq'uix ta chech ri Tito, roma cuando c'a man jani tibe iwiq'uin, ren xintzijoj che chi rix yalan jix utz y ronojel niben entender. Ren can siempre ja ri ketzij ri nu'in chiwe, y cami can ketzij chuka' chi k'alaj ri xin-ij-e che ri Tito, ri xintzijoj chiwij chi can jix quiri-wi, y man xe ta quiri' ri xinya' ik'ij roma ri xintzijoj chiwij.
2CO 7:15 Cami ri Tito can más jixrojo' que cuando c'a man jani tapon iwiq'uin. Can noka pa ruwi' cuando raja' xapon iwiq'uin, rix can ixi'n-iwi' y jixbarbot roma ninojij que man ibanon ta ri can nic'atzin niben. Y chuka' can noka-wi pa ruwi' chi rix can yalan jixniman.
2CO 7:16 Ren can yalan yiquicot, roma can weta'n utz chi rix can yalan jixniman.
2CO 8:1 Wach'alal, can nakajo' nakaya' rutzijol chiwe chirij ri samaj ri xu'on ri Dios pa cánima ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa tak tenemit ri jec'o pa Macedonia. Can anche'l ri favor ri xu'on ri Dios quiq'uin, can quiri' chuka' xqui'en reje'.
2CO 8:2 Más que yalan sufrimiento niquik'axaj pa quic'aslen, reje' can xquiya' qui-ofrenda chi niquitak-e chique ri kach'alal aj-Jerusalem. Can xequito-e riq'uin ri xetiquier xquiya-e; quiri' xqui'en roma can yalan yequicot pa cánima. Reje' más que yalan qui-necesidad c'o, pero can xequito' ri kach'alal ri can quiri' chuka' quic'uluman; ri kach'alal ri' can anche'l je beyoma' xqui'en riq'uin ri xquiya'.
2CO 8:3 Can ketzij-wi ri nin-ij chiwe, reje' xquiya' ri xetiquier xquiya', y can xquiya' más che ri quichuk'a' ri c'o quiq'uin. Y can quiq'uin-wi reje' xalex-wi chi xqui'en quiri'.
2CO 8:4 Can ja reje' ri xec'utun ri favor chake chi kaya' lugar chique chi chuka' reje' niquiya-e qui-ofrenda chi nakac'uaj-e chique ri lok'olaj tak kach'alal ri je aj-Jerusalem.
2CO 8:5 Roj man jun mej (bey) xkayobej ta quiri', roma reje' man xe ta xquiya' qui-ofrenda, xa can xquijach-qui' na'ey pa ruk'a' ri Ajaf chi niqui'en ri nrojo' raja', y jari' ri c'o más rakalen; y can quiri' chuka' xqui'en kaq'uin roj, xquijach-qui' chi niqui'en ri samaj can anche'l nrojo' ri Dios.
2CO 8:6 Romari' roj nakachelebej che ri kach'alal Tito chi titzolaj chic iwiq'uin pa Corinto, y ri ofrenda ri xutz'om can rumolic chi'icojol, can teruq'uisa' rumolic, roma ri samaj ri niben rix xa jun favor chique ri kach'alal ri aj-Jerusalem.
2CO 8:7 Rix can yalan-wi iyo'n iwánima riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can q'uiy-wi ex iweta'n chirij ri Dios, y cuando rix nic'ut jun no'j (na'oj) quiri' chiquiwech ri kach'alal, can utz niben che, can ronojel ex can riq'uin ronojel iwánima niben, y yalan jojijo' roj. Romari' can quiri' tibana' chuka' che ri samaj re', rix can tiya' ri jani' jixtiquier niya' chique ri ch'aka chic kach'alal, roma ri samaj re' xa jun favor ri niben chique.
2CO 8:8 Ren man nin-ij ta chiwe chi can quiri' tibana'; man quiri' ta. Ri ninjo' ren chiwe ja' ta chi rix niben anche'l ri niqui'en ri ch'aka chic kach'alal. Reje' pa cánima xalex-wi chi xquimol ri ofrenda. Rix can tik'alajij chuka' chi can ketzij-wi jixojo'n.
2CO 8:9 Can iweta'n chi ri favor ri xu'on ri Kajaf Jesucristo can nim. Raja' can yalan jojrojo', romari' xoc'ue-ka we' chech-ulef, xuya' can ri rubeyomal y xoc anche'l jun winak ri man jun rubeyomal. Raja' xu'on quiri' chi quiri' roj nakawil ri ketzij beyomel.
2CO 8:10 Y ren ninnataj re' roma can c'o utz nuc'om-pe chiwe: Can junabir xalex-pe pa iwánima chi xitz'om rumolic ri ofrenda quichi ri ch'aka chic kach'alal.
2CO 8:11 Cami c'a, tiq'uisa' rumolic, y can anche'l xalex pa iwánima na'ey, quiri' tiq'uisa' cami. Ren man nin-ij ta chi can q'uiy tiya', man quiri' ta, xa can xe ri jani' jixtiquier niya', xe ri' tiya'.
2CO 8:12 Roma xa can pa iwánima xalex-wi-pe ri', ri Dios can nuc'on chi'ik'a' ri jani' oc ri jixtiquier niya', roma raja' man nuyobej ta chi can q'uiy niya', y xa man jun ibeyomal.
2CO 8:13 Ri nin-ij chiwe, man richi ta chi ri ch'aka chic q'uiy nic'ue-ka quiq'uin, y rix man jun yan chic ex nic'ue' can iwiq'uin roma ye'ito-e reje'.
2CO 8:14 Ri nin-ij ren ja chi junan iwech quiq'uin ri niqui'en sufrir. Roma cami rix c'o ri c'o iwiq'uin, y romari' jixtiquier ye'ito' ri ch'aka chic kach'alal. Roma man jun reta'n anchique petenak chakawech apo, roma xa juba' xa ja yan chic rix nic'atzin chi jixto'x, y xa quiri' can k'alaj chi can junan iwech.
2CO 8:15 Y chi'icojol rix xtibanataj chuka' anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Jec'o israelitas q'uiy maná ri xquimol, y más que quiri' xqui'en, man jun xu'on sobrar quiq'uin. Y ri ch'aka chic ri xa juba' oc ri xquimol, man jun xu'on falta chique.
2CO 8:16 Y ren yalan ninya' matiox che ri Dios, roma raja' can xuya-wi pa ránima ri kach'alal Tito chi yalan jixruc'uxla'j, can anche'l nin-en ren.
2CO 8:17 Raja' can pa ránima xalex-wi chi napon iwiq'uin. Quiri' xunojij roma can yalan jixruc'uxla'j y man xe ta roma xka'ij che chi tibe iwiq'uin chi neruq'uisa' ri samaj ri rutz'amon can chi'icojol.
2CO 8:18 Y riq'uin ri Tito, nakatak-e jun kach'alal. Ri kach'alal ri' can conojel iglesias quieta'n rech, roma jabel samajinak chi rutzijon ri utzilaj rutzij ri Dios.
2CO 8:19 Y ri kach'alal ri nibe riq'uin ri Tito, conojel kach'alal quieta'n rech. Raja' cha'on coma ri iglesias chi nakaxbilaj pa kabey chi nakac'uaj ri qui-ofrenda ri nitak-e chique ri kach'alal ri aj-Jerusalem. Ri ofrenda ri molon quiq'uin ri kach'alal, jachon pa kak'a' roj chi ne'kajacha' chique ri kach'alal ri jec'o pa sufrimiento, y roma ta ri naka'an, ri Ajaf Dios niyo'x ta ruk'ij, y re' k'alaj ta chuka' chi riq'uin ronojel iwánima niya-e ri nakac'uaj chique ri kach'alal.
2CO 8:20 Roj man nakajo' ta chi c'o tzij yepe chakij, romari' man kayon ta roj nakac'uaj-e ri ofrenda chique ri kach'alal, roma can q'uiy.
2CO 8:21 Roma roj man nakajo' ta chi xe chech ri Ajaf Dios k'alaj-wi chi ronojel ri naka'an, can riq'uin-wi utzilaj no'j (na'oj); xa can nakajo' chuka' chi quiri' tik'alajin chiquiwech ri winak.
2CO 8:22 Y quiq'uin ri ca'i' kach'alal ri yebe iwiq'uin, nakatak-e jun chic kach'alal ri can keta'n-wi roj chi can nutaj ruk'ij chi nu'on xabachique (xama'anchique) samaj richi ri Dios. Y cami can yalan nurayij napon c'a iwiq'uin, roma ri utzilaj tak tzij ri ruc'oxan chiwij, y romari' raja' can ruyo'n ránima chi neru'ona' ri samaj ri ticriban can chi'icojol.
2CO 8:23 Ri oxi' kach'alal ri xquie'apon iwiq'uin, can yalan je utz. Roma ri kach'alal Tito can waxbil-wi ren, y yiruto' chi nin-en ri samaj chi'icojol. Y ri je ca'i' chic kach'alal, reje' je-takon-pe coma ri iglesias; y roma ri c'aslen ri quic'uan, ri Cristo can niyo'x-wi ruk'ij.
2CO 8:24 Romari' rix can tic'utu' chi can ye'ijo-wi ri kach'alal ri', y napon ta rutzijol quiq'uin ri iglesias chi rix can ye'ijo-wi. Can anche'l ri katzijon roj chiwij chi yalan jix utz.
2CO 9:1 Man nic'atzin ta chi ren c'o ta más nintz'ibaj-e chiwe, ri anchique modo ye'ito-e ri lok'olaj tak kach'alal ri je aj-Jerusalem.
2CO 9:2 Roma weta'n chi can nirayij-wi ye'ito-e. Y jari' nintzijoj ren chique ri kach'alal we' pa Macedonia, chi rix kach'alal ri jixc'o pa Acaya can junabir inaban yan pe iwi' chi ye'ito-e ri kach'alal aj-Jerusalem. Y roma rix can riq'uin ronojel iwánima xiben quiri', juba' ta chic conojel ri kach'alal we' pa Macedonia xquirayij yeto'n chuka', y can xeto'n-wi.
2CO 9:3 Y yentak-e ri kach'alal c'a iwiq'uin, chi quiri' ri utzilaj tak tzij ri jenutzijon chiwij can ta ketzij-wi xquie'el, y chuka' chi can imolon yan ta ri ofrenda ri inojin nitak-e chique ri kach'alal, anche'l ri nutzijon chiwij.
2CO 9:4 Roma xa ta jec'o kach'alal aj-Macedonia ri xquiebe wiq'uin, y rix xa man jun anchique imolon cuando xkojapon iwiq'uin, q'uix chiwij rix y chuka' chakij roj, roma can katzijon chi ronojel c'o chic.
2CO 9:5 Romari' ren can xinnojij y xin-ij chique ri kach'alal chi quiena'ey-e reje' c'a iwiq'uin y te'quiq'uisa' rumolic ri ofrenda ri xalex pa iwánima chi niya-e, chi quiri' ri niya-e, k'alaj que man ja' ta roj xoj-in chiwe chi can tiya-e, xa k'alaj ta jabel chi iwiq'uin rix xalex-wi-pe ri'.
2CO 9:6 Y ren ninjo' ninnataj chiwe: Xa jun ticonel xe juba' oc nutic, quiri' chuka' xe juba' oc cosecha nulesaj; y ri ticonel ri q'uiy nutic, can q'uiy-wi chuka' ri cosecha nulesaj.
2CO 9:7 Chi'ijunal rix tiya' ri jani' ri jixtiquier niya', can anche'l ri xu'ij ri iwánima chiwe. Y man quixbison niya', y man tiya' chuka' xe roma xc'utux chiwe. Man tiben quiri'. Xa can riq'uin ronojel iwánima tiya' y can quixquicot chuka'; roma ri Dios can yerojo-wi ri can yequicot niquiya' jun ex.
2CO 9:8 Y can q'uiy ri bendición ri xtuya' ri Dios chiwe roma raja' yalan ruchuk'a' c'o. Can ronojel rech bendición xtuya-pe chiwe, chi quiri' can siempre c'o ri nicusaj y c'o ta chuka' anchok che ye'ito-wi ri ch'aka chic, chi quiri' niben ri utzilaj tak samaj.
2CO 9:9 Can anche'l-wi ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Raja' can riq'uin ronojel ránima c'o ri xuya' chique ri manak quibeyomal. Y ri chojmilaj tak ex ri xeru'on, can chi ronojel tiempo xquiec'ue' can.
2CO 9:10 Ri Dios can nuya-wi ri ija'tz' che ri ticonel, chi quiri' c'o ri nutic-ka, y ja ri Dios chuka' nibano che ri tico'n chi nuya' rech y jari' ri niyo'n ruway ri ticonel. Y quiri' chuka' xtu'on ri Dios chiwe, can xtuya' y can xtiq'uiyer-ka ri c'o iwiq'uin, chi quiri' q'uiy ta utzilaj tak ex xtiben.
2CO 9:11 Y roma can c'o ri xtuya' ri Dios chiwe, can c'o-wi xtic'ue' iwiq'uin, can anche'l jun beyom xtiben y ronojel xquixtiquier xtiya', can anche'l ri nrojo' ri iwánima. Y cuando roj xte'kajacha' pa quik'a' ri kach'alal, can yalan matiox xtiquiya' che ri Dios.
2CO 9:12 Quiri' nin-ij, roma ri ofrenda ri xtitak rix chique ri kach'alal, man xe ta xquieruto' chupa ri sufrimiento, xa can xtu'on chique chi yalan xtiquiya' matiox che ri Dios romari'.
2CO 9:13 Y roma ri xtiya' rix chique, reje' can yalan xtiquiya' ruk'ij ri Dios, roma can xtiquina-wi chi can ketzij ri ni'ij rix chi ninimaj ri nu'ij ri utzilaj rutzij ri Cristo. Chuka' reje' can xtiquiya' ruk'ij ri Dios roma can riq'uin ronojel iwánima niya' ri nijo' nisipaj-e chique y chuka' can quiri' niben quiq'uin conojel kach'alal.
2CO 9:14 Reje' can xtiqui'en orar che ri Dios pa iwi'. Xquixquijo' roma ri niben coma reje', roma ri nimalaj favor ri niben chique, can ja ri Dios xyo'n pa iwánima.
2CO 9:15 Matiox che ri Dios roma ri xusipaj chake, can man ye'ilitaj ta tzij chi ni'ix roma can nim.
2CO 10:1 Ren Pablo, ninc'utuj jun favor chiwe; can utz nuno'j (nuna'oj) y can riq'uin paciencia ninc'utuj, can anche'l xu'on ri Cristo. Pero jec'o ye'in: Cuando ri Pablo c'o-pe kaq'uin, can nu'on anche'l man jun oc ruk'ij, y chuka' cuando nitzijon, can ekal (akal) nich'o'n y manak nich'olin, pero cuando naj c'o-wi, xa man quiri' ta chic nu'on kaq'uin; xa can pokon ri tzij ri yeru'ij. Pero ren xa man quiri' ta nin-en.
2CO 10:2 Ri ninjo' ren ja chi ibanon yan ta arreglar ronojel cuando ren xquinapon iwiq'uin. Roma xa manak ibanon arreglar ronojel cuando xquinapon, ja ren xquibano arreglar. Pero ren man ninjo' ta nin-en ri', roma man ninjo' ta nincusaj chiwij rix ri uchuk'a' ri ruyo'n ri Dios pa nuk'a', anche'l ri nunojin nin-en chique ri ye'in chuij chi xa ja ri ninrayij ren ri nin-en y xa man nin-en ta ri nurayij ri Ajaf.
2CO 10:3 Can ketzij-wi chi joj winak, pero roj man naka'an ta anche'l niqui'en ri ch'aka chic winak ri xa ja ri quichuk'a' niquicusaj. Roj man quiri' ta naka'an cuando naka'an ayowal riq'uin ri itzel.
2CO 10:4 Ri nakacusaj roj man ja' ta ri kachuk'a'. Ri nakacusaj roj chi naka'an ayowal riq'uin ri itzel, ja ri ruchuk'a' ri Dios; romari' nich'acataj ri itzel, más que can jabel rubanon ru'onic chi nuto-ri'.
2CO 10:5 Can yekayuj ronojel tzij ri yecataj-pe y can yekakasaj quino'j (quina'oj) conojel winak ri can c'o quik'ij niquina' y man niquiya' ta lugar chi nina'ex rech ri Dios. Ronojel quino'j (quina'oj) winak yekaya' pa ruk'a' ri Cristo chi quiri' yeniman ta che.
2CO 10:6 Y cuando rix xquixniman y xtiben ri nu'ij rutzij ri Dios chiwe, ja' cuando man xtakapokonaj ta xtakaya' castigo chique ri ch'aka chic ri can man yeniman ta.
2CO 10:7 Rix itzel jixch'o'n chakij, roma rix xe jixtiquier jixch'o'n chirij ri nitzu', pero man iweta'n ta ri utz ri c'o pa kánima. Xa c'o jun ri can nuna' chi raja' can richi chic ri Cristo, can quiri' chuka' tunojij chakij roj, chi can joj richi chic ri Cristo.
2CO 10:8 Roj can joj rusamajel-wi ri Ajaf Jesucristo, roma raja' can ruyo'n-wi autoridad pa kak'a', y roj can c'o juba' más ruyo'n pa kak'a'; re' man q'uix ta chi nin-ij chiwe, roma can quiri-wi. Pero roj man jojc'o ta chi jixkaq'uis, roj jojc'o chi jixkato', chi quiri' niq'uiy ta ri ic'aslen chech ri Dios.
2CO 10:9 Ren man ninjo' ta chi rix ninojij chi yentak cartas chiwe xe chi jixinxibij.
2CO 10:10 Roma can ketzij-wi chi jec'o chiwe rix niqui'ij chi cuando ren yentak-e cartas chiwe, yentz'ibaj-e tzij ri can c'o quichuk'a' y can je pokon. Pero cuando yinapon iwiq'uin xa man jun quichuk'a' ri nutzij cha', ni man jun quikalen ri yenbij.
2CO 10:11 Pero chique ri ye'in quiri' ninjo' nin-ij, chi can anche'l ri nutz'iban chupa ri cartas ri jenutakon-e, can quiri' chuka' xtenbana' cuando xquinapon iwiq'uin. Roma man xe ta cuando man jinc'o ta apo iwiq'uin yitiquier nin-en quiri'. Ren y ri je waxbil, can xtekabana' iwiq'uin ri nic'atzin.
2CO 10:12 Roj man naka'an ta anche'l ri niqui'en ri juley chic, ni man nakajunumaj ta ki' quiq'uin, y chuka' can man joj junan ta quiq'uin, roma reje' quiyon niqui'en chi can c'o quik'ij. Reje' can man utz ta ri niqui'en, roma xa quino'j (quina'oj) reje' ni'in quiri' chique. Chiquiwech reje' ja reje' ri más je utz.
2CO 10:13 Roj can man xtaka'an ta anche'l niqui'en reje', chi xabachique (xama'anchique) lugar niquiju-wi-qui' xe chi quietz'et chi yalan quik'ij. Ri kasamaj roj xe napon c'a anchi' nrojo-wi ri Dios y man nakamaj ta quisamaj ri ch'aka chic samajel. Ri samaj ruyo'n ri Dios chue ren y chique ri waxbil, napon chuka' c'a iwiq'uin rix.
2CO 10:14 Roj xe anchi' yo'n-wi lugar chake roma ri Dios chiri' joj-samajinak-wi; quiri' kabanon chi'icojol rix. Y ja roj ri xojapon na'ey iwiq'uin, c'ajari' xe'apon ri juley chic, pero roj xojapon c'a chiri' roma kac'uan-apo ri utzilaj rutzij ri Cristo, roma jari' nrojo' ri Dios.
2CO 10:15 Y man jun nic'atzin-wi chi roj c'o kak'ij nakaya-ka roma ri samaj ri banon coma ch'aka chic. Ri kayoben roj ja' chi niq'uiy ic'aslen chech ri Dios, y cuando iyo'n chic iwánima riq'uin raja', jojito' chi quiri' más naj napon-wi rutzij ri Dios. Roma ri Dios can quiri-wi nrojo', chi nakac'uaj ri rutzij pa ch'aka chic lugar ri anchi' nrojo-wi raja'.
2CO 10:16 Y quiri' roj, xtakatzijoj ri utzilaj rutzij ri Cristo más c'a naj che ri itenemit. Y quiri' chuka', roj man nakajo' ta jojapon anchi' jec'o yan samajel ri yesamaj y c'o chic samaj quibanon. Roj man utz ta nakaya-ka kak'ij roma ri samaj ri banon coma ch'aka chic.
2CO 10:17 Y xa c'o jun ni'in chi yalan nim tak samaj ri jerubanon, y romari' can c'o ruk'ij nuna', más utz man tuna' chi c'o ruk'ij, ri más utz nu'on, ja tuya' ruk'ij ri Ajaf.
2CO 10:18 Roma ri xa ruyon raja' nu'ij chi can c'o ruk'ij, ri' man ntel ta chi tzij chi can quiri' chech ri Dios. C'a ja na ri Dios ri xti'in, xa quiri' o xa man quiri' ta.
2CO 11:1 Y más que c'o juba' tzij ri xquienbij chiwe, anche'l rutzij jun ch'u'j; xe ninc'utuj chiwe chi quinicoch'o'. Roma xa jari' nurayij ri wánima chi nink'alajij chiwe.
2CO 11:2 Ren can jabel jixinben cuenta roma can ninjo' nintzu' anchique chi c'aslen ic'uan chech ri Dios, roma ja raja' banayon chue chi quiri' nin-en iwiq'uin. Quiri' nin-en roma rix can xinimaj ri Cristo cuando ren xintzijoj chiwe, y ninjo' chi xe raja' tijo' riq'uin ronojel iwánima. Ninjo' chi niben anche'l nu'on jun xten ri ne'c'ule' yan riq'uin ri ala' ri xtoc rachijil; can ch'ajch'oj ruc'aslen nic'ule'. Can quiri' ninjo' chi rubanon ta ri ic'aslen cuando xquixbe riq'uin ri Cristo chila' chicaj.
2CO 11:3 Pero ren ninxi'j-wi' roma ri x-an che ri Eva ojer can roma ri cumetz. Ri cumetz can reta'n nu'on engaño, romari' xu'on engañar ri Eva, y ren man ninjo' ta chi quiri' nibanataj iwiq'uin rix. Can man ninjo' ta chi c'o ta jun jixru'on engañar y nijalataj ri ino'j (ina'oj) y nu'on chiwe chi niya' can ri Cristo y man niya' ta chic iwánima riq'uin.
2CO 11:4 Roma rix can nika chiwech napon jun iwiq'uin y xa man ja' ta ri Jesús ri xkatzijoj roj chiwe ri nutzijoj, y chuka' yalan jixquicot riq'uin cuando nusuj jun chic espíritu chiwe y xa man ja' ta ri' ri xyo'x chiwe na'ey, y chuka' can nika chiwech cuando nutzijoj chiwe chi c'o jun chic rutzij ri Dios ri can xquixrucol.
2CO 11:5 Xa jixquicot riq'uin jun winak quiri', ren nin-ij chi ren c'o más wakalen, roma ri tzij ri yenbij can je richi-wi ri Dios. Ren man jin co'l ta chiquiwech ri ch'aka chic ri niqui'ij chi je nimalaj tak apóstoles ri ye'apon iwiq'uin.
2CO 11:6 Roma más que man can ta jabel yich'o'n, pero can weta'n jabel anchique ri yenbij cuando yich'o'n. Y rix can iweta'n chi can quiri-wi, roma xabachi' (xama'anchi') quiri' kabanon; can ka'in-wi rutzij ri Dios.
2CO 11:7 ¿Xajan (Xajam) como ri xin-en chiwech roma man jun wajil xinc'utuj chiwe cuando xinapon iwiq'uin chi xintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios? ¿Xajan (Xajam) como xin-en roma xinoc isamajel chi quiri' rix c'o ik'ij cami?
2CO 11:8 Cuando ren xin-en rusamaj ri Dios iwiq'uin, xinwilij-wi' riq'uin ri xyo'x chue pa ch'aka chic iglesias ri jec'o pa ch'aka chic tenemit.
2CO 11:9 Y cuando ren c'o anchique xc'atzin chue cuando xic'ue' iwiq'uin, man jun chiwe rix xinya' ta eka'n (aka'n) chirij chi xinc'utuj ta che anchique ri nic'atzin chue. Ri xc'atzin chue chiri', xa ja ri kach'alal aj-Macedonia ri xe'apon wiq'uin, jari' xeto'n can wichi. Can quiri' xin-en chi quiri' man jun eka'n (aka'n) xinya' chiwij. Y c'a quiri' ninjo' nin-en chupa ri k'ij chakawech apo.
2CO 11:10 Y ri nin-ij chiwe can ketzij-wi, roma ri Cristo c'o pa wánima. Can man jun xtibano chue chi ninc'on wajil chi'ik'a' rix aj-Acaya, roma ren can man xquiquicot ta nin-en rusamaj ri Dios xa quiri' xtin-en. Romari' can nuyon nintzuk-wi'.
2CO 11:11 ¿Anchique roma quiri'? ¿Roma como ren man jixinjo' ta? Man quiri' ta. Ri Dios can reta'n chi can jixinjo-wi.
2CO 11:12 Y ri nubanon-pe can nuyon nintzuk-wi', y c'a quiri' xtin-en, roma ninjo' ninc'ut chi ri ch'aka chic ri niqui'ij chi je rusamajel ri Dios anche'l roj, can man je junan ta kaq'uin.
2CO 11:13 Roma reje' can niqui'en chi je ketzij apóstoles, pero xa man je quiri' ta, xa niquijo' jixqui'en engañar. Can niqui'en chi je apóstoles richi ri Cristo, pero xa man ketzij ta.
2CO 11:14 Y ri niqui'en reje' man c'aja' ta cami quiri' nibanataj, roma can quiri-wi nu'on ri Satanás; raja' nu'on anche'l can jun ángel richi sakil y xa man quiri' ta.
2CO 11:15 Romari' man tisatz kano'j (tisach kac'u'x) roma ri niqui'en reje', roma reje' can je rusamajel-wi ri Satanás y niqui'en chi can je chojmilaj tak samajel; pero pa ruq'uisbel, can xtiyo'x ruq'uiexel chique, can anche'l ri itzel tak ex ri yequi'en.
2CO 11:16 Y ren nin-ij chic chiwe, man jun tinojin chuij chi jin ch'u'j. Y xa quiri' ninojij rix, can quiri' tic'ulu' nuech chi jin ch'u'j y tic'oxaj ri tzij ri xtin-ij. Can tibana' chue anche'l jin ch'u'j, chi quiri' ren chuka' yitiquier ninya' juba' nuk'ij.
2CO 11:17 Man ja' ta ri Ajaf x-in chi ninya-ka nuk'ij, xa nuyon ren ninya-ka nuk'ij, xa can anche'l jin ch'u'j ri nin-en roma ri tzij ri yenbij.
2CO 11:18 Pero roma je q'uiy ye'in chi c'o quik'ij y c'o quino'j (quina'oj), romari' ren chuka' quiri' nin-en.
2CO 11:19 Quiri' nin-en roma rix yalan yeka chiwech y jabel nic'on-ka quiwech ri xa man jun anchique quieta'n, y rix ni'ij chi can yalan ino'j (ina'oj).
2CO 11:20 Rix can jixtiquier ye'icoch' ri winak ri' y can utz nina' jixc'ue' chuxe' quitzij y jixoc qui-esclavos. Can utz chiwe chi can c'o niquich'ec reje' chiwij y can ye'oc iwajaf, can man jun iwakalen chiquiwech, y can niquipak' ipalaj.
2CO 11:21 Más que jun q'uix chue ren nin-ij re', pero can quiri-wi, roma roj can manak kachuk'a' chi xka'an anche'l niqui'en ri ch'aka chiwe. Pero xa ri ch'aka chic man niquixi'j ta qui' niqui'ij chi c'o quik'ij, ren chuka' yitiquier nin-en quiri'. Más que ri tzij ri yenbij chiwe can anche'l rutzij jun ch'u'j.
2CO 11:22 Can q'uiy ri niqui'ij reje'; niqui'ij chi je hebreos, pero ri' man xe ta reje', ren chuka'. ¿Je israelitas reje'? Ren chuka'. ¿Je ru-familia can ri Abraham reje'? Ren chuka'.
2CO 11:23 ¿Je rusamajel ri Cristo reje'? Ren chuka'. Pero cami can yich'o'n anche'l jin ch'u'j, ren más jin-samajinak que reje'. Más samaj nubanon. Ren más jin-ch'ayon que reje', roma can man noka ta chic pa nuwi' jani' mej (bey) jin-ch'ayon. Ren xic'ue' pa cárcel más que reje'. Ren can q'uiy mej (paj) jin-aponinak chech camic.
2CO 11:24 Ri nuwinak israelitas wo'o' mej (paj) jinquich'ayon riq'uin tz'um; can treinta y nueve jich' ri je-yo'n chue jujun mej (paj).
2CO 11:25 Oxi' mej (paj) ri xich'ay che xic'a'y. Jun mej (bey) xinquiq'uiak che abaj. Oxi' mej (paj) xbe chuxe' ya' ri barco anchi' jin-benak-wi. Jun mej (bey) xic'ue' jun k'ij y jun ak'a' parui' ri mar. C'a naj c'o-wi ri ruchi' ri ya' cuando xinc'ulumaj quiri'.
2CO 11:26 Q'uiy ex ri jenuc'uluman pa tak bey roma rusamaj ri Dios. Roma ri bey ri anchi' jin-k'axinak-wi jec'o rakan tak ya' ri can niquiya' xibinri'l, jec'o elek'oma', chuka' ri nuwinak israelitas ri itzel jinquitzu' y chuka' ri winak ri man je nuwinak ta, xibinri'l pa tak tenemit, xibinri'l pa tak lugar ri anchi' man jun winak c'o, xibinri'l parui' ri mar, y xibinri'l pa quik'a' ri man je ketzij ta kach'alal. Can q'uiy ex ri nuc'uluman pa nuc'aslen.
2CO 11:27 Ren yalan jin-samajinak y romari' can c'o sufrimientos jenuk'axan, q'uiy mej (paj) nucoch'on waran, nucoch'on nupa roma manak nuway y chuka' nucoch'on chake'j-chi', can q'uiy mej (paj) man xiwa' ta roma ri samaj, nucoch'on tef y c'o jantak can manak ri nutziak chi ninjal-wi'.
2CO 11:28 Y man xe ta ri', roma c'o ch'aka chic ex ri niquimol-pe-qui' chuij. Chuka' ri cosic chi ri samaj ri nika chuij k'ij-k'ij, roma yenc'uxla'j ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios xabachique (xama'anchique) lugar.
2CO 11:29 ¿O c'o como jun kach'alal ri manak ruchuk'a' nuna' pa ruc'aslen, y ren man jun anchique ninna' roma ri rubanon raja'? Man quiri' ta. Ren can jari' chuka' ninna'. ¿O c'o como jun kach'alal nitzak roma jun chic y ren man jun anchique ninna' che roma ri x-an che? Man quiri' ta. Ri wánima can c'o nuna' roma ri x-an che.
2CO 11:30 Ronojel ri xin-ij-ka nuc'ut chi ren xa jin winak y manak wuchuk'a'. Pero cuando ren nic'atzin ninya-ka nuk'ij, ja ri xin-ij-ka nincusaj chi ninya' nuk'ij.
2CO 11:31 Can ketzij-wi ri nin-ij. Y ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo, ri can c'o ruk'ij chi ronojel tiempo reta'n chi ren man nintz'uc ta tzij.
2CO 11:32 Ri pa tenemit Damasco c'o ri xinc'ulumaj; quinojin jinquitz'om. Romari' ri gobernador richi ri rey Aretas xu'ij chi quitz'om cuando xquitz'et. Can jabel chajin ri tenemit chi quiri' man yicolotaj ta chic pa quik'a'.
2CO 11:33 Y can xicolotaj-wi pa quik'a', roma xikases-ka chech ri xan ri c'o chirij ri tenemit. Chupa jun chaquech xinquiya-wi ri xeto'n wichi y xinquikasaj-ka pa jun ventana richi ri xan.
2CO 12:1 Y can ketzij-wi, man utz ta chue ren chi nuyon ninya-ka nuk'ij. Pero xe ninjo' yich'o'n juba' chirij ri nuc'ut ri Ajaf pa anche'l tak achic', y ch'aka chic ex ri yeruk'alajij chuka'.
2CO 12:2 Ren weta'n rech jun achi ri pa catorce can juna' xbe chicaj y xtzolaj chic pe. Raja' can runiman chic ri Cristo. Raja' xc'uax c'a chicaj, y can c'a pa rox rocaj xc'uax-wi; ri anchi' c'o-wi ri Dios. Ren weta'n rech ri achi ri', pero ri man weta'n ta ja ri anchique modo xc'uax, xa can riq'uin ruch'acul o xe ri ránima, xe ri Dios etamayon anchique modo xc'uax chicaj.
2CO 12:3 Ren can weta'n rech ri achi ri', pero xe ri Dios etamayon cuando xc'uax chicaj, xa riq'uin ruch'acul xbe-wi o xa manak.
2CO 12:4 Xe weta'n ren chi raja' xc'uax c'a chila' chupa ri lugar ri can jabel, ri ni'ix paraíso che, anchi' xuc'oxaj tzij ri can man nitiquier ta nu'ij jun winak aj-rech-ulef, y man yo'n ta lugar che chi nu'ij.
2CO 12:5 Ri achi ri xc'uax c'a chicaj can c'o-wi ruk'ij chinuech ren, raja' can utz-wi chi nuya' ruk'ij. Ren man jun mej (bey) xtinya' ta ka nuk'ij. Pero xa ta nic'atzin chi ninya' nuk'ij, nintzijoj ri jenuc'uluman, y ronojel ri' xa niquik'alajij chi ren manak wuchuk'a'.
2CO 12:6 Y xa ren ninjo' nintzijoj ch'aka chic ex chi ninya' nuk'ij, can utz ri nin-en. Y xa nin-en quiri', man roma ta manak nuno'j (nuna'oj). Roma ren xe ri ketzij ri nin-ij, roma ri xc'uax c'a chicaj, ja ren. Pero ren man ninya' ta ka nuk'ij, chi quiri' man jun winak xtiyo'n más nuk'ij, roma ri winak xa man xe ta chic ri niquitzu' o niquic'oxaj ri niquinojij, xa can nik'ax rui' ri niqui'ij.
2CO 12:7 Ren can yalan nimalaj tak ex ri jeruk'alajin ri Ajaf chinuech. Y chi ren man tinya-ka nuk'ij y can jin nimalaj achi ninna-ka, romari' can anche'l ch'icon jun q'uix pa nuch'acul. Ri Ajaf can xuya' lugar che ri Satanás chi xutak-pe ri q'uix ri' chi nin-en sufrir pa ruk'a'.
2CO 12:8 Y romari' ren oxi' yan mej (paj) nuc'utun favor che ri Ajaf Jesucristo chi tulesaj-e ri ruquiy (k'axon) ri ninna'.
2CO 12:9 Pero ri Ajaf xu'ij chue: Ret xe caquicot roma jatinjo' y man jun chic anchique xtic'atzin chawe. Roma cuando na'an sufrir y manak chic awuchuk'a' nana', ren can xquic'ue' awiq'uin chi ninya' más awuchuk'a', xcha' chue. Romari' ren yalan yiquicot roma ri jenuc'uluman y niquic'ut chi manak wuchuk'a'. Y romari' can nika-wi-pe ruchuk'a' ri Cristo pa nuwi'.
2CO 12:10 Can yalan yiquicot cuando roma ri Cristo c'o ri anchique yenc'ulumaj roma can niquic'ut chi manak wuchuk'a'. Yiquicot cuando c'o ri niqui'en chue chi jinquiya' pa q'uix, yiquicot cuando c'o ri anchique yec'atzin chue y xa man jun anchi' nipe-wi ri ninjo', yiquicot cuando itzel yitz'et y yiquicot chuka' cuando nin-en sufrir. Roma cuando ren manak chic wuchuk'a' ninna', ja' cuando ri Ajaf yiruto' chi nic'ue' wuchuk'a'.
2CO 12:11 Ren xin-en anche'l jin ch'u'j, roma xinya-ka nuk'ij. Pero xa can ja rix xixbano chue chi xin-en-ka quiri', roma ja' ta rix ri xix-in chi ren can c'o-wi nuk'ij. Can ketzij-wi chi ren manak nuk'ij, pero chuka' man nin-ij ta que man jun wakalen chiquiwech ri niqui'ij chi je nimalaj tak apóstoles.
2CO 12:12 Ren can jin jun apóstol-wi, roma cuando xin-en ri samaj chi'icojol, xincoch' ronojel, xinc'ut-wi' chi jin jun apóstol. Can c'o-wi ri anchique xenben chi quiri' k'alaj chiwech chi can c'o-wi ri Dios wiq'uin, chi jin jun rusamajel y can k'alaj-wi chi quiri'. Rix can xitemaj-wi chi jin rusamajel ri Dios roma q'uiy milagros ri xenben.
2CO 12:13 ¿O c'o como samaj ri man xin-en ta chi'icojol rix y xin-en chiquicojol ch'aka chic kach'alal, ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa ch'aka chic tenemit? ¿O rix xina' chi xa más co'l ik'ij xin-en chiwe que ri ch'aka chic kach'alal, roma man xinoc ta jun eka'n (aka'n) chiwe riq'uin ronojel ri yec'atzin chue? Xa quiri', ticoch'o' (ticuyu') numac romari'.
2CO 12:14 Cami, can nunaban chic wi' chi yinapon chic jun mej (bey) iwiq'uin. Y ja rox mej (paj) re' xquinapon iwiq'uin cami. Y cuando xquinapon, man tinojij chi c'o eka'n (aka'n) ninya' chiwij. Man quiri' ta. Ren man ja' ta ri c'o iwiq'uin ri ninjo', ren ja rix ri jixinjo'. Roma rix iweta'n chi we' chech-ulef, ja ri tata'j nimolo ri beyomel chi nuya' can chique ri ralc'ual, y man ja' ta ri ralc'ual ri yemolo ri beyomel chi niquiya' che ri tata'j.
2CO 12:15 Romari' ren can xquiquicot xtincusaj ri c'o wiq'uin, y can ninjach-wi' jumul chuka' roma can yalan jixinjo'. Más que rix man yinijo' ta más anche'l jixinjo' ren.
2CO 12:16 Y jec'o ye'in chuij chi ren man jun eka'n (aka'n) nuyo'n chiwij riq'uin ri nic'atzin chue, pero nitzijos chuij chi ren can weta'n nin-en engaño y jix-kajinak pa nuk'a', romari' c'o mero niya' chue.
2CO 12:17 Pero rix jabel iweta'n que man quiri' ta. ¿O xa jun chique ri kach'alal ri xintak iwiq'uin ri xincusaj chi xixinben engañar?
2CO 12:18 Ren xinc'utuj favor che ri kach'alal Tito chi tibe iwiq'uin, y cuando xbe xintak-e ri jun kach'alal riq'uin. ¿Xixru'on como engañar ri kach'alal Tito? ¿Xitzu' como ri kach'alal Tito que man ja' ta ri Espíritu Santo ri uc'uayon richi? Man quiri' ta. Y can anche'l uc'uan raja' roma ri Espíritu Santo, can quiri' chuka' jin-uc'uan ren. ¿O xitzu' como rix chi ri nu'on raja' man utz ta? Man quiri' ta. Y ren can jin anche'l raja'.
2CO 12:19 ¿Ninojij como rix chi roma ri tzij ri xka'ij-ka chiwe nakajo' nakato-ki' chiwech? Man quiri' ta. Roma roj can chech ri Dios jojch'o'n quiere' iwiq'uin, roma xe jun kabanon riq'uin ri Cristo. Xa can chi jixkato' jojch'o'n quiere' iwiq'uin, roma yalan jixkajo', chi quiri' can niq'uiy ta ic'aslen chech ri Dios.
2CO 12:20 Roma ren ninna' chi cuando xquinapon iwiq'uin, man utz ta c'o ri ic'aslen anche'l ri ninrayij. Y xa quiri', ren can xtenbana' anche'l nrojo' ri ic'aslen y man ja' ta chic ri anche'l ri nijo' rix. Ren ninna' anche'l xa c'o ayowal chi'icojol, chi itzel nina' roma ri ch'aka chic utz jec'o, chuka' jec'o ri c'o quiyowal, ijachon-ka-iwi', c'o itzel tak tzij ye'ibij chiquij ch'aka chic, jixtzijon chirij quic'aslen winak, man jun quik'ij niben chique ri ch'aka chic kach'alal, y jec'o chuka' ch'aka chic ex ri ye'iben ri man je utz ta.
2CO 12:21 Ninxi'j juba' wi' yinapon chic jun mej (bey) iwiq'uin, roma ninna' chi can xquiq'uix iwoma, xa xquienwil je q'uiy kach'alal ri c'a jec'o pa mac y man quiyo'n ta can ri itzel tak no'j (na'oj), ri achi'a' y ri ixoki' c'a niquicanola-qui' chi niqui'en mac; can man niquiya' ta can ri yequi'en ri itzel tak ex, y man jun quiq'uix. Ronojel ri' can xtuya' ok'ej chue, y ri Dios nucusaj ri ok'ej re' chi nukasaj nuk'ij.
2CO 13:1 Re' ja rox mej (paj) ri xquinapon iwiq'uin. Y cuando jinc'o chic apo iwiq'uin, y xa c'a jec'o ri je-kajinak pa mac, y jec'o ca'i' o je oxi' ri xetz'eto quichi, ja ri quitzij reje' ri xtinimex chi can c'o-wi quimac y can xtika ri castigo pa quiwi'.
2CO 13:2 Can man xtincoch' (xtincuy) ta chic quimac ri c'a niqui'en quiri'. Roma cuando xic'ue' iwiq'uin ri ruca'n mej (paj), can xin-ij yan can chique xa c'a quiri' quibanon cuando xquinapon chic jun mej (bey), can man xquiecolotaj ta chech ri castigo ri xtakaya' pa quiwi', y cami, jari' chic ninnataj chiwe, anche'l can jinc'o-apo iwiq'uin. Y can quiri' chuka' nin-ij chique conojel.
2CO 13:3 Rix can nijo' nina'ej xa can ja ri Cristo nich'o'n-pe wiq'uin cuando nin-en ri samaj. Cami ri Cristo can xtuc'ut-wi-ri' chiwech woma ren. Can xtitzu-wi chi raja' can c'o-wi ruchuk'a', roma ri castigo ri xtika pa quiwi' ri je-kajinak pa mac.
2CO 13:4 Roma más que ri Cristo manak chic ruchuk'a' ruch'acul cuando xcom chech cruz, cami c'o ruchuk'a' y q'ues roma ri nimalaj ruchuk'a' ri Dios. Y quiri' kabanon roj, can manak-wi kachuk'a'. Can joj anche'l-wi ri Cristo cuando xcom chech cruz. Pero cami can joj q'ues anche'l ri Cristo, xe jun kabanon riq'uin raja' y c'o ruchuk'a' ri Dios kaq'uin. Y roma can c'o ruchuk'a' ri Dios kaq'uin, jari' ri xtakacusaj cuando xkojapon iwiq'uin y naka'an anche'l nrojo' ri ic'aslen.
2CO 13:5 Cami can titzu-ka-iwi' rix, xa can ketzij chi iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo. ¿Man iweta'n ta c'a chi ri Jesucristo can c'o pa iwánima? Ri Jesucristo can c'o-wi iwiq'uin; pero xa rix can manak-wi iniman, can man c'o ta iwiq'uin.
2CO 13:6 Y ren ninyobej chi rix nitzu-ka-iwi' y nina'ej chi roj can joj richi ri Dios y chi raja' can c'o-wi kaq'uin.
2CO 13:7 Roj can naka'an orar pa iwi', nakac'utuj che ri Dios chi quixruto' chi quiri' man jun ta mac niben. Pero man tinojij chi roj quiri' naka'an xe chi tina'ej chi can joj richi-wi ri Dios y can c'o ri uchuk'a' pa kak'a'. Ri nakajo' roj chiwe ja ta chi rix xe ri utz niben, más que chiwech rix man xtik'alajin ta chi roj can c'o uchuk'a' ri ruyo'n ri Dios pa kak'a'.
2CO 13:8 Manak modo nakacusaj ri uchuk'a' ri yo'n chake chi nakak'at ri ketzij, man quiri' ta, ri nic'atzin ja chi nakato' ri ketzij.
2CO 13:9 Y romari' roj can yalan jojquicot cuando utz jixc'o y can man nic'atzin ta nakacusaj ri uchuk'a' ri yo'n pa kak'a'. Y roj man xe ta jojquicot roma c'o iwuchuk'a'; roj xa can nakac'utuj che ri Dios pa ka-oración chi nu'on ta chiwe chi jix utzilaj tak winak y can man jun ta chic anchique nrojo' ri ic'aslen.
2CO 13:10 Y roma man ninjo' ta xquich'olin cuando xquinapon iwiq'uin, can c'a naj jinc'o-wi nintz'ibaj-e ri carta re'. Roma ri uchuk'a' ri yo'n chue roma ri Ajaf Jesucristo, can richi-wi chi jixinto', chi niq'uiy ri ic'aslen chech ri Dios y man richi ta jixinq'uis.
2CO 13:11 Wach'alal, cami ninjo' nin-ij-e chiwe chi can quixquicot pa iwánima, titija' ik'ij chi jix utzilaj tak winak y can man jun ta chic anchique nrojo' ri ic'aslen, tito-iwi', can tiya' ruchuk'a' ri iwánima, can xe jun iwánima tibana' y man jun ta ayowal chi'icojol. Y ri Dios can xtic'ue' iwiq'uin, ja raja' ri can nojo'n-wi y ja raja' ri niyo'n ri uxlanen.
2CO 13:12 Tibana' saludar iwi' chi'ijunal y titz'ubaj-iwi' pa rubi' ri Ajaf Dios.
2CO 13:13 Conojel ri lok'olaj tak kach'alal ri jec'o we' niquitak ruxnakil-iwech.
2CO 13:14 Wach'alal, ri ninrayij ren ja chi ru-bendición ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima, y can nijo' ta iwi' roma ri Dios. Y chuka' ja' ta ri Espíritu Santo c'o iwiq'uin, chi quiri' junan ta iwánima chi'iwonojel. Amén.
GAL 1:1 Ren Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo. Man winak ta xenojin chi xinoc apóstol. Ni man winak ta chuka' ri xetako wichi. Ri xtako wichi ja ri Ajaf Jesucristo y ri Katata' Dios; ri Dios ri xu'on che ri Jesucristo chi xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'.
GAL 1:2 Rix kach'alal, ri nimol-iwi' pa rubi' ri Dios pa tak tenemit chi ri rech-ulef Galacia, nintak-e ruxnakil-iwech, y quiri' chuka' niquitak-e ri kach'alal ri jec'o wiq'uin.
GAL 1:3 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
GAL 1:4 Ri Jesucristo xujach-ri' chi xcamises roma ri kamac, chi quiri' jojrucol chech ri itzel tak ex ri jec'o we' chech-ulef ri tiempo re'. Ronojel re' xu'on ri Jesucristo koma roj, roma can jari' xurayij ri Katata' Dios.
GAL 1:5 Ja ri Katata' Dios ri tiyo'x ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
GAL 1:6 Ren xsatz nuno'j (xsach nuc'u'x) cuando xinc'oxaj chi rix nijo' niya' can ri Dios y ri utzilaj rutzij. Rix xa jun-wi chic tzij ri nijo' nitzeklebej y niya' can ri Dios ri xwoyon iwichi chi xixcolotaj roma ri favor ri xu'on ri Cristo pa iwi'.
GAL 1:7 Can man jun chic tzij c'o ri nitiquier nicolo iwichi, roma ri jun chic tzij ri nijo' nitzeklebej, man riq'uin ta ri Dios petenak-wi. Y ri winak ri je-uc'uayon ri jun chic tzij ri' jixquisuk' y niquijo' niquijal ru'onic ri utzilaj rutzij ri Cristo.
GAL 1:8 Ri utzilaj rutzij ri Cristo xe jun, y jari' ri katzijon roj chiwe. Pero xa c'o jun ri nujal rubixic ri utzilaj rutzij ri Cristo, can tika ri castigo pa ruwi', más que xa ta jun ángel ri petenak chicaj o jun chake roj ri nibano quiri'.
GAL 1:9 Can anche'l ri ka'in can chiwe, y cami ninnataj chic chiwe: Xa c'o jun nitzijon jun chic tzij chiwe y man junan ta riq'uin ri utzilaj rutzij ri Cristo ri iniman; ri nitzijon ri' chiwe, can tika ri castigo pa ruwi'.
GAL 1:10 ¿Y anchique ni'ij rix? ¿Ninjo' como ren chi utz yitz'et coma ri winak? Ri ninjo' ren ja chi can ta utz yitz'et roma ri Dios. Ren man ninjo' ta chi utz yitz'et coma ri winak. Roma xa ta quiri' nin-en, man jin ta chic rusamajel ri Cristo.
GAL 1:11 Wach'alal, titemaj chi ri utzilaj rutzij ri Dios ri xintzijoj chiwe, man runo'j (runa'oj) ta jun achi.
GAL 1:12 Man riq'uin ta jun winak xinc'on-wi, ni man xtzijos ta chuka' chue roma jun winak. Can ja ri Jesucristo ri xk'alajin chinuech.
GAL 1:13 Y rix ic'oxan ri anchique xenben-pe cuando c'a jinc'o chupa ri niquinimaj ri nuwinak israelitas. Riq'uin ronojel woyowal xencanoj ri quiniman ri Jesucristo. Y xinjo' ta xenq'uis conojel.
GAL 1:14 Ren can utz-wi nuniman ri niquinimaj ri nuwinak; can más c'o xintemaj chiquiwech je q'uiy nuwinak ri junan xojq'uiy-pe quiq'uin. Reje' man xqui'en ta más anche'l xin-en ren. Roma ren xa can xbe wánima riq'uin ri jequic'utun can ri kati't-kamama'.
GAL 1:15 Pero ri Dios jinrucha'on yan pe cuando can c'a man jani quinalex. Y roma yalan yirojo', ja xiroyoj.
GAL 1:16 Can xuk'alajij ri Jesucristo ri Ralc'ual chinuech roma can quiri' xrojo'; quiri' xu'on, roma can runojin-wi-pe chuij chi nintzijoj ri Jesucristo chique ri ch'aka chic winak ri man je nuwinak ta. Y cuando ri Dios ruk'alajin chic ri Jesucristo chinuech, man xibe ta riq'uin jun chic chi quiri' c'o ta más xintemaj.
GAL 1:17 Ni man xibe ta chuka' quiq'uin ri apóstoles ri jec'o pa tenemit Jerusalem, más que reje' can je apóstoles-wi na'ey chinuech ren. Cuando ren xinya' can ri tenemit Damasco, xa pa rech-ulef Arabia xibe-wi. Y cuando xitzolaj-pe pa Arabia, pa tenemit Damasco xic'ue-wi.
GAL 1:18 Y cuando xek'ax oxi' juna', c'ajari' xibe pa tenemit Jerusalem. Y xic'ue' ca'i' semanas chiri' riq'uin ri apóstol Pedro.
GAL 1:19 Y chupa ri ca'i' semanas ri' man jun chic apóstol xintemaj rech, xe ri Jacobo ri rach'alal ri Ajaf Jesucristo.
GAL 1:20 Y chech ri Dios nin-ij chiwe chi ri nintz'ibaj-e, can ketzij-wi.
GAL 1:21 Y c'ajari' xibec'ue' pa Siria y pa Cilicia.
GAL 1:22 Man jun mej (bey) can ta xic'ue-ka pa tak tenemit chi Judea, y romari' ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Cristo, man quieta'n ta nuech.
GAL 1:23 Xe quic'oxan chuij, chi ren Pablo man jun chic etzelal nin-en chique ri quiniman ri Jesucristo, anche'l rubanon can. Xa can nin-ij chique ri winak chi tiquinimaj ri Jesucristo. Y man ninrayij ta chic chuka' chi yeq'uis ri quiniman ri Jesucristo. Jari' ri quic'oxan reje' chuij.
GAL 1:24 Y ri kach'alal ri', can xquiya' ruk'ij ri Dios roma xquic'oxaj chi xjalataj yan nuc'aslen.
GAL 2:1 Y cuando xk'ax yan catorce juna', ren xibe chic jun mej (bey) pa tenemit Jerusalem; junan xojbe riq'uin ri kach'alal Bernabé. Y xkac'uaj-e chuka' ri kach'alal Tito.
GAL 2:2 Y ren xibe, roma can ja ri Dios ri xk'alajin chinuech. Y xe ren y ri kach'alal ri c'o quik'ij ri xkamol-ki', y xink'alajij chiquiwech anchique modo nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri winak ri man je israelitas ta. Chi quiri' ja reje' quie'in xa utz ri nusamaj o manak.
GAL 2:3 Pero ri nusamaj can xka-wi chiquiwech. Romari' ri kach'alal Tito ri benak wiq'uin, man xqui'ij ta chi ti'an ri circuncisión che; más que raja' man banon ta ri circuncisión che, roma raja' xa aj-Grecia.
GAL 2:4 Ri Tito can man x-an ta ri circuncisión che, más que jec'o jujun chikacojol ri man je ketzij ta kach'alal, ri xquijo' chi x-an ta che. Reje' quiju'n-pe-qui' xe chi niquitzu' anchique rubanon ri kac'aslen riq'uin ri Cristo Jesús; xa c'a naka'an ronojel ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés, o manak chic naka'an. Reje' xquijo' chi xojc'ue' ta chic chuxe' ru-ley ri Moisés.
GAL 2:5 Pero roj can manak xekanimaj; chi quiri' can ja ri ketzij rutzij ri Dios nic'ue' iwiq'uin rix.
GAL 2:6 Y ri kach'alal ri c'o quik'ij y c'o chuka' quino'j (quina'oj), man jun chic xquic'ut chinuech chirij rutzij ri Dios. Y ren, man ja' ta ri c'o quik'ij o manak quik'ij xentzu'. Roma ri Dios man ja' ta ri' nutzu' che jun winak.
GAL 2:7 Pa ruq'uiexel chi ri kach'alal xinquitijoj ta pe más chirij rutzij ri Dios, xa xquina'ej chi can chue-wi ren rucheleben-pe ri Dios chi nintzijoj ri utzilaj rutzij chique ri winak ri man je israelitas ta y man banon ta ri circuncisión chique. Can anche'l xchelebex che ri Pedro chi terutzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri kawinak israelitas ri can banon-wi ri circuncisión chique.
GAL 2:8 Y can anche'l ri Pedro nito'x roma ri Dios chupa ri samaj chi jun apóstol chiquicojol ri kawinak israelitas ri can banon-wi ri circuncisión chique; quiri' chuka' ren ja ri Dios nito'n wichi, chi yisamaj chiquicojol ri winak ri man je israelitas ta y man banon ta ri circuncisión chique.
GAL 2:9 Romari' ri Jacobo, ri Pedro y ri Juan, ri c'o quik'ij chiquicojol ri kach'alal, xquiya' quik'a' chue ren y chuka' che ri Bernabé, cuando xquina'ej chi ri samaj re' ja ri Dios sipayon-pe chue roma yalan yirojo'; xquiya' quik'a' chake chi quiri' k'alaj chi can xe jun kabanon chupa ri samaj. Roma roj jojbesamaj chiquicojol ri winak ri man je israelitas ta, y reje' yebesamaj chiquicojol ri kawinak israelitas ri can banon-wi ri circuncisión chique.
GAL 2:10 Xe xquichelebej chake chi can quiekanataj juba' ri manak quibeyomal, y jari' ri nintaj nuk'ij nin-en.
GAL 2:11 Y cuando ri Pedro xapon pa tenemit Antioquía, c'o xinch'ojij che, roma man utz ta ri xu'on chiri'.
GAL 2:12 Roma na'ey, can xwa-wi quiq'uin ri kach'alal ri man je israelitas ta. Pero cuando xe'apon jujun achi'a' ri je-takon roma ri Jacobo, raja' man xrojo' ta chic xwa' quiq'uin ri kach'alal ri man je israelitas ta, roma xuxi'j-ri' chiquiwech ri achi'a' ri xe'apon, roma ja reje' ri ye'in chi can ti'an chuka' ri circuncisión chique ri kach'alal ri man je israelitas ta.
GAL 2:13 Y ri kach'alal ri can je israelitas-wi ri jec'o pa Antioquía, junan xqui'en riq'uin ri Pedro. Man xe'apon ta chic quiq'uin ri kach'alal ri man je israelitas ta. Can xk'alajin chi ca'i' quipalaj, roma na'ey can je-benak-wi quiq'uin. Y hasta ri Bernabé xu'on anche'l xqui'en reje'.
GAL 2:14 Y roma ri niqui'en man junan ta riq'uin ri ketzij ri nu'ij chupa ri utzilaj rutzij ri Dios, chiquiwech conojel xin-ij che ri Pedro: Ret can jat israelita, pero xa anche'l niqui'en ri winak ri man je israelitas ta na'an. Y xa quiri' na'an ret, ¿anchique modo xta'an chique ri man je israelitas ta chi niqui'en ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés, y ret xa man nac'ut ta awi' chiquiwech chi jat israelita?
GAL 2:15 Roj ri can joj israelitas pe pa kalaxic, naka'ij que man joj aj-mac ta anche'l ri winak ri man je israelitas ta.
GAL 2:16 Pero keta'n chi can man jun chake roj rubanon ronojel ri nu'ij ru-ley ri Moisés, y romari' man ja' ta ri ley ri nibano chique ri winak chi can man jun quimac niquikalej chech ri Dios. Xe nic'atzin chi tiquinimaj ri Jesucristo chi quiri' man jun quimac niquikalej. Romari' man xe ta ri man je israelitas ta quiniman ri Jesucristo, roj israelitas chuka' can kaniman, chi quiri' man jun kamac nakakalej chech ri Dios. Manak chic kayo'n kánima riq'uin ri nu'ij chupa ri ley, roma man ja' ta ri ley ri nibano chake chi manak kamac nakakalej chech ri Dios.
GAL 2:17 Xkanimaj ri Cristo, roma xkajo' chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios. Y roma xkanimaj, can k'alaj chi roj joj aj-mac. Pero roma naka'ij quiri', man taka'ij chi ja ri Cristo xobano chake chi xojoc aj-mac.
GAL 2:18 Y xa nenya' chic pe ruk'ij ru-ley ri Moisés, ri xinya' yan can, can nik'alajin-pe chi can mac ri xin-en cuando xinya' can.
GAL 2:19 Y roma xin-en entender que man yitiquier ta yicolotaj roma ri ley, romari' man xinya' ta chic wánima riq'uin. Can anche'l xicom chech ri ley, roma xintemaj chi nic'atzin chi ninnimaj ri Cristo chi ninwil ri c'aslen riq'uin ri Dios.
GAL 2:20 Y cuando ri Cristo xcamises chech ri cruz, ren anche'l can xicom riq'uin. Y romari' ri nuc'aslen ri c'o cami, man wichi ta ren, xa can richi ri Cristo ri c'o pa wánima. Y ronojel ri nin-en-e chech-ulef, xtin-en roma can riq'uin ri Cristo ri Ralc'ual ri Dios nuyo'n ri wánima; ri Cristo ri xirojo' y xujach-ri' chi xcamises woma.
GAL 2:21 Ren can manak-wi xtin-ij chi itzel ri favor ri rubanon ri Dios kaq'uin. Roma xa ta riq'uin ri ley man jun kamac nakakalej chech ri Dios, ri Cristo man jun ta xc'atzin-wi chi xcom.
GAL 3:1 Wach'alal aj-Galacia, ¿anchique roma can jix nacanak y romari' xix-an engañar y cami man ninimaj ta chic ri ketzij? Roj can ka'in can chiwe chi ri Jesucristo xcom chech ri cruz koma.
GAL 3:2 Y ninjo' ninc'utuj chiwe: ¿Ja como ri nu'ij ru-ley ri Moisés ri xinimaj chi xoc ri Espíritu Santo pa iwánima? Man quiri' ta. Raja' xoc pa iwánima roma can xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe.
GAL 3:3 ¿Anchique roma rix can jumul jix nacanak? Roma cuando xinimaj ri Jesucristo, ja ri Espíritu Santo ri xsamaj pa iwánima. Y cami man nijo' ta chic chi nisamaj ri Espíritu Santo iwiq'uin, xa iyon yan chic rix nijo' nitaj ik'ij chi quiri' manak imac niwakalej chech ri Dios.
GAL 3:4 ¿Can man jun como xc'atzin-wi ri sufrimiento ri xik'axaj cuando xinimaj ri Jesucristo? Ren man ja' ta ri' ninrayij.
GAL 3:5 Ri Dios ruyo'n ri Espíritu Santo chiwe y nu'on milagros chi'icojol. ¿Anchique roma nu'on quiri'? ¿Roma como xinimaj ru-ley ri Moisés? Man quiri' ta. Nu'on quiri' roma xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe.
GAL 3:6 Anche'l xu'on ri Abraham, katata' roj israelitas. Raja' can xunimaj-wi ri Dios, y romari' ri Dios xu'on che chi can man jun rumac xrakalej chech.
GAL 3:7 Titemaj chuka' chi conojel ri niquinimaj ri Dios, can ye'oc ralc'ual ri Abraham.
GAL 3:8 Y chupa rutzij ri Dios ri tz'iban ojer can, k'alaj chi ri Dios can xtu'on-wi chique ri winak ri man je israelitas ta, que man jun quimac xtiquikalej chech raja', xa niquinimaj. Y ri utzilaj rutzij ri Dios, che ri Abraham xtzijos-wi, roma x-ix che: Awoma ret, xquienben chuka' bendecir ri winak chi ronojel rech-ulef, xcha' ri Dios che ri Abraham.
GAL 3:9 Y anche'l ri Abraham can x-an bendecir roma xunimaj ri Dios, can quiri' chuka' conojel ri niquinimaj ri Dios, can xquie'an chuka' bendecir.
GAL 3:10 Pero xa niquijo' yecolotaj roma ri ley y xa man yetiquier ta niqui'en ronojel ri nu'ij ri ley, can xtika-wi ri castigo pa quiwi'. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Ri man nu'on ta ronojel ri nu'ij chupa ri ru-ley ri Moisés, xtika ri castigo pa ruwi'. Quiere' nu'ij chupa ri tz'iban can.
GAL 3:11 Can k'alaj chi can man jun winak ri man jun rumac xtrakalej chech ri Dios roma nu'on ri nu'ij ri ley. Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Jun winak ri can choj yan ruc'aslen, can xtic'ue-wi ruc'aslen riq'uin ri Dios, roma can riq'uin-wi raja' ruyo'n-wi ránima. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
GAL 3:12 Ri nac'uaj ri ley man anche'l ta naya' awánima riq'uin ri Dios. Roma ri ley can nu'ij: Ri nibano ronojel ri nu'ij ri ley, can xtiril-wi ruc'aslen riq'uin ri Dios. Quiere' nu'ij ri ley.
GAL 3:13 Y can ketzij-wi chi jun ri man nitiquier ta nu'on ronojel ri nu'ij ri ley, can xtika ri castigo pa ruwi'. Pero ri Cristo xojrucol chech ri castigo ri' cuando xcom chech ri cruz, roma pa ruwi' raja' xka-wi ri castigo ri xka ta pa kawi' roj. Can k'alaj-wi chi xka ri castigo pa ruwi', roma rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Xabachique (Xama'anchique) ri nitzakebes chech jun che', k'alaj chi kajinak ri castigo pa ruwi'. Quiri' nu'ij chupa ri tz'iban can.
GAL 3:14 Pero ri Cristo Jesús koma konojel roj winak xcom, chi quiri' chuka' ri winak ri man je israelitas ta niquiwil chuka' ri bendición ri xu'ij ri Dios ojer can che ri Abraham. Y ri Jesucristo xcom chuka' chi quiri' konojel ri nakanimaj rubi', xtic'ue' ri Espíritu Santo kaq'uin; roma can quiri' chuka' ru'in can ri Dios.
GAL 3:15 Tic'oxaj na pe' wach'alal; chikacojol ka roj winak cuando c'o jun trato ni'an, cuando c'achojinak yan ri trato, man jun chic nitiquier nuyuj ri trato ri'. Ni man jun chuka' nitiquier nutz'aktisaj chic juba' más che.
GAL 3:16 Cuando ri Dios xu'on ri trato riq'uin ri Abraham ojer can, xu'ij chi nuya' ri bendición che raja' y che ru-familia ri Abraham ri xtic'ue'. Ri Dios man xch'o'n ta chiquij ri je q'uiy ru-familia ri Abraham ri xquiec'ue'. Man quiri' ta. Xe chirij jun xch'o'n-wi. Y ri jun ri', ja ri Cristo.
GAL 3:17 Y ninjo' ninchojmisaj chiwech ronojel re'. Na'ey ri Dios xu'on jun trato riq'uin ri Abraham. Y cuando xek'ax yan cuatrocientos treinta juna' chi tic'achoj ri trato riq'uin ri Abraham, ri Dios xuya' ru-ley che ri Moisés. Pero roma ri Dios can rubanon-wi chic ri trato riq'uin ri Abraham na'ey, ri ley man xuyuj ta ri trato ri rubanon na'ey. Chuka' ri ley man xtiquier ta xu'on che ri Dios chi manak ta xuya' ri ru'in che ri Abraham chi nuya'. Y ri ru'in can chi nuya', ja ri Cristo.
GAL 3:18 Xa ta roma ru-ley ri Moisés niyo'x ri bendición, man jun ta rakalen ri xu'ij ri Dios che ri Abraham chi nuya'. Pero xa man quiri' ta. Roma ri Abraham man xril ta ri bendición riq'uin ri ley. Raja' xril ri bendición roma xuya' ránima riq'uin ri xu'ij ri Dios che.
GAL 3:19 ¿Y anchique nic'atzin-wi ru-ley ri Moisés? Ri Dios xuya' ri ley ri' chi quiek'alajin-pe ri mac y chi ticuses cuando c'a man jani toka ri Cristo, ru-familia ri Abraham; roma ja ri Cristo ri bendición ri ru'in ri Dios chi nuya'. Y cuando ri Dios xuya' ri ley, xerucusaj k'axey tak tzij. Na'ey, xuya' chique ángeles, y ri ángeles re' xquiya' che ri Moisés. Y pa ruq'uisbel ri Moisés xuya' chique ri winak.
GAL 3:20 Pero cuando ri Dios xu'ij che ri Abraham chi nuya' ri bendición, ruyon raja' xu'on y manak xerucusaj ángeles y manak chuka' xucusaj ri Moisés chi xquik'axaj ta rutzij.
GAL 3:21 ¿Y xuyuj como ri ley ri ru'in ri Dios chi nuya'? Manak. Pero xa ta ri ley xtiquier xuya' c'aslen, ja' ta ri ley ri' nibano chake que man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
GAL 3:22 Pero rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij chake chi konojel roj winak can joj aj-mac-wi; quiri' nu'ij, chi nakana'ej chi c'a takanimaj na ri Jesucristo, c'ajari' nakawil ri ru'in ri Dios chi nuya' chake. Y ri' nakawil xe roma nakaya' kánima riq'uin ri Jesucristo.
GAL 3:23 Cuando c'a man jani tipe ri Jesucristo, can anche'l pa jun cárcel xojc'ue-wi; roma pa ruk'a' ru-ley ri Moisés xojc'ue-wi. Y cuando xoka ri Cristo, xojrulesaj pa ruk'a' ri ley ri', roma xk'alajix chakawech chi nic'atzin chi nakanimaj ri Cristo.
GAL 3:24 Ri ru-ley ri Moisés can xojruchajij-wi, y xojruc'uaj riq'uin ri Cristo chi xkanimaj; chi quiri' man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
GAL 3:25 Pero cami ri ley chi ri Moisés man nic'atzin ta chic chi jojruchajij. Roma cami xpe yan ri Jesucristo, y ja raja' ri nakanimaj.
GAL 3:26 Y konojel roj y rix ri kaniman chic ri Jesucristo, joj ralc'ual chic ri Dios.
GAL 3:27 Konojel ri xoj-an bautizar pa rubi' ri Cristo, xe jun xka'an riq'uin raja'. Can nik'alajin-wi-pe ri Cristo pa kac'aslen; xa can anche'l xujal ri katziak.
GAL 3:28 Can konojel ri kaniman ri Cristo Jesús, junan chic kawech. Junan kawech israelitas, o man israelitas ta, esclavos o libres, achi o ixok. Junan kawech konojel, roma xe jun chic kabanon riq'uin ri Cristo Jesús.
GAL 3:29 Y roma joj richi chic ri Cristo, xojoc ru-familia ri Abraham. Y niyo'x chake chuka' ri bendición ri xu'ij che ri Abraham chi nuya'.
GAL 4:1 Y ninjo' chuka' ninchojmisaj más chiwech ri ru'onic ronojel re'. C'o ta jun ac'ual ri niyo'x ri herencia che roma ri rutata'. Pero ri ac'ual re' xa c'a co'l, romari' c'a man jani tiyo'x ri herencia che. Y más que can ja raja' rajaf ronojel, xa can junan quiwech ri ac'ual re' riq'uin jun rusamajel ri rutata', roma c'a man jun herencia pa ruk'a'.
GAL 4:2 Ri ac'ual re' jec'o ri yechajin richi. Y ri ac'ual can niniman chique ri yechajin richi, c'a xtapon na ri k'ij ri bin can roma rutata' chi niyo'x ri herencia che.
GAL 4:3 Y quiri' xka'an roj rubanon can, joj anche'l ri ac'ual ri man jani tiyo'x ri herencia che. Y xojc'ue' chuxe' tzij ri man yetiquier ta jojquicol.
GAL 4:4 Y cuando xoka ri k'ij ri cha'on roma ri Dios, ri Dios xutak-pe ri Ralc'ual. Y xo'alex-ka riq'uin jun ixok. Y roma chikacojol roj israelitas xalex-wi ri Ralc'ual ri Dios, xc'ue' chuxe' ru-ley ri Moisés.
GAL 4:5 Y raja' xpe chi xojrucol roj ri jojc'o chuxe' ri ley, y chuka' chi xojoc ralc'ual ri Dios.
GAL 4:6 Y roma joj ralc'ual chic ri Dios, ri Dios xutak-pe ri ru-Espíritu Santo pa kánima, chi nuk'alajij ri Ralc'ual ri Dios chakawech. Y roma ri Espíritu Santo ri c'o pa kánima, romari' cami Nata' jojcha' che ri Dios.
GAL 4:7 Romari' k'alaj chi can joj ralc'ual-wi ri Dios. Man jojc'o ta chic chuxe' ri ley. Y roma joj ralc'ual chic ri Dios, raja' nuya' ri herencia chake roma xkanimaj ri Cristo.
GAL 4:8 Y ojer can, cuando man jani titemaj rech ri Dios, rix xa ja ri ch'aka chic dioses ri xe'iben servir, y reje' xa man je ketzij ta dios.
GAL 4:9 Pero cami, can iweta'n chic rech ri Dios. O más utz nin-ij chi ja ri Dios ri etamayon iwech rix cami. ¿Anchique roma rix nijo' niya' can ri Dios y nic'uaj ru-ley ri Moisés? Ri ley ri' man nitiquier ta jojrucol roma manak ruchuk'a'.
GAL 4:10 Jec'o k'ij ri ye'ichajij, y chuka' ye'ichajij ic', juna' y ch'aka chic nimak'ej.
GAL 4:11 Ren ninna' chi ri samaj xin-en iwiq'uin, anche'l xa man jun xc'atzin-wi.
GAL 4:12 Ren xinel yan pe chuxe' ru-ley ri Moisés; rix can man jun mej (bey) xixc'ue' chuxe' rutzij ri ley ri'. Romari' wach'alal, ninc'utuj favor chiwe chi tibana' anche'l ren y man quixoc chuxe' ri ley ri'. Cuando xic'ue' iwiq'uin, rix can utz ino'j (ina'oj) xiben wiq'uin.
GAL 4:13 Y rix jabel iweta'n, chi ri na'ey mej (bey) xa roma xiyawaj, romari' xic'ue' iwiq'uin y xintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe.
GAL 4:14 Y más que yalan xin-en sufrir roma ri yabil, rix can manak itzel xinitzu', ni manak xinimalij, xa can utz xic'ul nuech. Anche'l jun ángel richi ri Dios, o anche'l xa can ja ren ri Cristo Jesús xiben chue cuando xic'ul nuech.
GAL 4:15 Y can xquicot iwánima woma ren. Can k'alaj chi xinijo'. Y ren weta'n chi xa ta xc'atzin chi rix xilesaj-e ri iwech, chi xiya' ta chue, xiben ta. ¿Pero anchique roma manak chic jixquicot cami anche'l xiben na'ey?
GAL 4:16 ¿Ninojij como rix chi ren itzel jixintzu' roma xin-ij ri ketzij chiwe? Man quiri' ta.
GAL 4:17 Y jec'o jujun achi'a' chi'icojol ri q'uiy favor niqui'en chiwe, pero quiri' niqui'en iwiq'uin roma niquijo' chi ye'itzeklebej y rix niya' ta can ri Jesucristo ri katzijon can roj chiwe. Y can ta xe reje' ri ye'itzeklebej niquijo'.
GAL 4:18 Y xa c'o jun ri nibano favor chiwe roma nrojo' chi utz ta jixc'ue', can utz, y siempre quiri' ta nu'on y man xe ta cuando jinc'o iwiq'uin.
GAL 4:19 Rix ri anche'l walc'ual nubanon chiwe, can nin-en sufrir chic jun mej (bey) pa wánima, can anche'l ri sufrimiento nuna' jun ixok cuando nic'ue' jun ral. Y ri sufrimiento ninna' cami iwoma rix, xtiq'uis-e, cuando xtiya' iwánima riq'uin ri Cristo.
GAL 4:20 Ren c'o ta ninjo' jinc'o ta apo iwiq'uin cami, chi quiri' yich'o'n iwiq'uin y ninjal juba' rubixic ri nin-ij chiwe. Pero roma c'a naj jixc'o-wi, can man k'alaj ta chinuech anchique utz nin-en iwiq'uin.
GAL 4:21 Rix ri can nijo' jixc'ue' chuxe' ru-ley ri Moisés, ti'ij chue: ¿Anchique roma man ibanon ta entender ri nu'ij ri ley ri'?
GAL 4:22 Roma ri Moisés rutz'iban can chi ri Abraham xec'ue' ca'i' ralc'ual. Ri jun xalex riq'uin ri ru-esclava. Y ri jun chic xalex riq'uin ri raxayil ri can libre.
GAL 4:23 Ri ralc'ual ri Abraham ri xalex riq'uin ri ru-esclava, xalex anche'l nalex xabachique (xama'anchique) ac'ual. Pero ri jun chic ralc'ual ri Abraham ri xalex riq'uin ri raxayil, xalex roma can ja ri Dios ri biyon che chi can xtic'ue-wi.
GAL 4:24 Re' can jun ejemplo. Roma ri ca'i' ixoki' re', je anche'l ri ca'i' tratos ri xebanataj. Ri ixok Agar, ri ru-esclava ri Abraham, anche'l ri trato ri x-an parui' ri nimalaj juyu' rubinan Sinaí. Y conojel ri xe'oc chupa ri trato re', jari' ri xe'oc chuxe' ru-ley ri Moisés. Je esclavos chupa ri ley.
GAL 4:25 Ri ixok Agar, can anche'l-wi ri trato ri x-an parui' ri juyu' rubinan Sinaí, ri c'o pa rech-ulef Arabia. Ri Agar man libre ta. Y ri nuwinak israelitas ri je aj-Jerusalem, ri can jec'o-wi chuxe' ru-ley ri Moisés, reje' chuka' man je libre ta. Xa can je anche'l ri ixok Agar ri esclava.
GAL 4:26 Pero ri winak ri je richi ri tenemit Jerusalem ri richi chicaj, can je libre. Y roj ri kaniman chic ri Jesucristo joj richi ri tenemit ri'.
GAL 4:27 Y chirij ri tenemit ri' nich'o'n-wi rutzij ri Dios ri tz'iban can, cuando nu'ij: Ret ri man jatalan ta, man cabison roma man jun awal. Xa can riq'uin ronojel awuchuk'a' casiq'uin y tak'alajij chi yalan jaquicot, más que man jun awal c'o. Y más que ret xamalix can roma ri awachijil, ren xtin-en chawe chi c'o más je q'uiy awal ri xquiec'ue', que chech ri ixok ri can c'o-wi ri rachijil riq'uin.
GAL 4:28 Wach'alal, roj can junan kabanon riq'uin ri Isaac. Roma ja ri Isaac ri xu'ij ri Dios chi nuya' che ri Abraham, y roj chuka' can joj ralc'ual ri Abraham, roma can ja ri Dios x-in chi can quiri-wi xtu'on chake.
GAL 4:29 Ri ral ri Agar xalex anche'l nalex xabachique (xama'anchique) ac'ual. Ri Isaac itzel xtz'et roma ral ri ixok Agar ri esclava, can quiri' chuka' nibanataj cami. Roj ri can joj ralc'ual chic ri Dios roma c'o ri Espíritu Santo kaq'uin, itzel jojtz'et coma ri winak ri manak ri Espíritu Santo quiq'uin.
GAL 4:30 Y rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij chi tileses-e ri esclava, y chuka' ri ral. Roma man jun herencia xtiyo'x che ri ral raja'. Xa can xe che ri ral ri can raxayil-wi ri Abraham xtiyo'x-wi ri herencia. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
GAL 4:31 Wach'alal, roj ri kaniman chic ri Jesucristo, joj anche'l ri ral ri ixok ri' ri raxayil ri Abraham, y can joj libre chic. Man chic joj anche'l ta ri ral ri esclava, y man joj esclavos ta.
GAL 5:1 Can nurayij-wi ri Cristo chi joj libre. Romari' can xojrucol chech ri ley. Y romari', can tiya' iwánima riq'uin ri Cristo. Y man tixim chic iwi' jun mej (bey).
GAL 5:2 Y tic'oxaj na pe'. Ren Pablo nin-ij chiwe: Xa xtiya' lugar chi ni'an ri circuncisión chiwe roma can ninojij chi romari' jixcolotaj, entonces ri xu'on ri Cristo koma, can man jun rakalen chiwech.
GAL 5:3 Y nin-ij chic jun mej (bey) chique ri achi'a' ri niquiya' lugar ni'an ri circuncisión chique: Ri niquiya' lugar ni'an ri circuncisión chique, can nic'atzin niqui'en ronojel ri nu'ij ru-ley ri Moisés, chi quiri' yecolotaj.
GAL 5:4 Y rix ri can nijo' chi roma ri ley man jun imac niwakalej chech ri Dios; roma quiri' niben, xiya' yan can ri Cristo, y chuka' xiya' yan can ri rusipan ri Dios chiwe.
GAL 5:5 Pero roj can kayoben chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios, roma can ja ri Cristo ri kaniman y roma chuka' can c'o ri Espíritu Santo pa kánima.
GAL 5:6 Roj ri can joj richi chic ri Cristo Jesús, man jun nu'on xa ni'an ri circuncisión chake o manak. Ri nic'atzin ja ri kaniman ri Cristo Jesús, y roma kaniman nakajo-ki'.
GAL 5:7 Na'ey, can utz-wi jix-benak. ¿Pero ancu'x (anchique) xbano chiwe chi cami man nijo' ta chic ninimaj ri ketzij?
GAL 5:8 Roma ri Dios xixroyoj chi xinimaj. Pero ri ni'ix chiwe rix, k'alaj chi can man riq'uin ta ri Dios petenak-wi.
GAL 5:9 Y man timestaj anche'l nu'on ri levadura, chi xe riq'uin juba' nuquiraj-ri' chupa ronojel ri quie'n. Can quiri' chuka' nu'on ri tzij ri man utz ta, xa riq'uin jun tzij can yerusetz (yerusech) conojel kach'alal.
GAL 5:10 Y ren can nuyo'n wánima riq'uin ri Ajaf Jesucristo, chi rix can xe-wi ri ketzij ri xtinimaj. Y ri winak ri nujal rubixic rutzij ri Dios chiwech, can xtika ri castigo pa ruwi'. Y ri' más que xabachique (xama'anchique) ta winak.
GAL 5:11 Y ren wach'alal, xa ta nintzijoj chi ri circuncisión utz, ri nuwinak israelitas manak ta itzel jinquitzu', y manak ta itzel chuka' niquic'oxaj cuando nintzijoj chi ri Cristo xcom chech ri cruz.
GAL 5:12 Ren c'o ta ninjo' chi ja' ta ri winak ri niquijal rubixic rutzij ri Dios chiwech, je-elesan ta e chi'icojol.
GAL 5:13 Roma rix wach'alal, can ja ri Dios ri xwoyon iwichi chi xixrucol-pe chuxe' ri ley. Can jix libre chic. Can jix libre chi nijo-iwi' y nito-iwi'. Pero man roma ta chi jix libre chic, romari' ja ri nirayij rix jari' niben, man quiri' ta.
GAL 5:14 Roma chupa ru-ley ri Moisés nu'ij: Can anche'l ri najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak. Quiri' nu'ij ri tz'iban can. Y xe riq'uin na'an ri nu'ij ri jun tzij re', can xa'an yan ronojel ri nu'ij chupa ri ley ri'.
GAL 5:15 Pero xa rix ruyon ayowal niben y nic'ux-ka-iwi', man utz ta, roma xa quiri' niben, iyon rix xtiq'uis-ka-iwi'.
GAL 5:16 Y nin-ij chuka' chiwe: Tiya' lugar chi ja ri Espíritu Santo nic'uan iwichi, y man tiben ri itzel tak ex ri nirayij rix.
GAL 5:17 Roma ri itzel tak ex ri nirayij, man nrojo' ta chi nisamaj ri Espíritu Santo pa ic'aslen. Y ri Espíritu Santo man nrojo' ta chi ja ri itzel tak ex ri nirayij nic'ue' pa ic'aslen. Can man jun mej (bey) xtiquic'uaj-qui'. Romari' man xquixtiquier ta niben ri nirayij rix.
GAL 5:18 Pero xa rix can niya' lugar che ri Espíritu Santo chi ja raja' nic'uan iwichi chupa ri ic'aslen, man jixc'o ta chuxe' ru-ley ri Moisés.
GAL 5:19 Y can ch'anin yek'alajin ri winak ri niqui'en ri niquirayij reje', roma jare' ri yequi'en: Ri je-c'ulan y ri man je-c'ulan ta niquicanola-qui' chi niqui'en mac, can q'uiy-wi itzel ex ri niqui'en y can man yeq'uix ta juba' niqui'en quiri'.
GAL 5:20 Niquiyala' quik'ij dioses ri man je ketzij ta, ri niqui'en itzibel y itzel niquitzu-qui', niqui'en ayowal, itzel yequitzu' ri ch'aka chic roma utz jec'o, can ch'anin nicataj quiyowal, niquijo' chi xe reje' c'o ta ronojel ex quiq'uin, niquijachala-qui' roma ri quino'j (quina'oj), nika chiquiwech ri man ketzij ta yec'ut.
GAL 5:21 Itzel yequitzu' ch'aka chic roma c'o ex quichi, ri yecamisan, ri yek'aber, ri yebano itzel tak nimak'ej, y ri yequi'en chuka' ch'aka chic quiwech itzel ex anche'l re'. Can nu'in yan can chiwe jun mej (bey), y ninnataj chic rubixic chiwe, chi ri winak ri yebano itzel tak ex anche'l re', manak xquie'oc anchi' ja ri Dios nibano gobernar.
GAL 5:22 Pero xa can niya' lugar chi ja ri Espíritu Santo nic'uan iwichi chupa ri ic'aslen, ri ic'aslen xtiwachin utz. Xtijo-iwi', xtiquicot ri iwánima, xtic'ue' uxlanen pa iwánima, xquixcoch'on, utz ino'j (ina'oj) xtiben, can c'o favor xquie'iben chique ch'aka chic, xtiya' iwánima riq'uin ri Dios,
GAL 5:23 manak oc ik'ij xtiben, xtik'il-iwi' chech ri mac. Y xa jun c'aslen quiri' xtic'uaj, ri ley man jun anchique xtu'on chiwe.
GAL 5:24 Y konojel ri joj richi chic ri Cristo, anche'l can xojbajix riq'uin raja' chech ri cruz, romari' xekaya' can ri itzel tak ex ri xekarayij.
GAL 5:25 Can ja ri Espíritu Santo ruyo'n ri c'ac'ac' kac'aslen. Romari' can kaya' lugar chi ja raja' ri nic'uan kachi.
GAL 5:26 Man takana' chi joj nimalaj tak winak chi quiri' man nicataj ta pe quiyowal ri ch'aka chic. Y chuka' man itzel quiekatzu' ch'aka chic roma utz jec'o.
GAL 6:1 Wach'alal, xa c'o jun kach'alal ri nika pa mac, rix ri can ic'uan jun c'aslen anche'l ri nrojo' ri Espíritu Santo, ekal (akal) quixch'o'n che, chi quiri' nitzolaj-pe ránima riq'uin ri Dios. Y rix tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jixka ta pa mac rix chuka'.
GAL 6:2 Y xa c'o anchique nic'ulumaj y can nina' chi can anche'l jun eka'n (aka'n) nika chiwij, can tito-iwi' chi nic'uaj ri jun eka'n (aka'n) re'. Y riq'uin ri', can niben-wi ri nu'ij ri ley richi ri Cristo.
GAL 6:3 Pero xa c'o jun nunojij chi c'o ruk'ij, y xa manak ruk'ij, xa can ruyon raja' nu'on engañar ri'.
GAL 6:4 Chikajunal katzu' ri naka'an, k'alaj ri' xa utz o xa man utz ta. Y xa ri naka'an can utz-wi, tiquicot ri kánima. Y man nic'atzin ta nakatzu' ri nu'on ri jun chic kach'alal.
GAL 6:5 Roma can chikajunal kac'uaj ri keka'n (kaka'n).
GAL 6:6 Y rix ri jixtijox riq'uin rutzij ri Dios, quie'ito' ri kach'alal ri yetijon iwichi riq'uin ronojel ex ri c'o iwiq'uin.
GAL 6:7 Man tiben engañar iwi'. Roma ri Dios man jun xtibano engañar richi. Can anche'l cuando nitic-ka jun ixim, can jari' chuka' ri neruya-pe. Can ronojel c'o ruq'uiexel.
GAL 6:8 Romari', xa ja ri nakarayij roj ri yeka'an, jari' ri xquieq'uiso ri kac'aslen. Pero xa nakac'uaj ri c'aslen ri nrojo' ri Espíritu Santo, xtuc'om-pe chake ri c'aslen ri manak xtiq'uis.
GAL 6:9 Y man kojcos naka'an ri utz. Roma xa man xtakamalij ta can, xtapon ri k'ij cuando xtitzoles ruq'uiexel chake.
GAL 6:10 Y romari', cuando nakatzu' xabachique (xama'anchique) winak chi c'o ri nic'atzin che, can kato'. Pero ri más nic'atzin chi yekato' ja ri je kach'alal chic, ri junan kaniman ri Jesucristo quiq'uin.
GAL 6:11 Cami titzu', can riq'uin nima'k tak letras yitz'iban-e chiwe; can che nuk'a' nin-en-e.
GAL 6:12 Conojel ri niquijo' chi ti'an ri circuncisión chiwe, niqui'en quiri' can xe chi quietz'et y quienimex chi can niqui'en-wi ri nu'ij ru-ley ri Moisés. Y man niquijo' ta niquitzijoj chi jojcolotaj xe roma ri rucamic ri Jesucristo chech ri cruz, roma reje' man niquijo' ta niquik'axaj sufrimiento pa quik'a' ri winak.
GAL 6:13 Can banon-wi ri circuncisión chique ri ye'in chiwe chi can quiri' chuka' tibana' rix. Pero re' man nu'ij ta chi reje' can niqui'en-wi ronojel ri nu'ij chupa ru-ley ri Moisés. Man quiri' ta. Reje' niquijo' chi rix ni'an ri circuncisión chiwe, xe chi quietz'et chi can c'o quik'ij roma rix can ye'inimaj.
GAL 6:14 Pero ren man ninjo' ta chi niyo'x nuk'ij, anche'l niqui'en reje'. Ren can xe ri Kajaf Jesucristo ri xcom chech ri cruz ri ninya' ruk'ij, y ja chuka' raja' ri banayon chue chi xicom yan chiquiwech ri itzel tak no'j (na'oj) ri c'o chech-ulef. Y chuka' ri itzel tak no'j (na'oj) xecom yan chinuech ren.
GAL 6:15 Y roj ri xe jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús, man jun anchique nu'on xa banon ri circuncisión chake o manak banon. Ri nic'atzin y can c'o-wi rakalen, ja ri c'ac'ac' kac'aslen.
GAL 6:16 Rix ri nic'uaj jun c'aslen anche'l nu'ij ri tzij re', ri ninrayij pa iwi', ja' ta chi xtic'ue' ri uxlanen pa iwánima. Y can xtijoyowex chuka' iwech roma ri Dios, rix ri jix ketzij israelitas, roma can jix rutenemit-wi ri Dios.
GAL 6:17 Y ri k'ij ri xtibe-apo, man jun chic ti'in más tzij chuij. Roma ren can jec'o-wi retal jenuc'uan pa nuch'acul roma ri sufrimiento, y ronojel re' roma can jin jun chique ri je rusamajel ri Ajaf Jesús.
GAL 6:18 Ri ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima rix wach'alal. Amén.
EPH 1:1 Ren Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' ri nrojo' ri Dios; nintak-e ri carta re' chiwe rix lok'olaj tak kach'alal ri jix aj-Efeso; rix ri can iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo.
EPH 1:2 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel rix.
EPH 1:3 Kaya' ruk'ij ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Y roma xe jun kabanon riq'uin ri Cristo, ri Dios nuya' ronojel ri nic'atzin chake chupa ri kac'aslen riq'uin raja'. Y ronojel ri' nipe chicaj.
EPH 1:4 Jari' ri nuya' chake roma xojrucha'. Raja' xojrucha' cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef. Xojrucha' roma ri Cristo; quiri' xu'on ri Dios roma nrojo' chi ch'ajch'oj ta ri kac'aslen chech raja'. Y man jun ta itzel ex c'o pa kac'aslen.
EPH 1:5 Roma ri Dios yalan jojrojo', romari' xojrucha' chi xojoc ralc'ual. Can jari' nurayij, chi ri Jesucristo nu'on chake chi jojoc ralc'ual raja'.
EPH 1:6 Ri Dios yalan nrojo' ri Ralc'ual, y roma roj xe jun kabanon riq'uin ri Ralc'ual, romari' ri Dios rubanon jun nimalaj favor chake, chi xuc'ul kawech. Raja' xojrucha' chi xojoc ralc'ual, chi quiri' nakaya' ruk'ij roma ri favor ri rubanon chake.
EPH 1:7 Ri Ralc'ual xcom koma roj y xbin ruquiq'uiel chi xutoj y xucoch' (xucuy) ri kamac. Can k'alaj chi ri Dios yalan jojrojo', roma xu'on jun nimalaj favor chake, roma xutak-pe ri Ralc'ual chi xojrucol.
EPH 1:8 Y chuka' can k'alaj chi ri Dios yalan jojrojo', roma nuya' q'uiy kano'j (kana'oj).
EPH 1:9 Can xuk'alajij-wi c'a chakawech ri man ruk'alajin ta utz; y re' can pa ránima-wi raja' xpe-wi. Re' can rurayin raja' y can quiri-wi runojin nu'on.
EPH 1:10 Raja' runojin chi pa ruq'uisbel tiempo chi ri rech-ulef xtuya' ronojel pa ruk'a' ri Cristo, ronojel ri c'o chicaj y ronojel ri c'o we' chech-ulef. Y xe jun xtiqui'en pa ruk'a'.
EPH 1:11 Can roma-wi ri Cristo c'o ka-herencia chicaj roj ri joj-cha'on chic roma ri Dios. Xojrucha' roma jari' ri runojin-pe nu'on; raja' can nu'on ronojel ri runojin, can anche'l nurayij.
EPH 1:12 Xojrucha' roma nrojo' chi koma roj niyo'x ta más ruk'ij roma raja' can nim-wi. Jari' nrojo' chake roj ri can na'ey kayoben-apo ri Cristo.
EPH 1:13 Y rix chuka' xic'oxaj rutzij ri Dios. Can ketzij-wi c'a ri tzij ri xic'oxaj, y ja utzilaj tzij ri' ri xixrucol. Rix xinimaj ri Cristo, y ri Dios xuya' ri Espíritu Santo chiwe, roma quiri' ru'in-pe. Y ri Espíritu Santo, jari' ri retal chi jix richi chic ri Dios.
EPH 1:14 Y roma ri Espíritu Santo ri c'o kaq'uin, can keta'n chi c'o ka-herencia chila' chicaj. Ri Espíritu Santo can xtic'ue-wi kaq'uin c'a xkojcolotaj-e jumul chech ri mac, roj ri joj richi chic ri Dios. Can xtic'ue-wi kaq'uin chi quiri' koma roj ri Dios niyo'x ta más ruk'ij, roma raja' can nim-wi.
EPH 1:15 Ren nuc'oxan chi rix can iyo'n-wi iwánima riq'uin ri Ajaf Jesús. Y chuka' nuc'oxan chi can ye'ijo' conojel ri ch'aka chic lok'olaj tak kach'alal.
EPH 1:16 Romari' cuando nin-en orar, can jixinnataj y can siempre ninya' matiox che ri Dios iwoma.
EPH 1:17 Can ninc'utuj che ri Dios chi ri Espíritu Santo ri niyo'n no'j (na'oj), can q'uiy ta ino'j (ina'oj) xtuya'. Can q'uiy ta ri xtuk'alajij ri Espíritu Santo chiwech, chi nitemaj más rech ri Dios. Jare' ri ninc'utuj che ri Katata' Dios ri can nim ruk'ij; ri ru-Dios ri Kajaf Jesucristo.
EPH 1:18 Ninc'utuj che ri Dios chi tusakrisaj más ri ino'j (ina'oj). Jari' ninc'utuj roma ninjo' chi niben ta entender anchique ri kayoben roj ri xojwoyox roma ri Dios. Ninc'utuj roma ninjo' chi niben ta entender chi ri herencia ri xtiyo'x chake chicaj can yalan jabel. Y ri herencia ri' junan xtiyo'x chake quiq'uin conojel ri lok'olaj tak kach'alal.
EPH 1:19 Ninc'utuj chuka' roma ninjo' chi rix xtiben ta entender chi can yalan nim ri ruchuk'a' ri Dios c'o kaq'uin roj ri kaniman. Ri ruchuk'a' ri c'o kaq'uin roj junan riq'uin ri ruchuk'a' ri xucusaj
EPH 1:20 cuando xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki' y xu'on che chi xbech'oquie' chila' chicaj pa ru-derecha raja'.
EPH 1:21 Ri Cristo x-an che chi ja raja' ri más nim ruk'ij chiquiwech ri ángeles. Más nim chiquiwech ri autoridades, y ri ch'aka chic ri c'o uchuk'a' pa quik'a' y ri can c'o quik'ij. Raja' más nim chiquiwech conojel; man xe ta chupa ri tiempo re', xa can quiri' chuka' chupa ri tiempo ri petenak.
EPH 1:22 Ri Dios xuya' ronojel pa ruk'a' ri Cristo, y can ja ri Cristo ri xoc anche'l jun jolomaj pa kawi' konojel roj ri kaniman, ri joj ru-iglesia.
EPH 1:23 Can ja roj ri joj-oconak ruch'acul raja'. Xe jun chic kabanon riq'uin. Can man jun chic ex xtakajo'. Raja' can ronojel lugar c'o-wi, y runojisan ronojel.
EPH 2:1 Ri Dios xuya' ic'aslen. Roma rubanon can, xa jix caminak chupa ri imac y chupa ri itzel tak ex ri xe'iben.
EPH 2:2 Itzel c'aslen xic'uaj. Junan xu'on ic'aslen quiq'uin ri ch'aka chic winak ri man quiniman ta ri Dios, roma xitzeklebej ri ex ri xe'itzu' we' chech-ulef. Xitzeklebej ri Satanás ri cajaf ri itzel tak espíritus ri jec'o pa quiek'ik'. Y ja espíritu ri' ri nisamaj pa cánima ri winak ri man yeniman ta che ri Dios.
EPH 2:3 Roma rubanon can, konojel roj quiri' chuka' xka'an; xojc'uax roma ri itzel tak ex ri xekarayij. Ri itzel tak ex ri xekanojij y xekarayij, jari' ri xeka'an. Can xkawoyoj ruyowal ri Dios pa kawi', roma roj desde que xojalex man jun utz ri kac'amon-pe pa kac'aslen; can anche'l ri ch'aka chic winak.
EPH 2:4 Pero ri Dios can yalan xojrojo' y xujoyowaj kawech.
EPH 2:5 Xojrojo' más que joj caminak chupa ri kamac, y roma xuya' ruc'aslen ri Cristo, quiri' chuka' xu'on kaq'uin roj, xuya' kac'aslen. Xojcolotaj-pe chupa ri kamac xe roma ri Dios yalan jojrojo'.
EPH 2:6 Y roma ri Dios xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki', quiri' chuka' xu'on kaq'uin roj, xojruc'asoj. Y xu'on chake chi xojch'oquie' chila' chicaj riq'uin ri Cristo Jesús.
EPH 2:7 Quiri' xu'on roma nrojo' nuc'ut chupa ri tiempo chakawech apo chi can yalan jojrojo' y chi can xu'on jun nimalaj favor pa kawi' roj ri kaniman ri Cristo Jesús.
EPH 2:8 Xojcolotaj-pe chupa ri kamac, xe roma ri Dios yalan xojrojo', y roma xkaya' kánima riq'uin. Roj man jojtiquier ta nakacol-ki' kayon, xa can ja ri Dios ri nicolo kachi, y ronojel ri' xa nusipaj.
EPH 2:9 Roj man jun anchique xka'an chi xkacol-ki', chi quiri' man jun xtitiquier xtuya-ka ruk'ij y xtu'ij chi raja' xtiquier xucol-ri' ruyon.
EPH 2:10 Roma ja ri Dios xyo'n jun c'ac'ac' kac'aslen cuando xkanimaj ri Jesucristo; quiri' xu'on chi quiri' nakac'uaj jun c'aslen utz, roma can quiri' ri runojin pa kawi', chi nakac'uaj jun utz c'aslen.
EPH 2:11 Romari' rix ri man jix israelitas ta, man timestaj chi rubanon can, ja ri itzel tak ex ri xe'irayij ri xec'uan iwichi, romari' x-ix chiwe coma ri nuwinak israelitas, que man jix anche'l ta reje' ri can banon ri circuncisión chique. Más que ri circuncisión xa ja ri quich'acul uc'uayon y xa jun winak ri banayon chique.
EPH 2:12 Man timestaj chi chupa ri tiempo ri' man jani c'o ri Cristo iwiq'uin. C'a naj jixc'o-wi chi jixoc rutenemit ri Dios. Can man iwichi ta rix ri ru'in ri Dios chupa ri ru-trato chi nuya'. Can man jun-wi utz ri iyoben ri jixc'o chech-ulef, ni manak chuka' Dios iwiq'uin.
EPH 2:13 Chupa ri tiempo ri xk'ax can, naj jixc'o-wi chech ri Dios. Pero cami iniman chic ri Cristo Jesús, romari' nakaj chic jixc'o-wi-apo riq'uin ri Dios. Nakaj chic jixc'o-wi-apo riq'uin, roma ri Cristo koma konojel roj xcom y xbin ruquiq'uiel.
EPH 2:14 Y chuka' roma ri Cristo cami ri Dios utz jojrutzu'. Ri Cristo xe jun xu'on chake iwiq'uin rix ri man jix israelitas ta; xulesaj ri ayowal chikacojol, romari' cami utz nakatzu-ki' iwiq'uin.
EPH 2:15 Quiri' xu'on cuando xcom chech ri cruz. Ri rucamic xu'on che ri ka-ley roj israelitas chi manak chic rakalen. Quiri' xu'on che ronojel ri nu'ij ri ka-ley. Quiri' xu'on, chi quiri' roj israelitas utz nakatzu-ki' iwiq'uin rix ri man jix israelitas ta, y xe jun xu'on chake. Can xojjalataj; can c'ac'ac' chic kac'aslen roma xe jun chic kabanon riq'uin ri Cristo.
EPH 2:16 Ri Cristo xu'on chake chi cami manak chic ayowal chikacojol roj israelitas iwiq'uin rix ri man jix israelitas ta. Romari' cami can utz nakatzu-ki' iwiq'uin rix. Roma ri rucamic ri Cristo chech cruz, xe jun xu'on chake konojel, y chuka' roma ri rucamic raja', ri Dios utz jojrutzu'.
EPH 2:17 Cuando ri Cristo xpe, xu'ij chique ri winak anchique niqui'en chi quiri' utz yerutzu' ri Dios. Xu'ij chiwe rix ri c'a naj jixc'o-wi chech ri Dios, y xu'ij chuka' chique ri can nakaj jec'o-wi chech ri Dios.
EPH 2:18 Ri Cristo xcom chech ri cruz koma roj, romari' konojel jojtiquier jojapon-apo nakaj riq'uin ri Katata' Dios, israelitas y man israelitas ta. Y ja ri Espíritu Santo nito'n kachi chi junan kánima jojapon riq'uin.
EPH 2:19 Romari' rix man jix anche'l ta ri winak ri yepe pa jun chic rech-ulef. Xa can jix junan chic quiq'uin ri lok'olaj tak kach'alal ri je rutenemit ri Dios y chuka' je ralc'ual chic raja'.
EPH 2:20 Can jix junan riq'uin jun jay; ri ru-cimiento ri jay, ja ri rutzij ri Dios ri nitzijos coma ri apóstoles y ri yek'alajin ri nu'ij ri Dios chique. Y ja ri Jesucristo ri Abaj ri tz'amayon ri jay ri', chi quiri' ri jay man nitzak ta.
EPH 2:21 Ri Jesucristo xe jun nu'on chake konojel, chi jojcuses che ri jay ri'. Y nu'on che ri jay ri' chi ntoc jun lok'olaj rocho ri Ajaf.
EPH 2:22 Ri Jesucristo can quiri' chuka' nu'on iwiq'uin rix, roma iniman. Jixrucusaj chuka' che ri rocho ri Dios, roma c'o chic ri Espíritu Santo pa iwánima.
EPH 3:1 Ren Pablo, rusamajel ri Jesucristo, jinc'o pa cárcel roma xintzijoj rutzij raja' chiwe rix ri man jix israelitas ta.
EPH 3:2 Y ren nin-ij chi rix ic'oxan chi ri Dios ruyo'n ri samaj re' chue, chi nink'alajij chiwech chi ri Dios yalan jixrojo' rix chuka'.
EPH 3:3 Ojer can, man jani tik'alajix utz ri nunojij ri Dios pa iwi'. Pero cami ri Dios xuk'alajij yan; can xuk'alajij chuka' chinuech ren, y jari' ri xin-ij yan ka juba' chiwe chupa ri carta re'.
EPH 3:4 Y cuando rix xtitzu' ri nu'ij ri carta re', xtitemaj ri ruk'alajin ri Dios chinuech chirij ri Cristo.
EPH 3:5 Re' man xk'alajix ta utz chique ri winak ojer can. Xa c'aja' cami xk'alajix chiquiwech ri lok'olaj tak ru-apóstoles ri Cristo y chiquiwech ri ch'aka chic ri niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios. Y ja ri Espíritu Santo ri xk'alajin re' chiquiwech.
EPH 3:6 C'aja' cami xk'alajix chi rix ri man jix israelitas ta, c'o chuka' ri xtiyo'x chiwe junan kaq'uin roj israelitas. Xe jun kabanon, roma ri ru'in ri Dios chi nuya', can kachi konojel. Y ronojel re' roma ri Cristo Jesús y roma chuka' kaniman ri utzilaj rutzij ri Dios.
EPH 3:7 Xe roma ri favor ri xu'on ri Dios chue chi xiruya' chupa ri samaj re', romari' nintzijoj ri utzilaj rutzij raja'. Ri Dios can riq'uin ruchuk'a' xsamaj pa wánima cuando xiruya' chupa ri samaj re'.
EPH 3:8 Xa ja ren ri más jin co'l oc chiquiwech conojel ri lok'olaj tak kach'alal. Pero más que quiri', ri Dios xa can xu'on favor chue chi xiruya' chupa rusamaj, chi nintzijoj chiwe rix ri man jix israelitas ta, ronojel ri nimalaj tak beyomel ri jec'o riq'uin ri Cristo. Y can man jojtiquier ta naka'an entender ronojel ri beyomel ri', roma can yalan nim.
EPH 3:9 Can xiruya' chupa rusamaj chi nink'alajij chiquiwech ri winak ri runojin-pe ri Dios chi nu'on. Cuando ri Dios man jani tu'on ri rech-ulef y ronojel ri jec'o, can ja' yan xunojij ri anchique nu'on. Raja' can q'uiy yan tiempo man ruk'alajin ta pe, xa c'ajare' xuk'alajij-pe.
EPH 3:10 Quiri' xu'on ri Dios chi quiri' ri ángeles y ri ch'aka chic ri jec'o chicaj ri c'o nimalaj uchuk'a' pa quik'a', tiquitzu' ri favor ri nu'on chake roj ri kaniman chic, ri joj ru-iglesia chic raja'. Y quiri' tiquitemaj chi ri Dios can q'uiy no'j (na'oj) c'o riq'uin.
EPH 3:11 Can quiri' nibanataj, can anche'l ri runojin-pe ri Dios, y c'ajare' xbanataj riq'uin ri Kajaf Jesucristo.
EPH 3:12 Y roj roma kaniman chic ri Cristo, man nakaxi'j ta ki' jojapon-apo riq'uin ri Dios. Xa can riq'uin ronojel kánima jojapon-apo riq'uin.
EPH 3:13 Romari' ninc'utuj favor chiwe, chi can man tipo' (timalij) ic'u'x y man quixbison roma nin-en sufrir iwoma. Xa quixquicot; roma cuando ren nin-en sufrir iwoma, can nik'alajin chi rix c'o ik'ij.
EPH 3:14 Romari' ren yixuquie' chech ri Dios Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
EPH 3:15 Y konojel ri kaniman, ri jec'o yan chicaj y ri c'a jojc'o we' chech-ulef, can kac'uan ri rubi' raja' roma joj ralc'ual.
EPH 3:16 Ri Dios can c'o nimalaj ruk'ij, y ronojel rech beyomel chi chicaj c'o riq'uin. Romari' ninc'utuj che pa iwi' chi ri Espíritu Santo xtuya' ta jun nimalaj uchuk'a' che ri iwánima.
EPH 3:17 Ninc'utuj chuka' che ri Dios chi nu'on ta chiwe chi can tiya' iwánima riq'uin, chi quiri' ri Cristo can xtic'ue' ta siempre pa iwánima, y can siempre ta nijo-ka más iwi' riq'uin ronojel iwánima.
EPH 3:18 Y quiri' can ta xtiben entender junan quiq'uin conojel ri lok'olaj tak kach'alal, anchique modo jixrojo' ri Cristo; can jani' rech, can jani' rakan, can jani' rupalen y can jani' ka rupa.
EPH 3:19 Y can xtitemaj ta más chirij anchique modo jixrojo' ri Cristo, roma can man jun winak nu'on entender jani' jojrojo'. Roma raja' jojrojo' más que chech ri nakanojij roj. Jari' ninc'utuj che ri Dios pa iwi' roma ninjo' chi can nojinak ta iwánima riq'uin ri Dios.
EPH 3:20 Kaya' ruk'ij ri Dios, roma raja' can c'o-wi ronojel uchuk'a' riq'uin y nisamaj pa kánima. Roj can q'uiy favor ri nakac'utuj che, pero raja' man xe ta ri' nitiquier nu'on, xa can c'o más ri nitiquier nu'on. Can man jojtiquier ta nakanojij ronojel ri nitiquier nu'on raja'.
EPH 3:21 Y koma roj ri kaniman ri Cristo Jesús y joj ru-iglesia, raja' niyo'x ta ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
EPH 4:1 Ren jinc'o pa cárcel roma rubi' ri Ajaf. Y nin-ij chiwe chi roma ja ri Dios ri xwoyon iwichi chi jixoc ralc'ual, romari' nic'atzin nic'uaj jun c'aslen utz chech raja'.
EPH 4:2 Co'l oc tibana-ka, utz oc ino'j (ina'oj) tibana', y riq'uin paciencia tijo-ka más iwi'.
EPH 4:3 Titija' ik'ij chi siempre junan ta iwech y man jun ta ayowal chi'icojol, roma can ja ri Espíritu Santo nibano chiwe chi junan iwech.
EPH 4:4 Xe jun kabanon konojel ri kaniman ri Cristo, y jun ri Espíritu Santo ri c'o pa kánima. Can konojel junan ri kayoben-apo, roma ja ri Dios ri xwoyon kachi.
EPH 4:5 Junan ri kaniman konojel. Xe jun ri Kajaf, y xe jun chuka' bautismo banon chake konojel.
EPH 4:6 Xe jun Dios c'o, y ja raja' ri Katata' konojel roj y c'o pa kánima konojel; c'o chuka' pa kawi' konojel, y jojrucusaj chi rusamaj.
EPH 4:7 Pero man junan ta ri samaj ri rusipan chake chikajunal, y ja ri Cristo ri ni'in anchique nuya-pe chake.
EPH 4:8 Romari' chupa rutzij ri Dios nu'ij chirij ri Cristo: Cuando xtzolaj-e chila' chicaj, xch'acataj can ri itzel pa ruk'a', y xerulesaj-e ri jec'o pa ruk'a' ri itzel y xeruc'uaj-e. Y ja' c'o ri xerusipaj chique ri rutenemit raja'. Quiri' nu'ij rutzij ri Dios.
EPH 4:9 Y roma nu'ij chi xbe chicaj, k'alaj chuka' chi xpe chech-ulef.
EPH 4:10 Xoka chech-ulef y xtzolaj chic e chila' chicaj, chi quiri' nic'ue' pa ronojel lugar y nic'ue' pa quiwi' conojel ri jec'o chicaj y ri jec'o chech-ulef.
EPH 4:11 Raja' jec'o samaj xusipaj chique ri quiniman raja'; jujun xu'on chique chi xe'oc apóstoles, jec'o ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios, jec'o ri xetzijon ri utzilaj rutzij ri Dios chique ri man jani quiniman, jec'o ri xec'uan quichi ri kach'alal y chuka' xequitijoj.
EPH 4:12 Quiri' xu'on chique conojel, roma nrojo' chi can jabel nu'on quic'aslen ri lok'olaj tak kach'alal, chi quiri' niqui'en rusamaj ri Dios, chi quiri' reje' ri can je ruch'acul-wi chic ri Cristo, niq'uiy ta más quic'aslen chech ri Dios.
EPH 4:13 Y quiri' ta xtibanataj-apo; chi xe jun ta xtaka'an konojel, roma kaniman y keta'n chic rech ri Ralc'ual ri Dios, c'a xte'kila' na jun c'aslen ri can jabel anche'l ri ruc'aslen ri Cristo.
EPH 4:14 Y cuando quiri' yan rubanon kac'aslen, man xtaka'an ta chic anche'l niqui'en ri ac'uala' yebe quiere' yebe quiela' y ch'anin ye'an engañar. Roj man xtaka'an ta chic quiri', chi nakaya' lugar chi jojc'uax coma tzij ri man je ketzij ta ri yec'ut, y jojtzak ta pa quik'a' ri winak ri can jabel quieta'n niqui'en engaño.
EPH 4:15 Can nic'atzin chi ja ri ketzij nakatzeklebej y utz yekajo' ri winak, chi quiri' niq'uiy kac'aslen chech ri Dios y ne'kila' ta jun c'aslen can jabel, anche'l ruc'aslen ri Cristo. Ja raja' anche'l jun jolomaj ri c'o pa kawi' konojel roj ri kaniman.
EPH 4:16 Raja' can c'o kaq'uin, romari' c'o kachuk'a'. Can anche'l nu'on ruch'acul jun winak, cuando ronojel utz c'o, can c'o ruchuk'a'. Quiri' chuka' roj ri xe jun kabanon riq'uin ri Cristo, cuando xe jun kabanon konojel y naka'an ri samaj ri yo'n chake chikajunal, can niq'uiy kac'aslen chech ri Dios y can nakaya' más kánima riq'uin. Quiri' nibanataj cuando nakajo-ki' quiq'uin conojel kach'alal.
EPH 4:17 Pa rubi' ri Ajaf nin-ij y ninchelebej chiwe chi can man chic tirayij niben ri niqui'en ri winak ri man je israelitas ta y man quiniman ta ri Dios; roma reje' xe itzel tak ex c'o pa quijolon y jari' yequi'en; y ri' can man jun utz nuc'om-pe chique.
EPH 4:18 Reje' can k'eku'm jumul rubanon quino'j (quina'oj). Can k'alaj chi can man jun quieta'n roma can cof rubanon ri cánima chupa ri mac. Romari' ri c'aslen ri nipe riq'uin ri Dios manak quiq'uin.
EPH 4:19 Man niquina' ta chic chi c'o quimac; romari' can riq'uin ronojel cánima niqui'en itzel tak ex ri can niquiyec q'uix. Can nic'at ri cánima roma niquijo' niqui'en ronojel itzel ex.
EPH 4:20 Y rix iweta'n chi ri Cristo man quiri' ta xuc'ut can.
EPH 4:21 Roma rix can xixtijox riq'uin ri ketzij tzij ri xuc'ut can raja'. Can ic'amon-ka ri tzij ri'.
EPH 4:22 Romari' tiya' can ri itzel c'aslen ri xic'uaj na'ey, cuando c'a man jani tijalataj ri ic'aslen y c'a jix-banon engañar coma ri itzel tak ex ri xirayij.
EPH 4:23 Can nic'atzin chi nijalataj ri iwánima y ronojel ri ninojij.
EPH 4:24 Tic'uaj ri c'ac'ac' c'aslen ri ruyo'n ri Dios chiwe, ri anche'l ruc'aslen raja'; jun c'aslen ri can ketzij-wi chi can choj y can ch'ajch'oj.
EPH 4:25 Romari' tiya' can ri tz'ucuj-tzij, y xe ri ketzij ti'ij cuando jixch'o'n. Roma konojel xe jun kabanon riq'uin ri Cristo.
EPH 4:26 Cuando c'o nibano chiwe chi nipe iwoyowal, man tiben mac. Y man tiya' lugar chi c'a c'o ri iwoyowal cuando nika-ka ri k'ij.
EPH 4:27 Man tiya' lugar chi jixtzak pa ruk'a' ri itzel.
EPH 4:28 Xa c'o jun chiwe ri xeru'on elak' cuando man jani tunimaj ri Ajaf, man telak' chic. Cami nic'atzin chi nucusaj ri ruk'a' chi nisamaj, roma re' can utz-wi y quiri' nitiquier chuka' yeruto' ri manak quibeyomal.
EPH 4:29 Man ti'ij itzel tak tzij. Xe ri utz ti'ij, chi quiri' ri tzij re' nu'on chique ri yec'oxan chi niquiya' más ruchuk'a' cánima riq'uin ri Dios y c'o bendición nuc'om-pe chique.
EPH 4:30 Man tiya' rubis ri Espíritu Santo richi ri Dios. Raja' c'o pa iwánima, y ja raja' ri retal chi can xkojcolotaj-wi chech ri mac chupa ri k'ij cuando ri Jesucristo xtipe chi jojruc'ama-ka.
EPH 4:31 Man tiben chic ri itzel tak ex. Man itzel titzu' jun chic. Man tic'ue-ka ri ayowal pa iwánima, ni man quie'iben ri man utz ta roma c'o iwoyowal. Man quixsiq'uin jixch'o'n roma iwoyowal. Man jun itzel tzij ti'ij chique ch'aka chic.
EPH 4:32 Can xe ri utz tibana' chi'ijunal, tijoyowaj quiwech ri ch'aka chic y ticoch'ola-ka-iwi' (ticuyula-ka-iwi') chiwech. Tibana' anche'l xu'on ri Dios, raja' can xucoch' (xucuy) kamac roma ri Cristo.
EPH 5:1 Romari' roj ri joj ralc'ual ri Dios y yalan jojrojo', kabana' anche'l nu'on raja'.
EPH 5:2 Can quiekajo' conojel, anche'l xojrojo' ri Cristo; raja' man xupokonaj ta ri' xcom koma roj. Can xusuj-ri' chech ri Dios, anche'l ni'an chique ri chicop y ri ch'aka chic ex ri yesuj che ri Dios. Y ri Dios can xka chech chi quiri' xu'on ri Cristo. Can anche'l jun jubulaj ak'om xapon chech ri Dios.
EPH 5:3 Rix can tibana' anche'l xu'on ri Cristo, quie'ijo' conojel y man tiben ri nirayij rix. Achi'a' chi ixoki' man ticanola-iwi' chi niben mac. Ni man tiben ch'aka chic itzel tak ex anche'l ri'. Man tirayij-apo ri c'o riq'uin jun chic. Can man tinataj re', roma can jix lok'olaj tak ralc'ual chic ri Dios.
EPH 5:4 Man quie'itzijoj tz'ilolaj tak ex ri xa niquiyec q'uix. Man quie'ibij nacanak tak tzij. Man quie'iben tzij ri man jun yec'atzin-wi. Ronojel ri' man utz ta. Ri más utz niben ja chi tiya' matiox che ri Dios.
EPH 5:5 Y rix iweta'n chic chi ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en mac, man xquie'apon ta chicaj anchi' ja ri Dios y ri Cristo yebano gobernar. Quiri' chuka' ri yebano ri ch'aka chic itzel tak ex y ri niquirayij-apo ri c'o riq'uin jun chic, man xquie'apon ta chicaj. Ri nibe cánima chirij ri c'o riq'uin jun chic, ri' can junan riq'uin niyo'x quik'ij dioses ri man je ketzij ta.
EPH 5:6 Pero rix man quixtzak pa quik'a' ri ye'in chi can man jun itzel ex nuc'om-pe chique ri yebano quiere'. Roma jari' ri niqui'en ri man yeniman ta che ri Dios. Y can xtika-wi ri castigo ri xtuya' ri Dios pa quiwi' ri yebano quiri'.
EPH 5:7 Romari' rix man tic'uaj-iwi' quiq'uin reje'.
EPH 5:8 Chupa ri tiempo ri xk'ax, can k'eku'm rubanon ri ic'aslen, pero cami sakil chic rubanon ri ic'aslen roma ri Ajaf. Tic'uaj jun utz c'aslen chech ri Dios roma c'o chic ri sakil iwiq'uin.
EPH 5:9 Ri rusakil ri Espíritu Santo can nu'on chiwe rix chi niben ri utz, ri choj y chuka' can xe ri ketzij titzeklebej.
EPH 5:10 Can tic'uaj c'a jun c'aslen quiri' y xtitemaj chi ja c'aslen ri' ri nika chech ri Ajaf.
EPH 5:11 Man quixoc anche'l ri yebano itzel tak ex chi ri k'eku'm, roma ronojel ri' man jun utz nuc'om-pe. Pa ruq'uiexel chi jixoc anche'l reje', xa ti'ij chi ronojel ri niqui'en man utz ta.
EPH 5:12 Roma ronojel ri yequi'en pa alak'al, hasta xe natzijoj nuya' q'uix.
EPH 5:13 Pero cuando ronojel ri ex itzel ri yequi'en yek'alajix-pe roma ri sakil, reje' niquitzu' chi can man utz ta quibanon-pe, roma ri sakil nuk'alajij ronojel ex.
EPH 5:14 Romari' c'o jun tzij ri nu'ij: Tuna' awech ret ri can jumul atz'amon waran; cac'astaj-pe roma can anche'l caminak abanon. Man cac'ue' pa k'eku'm, y ri Cristo can xtuya' sakil che ac'aslen. Quiri' nu'ij ri tzij ri'.
EPH 5:15 Tichajij utz ri ic'aslen. Man tiben anche'l niqui'en ri winak ri je nacanak. Xa can tinojij utz ri niben.
EPH 5:16 Man tiya' lugar chi xe quiri' nik'ax ri tiempo, roma ri k'ij anchi' jojc'o-wi xa can je itzel.
EPH 5:17 Romari' man tiben anche'l niqui'en ri winak ri je nacanak. Xa can nic'atzin chi nitemaj anchique ri nurayij ri Ajaf.
EPH 5:18 Man quixk'aber, roma ruyon itzel tak ex nuc'om-pe chiwe. Ri más utz niben, ja' chi niya' lugar che ri Espíritu Santo chi nunojisaj ri iwánima.
EPH 5:19 Tic'utu' chi jixquicot pa iwánima cuando nimol-iwi'; quie'ibixaj salmos, himnos, y ch'aka chic bix ri ye'alex pa iwánima roma can c'o ri Espíritu Santo iwiq'uin. Can quiec'ue' ri bix pa iwánima y tiya' ruk'ij ri Ajaf.
EPH 5:20 Can siempre tiya' matiox che ri Katata' Dios roma ronojel pa rubi' ri Kajaf Jesucristo.
EPH 5:21 Can tinimaj-iwi' chiwech, roma ri Dios can jixrutzu-pe.
EPH 5:22 Rix ixoki', quixniman chique iwachijlal, roma iweta'n chi ri Ajaf jari' ri nika chech chi niben.
EPH 5:23 Roma ri iwachijlal jari' ri jolomaj pa iwi' rix. Can anche'l rubanon ri Cristo, ja raja' ri jolomaj ri c'o pa kawi' konojel ri kaniman raja' ri joj ru-iglesia chic. Y ja raja' ri nicolo kachi roj ri joj ruch'acul.
EPH 5:24 Y anche'l ri iglesia niniman che ri Cristo, quiri' chuka' tibana' rix ixoki'; can quixniman chique ri iwachijlal chuka', roma iniman chic ri Cristo.
EPH 5:25 Y rix achi'a', quie'ijo' ri iwaxaylal, anche'l ri Cristo xojrojo' roj ri ru-iglesia y man xupokonaj ta xujach-ri' chi xcom koma roj.
EPH 5:26 Quiri' xu'on ri Cristo chi xojrujosk'ij. Y chi xujosk'ij ri kac'aslen, raja' xucusaj ri ya' y ri rutzij.
EPH 5:27 Quiri' xu'on roma can nurayij chi roj ri iglesia can jabel ta ri kac'aslen cuando xtuc'ul kawech chila' chicaj. Y man nrojo' ta chi tz'il kac'aslen, raja' nrojo' chi can ch'ajch'oj ri jojapon riq'uin. Anche'l jun tziak ch'ajch'oj, banon chic ruchojmil, y can lik' rubanon.
EPH 5:28 Y can anche'l jojrojo' ri Cristo, can quiri' chuka' nic'atzin chi niben rix achi'a' riq'uin ri iwaxayil. Can tijo', roma xe jun ibanon. Ja ri iwaxayil ri anche'l ich'acul y ja rix ri anche'l jolomaj. Romari' ri can nrojo' ri raxayil, ntel chi tzij chi nrojo-ka-ri' raja'.
EPH 5:29 Roma man jun ri can itzel nutzu-ka-ri' ruyon. Man jun nibano quiri'. Konojel utz nakilij-ki'. Y quiri' tibana' quiq'uin ri iwaxayil. Anche'l nu'on ri Cristo kaq'uin roj ri kaniman y joj ru-iglesia chic.
EPH 5:30 Raja' yalan jojrojo' roma xe jun kabanon riq'uin. Roj joj ruch'acul, joj rutiojil (rutijul) y rubakil raja'.
EPH 5:31 Y quiri' chuka' ri achi riq'uin ri raxayil. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Romari' ri achi xquieruya' can rute-rutata' y xtiquic'on-qui' riq'uin ri raxayil. Y chi je ca'i', xe jun xtiqui'en. Quiri' ri tz'iban can.
EPH 5:32 Ri nu'ij, can nim rakalen y xk'alajix chakawech roma ri Dios. Y roma ri ruk'alajin ri Dios, ren ninjo' ninc'ut chiwech chi roj ri kaniman ri Cristo y ni'ix iglesia chake, can xe jun kabanon riq'uin ri Cristo.
EPH 5:33 Y nin-ij chic jun mej (bey) chiwe chi'ijunal rix achi'a', chi can quie'ijo' ri iwaxaylal anche'l nijo-ka-iwi' rix. Y ri ixok can tu'ona' che ri rachijil chi can c'o ruk'ij.
EPH 6:1 Y rix ac'uala' ri iniman chic rutzij ri Ajaf, quixniman chique ri ite-itata', roma quiri' nic'atzin niben.
EPH 6:2 Anche'l nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, chi quie'abana' respetar ate-atata'. Chuka' nu'ij chi c'o utz ri xtakawil, xa naka'an ri nu'ij. Jare' ri na'ey mandamiento chupa ri ley ri nu'ij chi c'o xtiyo'x chique ri yebano ri nu'ij.
EPH 6:3 Ri tzij ri' quiere' nu'ij: Quie'abana' respetar ate-atata', chi quiri' utz jac'ue' y q'uiy juna' xcac'ase' chech-ulef. Quiere' ri tz'iban can.
EPH 6:4 Y rix te'j-tata'j, man tik'ax rui' ri castigo ri niben chique ri iwalc'ual. Man utz ta xa nik'ax rui' ri niben chique y romari' ri iwalc'ual nipe quiyowal chiwe. Xa can quie'iq'uiytisaj riq'uin ri nu'ij rutzij ri Ajaf, y cuando nic'atzin quie'ibana' castigar, pero man tik'ax rui'.
EPH 6:5 Y rix samajel, quixniman chique ri i-patrón. Riq'uin ronojel iwánima tibana' ri samaj ri niqui'ij chiwe y tixi'j-iwi' chiquiwech; anche'l xa can ja ri rusamaj ri Cristo niben.
EPH 6:6 Man tiben chi xe cuando jec'o-apo ri i-patrón iwiq'uin jixsamaj, xe chi quixnimex chi jix utz tak samajel. Rix jix rusamajel ri Cristo, y romari' nic'atzin chi riq'uin ronojel iwánima tibana' rusamaj ri i-patrón, roma jari' ri nrojo' ri Dios.
EPH 6:7 Can riq'uin ronojel iwánima tibana' rusamaj ri i-patrón. Anche'l xa rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y xa man richi ta i-patrón.
EPH 6:8 Rix can iweta'n chi ri Ajaf xtuya' ruq'uiexel chiwe chi'ijunal roma ja ri utz ri niben, xa jix esclavo o xa jix libre. Xe tibana' ri utz y xtiwil jun utz ruq'uiexel.
EPH 6:9 Y quiri' chuka' rix patrón, utz tibana' quiq'uin ri isamajel y man jun ex itzel ti'ij o tiben chique chi ye'ixibij. Man timestaj chi c'o jun Iwajaf chicaj, y raja' can Cajaf-wi reje' chuka'. Y raja' junan nu'on chique conojel, patrón chi samajel.
EPH 6:10 Y pa ruq'uisbel ninjo' nin-ij-e chiwe wach'alal, chi can titija' ik'ij nic'ue' más iwuchuk'a' riq'uin ri Ajaf, roma riq'uin raja' can nim ri uchuk'a' c'o.
EPH 6:11 Can tibana' anche'l nu'on jun soldado. Raja' can c'o anchique yerucusaj chi nuto-ri' chech ri enemigo. Y rix chi nito-iwi' chech ri itzel, ticusaj ronojel ri ruyo'n ri Dios chiwe chi nito-iwi'. Y quiri' tibana' chi quiri' man jixtzak ta pa ruk'a' ri itzel, roma raja' jabel reta'n nu'on itzel tak ex.
EPH 6:12 Roma roj man quiq'uin ta winak naka'an-wi ayowal, xa can quiq'uin ri itzel tak espíritus, quiq'uin chuka' ri itzel tak espíritus ri c'o uchuk'a' pa quik'a', quiq'uin ri espíritus ri je-uc'uayon quichi ri winak ri man quiniman ta ri Dios y k'eku'm rubanon quic'aslen, quiq'uin ri itzel tak espíritus ri jec'o pa quiek'ik'. Can quiq'uin reje' naka'an-wi ayowal.
EPH 6:13 Romari' xin-ij yan chiwe chi ticusaj ronojel ri ruyo'n ri Dios chiwe chi nito-iwi'; chi quiri' can jixtiquier nicoch' cuando nipe ri itzel chiwij. Y más que q'uiy sufrimientos nik'axaj, man jixtzak ta pa ruk'a', xa cof quixpa'e'.
EPH 6:14 Y chuka' man quixtzak pa ruk'a', tibana' anche'l nu'on jun soldado. Raja' nuxim utz rupa che ch'ich' chi nibe pa ayowal. Y rix chi niben ayowal riq'uin ri itzel, ja ri ketzij ri ticusaj. Jun soldado chuka' nucusaj jun ch'ich' chuc'u'x, chi nuto-ri' chech ri enemigo. Y rix chi nito-iwi' chech ri itzel, ja ri chojmilaj c'aslen ticusaj.
EPH 6:15 Jun soldado can utz chuka' ruxajab nucusaj chi nuto' ri rakan cuando nibe pa ayowal. Y rix ja ri utzilaj rutzij ri Dios ticusaj chi nito-iwi'. Y ja tzij re' ri niyo'n uxlanen.
EPH 6:16 Y chuka' jun soldado nic'atzin ri ruch'ich' ri anchok chij nuto-wi-ri' chiquiwech ri flechas ri quic'uan k'ak'. Y rix can siempre tik'ata' ri itzel cuando can yalan nu'on chiwij chi niben mac, can tiya' iwánima riq'uin ri Dios, chi quiri' man jun anchique xtitiquier xtu'on chiwe.
EPH 6:17 Ri soldado nuya' chuka' jun ch'ich' pa rujolon chi nuto' ri rujolon chech ri enemigo. Y rix chi manak ex nic'ulumaj chech ri itzel, can tinimaj chi xixcolotaj yan. Ri soldado nuc'uaj ru-espada chi nucamisaj ri enemigo. Y rix chi quiri' niben che ri itzel, ticusaj ri nuya' chiwe ri Espíritu Santo. Y ri nuya' chiwe ri Espíritu Santo ja ri rutzij ri Dios.
EPH 6:18 Y can siempre tibana' orar. Y cuando rix niben orar, tiya' lugar che ri Espíritu Santo chi nuya' pa iwánima anchique nic'atzin ni'ij chupa ri i-oración y anchique nic'utuj che ri Dios. Tic'utuj che ri Dios ronojel ri nic'atzin; y can ronojel rech oración tibana'. Man timalij ri oración, xa can titija' ik'ij chi siempre niben orar. Y riq'uin ronojel iwánima tic'utuj che ri Dios pa quiwi' conojel ri lok'olaj tak kach'alal.
EPH 6:19 Y tibana' chuka' orar pa nuwi' ren; tic'utuj che ri Dios chi quiri' cuando xtintzijoj ri utzilaj rutzij raja' can yiruto' y man ninxi'j ta wi' nink'alajij ri c'ajare' xuk'alajij utz ri Dios.
EPH 6:20 Ri Dios xirucha' y xirutak chi nintzijoj ri utzilaj rutzij pa rubi' raja'. Jari' ri nusamaj, más que cami jin-ximil che cadena. Tic'utuj che ri Dios pa nuwi' chi quiri' man ninxi'j ta wi' nintzijoj rutzij; y can pa ruchojmil ta nin-en.
EPH 6:21 Y chi nitemaj chuka' rix anchique nubanon, nintak-e ri kach'alal Tíquico. Raja' jun kach'alal ri can yalan ninjo' y can siempre nu'on rusamaj ri Ajaf. Raja' xteru'ij ronojel chiwe.
EPH 6:22 Romari' nintak-e, chi nina'ej anchique kabanon roj we', y chuka' chi nuya' más ruchuk'a' iwánima.
EPH 6:23 Ja' ta ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' pa iwánima chi'iwonojel rix kach'alal; xti'an ta chiwe roma ri Dios y ri Jesucristo chi xtiya' ta más iwánima riq'uin, chi quiri' más ta xtijo-iwi'.
EPH 6:24 Y ja' ta ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta iwiq'uin rix ri can ketzij nijo' ri Kajaf Jesucristo. Amén.
PHI 1:1 Ren Pablo y ri kach'alal Timoteo joj rusamajel ri Jesucristo, nakatak-e ri carta re' chiwe rix lok'olaj tak kach'alal aj-Filipos ri xe jun ibanon riq'uin ri Jesucristo, y chuka' chiwe rix kach'alal ri jix-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal y chiwe rix diáconos.
PHI 1:2 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
PHI 1:3 Can jixoka-wi pa nuwi', y ninya' matiox che ri Dios iwoma.
PHI 1:4 Y siempre cuando ren nin-en orar, can jixinnataj rix, y can yiquicot riq'uin ronojel wánima ninc'utuj che ri Dios pa iwi'.
PHI 1:5 Roma noka pa nuwi' chi xojsamaj yan junan chi xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios, desde ri na'ey k'ij c'a chupa ri k'ij re'.
PHI 1:6 Ri Dios xutz'om jun utzilaj samaj pa iwánima. Y ren weta'n chi can xtuq'uis-wi y man xtumalij ta can ru'onic ri samaj ri', c'a xtapon ri k'ij chi xtoka ri Jesucristo.
PHI 1:7 Ri Dios can nisamaj-wi pa iwánima, roma can ibanon-wi-pe favor chue we' pa cárcel, chuka' can xinito' chi nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios, y can xinito' chi xink'alajij chi ri tzij re' can ketzij-wi. Can junan kawilon ri bendiciones ri nuya' ri Dios, y romari' can jixnuc'uan-wi pa wánima.
PHI 1:8 Can reta'n ri Dios chi can jixinjo-wi chi'iwonojel, can anche'l jixrojo' ri Jesucristo, riq'uin ronojel ránima, quiri' chuka' jixinjo' ren.
PHI 1:9 Can ninc'utuj che ri Dios chi can tijo-iwi' más y más, y can c'o ta más ri xtitemaj y xtic'ue' ta más ino'j (ina'oj).
PHI 1:10 Jari' ri ninc'utuj che ri Dios, roma ninjo' chi niben ta entender anchique ri más c'o quikalen. Chi quiri' rix can siempre nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj y man jun ta itzel ex nilitaj pa ic'aslen ri k'ij cuando xtoka ri Cristo.
PHI 1:11 Y chuka' ninc'utuj chi ri Jesucristo can xquixruto', chi quiri' xtic'uaj ta jun chojmilaj c'aslen y xtiwachin ta utz ri ic'aslen. Y romari' ri Dios xtiyo'x ta ruk'ij y xti'an ta nim che rubi'.
PHI 1:12 Wach'alal, ren ninjo' chi rix nina'ej chi riq'uin ri nuc'uluman, man tanel ta nitzijos ri utzilaj rutzij ri Dios. Pa ruq'uiexel ri', jec'o más winak ri yec'oxan.
PHI 1:13 Conojel ri jec'o pa palacio quic'oxan chic, y chuka' quieta'n chic chi jinc'o pa cárcel roma nintzijoj rubi' ri Cristo. Conojel ri ch'aka chic can quic'oxan chuka'.
PHI 1:14 Romari' juba' ta chic conojel ri kach'alal xc'ue' más quichuk'a' chi niquitzijoj rutzij ri Dios chique ri winak; roma xquitzu' chi ri Dios can c'o-wi wiq'uin y man ninxi'j ta wi' nintzijoj rutzij we' pa cárcel. Reje' xq'uis-e ri xibinri'l quiq'uin y más xquiya' cánima riq'uin ri rusamaj ri Ajaf.
PHI 1:15 Chiquicojol reje' jec'o ri itzel yetz'eto wichi roma can jabel nin-en che rusamaj ri Cristo; reje' niquitzijoj rubi' ri Cristo, xe roma niquijo' niquic'ut chi can yetiquier niqui'en ri samaj chuka'. Pero can jec'o-wi kach'alal ri can riq'uin ch'ajch'oj cánima niqui'en ri samaj.
PHI 1:16 Conojel ri itzel yetz'eto wichi niquitzijoj chuka' rubi' ri Cristo, pero xe roma niquijo' niquic'ut chi reje' chuka' yetiquier niqui'en ri samaj; reje' xa man ch'ajch'oj ta ri cánima. Xa niquijo' chi ren más ta nibison-ka wánima we' pa cárcel.
PHI 1:17 Pero ri kach'alal ri can riq'uin ronojel cánima niqui'en ri samaj roma jinquijo', can jinquito-wi, roma quieta'n chi ri Dios can jinruyo'n can we' chi nink'alajij chi ri utzilaj rutzij can ketzij-wi.
PHI 1:18 Chue ren, ri más nic'atzin ja chi nitzijos rubi' ri Cristo; y man nic'atzin ta ninna'ej xa ch'ajch'oj ri cánima cuando niquitzijoj o manak. Pero xa ja ri rubi' ri Cristo ri nitzijos, ren can niquicot ri wánima, y xtu'on chue chi can más xquiquicot.
PHI 1:19 Ren can weta'n chi ronojel ri' c'o utz ri xtuc'om-pe chue y xquinel-e anchi' jin-tz'apel-wi. Roma weta'n chi rix niben orar woma, y chuka' yiruto' ri Espíritu Santo ri petenak roma ri Jesucristo.
PHI 1:20 Can ninrayij ninya' ruk'ij ri Cristo pa wánima, anche'l ri nubanon-pe. Man ta yiq'uix, y man ta ninxi'j-wi' chuka'. Can ninya' ta ruk'ij ri Cristo riq'uin ri nuc'aslen o riq'uin ri nucamic. Jari' ri ninrayij ren.
PHI 1:21 Roma chue ren, xa c'a yic'ase-e más chech-ulef, can ja ri Cristo ri nuc'aslen. Y xa ta yicom-e, can c'o más xtinch'ec.
PHI 1:22 Xa xquic'ase' más chech-ulef, ri samaj ri xtin-en, c'o utz ri xtuc'om-pe. Y romari' ren man yitiquier ta nin-ij xa ninjo' yic'ase' más chech-ulef o xa más ta utz yicom.
PHI 1:23 Can man ninwil ta anchique nin-en, roma pa nic'aj jinc'o-wi. Ren can ninrayij ninya' can ri rech-ulef chi quiri' yibec'ue' riq'uin ri Cristo, roma chila' chicaj riq'uin raja' más utz xtenbana'.
PHI 1:24 Pero chuka' can weta'n chi iwoma rix, más nic'atzin chi c'a yic'ue' chech-ulef.
PHI 1:25 Y romari' weta'n chi c'a man jani xquinel-e we' chech-ulef, xa c'a xquic'ue' iwiq'uin chi niq'uiy más ic'aslen chech ri Dios y jixquicot chi'iwonojel rix ri iyo'n iwánima riq'uin raja'.
PHI 1:26 Y quiri', rix can xtiya-wi ruk'ij ri Jesucristo cuando xquinitzu' chi xquinapon chic jun mej (bey) iwiq'uin.
PHI 1:27 Y xabachique (xama'anchique) ta xtibanataj wiq'uin, ri utz niben rix ja chi tic'uaj jun c'aslen utz roma iniman chic ri utzilaj rutzij ri Cristo. Xa xquinapon iwiq'uin, quiri' ta xtenwila' ri ic'aslen, y xa man xquinapon ta, xtinc'oxaj ta chiwij chi can iyo'n ta iwánima riq'uin ri Cristo, chi can junan ta iwánima ibanon y can man ta iyo'n lugar che ronojel ri man ketzij ta. Can ta ito'n ta iwi' chi itzekleben ri utzilaj rutzij ri Dios ri iniman.
PHI 1:28 Y chuka' man tixi'j-iwi' chiquiwech ri itzel yetz'eto iwichi. Roma riq'uin ri' nik'alajin chi reje' pa k'ak' xquiebeka-wi, y chuka' nuk'alajij chi rix can xixcolotaj yan. Y ja ri Dios ri xtibano chi xte'k'alajin ronojel ri'.
PHI 1:29 Roma rix man xe ta yo'n lugar chiwe chi ninimaj ri Cristo, xa can yo'n chuka' lugar chiwe chi niben sufrir roma rubi' raja'.
PHI 1:30 Can junan ibanon wiq'uin ren. Rix xitzu' cuando xic'ue' iwiq'uin anchique sufrimientos ri xenk'axaj roma rubi' ri Cristo. Y cami tina'ej chuka' chi c'a jec'o ri sufrimientos ri yenk'axaj.
PHI 2:1 Y roma ri Cristo nuya' ruchuk'a' iwánima y jixquicot roma raja' jixrojo', y roma ri Espíritu Santo can c'o iwiq'uin y xe jun iwánima rubanon chiwe, y roma can riq'uin ronojel iwánima nijo-iwi' y nijoyowaj iwech chi'iwonojel;
PHI 2:2 romari' nin-ij chiwe chi can junan iwánima tibana' y siempre tijo-iwi'. Ronojel ri niben, riq'uin junan iwánima tibana'. Xa quiri' xtiben, ren can xquiquicot más iwoma rix.
PHI 2:3 Ronojel ri niben, man tiben roma nijo' chi c'o utz nuc'om-pe xe chiwe ka rix, o roma nijo' chi niyo'x ik'ij. Pa ruq'uiexel ri' xa tibana' chi manak oc ik'ij, y tiya' quik'ij ri ch'aka chic.
PHI 2:4 Tinojij chuka' ri nika chiquiwech ri ch'aka chic, y man tinojij xe ri nika chiwech rix.
PHI 2:5 Tibana' anche'l ri xu'on ri Cristo Jesús.
PHI 2:6 Raja' can Dios-wi, pero man roma ta chi raja' Dios, xc'ue' ta can chicaj riq'uin ri Dios; man quiri' ta xu'on, raja' xuya' can ronojel ri'.
PHI 2:7 Xuya' can ri ruk'ij y xo'alex-ka chech-ulef. Can xoc winak anche'l roj; xsamaj anche'l xabachique (xama'anchique) samajel.
PHI 2:8 Raja' xoc winak anche'l roj y co'l oc xu'on-ka. Can xunimaj y xu'on ronojel ri xu'ij ri Dios che; quiri' xu'on c'a xcamises, y can chech jun cruz xcamises-wi.
PHI 2:9 Y romari' ri Dios rubanon che chi can c'o-wi ruk'ij chila' chicaj. Ja raja' ri más nim ruk'ij chiquiwech conojel ri can c'o quik'ij.
PHI 2:10 Quiri' rubanon ri Dios che, chi quiri' can conojel quiexuquie' cuando niquic'oxaj rubi' ri Jesús. Ri jec'o chicaj, ri jec'o chech-ulef y chuka' ri jec'o-ka chuxe' ri rech-ulef.
PHI 2:11 Y can conojel tiqui'ij chi ri Jesucristo jari' ri Ajaf, chi niquiya' ruk'ij ri Katata' Dios.
PHI 2:12 Romari', rix wach'alal ri can jixinjo', nin-ij chiwe chi siempre quixniman anche'l ibanon-pe cuando xic'ue' iwiq'uin. Quiri' chuka' tibana' cami, más que man jinc'o ta iwiq'uin. Rix can xixcolotaj yan, romari' titija' ik'ij niben cuenta iwi' y can tixi'j-iwi' niben mac.
PHI 2:13 Ri Dios nisamaj pa iwánima, y raja' nu'on chiwe chi nirayij niben ri nika chech raja'. Y chuka' nuya' iwuchuk'a' chi jixtiquier niben.
PHI 2:14 Y ronojel ri niben, can riq'uin ronojel iwánima tibana'. Man quixxebexot, ni man tiben ayowal.
PHI 2:15 Can tik'alajin chi can utz ri ic'aslen y man jun itzel ex tilitaj chiwij. Can tik'alajin chi jix ralc'ual ri Dios y can man jun itzel ex pa ic'aslen, más que jixc'o chech-ulef chiquicojol winak ri man choj ta quic'aslen, ri can je-satzinak (je-sachinak) riq'uin ri quino'j (quina'oj). Pero ja rix ri jixsakrisan quichi ri winak ri'.
PHI 2:16 Can titzijoj ri tzij richi c'aslen chique, chi quiri' ri wánima can xtiquicot iwoma rix chupa ri k'ij cuando xtipe chic ri Cristo, roma xtik'alajin chi can c'o xc'atzin-wi ri samaj xin-en iwiq'uin.
PHI 2:17 Can nin-en sufrir roma rutzij ri Dios ri nintzijoj, pero rix xinimaj ri xintzijoj chiwe. Rix can xijach ri ic'aslen che ri Dios y romari' ren yiquicot. Y más que yicamises ta, ren can yiquicot junan iwiq'uin.
PHI 2:18 Y quiri' chuka' rix, quixquicot pa iwánima wiq'uin.
PHI 2:19 Xa quiri' nrojo' ri Ajaf Jesús, ri kach'alal Timoteo xtapon yan iwiq'uin. Xtintak-e chi nuc'oxaj-pe anchique ibanon. Y quiri' xtiya' más wuchuk'a' ren.
PHI 2:20 Y man jun chic chique ri jec'o wiq'uin ri can junan ta ránima wiq'uin, anche'l ri Timoteo, roma raja' nrojo' nuna'ej anchique ibanon, romari' yalan jixruc'uxla'j.
PHI 2:21 Ri ch'aka chic ri jec'o wiq'uin, xe ri nika chiquiwech reje' ri niquinojij, y man niquinojij ta anchique ri nic'atzin pa rusamaj ri Jesucristo.
PHI 2:22 Pero ri kach'alal Timoteo can utz ruc'aslen. Y rix chuka' iweta'n chi raja' can quiri-wi. Iweta'n chi raja' anche'l walc'ual rubanon, roma can samajinak wiq'uin chi kak'alajin ri utzilaj rutzij ri Dios.
PHI 2:23 Y ren xe chic nuyoben ri anchique xquinuche'x-pe pa tribunal; xa yileses-e pa cárcel o xa c'o quinojin niqui'en chue. Y nunojin chi c'ajari' nintak-e ri Timoteo iwiq'uin.
PHI 2:24 Y can nuyo'n wánima riq'uin ri Ajaf, chi raja' xtu'on chi ren chuka' xquitiquier xquinapon iwiq'uin pa jun jani' apo k'ij.
PHI 2:25 Pero cami xinnojij chi ri kach'alal Epafrodito nintak yan e iwiq'uin; rix xitak-pe raja' wiq'uin chi yiruto' riq'uin ri xc'atzin chue. Can junan katijon kak'ij riq'uin pa rusamaj ri Dios.
PHI 2:26 Ri Epafrodito nrojo' jixrutzu' yan, roma reta'n chi rix xic'oxaj chi xyawaj.
PHI 2:27 Y ketzij chi raja' can yalan xyawaj y juba' ta chic xcom. Pero ri Dios xujoyowaj rech y xujoyowaj chuka' nuech ren. Roma xa ta xcom ri Epafrodito, c'o ta jun chic ruquiy (k'axon) xpe ta wiq'uin pa quiwi' ri ruquiy (k'axon) ri jec'o chic pa wánima.
PHI 2:28 Romari' can xinnojij chi nintak yan e iwiq'uin, chi niquicot ri iwánima cuando xtitzu'. Y cuando c'o chic iwiq'uin y rix jixquicot, ren manak chic más xquibison we'.
PHI 2:29 Cuando xtapon iwiq'uin, can quixquicot y riq'uin ronojel iwánima tic'ulu' rech, roma quiri' nic'atzin niben che, roma junan iniman ri Ajaf riq'uin. Can tiya' quik'ij ri kach'alal ri je anche'l raja'.
PHI 2:30 Roma ri kach'alal Epafrodito juba' ta chic xcom roma rusamaj ri Cristo. Rix xitak-pe raja' pa iq'uiexel chi yiruto' ren, y raja' juba' ta chic xcom roma nu'on ri samaj.
PHI 3:1 Wach'alal, cami nin-ij chiwe chi tiquicot ri iwánima riq'uin ri Ajaf. Chinuech ren, man samaj ta chi nin-ij chic e chiwe jun mej (bey) ri jenu'in yan chiwe, roma can nic'atzin.
PHI 3:2 Can tibana' cuenta iwi' chiquiwech ri winak ri niqui'en anche'l niqui'en ri itzel tak tz'i' y niqui'ij chi je rusamajel ri Dios y xa ja ri itzel tak ex niqui'en; niqui'ij chi jun winak nicolotaj, pero nic'atzin chi ni'an ri circuncisión che.
PHI 3:3 Pero roj keta'n que man nic'atzin ta ni'an ri circuncisión chake chi jojcolotaj. Y chuka' man roma ta ri ch'aka chic ex anche'l ri' nakach'ec kac'aslen. Pa ruq'uiexel ri' roj jojquicot riq'uin ronojel kánima naka'ij chi xkanimaj yan ri Cristo Jesús. Y chuka' c'o chic ri Espíritu Santo pa kánima, ri jojruto' chi nakaya' ruk'ij ri Dios. Y romari' chech ri Dios ja roj ri banon ri ketzij circuncisión chake.
PHI 3:4 Pero xa ta roma ri utz ri kabanon pa kac'aslen, romari' jojcolotaj, ja' ta ren ri na'ey yicolotaj. Roma ri nuc'aslen ren más utz chech ri quic'aslen ri ye'in chi yecolotaj roma can utz quic'aslen.
PHI 3:5 Roma ren jun semana quinalex ja' x-an ri circuncisión chue. Ren jin jun israelita ru-familia can ri Benjamín. Ri nte-nata' je hebreos. Ren xinoc jun fariseo, y xe ri ntoc fariseo ri más nutaj ruk'ij nu'on ri nu'ij ru-ley ri Moisés.
PHI 3:6 Can riq'uin ronojel wánima xintzeklebej ri niquinimaj ri nuwinak israelitas, roma can riq'uin ronojel ri wetzelal xin-en chique ri quiniman ri Jesucristo chi xqui'en sufrir, roma xinnojij chi quiri' nrojo' ri Dios. Pa nutzij ren can choj-wi ri nuc'aslen, roma can xintaj-wi nuk'ij nin-en ri nu'ij ru-ley ri Moisés.
PHI 3:7 Ronojel ri' can je utz chinuech ren; pero cuando xin-en entender que man jun yec'atzin chue, ja' xenya' can roma ri Cristo.
PHI 3:8 Ronojel ri can nuyo'n wánima riq'uin, xinya' yan can. Man jun chic quikalen chinuech ren. Quiri' xin-en roma xintemaj rech ri Wajaf Jesucristo. Y roma raja' xinya' can ronojel. Xentorij can, anche'l ni'an che ri k'ayis (basura). Quiri' xin-en roma ninjo' chi ri Cristo can ntoc-wi wichi.
PHI 3:9 Quiri' xin-en roma can ninjo' chi xe jun nin-en riq'uin raja'. Ninjo' chi can man jun numac ninwakalej chech ri Dios. Ri ru-ley ri Moisés man ninya' ta chic wánima riq'uin, roma weta'n chi can man yitiquier ta nin-en ronojel ri nu'ij. Can xinya' wánima riq'uin ri Cristo; romari' ri Dios xu'on chue chi can man jun numac ninwakalej chech raja'. Y quiri' nu'on chique conojel ri niquiya' cánima riq'uin ri Cristo.
PHI 3:10 Can ninjo' nintemaj utz rech ri Cristo y nisamaj ta ri ruchuk'a' ri Dios pa nuc'aslen, anche'l ri uchuk'a' ri xucusaj cuando xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki'. Ninjo' nin-en sufrir roma rutzij ri Dios, can anche'l xu'on sufrir ri Cristo. Ninjo' ninc'ut chi ren can anche'l xicom riq'uin ri Cristo chech ri cruz.
PHI 3:11 Can nintaj-wi nuk'ij, roma ninjo' yic'astaj-e chiquicojol ri caminaki' y yibec'ue' chicaj riq'uin ri Dios.
PHI 3:12 Ren man nin-en ta chi can wilon chic ronojel ri c'o riq'uin ri Cristo. Ni man nin-en ta chuka' chi can jabel chic ri nuc'aslen, roma xa c'aja' nintaj nuk'ij chi ntoc wichi ronojel ri c'o riq'uin ri Cristo Jesús; jari' ri xrojo' chue cuando ren xinoc richi raja'.
PHI 3:13 Wach'alal, ren can man nin-ij ta chi xenwil yan ronojel ri c'o chicaj riq'uin ri Cristo, pero can nintaj nuk'ij chiquij. Xe ri' yenc'uxla'j y man yec'atzin ta chic chue ri xek'ax yan can.
PHI 3:14 Can nintaj nuk'ij chirij ri jec'o-apo chinuech, roma ninjo' ninch'ec ri premio ri nuya' ri Dios. Y roma ri Cristo Jesús, ri Dios xiroyoj ren; roma nrojo' chi yibe chicaj y ninch'ec ri premio.
PHI 3:15 Ren ninjo' chi konojel ri can ketzij kayo'n chic kánima riq'uin ri Dios quiri' ta nakanojij. Pero xa rix c'o jun ex ri man ja' ta ri ninojij, ri Dios chuka' xtuk'alajij chiwech.
PHI 3:16 Pero xabachique (xama'anchique) ri nakanojij, can nic'atzin naka'an ri xkatemaj yan chirij ri anchique nrojo' ri Dios, y can junan ta ri bey ri nakac'uaj konojel.
PHI 3:17 Wach'alal, tibana' anche'l ronojel ri nin-en ren; y tibana' ri nitzu' quiq'uin ri ch'aka chic, ri can niqui'en chuka' anche'l nin-en ren y ri jec'o wiq'uin.
PHI 3:18 Roma je q'uiy ri itzel niquitzu' ri Cristo y man niquinimaj ta chi xe riq'uin ri rucamic chech ri cruz jojcolotaj. Jari' ri jenunatan-e chiwe q'uiy mej (paj), y cami can yinok' ninnataj re' chiwe.
PHI 3:19 Pa ruq'uisbel, reje' pa k'ak' xquiebeka-wi. Xe ri wa'in ri niquinataj, can jari' oconak qui-dios. Can itzel quic'aslen; pero pa ruq'uiexel chi yeq'uix roma ri niqui'en, xa niquiya-ka quik'ij roma chiquiwech ka reje' can utz-wi ri niqui'en, pero xa man quiri' ta. Can benak cánima chirij ri c'o we' chech-ulef.
PHI 3:20 Pero roj joj richi chic chi jojbec'ue' chicaj, anchi' c'o-wi ri Ajaf Jesucristo ri nicolo kachi, y xe chic kayoben ri k'ij cuando xtipe chi jojruc'ama-ka.
PHI 3:21 Ri kach'acul c'o q'uiy ex ri man utz ta ri yeruk'axaj, pero ri Jesús xtujal y xkojoc anche'l raja' ri can c'o ruk'ij. Quiri' xtu'on kaq'uin roma raja' can nim ri ruchuk'a', y ja' uchuk'a' ri' ri nucusaj chi nic'ue' ronojel pa ruk'a'.
PHI 4:1 Romari' wach'alal, can tiya' iwuchuk'a' riq'uin ri Ajaf Jesucristo. Ren yalan jixinjo' y ninrayij chuka' jixintzu' jun mej (bey) chic. Ren yiquicot iwoma rix, roma riq'uin ri ic'aslen k'alaj chi utz xu'on ri samaj ri xin-en chi'icojol; romari' cami can jix anche'l jun nu-premio ri xtiyo'x chue.
PHI 4:2 Ninc'utuj favor chique ri kach'alal Evodia y ri kach'alal Síntique chi junan cánima tiquibana', y man chic tiqui'en ayowal, roma quiniman chic ri Ajaf.
PHI 4:3 Y ret samajel ri jat junan wiq'uin ren, ri can jatc'o-wi chupa rusamaj ri Dios, ninc'utuj favor chawe chi quie'ato' ri ca'i' kach'alal ixoki' ri' chi junan cánima tiquibana', roma reje' quitijon quik'ij chuka' chupa rusamaj ri Dios; can junan xojsamaj chi xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Junan xesamaj wiq'uin, quiq'uin ri kach'alal Clemente y juley chic kach'alal. Can c'o chic quibi' chicaj, tz'iban chic chupa ri libro richi c'aslen.
PHI 4:4 Siempre tiquicot ri iwánima riq'uin ri Ajaf. Jun mej (bey) chic nin-ij: Siempre tiquicot ri iwánima.
PHI 4:5 Utz ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin conojel winak. Roma ri Ajaf ya nipe.
PHI 4:6 Man tichajij pena chirij xabachique (xama'anchique) ex, xa tiya' ronojel pa ruk'a' ri Dios, y tic'utuj che raja' ri nic'atzin chiwe, y chuka' man timestaj niya' matiox che.
PHI 4:7 Xa quiri' xtiben, ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Dios xtic'ue' pa iwánima; y ri uxlanen ri' can xtuchajij ri iwánima y xquixruto' chech ri ye'inojij. Quiri' xtu'on chiwe roma xe jun ibanon riq'uin ri Jesucristo. Y ri uxlanen ri' can man xtaka'an ta entender utz, roma can nim ri samaj nu'on.
PHI 4:8 Y pa ruq'uisbel wach'alal, ninjo' nin-ij-e chiwe ronojel ri utz chi ninojij, ja ri ketzij, ri c'o ruk'ij, ri choj, ri ch'ajch'oj, ri utz y chuka' ri c'o utz rutzijol, ri can utz-wi, y ri nika chech ri Dios. Can jari' ri tinojij.
PHI 4:9 Can ja ri xitemaj, ri xinimaj, ri xic'oxaj y ri xitzu' wiq'uin, jari' tibana'. Y ri Dios ri niyo'n ri uxlanen, can xtic'ue' iwiq'uin.
PHI 4:10 Cami can yalan niquicot wánima y ninya' matiox che ri Ajaf iwoma. Roma cami man jinito'n ta chic pe y c'ajare' ri xininataj chic pe jun mej (bey). Y ri' man roma ta xinimestaj yan, man quiri' ta, xa roma man jix-tiquirinak ta.
PHI 4:11 Y ronojel re' man nin-ij ta chiwe roma c'o nic'atzin chue. Man quiri' ta. Roma ren xa xuc'on yan woma xa c'o wiq'uin ri nic'atzin chue, utz, y xa manak, utz chuka'.
PHI 4:12 Weta'n yic'ase' cuando c'o q'uiy ex wiq'uin y weta'n chuka' yic'ase' cuando man jun ex c'o wiq'uin. Q'uiy xintemaj yan y yiquicot riq'uin ri anchique nink'axaj, xa c'o anchique nintaj o manak, xa c'o q'uiy ex wiq'uin o manak.
PHI 4:13 Can ja ri Cristo niyo'n wuchuk'a' chi yitiquier nin-en ronojel.
PHI 4:14 Pero más que quiri' nubanon, rix utz ri xiben, chi xijoyowaj-pe nuech y xina' ri sufrimiento anchi' jinc'o-wi.
PHI 4:15 Rix wach'alal aj-Filipos, can iweta'n chi cuando xinapon iwiq'uin na'ey y nuc'uan-apo ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe, can xe rix xinito-pe cuando xinel-e iwiq'uin chiri' pa Macedonia; xe rix quiri' xiben, y ri ch'aka chic kach'alal ri jec'o pa ch'aka chic tenemit man xinquinataj ta.
PHI 4:16 C'a jinc'o pa tenemit Tesalónica cuando ja' yan xjach chue ri itakon-pe rix chi yinito-pe. Man xe ta jun mej (bey) quiri' xiben cuando xic'ue' chiri'.
PHI 4:17 Y roma xininataj-pe, can niquicot ri wánima, pero man roma ta ri xitak-pe chue. Ren yiquicot roma weta'n chi can xtiyo'x jun utzilaj ruq'uiexel chiwe roma jinito'n-pe.
PHI 4:18 Cami c'o chic ronojel wiq'uin, roma ri kach'alal Epafrodito xoruya' chue ri itakon-pe chirij. Can man jun chic nu'on falta chue, roma can q'uiy ri xitak-pe chue. Ri xiben wiq'uin, can nika-wi chech ri Dios, y jojtiquier naka'ij chi can che ri Dios xiya-wi, y raja' xuc'on-ka.
PHI 4:19 Ri ka-Dios ri can c'o-wi ruk'ij y can c'o rubeyomal, xtuya' ronojel ri xtic'atzin chiwe roma xe jun ibanon riq'uin ri Cristo Jesús.
PHI 4:20 Ri Katata' Dios can c'o-wi ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
PHI 4:21 Y tiya' c'a ruxnakil-quiwech conojel ri lok'olaj tak kach'alal ri xe jun chuka' quibanon riq'uin ri Cristo Jesús. Ri kach'alal ri jec'o wiq'uin niquitak-e chuka' ruxnakil-quiwech.
PHI 4:22 Quiri' chuka' ri lok'olaj tak kach'alal je rusamajel ri rey César niquitak-e ruxnakil-iwech. Can conojel ri lok'olaj tak kach'alal niquitak ruxnakil-iwech.
PHI 4:23 Y ja' ta ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
COL 1:1 Ren Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' xrojo' ri Dios. Can junan jojc'o riq'uin ri kach'alal Timoteo,
COL 1:2 cuando nintak-e ri carta re' chiwe rix lok'olaj tak kach'alal ri jix aj-Colosas, ri iyo'n iwánima riq'uin ri Cristo y xe jun ibanon riq'uin. Ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa iwánima chi'iwonojel.
COL 1:3 Siempre naka'an orar pa iwi' rix, y nakaya' matiox che ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
COL 1:4 Nakaya' matiox iwoma, roma kac'oxan chi can iyo'n iwánima riq'uin ri Cristo Jesús y ye'ijo' conojel ri lok'olaj tak kach'alal.
COL 1:5 Quiri' niben, roma iyoben ri ruyacon ri Dios chiwe chicaj. Y ri' xina'ej chi c'o cuando xic'oxaj ri utzilaj rutzij ri Dios, ri can ketzij-wi.
COL 1:6 Y cuando xic'oxaj ri tzij ri' y can ketzij xiben entender chi ri Dios yalan jojrojo', can jix q'uiy ri xinimaj. Y ri tzij re' aponinak pa ronojel rech-ulef. Can je q'uiy ri winak ri xquinimaj y niwachin ri quic'aslen, anche'l rix.
COL 1:7 Y riq'uin ri kach'alal Epafras xitemaj rutzij ri Dios. Roj yalan nakajo' raja' y junan naka'an ri samaj, raja' can utz nisamaj pa rusamaj ri Cristo chiri' chi'icojol.
COL 1:8 Y cuando raja' xoka we' kaq'uin, xutzijoj chake chi rix can yalan nijo-iwi' pa rubi' ri Cristo, roma c'o ri Espíritu Santo iwiq'uin.
COL 1:9 Romari', desde ri k'ij cuando xkac'oxaj ri', roj man kamalin ta naka'an orar pa iwi'. Nakac'utuj che ri Dios chi xtu'on ta chiwe chi can ta xtina'ej utz ri nurayij ri Dios, y ri Espíritu Santo xtuya' ta chuka' ronojel no'j (na'oj) chiwe y xtiben ta entender ronojel ri nu'ij ri Dios.
COL 1:10 Quiri' nakac'utuj che ri Dios, roma nakajo' chi rix jumul ta nic'uaj jun c'aslen utz, anche'l ri c'aslen ri nic'atzin niquic'uaj ri quiniman chic ri Ajaf Jesucristo. Chi rix siempre nic'uaj ta jun c'aslen ri nika chech raja'. Can ta niwachin utz ri ic'aslen. Niben ta ronojel ri utzilaj tak ex, y nitemaj ta más rech ri Dios.
COL 1:11 Nakajo' chi ri Dios nuya' q'uiy iwuchuk'a', roma raja' c'o ruk'ij y can nim ri ruchuk'a'. Y ri iwuchuk'a' ri xtuya', can xtic'atzin chiwe chi nic'ue' i-paciencia chi nicoch' ronojel y can quixquicot.
COL 1:12 Nakajo' chi niya' matiox che ri Katata' Dios, roma xojrunaba' konojel chi nuya' ka-herencia chupa ri sakil, junan quiq'uin ri ch'aka chic lok'olaj tak kach'alal.
COL 1:13 Ri Katata' Dios can xojrucol yan chuka' pa ruk'a' ri rajawal ri k'eku'm y xojruya' pa ruk'a' ri Ralc'ual. Ri Katata' Dios yalan nrojo' ri Ralc'ual.
COL 1:14 Ri Ralc'ual ri Dios xcom koma roj y xbin ruquiq'uiel, y romari' xojcolotaj yan y xcoch'otaj (xcuyutaj) yan kamac.
COL 1:15 Ri Dios man nitz'etetaj ta, pero riq'uin ri Ralc'ual nik'alajin anchique ri Dios, roma ri Ralc'ual can Dios-wi chuka'. Ri Dios can pa ruk'a' ri Ralc'ual xuya-wi chi xeru'on ronojel ex. Romari' ja ri Ralc'ual ri Dios ri na'ey y más nim chiquiwech ronojel ri xeru'on, ri jec'o chicaj y ri jec'o we' chech-ulef. Ronojel ri' roma raja' jec'o. Ri yetz'etetaj y ri man yetz'etetaj ta, más que je ángeles, o je gobiernos, o nim quik'ij o c'o uchuk'a' pa quik'a'; can conojel roma raja' jec'o, y ronojel ri xeru'on, can chi niquiya' ruk'ij raja'.
COL 1:17 Ronojel can ja raja' ri xbano, roma raja' can c'o-wi-pe na'ey, y ja raja' ri uc'uayon quichi.
COL 1:18 Ja raja' ri jolomaj ri c'o pa kawi' roj ri kaniman, ri joj ru-iglesia y joj-oconak ruch'acul. Ja raja' ri niyo'n kac'aslen, roma ja raja' ri na'ey xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki'. Romari' ja raja' ri na'ey chech ronojel ri jec'o.
COL 1:19 Can ja-wi ri' xrojo' ri Dios, chi ri Ralc'ual can junan riq'uin raja'. Ri Ralc'ual, can Dios-wi chuka'.
COL 1:20 Y cuando ri Ralc'ual xcom chech ri cruz y xbin ri ruquiq'uiel, ja' xujak ri bey chiquiwech conojel; chiquiwech ri jec'o chech-ulef y chiquiwech chuka' ri jec'o chicaj. Can ja-wi ri' xrojo' ri Dios, chi conojel xe jun niqui'en riq'uin raja' roma ri rucamic ri Ralc'ual.
COL 1:21 Y rubanon can, rix nim icojol riq'uin ri Dios roma ri itzel tak ino'j (ina'oj) y ri itzel tak ex ri xe'iben. Roma ronojel ri xe'iben, xic'ut chi jix ru-enemigos ri Dios. Pero cami rix xe jun ibanon riq'uin, roma can xicanoj-wi ri bey ri xujak chiwech.
COL 1:22 Jari' ri samaj ri xu'on ri Ralc'ual ri Dios cuando xpe chech-ulef. Can xoc winak anche'l roj y xcom chech ri cruz. Chi quiri' rix can ch'ajch'oj ic'aslen, manak imac y man jun itzel ex nilitaj chiwij cuando xquixapon chech.
COL 1:23 Pero nic'atzin chi niya' iwánima riq'uin ri Dios y man tinojij niya' can. Can man jun ex tisilon iwichi. Nic'atzin chi can riq'uin ronojel iwánima niyobej-apo ri nu'ij chupa ri utzilaj rutzij ri Dios. Rix can iweta'n utz ri tzij ri', y jari' chuka' xapon yan quiq'uin ri ch'aka chic winak ri jec'o chech-ulef. Y chi nitzijos ri utzilaj tzij ri', ri Dios xu'on chue ren Pablo chi xinoc rusamajel.
COL 1:24 Iwoma rix ren nin-en sufrir cami. Pero man yibison ta, ren xa yiquicot. Roma riq'uin ri sufrimiento ri nink'axaj, nitzakon ri sufrimiento ri xuk'axaj ri Cristo roma ri iglesia, ri iglesia ri ruch'acul raja'.
COL 1:25 Y ren xinoc samajel richi ri iglesia re', y ri samaj ri xuya' ri Dios chue ren, can chiquicojol-wi ri man je israelitas ta, anche'l rix. Y raja' nrojo' chi ronojel ta ri rutzij ninya' chiwe.
COL 1:26 Ri rutzij ri Dios man k'alajin ta pe utz chique ri winak ojer can tiempo. Xa c'aja' cami ri xk'alajix utz chake roj ri joj ralc'ual ri Dios.
COL 1:27 Ri Dios can nrojo-wi nuc'ut chakawech roj israelitas, chi raja' can utz-wi ri runojin pa iwi' chuka' rix ri man jix israelitas ta. Y cami can nuk'alajij chi ri Cristo can nic'ue' chuka' pa iwánima rix. Y roma can c'o chic ri Cristo pa iwánima, can iyoben ri k'ij cuando xquixbec'ue' riq'uin raja' anchi' c'o-wi ruk'ij, y utz xtiben riq'uin.
COL 1:28 Roj can ja ri Cristo nakak'alajij. Naka'ij chique conojel chi tiquiya' can ri mac, y riq'uin ronojel utzilaj no'j (na'oj) yekatijoj conojel. Quiri' naka'an roma nakajo' chi can niq'uiy utz quic'aslen conojel ri niquinimaj ri Cristo Jesús.
COL 1:29 Ren can nintaj nuk'ij chi can niq'uiy quic'aslen conojel. Nincusaj ronojel ri uchuk'a' ri ruyo'n ri Cristo chue. Ri uchuk'a' ri ruyo'n ri Cristo chue jari' ri niyo'n wuchuk'a' chi nin-en ri samaj. Y ri uchuk'a' ri' can nim-wi.
COL 2:1 Ronojel re' nin-ij chiwe roma ninjo' chi rix nina'ej chi can jixc'o-wi pa wánima y yalan nin-en orar iwoma. Y quiri' chuka' nin-en coma ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Laodicea y coma conojel ri kach'alal ri man jun mej (bey) quitz'eton nuech.
COL 2:2 Ninjo' chi junan ta iwánima iwonojel roma nijo-iwi' y junan ta nic'ue' ruchuk'a' iwánima. Ninjo' chi can ronojel niben ta entender, chi nitemaj ri c'aja' oc tuk'alajij ri Katata' Dios. Ri c'aja' oc tuk'alajij raja' ja ri Cristo.
COL 2:3 Riq'uin ri Cristo nilitaj-wi ronojel ri utzilaj tak no'j (na'oj) y ronojel ri keta'n.
COL 2:4 Y ronojel ri' xin-ij chiwe, roma ren ninjo' chi rix man jix-an ta engañar coma ri winak ri yequicusaj utzilaj tak tzij xe chi jixka pa quik'a'.
COL 2:5 Y más que man jinc'o ta apo iwiq'uin, ni man jin-pa'l ta apo pa inic'ajal, ri wánima can c'o-wi-apo iwiq'uin. Can yiquicot roma weta'n chi can choj jix-benak y can iyo'n iwánima riq'uin ri Cristo.
COL 2:6 Rix can iniman ri Ajaf Jesucristo, romari' tic'uaj jun c'aslen utz; quiri' nic'atzin niben roma xe jun ibanon riq'uin raja'.
COL 2:7 Can quixc'ue' riq'uin ri Cristo, y chiri' quixpa'e-wi y can tic'ue-ka ic'amal (ixe') riq'uin. Can siempre tiya' iwánima riq'uin, anche'l xitemaj cuando xc'ut chiwech. Y siempre tiya' matiox che ri Dios.
COL 2:8 Can tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jix-an ta engañar coma ri winak ri xa man ja' ta niquic'ut y xe quino'j (quina'oj) winak yequic'ut y man jun utz nuc'om-pe chiwe; ronojel ri niquic'ut xa chi ri rech-ulef, xa quichi winak ri man quiniman ta ri Dios y man riq'uin ta ri Cristo petenak-wi.
COL 2:9 Roma riq'uin ri Cristo can nik'alajin-wi anchique ri Dios; roma raja' can Dios-wi chuka'.
COL 2:10 Rix can c'o chic ri Cristo pa iwánima, romari' can c'o ri Dios iwiq'uin y can nunojisaj ri ic'aslen. Y chuxe' rutzij ri Cristo jec'o-wi ri ángeles y ri c'o uchuk'a' pa quik'a'.
COL 2:11 Rix ri c'o ri Cristo pa iwánima, can banon chic ri circuncisión chiwe, pero ri circuncisión ri' man junan ta riq'uin ri niqui'en ri winak. Ri circuncisión ri xu'on ri Cristo chiwe, ja ri xulesaj ri itzel tak ex ri nirayij pa iwánima; roma jari' ri nibano chiwe chi niben mac.
COL 2:12 Cuando xix-an bautizar, can anche'l xixmuk junan riq'uin ri Cristo, y chuka' can anche'l xixc'astaj junan riq'uin. Can xiya-wi iwánima riq'uin ri Dios, roma iweta'n chi ja raja' ri xc'ason richi ri Cristo chiquicojol ri caminaki'. Romari' xiwil ri ic'aslen riq'uin.
COL 2:13 Rubanon can, xa jix caminak chupa ri imac, y xiben ri itzel tak ex ri xirayij. C'a man jani ti'an ri circuncisión chiwe roma ri Cristo. Pero cami ri Dios xu'on chiwe chi junan xixc'astaj riq'uin ri Cristo roma xucoch' (xucuy) ri imac.
COL 2:14 Y rubanon can, konojel roj kayoben chic chi nika ri castigo pa kawi', roma man xojtiquier ta xka'an ronojel ri nu'ij chupa ru-ley ri Dios. Can quiri-wi nu'ij ri ley chakij. Pero ri Dios xojrucol chech ri castigo ri'. Quiri' xu'on roma ri Cristo xbajix chech cruz koma roj.
COL 2:15 Y cuando ri Cristo xcom chech cruz, xk'alajin-pe ri nimalaj ruchuk'a' pa ruwi' ri Satanás y pa quiwi' conojel ri c'o uchuk'a' pa quik'a'. Can xeruch'ec y xukasaj quik'ij y ja xec'ue' chuxe' rutzij.
COL 2:16 Roma ri Cristo xixrucol yan, man quie'ic'oxaj ri winak ri yetzijon-pe chiwij roma ri nitaj o roma ri nikum, y chuka' roma man nichajij ta ri k'ij cuando nalex ri ic' y ri k'ij richi uxlanen y ch'aka chic nimak'ej.
COL 2:17 Roma ronojel ri' xe je rumujal ri Cristo. Pero cami, can ja raja' ri c'o kaq'uin y man nic'atzin ta chic ri rumujal.
COL 2:18 Man jun timajo chiwe ri premio ri c'o chicaj, man quixka pa quik'a' ri winak ri can man jun oc quik'ij niqui'en, y romari' niquiya' quik'ij ri ángeles. Ri winak ri niqui'en quiri', niqui'ij chi q'uiy quieta'n, más que man jun anchique quitz'eton. Reje' más que man jun quik'ij, xa quiyon niquiyala-ka quik'ij. Ja no'j (na'oj) ri' ri uc'uayon quichi roma xe itzel tak ex ri niquirayij.
COL 2:19 Reje' man quitunun ta qui' riq'uin ri Cristo. Ri Cristo jari' ri jolomaj, ja raja' ri c'o pa kawi' konojel ri kaniman chic. Ja raja' nibano chake roj ri joj-oconak ruch'acul chi niq'uiy kac'aslen chupa rutzij. Y nu'on chake chi xe jun kabanon konojel. Chuka' nu'on chake chi niq'uiy kac'aslen anche'l nrojo' ri Dios.
COL 2:20 Rix can anche'l xixcom riq'uin ri Cristo cuando raja' xcom, romari' jix caminak chic chech ri no'j (na'oj) chi ri rech-ulef. Y xa quiri' ibanon, ¿anchique roma niben ri niqui'ij ri winak ri man ja' ta ri ketzij ri niquic'ut, anche'l xa c'a jix richi ri rech-ulef?
COL 2:21 Anche'l niqui'ij chiwe chi can man ticusaj la', man titaj re', ni man titz'om la', yecha' chiwe.
COL 2:22 Ronojel ri tzij anche'l re' ri ye'ix y ri yec'ut xa quino'j (quina'oj) winak. Roma chirij ri yetej, keta'n chi can ja-wi ri Dios yoyo'n can chi yetej. Chi yeq'uis jec'o can. Man xajan (xajam) ta nacusaj, nataj y natz'om.
COL 2:23 Can ketzij chi ronojel ri' can anche'l c'o q'uiy no'j (na'oj) ruc'uan. Niqui'ij chi kaya' quik'ij ri ángeles. Niqui'ij chi co'l oc kabana-ka y kabana' castigar ri kach'acul. Pero ronojel re' man jun utz nuc'om-pe, roma man nuya' ta kachuk'a' chi yekalesaj-e pa kánima ri itzel tak ex ri yekarayij.
COL 3:1 Y roma rix can xixc'astaj yan junan riq'uin ri Cristo cuando raja' xc'astaj, can quie'icanoj ri ex ri je richi chicaj, anchi' c'o-wi ri Cristo, ch'ocol pa ru-derecha ri Dios.
COL 3:2 Can ja ri ex ri je richi chicaj quie'inojij y man quie'inojij ri ex ri je richi ri rech-ulef.
COL 3:3 Roma rix can xixcom yan chech ri itzel tak ex ri je richi ri rech-ulef, y cami c'o chic ic'aslen riq'uin ri Cristo. Can quiri-wi roma xe jun ibanon riq'uin ri Cristo, y chuka' xe jun ibanon riq'uin ri Dios roma ri Cristo.
COL 3:4 Xe roma ri Cristo c'o kac'aslen, y ri' xtik'alajin cuando xtipe chic jun mej (bey) raja', cuando junan xkojbec'ue' riq'uin chicaj y utz xte'kabana' riq'uin y xtic'ue' kak'ij chuka'.
COL 3:5 Romari', man quie'iben chic ri itzel tak ex ri ye'irayij, ri xa can je richi ri rech-ulef; xa can quie'icamisaj ri itzel tak ex ri yepe pa ijolon. Ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' chi niqui'en mac. Can man tiquich-iwi' pa mac. Man tiya' lugar chique ri itzel tak ex ri ye'irayij, xa quie'iya' can ronojel ri'. Man tirayij chi xe ta iwiq'uin rix c'o ta ronojel; roma xa quiri' niben, can itzel-wi. Can junan riq'uin niya' quik'ij dioses ri man je ketzij ta.
COL 3:6 Y roma quiri' ri yequi'en ri winak ri man yeniman ta che ri Dios, romari' nika ri nimalaj castigo ri xtuya' ri Dios pa quiwi'.
COL 3:7 Rix chuka' quiri' xiben ojer can, cuando c'a ic'uan ri itzel c'aslen.
COL 3:8 Pero cami man tiben chic quiri'. Man chic tic'ue-ka ri ayowal pa iwánima, ni man quie'iben chic ex ri man je utz ta roma iwoyowal. Man tirayij chic niben jun ex itzel chique ri ch'aka chic, man jun ex itzel ti'ij chique ri winak, man quie'el itzel tak tzij pa ichi' anche'l xiben can.
COL 3:9 Man titz'ucula' chic tzij. Roma rix xa xiya' yan can ri itzel c'aslen ri xic'uaj.
COL 3:10 Cami c'o jun c'ac'ac' ic'aslen, y ri c'aslen ri' can ja ri Dios ri xyo'n chiwe. Y raja' nu'on che ri ic'aslen ri' chi niq'uiy y jixoc anche'l raja'. Quiri' nu'on chiwe, chi quiri' can utz xtitemaj rech raja'.
COL 3:11 Y roma c'o ri c'ac'ac' kac'aslen, man jun anchique nu'on chake xa joj israelitas o man joj israelitas ta. Man jun anchique nu'on chake xa banon ri circuncisión chake o xa man banon ta. Man jun anchique nu'on chake xa c'o juba' kak'ij o xa can manak. Man jun anchique nu'on chake xa joj esclavos o xa joj libres. Ri nic'atzin ja chi ri Cristo c'o pa kánima.
COL 3:12 Ri Dios yalan jojrojo'; can xojrucha' y cami joj richi chic raja'. Romari' nic'atzin chi siempre nakajoyowaj quiwech conojel. Nic'atzin chi utz kano'j (kana'oj) quiq'uin conojel, co'l oc kabana-ka, tic'ue' ka-paciencia y kacoch'o' ronojel ri nipe chakij.
COL 3:13 Cuando c'o jun nu'on jun ex itzel chake, kacoch'o' (kacuyu') rumac. Can tic'ue' ka-paciencia quiq'uin conojel. Y can anche'l xu'on ri Cristo chi xucoch' (xucuy) kamac roj, quiri' chuka' kabana' konojel.
COL 3:14 Pero ri más nic'atzin ja chi nakajo-ki' quiq'uin conojel. Roma xa nakajo-ki', can junan kánima xtu'on chake konojel.
COL 3:15 Y pa kánima can nic'atzin chuka' chi tic'ue' ri uxlanen ri nuya' ri Dios, y ja' ta ri' ri nuc'uan kachi. Can roma-wi ri' xojroyoj ri Dios, y xe jun kabanon quiq'uin conojel ri quiniman chic. Nic'atzin chuka' chi siempre nakaya' matiox pa kánima roma ri banon koma.
COL 3:16 Can nic'atzin chuka' chi ri kánima nojinak ta riq'uin rutzij ri Cristo. Can riq'uin ronojel no'j (na'oj) katijoj-ki' y kaya' ruchuk'a' kánima konojel. Y kabixaj rubi' ri Ajaf roma ri kánima nuya' matiox che. Quiekabixaj salmos, himnos y ch'aka chic bix ri ye'alex pa kánima roma can c'o ri Espíritu Santo kaq'uin.
COL 3:17 Ronojel ri naka'an, kabana' pa rubi' ri Ajaf Jesús. Y ronojel ri naka'ij, ka'ij chuka' pa rubi' raja'. Y siempre kaya' matiox che ri Katata' Dios. Xe roma ri Jesús jojtiquier nakaya' matiox che ri Dios.
COL 3:18 Rix ixoki', tinimaj quitzij ri iwachijlal, roma jari' utz niben roma iniman chic ri Ajaf.
COL 3:19 Y rix achi'a', quie'ijo' ri iwaxaylal, y man tiben iwoyowal chique, xa siempre utz ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin.
COL 3:20 Rix ac'uala', siempre quixniman chique ri ite-itata', roma jari' ri nika chech ri Ajaf.
COL 3:21 Y rix te'j-tata'j, man tiyec quiyowal ri iwalc'ual. Man utz ta chi can k'axinak niben chique, y romari' xtik'ax quic'u'x roma ri niben chique.
COL 3:22 Rix jix samajel, siempre quixniman chique ri i-patrón. Man tiben chi xe cuando jec'o-apo i-patrón iwiq'uin yalan jixsamaj, xe chi quixnimex chi jix utz tak samajel. Nic'atzin chi riq'uin ronojel iwánima tibana' ri quisamaj, roma ri Dios can jixrutzu-pe chicaj.
COL 3:23 Xabachique (Xama'anchique) ri niben, can riq'uin ronojel iwánima tibana'. Anche'l xa can ja' ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y man quichi ta ri winak.
COL 3:24 Y ri Ajaf Jesucristo xtuya' jun i-premio roma ja rusamaj raja' ri niben; romari' xtiwil ri herencia ri c'o chicaj.
COL 3:25 Pero ri niqui'en itzel tak ex, xtiyo'x ruq'uiexel chique roma ri niqui'en. Roma ri Dios man nutzu' ta jani' ruk'ij jun winak; ri nutzu' raja' ja ri nu'on pa ruc'aslen.
COL 4:1 Rix ri jix patrón, can xe ri utz y ri choj tibana' quiq'uin ri isamajel; toka pa iwi' chi rix chuka' c'o jun Iwajaf chicaj ri jixrutzu-pe chuka'.
COL 4:2 Can siempre tibana' orar, y q'ues ta ijolon cuando niben orar, y can siempre tiya' matiox che ri Dios.
COL 4:3 Y tibana' orar pa kawi' roj chuka', chi quiri' ri Dios nujak ta jun puerta más chakawech chi quiri' nakak'alajij chique ri winak ri c'aja' tik'alajix chakawech, chi xe roma ri Cristo jojcolotaj; y roma nintzijoj ri', xiyo'x pa cárcel.
COL 4:4 Tic'utuj che ri Dios chi can utz ta y k'alaj rubixic nin-en cuando xtintzijoj ri xuk'alajij ri Dios, can anche'l nrojo' raja'.
COL 4:5 Y rix titemaj quixc'ue' chiquicojol ri winak ri man quiniman ta ri Cristo. Can utz ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin. Man tiya' lugar chi choj quiri' nik'ax ri tiempo.
COL 4:6 Can utz ta ronojel ri ni'ij. Can ta anche'l c'o atz'am riq'uin ri itzij chi quiri' c'o ruqui'l. Quiri' tibana', xe ta ri utz ri ni'ij chique conojel ri c'o niquic'utuj chiwe.
COL 4:7 Ri kach'alal Tíquico xterutzijoj chiwe anchique nubanon. Raja' jun kach'alal ri yalan ninjo' y can nu'on-wi ri rusamaj ri Ajaf. Can junan-wi jojc'o chupa ri samaj.
COL 4:8 Y ja raja' ri nintak-e iwiq'uin chi nuna'ej-pe anchique ibanon y chi nuya' chuka' ruchuk'a' iwánima.
COL 4:9 Y riq'uin raja' nintak-e chuka' ri kach'alal Onésimo, ri elenak-pe iwiq'uin rix. Ri Onésimo can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios, y yalan ninjo'. Ri ca'i' kach'alal re' xtiquitzijoj chiwe ronojel ri nibanataj we'.
COL 4:10 Ri kach'alal Aristarco, ri c'o we' wiq'uin pa cárcel, nutak-e ruxnakil-iwech. Y chuka' ri kach'alal Marcos nutak-e ruxnakil-iwech. Ja raja' ri ru-sobrino ri kach'alal Bernabé. Y xin-ij yan chiwe chi xa napon chila' iwiq'uin, can utz tic'ulu' rech.
COL 4:11 Chuka' nutak-e ruxnakil-iwech ri kach'alal Jesús, ri ni'ix chuka' Justo che. Ri je oxi' kach'alal re' je israelitas anche'l ren y banon ri circuncisión chique. Junan jojsamaj quiq'uin chi quiri' je q'uiy ta ri niquinimaj ri Ajaf Jesús y ye'oc ta quiq'uin ri ye'an gobernar roma ri Dios. Man jun chic chique ri nuwinak nisamaj wiq'uin, xe reje', y can quiyo'n wuchuk'a'.
COL 4:12 Ri kach'alal Epafras nutak-e ruxnakil-iwech. Y rix can iweta'n rech raja' roma chila' iwiq'uin rix petenak-wi, y jun utzilaj rusamajel ri Cristo. Raja' riq'uin ronojel ránima nu'on orar iwoma. Can siempre nuc'utuj che ri Dios chi rix can cof quixpa'e' pa ic'aslen chech ri Dios, can ta niq'uiy utz ri ic'aslen y can ta xtiben ronojel ri nrojo' ri Dios.
COL 4:13 Ren nintzu' chi ri kach'alal Epafras yalan jixruc'uxla'j, roma ri nu'on iwoma rix y coma chuka' ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Laodicea y ri jec'o pa tenemit Hierápolis.
COL 4:14 Y chuka' ri kach'alal Lucas ri doctor, nutak-e ruxnakil-iwech; ren yalan ninjo' raja'. Ri kach'alal Demas nutak-e chuka' ruxnakil-iwech.
COL 4:15 Y rix tibana' favor tiya' ruxnakil-quiwech ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Laodicea. Y tiya' ruxnakil-rech ri kach'alal Ninfas y conojel ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rocho raja' chi niquiya' ruk'ij ri Dios.
COL 4:16 Y cuando rix ibanon chic leer ri carta re' chiquiwech ri kach'alal, can titaka-e chi ti'an leer chuka' chiquiwech ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Laodicea. Y quiri' chuka' ri jun chic carta ri nin-en-e chique reje', ninjo' chi rix niben leer chuka'.
COL 4:17 Y tibana' favor ti'ij che ri kach'alal Arquipo chi ren yalan yiquicot riq'uin, roma raja' nu'on ri samaj ri yo'n che roma ri Ajaf, y man tumalij ri samaj ri'.
COL 4:18 Ren Pablo nintak-e ruxnakil-iwech. Y titzu' ri ruq'uisbel parte che ri carta re', can riq'uin nuk'a' ren xin-en-wi-e. Y man timestaj chi jinc'o pa cárcel. Ri ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta wiq'uin chi'iwonojel. Amén.
1TH 1:1 Ren Pablo, ri kach'alal Silvano y ri Timoteo, nakatak-e ri carta re' chiwe rix kach'alal ri jix aj-Tesalónica, ri nimol-iwi' pa rubi' ri Dios. Rix ri xe jun ibanon riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo. Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa tak iwánima chi'iwonojel.
1TH 1:2 Roj siempre jixkanataj pa tak ka-oraciones. Can siempre nakaya' matiox che ri Katata' Dios iwoma rix.
1TH 1:3 Siempre jixkanataj chech ri Katata' Dios, roma noka pa kawi' ri samaj ri niben rix roma can iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo. Noka pa kawi' chi yalan jixsamaj roma nijo' ri Jesucristo. Y can ronojel icoch'on roma iyoben-apo ri k'ij cuando xtitzolaj chic pe ri Kajaf Jesucristo.
1TH 1:4 Kach'alal, roj keta'n chi ri Dios jixrojo', y keta'n chuka' chi ri Dios xixrucha' chi xixoc richi raja'.
1TH 1:5 Roma cuando xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe, man kayon ta roj xkatzijoj. Xa can ja ri Espíritu Santo ri xto'n kachi chi xkatzijoj. Y ja ri Espíritu Santo chuka' xusiloj ri iwánima. Can xuk'alajij chiwech chi ri xkatzijoj chiwe can ketzij-wi. Y chuka' xitzu' chi roj can utz-wi ri kac'aslen. Roj xkajo' chi ninimaj ri utzilaj rutzij ri Dios, romari' can xka'an cuenta ki' chi utz ri c'aslen ri xkac'uaj chiwech.
1TH 1:6 Y rix can xic'uaj jun c'aslen anche'l kac'aslen roj y anche'l ruc'aslen ri Ajaf. Roma cuando xinimaj rutzij ri Dios, can itzel xixtz'et coma ri winak ri man quiniman ta ri rutzij ri Dios. Pero más que rix xiben sufrir, man xixbison ta, roma ja ri Espíritu Santo xu'on chiwe chi xixquicot pa iwánima.
1TH 1:7 Rix can xixoc jun ejemplo chiquiwech ri quiniman chuka' ri Jesucristo ri jec'o pa ch'aka chic tenemit chiri' pa Macedonia y chuka' ri aj-Acaya, roma reje' xquic'oxaj chi rix can iyo'n iwánima riq'uin ri Dios.
1TH 1:8 Y man xe ta chiri' pa Macedonia y Acaya quic'oxan-wi chi rix can iyo'n iwánima riq'uin ri Dios, xa pa ronojel lugar nitzijos-wi. Y roma quiri' nitzijos chiwij, xbe rutzijol ri rutzij ri Ajaf Dios. Y man nic'atzin ta chi ja roj jojtzijon.
1TH 1:9 Pa ruq'uiexel ri', conojel yetzijon chi cuando xojapon iwiq'uin, utz xic'on-ka kawech. Niquitzijola' chuka' chi xinimaj ri c'aslic Dios, y man xiya' ta chic quik'ij ri dioses ri je-banon coma achi'a'. Rix xa can niben ri nrojo' ri ketzij Dios.
1TH 1:10 Y chuka' niquitzijoj chi iyoben ri k'ij cuando ri Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios, can chicaj xtipe-wi. Raja' xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki' roma ri ruchuk'a' ri Dios, y ja raja' ri xticolo kachi chech ri castigo ri xtipe.
1TH 2:1 Kach'alal, rix can iweta'n chi can yalan rakalen chi xojapon iwiq'uin y xkatzijoj ri rutzij ri Dios chiwe.
1TH 2:2 Y chuka' iweta'n chi cuando man jani kojapon chila' iwiq'uin rix, roj can xkak'axaj yan sufrimientos y q'uiy yan ri x-an chake chiri' pa Filipos, pero ri x-an chake chiri' man xojruxibij ta chi xojapon chila' pa Tesalónica iwiq'uin rix chi xbekatzijoj chiwe ri utzilaj rutzij ri Dios. Y más que can itzel xojtz'et chuka' pa itenemit rix, ri Dios can xuya' kachuk'a' chi quiri' roj man xkaxi'j ta ki'.
1TH 2:3 Y ri rutzij ri Dios ri xkatzijoj chiwe, can pa rubeyal-wi xkatzijoj. Y man xixka'an ta engañar. Y roj xkatzijola' ri rutzij ri Dios chiwe, pero man roma ta c'o anchique xkarayij ta apo iwiq'uin.
1TH 2:4 Xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe, roma ja ri Dios ri xyo'n ri samaj re' chake. Quiri' xu'on roma raja' reta'n chi nakajo' naka'an ri nika chech raja'. Y roma ja raja' ri xyo'n ri samaj re' chake, roj riq'uin ronojel kánima naka'an ri samaj re', roma nakajo' naka'an ri nika chech ri Dios, más que man nika ta chiquiwech ri winak. Y ja ri Dios etamayon anchique rubanon ri kánima, xa utz o man utz ta.
1TH 2:5 Y raja' reta'n chi cuando xkatzijoj ri rutzij chiwe, man roma ta nakajo' nakach'ec mero. Y rix chuka' iweta'n chi roj man xkacanoj ta utzilaj tak tzij roma xkajo' xixka'an ta engañar.
1TH 2:6 Chuka' man xkajo' ta chi rix y ch'aka chic winak xinimrisaj ta kak'ij roj, más que utz ta xu'on chi can ta xiben, roma can joj ru-apóstoles ri Jesucristo. Pero man xka'an ta quiri'.
1TH 2:7 Roj xa yalan xixkajo', anche'l nu'on jun te'j quiq'uin ri ral, can c'o quiq'uin, yerojo' y utz yerilij.
1TH 2:8 Y quiri' chuka' xka'an roj chiwe rix. Can xixkajo'. Romari' xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe. Y man xe ta ri'. Roma xa ta xc'atzin chi xojcom roma xixkato', can xka'an ta. Roma can yalan jixkajo'.
1TH 2:9 Kach'alal, rix can iweta'n chi roj man jun mej (bey) xkac'utuj kaway chiwe. Roj xojsamaj pak'ij chi chak'a' chi xkach'ec kaway. Roma man xkajo' ta xojoc jun eka'n (aka'n) chiwij, cuando xojc'ue' iwiq'uin chi xkatzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe.
1TH 2:10 Ri Dios can reta'n-wi y rix chuka' can jixtiquier nik'alajij, chi cuando roj xojc'ue' iwiq'uin, ri kac'aslen can utz-wi chech ri Dios. Can xkac'uaj jun chojmilaj c'aslen chiwech rix ri iniman chuka' ri Jesucristo. Can man jun ex itzel xlitaj pa kac'aslen.
1TH 2:11 Rix iweta'n chi xka'an iwiq'uin anche'l nu'on jun tata'j chique ri ralc'ual. Xixkato' y xkaya' ruchuk'a' iwánima; xka'ij chiwe chi'iwonojel chi can man tiya' can ni man timestaj ri Dios.
1TH 2:12 Xka'ij chiwe chi tic'uaj jun chojmilaj c'aslen, roma quiri' nic'atzin naka'an roj ri joj richi ri Dios. Roma ri Dios xojroyoj chi jojoc quiq'uin ri ye'an gobernar roma raja', y can xtic'ue' kak'ij roma raja' can c'o-wi ruk'ij.
1TH 2:13 Roj siempre nakaya' matiox che ri Dios iwoma rix kach'alal. Roma cuando xkatzijoj ri rutzij ri Dios chiwe, can xic'on-ka. Y man xi'ij ta ka chi xa rutzij jun winak, xa can xi'ij chi can rutzij-wi ri Dios. Y can ketzij-wi chi quiri', y nu'on chiwe rix ri iniman ri Jesucristo chi nijalataj ri ic'aslen.
1TH 2:14 Kach'alal, cuando rix xiben sufrir pa quik'a' ri iwinak, roma iniman ri Jesucristo, junan x-an chiwe anche'l x-an chique ri nuwinak israelitas ri quiniman chuka' ri Jesucristo, ri ru-iglesia ri Dios ri jec'o pa tak tenemit chi ri Judea. Roma reje' can xqui'en chuka' sufrir pa quik'a' ri quiwinak, roma quiniman ri Jesucristo.
1TH 2:15 Y ja mismo quiwinak ri' ri xe'in chi ticamises ri Ajaf Jesucristo, y cami xojquilesaj-pe roj. Can quiri' chuka' xqui'en ri winak israelitas ri xec'ue' ojer can, roma can je q'uiy achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ri xequicamisaj. Ri israelitas ri xec'ue' ojer can y ri je richi ri tiempo re', can je junan. Man niqui'en ta ri nika chech ri Dios, y can itzel yequitzu' ri winak.
1TH 2:16 Roma cuando roj xkajo' xkatzijoj rutzij ri Dios chique ri winak ri man je israelitas ta, chi yecolotaj-pe chupa ri quimac, ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo can itzel xquina'. Can man niquijo' ta niquiya' lugar chake. Q'uiy quimac ri israelitas, romari' ri Dios ruyo'n yan ri castigo pa quiwi'.
1TH 2:17 Kach'alal, roj más que c'a juba' oc tiempo kojel-pe iwiq'uin, jixkac'uxla'j. Pero más que man jojc'o ta apo iwiq'uin, ri kánima c'o-apo iwiq'uin; can karayin chi jojapon chic jun mej (bey) iwiq'uin.
1TH 2:18 Romari' xkanojij xojapon iwiq'uin; ren ca'i-oxi' mej (paj) xinjo' chi xojbe ta, pero ri Satanás xojruk'at.
1TH 2:19 Roj can nakajo-wi jojapon iwiq'uin, roma niquicot kánima chi rix iniman ri Jesucristo riq'uin ronojel iwánima. Romari' can niquicot kánima kayoben ri k'ij cuando xtipe ri Kajaf Jesucristo. Roma chupa ri k'ij ri' xtiquicot ri Jesucristo kaq'uin roj iwoma rix, roma c'o xrakalej chi xkatzijoj ri rutzij ri Dios chiwe.
1TH 2:20 Can iwoma rix, roj c'o kak'ij y can niquicot kánima.
1TH 3:1 Kach'alal, roma can yalan xixkajo', xapon ri k'ij cuando man xkacoch' ta chic chi nakana'ej anchique ibanon. Romari' xka'ij chi utz jojc'ue' can kayon pa tenemit Atenas.
1TH 3:2 Y xkatak-e ri kach'alal Timoteo chi xixberutzu'. Roma raja' jun rusamajel ri Dios chuka'. Raja' nutzijoj ri utzilaj rutzij ri Cristo. Y xkatak-e ri kach'alal Timoteo chi neruya' más iwuchuk'a' y nu'on chuka' chiwe chi tiya' más iwánima riq'uin ri Jesucristo,
1TH 3:3 chi quiri' man jun chiwe xtipo' (xtumalij) ruc'u'x chupa ri sufrimientos y nuya' ta can ri Jesucristo. Roma rix iweta'n chi pa kac'aslen roj ri kaniman chic ri Jesucristo, can nakak'axaj q'uiy sufrimientos.
1TH 3:4 Toka pa iwi' chi cuando xojc'ue' iwiq'uin, xka'ij chiwe chi can yepe-wi sufrimientos pa kac'aslen. Y can iweta'n utz chi anche'l xka'ij can chiwe, can quiri-wi nibanataj.
1TH 3:5 Y roma man xincoch' ta chic chi ninna'ej anchique ibanon, romari' xintak-e ri Timoteo iwiq'uin, chi nuna'ej-pe anchique ibanon, xa c'a iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo. Roma can xinxi'j-ka-wi' y xin-ij-ka chi ri Satanás xu'on yan ka chiwe chi xiya' yan can ri Jesucristo, y xa man jun xc'atzin ri samaj ri xka'an chi'icojol.
1TH 3:6 Pero cami xa niquicot ri kánima roma xkac'oxaj yan anchique ibanon. Roma xtzolaj yan pe ri Timoteo. Raja' xoru'ij chake chi can iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo, y chuka' nijo-iwi'. Chuka' xoru'ij chake chi rix c'a jojinataj. Y xoru'ij chuka' chi can man xe ta roj ri nakarayij jixkatzu', xa can quiri' chuka' nirayij rix.
1TH 3:7 Y romari' kach'alal, roj can xojquicot pa kánima roma xkac'oxaj chi rix man iyo'n ta can ri Jesucristo. Y más que jojc'o chupa ri sufrimiento y c'o anchique nakac'ulumaj, ri kánima xc'ue' más ruchuk'a'.
1TH 3:8 Y cami roma keta'n chi rix can ketzij iyo'n iwánima riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can xuya' jun c'ac'ac' kac'aslen xkana' cuando xkac'oxaj ri'.
1TH 3:9 ¿Anchique ta modo naka'an chi nakaya' matiox che ri Ajaf Dios iwoma rix? Roma can xiben chake chi can niquicot kánima chech ri ka-Dios.
1TH 3:10 Can pak'ij chi chak'a' nakac'utuj che ri Dios chi xkojtiquier ta xkojapon iwiq'uin. Chi quiri' xtakac'ut más chiwech ri rutzij ri Dios ri nic'atzin pa ic'aslen rix ri iniman ri Jesucristo.
1TH 3:11 Romari' nakajo' chi ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo xtu'on ta chake chi xkojtiquier ta xkojapon iwiq'uin.
1TH 3:12 Kach'alal, roj can yalan jixkajo'. Y quiri' chuka' nakajo' chi can tijo-iwi' rix, y quie'ijo' chuka' conojel ri ch'aka chic winak ri man quiniman ta ri Jesucristo. Y nakajo' chi ri Ajaf xtu'on ta chiwe chi siempre niben quiri'.
1TH 3:13 Chi quiri' can ta niya' más iwuchuk'a' riq'uin ri Jesucristo, y can siempre ch'ajch'oj nic'ue' ri ic'aslen chech ri Katata' Dios, chi quiri' man jun ex itzel nilitaj chiwij cuando ri Kajaf Jesucristo xtipe chic jun mej (bey), junan quiq'uin conojel ri xquinimaj-e rubi' y jec'o chic riq'uin raja'.
1TH 4:1 Kach'alal, cuando xojc'ue' iwiq'uin, xka'ij chiwe anchique ri c'aslen ri nika chech ri Dios, y jari' tibana'. Y cami nakac'utuj chiwe pa rubi' ri Ajaf Jesús chi can man timalij niben ri utz. Y man xe ta nakac'utuj favor chiwe, xa chuka' can naka'ij chiwe chi can tibana' más y más ri nika chech ri Dios.
1TH 4:2 Rix can utz iweta'n anchique ri xka'ij chiwe, roj can xka'ij can chiwe ri nic'atzin niben. Y xka'ij ri' chiwe, roma can quiri' ru'in can ri Ajaf Jesucristo.
1TH 4:3 Kach'alal, ri Dios nrojo' chi rix man niben ta ri mac. Raja' man nrojo' ta chi rix achi'a' y rix ixoki' nicanola-iwi' chi niben ri mac chech raja', xa can ch'ajch'oj tic'ue' ic'aslen chech.
1TH 4:4 Ri Dios nrojo' chi rix chi'ijunal nitemaj nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj chech raja'. Chi quiri' ri winak niquitzu' chi can man jun mac pa ic'aslen.
1TH 4:5 Man tiben anche'l niqui'en ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios. Roma reje' can xe itzel tak ex niquijo' niqui'en. Can itzel-wi ri quic'aslen. Pero roj man taka'an anche'l niqui'en reje'.
1TH 4:6 Man taka'an jun engaño che jun kach'alal chi jojc'ue' riq'uin ri raxayil. Roma xa naka'an jun mac quiere', ri Ajaf xtuya' ri nimalaj castigo pa kawi'. Jari' xka'ij chiwe cuando xojc'ue' iwiq'uin.
1TH 4:7 Ri Dios man xojroyoj ta chi nakac'uaj jun itzel c'aslen. Raja' xojroyoj chi nakac'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj.
1TH 4:8 Y xa c'o jun chi'icojol ri man nrojo' ta nu'on ri xka'ij chiwe, man katzij ta roj o rutzij jun chic winak ri man nrojo' ta nuc'oxaj. Xa can ja ri rutzij ri Dios ri man nrojo' ta nuc'oxaj, ri Dios ri ruyo'n-pe ri Espíritu Santo chake.
1TH 4:9 Ri Dios xuc'ut yan chiwech rix kach'alal chi can tijo-iwi', romari' man nic'atzin ta nakanataj chic chiwe chi tijo-iwi',
1TH 4:10 roma can k'alaj-wi chi rix can yalan ye'ijo' conojel ri kach'alal ri jec'o pa ronojel lugar chiri' pa Macedonia. Pero chuka' naka'ij chiwe chi siempre más tibana' quiri'.
1TH 4:11 Y chuka' man tiben ch'u'j-ch'u'j. Xe ticanoj ri nic'atzin chiwe. Quixsamaj chi nich'ec iway, anche'l xka'ij chiwe cuando xojc'ue' iwiq'uin.
1TH 4:12 Chi quiri' ri winak ri man quiniman ta rutzij ri Jesucristo jixqui'en respetar, y can man jun xtu'on falta chiwe chi niwilij-ka-iwi'.
1TH 4:13 Kach'alal, roj nakajo' chi rix nitemaj anchique xti'an quiq'uin ri xquinimaj ri Jesucristo y xecom yan e, chi quiri' man jixbison ta anche'l niqui'en ri winak ri man quiyoben ta ri utzilaj c'aslen riq'uin ri Jesucristo.
1TH 4:14 Roma roj can nakanimaj-wi chi ri Jesucristo xcom y xc'astaj-e. Y romari' chuka' roj nakanimaj chi ri Dios quiri' xtu'on quiq'uin ri xecom yan e y can xquinimaj-e ri Jesucristo cuando xec'ase' chech-ulef. Ri Dios can xquieruc'asoj chuka'.
1TH 4:15 Y re' naka'ij chiwe roma quiri' ru'in can ri Ajaf, chi konojel ri kaniman raja' can xkojc'uax chicaj. Y xa roj c'a joj q'ues cuando raja' xtitzolaj-pe, can man xkojna'ey ta chiquiwech ri xecom yan e.
1TH 4:16 Roma ri Ajaf xtipe chicaj y xtich'o'n-pe riq'uin ruchuk'a' y riq'uin nimalaj ruk'ij, y anche'l jun nimalaj ángel xtich'o'n-pe chuka'. Y xtik'ajan-pe ri ru-trompeta ri Dios. Y na'ey xquiec'astaj ri caminaki' ri xquinimaj-e ri Jesucristo.
1TH 4:17 Y c'ajari' roj ri c'a joj q'ues can, xkojc'uax chicaj junan quiq'uin reje', chupa ri mukul (ajawa'), chi xte'kac'ulu' ri Ajaf. Y xkojc'ue' riq'uin raja' chi ronojel tiempo.
1TH 4:18 Romari' tiya' ruchuk'a' iwánima chi'ijunal riq'uin ri tzij re'.
1TH 5:1 Kach'alal, man nic'atzin ta chi nakatz'ibaj-e chiwe ri anchique tiempo y anchique k'ij xtipe ri Jesucristo.
1TH 5:2 Roma rix can iweta'n utz que man jun etamayon anchique k'ij xtipe ri Ajaf. Roma cuando raja' xtipe, can xtu'on anche'l nu'on jun elek'om chak'a'; can man jun etamayon jampe' napon pa jun jay chi nelak'.
1TH 5:3 Y cuando ri winak xtiqui'ij chi cami utz kabanon roma manak ayowal, c'aja' xtiquina' xtipe jun nimalaj sufrimiento pa quiwi'. Can xtiqui'en anche'l nu'on jun ixok cuando ya ne'c'ue' ral. Man nitiquier ta nucol-ri' chech ri sufrimiento. Can quiri' xtibanataj quiq'uin ri winak ri', can man xquiecolotaj ta chech ri castigo.
1TH 5:4 Pero iwiq'uin rix kach'alal man xtibanataj ta quiri'. Roma rix can iyoben ri k'ij cuando xtipe chic ri Jesucristo. Y romari', cuando xtoka raja' iwiq'uin, man xtoka ta anche'l noka jun elek'om, roma can iyoben-apo, y man jixc'o ta chic pa k'eku'm.
1TH 5:5 Roma konojel roj ri kaniman ri Jesucristo man joj richi ta ri k'eku'm, xa joj richi ri sakil.
1TH 5:6 Romari' man taka'an anche'l niqui'en ri ch'aka chic winak ri man jec'o ta pa sakil. Roma reje' man niquinojij ta utz ri yequi'en. Roma xa yewer. Pero roj kojc'ase' y quiekanojij utz ri yeka'an. Man taka'an anche'l niqui'en ri jec'o pa k'eku'm.
1TH 5:7 Roma xa chak'a' yewer ri winak y chak'a' chuka' yek'aber.
1TH 5:8 Pero roj ri joj richi ri sakil, roma kaniman ri Jesucristo, kanojij utz ri yeka'an. Kabana' anche'l nu'on jun soldado. Raja' nucusaj jun ch'ich' chuc'u'x chi nuto-ri' chech ri enemigo. Y roj chi manak nakaya' lugar che ri Satanás chi jojruch'ec, can kaya' kánima riq'uin ri Jesucristo y quiekajo' ri ch'aka chic. Jun soldado chuka' nucusaj jun ch'ich' pa rujolon chi quiri' man nuya' ta lugar che ri enemigo. Y roj chi manak nakaya' lugar che ri Satanás, can siempre kanimaj chi xojcolotaj yan pe chupa ri kamac.
1TH 5:9 Kabana' cuenta ki', man takaya' lugar che ri Satanás chi jojruch'ec, roma ri Dios man nrojo' ta chi nipe ri castigo pa kawi'. Raja' can nrojo' chi nakanimaj ri Kajaf Jesucristo chi quiri' jojcolotaj.
1TH 5:10 Y rix iweta'n chi ri Jesucristo xcom koma roj. Raja' xcom chi xuya' kac'aslen. Chi quiri', xa jojc'ase' we' chech-ulef, o xa jojcom, can nakawil kac'aslen riq'uin raja'.
1TH 5:11 Romari' tiya' ruchuk'a' iwánima rix chi'ijunal. Y chuka' tito-iwi' chi quiri' más niya' iwánima riq'uin ri Jesucristo, anche'l ibanon-pe.
1TH 5:12 Kach'alal, nakac'utuj favor chiwe chi quie'ibana' respetar ri achi'a' ri yesamaj chi'icojol pa rusamaj ri Dios, roma ja reje' ri je-uc'uayon iwichi. Jari' ri samaj ri yo'n chique roma ri Ajaf Dios. Y chuka' chi jixquipaxabaj.
1TH 5:13 Romari' quie'ibana' respetar y chuka' can quie'ijo', roma ri samaj ri niqui'en. Y chuka' can tijo-iwi' y man jun ayowal tiben.
1TH 5:14 Kach'alal, chuka' naka'ij chiwe chi quie'ich'olij juba' ri kach'alal ri man niquijo' ta yesamaj. Ti'ij chique chi quiesamaj. Y ri kach'alal ri xa caca' quic'u'x quibanon, tiya' ruchuk'a' cánima. Y ri man jani quichuk'a' chupa ri quic'aslen riq'uin ri Jesucristo, quie'ito'. Y chuka' tic'ue' i-paciencia quiq'uin conojel.
1TH 5:15 Y xa jec'o ri xtiqui'en quitzelal chiwe, man titzolej ruq'uiexel chique. Xa can titija' ik'ij niben ri utz chique conojel chi'icojol ka rix ri iniman ri Jesucristo y chique ri man quiniman ta.
1TH 5:16 Siempre quixquicot.
1TH 5:17 Siempre tibana' orar.
1TH 5:18 Can tiya' matiox che ri Dios cuando utz jixc'o y chuka' cuando man utz ta jixc'o. Roma quiri' nrojo' ri Dios chi niben rix ri iniman ri Jesucristo.
1TH 5:19 Man tik'at rusamaj ri Espíritu Santo.
1TH 5:20 Man itzel titzu' jun kach'alal ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios chi'icojol.
1TH 5:21 Xa tic'oxaj ronojel ri nu'ij, chi quiri' rix nina'ej xa ketzij o xa man ketzij ta. Y ja ri utz tic'ama-ka pa iwánima.
1TH 5:22 Y ronojel ri man utz ta, man titzeklebej.
1TH 5:23 Y ri Dios ri can niyo'n uxlanen pa tak iwánima, xtu'on ta chiwe chi siempre nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj chech raja'. Chuka' xtuchajij ta ri i-espíritu, ri iwánima y ri ich'acul, chi quiri' man jun ex itzel nilitaj chiwij cuando xtipe chic jun mej (bey) ri Kajaf Jesucristo.
1TH 5:24 Ri Dios can xtu'on-wi iwiq'uin anche'l ri nin-ij chiwe. Roma raja' man jun mej (bey) xquixruya' can. Y chuka' roma ja raja' ri xwoyon iwichi, chi xixrucol-pe chupa ri imac.
1TH 5:25 Kach'alal, kojinataj chupa ri i-oración.
1TH 5:26 Y tiya' ruxnakil-quiwech conojel ri kach'alal y titz'ubaj-iwi' pa rubi' ri Ajaf Dios.
1TH 5:27 Y pa rubi' ri Ajaf nin-ij chiwe, chi tibana' leer ri carta re' chiquiwech conojel ri kach'alal.
1TH 5:28 Y ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
2TH 1:1 Ren Pablo, ri kach'alal Silvano y ri Timoteo, nakatak-e ri carta re' chiwe rix kach'alal ri jix aj-Tesalónica, ri nimol-iwi' pa rubi' ri Katata' Dios. Rix ri xe jun ibanon riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo.
2TH 1:2 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa tak iwánima chi'iwonojel.
2TH 1:3 Kach'alal, can siempre nakaya' matiox che ri Dios iwoma rix. Y can rakalen nakaya' matiox che, roma rix can k'ij-k'ij iyo'n más iwánima riq'uin ri Dios y k'ij-k'ij más nijo-iwi'.
2TH 1:4 Y cuando roj jojapon quiq'uin ri ch'aka chic kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, nakatzijoj chique chi can yalan niquicot kánima iwiq'uin rix, roma más que c'o sufrimiento ik'axan y q'uiy ex ic'uluman, can icoch'on ronojel ri' y can iyo'n iwánima riq'uin ri Dios.
2TH 1:5 Ri Dios can pa ruchojmil-wi nu'on juzgar ronojel. Y romari' ruyo'n iwuchuk'a' chi icoch'on ri sufrimiento, romari' can rakalen chi jixoc anchi' ja ri Dios nibano gobernar. Romari' niben sufrir cami.
2TH 1:6 Ri Dios can choj-wi ri yeru'on, romari' raja' xquieru'on castigar ri winak ri yebano chiwe chi niben sufrir. Can xtu'on chique chi xtiquik'axaj sufrimiento chuka'.
2TH 1:7 Y chiwe rix ri niben sufrir cami, can xtuya' ri uxlanen. Chuka' chake roj xtuya' ri uxlanen ri', chupa ri k'ij cuando ri Ajaf Jesús xtika-pe chicaj y xtok'alajin quiq'uin ri ru-ángeles ri c'o nimalaj quichuk'a'.
2TH 1:8 Can pa jun ruxak-k'ak' xtipe chi yeru'on castigar ri man xquinimaj ta ri Dios y man xquinimaj ta chuka' ri utzilaj rutzij ri Kajaf Jesucristo.
2TH 1:9 Ri castigo ri xtiyo'x chique can nim-wi y can chi ronojel tiempo xquiec'ue' chupa. Can man xquiec'ue' ta apo riq'uin ri Ajaf, can xquie'leses-e y can manak xtiquitzu' ri nimalaj ruk'ij y ruchuk'a' ri Ajaf.
2TH 1:10 Ronojel ri' xtibanataj chupa ri k'ij cuando xtipe ri Ajaf. Raja' xtipe roma nrojo' chi konojel roj ri kaniman y joj richi chic raja', can xkojquicot cuando xtakatzu' ri nimalaj ruk'ij, y xtakaya' ruk'ij. Y quiri' chuka' xtiben rix, can xtiya' ruk'ij, roma can xinimaj ri rutzij ri Dios ri xkatzijoj chiwe.
2TH 1:11 Romari' siempre naka'an orar pa iwi' rix, chi quiri' ri ka-Dios xtu'on ta chiwe chi jixtiquier ta nic'uaj jun c'aslen utz. Roma jari' nic'atzin chi naka'an konojel ri xojwoyox roma ri Dios chi xojoc richi. Chuka' nakac'utuj che ri Dios chi riq'uin ruchuk'a' xtu'on ta chiwe chi jixtiquier ta xtiben ronojel ri utz ri nirayij niben, y xquixtiquier ta xtiq'uis ronojel ri samaj ri itz'ucun roma iyo'n iwánima riq'uin ri Jesucristo.
2TH 1:12 Quiri' nakac'utuj che ri Dios, roma nakajo' chi riq'uin jun utzilaj c'aslen ri nic'uaj rix, ri Kajaf Jesucristo xtiyo'x ruk'ij iwoma y raja' xtunimrisaj ik'ij rix, roma ri ka-Dios y ri Ajaf Jesucristo yalan jixquijo'.
2TH 2:1 Kach'alal, cami c'o ri nakajo' naka'ij chiwe chirij ri k'ij cuando xtitzolaj chic pe ri Kajaf Jesucristo chi jojruc'ama-ka.
2TH 2:2 Kach'alal, xa c'o jun ri x-in chiwe chi ri k'ij chi nipe ri Ajaf xk'ax yan, man tinimaj. Y más que nu'ij chi ja ri Espíritu Santo x-in quiri' che, man tinimaj. Y xa choj quiri' ic'oxan o xa c'o carta ri xapon iwiq'uin pa kabi' roj, man tixi'j-iwi' y man tinimaj.
2TH 2:3 Tibana' cuenta iwi' chi quiri' man xquix-an ta engañar roma ri ni'ix chiwe chi ri Jesucristo xpe yan. Roma na'ey chi nipe ri Jesucristo, xtibanataj chi je q'uiy ri xtiquiya' can ri Dios. Y xticataj-pe chuka' ri jun itzel achi ri can uc'uan-wi roma ri mac. Pero raja' can xterila-wi ruk'ij cuando xtika ri nimalaj castigo pa ruwi'.
2TH 2:4 Ja achi ri' ri xticataj chiquij ri ni'ix dioses chique y chiquij ri ch'aka chic ri can niyo'x-wi quik'ij coma winak, roma can xtrojo' chi xe raja' tiyo'x ruk'ij, y can xte'ch'oquie' pa rocho ri Dios y xtu'ij chi can ja raja' ri Dios. Ri achi ri' can xtu'on anche'l ja raja' Dios.
2TH 2:5 ¿Manak como noka pa iwi' chi cuando xic'ue' iwiq'uin, can xin-ij ronojel re' chiwe?
2TH 2:6 Romari' can iweta'n anchique k'atayon ronojel re', y romari' man jani quiebanataj. Pero cuando xtapon ri k'ij, can xteruk'alajij-ri' ri itzel achi ri'.
2TH 2:7 Can ketzij-wi chi q'uiy yan itzel najin cami. Pero ri itzel achi ri' man jani tik'alajin-pe, roma c'o ri k'atayon richi. Pero cuando ri k'atayon richi xtel-e,
2TH 2:8 c'ajari' xtik'alajin-pe ri itzel achi ri'. Pero can xticamises cuando xtixupux roma ri Ajaf Jesús. Y riq'uin ri rusakil ri Jesús, xtichuputaj ruchuk'a' ri itzel achi ri'. Y re' xtibanataj cuando ri Ajaf Jesús xtitzolaj chic pe.
2TH 2:9 Ja ri Satanás xtibano chi nik'alajin-pe ri itzel achi ri', y roma can c'o-wi ri ruchuk'a' ri Satanás riq'uin, romari' can q'uiy ex ri xquieru'on; chuka' xquieru'on milagros chi ninimex. Y ronojel ri xquieru'on, xe chi yeru'on engañar ri winak.
2TH 2:10 Can je q'uiy ri xquie'an engañar roma ri itzel achi ri'. Ri xquie'an engañar ja ri winak ri can pa k'ak' xquiebe'apon-wi. Reje' xquie'an engañar roma man xquijo' ta xquinimaj ri ketzij chi xecolotaj-pe chupa ri mac.
2TH 2:11 Romari' ri Dios xtuya' lugar chi ye'an engañar y tiquinimaj ri man ketzij ta.
2TH 2:12 Chi quiri' xtika ri castigo pa quiwi', roma man xquinimaj ta ri ketzij, xa yalan xka chiquiwech xqui'en ri itzel tak ex.
2TH 2:13 Pero rix kach'alal, ri Ajaf jixrojo'. Roj siempre nakaya' matiox che ri Dios iwoma, roma desde que ri rech-ulef man jani c'o, ri Dios xixrucha' yan chi jixcolotaj chupa ri imac. Y xixcolotaj roma xiya' iwánima riq'uin ri ketzij, y chuka' roma ri Espíritu Santo xuch'ajch'ojij ri ic'aslen.
2TH 2:14 Ri Dios xixroyoj chi xixcolotaj. Y ja roj ri xojrucusaj chi xkatzijoj ri utzilaj rutzij chiwe. Ri Dios can xrojo' chi xixcolotaj-pe chi jixbec'ue' riq'uin ri Kajaf Jesucristo y can xtic'ue' ik'ij, roma raja' can c'o-wi ruk'ij.
2TH 2:15 Romari' kach'alal, man timestaj ri xkac'ut can chiwech cuando xojc'ue' iwiq'uin. Ni man timestaj chuka' ri xka'ij-e chupa ri carta ri xkatak-e chiwe. Xa can titzeklebej rij.
2TH 2:16 Ri Kajaf Jesucristo y ri Katata' Dios can yalan jojrojo' y siempre nuya' uxlanen pa kánima, chupa ronojel ri yekac'ulumaj. Y roma ri favor ri xu'on raja' chake, cami kayoben ri k'ij cuando xkojbe chicaj riq'uin.
2TH 2:17 Raja' xtuya' ta ruchuk'a' iwánima y cof xquixc'ue' chupa ri ic'aslen chi quiri' can ruyon ta ri utz xtiben y xti'ij.
2TH 3:1 Y pa ruq'uisbel kach'alal, naka'ij chiwe chi tibana' orar pa kawi' roj y tic'utuj che ri Dios chi ch'anin ta xtibin rutzijol ri rutzij ri Ajaf, y chi can ta xtinimex anche'l xinimaj rix.
2TH 3:2 Chuka' tic'utuj che ri Dios pa kawi' chi quiri' man jojka ta pa quik'a' itzel tak achi'a', roma man conojel ta winak niquinimaj ri Jesucristo.
2TH 3:3 Ri Ajaf man jun mej (bey) xquixruya' can, xa can xtuya' iwuchuk'a' y xquixruchajij chech ri itzel.
2TH 3:4 Y roj can kayo'n kánima riq'uin ri Ajaf chi rix can jixajin yan anche'l xka'ij chiwe y can man xtiya' ta can ri utzilaj c'aslen ri'.
2TH 3:5 Ri Ajaf xtu'on ta chiwe chi can xtina' pa iwánima chi ri Dios yalan jixrojo', y chi nic'ue' i-paciencia anche'l xu'on ri Cristo.
2TH 3:6 Kach'alal, naka'ij chiwe pa rubi' ri Kajaf Jesucristo chi xa c'o jun chi'icojol ri man nrojo' ta nisamaj chi nuch'ec ruway y can man nu'on ta ri xka'ij chiwe, man tic'uaj-iwi' riq'uin.
2TH 3:7 Roma rix can iweta'n chi cuando roj xojc'ue' iwiq'uin, man xojk'oran ta. Y can anche'l ri xka'an roj, can quiri' chuka' tibana' rix.
2TH 3:8 Roj can xkatoj ronojel ri xkataj. Yalan xojcos, roma can pak'ij chi chak'a' xojsamaj, roma man xkajo' ta xkamaj iway rix, roma man xkajo' ta xojoc jun eka'n (aka'n) chiwij.
2TH 3:9 Xa ta xkac'utuj kaway chiwe, can utz ta, roma can rusamaj ri Dios xka'an chi'icojol. Pero man jun xkac'utuj, roma xa xojsamaj chi xkach'ec kaway, chi xkac'ut chiwech chi can quiri' chuka' nic'atzin niben rix.
2TH 3:10 Y cuando xojc'ue' iwiq'uin, xka'ij chiwe: Xa c'o jun ri man nrojo' ta nisamaj, man tiwa' chuka', xojcha' chiwe.
2TH 3:11 Y roj can kac'oxan chi chiri' chi'icojol, jec'o ri can man niquijo' ta yesamaj, y can xe tzij niqui'en y niquiju-qui' xabachi' (xama'anchi'), más que man quiq'uin ta reje'.
2TH 3:12 Chique reje' naka'ij-wi, y can pa rubi' ri Ajaf Jesucristo naka'ij chique chi can quiesamaj. Man tiqui'en ch'u'j-ch'u'j, xa quiesamaj chi niquich'ec quiway.
2TH 3:13 Kach'alal, man quixcos niben ri utz.
2TH 3:14 Xa c'o jun ri man nrojo' ta nu'on ri xka'ij yan ka chupa ri carta re', chiquiwech conojel kach'alal ti'ij ancu'x (anchique) ri', y chuka' man tic'uaj-iwi' riq'uin, chi quiri' tiq'uix.
2TH 3:15 Pero man itzel titzu', xa tipaxabaj, anche'l niben che jun iwach'alal.
2TH 3:16 Kach'alal, ri Ajaf ri niyo'n uxlanen, xtuya' ta uxlanen pa iwánima rix, y siempre xtic'ue' ta ri uxlanen iwiq'uin, chupa ronojel ri nik'axaj. Ri Ajaf xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel.
2TH 3:17 Y ri ruq'uisbel parte che ri carta re' y ri ruxnakil-iwech ri nintak-e, can riq'uin nuk'a' ren Pablo nintz'ibaj-wi. Y titzu' c'a chi can wichi ren ri carta re', roma can quiri-wi yitz'iban ren, y can quiri-wi nin-en chique ri cartas ri yentak ren.
2TH 3:18 Y ja' ta ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
1TI 1:1 Ren Pablo, jin ru-apóstol ri Jesucristo; quiri' xu'ij ri Dios ri nicolo kachi, y quiri' chuka' xu'ij ri Kajaf Jesucristo. Y roma ri Ajaf Jesucristo, kayoben ri k'ij cuando xkojbe chicaj riq'uin raja'.
1TI 1:2 Nintak-e ri carta re' chawe ret Timoteo, ri can jat anche'l walc'ual roma can animan-wi ri Jesucristo. Xtijoyowex ta awech roma ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo, y ri bendición y ri uxlanen ri nipe quiq'uin reje' xtic'ue' ta pa awánima.
1TI 1:3 Y anche'l ri xin-ij can chawe cuando xipe pa Macedonia, quiri' chuka' nin-ij chawe cami; can cac'ue' na chiri' pa tenemit Éfeso, roma chiri' jec'o winak ri man ja' ta ri ketzij ri niquic'ut chirij rutzij ri Dios. Y nic'atzin chi na'ij chique chi can man tiqui'en chic quiri'.
1TI 1:4 Chuka' nic'atzin na'ij chique chi can man tiquiya' quixiquin chique ri tzij ri ye'ix chiquij quibi' winak ri xec'ue' ojer can y ch'aka chic tzij ri choj quiri' je-tz'ucun-ka; roma tzij quiri' man jun mej (bey) xquieq'uis, pero man jun utz nu'on chake. Pa ruq'uiexel ri' xa c'o más tzij ri ye'el-pe roma ri ye'ix-ka, y ri' man jojquito' ta chi naka'an ri ru'in can ri Dios. Y raja' ru'in can chi kaya' kánima riq'uin.
1TI 1:5 Jari' ta'ij chique, roma ri Dios nrojo' chi ch'ajch'oj ta ri cánima, y can ta nuna' ri cánima chi can utz c'aslen quic'uan chech. Y chuka' ri Dios nrojo' chi can ketzij niquiya' cánima riq'uin. Y can ta quiri' xtiqui'en chi xtiquijo-qui'.
1TI 1:6 Roma jec'o jujun ri man niqui'en ta chic ronojel re'. Cami xe tzij ri man jun quikalen yequi'en.
1TI 1:7 Reje' niquijo' yequitijoj ri winak riq'uin ri ru-ley ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés. Niqui'ij chi can utz ri niquic'ut chirij ri ley. Pero xa man niqui'en ta entender ri nu'ij ri ley ri'. Y man quieta'n ta anchique yequi'ij chirij ri ley.
1TI 1:8 Roj keta'n chi ri ley ri' can utz-wi. Pero nic'atzin chi can nicuses anche'l ri nu'ij.
1TI 1:9 Y keta'n chuka' chi ri ley man nika ta pa quiwi' ri winak ri choj quic'aslen. Ri ley nika pa quiwi' ri winak ri man niqui'en ta ri nu'ij; pa quiwi' ri man yeniman ta, ri man utz ta quic'aslen chech ri Dios, ri c'o quimac, ri c'o itzel tak ex pa cánima, ri can man jun rakalen niqui'en che ri rubi' ri Dios, ri yequicamisaj quite-quitata' y yequicamisaj ch'aka chic winak.
1TI 1:10 Chuka' ri ley nika pa quiwi' ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en mac, y pa quiwi' ri achi'a' ri man yequijo' ta ixoki' y xa quiq'uin yan chic achi'a' yec'ue-wi y niqui'en mac. Chuka' pa quiwi' ri yequic'uaj winak chi yequiwewaj, pa quiwi' ri je tz'ucuy tak tzij, pa quiwi' ri niquinataj rubi' ri Dios xe chi quienimex chi can ketzij ri niqui'ij. Y chuka' ri ley nika pa quiwi' ri winak ri man nika ta chiquiwech ri tzij ri can je ketzij.
1TI 1:11 Quiri' nu'ij ri utzilaj rutzij ri lok'olaj ka-Dios. Ri tzij re' can c'o ruk'ij. Y ja tzij ri' ri cheleben chue ren roma ri Dios chi nintzijoj.
1TI 1:12 Ri Kajaf Jesucristo ruyo'n wuchuk'a' chi nin-en ri samaj re'. Y ren ninya' matiox che raja' roma xutzu' chi can nuyo'n-wi wánima riq'uin y romari' xirucha' chi xinoc rusamajel.
1TI 1:13 Xuya' nusamaj, más que yalan itzel xich'o'n chirij, y chuka' más que xenya' pa sufrimiento ri quiniman raja', y q'uiy itzel tak ex ri xin-en chique. Pero raja' xujoyowaj nuech, roma ren chupa ri tiempo ri' man weta'n ta ri anchique yinajin roma man jani tinnimaj rutzij.
1TI 1:14 Pero ri Kajaf Dios can utz runo'j (runa'oj) xu'on wiq'uin; roma xu'on chue chi xinya' wánima riq'uin ri Jesucristo y chuka' xu'on chue chi xenjo' ri kach'alal, anche'l nu'on ri Jesucristo.
1TI 1:15 Y ri nin-ij can ketzij-wi, y can utz chi ninimex coma conojel: Chi ri Jesucristo xpe chech-ulef chi yerucol ri c'o quimac, y ja ren ri más c'o numac chiquiwech conojel.
1TI 1:16 Pero más que can itzel ri jenubanon-pe, ri Jesucristo xujoyowaj nuech y xucoch' (xucuy) numac, chi quiri' xuc'ut chiquiwech ri winak chi raja' c'o q'uiy ru-paciencia. Raja' xucoch' (xucuy) numac ren chi quiri' nuc'ut chiquiwech ri winak ri xtiquinimaj rubi' chi raja' can xtucoch' (xtucuy) quimac chuka' chi niquiwil ri c'aslen ri man niq'uis ta.
1TI 1:17 Romari' kaya' ruk'ij ri Dios chi ronojel tiempo. Ja raja' ri Rey chi ronojel tiempo. Raja' man nicom ta. Raja' man nitz'etetaj ta, pero c'o. Xe raja' Dios y xe raja' reta'n ronojel. Y ja raja' ri xtiyo'x ta ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
1TI 1:18 Y ret Timoteo can jat anche'l walc'ual, nin-ij chawe: Man tamestaj ri bin can coma ri kach'alal chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y ri' xa can bin chique reje' roma ri Dios. Man tamestaj. Xa can tatija' ak'ij chi na'an ri samaj ri bin can chawe chi na'an, can anche'l nu'on jun utzilaj soldado.
1TI 1:19 Can taya' awánima riq'uin ri Dios, y tana' pa awánima anchique utz na'an. Roma jec'o kach'alal ri man quiri' ta xqui'en, romari' xesatz (xesach) y man niquiya' ta chic cánima riq'uin ri Dios.
1TI 1:20 Quiri' xbanataj quiq'uin ri Himeneo y ri Alejandro. Romari' xenjach pa ruk'a' ri Satanás, chi quiri' tic'aj quiwech y tiquitzu' chi can man utz ta chi itzel yech'o'n chirij ri Dios.
1TI 2:1 Cami c'a nin-ij chawe chi can siempre kac'utuj che ri Dios ri nic'atzin chake, can siempre kabana' orar, siempre kojch'o'n chuka' riq'uin ri Dios pa quiwi' ri ch'aka chic y quiri' chuka' siempre kaya' matiox che. Quiri' kabana' pa quiwi' conojel ri winak.
1TI 2:2 Kac'utuj c'a che ri Dios pa oración chi quieruto' conojel ri reyes y chi quieruto' chuka' ri ch'aka chic gobernadores chi quiri' utz jojc'ue' konojel y man jun anchique nakac'ulumaj. Y chuka' xtakac'uaj ta jun c'aslen utz chech ri Dios y chiquiwech ri winak.
1TI 2:3 Can utz-wi chi naka'an orar pa quiwi' conojel, roma quiri' nrojo' ri Dios ri nicolo kachi.
1TI 2:4 Roma raja' nrojo' chi can conojel ta ri winak niquitemaj ta ri ketzij y yecolotaj chupa ri quimac.
1TI 2:5 Roma xe jun Dios c'o, y chucojol ri Dios y ri winak xe Jun c'o ri nibano chi yetiquier ye'apon ri winak riq'uin ri Dios. Y ri nibano ri samaj ri' ja ri Jesucristo ri xoc winak anche'l roj.
1TI 2:6 Raja' man xupokonaj ta xuya-ri' chi xcamises chi xutoj kamac konojel roj winak. Y re' xk'alajix cuando xapon ri tiempo.
1TI 2:7 Y ri Dios xirucha' ren chi xinoc jun apóstol chi nentzijoj ri ketzij rutzij raja' chique ri winak ri man je israelitas ta chi quiri' tiquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo. Can ketzij-wi ri nin-ij, roma ri Cristo can nutzu-wi-pe ri wánima chi ren man nintz'uc ta tzij.
1TI 2:8 Ren ninjo' c'a chi ri achi'a' tiquibana' orar xabachique (xama'anchique) lugar. Y cuando niqui'en orar, tiquitzekej quik'a' chicaj, y can ch'ajch'oj ta ri cánima y man jun ta ayowal c'o pa cánima cuando niqui'en orar.
1TI 2:9 Y quiri' chuka' ri ixoki', can pa ruchojmil tiquicusaj quitziak. Niquinojij ta utz ronojel ri yequi'en y ja' ta ri más choj ri niqui'en. Man tik'ax rui' ri niqui'en che ri ru'onic ri rusmal-quiwi' xe chi quietz'et coma ri winak. Man tiquicusaj ri oro cuando niquiwak-qui' y man tiquicusaj ri abaj ri ni'ix perla chique, y man tiquicusaj tziak ri can yalan cajil xe chi quietz'et coma ri winak.
1TI 2:10 Ri más utz chi niqui'en ri ixoki' ja chi utz quino'j (quina'oj) tiquibana' quiq'uin conojel, roma quiniman chic ri Dios.
1TI 2:11 Y chuka' nin-ij chique chi cuando niquimol-qui' chi niquic'oxaj ri rutzij ri Dios, xe tiquic'oxaj y man quiech'o'n-apo. Xe tiquic'oxaj ri ni'ix, y quieniman.
1TI 2:12 Roma ren man ninya' ta lugar chi ri ixoki' más nim niqui'en chiquiwech ri achi'a', ni chi yequitijoj ri kach'alal cuando quimolon-qui'. Xa can man jun tzij tiqui'ij.
1TI 2:13 Roma cuando ri Dios xeru'on ri winak, na'ey xu'on ri Adán, y c'ajari' xu'on ri Eva.
1TI 2:14 Y chuka' man utz ta chi ri ixok nu'on más nim chech ri achi, roma man ja' ta ri Adán x-an engañar, xa ja ri Eva ri x-an engañar y romari' raja' xoc chuxe' ri mac.
1TI 2:15 Y ri ixoki' xquiecolotaj roma ye'alan, xa can niquiya' ri cánima riq'uin ri Dios, xa yequijo' conojel winak, xa niquic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, y can xe ri utz niqui'en.
1TI 3:1 Wach'alal, ri tzij re' can ketzij-wi: Xa c'o jun kach'alal achi ri nurayij nipa'e' chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, can utz ri samaj ri nurayij.
1TI 3:2 Pero jun ri nrojo' nipa'e' chech ri rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, can nic'atzin chi ruc'uan jun c'aslen utz, chi quiri' man jun winak nitiquier nich'o'n-pe chirij. Nic'atzin chi raja' xe jun raxayil c'o, nunojij utz ri yeru'on, reta'n nuk'il-ri' chech ri mac, jun achi can rakalen niyo'x ruk'ij, jun achi ri can utz yeruc'on-ka pa rocho ri kach'alal ri pa jun chic tenemit yepe-wi, y chuka' ri can k'alaj chi can nitiquier yerutijoj ri winak riq'uin ri rutzij ri Dios,
1TI 3:3 jun achi ri man nik'aber ta, ni man nu'on ta ayowal chuka', jun achi ri man yeru'on ta itzel tak ex chi nuch'ec mero; xa can nic'atzin chi utz runo'j (runa'oj) quiq'uin conojel winak, jun achi ri man nrojo' ta ayowal, y man ta nibe jumul ránima chirij ri mero.
1TI 3:4 Y chuka' yeru'on ta gobernar utz conojel ri jec'o pa rocho, y can utz ta ruc'utun chiquiwech ri ralc'ual chi quieniman y quiequibana' respetar conojel.
1TI 3:5 Roma xa jun achi man reta'n ta yeruc'uaj ri jec'o pa rocho, ¿anchique modo xquieruc'uaj ri kach'alal pa rocho ri Dios?
1TI 3:6 Chuka' man utz ta chi niyo'x ri samaj ri' pa ruk'a' jun kach'alal ri xa c'a juba' oc tiempo tunimaj ri Dios, roma xa quiri' xti'an, c'o modo chi can nim xtuna-ka, y ri' man utz ta chech ri Dios, roma xa xtu'on quiri', xtibanataj riq'uin anche'l xu'on ri Satanás y xtika ri nimalaj castigo pa ruwi'.
1TI 3:7 Y chuka' jun ri nipa'e' chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, nic'atzin chi can choj-wi nitz'et ruc'aslen coma ri winak ri man quiniman ta ri Jesucristo, chi quiri' man jun anchique nilitaj chirij, y man nika ta pa ruk'a' ri Satanás.
1TI 3:8 Y quiri' chuka' ri diáconos, nic'atzin chi niquic'uaj jun utzilaj c'aslen chiquiwech ri winak. Y chuka' nic'atzin chi can ketzij ri yequi'ij y man ca'i' ta quipalaj, man ja' ta ri yek'aber, y man ja' ta chuka' ri yequi'en elak' chi niquich'ec qui-mero.
1TI 3:9 Y nic'atzin chi can tic'ue' pa cánima ri xuk'alajij ri Dios ri can kayo'n kánima riq'uin, y can ch'ajch'oj ta cánima.
1TI 3:10 Man utz ta chuka' chi choj quiri' ye'oc can diáconos. Na'ey quietz'et xa utz quic'aslen o manak. Y xa man jun anchique nilitaj chiquij, quie'oc chupa ri samaj ri'.
1TI 3:11 Y quiri' chuka' ri ixoki', nic'atzin chi niquic'uaj jun utzilaj c'aslen chiquiwech ri winak. Y chuka' man quiequi'en je rak' chiquij ch'aka chic, chuka' can niquinojij ta utz ri niqui'en, y can utz niqui'en che ronojel ri samaj ri ni'ix chique chi niqui'en.
1TI 3:12 Y jun diácono can nic'atzin-wi chi can xe jun raxayil c'o. Y chuka' nic'atzin chi can yeru'on gobernar utz ri ralc'ual y conojel ri jec'o pa rocho.
1TI 3:13 Roma xa jun diácono utz nu'on che ri rusamaj ri Dios, can xtinimer ruk'ij, y chuka' xtic'ue' más ruchuk'a' chi nutzijoj chique ri ch'aka chic winak chi can tiquinimaj ri Jesucristo.
1TI 3:14 Y cami nin-ij-e chawe Timoteo, chi ninjo' yinapon awiq'uin ch'anin. Pero nintak-e ri carta re' chawe,
1TI 3:15 chi quiri' xa manak yan xquinapon awiq'uin, aweta'n chic anchique chi c'aslen nic'atzin chi nac'uaj chiquicojol ri je ralc'ual ri Dios. Ja reje' ri ru-iglesia ri c'aslic Dios, ri rutemen y ruchajin ri ketzij.
1TI 3:16 Y ketzij-wi chi can nim rakalen ri ruk'alajin yan ri Dios chakawech cami. Rubanon can, man ruk'alajin ta, pero cami xuk'alajij yan chakawech anchique c'aslen nika chech raja'; roma chupa ri rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Dios xc'ue' we' chech-ulef, xoc winak anche'l roj. Xc'ut chakawech roma ri Espíritu Santo chi can choj-wi ruc'aslen. Chuka' xtz'et coma ri ángeles. Xtzijos chech ronojel ri rech-ulef, y can q'uiy winak xeniman richi. Y cuando xel-e chech-ulef, xc'ul chila' chicaj anchi' c'o-wi ri nimalaj ruk'ij.
1TI 4:1 Y can k'alaj ri nu'ij ri Espíritu Santo, chi chupa ri ruq'uisbel tiempo jec'o winak ri xtiquimalij can ri rutzij ri Dios y man xtiquinimaj ta chic. Xa ja yan chic ri tzij ri petenak quiq'uin ri itzel tak espíritus ri xtiquitzeklebej. Y riq'uin ri' xquie'an engañar.
1TI 4:2 Xtiquic'oxaj ri niqui'ij ri winak ri xa ca'i' quipalaj y can xe tz'ucuj-tzij niqui'en. Ri winak ri' can man jun anchique nuna' cánima cuando niqui'en jun ex itzel.
1TI 4:3 Reje' xtiqui'ij chique ri winak chi manak modo yec'ule'. Xtiqui'ij chuka' chi jec'o ex ri man utz ta yetej. Pero man utz ta quiri' niqui'ij, roma ja ri Dios ri banayon ronojel ri can je utz chi yetej y nic'atzin chi nakaya' matiox che raja'. Roma jari' nrojo' chake roj ri keta'n ri ketzij rutzij y kaniman rubi'.
1TI 4:4 Roma ronojel ri xu'on ri Dios, can utz-wi. Y romari' man taka'ij chi ronojel ri' man utz ta yetej. Pero nic'atzin chi nakaya' matiox che ri Dios,
1TI 4:5 roma ja ri rutzij ri Dios y ri oración yebano chi utz yetej.
1TI 4:6 Ret Timoteo, xa xquie'atijoj ri kach'alal riq'uin ri xin-ij yan ka chawe chupa ri carta re', jat jun utzilaj rusamajel ri Jesucristo. Y xa can ayo'n awánima riq'uin ri Jesucristo y can riq'uin ronojel awánima na'an ri utzilaj tak ex ri c'utun chawech, can xtac'uaj-wi jun c'aslen más utz.
1TI 4:7 Man quie'ac'oxaj tzij ri man riq'uin ta ri Dios je-petenak-wi, roma xa winak ri je-tz'ucuyun-ka, xa quitzij winak ri man jun quino'j (quina'oj). Ret xa tatija' ak'ij nac'uaj jun c'aslen utz chech ri Dios.
1TI 4:8 Ri atz'anen can nuya' juba' ruchuk'a' ri ach'acul, pero ri más nic'atzin ja chi nac'uaj jun c'aslen utz chech ri Dios. Roma can utz xtu'on chawe chupa ri ac'aslen we' chech-ulef y chuka' cuando xcabec'ue' chicaj riq'uin ri Dios.
1TI 4:9 Ri tzij re' can ketzij y nic'atzin chi ninimex coma conojel.
1TI 4:10 Romari' naka'an ri rusamaj ri Dios y naka'an sufrir. Can kayo'n kánima riq'uin ri Dios ri c'o ruc'aslen. Ja raja' ri nicolo quichi conojel winak, pero ri más yerucol ja ri quiniman rubi'.
1TI 4:11 Y ret Timoteo, quie'atijoj ri kach'alal riq'uin ronojel ri' y ta'ij chique chi jari' tiquibana'.
1TI 4:12 Man jun ta ri xtibano chawe chi ret man jun awakalen roma man jani más ajuna'. Ret siempre tac'utu' jun chojmilaj c'aslen chiquiwech ri kach'alal riq'uin ri tzij ri ye'abij. Can quie'ajo' conojel, can utz tabana', tac'utu' chi jat-uc'uan roma ri Espíritu Santo, can ayo'n awánima riq'uin ri Dios y chi can ch'ajch'oj ac'aslen.
1TI 4:13 Y ren ninjo' chi ret na'an leer ri rutzij ri Dios chiquiwech ri kach'alal cuando niquimol-qui'. Can quie'apaxabaj, ta'ij chique chi tiquiya' cánima riq'uin ri Dios, y quie'atijoj riq'uin ri rutzij ri Dios. Quiri' tabana', c'a xquinapon na ren.
1TI 4:14 Man tamestaj chi ri samaj re' ja ri Dios xbano chawe chi jatiquier na'an; y xyo'x chawe cuando ri je-pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, xquiya' quik'a' pa awi' y xqui'ij chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y ri' roma ja ri Dios x-in quiri' chique reje'. Man tamestaj.
1TI 4:15 Can riq'uin ronojel awánima tabana' ri samaj ri', chi quiri' jatz'et coma conojel chi can k'ij-k'ij jatoc jun utzilaj rusamajel ri Dios.
1TI 4:16 Tabana' cuenta awi', can tatzu' utz anchique ri na'an, y quiri' chuka' tabana' riq'uin ri tzij anchok riq'uin ye'atijoj ri kach'alal. Y man tamalij can ri asamaj, chi quiri' xtacol-awi' ret y xquie'acol chuka' ri ye'atijoj.
1TI 5:1 Xa c'o jun kach'alal achi ri'j chic ri nu'on mac, man ta'ij cowilaj tak tzij che, xa ekal (akal) cach'o'n che. Xa can anche'l atata' tabana' che. Y ri c'ajola', anche'l achak'-animal tabana' quiq'uin.
1TI 5:2 Y chuka' ri ixoki' ri je ri'j chic, tabana' chique chi je anche'l ate'. Y ri xtani', tabana' chique chi je anche'l awana', riq'uin jun ch'ajch'ojilaj no'j (na'oj).
1TI 5:3 Y xa jec'o malca'n tak ixoki' ri can man jun nilin quichi, quie'ato'.
1TI 5:4 Pero xa c'o jun malca'n-ixok ri jec'o ral o riy, ja ri ral o riy quie'ilin richi. Roma reje' can nic'atzin niquitemaj chi na'ey ja ri pa cocho tiquic'utu' jun c'aslen ri nika chech ri Dios. Can tiquitzolej ruq'uiexel chique ri quite-quitata', roma jari' ri jabel y can nika chech ri Dios.
1TI 5:5 Ri malca'n tak ixoki' ri can ketzij quiyon jec'o y man jun nilin quichi, ri can quiyo'n cánima riq'uin ri Dios y can pak'ij chi chak'a' niqui'en orar, jari' ri quieto'x coma ri kach'alal.
1TI 5:6 Pero ri ixoki' ri xe niquijo' yequicot we' chech-ulef, xa je caminak chech ri Dios.
1TI 5:7 Ta'ij chique ri kach'alal chi tiquinimaj ronojel ri nin-ij, chi quiri' man jun ex itzel ri xtilitaj chiquij.
1TI 5:8 Y nic'atzin chi conojel yequito' ri ch'aka chic qui-familia, pero más nic'atzin chi yequilij ri jec'o pa cocho. Y xa c'o jun ri man nrojo' ta nu'on quiri', raja' nu'on anche'l xa man runiman ta ri Dios, xa más itzel ruc'aslen chiquiwech ri winak ri man quiniman ta ri Jesucristo.
1TI 5:9 Ri malca'n tak ixoki' ri can nic'atzin chi ye'ilix coma ri kach'alal, ja ri ixoki' ri c'o yan sesenta quijuna' o más y ri xc'ue' xe jun rachijil.
1TI 5:10 Y xa etaman quiwech chi can je utz tak ixoki', xa jequiq'uiytisan utz ri cal, xa utz quino'j (quina'oj) quibanon quiq'uin ri je-aponinak pa cocho, xa can quich'ajon cakan ri lok'olaj tak kach'alal, xa jequito'n ri niqui'en sufrir y xa quibanon ch'aka chic utzilaj tak ex.
1TI 5:11 Pero ri malca'n tak ixoki' ri c'a man jani q'uiy quijuna', más utz yec'ule' y man quie'ilix coma ri kach'alal. Roma reje' yetiquier niqui'ij chi can quiyon niquijo' yec'ue' can, chi niqui'en rusamaj ri Cristo. Pero después, xtiquimestaj ri qui'in y xtiquijo' yec'ule' chic jun mej (bey).
1TI 5:12 Y roma man xqui'en ta ri xqui'ij na'ey, y xquijal quitzij, ri Dios can xtuya' qui-castigo.
1TI 5:13 Y chuka' roma man yec'ule' ta, ja yek'oran-ka, yebe chi tak jay; y chuka' man xe ta chic yek'oran, xa yequimolola-pe xabachique (xama'anchique) tzij y can nika chiquiwech niquiju-qui' xabachi' (xama'anchi') más que man quiq'uin ta reje', y yequi'ij tzij ri man utz ta chi yequi'ij.
1TI 5:14 Romari' nin-ij chique ri malca'n tak ixoki' ri c'a man jani más quijuna', chi quiec'ule' chic jun mej (bey). Quiec'ue' cal, can tiquibana' cuenta cocho; chi quiri' ri winak ri itzel yetz'eto kachi, man jun ex itzel xquietiquier xtiqui'ij chakij.
1TI 5:15 Roma jec'o yan jujun malca'n tak ixoki' ri xquiya' yan can ri utzilaj c'aslen y cami quitzekleben chic jun mej (bey) ri Satanás.
1TI 5:16 Pero xa c'o jun kach'alal achi o ixok ri c'o jun ru-familiar ixok ri xa malca'n, ja reje' quie'ilin richi, chi quiri' ri malca'n-ixok ri' man ntoc ta jun eka'n (aka'n) chiquij ri kach'alal. Chi quiri' ri kach'alal yetiquier yequito' ri malca'n tak ixoki' ri can ketzij man jun nilin quichi.
1TI 5:17 Ri je-pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal ri can utz quic'uan quibey ri kach'alal, can rakalen chi utz quietoj y quie'an respetar coma ri kach'alal; pero ri más rakalen ni'an quiri' chique, ja ri can niquitzijoj chuka' ri rutzij ri Dios y yequitijoj ri kach'alal.
1TI 5:18 Roma quiri' ntel chi tzij ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios ri nu'ij: Cuando jun buey nuch'ey trigo, man tixim chirutza'n. Y chuka' nu'ij: Jun samajel can nic'atzin chi titoj roma ri samaj ri nu'on. Quiri' ri tz'iban can.
1TI 5:19 Y chuka' nin-ij chawe: Xa c'o jun achi ri pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal y ni'ix chirij chi xu'on mac, y xe jun ri nisujun richi, man tanimaj. Nic'atzin chi jec'o ca'i' o je oxi' ri yesujun richi chi ninimex ri ni'ix chirij.
1TI 5:20 Pero xa c'o jun nu'on mac y man numalij ta can, ta'ij che chi can man utz ta ri nu'on. Y can chiquiwech ri kach'alal ta'ij che. Chi quiri' ri kach'alal niquixi'j-qui' niqui'en mac.
1TI 5:21 Y can chech ri Dios y chech ri Ajaf Jesucristo y chiquiwech ri ángeles ri je-cha'on roma ri Dios, nin-ij re' chawe ret Timoteo, chi can tabana' quiri' quiq'uin conojel ri niqui'en mac. Can junan tabana' quiq'uin conojel.
1TI 5:22 Man taya' ch'anin ak'a' pa ruwi' jun kach'alal chi ntoc chupa ri rusamaj ri Dios y xa man aweta'n ta anchique rubanon ruc'aslen. Roma xa xte'k'alajin-pe que man utz ta rubanon ruc'aslen, ret chuka' xtawakalej ri rumac raja'. Can tabana' cuenta awi' chi quiri' ch'ajch'oj nic'ue' ri ac'aslen.
1TI 5:23 Ret Timoteo siempre jayawaj. Romari' man utz ta chi xe ralic ya' ri nakum; takumu' chuka' juba' vino chi utz nuna' ri apa.
1TI 5:24 Jec'o winak ri can nitz'et quimac cuando man jani quie'an juzgar, pero jec'o chuka' ri man ch'anin ta nitz'et ri quimac, xa c'a después.
1TI 5:25 Y quiri' chuka' ri winak ri utz quic'aslen quic'uan. Jec'o ri can ch'anin nitz'et ri utzilaj quic'aslen; y jec'o ch'aka chic, más que utz ri quic'aslen, c'aronaj nitz'et. Pero can nitz'et-wi.
1TI 6:1 Conojel ri kach'alal ri c'o qui-patrón, can quiequibana' respetar, chi quiri' man jun ex itzel ni'ix chirij ri Dios y ri rutzij.
1TI 6:2 Y xa jec'o kach'alal ri c'o qui-patrón ri can runiman ri Dios, man tiqui'en che chi manak ruk'ij, xe roma raja' xa jun kach'alal. Pa ruq'uiexel ri', xa más utz tiquibana' che rusamaj, roma riq'uin jun utz samaj, can niquito' jun ri can runiman ri Dios y can cach'alal chic qui' riq'uin. Riq'uin ronojel ri' quie'atijoj ri kach'alal y ta'ij chique chi can tiquibana'.
1TI 6:3 Xa c'o jun ri jun-wi chic tzij nuc'ut chiquiwech ri kach'alal, y can man junan ta riq'uin ri utzilaj tak tzij ri ruc'utun can ri Kajaf Jesucristo, y xa ri yeruc'ut man junan ta riq'uin ri tzij ri nuc'om-pe jun c'aslen utz chech ri Dios;
1TI 6:4 ri nibano quiri', ruyon raja' nim nuna-ka. Jun quiri', man jun runo'j (runa'oj), roma xe tzij ri man jun quikalen ri yeru'ij chiquij ex ri man jun yec'atzin-wi. Y romari' jec'o ri itzel niquitzu-ka jun chic roma utz c'o. Chuka' nitz'ucutaj-ka ayowal roma jalajoj niquinojij-ka conojel. Y chuka' jec'o ri itzel yech'o'n-ka chiquij ch'aka chic. Jec'o ri itzel yequinojila-ka chiquij ch'aka chic.
1TI 6:5 Chuka' nitz'ucutaj-ka ayowal chiquicojol ch'aka chic ri can yujtajinak chuka' ri quino'j (quina'oj) roma ri etzelal y man quieta'n ta ri ketzij rutzij ri Dios. Reje' can niquijo' yebeyomer-ka roma niquic'ut rutzij ri Dios. Man tac'uaj-awi' quiq'uin winak quiri'.
1TI 6:6 Y can ketzij, chi ri ruc'uan jun c'aslen utz chech ri Dios can beyom-wi. Pero chuka' tiquicot pa ránima xa c'o rubeyomal o manak.
1TI 6:7 Roma cuando xojalex, man jun anchique kac'amon-pe. Y romari' can keta'n-wi chi cuando xkojcom-e, man jun anchique chuka' xtakac'uaj-e.
1TI 6:8 Kojquicot riq'uin ri kaway y ri katziak, y man jun chic anchique takarayij.
1TI 6:9 Pero ri winak ri niquirayij yebeyomer-ka, yeka ch'anin pa mac. Y roma yalan niquirayij ri beyomel, ja yeka pa trampa. Can niquirayij xabachique (xama'anchique) ex roma can je nacanak. Y romari' can q'uiy ex itzel xtiquic'ulumaj chupa quic'aslen, y ri' can xquieruc'uaj pa castigo chi ronojel tiempo.
1TI 6:10 Roma xa can nibe kánima chirij ri mero, chiri' nipe-wi ronojel rech etzelal. Y can jec'o kach'alal ri xquiya' yan can ri Dios roma xbe cánima chirij ri mero, y ri mero ri' xa c'o sufrimiento xuc'om-pe chique.
1TI 6:11 Pero ret Timoteo jat rusamajel ri Dios, man ta'an quiri'. Xa can tatija' ak'ij nac'uaj jun c'aslen utz, tabana' ri nika chech ri Dios, can taya' awánima riq'uin ri Dios, quie'ajo' ri winak, tic'ue' a-paciencia, y can utz ano'j (ana'oj) tabana'.
1TI 6:12 Can riq'uin ronojel awánima tatija' ak'ij chi na'an ri nrojo' ri Dios. Quiri' nic'atzin na'an roma ayo'n awánima riq'uin raja'. Man taya' can ri utzilaj c'aslen, ri c'aslen ri' can manak xtiq'uis. Y ja c'aslen ri' xawil cuando xatroyoj ri Dios. Jari' ri xyo'x chawe cuando chiquiwech je q'uiy xak'alajij chi xanimaj.
1TI 6:13 Y cami c'o ninjo' nin-ij chawe, y can chech ri Dios nin-ij-wi, ri Dios ri niyo'n c'aslen che ronojel. Y chuka' chech ri Jesucristo nin-ij-wi, ri Jesucristo ri xuk'alajij-wi-ri' chech ri gobernador Poncio Pilato, chi can ruyo'n-wi ránima riq'uin ri Dios. Y jare' ri ninjo' nin-ij chawe:
1TI 6:14 Tabana' ronojel ri nu'ij ri Dios y man tajal rubixic. Tac'uaj jun c'aslen utz chi quiri' man jun anchique nilitaj chawij. Quiri' tabana', c'a xtipe na ri Kajaf Jesucristo.
1TI 6:15 Y ja ri Dios xtitako-pe ri Jesucristo cuando xtapon ri tiempo. Y ja ri Dios ri' ri can rakalen chi niyo'x ruk'ij. Can xe raja' ri Dios ri c'o nimalaj uchuk'a' pa ruk'a'; ja raja' ri nimalaj Rey pa quiwi' conojel reyes. Y ja raja' ri nimalaj Ajaf pa quiwi' conojel ri yebano gobernar.
1TI 6:16 Y can xe raja' ri man nicom ta. Raja' can pa sakil c'o-wi, y man jun nitiquier ntoc riq'uin. Ni man jun winak tz'eteyon, y man jun chuka' nitiquier nitz'eto richi. Y can ja raja' ri c'o pa kawi' chi ronojel tiempo y chuka' can tiyo'x ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
1TI 6:17 Timoteo, ren ninjo' chi na'ij chique ri kach'alal ri je beyoma' que man tiqui'en chi je nimalaj tak winak. Y ta'ij chuka' chique chi can man tiquinojij chi ri beyomel ronojel utz nuc'om-pe chique, roma ri beyomel xa niq'uis. Xa can tiquiya' cánima riq'uin ri c'aslic Dios ri niyo'n-pe ronojel ri utz chake. Raja' nrojo' chi niquicot ri kánima riq'uin ronojel ri ruyo'n-pe chake.
1TI 6:18 Ta'ij chique chi xe utzilaj tak ex tiquibana', y je beyoma' ta chuka' riq'uin ri utz ri niqui'en chique ri ch'aka chic. Man tiquiq'uieq'uiej niquiya' chique ri ch'aka ri nic'atzin chique. Xa can quiequito'.
1TI 6:19 Y quiri' can niquimol yan apo ri xtic'atzin chique chupa ri jun c'aslen ri c'o-apo chakawech; can quiri' tiquibana' chi ntoc quichi ri c'aslen ri can man niq'uis ta.
1TI 6:20 Y ret Timoteo, tachajij ri samaj ri yo'n chawe. Man quie'ac'oxaj tzij ri xa man riq'uin ta ri Dios je-petenak-wi, ri xa je richi ri rech-ulef, y xa man jun utz niquic'om-pe chawe. Chuka' man jun quie'ac'oxaj ri winak ri yech'o'n itzel chirij ri rutzij ri Dios. Reje' niqui'ij chi c'o quino'j (quina'oj), y xa man jun quieta'n.
1TI 6:21 Y jec'o ri xquinimaj yan ri tzij anche'l ri'. Y romari' xesatz (xesach), y xetzolaj chiquij y man xquitzeklebej ta chic ri ketzij rutzij ri Dios ri can quiniman-wi-pe na'ey. Y ja' ta ri ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta awiq'uin. Amén.
2TI 1:1 Ren Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' nrojo' ri Dios. Raja' xirucha' chi nintzijoj chique ri winak chi ri Dios nuya' ri c'aslen ri man niq'uis ta, ri c'aslen ri ru'in chi nuya' chique ri winak ri niquiya' cánima riq'uin ri Cristo Jesús.
2TI 1:2 Nintak-e ri carta re' chawe ret Timoteo, ri can jat anche'l walc'ual y yalan jatinjo'. Ninrayij chi ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo xtiquiya' ta ri bendición y ri uxlanen pa awi' y can siempre xtiquijoyowaj ta awech.
2TI 1:3 Ren can pak'ij chi chak'a' nin-en orar pa awi'. Y chuka' ninya' matiox che ri Dios awoma ret. Ri Dios ri nin-en rusamaj riq'uin jun ch'ajch'oj wánima, anche'l xqui'en ri kati't-kamama' roj israelitas, ri ojer can tiempo.
2TI 1:4 Y nin-ij chuka' chawe ret Timoteo chi can jatc'o pa wánima roma xinawok'ej cuando xinel-pe awiq'uin. Y can ninjo' yinapon chic jun mej (bey) awiq'uin chi quiri' niquicot chic jun mej (bey) ri wánima.
2TI 1:5 Y chuka' noka pa nuwi' chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios, anche'l ri xqui'en ri awati't Loida y ri ate' Eunice. Reje' can xquiya' cánima riq'uin ri Dios na'ey chawech ret. Y ren weta'n chi ret chuka' can ayo'n-wi awánima riq'uin ri Dios, anche'l xqui'en reje'.
2TI 1:6 Romari' nin-ij chawe chi taya' awuchuk'a' chi na'an ri samaj ri yo'n chawe roma ri Dios. Roma ja ri Dios xbano chawe chi jatiquier na'an ri samaj ri', y xyo'x chawe cuando ren xinya' nuk'a' pa awi'.
2TI 1:7 Y ri Espíritu ri ruyo'n ri Dios chake roj ri kaniman chic raja', man richi ta nakaxi'j-ki'. Roma ri Espíritu ri' xa can nuya' kachuk'a', y nu'on chake chi yekajo' conojel ri winak y nu'on chake chi jojtiquier nakak'at-ki' chech ri mac.
2TI 1:8 Man caq'uix nak'alajij ri rutzij ri Kajaf. Man caq'uix chuka' na'ij chi aweta'n nuech ren roma jinc'o pa cárcel roma ri Kajaf. Y man tapokonaj-awi' ret chuka' chupa ri sufrimiento roma natzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Xa can tacoch'o' ronojel, riq'uin ri uchuk'a' ri yo'n chawe roma ri Dios.
2TI 1:9 Ri Dios xojrucol chupa ri kamac, y xojroyoj chi nakac'uaj jun ch'ajch'oj c'aslen. Y ronojel ri xu'on man roma ta ri utz jekabanon, xa roma yalan jojrojo' xu'on ri favor ri' chake, y roma chuka' can quiri-wi runojin chakij ojer can cuando man jani c'o ri rech-ulef. Ri Dios can runojin-wi chi nutak-pe ri Jesucristo chi nu'on ri favor chake chi jojrucol.
2TI 1:10 Y cami xoka yan ri Jesucristo chi jojrucol. Raja' xulesaj ri ruchuk'a' ri camic. Raja' xuc'ut chakawech ri utzilaj rutzij ri Dios, y riq'uin ri' xuk'alajij chakawech ri c'aslen ri man niq'uis ta, y xojrulesaj chuka' pa ruk'a' ri camic.
2TI 1:11 Ri Dios xirucha' ren chi xinoc apóstol chi nintzijoj ri utzilaj rutzij raja' chique ri winak ri man je israelitas ta, y chi yentijoj chuka' riq'uin ri tzij ri'.
2TI 1:12 Romari' nin-en sufrir cami. Pero man yiq'uix ta; roma ren can weta'n-wi ancu'x (anchique) ri nuniman y can weta'n-wi chuka' chi raja' can c'o ruchuk'a' chi nuchajij ri nujachon pa ruk'a'. Weta'n chi can xtuchajij-wi, c'a cuando xtapon ri k'ij chi raja' xtitzolaj chic pe.
2TI 1:13 Ren nin-ij chawe chi can anche'l ri utzilaj tak ex ri nuc'utun chawech, can jari' tac'utu' ret. Can taya' awánima riq'uin ri Jesucristo, y siempre quie'ajo' conojel. Y can xcatiquier xta'an quiri' roma xe jun abanon riq'uin ri Jesucristo.
2TI 1:14 Tachajij ri samaj ri yo'n chawe roma ri Dios. Y ri Espíritu Santo ri c'o pa tak kánima xtito'n awichi.
2TI 1:15 Ret aweta'n chi conojel ri kach'alal chi ri rech-ulef Asia xinquimalij yan can, anche'l ri Figelo y ri Hermógenes.
2TI 1:16 Ri Ajaf can ta xtujoyowaj quiwech ri jec'o pa rocho ri kach'alal Onesíforo, roma raja' man xirumalij ta; can q'uiy mej (paj) xuya' ruchuk'a' wánima. Raja' can man xq'uix ta xinorutz'eta' we' pa cárcel.
2TI 1:17 Pa ruq'uiexel chi quiri' ta xu'on, cuando xoka we' pa tenemit Roma, can xirucanoj y c'aronaj xiril.
2TI 1:18 Y ret aweta'n utz chi raja' yalan xojruto' cuando xojc'ue' awiq'uin pa tenemit Éfeso. Ri Ajaf xtujoyowaj ta rech chupa ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey) raja'.
2TI 2:1 Nin-ij chawe Timoteo ri can jat anche'l walc'ual: Tatija' ak'ij chi siempre nic'ue' awuchuk'a', y ja ri Cristo Jesús ri niyo'n awuchuk'a' roma jatrojo' y roma xe jun abanon riq'uin.
2TI 2:2 Ri tzij ri xac'oxaj wiq'uin chiquiwech je q'uiy kach'alal, can jari' chuka' ta'ij ret chique ri ch'aka chic achi'a' ri can yetiquier-wi yetijon utz y can aweta'n chi can quiyo'n cánima riq'uin ri Dios y chi can xtiqui'en-wi ri samaj.
2TI 2:3 Man tapokonaj-awi' na'an sufrir roma na'an ri samaj ri nrojo' ri Jesucristo. Xa tacoch'o' ronojel, anche'l nu'on jun utz soldado.
2TI 2:4 Roma cuando jun c'o pa cuartel, man xtel ta pe chi neru'ona-pe xabachique (xama'anchique) rusamaj, xa nic'atzin chi nic'ue' chiri' chi nu'on ronojel ri ni'ix che roma ri nibano mandar richi.
2TI 2:5 Ret can utz tabana' ri rusamaj ri Dios, can tabana' anche'l niqui'en ri ye'tz'an. Xa reje' man niquitaj ta quik'ij y man niqui'en ta anche'l nrojo' ri atz'anen, manak xquiech'acon.
2TI 2:6 Can riq'uin ronojel awánima tabana' ri rusamaj ri Dios, anche'l nu'on jun samajel pa k'ayis; raja' can utz nisamaj, roma reta'n chi cuando xtipe ri cosecha, riq'uin ri' nrilij-ri'.
2TI 2:7 Tanojij utz ronojel re', ri Ajaf xtu'on ta chawe chi can utz xta'an entender.
2TI 2:8 Can toka pa awi' chi ri Jesucristo xcom y xc'astaj-pe. Raja' ru-familia can ri rey David ri xc'ue' ojer can. Y jare' ri utzilaj tzij ri nintzijoj.
2TI 2:9 Y roma nintzijoj ri utzilaj tzij ri', nin-en sufrir. Ren can jin-ximon we' pa cárcel y banon chue anche'l jin itzel achi. Pero ri rutzij ri Dios man ximil ta.
2TI 2:10 Y coma ri winak ri xerucha' yan ri Dios chi yecolotaj, ren nincoch' ronojel sufrimientos; chi quiri' reje' chuka' yecolotaj roma ri Cristo Jesús, y can yebe chicaj y nic'ue' quik'ij chi ronojel tiempo.
2TI 2:11 Ri tzij re' can ketzij-wi: Roj ri can kaniman yan ri Jesucristo, can xojcom yan riq'uin raja' cuando xcamises chech ri cruz, y romari' can xtic'ue' chuka' kac'aslen riq'uin raja', roma raja' can c'o-wi ruc'aslen.
2TI 2:12 Xa xtakacoch' ri sufrimientos roma kaniman raja', xtapon ri k'ij cuando junan xtaka'an gobernar riq'uin raja'. Y xa man xtakajo' ta xtaka'ij chi joj richi chic raja', chuka' raja' xtu'ij chi roj man joj richi ta raja'.
2TI 2:13 Y más que roj nakajalala' ri katzij, raja' man quiri' ta nu'on. Raja' can nu'on-wi ri ru'in. Raja' can man nujal ta ri rutzij, roma raja' can quiri-wi.
2TI 2:14 Romari' tanataj ronojel re' chique ri kach'alal. Y can tachelebej chique chech ri Ajaf Dios chi can man tiquich'olila-qui' chirij tzij ri man jun quikalen, roma xa man jun utz nu'on chique. Xa nuyuj quino'j (quina'oj) ri yec'oxan quichi.
2TI 2:15 Can tatija' ak'ij chi utz na'an che rusamaj ri Dios anche'l nika chech raja', chi quiri' man xcaq'uix ta roma can utz natzijoj ri ketzij rutzij ri Dios.
2TI 2:16 Man taya' quikalen tzij ri xa man riq'uin ta ri Dios je-petenak-wi, ri xa je richi ri rech-ulef y man jun yec'atzin-wi. Roma ri winak ri yequinimaj tzij quiri', xa can más itzel nu'on-ka ri quic'aslen.
2TI 2:17 Y ri tzij ri' nucamisaj ri cánima, can anche'l nu'on ri itzel yabil rubinan gangrena che ruch'acul jun winak. Quiri' xbanataj quiq'uin ri Himeneo y ri Fileto.
2TI 2:18 Reje' can xquiya' can ri ketzij, roma niqui'ij chi ri caminaki' xec'astaj yan. Y romari' jec'o ch'aka ri man niquijo' ta chic niquiya' cánima riq'uin ri Dios.
2TI 2:19 Pero roj ri kayo'n kánima riq'uin ri Dios, raja' rubanon chake anche'l ru-cimiento jun jay, ri can utz banon che. Y parui' ri cimiento ri', c'o jun retal ri nu'ij: Ri Ajaf reta'n quiwech ri je richi chic raja'. Y conojel ri quic'uan rubi' ri Ajaf, man chic tiqui'en ri itzel tak ex.
2TI 2:20 Chupa jun nimalaj jay q'uiy trastos y ch'aka chic ex jec'o. Jec'o ri je-banon riq'uin oro, jec'o ri je-banon riq'uin plata, jec'o ri je-banon riq'uin che', y riq'uin barro. Jec'o ri q'uiy quikalen, y jec'o chuka' ri man q'uiy ta quikalen.
2TI 2:21 Y xa roj xtakaya' can ronojel ri itzel tak ex, can joj anche'l ri trastos y ri ch'aka chic ex ri can q'uiy quikalen, joj-cha'on chic roma ri Ajaf, y jojc'atzin che chi naka'an ronojel utzilaj samaj.
2TI 2:22 Y roma ri c'ajola' q'uiy itzel tak ex niquirayij, ret man ta'an anche'l niqui'en reje', xa can tac'uaj jun chojmilaj c'aslen, can taya' awánima riq'uin ri Dios, quie'ajo' conojel ri winak, tic'ue' uxlanen pa awánima, y can junan awech tabana' quiq'uin ri can ch'ajch'oj cánima yech'o'n riq'uin ri Ajaf.
2TI 2:23 Man taya' quikalen ri tzij ri man jun yec'atzin-wi y man jun anchique nach'ec chiquij, roma ja tzij anche'l ri' ri yec'amo-pe ayowal.
2TI 2:24 Roma jun rusamajel ri Ajaf Dios, man utz ta nu'on ayowal. Can nic'atzin chi utz nu'on quiq'uin conojel. Y nic'atzin chuka' chi yerutijoj utz ri kach'alal, y nic'ue' ru-paciencia.
2TI 2:25 Y ekal (akal) tich'o'n chique ri kach'alal ri man ja' ta niquinojij chirij ri rutzij ri Dios, chi tiquijala' quino'j (quina'oj). Chi quiri', xa ri Dios nrojo', can xtu'on chique chi xtiquitemaj ri ketzij y niquiya' can ri mac y niqui'en ri nrojo' ri Dios,
2TI 2:26 y quiri' can xquiecolotaj pa ruk'a' ri itzel. Roma cami can pa ruk'a' raja' jec'o-wi, y nu'on chique chi niqui'en xabachique (xama'anchique) ri nrojo' raja'.
2TI 3:1 Nic'atzin chi natemaj yan chi chupa ri ruq'uisbel tiempo xquiepe k'ij ri yalan cuesta chi nac'uaj jun c'aslen utz chech-ulef.
2TI 3:2 Roma chupa ri tiempo ri' je q'uiy winak yalan xtiquijo-ka-qui' reje' mismo y man jun xquiequinataj ri ch'aka chic, can xtibe cánima chirij ri mero, can je nimalaj tak winak xtiqui'en, itzel xquiech'o'n chirij ri Dios, man xquieniman ta chique quite-quitata', manak quieta'n niquiya' matiox y q'uiy itzel tak ex ri xtic'ue' pa quic'aslen.
2TI 3:3 Reje' man xtiquijoyowaj ta quiwech ri winak, ni man xquiecoch'on (xquiecuyun) ta juba', xtiquitz'ucula' tzij chiquij ch'aka chic, can je-uc'uan jumul roma ri etzelal, can xtik'ax rui' ri niqui'en chique ri ch'aka chic winak, can itzel xquiequitzu' ri niqui'en ri utz.
2TI 3:4 Reje' xquiequisujuj ri qui-amigos, y xa niquijo' niqui'en jun ex, can ja' niqui'en, y man niquinojij ta xa utz o man utz ta. Can je nimalaj tak winak xtiquina-ka. Más xquiequicot riq'uin ri niqui'en chech-ulef, romari' can manak xtiquijo' ri Dios.
2TI 3:5 Reje' xtiqui'ij chi quiniman chic ri Dios, pero xa man xtiquiya' ta lugar che ri Dios chi nujal quic'aslen. Can man tac'uaj-awi' quiq'uin ri winak quiri'.
2TI 3:6 Roma chiquicojol reje' jec'o ri ye'apon pa tak jay y niquic'ut ri man ketzij ta. Y ja ri nacanak tak ixoki' ri je-nojinak riq'uin mac y je-uc'uan roma ri itzel tak ex ri yequirayij, jari' ri ye'an engañar.
2TI 3:7 Ri ixoki' re' siempre niquijo' niquitemaj ch'aka chic ex, pero man jun mej (bey) niquitemaj ri ketzij.
2TI 3:8 Y can anche'l xqui'en ri ca'i' aj-itza' Janes y Jambres ri ojer can, chi can man xka ta chiquiwech ri xu'ij ri Moisés, can quiri' chuka' niqui'en ri achi'a' ri', can man niquijo' ta ri ketzij. Jumul yujtajinak ri quino'j (quina'oj) roma ri etzelal. Niqui'ij chi quiniman chic ri Dios, y xa man ketzij ta.
2TI 3:9 Pero xtapon ri tiempo cuando man xquienimex ta chic, roma can ch'anin xquiena'ex coma conojel, chi xa je nacanak riq'uin ri niquic'ut; anche'l xbanataj quiq'uin ri ca'i' aj-itza' Janes y ri Jambres ri ojer can, chi can xk'alajin-pe chi xa je nacanak.
2TI 3:10 Pero ret Timoteo, atzekleben ri nuc'utun can chawech. Ret aweta'n chi ri nuc'aslen can utz chech ri Dios. Aweta'n chi ren can yinajin riq'uin ronojel ri cheleben can chue roma ri Dios. Aweta'n chi can nuyo'n wánima riq'uin ri Dios, c'o nu-paciencia, yenjo' conojel y q'uiy ex jenucoch'on.
2TI 3:11 Itzel xinquitzu' ri winak y c'a nin-en sufrir. Ronojel re' nucoch'on-pe. Y chuka' aweta'n ronojel ri x-an chue chupa ri oxi' tenemit, ri Antioquía, ri Iconio, y ri Listra. Yalan xin-en sufrir pa quik'a'. Pero chupa ronojel ri' ri Ajaf can xirucol-wi.
2TI 3:12 Y ketzij-wi, conojel ri niquijo' niquic'uaj jun c'aslen utz riq'uin ri Jesucristo, can xtiqui'en-wi sufrir pa quik'a' ch'aka chic.
2TI 3:13 Pero ri winak ri can itzel ri quic'aslen quic'uan y ri yequi'en engañar ri winak, más itzel xtiqui'en-ka. Xquiequi'en engañar winak, y reje' chuka' xquie'an engañar.
2TI 3:14 Pero ret Timoteo, man taya' can ri utzilaj tzij ri xatemaj y ayo'n awánima riq'uin. Ret can aweta'n ri anchok riq'uin xatemaj-pe.
2TI 3:15 Y c'a jat co'l oc cuando xatemaj-pe ri tz'iban can chupa ri lok'olaj rutzij ri Dios. Y ri tzij ri' xuc'ut chawech chi nic'atzin chi xanimaj ri Cristo Jesús chi jacolotaj chupa ri amac.
2TI 3:16 Ronojel ri tz'iban can, ja ri Dios biyon-pe. Y romari' utz chi nicuses chi yetijox ri winak. Utz chi nicuses chi nik'alajix ri mac. Utz chi nicuses chi nik'alajix che jun winak chi tujala' ruc'aslen, y utz chuka' nicuses chi ni'ix anchique ru'onic jun c'aslen utz chech ri Dios.
2TI 3:17 Chi quiri' ri je rusamajel ri Dios, can utz tic'ue' quino'j (quina'oj) riq'uin ri je-tz'iban can. Roma nic'atzin chique chi niqui'en ronojel ri utzilaj samaj.
2TI 4:1 Chech ri Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xtipe chic jun mej (bey), chi xtorubana-ka gobernar y xquieru'on juzgar ri je q'ues y ri je caminak chic e, nin-ij chawe Timoteo,
2TI 4:2 chi can pak'ij chi chak'a' tatzijoj ri rutzij ri Dios chique ri niquijo' niquic'oxaj y chique ri man niquijo' ta niquic'oxaj. Tak'alajij quimac ri winak, ta'ij chique ri quic'uan jun c'aslen itzel chi tiquijala' quic'aslen, chique conojel ta'ij chi siempre tiquibana' ri utz. Can riq'uin ronojel awánima quie'atijoj conojel, pero riq'uin ronojel paciencia.
2TI 4:3 Roma xtoka-wi ri k'ij cuando ri winak xa man xtiquijo' ta chic niquic'oxaj ri utzilaj tak tzij ri yec'ut. Xa can xtibe cánima chirij ri tzij ri man je ketzij ta ri yec'ut, y xquiequicanola' ancu'x (anchique) ri xquietijon quichi xe riq'uin ri yequirayij reje'.
2TI 4:4 Can man xtiquijo' ta xtiquic'oxaj rutzij ri Dios, y ja ri tzij ri man jun quikalen, jari' xtiquic'oxaj.
2TI 4:5 Pero ret tanojij utz ronojel ri na'an. Tacoch'o' ri sufrimiento ri nipe chawij. Man catane' chi natzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios. Tabana' ronojel samaj ri yo'n chawe roma ri Dios.
2TI 4:6 Roma ren xe chic woyoben ri k'ij chi yicamises. Ri k'ij chi yibe y ninya' can ri rech-ulef, can nakaj chic c'o-wi.
2TI 4:7 Can xintaj nuk'ij xin-en ri nurayij ri Dios, y xin-en yan ronojel ri samaj ri yo'n chue roma ri Dios, man numalin ta nuyo'n wánima riq'uin ri Dios.
2TI 4:8 Y romari' cami xe chic woyoben ri k'ij chi yibe chicaj anchi' xtiyo'x-wi jun nu-corona, jari' ri xtiyo'x chique ri niquic'uaj jun chojmilaj c'aslen. Y ja ri Ajaf ri chojmilaj Juez xtiyo'n ri' chue chupa ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey). Y man xe ta chue ren xtuya-wi. Xa can xtuya' chuka' chique conojel ri can riq'uin ronojel cánima quiyoben chi napon ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey) raja'.
2TI 4:9 Ret Timoteo, tatija' ak'ij jape we' wiq'uin ch'anin.
2TI 4:10 Roma ri Demas xa xbe pa tenemit Tesalónica. Xirumalij can, roma raja' xa más xrojo' ri c'aslen ri we' chech-ulef. Ri kach'alal Crescente benak pa tak tenemit chi ri Galacia. Y ri kach'alal Tito benak chuka' pa tak tenemit chi ri Dalmacia.
2TI 4:11 Y cami can xe ri kach'alal Lucas ri c'o can wiq'uin. Tac'ama-pe ri kach'alal Marcos cuando xcape, roma raja' nic'atzin chue chi yiruto'.
2TI 4:12 Ri kach'alal Tíquico xintak-e pa tenemit Éfeso.
2TI 4:13 Cuando xcape, tac'ama-pe chuka' ri nu-capa ri xinya' can pa rocho ri kach'alal Carpo pa tenemit Troas. Y chuka' quie'ac'ama-pe ri nu-libros; pero ri más ninjo' ja ri je-banon riq'uin tz'um, ri ni'ix pergamino che.
2TI 4:14 Ri Alejandro ri samajiy-ch'ich', q'uiy itzel tak ex jerubanon chue. Ri Ajaf can xtutzolej ruq'uiexel che, can anche'l ri yeru'on.
2TI 4:15 Romari' ret, tabana' cuenta awi' chech, roma chech raja' can yalan itzel rutzij ri Dios ri nakatzijoj roj.
2TI 4:16 Cuando na'ey xinuc'uax pa tribunal, man jun xto'n wichi. Pero man ninjo' ta chi ri Dios xtuya' ta ruq'uiexel chique ri man xinquito' ta y xinquiya' can nuyon.
2TI 4:17 Ri Ajaf can xiruto-wi ren. Xuya' wuchuk'a' y xirucol-pe pa ruchi' ri león. Y romari' xitiquier xinq'uis ronojel ri samaj ri yo'n chue chi nintzijoj ri rutzij ri Dios chique conojel ri winak ri man je israelitas ta.
2TI 4:18 Y ren weta'n chi ri Ajaf xquirucol chupa ronojel etzelal. Weta'n chi xquiruchajij chi quiri' xquinoc anchi' nu'on-wi gobernar chila' chicaj. Raja' can xtiyo'x-wi ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
2TI 4:19 Taya' ruxnakil-quiwech ri kach'alal Priscila y Aquila, y chuka' conojel ri jec'o pa rocho ri kach'alal Onesíforo.
2TI 4:20 Ri kach'alal Erasto xc'ue' can pa tenemit Corinto, y ri kach'alal Trófimo xinya' can pa tenemit Mileto roma niyawaj.
2TI 4:21 Y ret Timoteo, tatija' ak'ij chi jape we' wiq'uin antes che ri ru-tiempo job. Ri kach'alal Eubulo nutak-e ruxnakil-awech. Y chuka' ri kach'alal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y conojel ri kach'alal we' niquitak-e ruxnakil-awech.
2TI 4:22 Ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa awánima. Y ri ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel ri jixc'o chiri'. Amén.
TIT 1:1 Ren Pablo, jin rusamajel ri Dios y ru-apóstol ri Jesucristo. Raja' xirutak chi yento' ri jerucha'on yan ri Dios, chi niquiya' cánima riq'uin, y chuka' chi niquitemaj utz ri ketzij, ri nujal ri quic'aslen chi quiri' niquic'uaj jun utzilaj c'aslen anche'l nrojo' ri Dios.
TIT 1:2 Romari' can quiyoben ri utzilaj c'aslen ri man xtiq'uis ta. Y ja c'aslen ri' ri ru'in ri Dios chi nuya'. Ri' xu'ij cuando c'a man jani tu'on ri rech-ulef. Y can xtuya-wi ri c'aslen ri', roma raja' can man nutz'uc ta tzij.
TIT 1:3 Y cami xapon ri k'ij cuando ri Dios ri nicolo kachi xuk'alajij ri rutzij y xu'ij chue chi tintzijoj. Y can xuchelebej chue chi nin-en ri samaj re'.
TIT 1:4 Y nintak-e ri carta re' chawe ret Tito, ri can jat anche'l walc'ual abanon roma animan chuka' ri Jesucristo. Can xtijoyowex ta awech roma ri Katata' Dios y roma chuka' ri Kajaf Jesucristo ri nicolo kachi. Ri bendición y ri uxlanen ri nipe quiq'uin reje' xtic'ue' ta pa awánima.
TIT 1:5 Xatinya' can pa Creta roma xinjo' chi nachojmisaj ronojel ri nic'atzin pa conojel tenemit anchi' jec'o kach'alal. Quie'acha' achi'a' chiquicojol, chi yepa'e' chech ri rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, anche'l xin-ij can chawe.
TIT 1:6 Jun achi ri nipa'e' chech rusamaj ri Dios, can nic'atzin chi ruc'uan jun utzilaj c'aslen, chi quiri' man jun anchique nilitaj chirij. Chuka' nic'atzin chi xe jun raxayil c'o y ri ralc'ual can quiniman ta ri Jesucristo. Pero xa ri ralc'ual quic'uan jun itzel c'aslen y man yeniman ta, man utz ta chi ri tata'j ntoc chupa ri samaj ri'.
TIT 1:7 Roma ri ye'oc chupa ri samaj ri', can je rusamajel-wi ri Dios, romari' can nic'atzin chi can quic'uan jun utzilaj c'aslen, chi quiri' man jun anchique nilitaj chiquij. Chuka' nic'atzin chi reje' man tiquina-ka chi je nimalaj tak achi'a', man ticataj ch'anin quiyowal, man quiek'aber, man tiqui'en ayowal, y man tiqui'en itzel tak ex chi niquich'ec mero.
TIT 1:8 Y nic'atzin chuka' chi utz yequic'on-ka pa cocho ri kach'alal ri c'a pa jun chic tenemit yepe-wi. Nic'atzin chi can nika chiquiwech niqui'en ri utz, nic'atzin chi yenojin utz, nic'atzin chi niquic'uaj jun chojmilaj c'aslen, jun c'aslen utz chech ri Dios, y tiquik'ata-qui' chech ri mac.
TIT 1:9 Nic'atzin chuka' chi can quiyo'n ta cánima riq'uin ri rutzij ri Dios ri xkatzijoj chique, roma can ketzij-wi. Chi quiri' reje' chuka' yetiquier niquic'ut ri ketzij chiquiwech ri kach'alal, chi quiri' ri kach'alal niquiya' más cánima riq'uin ri Dios. Y chi can yetiquier chuka' niqui'ij chique ri winak ri quitzekleben ri man ketzij ta, chi tiquijala' quino'j (quina'oj).
TIT 1:10 Roma can je q'uiy jec'o ri man yeniman ta. Xe tzij ri man jun quikalen niqui'en, y can jec'o ri can ye'an engañar coma. Y ri más niqui'en quiri' ja ri ye'in chi can ti'an ri circuncisión chique ri kach'alal achi'a'.
TIT 1:11 Y ri winak ri' can nic'atzin chi nakatz'apij xequey, roma can je q'uiy ri yeka pa quik'a' roma ri engaño. Y c'o jantak, can conojel ri jec'o pa jun jay ye'an engañar roma ri itzel tak ex ri yequic'ut. Y man xe ta ri' niqui'en, xa can niquic'utuj rajil ri niquic'ut y ri' xa jun itzel ch'acoj niqui'en.
TIT 1:12 Ojer can, xc'ue' jun achi aj-Creta ri yalan runo'j (runa'oj). Ri achi ri' xu'ij can chiquij ri ruwinak: Ri nuwinak aj-Creta man jun mej (bey) ketzij ta juba' yech'o'n. Can je anche'l itzel tak chicop. Can ruyon wa'in niquijo' niqui'en, y je k'ora'. Quiri' xu'ij ri jun achi ri'.
TIT 1:13 Y can ketzij-wi ri xu'ij can. Romari' nin-ij chawe ret Tito, chi can cof cach'o'n chique ri quiri' niqui'en, ta'ij chique que man chic tiqui'en itzel tak ex, xa tiquiya' más cánima riq'uin ri Dios.
TIT 1:14 Chuka' ta'ij chique chi can man tiquic'oxaj chic tzij ri xa man jun quikalen, ri niqui'ij ri nuwinak israelitas. Y chuka' man tiquinimaj chic quitzij ch'aka chic winak ri xa man niquijo' ta ri ketzij.
TIT 1:15 Ri winak ri ch'ajch'oj yan quic'aslen, utz niquitzu' ronojel ri utz. Pero ri winak ri man ch'ajch'oj ta quic'aslen y man niquijo' ta niquinimaj ri Dios, can itzel niquitzu' ronojel ri utz, roma can yujtajinak quino'j (quina'oj) y man niquina' ta chi can man utz ta ri quic'aslen chech ri Dios.
TIT 1:16 Niqui'ij chi quieta'n rech ri Dios, pero roma ri itzel tak ex ri niqui'en, k'alaj chi can man ketzij ta ri niqui'ij. Ri Dios man nika ta chech yerutzu'. Man yeniman ta. Y man jun utz ri yetiquier niqui'en.
TIT 2:1 Pero ret, can ja ri utzilaj tak tzij tac'utu' chiquiwech ri kach'alal.
TIT 2:2 Ri rijilaj tak achi'a' can ta niquinojij utz ri yequi'en, can ta nuc'ul chi ye'an respetar, tiquik'ata-qui' chech ri mac, tiquiya' cánima riq'uin ri ketzij tzij ri kaniman, quiequijo' ri winak y tic'ue' qui-paciencia.
TIT 2:3 Chuka' ri rijilaj tak ixoki', can tiquic'utu-qui' chi can nic'atzin ye'an respetar, man tiqui'en je rak' chiquij ch'aka chic, man quiek'aber, y tiquiya' jun utz ejemplo chiquiwech ri ch'aka chic.
TIT 2:4 Y chuka' tiquic'utu' chiquiwech ri ixoki' ri c'a man jani más quijuna' chi quiequijo' ri cachijlal y ri cal,
TIT 2:5 tiquinojij utz ri niqui'en chi quiri' man niquiya' ta lugar che ri mac, tiquic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, tiquibana' cuenta cocho, utz quino'j (quina'oj) tiquibana' quiq'uin conojel, quieniman chique ri cachijlal, chi quiri' man jun ex itzel xti'ix chirij ri rutzij ri Dios.
TIT 2:6 Ta'ij chuka' chique ri c'ajola' chi tiquinojij utz ri niqui'en, chi quiri' man niquiya' ta lugar che ri mac.
TIT 2:7 Y ret Tito, chuka' nic'atzin chi siempre nac'uaj jun c'aslen utz, chi quiri' nac'ut chiquiwech anchique c'aslen utz chi niquic'uaj reje'. Y cuando ye'atijoj riq'uin ri rutzij ri Dios, can ja' rubixic tabana' che. Y chuka' taya' ruk'ij rutzij ri Dios.
TIT 2:8 Can tabana' cuenta awi' riq'uin ri tzij ri ye'abij cuando nac'ut ri utzilaj tzij chiquiwech ri winak, y can ja' rubixic tabana' che, chi quiri' man jun anchique ni'ix chirij. Y ri itzel yetz'eto rutzij ri Dios can xquieq'uix, roma man jun anchique xquietiquier xtiqui'ij chiwij rix kach'alal.
TIT 2:9 Y ri kach'alal ri c'o qui-patrón, ta'ij chique chi quieniman chique, y utz tiquibana' che ronojel ri samaj ri ni'ix chique. Y xa nich'ojix quisamaj, can tiquicoch'o' y man jun anchique tiqui'ij.
TIT 2:10 Ni man jun ex tiquilek'aj che qui-patrón. Can utz tiquibana' che ronojel, chi quiri' utz yetz'et coma conojel ri winak; y ri winak xtiquiya' ruk'ij rutzij ri Dios, ri Dios ri can jojrucol.
TIT 2:11 Ri Dios xuc'ut chakawech chi yalan jojrojo', roma can xutak-pe ri Jesucristo chi yerucol conojel winak.
TIT 2:12 Y ri' chuka' nuc'ut chakawech chi nic'atzin yekaya' can ronojel ri man nika ta chech ri Dios y ronojel ri itzel tak ex ri jec'o chech-ulef ri yekarayij. Nuc'ut chakawech chi mientras c'a jojc'o we' chech-ulef, quiekanojij utz ri naka'an chi quiri' man nakaya' ta lugar che ri mac, y kac'uaj jun utzilaj c'aslen, jun c'aslen ri can nika chech ri Dios.
TIT 2:13 Quiri' nic'atzin naka'an roma kayoben ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey) ri Jesucristo. Can jojquicot kayoben-apo ri k'ij ri' cuando xtik'alajin ri ruk'ij ri nimalaj ka-Dios y Jesucristo ri jojrucol.
TIT 2:14 Ri can man xupokonaj ta xcamises pa kaq'uiexel, chi xojrucol chech ronojel rech mac y chuka' ch'ajch'oj xu'on che ri kac'aslen. Quiri' xu'on, chi quiri' roj ri xkanimaj rubi' xojoc richi raja'. Y raja' nrojo' chi riq'uin ronojel kánima nakarayij naka'an ri utz.
TIT 2:15 Riq'uin ronojel re' quie'atijoj ri ch'aka chic y ta'ij chique que man tiquimalij niqui'en quiri'. Y ri itzel quic'aslen, ta'ij chique chi tiquiya' can ri itzel c'aslen ri'. Man taxi'j-awi' na'ij quiri' chique, roma ja ri Dios yoyo'n ri samaj re' chawe. Can man jun tibano chawe que man jun ak'ij, xa can catquinimaj.
TIT 3:1 Can ta'ij chique ri kach'alal chi can quieniman che ri gobierno y chique ri ch'aka chic autoridades. Can riq'uin ronojel cánima tiquibana' ronojel utzilaj samaj ri ni'ix chique.
TIT 3:2 Y ta'ij chuka' chique chi can man jun itzel ex tiqui'ij chirij jun chic winak, y chuka' man tiqui'en ayowal. Xa utz quino'j (quina'oj) tiquibana' quiq'uin conojel winak, y co'l oc quik'ij tiquibana' chiquiwech.
TIT 3:3 Roma ojer can, roj chuka' can joj nacanak xka'an-pe, man xojniman ta, can joj-satzinak (joj-sachinak), man xojtiquier ta xkak'il-ki' chech ri mac, xa can xka'an ronojel ri itzel tak ex ri xkarayij y yalan xojquicot roma ri ex ri jec'o chech-ulef. Can itzel ri kac'aslen xkac'uaj, itzel xekatzu' ri ch'aka chic roma utz jec'o, itzel xojtz'et roma man utz ta ri kac'aslen y itzel xkatzu-ki' konojel.
TIT 3:4 Pero cuando ri Dios ri xcolo kachi xuc'ut ri utzilaj runo'j (runa'oj) chakawech, y xkana'ej chi conojel winak yerojo';
TIT 3:5 c'ajari' roj can xkanimaj y ja xojrucol-pe chech ri kamac. Xojrucol, pero man roma ta utz ri kac'aslen kac'uan. Raja' xojrucol xe roma xujoyowaj kawech y chuka' roma xuch'ajch'ojij ri kac'aslen. Can c'ac'ac' c'aslen xuya' chake. Ri Espíritu Santo xoc pa tak kánima, y quiri' xjalataj ri kac'aslen.
TIT 3:6 Ri Dios xuya' ri Espíritu Santo chake, roma ri Jesucristo ri xcolo kachi. Y ri Espíritu Santo can q'uiy samaj nu'on pa kánima.
TIT 3:7 Y romari' man jun kamac nakakalej chech ri Dios, y ri' roma ri favor ri xu'on ri Dios chake. Romari' cami keta'n chi can xtiyo'x chake ri utzilaj c'aslen ri can manak xtiq'uis.
TIT 3:8 Ronojel re' can ketzij-wi, can utz-wi, y can nic'atzin-wi che ri quic'aslen conojel winak. Romari' ninjo' chi ret man tamalij ye'atijoj riq'uin ronojel re' ri quiniman chic ri Dios, chi quiri' can tiquitija' quik'ij niqui'en ri utz.
TIT 3:9 Pero ri tzij ri xa man jun quikalen, anche'l ri tzij ri ye'an chiquij ri quibi' winak ri xec'ue' ojer can, man quie'ac'oxaj. Y chuka' ri ayowal ri yequi'en ri winak ri man junan ta niquinojij chirij ri nu'ij ru-ley ri Moisés, man quie'ac'oxaj, roma ronojel tzij anche'l ri' man jun yec'atzin-wi.
TIT 3:10 Y xa c'o jun ri yeruc'ut tzij ri man je ketzij ta, y romari' ri kach'alal niquijachala-ka-qui', ta'ij che que man tu'on chic quiri'. Y xa xa'ij yan che jun mej (bey) y man jatrunimaj ta, ta'ij chic jun mej (bey) che. Y xa can man niniman ta, man tac'ul chic rech.
TIT 3:11 Roma jun ri nibano quiri', can k'alaj-wi chi xa yujtajinak runo'j (runa'oj) roma ri etzelal, can mac-wi ri nu'on, y romari' ruyon raja' nroyoj ru-castigo pa ruwi'.
TIT 3:12 Y ren xtintak-e ri kach'alal Artemas awiq'uin o ri kach'alal Tíquico. Y cuando xtapon awiq'uin jun chique reje', tatija' ak'ij jatapon pa tenemit Nicópolis. Roma nunojin chi yibec'ue' chiri' pa ru-tiempo ri job.
TIT 3:13 Y ri kach'alal Zenas ri abogado y ri kach'alal Apolos, taya' ronojel ri nic'atzin chique richi ri quibey, chi quiri' man jun ta anchique xtu'on falta chique.
TIT 3:14 Y quiri' ri kach'alal tiquitemaj niqui'en ri utz. Quiequito' conojel ri c'o nic'atzin chique, chi quiri' can niwachin utz ri quic'aslen chech ri Dios.
TIT 3:15 Conojel ri kach'alal ri jec'o wiq'uin niquitak-e ruxnakil-awech. Y taya' chuka' ruxnakil-quiwech ri xe jun kabanon quiq'uin roma kaniman ri Jesucristo. Ri ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
PHM 1:1 en Pablo, jin-tz'apel pa cárcel roma nintzijoj rutzij ri Jesucristo. C'o-pe wiq'uin ri kach'alal Timoteo cuando nintak-e ri carta re' chawe ret Filemón, ri can yalan jatkajo' y can junan naka'an ri samaj awiq'uin.
PHM 1:2 Chuka' che ri kach'alal Apia, y ri kach'alal Arquipo ri junan chuka' jojc'o chupa ri samaj, y chique ri quiniman ri Jesucristo ri niquimol-qui' pa awocho.
PHM 1:3 Y ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa tak iwánima chi'iwonojel.
PHM 1:4 Ren can siempre jatinnataj pa nu-oración y ninya' matiox che ri nu-Dios awoma ret Filemón.
PHM 1:5 Roma ren can ninc'oxaj chi ret ayo'n awánima riq'uin ri Ajaf Jesús y yalan najo', y chuka' chi yalan ye'ajo' ri lok'olaj tak kach'alal.
PHM 1:6 Ren ninc'utuj che ri Dios, chi ri anchok chique natzijoj-wi ri anchique animan, can ta xtiquina'ej ronojel ri bendiciones ri jec'o pa kac'aslen roj roma c'o ri Cristo Jesús pa tak kánima.
PHM 1:7 Wach'alal Filemón, can yalan yiquicot pa wánima y can ayo'n ruchuk'a' ri wánima, roma nuc'oxan chi can ye'ajo' ri lok'olaj tak kach'alal, y reje' can yequicot pa tak cánima. Y ri' ja ret jat-banayon chique.
PHM 1:8 Romari', más que can yitiquier nin-ij chawe anchique nic'atzin na'an, roma can jin jun ru-apóstol ri Jesucristo, ren man nin-en ta quiri'.
PHM 1:9 Ren xa jun favor ninc'utuj chawe roma can weta'n chi yalan nakajo-ki'. Ret aweta'n chi ren xa xirijix yan ka, y man xe ta ri', can aweta'n chuka' chi jinc'o pa cárcel roma nintzijoj rutzij ri Jesucristo.
PHM 1:10 Ren ninc'utuj favor chawe pa ruwi' ri Onésimo. Raja' can anche'l jun walc'ual, roma más que pa cárcel jinc'o-wi, raja' can xunimaj ri Jesucristo.
PHM 1:11 Na'ey, raja' can man jun xc'atzin-wi chawe, roma xatruya' can. Pero cami can nic'atzin chue ren, y chuka' can xtic'atzin chawe ret.
PHM 1:12 Cami nintak chic e awiq'uin, y ninc'utuj favor chawe chi utz tac'ama-ka rech. Tabana' che anche'l can ja' ta ren ri yinapon awiq'uin.
PHM 1:13 Ren c'o ta ninjo' chi ri Onésimo nic'ue' ta ka wiq'uin chi yiru'on servir we' pa cárcel pa aq'uiexel ret, roma ret man jatiquier ta jac'ue-pe wiq'uin. Can aweta'n chi jinc'o pa cárcel roma nintzijoj ri utzilaj rutzij ri Dios.
PHM 1:14 Pero ren man ninjo' ta nin-ij che chi can tic'ue' we' wiq'uin, roma raja' xa asamajel ret. Romari' ja ret ri xca'in xa c'o modo nic'ue' we' wiq'uin o manak. Ren ninjo' chi can pa awánima xtipe-wi, y man roma ta ja ren ri yic'utun chawe.
PHM 1:15 Y ren nin-ij chi can c'o utz ri nuc'om-pe chawe chi ri Onésimo xatruya' can juba' tiempo, roma cami can xtitzolaj chic jumul awiq'uin.
PHM 1:16 Cuando raja' xel-pe awiq'uin, c'a man jani toc kach'alal, xe jun ralic asamajel. Pero cami can kach'alal chic. Ren yalan ninjo' raja', pero ret can más xtajo', man xe ta roma asamajel; ret can xtajo' chuka' roma raja' can runiman chic ri Ajaf.
PHM 1:17 Romari', xa can ketzij junan kánima awiq'uin, utz tac'ama-ka rech ri Onésimo, can anche'l na'an chue ren.
PHM 1:18 Y xa c'o jun ex ri man utz ta rubanon can chawe, o xa c'o ruc'asawiq'uin, pa nuwi' ren taya-wi y ren xtintoj chawe.
PHM 1:19 Can ja ren Pablo ri yitz'iban-e re' chawe, chi can xtintoj-wi ri ruc'as, más que weta'n chi ret c'o jun nimalaj ac'as wiq'uin, roma xintzijoj ri rutzij ri Dios chawe.
PHM 1:20 Ret animan chic ri Ajaf. Romari' ninjo' chi na'an ri favor re' chue, chi utz tac'ama-ka rech ri Onésimo. Y quiri', can xta'an chue chi xquiquicot pa wánima, roma can k'alaj chi atzekleben ri Cristo.
PHM 1:21 Ren xintz'ibaj ri carta re' chawe, roma can nuyo'n wánima awiq'uin chi can xta'an ri xinc'utuj chawe. Y man xe ta ri favor ri' xta'an, xa can weta'n chuka' chi can xta'an más.
PHM 1:22 Can tabana' ru'onic yan jun wocho, chi quiri' cuando xquinel-e we' pa cárcel yinapon chila' awiq'uin. Roma ren can woyoben chic chi ri Dios can xtu'on quiri', anche'l ri ic'utun che pa oración.
PHM 1:23 Ri kach'alal Epafras ri junan c'o wiq'uin pa cárcel roma ri Cristo Jesús, nutak-e ruxnakil-awech.
PHM 1:24 Y quiri' chuka' ri kach'alal Marcos, ri Aristarco, ri Demas y ri Lucas ri junan naka'an ri samaj quiq'uin, niquitak-e chuka' ruxnakil-awech.
PHM 1:25 Y ri ru-bendición ri Kajaf Jesucristo xtic'ue' ta pa tak iwánima chi'iwonojel. Amén.
HEB 1:1 Chupa ri ojer can tiempo, q'uiy mej (paj) xch'o'n ri Dios chique ri kati't-kamama'; y cuando xch'o'n chique xerucusaj achi'a' ri xek'alajin ri rutzij, y chuka' can q'uiy formas xucusaj chi xu'on chique ri achi'a' ri' chi xquik'alajij ri rutzij,
HEB 1:2 y cami chupa ri ruq'uisbel tiempo chi ri rech-ulef, ri Dios can ja' ri Ralc'ual ri xucusaj chi nuk'alajij ri rutzij chakawech. Ri Dios pa ruk'a' ri Ralc'ual xuya-wi ronojel, y chuka' pa ruk'a' raja' xuya-wi chi xu'on ri rech-ulef y ronojel ri jec'o.
HEB 1:3 Riq'uin ri Ralc'ual nitz'etetaj chi ri Dios can c'o-wi ruk'ij. Ri Ralc'ual can junan-wi riq'uin raja'. Y ja ri Ralc'ual chuka' ri uc'uayon richi ronojel ri jec'o; y can riq'uin ri ruchuk'a' ri rutzij rutz'amon-wi ronojel, roma ri rutzij can c'o-wi ruchuk'a'. Raja' xcom chi quiri' xulesaj ri kamac, y xc'astaj chiquicojol ri caminaki'. Y cuando rubanon yan ronojel ri', xbech'oquie' chicaj pa ru-derecha ri nimalaj Dios.
HEB 1:4 Ri Ralc'ual ri Dios can c'o más ruk'ij chiquiwech ri ángeles. Y roma ri samaj ri xu'on raja', ri Dios can nim ruk'ij xu'on che. Romari' raja' can más-wi c'o ruk'ij chiquiwech ri ángeles.
HEB 1:5 Quiri' naka'ij, roma keta'n chi ri Dios man jun mej (bey) ru'in ta che jun ángel: Ja ret jat Walc'ual. Y romari' cami ninya' ac'aslen. Y chuka' man jun mej (bey) ru'in ta chirij jun ángel: Raja' can xtoc walc'ual y ren xquinoc Rutata'.
HEB 1:6 Y cuando ri Dios xutak-pe ri Ralc'ual chech-ulef, can xk'alajin chi can c'o ruk'ij, roma ri Dios xu'ij chique conojel ri ru-ángeles: Tiya' ruk'ij ri Walc'ual.
HEB 1:7 Y chiquij ri ángeles xe nu'ij: Ri nu-ángeles ch'anin niqui'en ri nusamaj, roma nin-en chique chi can je anche'l quiek'ik' y je anche'l ruxak-k'ak'.
HEB 1:8 Pero che ri Ralc'ual, roma yalan ruk'ij, nu'ij che: Dios, ret can richi ronojel tiempo na'an gobernar, y can pa ruchojmil-wi na'an gobernar.
HEB 1:9 Can yalan najo' ri utz, y can man nika ta chawech ronojel ri itzel tak ex ri yebanataj. Y romari' ren ri a-Dios can nubanon chawe chi ret can más jaquicot que ri ch'aka chic awaxbil.
HEB 1:10 Y chuka' ri Dios xu'ij che ri Ralc'ual: Ajaf, ret xa'an ri rech-ulef pa ruticribel, y xa'an chuka' ri rocaj.
HEB 1:11 Ri rech-ulef y ri rocaj can xquieq'uis-wi, pero ret manak xcaq'uis. Ri rech-ulef y ri rocaj can xquierijix, anche'l nu'on ri tziak.
HEB 1:12 Can xquiejalataj-wi, anche'l ni'an che ri tziak ri man utz ta chic. Ri rocaj can xtabus anche'l jun tziak ri man nic'atzin ta chic. Pero ret can manak-wi xcajalataj, y chuka' manak xtiq'uis ri ac'aslen. Quiri' xu'ij ri Dios.
HEB 1:13 Y ri Dios man jun mej (bey) xu'ij che jun ángel: Cach'oquie-pe pa nu-derecha y xquienya' chuxe' awakan ri itzel yetz'eto awichi.
HEB 1:14 Man jun mej (bey) xu'ij quiri' che jun ángel, roma ri ángeles xe je rusamajel ri Dios. Y ja reje' yerutak ri Dios chi yequito' ri je-cha'on chi yecolotaj.
HEB 2:1 Y roma can ja ri Ralc'ual ri Dios ri más nim ruk'ij, romari' can nic'atzin nakataj kak'ij nakatzeklebej ri rutzij ri kac'oxan, chi quiri' manak jojsatz (jojsach).
HEB 2:2 Y más que xa ja ri ángeles ri xerucusaj ri Dios chi xuya-pe ri ley, ri winak ri man xqui'en ta ri xqui'ij ri ángeles, xka ri castigo pa quiwi' chiquijunal. Y can anche'l ri quimac, can quiri' chuka' ri castigo ri xka pa quiwi'.
HEB 2:3 Romari', xa roj man jun rakalen xtaka'an che ri xu'on ri Dios chi xojrucol, ¿c'o como jun chic anchi' xtakato-wi-ki' chi jojcolotaj? Man jun. Roma can ja ri Kajaf Jesús ri x-in na'ey chi can c'o modo jojcolotaj. Y ri xec'oxan ri', ja reje' xetzijon ri' chake roj.
HEB 2:4 Ri Dios can xuc'ut chakawech roj chi can ketzij ri xqui'ij reje' chake, roma reje' can xetiquier xequi'en milagros ri xek'alajin ri nimalaj ruchuk'a' ri Dios, y milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton. Y ri Dios xuya' lugar chique chi xetiquier xqui'en ch'aka chic samaj riq'uin ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo. Y quiri' chuka' nu'on chake roj, chi jojtiquier naka'an ri samaj ri nrojo' nuya' chake chikajunal.
HEB 2:5 Ri Dios man ru'in ta chi pa quik'a' ri ángeles xtuya-wi ri rech-ulef ri xtipe chakawech apo, ri anchok chij jojch'o'n-wi cami, chi quiri' ja' ta reje' yebano gobernar.
HEB 2:6 Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, c'o jun ri nu'ij: Ajaf Dios, ¿anchique c'a oc rakalen jun winak chi quiri' nanataj? ¿Y chuka' anchique ruk'ij jun ri xa riq'uin jun chic winak alaxinak-wi, chi quiri' nanataj?
HEB 2:7 Roma juba' ta chic junan ruk'ij xa'an che quiq'uin ri ángeles; roma ri ángeles can más-wi c'o quik'ij. Pero ri winak can c'o-wi ruk'ij chuka', roma can ayo'n parui' ronojel ri ex ri je'abanon.
HEB 2:8 Ronojel ri abanon ayo'n pa ruk'a'. Y can parui' ronojel xaya-wi. Quiri' nu'ij chupa ri rutzij ri Dios ri tz'iban can. Y cuando nu'ij chi ri Dios ruyo'n yan ronojel pa ruk'a', can ronojel c'o can pa ruk'a'. Pero c'a man jani takatzu' chi can ronojel c'o yan pa ruk'a'.
HEB 2:9 Y keta'n chuka' chi ri Jesús can manak más ruk'ij chiquiwech ri ángeles x-an che. Pero ri' xe chi juba' oc tiempo, cami can nim-wi ruk'ij banon che. Y quiri' x-an che roma xu'on sufrir y xcom. Ri Dios yalan jojrojo', romari' xuya-pe ri Jesucristo chi xcom koma konojel.
HEB 2:10 Ja ri Dios banayon ronojel ri jec'o, y xeru'on chi quiri' niquiya' ruk'ij. Y ri Dios nrojo' chi conojel ri ralc'ual yebe ta chicaj riq'uin raja' y nic'ue' ta quik'ij. Y romari' ri Cristo can xu'on-wi sufrir. Y roma ri sufrimiento ri xuk'axaj, can ketzij chi xtiquier xojrucol.
HEB 2:11 Ri Jesús nu'on ch'ajch'oj che ri kac'aslen; y roma ch'ajch'oj chic kac'aslen, joj ralc'ual ri Dios chuka'. Romari' ri Jesús man niq'uix ta nu'ij wach'alal chake, roma junan Katata' riq'uin.
HEB 2:12 Can anche'l-wi nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, chirij ri Jesús: Ajaf Dios, ren nentzijoj abi' chique ri wach'alal. Ren nenbixaj abi' quiq'uin ri niquimol-qui' chi niquiya' ak'ij.
HEB 2:13 Y chuka' chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ren nuyo'n wánima riq'uin ri Dios. Y chuka' nu'ij: We' jinc'o-wi, junan quiq'uin ri je ralc'ual ri Dios, ri ralc'ual ri jeruyo'n raja' chue. Quiri' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
HEB 2:14 Roj ri joj ralc'ual chic ri Dios xa joj winak, romari' ri Jesús xoc chuka' winak anche'l roj. Raja' xcom, romari' xch'acataj ri xc'ue' ri uchuk'a' pa ruk'a' chi nicamisan. Y ri', ja ri itzel.
HEB 2:15 Ri Jesús xcom chi yerucol conojel ri niquixi'j-qui' yecom. Y roma niquixi'j-qui' yecom, can ronojel tiempo jec'o pa ruk'a' ri xibinri'l.
HEB 2:16 Y can ketzij-wi chi ri Jesús man xpe ta chi yerucol ri ángeles; raja' xpe chi jojrucol roj ri joj ru-familia can ri Abraham.
HEB 2:17 Romari' xoc winak anche'l roj, y can xc'atzin chi xu'on quiri', chi quiri' xoc jun Sacerdote ri más c'o ruk'ij ri nujoyowaj kawech. Can chi ronojel tiempo nu'on ri samaj ri' riq'uin ri Dios, romari' can yecoch'otaj (yecuyutaj) ri kamac roj winak.
HEB 2:18 Y raja' xu'on sufrir y can xtojtobex, chi quiri' xka ta pa mac, pero man xch'acataj ta. Romari' raja' can nitiquier-wi jojruto' cuando jojtojtobex chi jojka pa mac.
HEB 3:1 Romari', rix lok'olaj tak wach'alal ri xixwoyox chuka' anche'l roj roma ri Dios, chi jojbec'ue' chicaj riq'uin raja', can titzu' rusamaj ri Cristo Jesús. Can ja raja' kaniman, y nakak'alajij chi raja' can ja-wi ri Dios xtako-pe richi, y chuka' ja raja' ri Sacerdote ri más c'o ruk'ij.
HEB 3:2 Ri Jesús can xu'on-wi ri samaj ri xuya-pe ri Dios che, anche'l xu'on ri Moisés. Ri Moisés xu'on rusamaj ri Dios y man xerumalij ta can ri ralc'ual ri Dios.
HEB 3:3 Romari' ri Moisés can c'o-wi ruk'ij. Pero ja ri Jesús ri kaya' más ruk'ij, roma ri Jesús can anche'l jun achi banoy-jay. Y keta'n chi ja ri achi banoy-jay ri más c'o ruk'ij chech ri jay.
HEB 3:4 Ronojel jay, winak yebano, pero ronojel ri nimalaj tak ex ri can jec'o-wi, ja ri Dios xbano.
HEB 3:5 Ri Moisés jun utzilaj rusamajel ri Dios, romari' man xerumalij ta can ri ralc'ual ri Dios. Ri Moisés xeruk'alajij yan ri c'a man jani quiebanataj chupa ri tiempo ri'.
HEB 3:6 Ri Cristo chuka' man yerumalij ta can ri ralc'ual ri Dios. Raja' man choj ta quiri' rusamajel ri Dios, anche'l ri Moisés, roma ri Cristo can Ralc'ual-wi ri Dios. Y roj chuka' can joj ralc'ual-wi ri Dios, xa nakaya' kánima riq'uin raja', y can jojquicot nakayobej-apo ri k'ij cuando raja' xtuya' chake ri ru'in chi xtuya'.
HEB 3:7 Romari' kabana' anche'l nu'ij ri Espíritu Santo chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: Xa xtic'oxaj rutzij ri Dios cami,
HEB 3:8 man tiben cof che ri iwánima anche'l xqui'en ri iwati't-imama' ojer can, cuando xecataj chirij ri Dios pa tz'iran rech-ulef. Y xquijo' ta xquitzu' xa can ketzij nika ri castigo pa quiwi'.
HEB 3:9 Y romari' ri Dios xu'ij: Cuarenta juna' xinc'ut chiquiwech ronojel ri yitiquier nin-en. Pero reje' can xqui'en-wi ri itzel tak ex, roma xquijo' xquitzu' xa ren can ketzij ninya' ri castigo pa quiwi'.
HEB 3:10 Romari' xcataj woyowal chique ri xebano quiri'. Y ren xin-ij: Reje' siempre je-satzinak (je-sachinak) riq'uin ronojel ri niquinojij. Can niqui'en anche'l man quieta'n ta ri utzilaj bey ri nuc'utun chiquiwech.
HEB 3:11 Y xin-en jurar roma woyowal y xin-ij: Reje' can manak xquie'oc chupa ri uxlanen ri ninya' ren. Quiri' xu'ij ri Dios.
HEB 3:12 Wach'alal, tibana' cuenta iwi' chi'ijunal, chi quiri' siempre niya' iwánima riq'uin ri Dios y man jun ta itzel ex pa iwánima, chi quiri' man niya' ta can ri c'aslic Dios.
HEB 3:13 Nic'atzin chi k'ij-k'ij niya' ruchuk'a' iwánima chi'iwonojel, roma cami c'a c'o tiempo. Quiri' tibana', chi quiri' man jun chiwe xtika pa ruk'a' ri mac, y xticowir ta ránima romari'.
HEB 3:14 Roj xe jun kabanon riq'uin ri Cristo, roma can xkaya' kánima riq'uin cuando xkanimaj. Pero nic'atzin chi roj man nakaya' ta can, y siempre kaya' kánima riq'uin.
HEB 3:15 Roma chupa rutzij ri Dios nu'ij: Xa xtic'oxaj rutzij ri Dios cami, man tiben cof che ri iwánima anche'l xbanataj cuando ri winak xecataj chirij ri Dios ojer can.
HEB 3:16 ¿Anchique winak ri xecataj chirij ri Dios más que can quic'oxan chic rutzij? ¿Man ja' ta como conojel ri xe'el-pe pa rech-ulef Egipto, ri xecol-pe roma ri Moisés?
HEB 3:17 ¿Anchok quiq'uin ri can cuarenta juna' xcataj ruyowal ri Dios? ¿Man quiq'uin ta como ri xqui'en mac y xecom can chiri' pa tz'iran rech-ulef?
HEB 3:18 ¿Anchok chique x-an-wi jurar roma ri Dios chi can man xquie'oc ta chupa ri uxlanen ri nuya' raja'? ¿Man chique ta como ri winak ri man xeniman ta?
HEB 3:19 Romari' roj nakatzu' chi reje' man xetiquier ta xe'oc chupa ri uxlanen ri' roma man xquinimaj ta ri xu'ij ri Dios.
HEB 4:1 Romari', ya que cami c'a man jani kojoc chupa ri uxlanen ri ru'in ri Dios chi can xtuya-wi chake, can kabana' cuenta ki' chi quiri' man nakac'ulumaj ta anche'l ri winak ri', y c'o ta jun chake ri man xtitiquier ta chic xtoc chupa ri uxlanen ri'.
HEB 4:2 Roma ri utzilaj rutzij ri Dios tzijon chake roj, can anche'l-wi ri xtzijos chique ri kati't-kamama' ojer can. Pero chique reje' man jun xc'atzin-wi ri utzilaj rutzij ri Dios, roma xe xquic'oxaj, pero man xquinimaj ta.
HEB 4:3 Y ri Dios xu'ij chiquij ri man xquinimaj ta: Ren xin-en jurar roma woyowal y xin-ij: Reje' can manak xquie'oc chupa ri uxlanen ri ninya' ren. Quiri' xu'ij ri Dios. Y romari' k'alaj chi roj ri kaniman ri Jesucristo, can jojoc chupa ri uxlanen ri nuya' ri Dios. Y ri uxlanen ri' xtiquier-pe cuando ri Dios xu'on ri rech-ulef.
HEB 4:4 Y chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nunataj ri uxlanen ri', roma nu'ij: Ri Dios xuxlan chupa ri séptimo k'ij cuando xec'achoj ri rech-ulef y ri rocaj.
HEB 4:5 Y chuka' ri Dios c'o nu'ij chupa rutzij ri tz'iban can, chiquij ri kati't-kamama': Can manak xquie'oc chupa ri uxlanen ri ninya' ren.
HEB 4:6 Pero cami can jec'o ri c'a ye'oc chupa ri uxlanen ri', roma c'a c'o modo ye'oc. Ri kati't-kamama' can xquic'oxaj-wi ri utzilaj rutzij ri Dios, pero reje' man xquijo' ta xqui'en ronojel ri x-ix chique, romari' man xe'oc ta chupa ri uxlanen.
HEB 4:7 Y q'uiy tiempo chiquij can ri kati't-kamama', ri Dios xu'ij chic jun mej (bey) chi nuya' ri uxlanen chique ri winak. Y xuya' pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzu' yan ka, ri nu'ij: Xa xtic'oxaj rutzij ri Dios cami, man tiben cof che ri iwánima. Quiri' ru'in can.
HEB 4:8 Y ri uxlanen ri nakanataj, man nich'o'n ta chirij ri uxlanen ri xoquila' we' ri kati't-kamama' cuando je-c'amon-pe roma ri Josué. Roma xa ta quiri', ri Dios man ta xu'ij chic jun mej (bey) chi nuya' ri uxlanen.
HEB 4:9 Y romari' keta'n chi c'a c'o jun chic uxlanen chi ri rutenemit ri Dios.
HEB 4:10 Y cuando xojoc yan chupa ri uxlanen ri nuya' ri Dios, xkojuxlan che ri kasamaj y ne'kabana' anche'l xu'on ri Dios, cuando xec'achoj ri rech-ulef y ri rocaj, raja' xuxlan.
HEB 4:11 Can katija' kak'ij chi quiri' jojoc chupa ri uxlanen ri' y man taka'an anche'l xqui'en ri kati't-kamama' ojer can; reje' man xeniman ta che ri Dios, romari' man xe'oc ta chupa ri uxlanen ri'.
HEB 4:12 Roma rutzij ri Dios can q'ues-wi y can yalan ruchuk'a'. Can más nisocon chech xabachique (xama'anchique) espada ri can ca'i' rey banon. Roma rutzij ri Dios nitiquier napon c'a pa kánima, y nuk'alajij-pe ri anchique nakanojij y ronojel ri naka'ij pa kánima. Ntoc c'a chupa ri bak y c'a anchi' quitunun-wi-qui' ri bak.
HEB 4:13 Can man jun ri nitiquier nrewaj-ri' chech ri Dios; ronojel can k'alaj rubanon chech raja'. Raja' can nutzu-wi ronojel, y can che raja' xtakajach na-wi cuenta.
HEB 4:14 Roj can c'o jun ka-Sacerdote ri can c'o ruk'ij ri aponinak chicaj riq'uin ri Dios, y ri' ja ri Jesús ri Ralc'ual raja'. Romari' man takamalij nakak'alajij chi kaniman rubi' raja'.
HEB 4:15 Ri nimalaj ka-Sacerdote roj, nujoyowaj kawech roma reta'n chi roj manak más kachuk'a'. Y raja' jabel reta'n, roma cuando xc'ue' we' chech-ulef, can xtojtobex chi xka ta pa mac. Can ronojel ri ni'an chake roj, x-an che raja' chuka', pero raja' can man xu'on ta mac.
HEB 4:16 Romari' man takaxi'j-ki' jojapon-apo más nakaj riq'uin ri Dios, chi quiri' raja' can xtujoyowaj kawech chuka' y xtu'on favor chake, chi quiri' cuando c'o anchique nakac'ulumaj, can ja' c'o-pe raja' kaq'uin chi jojruto'.
HEB 5:1 Jun achi ri ntoc sacerdote ri can c'o ruk'ij, chiquicojol ri winak nicho'x-wi chi nich'o'n riq'uin ri Dios pa quiwi' ri winak y yerusuj chech ri Dios ri chicop ri yequiya' ri winak roma ri quimac, y chuka' yerusuj ri ch'aka chic ex ri niquiya' ri winak.
HEB 5:2 Ri nimalaj sacerdote xa jun winak, y romari' raja' nujoyowaj quiwech ri winak ri man quieta'n ta anchique nurayij ri Dios y ri je-satzinak (je-sachinak) riq'uin ri niquinojij.
HEB 5:3 Ri nimalaj sacerdote can winak-wi, romari' ri chicop ri yerusuj chech ri Dios, man xe ta roma quimac ri winak yerusuj, xa can roma chuka' rumac raja', roma raja' can c'o rumac chuka'.
HEB 5:4 Can man jun winak ri xe quiri' ntoc-ka nimalaj sacerdote y nic'ue-ka ruk'ij, roma jun nimalaj sacerdote can nicho'x-wi roma ri Dios, anche'l xu'on ri Aarón. Raja' can ja-wi ri Dios ri xcha'on richi.
HEB 5:5 Y quiri' chuka' ri Cristo, man xe ta quiri' xoc-ka Nimalaj Sacerdote y xc'ue-ka ruk'ij, roma can ja ri Dios ri xcha'on richi. Roma ri Dios can ru'in-wi chic che: Ja ret jat Walc'ual, romari' cami ninya' ac'aslen.
HEB 5:6 Y man xe ta xu'ij quiri' che ri Cristo, xa xu'ij chuka' che: Ja ret ri Sacerdote chi ronojel tiempo. Can anche'l ri Melquisedec, ri sacerdote ri xc'ue' ojer can.
HEB 5:7 Y cuando ri Cristo c'a c'o we' chech-ulef, xu'on orar y xuc'utuj che ri Dios chi tuto' chech ri sufrimiento. Can reta'n-wi chi ri Dios can nitiquier-wi nuto' chuka' chech ri camic. Raja' can riq'uin ronojel ránima xch'o'n cuando xu'on orar, y chuka' xok' cuando xu'on orar. Y ri Dios can xuc'oxaj-wi ri Cristo, roma raja' can ruyo'n-wi ruk'ij ri Dios, ri Rutata'.
HEB 5:8 Y más que ri Cristo can Ralc'ual-wi ri Dios; roma ri xu'on sufrir, can xk'alajin chi can niniman che ri Dios.
HEB 5:9 Y roma can niniman che ri Dios, raja' can nitiquier yerucol chi ronojel tiempo conojel ri yeniman che.
HEB 5:10 Ri Dios can xu'on che chi xoc ri Sacerdote ri más c'o ruk'ij anche'l ri Melquisedec ri xc'ue' ojer can.
HEB 5:11 Nakajo' naka'ij más chiwe chirij ri rusamaj ri Cristo ri Sacerdote ri más c'o ruk'ij, pero yalan cuesta nu'on chakawech naka'ij ri' chiwe, roma rix c'a man jani quixq'uiy chupa rutzij ri Dios, romari' man niben ta entender.
HEB 5:12 Y yalan ta utz xa ta rix ye'itijoj yan ta ch'aka chic riq'uin rutzij ri Dios. Roma xk'ax yan q'uiy tiempo ri xe jixtijox y c'a nic'atzin chi jixtijox anche'l x-an oc chiwe na'ey cuando c'aja' xinimaj rutzij ri Dios. Can jix anche'l ne'y ri c'a yetz'uman (yeme') y c'a man jani tiquitaj wey.
HEB 5:13 Conojel ri man niqui'en ta entender rutzij ri Dios, can je anche'l ne'y ri c'a yetz'uman (yeme') y man jani tiqui'en entender ri nu'ij rutzij ri Dios. Man quieta'n ta anchique jun chojmilaj c'aslen y anchique ri man choj ta. Romari' nin-ij chiwe chi jix anche'l ne'y.
HEB 5:14 Pero ri can niqui'en entender rutzij ri Dios, can je anche'l jun winak ri can nitiquier nutaj wey. Reje' quitijon chic utz qui', romari' quieta'n anchique ri utz y anchique ri man utz ta.
HEB 6:1 Can nic'atzin chi can ronojel nakatemaj chirij ri Cristo; ri xc'ut chakawech na'ey cuando c'aja' takanimaj ri Dios, keta'n yan. Xkatemaj yan chi can xc'atzin xkaya' can ri mac y naka'an ri nrojo' ri Dios, roma ri mac xa pa camic jojruc'uaj-wi. Y xkatemaj yan chi nic'atzin nakaya' kánima riq'uin ri Dios.
HEB 6:2 Xkatemaj yan chuka' anchique ntel chi tzij ri bautismo. Xkatemaj yan anchique nic'atzin cuando ri je-pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, niquiya' quik'a' pa kawi'. Xkatemaj yan chi xtapon jun k'ij cuando conojel ri caminaki' xquiec'astaj-pe y xkatemaj yan chi can c'o jun castigo chi ronojel tiempo ri xtuya' ri Dios pa quiwi' ri winak ri man niquinimaj ta rutzij. Ronojel re' xc'ut yan chakawech, pero nic'atzin chi nakatemaj más chirij ri Cristo.
HEB 6:3 Y can xtakatemaj más, xa quiri' nrojo' ri Dios.
HEB 6:4 Y roj keta'n chi ri can pa sakil c'o yan ri kac'aslen, can c'o ruyo'n yan ri Dios chake ri can richi chila' chicaj y c'o chic ri Espíritu Santo kaq'uin.
HEB 6:5 Keta'n chic chi yalan utz rutzij ri Dios, y katz'eton ruchuk'a' chi can utz-wi, y keta'n chic chuka' chi c'o más ruchuk'a' xtik'alajin chupa ri tiempo ri petenak chakawech apo.
HEB 6:6 Y xa jun chake roj nuya' can jumul ri Cristo, can man jun chic ri xtitiquier xtibano che chi nitzolaj chic pe ránima riq'uin ri Dios. Roma jun ri nu'on quiri', can anche'l nucamisaj chic jun mej (bey) ri Ralc'ual ri Dios chech ri cruz, y nuq'uixbisaj chiquiwech winak.
HEB 6:7 Jun ri can cof c'o ruc'aslen riq'uin ri Cristo, can anche'l jun ulef ri q'uiy job kajinak parui' y nuya' jun utzilaj tico'n. Ri je rajaf ri ulef yalan yequicot, roma ri ulef ri' can nuya' ri nic'atzin chique. Can c'o ru-bendición ri Dios parui'.
HEB 6:8 Pero jun ri jumul nuya' can ri Cristo, can anche'l jun ulef ri can xe itzel tak k'ayis y q'uix ri yeruya'. Jun ulef quiri', man nic'atzin ta. Man utz ta nitz'et coma ri rajaf. Jun ulef quiri', niporox rech y nimalix can.
HEB 6:9 Kach'alal ri yalan jixkajo', más que c'o ri xka'ij-ka, roj keta'n chi rix man xtiben ta quiri', roma roj can keta'n chi ri ic'aslen can cof c'o riq'uin ri Cristo, y jari' ri nic'utu chi rix xixcolotaj yan chupa ri mac.
HEB 6:10 Ri Dios can choj-wi, y romari' manak xtumestaj ri samaj ri ibanon-pe. Ri Dios reta'n chi rix can nijo-wi raja', y can nic'ut chi yalan nijo', roma je'ito'n ri ch'aka chic lok'olaj tak kach'alal y can c'a ye'ito'.
HEB 6:11 Y nakarayij chi can anche'l nijo' ri Dios cami, can quiri' ta chuka' xtiyobej chi'ijunal ri xtiyo'x chiwe chicaj. Can ta riq'uin ronojel iwánima xtiyobej c'a chupa ri ruq'uisbel k'ij chi ri ic'aslen, y can ta iyo'n iwánima riq'uin ri Dios chi can xtiyo'x chiwe ri iyoben.
HEB 6:12 Nic'atzin chi rix jari' niben chi quiri' man quixrutz'om k'oral; xa can tibana' anche'l niqui'en ri ch'aka chic ri can quiyo'n cánima riq'uin ri Dios y c'o qui-paciencia. Y roma reje' quiri' quibanon, ri Dios nuya' chique ri jeru'in chi nuya'.
HEB 6:13 Ri Dios can nuya-wi ri ru'in chi nuya'. Roma ojer can, cuando ri Dios xu'ij che ri Abraham chi xtuya' ru-bendición pa ruwi'; can pa rubi' ka raja' mismo xu'on-wi jurar chi can ketzij xtuya' ri ru'in chi nuya'. Y pa rubi' ka raja' xu'on jurar, roma man jun chic más nim chech raja'.
HEB 6:14 Y ri Dios xu'ij che ri Abraham: Can ketzij ri nin-ij chawe chi xtinya' jun nim bendición pa awi', y can yalan je q'uiy a-familia ri xquiec'ue', xcha' ri Dios che ri Abraham.
HEB 6:15 Y ri Abraham can xc'ue' ru-paciencia xuyobej, y ri Dios can xuya-wi ri bendición ri ru'in chi neruya' che.
HEB 6:16 Cuando ri winak niqui'en jurar, can ja' ri rubi' ri Dios niquicusaj, roma ja bi'aj ri' ri más nim ruk'ij, y cuando niquicusaj ri bi'aj ri', can yenimex y man jun chic anchique ni'ix chique, roma can conojel quieta'n chi can ketzij-wi ri niqui'ij.
HEB 6:17 Romari' ri Dios xu'on jurar che ri Abraham chi can nuya-wi ri bendición che. Quiri' xu'on, chi xuc'ut chiquiwech conojel anchok chique xtiyo'x-wi ri bendición ri', chi raja' can manak-wi xtujal ri nunojij y can nu'on-wi ri nu'ij.
HEB 6:18 Ri Dios can ketzij-wi ri nu'ij y raja' can manak-wi xtujal rutzij. Pero roma raja' nrojo' chi roj ri xojcolotaj yan takatzu' chi can ketzij-wi ri nu'ij, romari' xu'on jurar, chi quiri' can riq'uin ronojel kánima nakayobej-apo ri k'ij cuando xkojbe chicaj riq'uin raja'. Y can keta'n chi raja' can xtuya' chake ronojel ri ru'in chi nuya'.
HEB 6:19 Y ronojel ri' can nuya' ruchuk'a' kánima, chi quiri' cof jojpa'e'. Y can anche'l nu'on ri ch'ich' ri ni'ix ancla che, ri anchok che yeyukubex-wi ri barcos, can quiri' chuka' kabanon roj; can cof c'o kac'aslen riq'uin ri Dios y c'a anchi' c'o-wi raja' chicaj, c'a chiri' joj-yukul-wi. Can kayo'n ruchuk'a' kánima chi can xkojbe-wi chicaj,
HEB 6:20 roma ri Jesús c'o chic chiri' riq'uin ri Dios y nuc'utuj bendición che ri Dios pa kawi' roj. Ja raja' ri Sacerdote ri más c'o ruk'ij, ri c'o chi ronojel tiempo, anche'l ri Melquisedec. Raja' xna'ey yan e chakawech, chi quiri' roj jojtiquier jojapon chuka' riq'uin ri Dios.
HEB 7:1 Ja ri Melquisedec ri rey chi ri tenemit Salem y ru-sacerdote ri nimalaj Dios. Raja' xberuc'ulu' ri Abraham y xu'on bendecir; quiri' xu'on, roma ri Abraham ja' nitzolaj-pe chi xberu'ona' ayowal quiq'uin ri reyes, y can xeruch'ec can.
HEB 7:2 Y ri Abraham chitak-ba' chitak-ba' xu'on che ronojel ri ex ri xumaj-pe chique ri reyes ri xeruch'ec, y chiri' xulesaj-wi ru-diezmo chi xuya' che ri Melquisedec. Y ri bi'aj Melquisedec, ntel chi tzij chi raja' jun rey ri can pa ruchojmil-wi nu'on gobernar. Y roma raja' rey richi ri tenemit Salem, ntel chi tzij chi raja' jun rey ri nuya' uxlanen. Roma ri bi'aj Salem, uxlanen ntel chi tzij.
HEB 7:3 Ri Melquisedec man k'alaj ta chi xec'ue' rute-rutata', ni man k'alaj ta chuka' chi xec'ue' rati't-rumama'. Can man jun k'alaj jampe' xalex y jampe' xcom. Y romari' k'alaj chi raja' sacerdote chi ronojel tiempo, anche'l ri Ralc'ual ri Dios.
HEB 7:4 Ri kamama' Abraham chitak-ba' chitak-ba' xu'on che ronojel ri xumaj-pe chique ri reyes, y chiri' xulesaj ru-diezmo chi xuya' che ri Melquisedec. Y romari' k'alaj chi ri Melquisedec can c'o ruk'ij, roma hasta ri kamama' Abraham che raja' xuya-wi ru-diezmo.
HEB 7:5 Ri ley richi ri Moisés nu'ij chi ri ru-familia can ri Leví ri ye'oc can sacerdotes, can c'o ri mandamiento quiq'uin chi can tiyo'x ri diezmo chique coma ri quiwinak, más que reje' chuka' je ru-familia can ri Abraham.
HEB 7:6 Pero más que ri Melquisedec man ru-familia ta can ri Leví, ri Abraham xuya' ri diezmo che y ri Melquisedec xu'on bendecir ri Abraham. Y quiri' xbanataj, más que ri Abraham can c'o ruk'ij roma ri Dios can xu'ij che chi xtuya' ri bendición che.
HEB 7:7 Ri Melquisedec can más-wi nim ruk'ij. Roma keta'n chi ri nibano bendecir, más nim ruk'ij chech ri ni'an bendecir.
HEB 7:8 Ri je ru-familia can ri Leví ri niyo'x ri diezmo chique, xa yecom-e. Pero ri Melquisedec ri xyo'x ri diezmo che roma ri Abraham, ni'ix chirij chi can manak nicom.
HEB 7:9 Can jojtiquier naka'ij chi cuando ri Abraham xuya' ru-diezmo che ri Melquisedec, xuya' chuka' pa quiq'uiexel ri sacerdotes ri je ru-familia can ri Leví ri niyo'x chuka' ri diezmo chique.
HEB 7:10 Y can c'o modo naka'ij chuka' chi ri sacerdotes, ri je ru-familia can ri Abraham, más que man jani quie'alex cuando ri Melquisedec xberuc'ulu' ri Abraham pa bey, can ja' yan xquiya' qui-diezmo che ri Melquisedec, roma ri Abraham.
HEB 7:11 Ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés xjach can chique ri kati't-kamama', chupa ri qui-tiempo ri sacerdotes ri je ru-familia can ri Leví. Pero roma ri sacerdotes ri' man xetiquier ta xqui'en chique ri kati't-kamama' chi can xel jumul quimac chech ri Dios, romari' can xc'atzin chi xpe jun chic Sacerdote anche'l ri Melquisedec, y man anche'l ta ri Aarón y ri ch'aka chic sacerdotes ri je ru-familia can ri Leví.
HEB 7:12 Y roma xejalataj ri sacerdotes, xc'atzin chuka' chi xjalataj ri ley.
HEB 7:13 Roma ri Sacerdote ri' man ru-familia ta can ri Leví. Raja' xa ru-familia can jun chic achi, ri man jun mej (bey) je-oconak sacerdotes.
HEB 7:14 Roma can keta'n chi ri Kajaf Jesucristo ru-familia can ri Judá. Y ru-ley ri Moisés man nunataj ta chi ri ru-familia can ri Judá ye'oc sacerdotes.
HEB 7:15 Y cuando ri Jesucristo xoc Sacerdote, can xk'alajin chi raja' man junan ta quiq'uin ri sacerdotes ri je ru-familia can ri Leví, roma raja' xa anche'l ri Melquisedec.
HEB 7:16 Ri ley nu'ij chi can xe ri ru-familia can ri Leví ye'oc sacerdotes, y ri Jesucristo xa man ru-familia ta can ri Leví. Pero raja' can xoc Sacerdote, pero man roma ta quiri' nu'ij ri ley; raja' xoc sacerdote roma can c'o ruchuk'a' y ruc'aslen chi ronojel tiempo.
HEB 7:17 Roma ri Dios can ru'in can che: Ja ret ri Sacerdote chi ronojel tiempo, can anche'l ri Melquisedec. Quiri' ru'in can ri Dios.
HEB 7:18 Y romari' xq'uis can jumul ri nu'ij chupa ri ley chirij ru-familia can ri Leví, roma manak ruchuk'a' y manak xtiquier xerucol ri winak chech quimac.
HEB 7:19 Roma ri ley can man xtiquier ta xu'on chique ri winak chi can xel jumul quimac chech ri Dios. Pero cami c'o Jun ri anchok riq'uin kayoben-wi ri xtuya' ri Dios chake. Y ri Jun ri' más utz. Roma ja raja' ri nibano chake chi jojapon-apo más nakaj riq'uin ri Dios.
HEB 7:20 Ri Dios xu'on jurar chi quiri' k'alaj chi ketzij chi ri Jesús xoc Sacerdote.
HEB 7:21 Cuando ri ru-familia can ri Leví xe'oc sacerdotes, ri Dios manak xu'on jurar. Pero cuando ri Jesús xoc can Sacerdote, ri Dios can xu'on-wi jurar. Anche'l nu'ij chupa rutzij ri tz'iban can: Ri Ajaf Dios xu'on jurar y can manak xtujal ri runojin. Raja' xu'ij: Ja ret ri Sacerdote chi ronojel tiempo, can anche'l ri Melquisedec. Quiri' xu'ij ri Dios che ri Jesús.
HEB 7:22 Romari' ri Jesús xc'ue' can chech ri trato ri xu'on ri Dios kaq'uin. Y ri trato re' más utz chech ri xu'on quiq'uin ri kati't-kamama'.
HEB 7:23 Ri sacerdotes ri je ru-familia can ri Leví je q'uiy, roma reje' xa ch'anin yecom-e. Y cuando nicom-e jun, ja' ntoc chic can jun pa ruq'uiexel.
HEB 7:24 Pero ri Jesús roma can man nicom ta, raja' can jun Sacerdote chi ronojel tiempo.
HEB 7:25 Romari' raja' can siempre nitiquier yerucol conojel ri niquinimaj raja' chi ye'apon-apo riq'uin ri Dios. Roma ri Jesús can c'o ruc'aslen chi ronojel tiempo, y romari' siempre nich'o'n che ri Dios pa quiwi'.
HEB 7:26 Romari' can rakalen-wi chi xoc can ka-Sacerdote ri can c'o ruk'ij, roma raja' can ch'ajch'oj ruc'aslen. Man jun mej (bey) xu'on jun mac. Can man jun ex itzel rubanon pa ruc'aslen y man junan ta quiq'uin ri niqui'en mac, y can nim ruk'ij banon che chila' chicaj.
HEB 7:27 Raja' man anche'l ta ri sacerdotes ri can c'o quik'ij, ri je ru-familia can ri Leví, chi k'ij-k'ij yequisuj chicop chech ri Dios, na'ey roma quimac reje', c'ajari' roma quimac ri quiwinak. Pero ri Jesús man nic'atzin ta chi siempre c'o ta anchique nusuj-apo chech ri Dios. Roma raja' xe jun mej (bey) ri xcom chech cruz chi xusuj-ri' chech ri Dios.
HEB 7:28 Ri ru-ley ri Moisés nu'ij chi ja ri ru-familia can ri Leví ri ye'oc sacerdotes ri can c'o quik'ij; y reje' xa je ralic tak winak y niqui'en mac. Pero más que can c'o chic ri ley ri', ri Dios can xu'on jurar chi ja ri Jesús ri Ralc'ual ri xtoc can Sacerdote ri más c'o ruk'ij, roma raja' can man jun rumac y can ch'ajch'oj ruc'aslen chi ronojel tiempo.
HEB 8:1 Ri nakajo' nakac'ut riq'uin ri ka'in yan pe, ja chi roj can c'o jun ka-Sacerdote ri can c'o ruk'ij, y raja' can ch'ocol chicaj pa ru-derecha ri trono anchi' c'o-wi ri nimalaj Dios.
HEB 8:2 Raja' can oconak Sacerdote chicaj anchi' c'o-wi ri Dios, chupa ri ketzij rocho ri Dios, ri banon roma ri Dios y man coma ta winak.
HEB 8:3 We' chech-ulef ri sacerdotes ri can c'o quik'ij, yequisuj chicop y ch'aka chic ex chech ri Dios; jari' ri samaj yo'n chique. Y romari' ri Jesús can xc'atzin chi c'o chuka' ri xusuj chech ri Dios, roma raja' can jun Sacerdote ri can c'o ruk'ij.
HEB 8:4 Y xa raja' c'o ta chech-ulef, ni rusamaj jun sacerdote manak ta nitiquier nu'on, roma can xe ri ru-familia can ri Leví c'o modo ye'oc sacerdotes y yequisuj chicop y ch'aka chic ex chech ri Dios, anche'l nu'ij ru-ley ri Moisés.
HEB 8:5 Ri jay anchi' yesamaj-wi ri sacerdotes ri' y ronojel ri ex ri jec'o chupa, can junan riq'uin ri rocho ri Dios ri c'o chicaj. Roma cuando ri Moisés nutz'om yan ri samaj chi nu'on ri jay, ri Dios xu'ij che: Tatzu' c'a; can nic'atzin chi ni'an ronojel, can anche'l ri xc'ut chawech parui' ri juyu', xcha' ri Dios che ri Moisés.
HEB 8:6 Y riq'uin ronojel re' can nakatzu' chi ri rusamaj ri Jesús c'o más rakalen chech quisamaj ri sacerdotes chupa ri rocho ri Dios we' chech-ulef. Roma ri trato ri c'o cami chucojol ri Dios y ri winak, ja ri Jesús nibano, y chupa ri trato ri' can más utz ri ex ri ru'in ri Dios chi nuya', can k'alaj chi c'o más ruchuk'a' ri trato ri'.
HEB 8:7 Y xa ta ri na'ey trato utz ta xel, manak ta x-an jun chic.
HEB 8:8 Pero roma ri kati't-kamama' man xqui'en ta ronojel ri nu'ij chupa ri na'ey trato, romari' man xka ta chech ri Dios; romari' raja' cof xch'o'n chique y xu'ij: Xtapon ri tiempo, xcha' ri Ajaf, cuando xtin-en jun c'ac'ac' trato quiq'uin ri aj-Israel y ri aj-Judá.
HEB 8:9 Y ri c'ac'ac' trato ri xtin-en quiq'uin, man junan ta riq'uin ri trato ri xin-en quiq'uin ri cati't-quimama', cuando xenc'uaj chiquik'a' y xenlesaj-pe pa rech-ulef Egipto; y roma reje' man xqui'en ta ri trato ri', romari' ren xenmalij can, xcha' ri Ajaf.
HEB 8:10 Y romari', ri c'ac'ac' trato ri xtin-en cami quiq'uin ri aj-Israel, quiere' xtin-en che: Xtintz'ibaj nu-ley pa cánima, y chuka' xtinya' pa quijolon. Ren xquinoc qui-Dios, y reje' xquie'oc nutenemit. Jare' ri trato ri xtin-en quiq'uin.
HEB 8:11 Chupa ri tiempo ri' manak chic xtic'atzin chi c'o anchique nic'ut chiquiwech ri quiwinak, ni chiquiwech ri cach'alal, chi niqui'ij chique: Titemaj rech ri Ajaf. Roma can conojel winak, desde ri más co'l hasta ri más nim, quieta'n yan nuech.
HEB 8:12 Quiri' xtin-en quiq'uin y can xtincoch' (xtincuy) ronojel ri itzel tak ex ri jequibanon, y can manak-wi chic xquieloka pa nuwi' ronojel ri quimac y chuka' ri itzel tak ex ri xqui'en. Quiri' xu'ij ri Dios.
HEB 8:13 Y cuando ri Dios xunataj ri c'ac'ac' trato, can xuk'alajij chi ri na'ey trato manak chic rakalen. Y jun ex ri manak chic rakalen y can manak chic nicuses, xa niq'uis yan.
HEB 9:1 Ri na'ey trato xu'ij chique ri kati't-kamama' anchique modo niqui'en chi niquiya' ruk'ij ri Dios, y chuka' xc'ue' ri rocho ri Dios quiq'uin, y ri jun jay ri' xa chi ri rech-ulef.
HEB 9:2 Y ri rocho ri Dios quiere' x-an che: Chupa ri na'ey parte ri ni'ix Lugar Santo che, xc'ue' ri candelero y jun mesa, y pa rui' ri mesa xec'ue-wi ri lok'olaj pan.
HEB 9:3 Y ri ruca'n parte ni'ix Lugar Santísimo che. Y chiquicojol ri Lugar Santo y ri Lugar Santísimo, c'o jun nimalaj tziak ric'on-apo, y ja ri tziak ri' ri ca'i' nu'on che ri rocho ri Dios.
HEB 9:4 Y chupa ri ruca'n parte c'o jun altar anchi' niporox-wi ri incienso, y ri altar ri' banon che oro. C'o chuka' chiri' ri caja chi ri ru-trato ri Dios. Y ri rij y rupa ri caja ri' can che oro banon-wi. Chupa ri caja ri' c'o jun vaso nim banon chuka' che oro, y chupa ri vaso ri' c'o ri maná, ri wey ri xka-pe chicaj. Y chupa ri caja c'o chuka' ri ru-vara ri Aarón, ri xjotayin-pe. Y chuka' jec'o ri abaj ri xe'an labrar ri anchi' tz'iban can ri trato ri xu'on ri Dios quiq'uin ri kati't-kamama'.
HEB 9:5 Y parui' ri caja je-banon ca'i' querubín ri quiric'on quixic' parui', y ri' xc'atzin chique ri kati't-kamama' chi toka pa quiwi' chi ri Dios can c'o-wi ruk'ij, y can c'o chiri'. Y ri rui' ri caja xuc'ut chiquiwech ri kati't-kamama', chi can yecoch'otaj-wi (yecuyutaj-wi) quimac. Pero cami manak más xtaka'ij chirij re'.
HEB 9:6 Quiri' banon che ri rocho ri Dios. Y ri sacerdotes siempre ye'oc-apo chupa ri na'ey parte, chi niqui'en rusamaj ri Dios y niquiya' ruk'ij.
HEB 9:7 Pero chupa ri ruca'n parte, can xe ri sacerdote ri más c'o ruk'ij ri c'o modo ntoc-apo, y xe jun k'ij pa jun juna' nu'on quiri'. Y cuando ntoc-apo, nuc'uaj-apo quiquiq'uiel chicop chi nusuj chech ri Dios, roma rumac raja' y chuka' roma quimac ri winak.
HEB 9:8 Cuando c'a nicuses ri rocho ri Dios, man xabachique (xama'anchique) ta winak nitiquier ntoc-apo chupa ri lugar ri ni'ix Santísimo che. Y romari' ri Espíritu Santo nuk'alajij chakawech chi chupa ri tiempo ri' man jani tik'alajin anchique modo ye'apon ri winak riq'uin ri Dios.
HEB 9:9 Y ronojel re' can c'o xu'ij chirij ri tiempo re'. Ri chicop y ri ch'aka chic ex ri xequisuj ri winak che ri Dios, man xtiquier ta xu'on chique ri winak chi can utz ta xu'on che ri cánima chech ri Dios.
HEB 9:10 Roma chupa ri na'ey trato, xe xch'o'n chirij ri anchique niquitaj, y anchique ri niquikum, y ri jalajoj ru'onic niqui'en chi niquich'ajch'ojij-qui'. Y quiri' chuka' ronojel ri ex ri xchelebex chique chi tiquibana', pero ri' xe chirij ri ch'acul ni'an; y jari' ri banon-pe c'a xoka na ri k'ij chi xjalataj ronojel ri'.
HEB 9:11 Y cami xoka yan ri Cristo y ja raja' ri xoc Sacerdote ri más c'o ruk'ij y ja raja' xtiyo'n ronojel ri utzilaj tak ex chake. Ri rocho ri Dios anchi' nisamaj-wi ri Cristo más nim y más jabel, y man banon ta coma winak, y re' ntel chi tzij chi can man richi ta ri rech-ulef.
HEB 9:12 Ri Cristo xoc-apo chupa ri Lugar Santísimo chila' chicaj. Pero man richi ta chic xusuj quiquiq'uiel cabras, quiquiq'uiel alaji' tak wacx che ri Dios. Xa can ja ri ruquiq'uiel raja' mismo ri xusuj che ri Dios chi xcoch'otaj (xcuyutaj) ri kamac. Y raja' xe jun mej (bey) xoc-apo y riq'uin ri' can xojrucol chi ronojel tiempo.
HEB 9:13 Chupa ri na'ey trato, cuando c'o jun winak xa man ch'ajch'oj ta chech ri Dios, nicamises jun achij wacx o jun achij cabra o niporox jun alaj wacx. Y ri ruquiq'uiel ri achij wacx o ri cabra o ri chaj ri nic'ue' can che ri alaj wacx ri xporox, niyo'x chirij ri winak y ja nich'ajch'ojir can ri ruch'acul.
HEB 9:14 Y xa ronojel ri' can c'o anchi' xc'atzin-wi, ri ruquiq'uiel ri Cristo can más-wi ri nitiquier nu'on. Raja' can nitiquier nulesaj ri mac pa kánima y nu'on ch'ajch'oj che, roma ri mac xa camic nuc'om-pe. Y roma quiere' xu'on ri Cristo kaq'uin, romari' cami jojtiquier naka'an servir ri c'aslic Dios. Ri Cristo can man jun mac xu'on y riq'uin ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo ri c'o chi ronojel tiempo, raja' xusuj-ri' chi xcamises chi xutoj ri kamac chech ri Dios.
HEB 9:15 Romari' ja ri Cristo ri nibano chi ye'apon ri winak riq'uin ri Dios, y jare' ri jun c'ac'ac' trato. Y romari' ri je-woyon roma ri Dios chi ye'oc riq'uin, can c'o ri xtiyo'x chique chicaj, roma quiri' ru'in raja'. Y ri xtuya' chique can manak xtiq'uis, y chuka' ri kati't-kamama' ri xec'ue' chupa ri tiempo cuando x-an ri na'ey trato, can c'o ri xtiyo'x chique chicaj, roma ri Cristo can coma chuka' reje' xcom, chi xecolotaj chech quimac.
HEB 9:16 Can xc'atzin chi xcom ri Cristo chi xbanataj anche'l niqui'en ri winak. Jun winak nu'on can jun wuj, anchi' nu'ij-wi can chi cuando xticom, can c'o anchique nuya' can chique ri ralc'ual. Pero keta'n chuka' chi c'a ticom na raja' ntoc quichi ri ruyo'n can chique chiquijunal.
HEB 9:17 Y ri wuj ri ni'an can, man jun rakalen xa c'a man caminak ta ri banayon ri wuj. Xa c'a ticom-e ri rajaf ronojel ri ex, c'ajari' c'o rakalen ri wuj, y c'o modo nijach chiquiwech ri yo'n can chique chiquijunal.
HEB 9:18 Quiri' chuka' x-an quiq'uin ri kati't-kamama' ojer can. C'a xequicamisaj na y c'a xbin na quiquiq'uiel ri chicop, c'ajari' xtz'ucutaj-ka ri na'ey trato.
HEB 9:19 Y cuando Moisés ru'in yan chique ri winak ronojel ri nu'ij ri ley chi tiquibana', c'ajari' xberuc'ama-pe quiquiq'uiel ri alaji' tak wacx y achij tak cabras ri xecamises, chuka' xberuc'ama-pe lana ri can quiak banon che y jun che' ri ni'ix hisopo che, y xuchiquilaj ri quic' xolon riq'uin ya' parui' ri libro anchi' tz'iban-wi ri ley y chuka' xuchiquilaj pa quiwi' conojel winak.
HEB 9:20 Y xu'ij chique: Riq'uin ri quic' re' ja xtz'ucutaj-ka ri trato ri xu'ij ri Dios chi naka'an, xcha' ri Moisés chique ri winak.
HEB 9:21 Y chuka' xuchiquilaj ri quic' chirij ri rocho ri Dios y chirij ronojel ri nicuses cuando niyo'x ruk'ij ri Dios.
HEB 9:22 Y chupa ri ley, juba' ta chic nrojo' chi can ronojel ex ch'ajch'oj ni'an chique xe riq'uin ri quic'. Y can ketzij-wi, chi can man jun winak nicoch'otaj (nicuyutaj) rumac xa man nibin ta quic'.
HEB 9:23 Anche'l xka'ij yan ka, ri rocho ri Dios ri xqui'en ri kati't-kamama', can anche'l-wi ri rocho ri Dios ri c'o chila' chicaj. Y ri rocho ri Dios ri xqui'en reje' y ronojel ri c'o chupa, xyo'x quiquiq'uiel chicop chiquij chi quiri' ni'an ch'ajch'oj chique y c'ajari' yecuses pa rusamaj ri Dios. Pero roma rocho ri Dios ri c'o chicaj más c'o ruk'ij, nic'atzin jun quic' ri c'o más rakalen chech quiquiq'uiel chicop.
HEB 9:24 Ri Cristo man xoc ta chupa ri rocho ri Dios ri banon coma winak chi xberusuju' ruquiq'uiel, roma ri jay ri' xe anche'l ri ketzij rocho ri Dios ri c'o chicaj. Raja' c'a chicaj xoc-wi, y can riq'uin ri Dios c'o-wi y nich'o'n riq'uin pa kawi' roj.
HEB 9:25 Ri Cristo man nu'on ta anche'l nu'on jun sacerdote ri más c'o ruk'ij we' chech-ulef. Roma ri sacerdote ri' juna-juna' ntoc chupa ri parte chi ri rocho ri Dios ri ni'ix Santísimo che y nusuj-apo quic' che ri Dios, pero man ja' ta ruquiq'uiel raja' ri nusuj. Pero ri Cristo xe jun mej (bey) xu'on quiri' y can ja ri ruquiq'uiel raja' mismo ri xuya' che ri Dios.
HEB 9:26 Roma xa ta q'uiy mej (paj) xusuj-ri' chech ri Dios, q'uiy mej (paj) xu'on ta chuka' sufrir y q'uiy mej (paj) chuka' xcom ta desde que banon-pe ri rech-ulef. Pero raja' man quiri' ta xu'on. Raja' xe jun mej (bey) xusuj-ri' chi xcom chi quiri' xulesaj kamac, y xa c'aja' chupa ri ruq'uisbel tak tiempos xu'on quiri'.
HEB 9:27 Can bin jumul pa kawi' chi roj winak xe jun mej (bey) xkojcom, y después xkoj-an juzgar.
HEB 9:28 Y quiri' chuka' ri Cristo, xe jun mej (bey) xcom chi xulesaj kamac. Y ne'apon ri k'ij cuando raja' xtipe chic jun mej (bey), pero man richi ta nicom chic jun mej (bey) roma kamac. Raja' xtipe chi jojrucol roj, ri kayoben-apo raja'.
HEB 10:1 Ri ley ri xuya' ri Dios che ri Moisés, man ja' ta ri' ri utzilaj tak ex ri xuc'om-pe ri Cristo. Roma ri ley ri' xe rumujal ronojel ri utzilaj tak ex ri'. Y romari' ri chicop ri yesuj chech ri Dios juna-juna' anche'l nu'ij ri ley, man yetiquier ta niquilesaj jumul quimac ri winak ri ye'apon riq'uin ri Dios.
HEB 10:2 Xa ta xch'ajch'ojir ri cánima quiq'uin ri chicop ri xesuj, man ta yequisuj chic jun mej (bey), y niquina' ta chi can man jun chic quimac.
HEB 10:3 Pero roma xa juna-juna' yequisuj chicop chech ri Dios, noka chic pa quiwi' chi ri quimac man elenak ta e jumul.
HEB 10:4 Roma ri quiquiq'uiel ri achij tak wacx y achij tak cabras man yetiquier ta niquilesaj quimac.
HEB 10:5 Romari', cuando ri Cristo xpe we' chech-ulef, xu'ij che ri Dios: Ret man najo' ta chic chi yesuj chicop y ch'aka chic ex chawech, romari' xinatak-pe ren, can xaya' nuch'acul y xinoc jun winak, chi quiri' ninsuj-wi' chawech.
HEB 10:6 Ri chicop ri yeporox chawech, can man nika ta chic chawech; quiri' chuka' ri chicop ri yesuj chawech roma quimac ri winak.
HEB 10:7 Romari' ren xin-ij: Ajaf Dios, ren xipe chi nin-en ronojel ri najo' ret, anche'l tz'iban can chuij chupa ri wuj boton ruchi', xcha' ri Cristo.
HEB 10:8 Na'ey, ri Cristo xu'ij che ri Dios: Ret man najo' ta chic chi yesuj chicop y ch'aka chic ex chawech. Ri chicop ri yeporox chawech, can man nika ta chic chawech; quiri' chuka' ri chicop ri yesuj chawech roma quimac ri winak. Quiri' xu'ij ri Cristo, más que ronojel ri' can bin can chupa ru-ley ri Moisés chi can quie'an-wi.
HEB 10:9 C'ajari' ri Cristo xu'ij: Ajaf Dios, ren xipe chi nin-en ronojel ri najo'. Quiri' xu'ij ri Cristo che ri Dios. Y quiri' xtane' yesuj quiquiq'uiel chicop che ri Dios y pa ruq'uiexel ri' ja ri Cristo ri xusuj-ri'.
HEB 10:10 Ri Jesucristo can xu'on-wi ri nrojo' ri Dios, cuando xcom chech ri cruz chi xu'on ch'ajch'oj che ri kánima. Raja' xusuj-ri' chech ri Dios xe jun mej (bey) y riq'uin ri' xu'on chi ronojel tiempo.
HEB 10:11 Ri sacerdotes ri jec'o we' chech-ulef can k'ij-k'ij yequisuj chicop chech ri Dios roma quimac ri winak. Ri niqui'en reje' man nitiquier ta nulesaj quimac ri winak.
HEB 10:12 Pero ri Cristo xe jun mej (bey) xcom, y romari' can xecoch'otaj (xecuyutaj) ri kamac. Y cuando xc'astaj, xbech'oquie' pa ru-derecha ri Dios chicaj.
HEB 10:13 Y chiri' c'o-wi, ruyoben ri k'ij cuando xquieyo'x chuxe' rakan conojel ri itzel yetz'eto richi.
HEB 10:14 Xe riq'uin ri jun mej (bey) xcom, ri Cristo xu'on chake chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios chi ronojel tiempo. Quiri' xu'on chake roj ri ch'ajch'oj banon che kánima.
HEB 10:15 Quiri' ri nin-ij ren y quiri' chuka' nuk'alajij ri Espíritu Santo chake, y nu'ij:
HEB 10:16 Xtapon ri tiempo cuando xtin-en jun c'ac'ac' trato quiq'uin ri winak. Xtintz'ibaj ri nu-ley pa cánima, y chuka' xtinya' pa quijolon, nicha' ri Ajaf.
HEB 10:17 Y chuka' xu'ij: Xtincoch' (Xtincuy) quimac y man xquieloka ta chic pa nuwi' ronojel ri itzel tak ex ri quibanon. Quiri' ru'in ri Dios, ri nuk'alajij ri Espíritu Santo.
HEB 10:18 Y romari' can k'alaj chi can manak chic nic'atzin chi yekasuj chicop chech ri Dios roma kamac, roma xecoch'otaj (xecuyutaj) yan.
HEB 10:19 Romari' kach'alal, can keta'n chi cami jakal chic ri bey chi jojoc c'a anchi' c'o-wi ri Dios chicaj, chupa ri lugar ri ni'ix Santísimo che, roma ri Jesús xcom y can xbin ruquiq'uiel koma roj.
HEB 10:20 Ja ri Jesús xjako ri jun c'ac'ac' bey ri' chakawech, ri can richi c'aslen; y ri' xbanataj cuando raja' xcom chech ri cruz. Roma cuando raja' xcom, ri tziak ri rutz'apin ri bey y man nuya' ta lugar chique ri winak chi ye'apon chupa ri lugar ri ni'ix Santísimo che, pa rocho ri Dios, xk'ach'itaj pa nic'aj y ca'i' xel. Y romari' can k'alaj chakawech chi cami man jun chic nik'ato kabey chi jojapon c'a riq'uin ri Dios.
HEB 10:21 Y roma cami ja ri Jesús ri nimalaj Sacerdote ri c'o pa kawi' roj ri joj ralc'ual chic ri Dios,
HEB 10:22 romari' roj ri kaniman chic ri Jesucristo man takaxi'j-ki' jojapon-apo chunakaj ri Dios; xa can riq'uin ronojel kánima kojapon-apo riq'uin, y can ta ch'ajch'oj chic ri kánima chi quiri' man jun etzelal kaq'uin y can ta ch'ajch'oj chic utz ri kac'aslen riq'uin ch'ajch'ojilaj ya'.
HEB 10:23 Y roj ri ka'in chique ri winak chi kayoben ri xtuya' ri Dios chake, can siempre riq'uin ronojel kánima kayobej ri', y man riq'uin ta caca' kac'u'x. Roma can ja ri Dios x-in chi can c'o ri xtuya' chake, y raja' can nu'on-wi ri nu'ij.
HEB 10:24 Y kacanoj anchique modo nakato-ki' konojel chi quiri' nakatemaj nakajo-ki' más, y chuka' chi quiri' más nakarayij naka'an ri utz.
HEB 10:25 Jec'o ri man niquirayij ta chic ye'apon iwiq'uin cuando nimol-iwi' pa rubi' ri Dios. Pero rix man tiben quiri'. Roma can nic'atzin chi nimol-iwi', chi quiri' niya' ruchuk'a' iwánima chi'ijunal. Y jari' ri más nic'atzin roma iweta'n chi ya napon ri k'ij cuando xtipe chic jun mej (bey) ri Ajaf.
HEB 10:26 Roma conojel ri quieta'n chic ri ketzij y quiniman chic pa cánima, y c'a niqui'en mac y man niquiya' ta can, can man jun chic xticom pa quiq'uiexel chi nulesaj quimac.
HEB 10:27 Xe chic quiyoben ri nimalaj k'ij cuando xquie'an juzgar y xquie'apon chupa ri nimalaj k'ak' anchi' xquiebeka-wi ri je ru-enemigos ri Dios.
HEB 10:28 Anche'l jun winak ri man nrojo' ta nunimaj ru-ley ri Moisés, y xa jec'o je ca'i' o je oxi' ri xetz'eto richi y niqui'ij chi can xu'on-wi mac, manak xtijoyowex rech; can xticamises.
HEB 10:29 Y xa quiri', ¿man ninojij ta como rix chi can más nim ri castigo ri xtika pa quiwi' ri winak ri niquixak' ri rubi' ri Ralc'ual ri Dios, y man jun rakalen niqui'en che ri ruquiq'uiel? Roma ja quic' ri' ri xu'on ch'ajch'oj che quic'aslen. Y ja chuka' quic' ri' ri xu'on chuka' chi xc'achoj ri c'ac'ac' trato ri xu'on ri Dios kaq'uin. Ri winak ri niqui'en quiri' che ri Jesús, can k'alaj chi can man jun rakalen niqui'en che ri Espíritu Santo ri yalan yerojo'.
HEB 10:30 Y roj keta'n chi ri Ajaf Dios ru'in can: Ja ren yibano castigar, y ja ren chuka' xquiyo'n ruq'uiexel chique ri niqui'en mac. Y chuka' chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Ajaf xquieru'on juzgar ri rutenemit. Quiri' ri tz'iban can.
HEB 10:31 Can kaxi'j-ki'. Roma xa xkojka pa ruk'a' ri c'aslic Dios, can juya' (juyu') kawech ri xtakac'ulumaj.
HEB 10:32 Toka pa iwi' ri sufrimiento ri xik'axaj cuando c'aja' oc tinimaj ri Dios y tisakrises ic'aslen. Can yalan xiben sufrir, pero can xicoch' ronojel rech sufrimiento.
HEB 10:33 Jec'o jujun chiwe can xquicoch' ronojel ri itzel tak ex ri x-an y ri x-ix chique chiquiwech ri winak, y jec'o jujun xqui'en sufrir roma xquijoyowaj quiwech ri ch'aka chic caxbil ri niqui'en sufrir.
HEB 10:34 Xijoyowaj quiwech ri xe'oc pa cárcel roma rubi' ri Dios. Y cuando xmaj ri ex iwichi, man xibisoj ta xiya-e, roma can xixquicot xiya-e. Roma iweta'n chi chicaj c'o ri can iwichi rix ri can chi ronojel tiempo, y ri' más utz chech ri beyomel chi ri rech-ulef.
HEB 10:35 Romari' man timalij niya' iwánima riq'uin ri Dios. Roma can c'o jun nimalaj ruq'uiexel ri nuc'om-pe ri' chiwe.
HEB 10:36 Can tic'ue' i-paciencia, roma quiri' nrojo' ri Dios, y xa quiri' xtiben, can xtiyo'x chiwe ri ru'in ri Dios chi nuya' chiwe.
HEB 10:37 Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Jun ri xtipe, xe chic juba' tiempo nrojo' chi nipe. Can manak chic xtik'ax más tiempo.
HEB 10:38 Jun winak ri can choj yan ruc'aslen, can xtic'ue-wi ruc'aslen wiq'uin, roma can wiq'uin-wi ren ruyo'n-wi ránima. Pero xa xquirumalij can, can man xtiquicot ta wánima riq'uin. Quiri' nu'ij ri Dios.
HEB 10:39 Pero roj man jojc'o ta chiquicojol ri niquimalij can ri Dios y xquieka pa castigo. Roj xa jojc'o chiquicojol ri quiyo'n cánima riq'uin ri Dios; romari' keta'n chi can xkojcolotaj.
HEB 11:1 Xa can kayo'n kánima riq'uin ri Dios, ri' can nu'on chake chi nakanimaj chi can xtiyo'x-wi chake ri kayoben, y chuka' can nu'on chake chi nakanimaj chi can q'uiy ex c'o, más que man yekatzu' ta.
HEB 11:2 Je q'uiy chique ri kati't-kamama' quiri' xqui'en ojer can. Can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, y ri Dios can xka chech chi quiri' xqui'en.
HEB 11:3 Y roj roma can kayo'n kánima riq'uin ri Dios, keta'n chi can ja ri Dios ri xbano ri rech-ulef y ronojel ri nitz'et. Y cuando xeru'on, man jun anchique xucusaj; xa can xe xu'ij chi quiec'ue' y can ja' xbanataj.
HEB 11:4 Ri Abel roma can xuya' ránima riq'uin ri Dios, romari' ri xusuj raja' chech ri Dios, más utz chech ri xusuj ri Caín ri runimal. Y tz'iban can chirij ri Abel chi can man jun rumac xrakalej chech ri Dios, roma can xuya' ránima riq'uin ri Dios. Can xk'alajin chuka' que man jun rumac xrakalej chech ri Dios, roma ri Dios can xka chech ronojel ri xusuj ri Abel chech. Y más que ri Abel xcom, c'o ri xuc'ut can chakawech, roma raja' can xuya-wi ránima riq'uin ri Dios.
HEB 11:5 Ri Enoc chuka', roma xuya' ránima riq'uin ri Dios, tz'iban can chirij chi ri Dios can xquicot riq'uin, romari' man xcom ta, xa can quiri' q'ues xc'uax-e chicaj y man xlitaj ta chic, roma ja ri Dios ri xuc'uan-e richi.
HEB 11:6 Can nic'atzin-wi chi nakaya' kánima riq'uin ri Dios. Roma xa man xtakaya' ta kánima riq'uin ri Dios, can man xtiquicot ta ránima kaq'uin. Y chi jojapon-apo más nakaj riq'uin ri Dios, can nic'atzin chi nakanimaj chi raja' can c'o-wi, y chi can xtuya' jun utzilaj ruq'uiexel chique ri yecanon richi.
HEB 11:7 Ri Noé xuya' ránima riq'uin ri Dios. Romari' can xunimaj ri xu'ij ri Dios che, chi c'o jun nimalaj castigo xtuya' parui' ri rech-ulef. Y cuando xch'o'n ri Dios riq'uin, raja' can xunimaj, más que man jani tutzu' ri xtibanataj. Ri Noé can xniman che ri Dios y xu'on ri jun nimalaj arca anche'l jun barco, chi xerucol ri ru-familia anche'l xu'ij ri Dios che. Y romari' xbek'alajin-pe chi ri ch'aka chic winak man utz ta xqui'en, roma man xquinimaj ta ri Dios. Y roma ri xu'on ri Noé, ri Dios xu'on che chi can man jun rumac xrakalej chech, roma can xuya-wi ránima riq'uin.
HEB 11:8 Ri Abraham xuya' ránima riq'uin ri Dios; romari', cuando xwoyox roma ri Dios chi nibe c'a pa jun chic rech-ulef ri ne'jach pa ruk'a' roma ri Dios, raja' can xniman che ri Dios y xbe, más que man reta'n ta c'a anchi' xtapon-wi.
HEB 11:9 Ri Abraham can xuya-wi ránima riq'uin ri Dios, romari' xc'ue' chupa ri rech-ulef ri', ri ru'in ri Dios chi nuya-wi che; más que ri rech-ulef ri' pa quik'a' ch'aka chic winak c'o-wi. Y romari' xa pa tak jay ri je-banon che tziak xec'ue-wi, y quiri' chuka' xqui'en ri Isaac y ri Jacob, roma chique reje' x-ix-wi chuka' chi niyo'x ri rech-ulef ri' chique.
HEB 11:10 Ri Abraham xu'on quiri', roma can ruyoben ri jun chic tenemit más jabel; ri tenemit ri' man niq'uis ta y can ja ri Dios ri banayon.
HEB 11:11 Chuka' ri Sara ri raxayil ri Abraham, can xuya' ránima riq'uin ri Dios. Ri Dios xu'ij chi ne'c'ue' jun ral. Raja' can xunimaj ri xu'ij ri Dios che y can xc'ue-wi ri ral, más que raja' can manak-wi yec'ue' ral y xa can ri'j chic chuka'.
HEB 11:12 Y romari' ri ru-familia can ri Abraham can q'uiy xec'ue', can anche'l ri ch'umil ri jec'o chicaj, y can anche'l ri sanayi'l ri c'o chuchi' ri mar ri can man jun nitiquier najilan quichi. Can je q'uiy ru-familia can ri Abraham, más que raja' can ri'j chic cuando xoc'ue' ri ralc'ual.
HEB 11:13 Conojel reje' xquiya' cánima riq'uin ri Dios, y quiri' xecom-e. Roma ri Dios c'a man jani tuya' ri ru'in chique. Pero roma can xquinimaj-e ri xu'ij ri Dios chique, can chinaj xquitzu-apo. Xquinimaj-e chi can ketzij ri x-ix chique. Y can xequicot xquitzu-apo ri xu'ij ri Dios chi nuya' chique. Y xquik'alajij chi reje' man je richi ta ri rech-ulef ri' y man richi ta ronojel tiempo jec'o chech-ulef.
HEB 11:14 Y roma ri xqui'ij, can k'alaj chi quiyoben ri rech-ulef ri can quichi-wi reje'.
HEB 11:15 Y ri rech-ulef ri quiyoben reje' man ja' ta ri rech-ulef anchi' je-elenak-wi-pe, roma xa ta ja ri mismo rech-ulef ri' quiyoben, xetiquier ta xetzolaj chic jun mej (bey) chiquij.
HEB 11:16 Pero reje' quiyoben jun rech-ulef más utz, y ri' ja ri c'o chicaj; romari' ri Dios man niq'uix ta nu'ij chi ja raja' qui-Dios, roma runaban jun quitenemit.
HEB 11:17 Ri Abraham xuya' ránima riq'uin ri Dios. Romari', cuando ri Dios xu'ij che: Tacamisaj ri Isaac ri awalc'ual, chi nasuj chinuech, raja' can xunimaj. Ri Dios xu'ij quiri' roma nrojo' nuna'ej xa ri Abraham can ketzij ruyo'n ránima riq'uin. Ri Abraham can xusuj-wi ri Isaac chech ri Dios, más que xe ri Isaac ralc'ual y ri Dios ru'in can chi roma ri Isaac xquiec'ue' ru-familia ri Abraham.
HEB 11:18 Ri Dios xu'ij che ri Abraham: Roma ri Isaac xquiec'ue' je q'uiy a-familia.
HEB 11:19 Ri Abraham can reta'n-wi chi xa ta nicom ri Isaac, ri Dios c'o ruchuk'a' chi nuc'asoj-pe. Y romari' ri Isaac anche'l xcom y xc'astaj chic pe.
HEB 11:20 Ri Isaac chuka' can xuya' ránima riq'uin ri Dios, romari' xu'ij can chique ri Jacob y ri Esaú, ri je ca'i' ralc'ual, anchique bendiciones ri xtuya' ri Dios chique chiquiwech apo.
HEB 11:21 Ri Jacob chuka' xuya' ránima riq'uin ri Dios, romari' cuando ya nicom, xeru'on can bendecir ri je ralc'ual ri José. Y xuya' ruchuk'a' parui' ruch'ami'y y quiri' xuya' ruk'ij ri Dios.
HEB 11:22 Ri José xuya' chuka' ránima riq'uin ri Dios, romari' cuando ya nicom, xunataj chique ri ruwinak israelitas chi xtapon ri k'ij cuando ri qui-familia xquie'el-e chupa ri rech-ulef ri'. Y xu'ij can chique chi tiquic'uaj ri rubakil c'a anchi' xquie'apon-wi reje', y chiri' timuk-wi.
HEB 11:23 Rute-rutata' ri Moisés xquiya' cánima riq'uin ri Dios, romari' man xquixi'j ta qui' cuando ri rey Faraón xu'ij chi quiecamises conojel ri alabo ri ye'alex. Y cuando xalex ri ac'ual, man xcamises ta, xa xquiwewaj oxi' ic'; roma ri Moisés can jabel oc titzu'n.
HEB 11:24 Y ri rumi'al ri rey Faraón xu'on anche'l ral che ri Moisés. Pero cuando xnimer-ka ri Moisés, xuya' ránima riq'uin ri Dios, romari' man xupokonaj ta xuya' can rocho ri Faraón.
HEB 11:25 Roma xunojij chi can más utz nu'on sufrir junan quiq'uin ri ruwinak, ri je rutenemit ri Dios, que chech ri jabel niquicot anchi' c'o-wi, roma ronojel ri' xa mac y chuka' xa nik'ax. Y xunojij chi can más utz nic'ue' quiq'uin ri ruwinak.
HEB 11:26 Y ri Moisés can man xupokonaj ta xu'on sufrir anche'l ri Cristo. Quiri' xu'on ri Moisés, roma raja' can reta'n chi pa ruq'uisbel che ronojel ri', c'o utz ruq'uiexel, y jari' ri rutz'eton chic apo. Ri Moisés reta'n chuka' chi ri sufrimiento más nim rakalen chech ri beyomel ri xyo'x ta che chiri' pa rech-ulef Egipto.
HEB 11:27 Y raja' can ruyo'n-wi ránima riq'uin ri Dios cuando xel-pe pa Egipto. Y man xuxi'j ta ri', más que ri rey catajinak ruyowal chirij. Ri Moisés can siempre xuya' ránima riq'uin ri Dios; anche'l xa can nutzu' ri Dios ri man nitz'etetaj ta.
HEB 11:28 Ri Moisés, roma chuka' can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios, xu'on ri pascua y chuka' xu'ij chique ri ruwinak israelitas chi tiquichiquilaj quiquiq'uiel ovejas chuchi' tak cocho, chi quiri' man quiecamises ri alabo je nimalaxel roma ri ángel ri xtipe chi yerucamisaj. Y quiri' x-an chupa ri na'ey pascua.
HEB 11:29 Y ri winak israelitas roma can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, ri Mar Rojo man xeruk'at ta. Roma can xek'ax chucojol ri ya', anche'l xa ta pa chaki'j ulef xebin-wi. Y ri winak aj-Egipto xquijo' chuka' xqui'en quiri', pero reje' xa xejik'.
HEB 11:30 Y roma ri winak israelitas can quiyo'n-wi cánima riq'uin ri Dios, romari' cuando xe'apon riq'uin ri tenemit Jericó, ri nimalaj xan ri rutz'apin ri tenemit ri' xtzak cuando reje' xquiya' yan vuelta wuku' k'ij chirij ri tenemit. Ri ruq'uisbel k'ij ja xtzak ri xan.
HEB 11:31 Chupa ri tenemit ri', xc'ue' jun ixok Rahab rubi', jun ixok ri x-ix ramera che roma can itzel ruc'aslen xuc'uaj. Pero raja' man xcom ta cuando xtzak ri tenemit, roma xuya' qui-posada ri ca'i' israelitas ri xe'apon chi xbequitzu' anchique rubanon ri tenemit Jericó; man xcom ta roma xuya' ránima riq'uin ri Dios. Pero ri ch'aka chic winak chi ri tenemit ri' xecom conojel, roma man xeniman ta che ri Dios.
HEB 11:32 ¿C'o como modo yennataj conojel ri winak ri xquiya' cánima riq'uin ri Dios? Manak modo, roma man nuya' ta tiempo chi yitzijon más chiquij; anche'l chirij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y ch'aka chic achi'a' ri xek'alajin ri x-ix chique roma ri Dios ojer can.
HEB 11:33 Reje' roma can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, romari' jec'o naciones ri xech'acataj coma, jec'o chique reje' ri can pa ruchojmil-wi xqui'en gobernar, jec'o ri can xquiwil ri ru'in ri Dios chi nuya' chique, y jec'o chuka' ri xquitz'apij xequey leones.
HEB 11:34 Jec'o chuka' ri man xec'at ta cuando xeyo'x pa k'ak'. Roma can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, jec'o ri xecolotaj pa quik'a' ri xquijo' ta xequicamisaj che espada. Jec'o jujun ri can manak chic quichuk'a', pero roma quiyo'n cánima riq'uin ri Dios, ri Dios xuya' quichuk'a'. Jec'o ri xequich'ec ch'aka chic ejércitos ri xqui'en guerra quiq'uin y can xequikotaj-e.
HEB 11:35 Chuka' jec'o ixoki' ri can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, romari' ri Dios xeruc'asoj ri quicaminak. Jec'o ch'aka chic winak xeyo'x pa tak sufrimientos roma quiyo'n cánima riq'uin ri Dios, pero man xquipokonaj ta qui' yecamises, roma quieta'n chi ne'quila' jun c'aslen más utz. Más que xecamises pero man xquiya' ta can ri Dios.
HEB 11:36 Chuka' jec'o ch'aka chic can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, romari' can xetze'n ri winak chiquij y xech'ay, jec'o xexim che cadena, y jec'o xetz'apis pa tak cárceles.
HEB 11:37 Jec'o ri xecamises che abaj, y ch'aka chic xekupix che sierra. Jec'o ri x-ix chique chi tiquiya' can ri Dios, pero reje' man xquiya' ta can. Jec'o ri xecamises che espada, jec'o ri xekotex-e pa tak cocho romari' xexule-xejote', y roma manak quitziak, xa quitz'umal ovejas y cabras ri xequicusaj chi quitziak. Can man jun ex xc'ue' quiq'uin. Q'uiy sufrimiento xquik'axaj y can q'uiy itzel ex x-an chique.
HEB 11:38 Ri winak ri man quiniman ta ri Dios yalan je itzel, romari' man rakalen ta chi xec'ue' ri utzilaj tak winak ri' chiquicojol, roma ri quiyo'n cánima riq'uin ri Dios can c'o quikalen. Ri quiyo'n cánima riq'uin ri Dios xexule-xejote' pa tak tz'iran rech-ulef, pa tak juyu' y pa tak jul, roma ri sufrimiento ri xquiwil.
HEB 11:39 Conojel reje' can xquiya' cánima riq'uin ri Dios, y romari' tz'iban can chi xquicot ri Dios quiq'uin. Y cuando xecom, c'a quiyoben ri ru'in ri Dios chi nuya' chique.
HEB 11:40 Roma ri Dios xunojij nuya' ri jun bendición más utz pa ka-tiempo roj. Romari' can junan xtiyo'x chuka' ri bendición ri' quiq'uin ri kati't-kamama', ri can xquiya' cánima riq'uin ri Dios. Y ri bendición ri' nu'on chake chi can man jun kamac nakakalej chech ri Dios.
HEB 12:1 Can yalan-wi je q'uiy winak ri xquiya' cánima riq'uin ri Dios ojer can. Reje' jojquitzu-pe y xquik'alajij can chakawech chi can quiri' nic'atzin naka'an roj. Romari', kaya' can xabachique (xama'anchique) ex ri anche'l eka'n (aka'n) chakij y ri mac ri nisuk'un kachi. Kacoch'o' ronojel, y riq'uin ronojel kánima katija' kak'ij chi nakac'uaj ri c'aslen ri nrojo' ri Dios.
HEB 12:2 Katzu' siempre ri Jesús, roma raja' xu'on chake chi xkanimaj ri Dios, y ja raja' chuka' banayon chake chi cami can kayo'n kánima riq'uin ri Dios. Y más que q'uix che jun ri nicamises chech cruz, ri Jesús man xupokonaj ta ri' xcamises chech cruz; can xucoch' ronojel ri', roma can reta'n chi pa ruq'uisbel che ronojel ri' can xtiquicot, y cami ch'ocol chicaj pa ru-derecha ri Dios, ri c'o ronojel uchuk'a' pa ruk'a'.
HEB 12:3 Titzu' na pe' utz ri xuc'ulumaj ri Jesús pa quik'a' ri winak aj-mac; raja' can xucoch' ronojel, romari' quiri' chuka' tibana' rix. Ticoch'o' ronojel, man quixcos, ni man tipo' (timalij) ic'u'x.
HEB 12:4 Itijon ik'ij chi quiri' manak chic ibanon mac. Romari' ibanon sufrir, pero man jix caminak ta.
HEB 12:5 Man timestaj ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can. Ri rutzij can jixrupaxabaj anche'l nu'on jun tata'j che ralc'ual. Ri rutzij ri Dios nu'ij: Man ta'an chi can man jun rakalen cuando ri Ajaf Dios jatruya' pa sufrimiento chi jatrutijoj. Man tipo' (tamalij) ac'u'x cuando ri Ajaf nuc'ut chawech chi ret man ja' ta na'an.
HEB 12:6 Roma ri Ajaf Dios nuya' sufrimiento pa quiwi' ri yerojo', chi yerutijoj. Y yeru'on chuka' castigar ri can je ralc'ual-wi. Quiri' tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
HEB 12:7 Ticoch'o' ronojel ri sufrimiento ri nuya' ri Dios pa iwi', roma raja' nu'on chiwe anche'l nu'on jun achi chique ri ralc'ual. Roma ¿c'o como jun achi ri man yeru'on ta castigar ri ralc'ual chi yerutijoj?
HEB 12:8 Romari', xa ri Dios man jixru'on ta castigar chi jixrutijoj, k'alaj chi rix man jix ralc'ual ta raja'; xa choj quiri' jix-sic'on y manak itata'. Roma ri Dios can yeru'on castigar conojel ri ralc'ual chi yerutijoj.
HEB 12:9 Cuando roj xojoc-pe ac'uala', ri kate-katata' xojquich'ey cuando man utz ta ri xeka'an chiquiwech, y man itzel ta xekatzu' romari'; roj xa can xeka'an respetar. Y cami, ¿man más ta como utz jojniman che ri Katata' Dios, anchok riq'uin petenak-wi ruc'aslen ri kánima? Can rakalen-wi jojniman che, chi quiri' nic'ue' kac'aslen chi ronojel tiempo.
HEB 12:10 Ri kate-katata' xojquich'ey cuando man utz ta xeka'an, roma quiri' xquijo' reje', chi quiri' can utz naka'an we' chech-ulef, y ri c'aslen we' chech-ulef xa ch'anin niq'uis. Ri Katata' Dios nuya' sufrimiento pa kawi', pero chirij ri' can c'o xtakach'ec. Y raja' quiri' nu'on chake roma nuch'ajch'ojij ri kac'aslen chi jojoc anche'l raja', roma raja' can ch'ajch'oj.
HEB 12:11 Can ketzij chi cuando jojc'o pa jun sufrimiento, más que chi jojtijox, roj man jojquicot ta, xa jojbison. Pero cuando xojk'ax yan chupa y xkacoch' yan ronojel ri', can c'o utz nakach'ec chirij, roma nu'on más utz che ri kac'aslen chech ri Dios y nuya' uxlanen pa kánima.
HEB 12:12 Romari', tiya' iwánima riq'uin ri Dios, chi quiri' xtic'ue' chic jun mej (bey) iwuchuk'a'; chuka' ri ik'a-iwakan xquiec'ue' chic quichuk'a'.
HEB 12:13 Can nic'atzin chi can utz ic'aslen chech ri Dios, chi quiri' man ye'isetz (ye'isech) ta ri kach'alal ri man quiyo'n ta más cánima riq'uin ri Jesucristo, roma reje' man yetiquier ta yebin utz, xa anche'l yejetz'ma'y. Utz tibana' chi quiri' reje' jixquitzu' y niquiya' chuka' más cánima riq'uin ri Dios.
HEB 12:14 Can titija' ik'ij chi quiri' man jun ta ayowal chi'icojol, y chuka' can ch'ajch'oj ta ri ic'aslen. Roma xa man ch'ajch'oj ta ri ic'aslen, manak xquixtiquier xtitzu' rech ri Ajaf Dios.
HEB 12:15 Tito-iwi' chi'iwonojel chi quiri' man jun chiwe numalij can ri rusipan ri Dios chiwe. Man tiya' lugar chi ye'oc itzel tak ex chi'icojol, roma xa quiri' xtiben, man utz ta, roma can je q'uiy chuka' ri xquieka chupa ri c'aslen ri can tz'il.
HEB 12:16 Ri achi'a' y ri ixoki' can man tiquicanola-qui' chi niqui'en mac. Y can siempre tiya' rakalen jun ex ri can riq'uin ri Dios petenak-wi. Man tiben anche'l xu'on ri Esaú ojer can; raja' can c'o ta ri bendición xyo'x ta che, roma ja raja' ri nimalaxel, pero man xyo'x ta che, roma raja' xa jari' xuya' chech ri jun wa'in ri xyo'x che.
HEB 12:17 Y can iweta'n chi cuando raja' xrojo' chi xyo'x ta ri bendición ri más nim rakalen che, can man xyo'x ta chic che y xoka pa ruwi' chi can man utz ta ri xu'on. Y más que can xok' xuc'utuj, can man jun chic ex xyo'x che.
HEB 12:18 Roj ri kaniman chic ri Jesucristo, man xojapon ta chuxe' ri juyu' rubinan Sinaí, anche'l xqui'en ri kati't-kamama' ojer can. Reje' can xquitzu' chi ri rui' ri juyu' nijinin pa k'ak'. Y chuka' xquitzu' chi ri rui' ri juyu' k'eku'm rubanon y najin jun nimalaj quiek'ik' y yek'ajan rayos.
HEB 12:19 Reje' can xquic'oxaj ri trompeta, y xquic'oxaj chuka' cuando ri Dios xch'o'n-pe chique. Pero reje' xquic'utuj favor que man chic tich'o'n-pe ri Dios chique.
HEB 12:20 Can yalan xquixi'j-qui', y man niquicoch' ta ri ni'ix chique, chi xa c'o jun nijote-apo parui' ri juyu' y nuk'axaj ri retal ri yo'n chiri', nicamises che abaj o che lanza, más que xa winak o chicop. Quiri' x-ix chique.
HEB 12:21 Ri xtz'etetaj parui' ri juyu', can yalan xibinri'l xuya'. Romari' ri Moisés xu'ij: Can yibarbot roma xibinri'l, xcha'.
HEB 12:22 Pero roj ri kaniman chic ri Jesucristo, chuxe' ri juyu' rubinan Sión jojc'o-wi-apo, jojc'o chic nakaj che ri rutenemit ri c'aslic Dios; ri tenemit ri' rubinan Jerusalem y chicaj c'o-wi. Y jojc'o chic apo chiquicojol ri miles de ángeles.
HEB 12:23 Jojc'o chuka' chiquicojol ri ralc'ual ri Dios ri tz'iban quibi' chicaj ri je ru-iglesia ri Dios. Jojc'o chic apo riq'uin ri Dios ri xtibano juzgar quichi conojel ri winak. Y jojc'o chuka' chiquicojol ri man jun quimac xquikalej chech ri Dios cuando xecom-e, y can choj quic'aslen x-an chique roma ri Dios.
HEB 12:24 Roj can jojc'o chic apo riq'uin ri Jesús, ri nibano ri c'ac'ac' trato ri xu'on ri Dios quiq'uin ri winak. Raja' xcom y ri ruquiq'uiel ri xbin xu'on ch'ajch'oj che ri kánima, roma ri ruquiq'uiel raja' c'o más rakalen chech ri ruquiq'uiel ri Abel ojer can.
HEB 12:25 Romari' kabana' cuenta ki', can kaya' rakalen ri nu'ij ri Dios chake. Man taka'an anche'l xqui'en ri kati't-kamama' ojer can. Reje' roma man xquijo' ta xqui'en ri xu'ij ri Dios chique chiri' parui' ri juyu' Sinaí, romari' xka ri castigo pa quiwi'. Y xa roj manak xtakajo' xtakac'oxaj ri ni'ix-pe chake chicaj, más nim ri castigo xtika pa kawi'.
HEB 12:26 Cuando ri Dios xch'o'n parui' ri juyu', ri juyu' can yalan xsilon. Pero cami nu'ij: Xtapon ri k'ij cuando xtinsiloj jun mej (bey) chic ri rech-ulef, pero man xe ta chic ri rech-ulef xtinsiloj, xa can xtinsiloj chuka' ri rocaj, xcha' raja'.
HEB 12:27 Y cuando nu'ij quiri', ntel chi tzij chi ronojel ri jerubanon raja' y yesilon, xquiejal-e, y xe chic ri man yesilon ta xquiec'ue' can chi ronojel tiempo.
HEB 12:28 Romari' kaya' matiox che ri Dios roma can ruyo'n ri ru-gobierno pa kak'a' ri man jun xtisilon richi. Y roma man nisilon ta, kaya' ruk'ij ri Dios y kabana' rusamaj anche'l nrojo' raja', roma raja' can nim.
HEB 12:29 Roma ri ka-Dios can anche'l jun k'ak' ri yeruq'uis ronojel ri man utz ta.
HEB 13:1 Wach'alal, can siempre tijo-iwi', can anche'l ri ibanon-pe.
HEB 13:2 Man timestaj-ka chuka' chi cuando jec'o kach'alal ye'apon chi'iwocho, can utz tic'ulu' quiwech, y utz ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin. Roma keta'n ri xebanataj cuando jec'o ri xe'apon pa tak jay, y ri xec'ulu quiwech man xquina'ej ta chi xa je ángeles ri xe'apon.
HEB 13:3 Y chuka' man quie'imestaj ri jec'o pa tak cárceles. Tina' pa iwánima, anche'l xa ta can ja rix jix-tz'apel. Y man quie'imestaj ri niqui'en sufrir pa quik'a' ch'aka chic. Roma rix iweta'n chuka' anchique nina' cuando niben sufrir.
HEB 13:4 Tibana' respetar ri ic'ulubic. Roma ri achi y ri ixok ri je-c'ulan, man mac ta niqui'en yec'ue' junan. Pero ri achi ri nic'ue' riq'uin jun ixok ri man raxayil ta, can mac-wi. Y quiri' chuka' ri ixok ri nic'ue' riq'uin jun achi ri man rachijil ta, mac chuka'. Y ri Dios can xquieru'on juzgar conojel ri quiri' niqui'en.
HEB 13:5 Man tibe iwánima chirij ri mero, xa tiquicot iwánima riq'uin ri c'o iwiq'uin cami. Roma ri Dios ru'in: Can siempre jixnuchajin y can man jun mej (bey) xquixinmalij can. Quiri' ru'in ri Dios.
HEB 13:6 Y romari' can riq'uin ronojel kánima jojtiquier naka'ij: Ja ri Ajaf nito'n wichi. Romari' man ninxi'j ta wi' chiquiwech ri winak ri c'o anchique niquijo' niqui'en chue.
HEB 13:7 Quie'inataj conojel ri xepa'e' chech ri samaj chi'icojol, roma reje' xquic'ut rutzij ri Dios chiwech. Titzu' quic'aslen, reje' can xquiya-wi cánima riq'uin ri Dios. Can quiri' chuka' tibana' rix.
HEB 13:8 Ri Jesucristo ja mismo; anche'l iwir, quiri' cami, chua'k y chi ronojel tiempo.
HEB 13:9 Man tiya' lugar chi jixc'uax coma ri tzij ri man ja' ta ri yec'ut. Ri más utz niben rix, ja' chi tiya' iwánima riq'uin ri tzij ri nich'o'n chirij ri ru-favor ri Dios pa kawi', y man tiya' iwánima riq'uin ri tzij ri yech'o'n chirij ri anchique utz yetej y anchique ri man utz ta yetej. Roma can jec'o ri niqui'en ri nu'ij ri tzij ri', pero can man jun anchique quich'acon chirij ri'.
HEB 13:10 Roj can kayo'n kánima riq'uin ri Jesús. Raja' xcom koma roj chi xucoch' (xucuy) kamac. Pero conojel ri c'a quiyo'n cánima quiq'uin ri chicop ri yequisuj parui' ri altar ri c'o pa rocho ri Dios, ri Jesús can manak xtucoch' (xtucuy) quimac.
HEB 13:11 Ri sacerdote ri más c'o ruk'ij nuc'uaj-apo quiquiq'uiel chicop y ntoc-apo chupa ri Lugar Santísimo ri c'o pa rocho ri Dios, y ri quic' ri' nusuj che ri Dios chi nicoch'otaj (nicuyutaj) ri mac. Y ri quich'acul ri chicop ye'leses-e pa tenemit y yeporox.
HEB 13:12 Y ri Jesús quiri' chuka' x-an che. Raja' can xleses-e chupa ri tenemit, xu'on sufrir y xcom. Can xbin ri ruquiq'uiel koma konojel, chi xuch'ajch'ojij ri kánima.
HEB 13:13 Romari', can kojel-e chuka' roj pa tenemit y man takaxi'j-ki' naka'an sufrir anche'l xu'on sufrir ri Jesús. Y can kac'utu' chi ja raja' ri katzekleben.
HEB 13:14 Roma we' chech-ulef man jun tenemit ri c'o chi ronojel tiempo. Pero chicaj c'o ri katenemit, anchi' xkojc'ue-wi jumul, y ja tenemit ri' ri nakacanoj roj.
HEB 13:15 Y roma ja ri Jesús xcom koma roj, manak chic nic'atzin yekasuj chicop che ri Dios. Xa kaya' ruk'ij pa rubi' ri Jesús. Can siempre kaya' ruk'ij y chuka' katzijoj chi ja raja' kaniman.
HEB 13:16 Man takamestaj naka'an ri utz y chuka' man quiekamalij ri can nic'atzin chi yekato'. Roma jari' ri más nika chech ri Dios chi naka'an, y man ja' ta ri yekasuj chicop.
HEB 13:17 Can quixniman chique ri kach'alal ri je-pa'l chech ri samaj chi'icojol, roma ja reje' ri yechajin ri iwánima, roma reje' can quieta'n chi can ne'quijacha' cuenta che ri Dios. Quixniman chique ri kach'alal ri', chi quiri' yequicot niqui'en ri samaj. Roma xa man jixniman ta, reje' xquiebison romari', y ri' man utz ta nu'on chiwe.
HEB 13:18 Tibana' orar koma roj, roma roj can nakana' chi can man jun itzel ex c'o pa kánima, roma siempre nakarayij naka'an ri utz.
HEB 13:19 Pero ri más ninc'utuj chiwe ja chi tibana' orar más pa nuwi' ren, chi quiri' ch'anin ta xquitiquier xquinapon iwiq'uin.
HEB 13:20 Y ri Dios ri niyo'n uxlanen pa kánima, y chuka' xuc'asoj ri Kajaf Jesucristo ri Nimalaj Chajinel; ri Jesucristo ri Kachajinel roj ri joj ru-ovejas, roma raja' xcom y xbin ri ruquiq'uiel, y quiri' xc'achoj ri trato ri xu'on ri Dios kaq'uin chi ronojel tiempo.
HEB 13:21 Ri Dios ri', can xtuya' ta ronojel ru-bendición ri nic'atzin chiwe, chi quiri' can xquixtiquier niben ri nurayij raja'. Y roma ri Jesucristo, ri Dios xtu'on ta chuka' chiwe chi rix can nijo' niben xe ri nika chech raja'. Can tiyo'x ruk'ij chi ronojel tiempo. Amén.
HEB 13:22 Wach'alal, ren ninc'utuj favor chiwe chi can tiya' lugar chi nic'ue-ka pa iwánima ri tzij ri xintz'ibaj chupa ri carta re', roma riq'uin ri tzij re', ren jixinpaxabaj y chuka' xa man nim ta xin-en-e che.
HEB 13:23 Nintzijoj chiwe chi ri kach'alal Timoteo xel yan libre; y xa xtoka ch'anin wiq'uin, ninc'uaj-e cuando xquixbentzu'.
HEB 13:24 Tiya' ruxnakil-quiwech conojel ri kach'alal ri je-pa'l chech ri samaj chi'icojol y ri ch'aka chic lok'olaj tak kach'alal. Ri kach'alal aj-Italia niquitak-e chuka' ruxnakil-iwech.
HEB 13:25 Ri ru-bendición ri Dios xtic'ue' ta iwiq'uin chi'iwonojel. Amén.
JAM 1:1 Ren Santiago, jun rusamajel ri Dios y ri Ajaf Jesucristo, nintak-e ri carta re' chiwe rix ri jix qui-familia can ri cablajuj ralc'ual ri Israel ri xec'ue' ojer can, ri man jixc'o ta chupa ri rech-ulef ri can iwichi rix, xa pa ch'aka chic rech-ulef iquiran-iwi'. Nintak-e ruxnakil-iwech.
JAM 1:2 Wach'alal, can tiquicot q'uiy ri iwánima cuando jixtojtobex riq'uin ronojel rech sufrimiento ri yepe pa iwi'.
JAM 1:3 Roma can iweta'n, chi cuando jixtojtobex chi jixtz'et xa ketzij iyo'n iwánima riq'uin ri Dios, ri sufrimiento ri' nuya' más i-paciencia.
JAM 1:4 Y can k'ij-k'ij tic'ue' i-paciencia, chi quiri' niq'uiy ronojel ri ic'aslen y man jun chic anchique xtu'on falta che.
JAM 1:5 Y xa jec'o kach'alal chi'icojol ri niquijo' chi nic'ue' quino'j (quina'oj), tiquic'utuj che ri Dios, y raja' can manak xtuq'uieq'uiej xtuya-pe, y can q'uiy xtuya-pe chique. Quiri' nu'on quiq'uin conojel ri niquic'utuj che chi nic'ue' quino'j (quina'oj), y can manak nich'olin nuya' chique.
JAM 1:6 Pero cuando rix nic'utuj che ri Dios chi nic'ue' ino'j (ina'oj), can tiya' ronojel iwánima riq'uin, y man caca' ic'u'x tic'utuj che. Roma xa rix caca' ic'u'x cuando nic'utuj che, xa xtiben anche'l nu'on ri mar pa ruk'a' ri quiek'ik'. Nibe quila' nibe quila' nu'on.
JAM 1:7 Y xa rix quiri' xtiben, man tinojij chi ri Ajaf Dios xtuya-pe chiwe ri nic'utuj che.
JAM 1:8 Roma xa caca' ic'u'x nic'utuj che ri Dios, k'alaj chi can caca' chuka' ic'u'x iwiq'uin ka rix chuka' chupa ronojel ri ic'aslen.
JAM 1:9 Y ri kach'alal ri manak oc quik'ij chech-ulef, can quiequicot pa cánima, roma chech ri Dios can c'o-wi quik'ij, roma quiniman chic raja'.
JAM 1:10 Y quiri' chuka' ri kach'alal beyoma' ri banon chique chi manak quik'ij, can quiequicot pa cánima, roma can quiniman chuka' ri Dios. Y chuka' xa man xquielayoj ta chech-ulef, xa je anche'l rucotz'ijal k'ayis.
JAM 1:11 Roma cuando nipe ruchuk'a' ri k'ij, ri k'ayis nichaki'j-ka y ch'anin nitzak-e ri rucotz'ijal y niq'uis, más que na'ey yalan jabel oc nitzu'n. Can quiri' chuka' jun beyom. Raja' xa ch'anin nicom-e y nuya' can ronojel ri rubeyomal ri yerumol.
JAM 1:12 Pero roj ri kayo'n kánima riq'uin ri Jesucristo, xa xtakacoch' ri sufrimientos ri yepe chakij, can kojquicot. Roma cuando kacoch'on chic ronojel, ri Dios xtuya' anche'l jun ka-corona; ri corona ri xtuya' chake, ja ri utzilaj c'aslen ri manak xtiq'uis. Ja c'aslen ri' ri ru'in can ri Dios chi xtuya' chique ri yejo'n richi.
JAM 1:13 Pero xa c'o jun nika pa mac, man tu'ij chi ja ri Dios xbano quiri' che. Roma ri Dios can man nu'on ta che jun winak chi nika pa mac, y chuka' man jun nitiquier nibano che ri Dios chi nu'on mac.
JAM 1:14 Y xa ret na'an mac, ri' xa awiq'uin ret nipe-wi. Xa ja ri itzel tak ex ri ye'arayij, jari' ri yebano chawe.
JAM 1:15 Y xa ret naya' lugar che ri itzel tak ex ri ye'arayij, chiri' nipe-wi ri mac. Y ri mac pa ruq'uisbel ja ri camic xtuya' chawe.
JAM 1:16 Wach'alal ri yalan jixinjo', man tiben engañar iwi' iyon.
JAM 1:17 Roma ronojel ri utzilaj tak ex, chicaj riq'uin ri Katata' Dios yepe-wi. Riq'uin raja' petenak-wi ronojel ri sakil. Anche'l ri k'ij, ri ic' y ri ch'umil, ri niquijalala-qui' ronojel tiempo. Y can xe ri Dios ri man nujal ta ri'.
JAM 1:18 Y roma quiri' xurayij raja', xuya' jun c'ac'ac' kac'aslen cuando xkanimaj ri ketzij rutzij, chi quiri' xojoc anche'l ri na'ey tak cosechas ri yec'uax-apo chech ri Dios.
JAM 1:19 Romari', wach'alal ri yalan jixinjo', ren nin-ij chiwe chi'ijunal chi can tiya' ixiquin chi nic'oxaj ri rutzij ri Dios. Can tinojij ri nu'ij, y c'ajari' quixch'o'n. Y chuka' man ticataj ch'anin iwoyowal.
JAM 1:20 Roma xa rix xe ayowal niben, k'alaj chi xa man ic'uan ta jun chojmilaj c'aslen anche'l nrojo' ri Dios.
JAM 1:21 Romari' tiya' can ronojel ri man ch'ajch'oj ta y ronojel ri itzel tak ex y co'l tibana' chech ri Dios, y tic'uaj utz ri rutzij ri c'o pa tak iwánima. Roma ja tzij ri' ri nicolo iwichi.
JAM 1:22 Y man xe ta tic'oxaj ri rutzij ri Dios, xa can tibana' chuka' ri nu'ij. Roma xa rix xe nic'oxaj ri rutzij ri Dios y man niben ta ri nu'ij, iyon rix niben-ka engañar iwi'.
JAM 1:23 Roma xa c'o jun ri nuc'oxaj ri rutzij ri Dios, pero xa man nu'on ta ri nu'ij, can junan riq'uin jun winak ri nutzu-ri' pa espejo, can nutzu-ka-ri' anchique titzu'n.
JAM 1:24 Pero cuando nuya' can ri espejo, man noka ta chic pa ruwi' anchique titzu'n, más que c'aja' oc tutzu' can ri'.
JAM 1:25 Pero ri nuc'oxaj rutzij ri Dios, y nunimaj y nu'on ri nu'ij, can tiquicot, roma ri rutzij ri Dios can utz-wi. Y nu'on chake chi joj libre chic roma jojtiquier naka'an ri nrojo' ri Dios.
JAM 1:26 Xa c'o jun ni'in chi runiman ri Dios y xa man nuk'il ta ri' riq'uin ri tzij ri yeru'ij, ruyon raja' nu'on-ka engañar ri'. Y xa quiri' nu'on, man jun nic'atzin-wi chi nu'ij chi raja' can runiman-wi ri Dios.
JAM 1:27 Roma xa can ketzij runiman ri Dios, yeruto' ri malca'n tak ixoki' y ri meba' tak ac'uala', y chuka' man nutz'iluj ta chic ri' chupa ri itzel tak ex chi ri rech-ulef. Chech ri Dios ri yebano quiere', jari' ri can ketzij quiniman raja' y riq'uin jun ch'ajch'oj c'aslen niquiya' ruk'ij.
JAM 2:1 Wach'alal, rix ri iniman chic ri Kajaf Jesucristo ri can c'o ruk'ij, ren nin-ij chiwe: Man tiben che jun winak chi can más c'o ruk'ij chech jun chic. Xa can kabana' chi joj junan konojel.
JAM 2:2 ¿Anchique ta como niben rix xa ta c'o jun achi beyom ri napon iwiq'uin cuando imolon-iwi' pa rubi' ri Dios; y ri beyom ri' jeruyo'n anillo de oro chuk'a', y utzilaj tak tziak jerucusan? ¿Y xa ta ntoc ta apo chuka' jun chic achi ri can man jun rubeyomal y ruyon rijilaj tak tziak jerucusan?
JAM 2:3 Rix xa ja ri achi beyom niya' ruk'ij y niya' jabel ruch'acat. Pero ri jun chic achi ri manak rubeyomal, rix man jun ruch'acat nisuj. Pa ruq'uiexel ri' xa ni'ij che: Capa'e' chiri', o ni'ij che: Cach'oquie' we' pa ulef chikakan.
JAM 2:4 Xa rix quiri' niben, can nic'ut chi can man nina' ta iwi' chi xa jix junan chi'iwonojel. Xa can niben chi jun winak más c'o rakalen chech jun chic, y jun no'j (na'oj) quiri' can itzel.
JAM 2:5 Wach'alal ri yalan jixinjo', tinojij utz rij ri xtin-ij chiwe. ¿Man ja' ta como ri winak ri man jun quibeyomal chech-ulef ri yerucha' ri Dios? ¿Man ja' ta como reje' ri yerucha' chi niquinimaj y niquiwil ri utzilaj beyomel, y niyo'x qui-herencia anchi' ja ri Dios nibano gobernar? Ja herencia ri' ri ru'in ri Dios chi nuya' chique ri winak ri niquinimaj y yejo'n richi.
JAM 2:6 Pero coma ri beyoma', rix ikasan jumul quik'ij ri manak quibeyomal. ¿Can man noka ta c'a pa iwi' chi coma reje' niben sufrir? ¿Man noka ta c'a pa iwi' chi ja reje' chuka' ri yekiriren-e iwichi pa tak juzgados, y niquik'abaj tzij chiwij?
JAM 2:7 ¿Man noka ta c'a pa iwi' chi ja reje' chuka' ri yalan niqui'ij chirij rubi' ri Jesucristo, ri xsiq'uis pa iwi'?
JAM 2:8 Chupa ri ley ri xuya' ri Dios ri ka-Rey, tz'iban can jun tzij ri yalan rakalen; ri tzij ri' nu'ij: Can anche'l najo-ka-awi' ret, can quiri' chuka' quie'ajo' conojel winak. Quiri' nu'ij chupa ri ley. Y xa quiri' niben, yalan utz.
JAM 2:9 Pero xa rix niben che jun winak chi can más c'o ruk'ij chech jun chic, jixka pa mac, roma can man jixniman ta che ri nu'ij ri ru-ley ri Dios.
JAM 2:10 Roma xa ni'ij chi niben ronojel ri nu'ij ri ley, pero xa c'o jun tzij ri c'o chupa ri man niben ta, k'alaj chi rix man jixniman ta che ronojel ri ley, y romari' can c'o-wi imac.
JAM 2:11 Roma cuando ri Dios xuya' ri ley, xu'ij: Rix achi'a' ri c'o iwaxaylal, man tic'uaj-iwi' riq'uin jun chic ixok. Y chuka' rix ixoki' ri c'o iwachijlal, man tic'uaj-iwi' riq'uin jun chic achi. Y ri Dios ri x-in quiri', ja raja' mismo ri x-in chuka': Man quixcamisan. Y xa ret man nacanoj ta jun chic ixok, pero xa jacamisan, ntel chi tzij chi ret can man janiman ta che ri ru-ley ri Dios.
JAM 2:12 Romari', can tibana' y can ti'ij anche'l ri nu'ij chupa ri ley ri xuya' ri Jesucristo. Ri ley ri' xu'on chiwe chi jix libre chic chi jixtiquier niben ri nrojo' ri Dios, y ja ley ri' ri xtibano juzgar iwichi.
JAM 2:13 Roma xa man xtijoyowaj ta quiwech ri ch'aka chic, ri Dios man xtujoyowaj ta chuka' iwech rix ri k'ij cuando xquieru'on juzgar conojel winak. Pero xa xtijoyowaj quiwech ri ch'aka chic, can xquixch'acon, roma ri Dios can xtujoyowaj chuka' iwech rix chupa ri k'ij ri'.
JAM 2:14 Wach'alal, xa c'o jun ri ni'in chi can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios, y xa man nu'on ta ri utz, xa man jun nic'atzin-wi ri nu'ij. Roma can manak xticolotaj xe roma nu'ij chi can ruyo'n ránima riq'uin ri Dios.
JAM 2:15 Anche'l ta jun kach'alal ri nrojo' rutziak y nrojo' ruway.
JAM 2:16 Y ret xe na'ij che: Ri Dios xtito'n ta awichi, tacusaj atziak y cawa' utz; y xa man jun anchique xaya-e che, man jun xc'atzin-wi ri xa'ij-e che.
JAM 2:17 Y chuka', xa ret na'ij chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios, pero xa man na'an ta ri utz, can man jun nic'atzin-wi ri na'ij; xa jat anche'l jun caminak roma man jun ex jatiquier na'an.
JAM 2:18 Tal vez c'o jun ri xti'in chue: Ret na'ij chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios, romari' c'o utzilaj tak ex ye'aben. Pero ren, xticha' ri jun ri' chue, xe roma nuyo'n wánima riq'uin ri Dios, man jun chic anchique nic'atzin nin-en. Pero ren nin-ij che ri ni'in ta quiri' chue: Ren, riq'uin ri utzilaj tak ex ri yenben yitiquier ninc'ut chawech chi can ketzij nuyo'n wánima riq'uin ri Dios. Pero ret ¿anchique modo nac'ut chinuech chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios, xa man na'an ta ri utz?
JAM 2:19 Ret na'ij chi nanimaj chi can xe jun Dios c'o. Ri' yalan utz. Pero man xe ta ri' ri nic'atzin. Roma ri itzel tak espíritus can niquinimaj ri' chuka'. Y can yebarbot chech ri Dios roma xibinri'l.
JAM 2:20 Yalan jat nacanic, tatzu' na pe'; xa na'ij chi ayo'n awánima riq'uin ri Dios y xa man na'an ta ri utz, can man jun nic'atzin-wi ri na'ij. Xa jat anche'l jun caminak. Man jun ex jatiquier na'an.
JAM 2:21 Ri kamama' Abraham ri xc'ue' ojer can, man xupokonaj ta xuya' ri Isaac ri ralc'ual parui' ri altar chi nuya' che ri Dios. Y romari' ri Abraham man jun rumac xrakalej chech ri Dios, roma can xu'on ri xu'ij ri Dios che.
JAM 2:22 Ri Abraham man xe ta xuya' ránima riq'uin ri Dios, xa can xu'on ri xu'ij ri Dios che. Y romari' k'alaj chi can ketzij xuya' ránima riq'uin ri Dios.
JAM 2:23 Y quiri', can xbanataj ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, chi ri Abraham xuya' ránima riq'uin ri Dios y romari' man jun rumac xrakalej chech ri Dios. Y ri Abraham x-ix chirij chi raja' jun ru-amigo ri Dios. Quiri' tz'iban can.
JAM 2:24 Titzu' c'a, chi can man xe ta nic'atzin chi niya' iwánima riq'uin ri Dios, chi quiri' man jun imac niwakalej chech. Xa can nic'atzin chuka' niben ri nrojo' raja'.
JAM 2:25 Quiri' chuka' ri Rahab ri ixok ri xc'ue' ojer can; raja' x-ix ramera che roma itzel ruc'aslen, pero roma ri xu'on, man jun rumac xrakalej chech ri Dios. Raja' xerewaj ri ca'i' achi'a' israelitas ri je-takon-e roma ri Josué y xerutak-e pa jun chic bey chi quiri' man jun anchique tiquic'ulumaj.
JAM 2:26 Romari' roj ri kayo'n chic kánima riq'uin ri Dios, xa man naka'an ta ri utz, joj caminak y man jun nic'atzin-wi ri naka'ij chi kayo'n kánima riq'uin ri Dios. Joj anche'l jun winak ri manak chic ránima riq'uin, roma caminak chic.
JAM 3:1 Wach'alal, man yalan tirayij jixoc qui-maestros ri ch'aka chic kach'alal. Roma roj ri joj qui-maestros ri ch'aka chic, can más nim ri castigo ri xtika pa kawi' cuando xkoj-an juzgar, xa man ja' ta ri nakac'ut.
JAM 3:2 Konojel, q'uiy mej (paj) man ja' ta ri yeka'an. Y roma man naka'an ta cuenta ki' riq'uin ri yeka'ij naka'an mac, pero xa c'o jun ri man nu'on ta mac riq'uin ri yeru'ij, jun quiri' can utz-wi ri ruc'aslen. Roma jun ri nitiquier nuk'il-ri' riq'uin ri yeru'ij, can nitiquier chuka' nuk'il ronojel ri ruch'acul.
JAM 3:3 Anche'l nu'on ri ch'ich' ri nakaya' pa quichi' ri quiej. Roma xe riq'uin ri ch'ich' ri', ri quiej yeniman y jojquic'uaj anchi' nakajo' jojbe-wi.
JAM 3:4 Anche'l chuka' niqui'en ri barcos parui' ri ya'. Can je nima'k y je-uc'uan roma quiek'ik' ri yalan quichuk'a'. Pero ri je-uc'uayon quichi ri barcos, xe riq'uin ri qui-timón yetiquier yebe anchique lugar niquijo' yebe-wi.
JAM 3:5 Titzu' chuka' ri nu'on ri k'ak'; más que yalan co'l oc, can nitiquier nuq'uis jun nimalaj li'aj che'. Y quiri' chuka' ri awak'; man nim ta, pero riq'uin ri tzij ri yeru'ij, q'uiy nitiquier nu'on.
JAM 3:6 Ri kak' roj anche'l jun k'ak', y jari' ri ni'in ronojel ri itzel tak tzij. Ri kak' yo'n-pe roma can nic'atzin chake, pero xa jari' ri nitz'ilun ronojel ri kach'acul. Man utz ta nu'on che ri kac'aslen, roma ja ri itzel nicusan richi.
JAM 3:7 Y roj can jojc'o pa quiwi' ronojel quiwech chicop; anche'l ri c'o quixic', ri cumetz, ri chicop ri jec'o chupa ri mar y ch'aka chic quiwech chicop. Y jec'o winak ri can yetiquier-wi chiquij ronojel quiwech chicop.
JAM 3:8 Pero man jun winak nitiquier nuk'il ri rak'. Ri kak' xa can itzel-wi, can anche'l ru-veneno jun cumetz ri can nicamisan.
JAM 3:9 Riq'uin ri kak' nakaya' ruk'ij ri Katata' Dios, y riq'uin ri kak' chuka' naka'ij itzel tak tzij chique ri winak. Xa quiri' naka'an chique ri winak, man utz ta, roma reje' chuka' can je ruwachibel-wi ri Dios.
JAM 3:10 Riq'uin ri kachi' nakaya' ruk'ij ri Dios, y chuka' riq'uin ri kachi' naka'ij itzel tak tzij chique ri winak. Wach'alal, man utz ta naka'an quiri'.
JAM 3:11 Roma rix iweta'n chi chupa jun alaxibel-ya' manak ntel-pe utzilaj y c'ayilaj ya'.
JAM 3:12 Chupa jun alaxibel-ya' man ntel ta pe tzayilaj y utzilaj ya'. Y quiri' chuka' jun mata higo, manak xtuya' aceituna. Ni jun mata uva manak xtuya' higo.
JAM 3:13 Wach'alal, ¿c'o como jun chi'icojol ri can c'o runo'j (runa'oj) y c'o q'uiy reta'n? Xa c'o, tuc'utu' chupa ri ruc'aslen y can utz ri runo'j (runa'oj) tu'ona'. Man tuna' chi can c'o ruk'ij, xa can manak oc ruk'ij tuna-ka riq'uin ri runo'j (runa'oj).
JAM 3:14 Pero xa rix itzel nitzu' jun roma utz c'o, y chuka' nijo' chi can xe ta rix c'o más ik'ij; xa quiri' niben, man ti'ij chi can q'uiy iweta'n. Roma xa quiri' niben, can k'alaj chi xa man jun anchique iweta'n.
JAM 3:15 Y xa rix nina' chi c'o ino'j (ina'oj), titemaj c'a chi jun no'j (na'oj) quiri', man petenak ta chila' chicaj riq'uin ri Dios. Xa can richi ri rech-ulef. Xa quichi winak. Xa richi ri itzel.
JAM 3:16 Roma xa rix itzel nitzu' jun roma utz c'o, y nijo' chi can xe ta rix ri c'o más ik'ij; rix xa jix tz'ucuy-ayowal y jix banoy ronojel rech itzel tak ex.
JAM 3:17 Pero xa ja ri no'j (na'oj) ri petenak chicaj riq'uin ri Dios ri c'o iwiq'uin, can xtic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, manak xtiben ayowal, utz ino'j (ina'oj) xtiben quiq'uin conojel, nic'oxaj jabel y ninojij utz ri anchique niquijo' ri winak chiwe, y can xtijoyowaj quiwech conojel. Chuka' can xtiben ronojel ri utz, man caca' ta ic'u'x, ni man ca'i' ta ipalaj chuka'.
JAM 3:18 Xa quiri' xtiben, c'o utz nuc'om-pe, roma je q'uiy ri xtiquic'uaj jun chojmilaj c'aslen iwoma. Can xquixtz'et coma ri winak chi rix can man nijo' ta ayowal chi'icojol y can nitaj ik'ij chi can man jun ayowal xtibanataj.
JAM 4:1 ¿Anchique nibano chiwe chi itzel nitzu-ka-iwi' y c'o ayowal chi'icojol? Ri nibano chiwe chi c'o ayowal chi'icojol, ja ri itzel tak ex ri ye'irayij, y ri' niquijo' jixquich'ec.
JAM 4:2 Rix can yalan ye'irayij ri ex ri manak iwiq'uin, romari' can jixcamisan, chi nic'ue' iwiq'uin ri nirayij. Yalan nirayij ri c'o riq'uin jun chic, y roma man niwil ta ja niben ayowal. Yalan ayowal niben, pero man niwil ta ri nirayij, roma man nic'utuj ta che ri Dios.
JAM 4:3 Y xa c'o ri nic'utuj che ri Dios, raja' man nuya' ta chiwe, roma rix man ja' ta ri utz nijo' niben riq'uin ri nic'utuj. Roma rix nic'utuj ri' xe roma nirayij jixquicot pa ic'aslen we' chech-ulef.
JAM 4:4 Rix ri can nijo' niya' can ri Dios, ¿man iweta'n ta c'a chi xa nibe iwánima chirij ri c'o chech-ulef, k'alaj chi can itzel nitzu' ri Dios roma ri niben? Romari', xabachique (xama'anchique) chiwe ri nrojo' nutzeklebej ri itzel tak ex ri jec'o chech-ulef, can ntoc-ka jun ru-enemigo ri Dios.
JAM 4:5 Can tinojij c'a chi ri tz'iban can chupa ri rutzij ri Dios can ketzij-wi, roma raja' nu'ij chi rutakon-pe ri Espíritu Santo chi nic'ue' pa tak kánima. Y ri Espíritu Santo ri' yalan jojrojo', y can nrojo' chi can xe ta ri Dios ri nakajo'. Quiri' nu'ij chupa ri rutzij ri Dios.
JAM 4:6 Y ri Dios yalan jojruto'. Roma chupa ri rutzij ri tz'iban can, nu'ij chi ri Dios itzel yerutzu' y man nuc'ul ta quiwech ri winak ri yalan niquina'. Pero ri manak oc quik'ij niquina', raja' yalan yeruto'. Quiri' tz'iban can.
JAM 4:7 Tijacha' jumul iwi' pa ruk'a' ri Dios y man tiya' lugar che ri Satanás. Xa quiri' xtiben, ri Satanás can xtilumaj-e (xtinimaj-e) chiwech.
JAM 4:8 Más nakaj quixc'ue-apo riq'uin ri Dios, y raja' chuka' xtic'ue-pe más nakaj iwiq'uin rix. Rix ri niben imac chech ri Dios, tich'aja' ri ic'aslen. Rix ri caca' ic'u'x riq'uin ri Dios, tich'aja' ri iwánima.
JAM 4:9 Tina' ruquiy (k'axon) pa tak iwánima, quixbison y quixok' roma ri imac. Rix ri jixtze'n roma jixquicot riq'uin ri c'o chech-ulef, man chic quixtze'n. Xa quixok'. Rix ri yalan jixquicot chech-ulef, xa quixbison pa tak iwánima.
JAM 4:10 Co'l oc tibana-ka chech ri Ajaf, y raja' xtu'on chiwe chi can xtic'ue' ik'ij.
JAM 4:11 Wach'alal, man itzel quixch'o'n chirij jun chic kach'alal. Roma xa itzel jixch'o'n chirij jun chic, can chirij ri ru-ley ri Dios jixch'o'n-wi. Y xa rix xti'ij chi jun kach'alal man utz ta ruc'aslen chech ri Dios, niben che ri ru-ley ri Dios chi can man utz ta. Y xa quiri' xtiben, k'alaj chi can man jixniman ta che ri ley, pa ruq'uiexel ri' xa jixch'o'n chirij.
JAM 4:12 Ri ley ri' ja ri Dios ri xyo'n-pe. Y xe raja' nitiquier jojrucol, y xe chuka' raja' nitiquier jojrutak pa k'ak'. Can xe raja' xti'in xa utz ronojel ri naka'an o man utz ta. Y ret, ¿anchique más ak'ij chi na'ij chi ri jun kach'alal man utz ta rubanon ri ruc'aslen chech ri Dios?
JAM 4:13 Y cami c'o ri ninjo' nin-ij chique ri ye'in: Cami o chua'k jojbe pa jun chic tenemit; jojc'ue' chiri' jun juna', chi yeka'an lok'oj y c'ayij chi naka'an mero.
JAM 4:14 Chiwech rix, can utz nu'on ri ninojij. Pero rix man iweta'n ta anchique xtic'ulumaj chua'k-cabij. Roma ri kac'aslen xa anche'l ri mukul (ajawa') ri yeka-pe, yec'ue' juba' y ch'anin yeq'uis-e. Can quiri' chuka' ri kac'aslen roj, ch'anin xkojq'uis chech-ulef.
JAM 4:15 Romari' cuando rix ninojij ri nijo' niben, xe ti'ij: Xa ri Kajaf xtuya' lugar chake y joj q'ues, xquieka'an ri anchique ri yekanojij.
JAM 4:16 Pero rix xa man quiri' ta ni'ij. Rix xa can ni'ij chi can xtiben-wi ronojel ri ye'inojij. Can man nikasaj ta ka iwi' chech ri Dios. Y ri' man utz ta chech raja'.
JAM 4:17 Roma xabachique (xama'anchique) ri can reta'n anchique ri utz, y man nu'on ta, can mac ri nu'on chech ri Dios.
JAM 5:1 Cami c'o ri ninjo' nin-ij chique ri beyoma': Quixok', can quixwuyin quixok', roma can nim ri sufrimiento ri xtipe pa iwi'.
JAM 5:2 Ri ibeyomal k'ayinak chic, y ri itziak xechicopir yan ka.
JAM 5:3 Ri i-mero moj chic. Y roma quiri' xu'on-ka chiwech, can nik'alajin chi rix man jun winak xito'. Can xe iwichi rix ximol. Y ri moj chi ri i-mero xquixruporoj. Q'uiy mero imolon, pero xa jojc'o chic chupa ri ruq'uisbel tak k'ij.
JAM 5:4 Y q'uiy mero imolon, roma man je'itojon ta utz ri xesamaj iwiq'uin cuando ximol ri i-cosecha. Y ri Ajaf xixrutzu-pe chi rix xiben ri engaño chi quiri' man je'itojon ta. Ri nimalaj Ajaf, ri Rajaf ronojel, can xeruc'oxaj ri samajel chi ye'ok' roma man tojon ta chique ri quich'acon.
JAM 5:5 Rix beyoma', can utz jixc'o roma man jun ex nu'on falta chiwe, y can benak iwánima chirij ri jec'o chech-ulef. Romari' xixtiojir yan ka anche'l nrojo' ri iwánima, y xa nipe yan ri camic pa iwi'.
JAM 5:6 Rix can c'o ri anchique ye'ik'abaj chiquij ri chojmilaj tak winak, y can je'icamisan romari', y reje' can man niquito' ta qui' chiwech; xa choj quiri' niquiya-qui' pa ik'a'.
JAM 5:7 Romari' wach'alal, nin-ij chiwe chi tic'ue' i-paciencia chi ronojel tiempo; tiyobej-apo ri k'ij cuando xtipe chic ri Ajaf. Anche'l nu'on jun achi riq'uin ri rutico'n, raja' can c'o ru-paciencia nuyobej ri na'ey y ruq'uisbel job, c'ajari' nu'on cosechar ri lok'olaj tico'n.
JAM 5:8 Can quiri' chuka' tibana' rix. Tic'ue' i-paciencia. Can tiya' ruchuk'a' iwánima riq'uin ri Dios, roma ch'anin xtapon ri k'ij cuando xtipe chic ri Ajaf.
JAM 5:9 Wach'alal, man tisujuj-iwi' chi quiri' man jun castigo xtika pa iwi' cuando ri Dios xquieru'on juzgar ri winak; roma ri k'ij ri' xa can nakaj chic c'o-wi.
JAM 5:10 Can tic'ue' i-paciencia, anche'l xqui'en ri achi'a' ri xerutak-pe ri Ajaf Dios ojer can, chi xquik'alajij ri rutzij. Reje' can xquicoch' ri sufrimiento. Quiri' chuka' tibana' rix wach'alal.
JAM 5:11 Roma can keta'n chi conojel ri c'o qui-paciencia chi niquicoch' ri sufrimiento, can quiequicot. Anche'l xu'on ri jun achi xubinaj Job ri xc'ue' ojer can, ri can yalan xu'on sufrir. Chuka' can iweta'n ri xu'on ri Ajaf riq'uin, chi xulesaj-e ru-sufrimiento y c'ajari' q'uiy bendición xuya' che. Ri Ajaf yalan utz y yalan nujoyowaj kawech.
JAM 5:12 Pero ri más nic'atzin wach'alal, ja chi cuando rix c'o ri nijo' ni'ij, xe ti'ij ja' o ti'ij ni; pero man tiben jurar. Man tisiq'uij ri rocaj ni ri rech-ulef o ch'aka chic ex chi niben jurar. Chi quiri' man jun castigo xtika pa iwi' cuando xtapon ri k'ij chi ri Dios xquieru'on juzgar ri winak.
JAM 5:13 Y xa c'o jun chi'icojol ri nu'on sufrir, tu'ona' orar. Xa c'o jun niquicot ri ránima, tubixaj rubi' ri Dios.
JAM 5:14 Xa c'o jun chiwe ri niyawaj, quieroyoj ri kach'alal ri je-pa'l chech ri samaj chi'icojol, chi quiri' niqui'en orar pa ruwi'; y pa rubi' ri Ajaf tiquiya' aceite olivo pa ruwi'.
JAM 5:15 Y xa can riq'uin ronojel cánima niqui'en orar, ri yawa' can xtic'achoj roma ri Ajaf. Y xa c'o mac jerubanon, man xe ta nic'achoj, xa can xquiecoch'otaj (xquiecuyutaj) chuka' rumac.
JAM 5:16 Man quie'iwewaj ri imac, can quie'ik'alajij chiwech, y tito-iwi' riq'uin oración, chi quiri' jixc'achoj. Y xa can choj-wi ri ic'aslen chech ri Dios, y riq'uin ronojel iwánima xtiben orar, can q'uiy ri xtuya-pe ri Dios chiwe.
JAM 5:17 Anche'l xu'on ri Elías, ri achi ri xc'ue' ojer can. Raja' can jun winak chuka' anche'l roj. Pero riq'uin ronojel ránima xu'on orar. Raja' can xuc'utuj che ri Dios chi quiri' man chic tu'on job, y can quiri' xbanataj. Oxi' juna' y nic'aj man xu'on ta job.
JAM 5:18 Y c'ajari' ri Elías xu'on chic orar y xuc'utuj che ri Dios chi tu'ona' chic pe job, y can quiri-wi xbanataj. Can xka-pe ri job, y ri tico'n can xquiya' chic quiwech.
JAM 5:19 Wach'alal, xa c'o jun chiwe ri satzinak (sachinak) y rumalin can ri ketzij, y rix nito' chi nitzolaj-pe ránima riq'uin ri Dios, yalan utz.
JAM 5:20 Y titemaj c'a, xa rix niben che jun aj-mac chi nitzolaj chic pe ri ránima riq'uin ri Dios, y ja' nuc'uaj chic jun mej (bey) jun utz c'aslen chech ri Dios, can xiben che chi yecoch'otaj (yecuyutaj) ronojel ri rumac ri xeru'on, y nicolotaj chech ri camic ri nuc'om-pe ri mac.
1PE 1:1 Ren Pedro, jun ru-apóstol ri Jesucristo, nintak-e ri carta re' chiwe rix ri man jixc'o ta chupa ri rech-ulef ri can iwichi rix, xa iquiran-iwi' pa rech-ulef Ponto, Galacia, Capadocia, Asia y pa Bitinia.
1PE 1:2 Ri Katata' Dios xixrucha', roma can quiri-wi runojin-pe chiwij. Y can ja ri Espíritu Santo ri xlesan-e ri itzel tak ex ri c'o pa ic'aslen, chi quiri' jixniman che ri Jesucristo, y quiri' nich'ajch'ojir ri ic'aslen. Roma ja ri ruquiq'uiel ri Jesucristo ri xbin cuando xcom, jari' ri nich'ajo-e ri imac. Y ri Dios xtuya' ta q'uiy bendición y uxlanen pa iwánima.
1PE 1:3 Nakaya' ruk'ij ri Dios, Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Raja' yalan xujoyowaj kawech, romari' xutak-pe Ralc'ual chi xcom y xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', chi quiri' xuya' jun c'ac'ac' kac'aslen. Y re' can nu'on chake chi nakaya' kánima riq'uin ri Dios,
1PE 1:4 chi raja' can xtuya' chake ri ruyacon chake chicaj. Ri xtuya' ri Dios chake chila' chicaj manak xtik'ey, man xtu'on ta tz'il, ni man xtu'on ta chuka' anche'l ri cotz'i'j ri xa nichaki'j-ka.
1PE 1:5 Y roma can kayo'n kánima riq'uin ri Dios, romari' raja' can jojruchajij riq'uin ri ruchuk'a', chi quiri' can xkojcolotaj-wi cuando xtipe ri Jesucristo. Can xojcolotaj yan, pero ri Dios c'a chupa ri k'ij ri' xtuk'alajij chi can quiri-wi.
1PE 1:6 Y jari' ri nibano chake chi niquicot ri kánima, más que c'o jun jani' k'ij jojbison roma jojtojtobex riq'uin q'uiy rech sufrimientos.
1PE 1:7 Y ri' can nic'atzin-wi chake, chi quiri' nik'alajin xa can ketzij kayo'n kánima riq'uin ri Dios o manak. Nic'atzin chi jojtojtobex anche'l ni'an che ri oro. Ri oro nik'axex pa k'ak' chi quiri' nitz'et xa utz o man utz ta. Y roj jojtojtobex riq'uin ri sufrimiento, chi nik'alajin xa can ketzij kayo'n kánima riq'uin ri Dios. Xa roj nakaya' kánima riq'uin ri Dios, ri' c'o más rakalen chech ri oro, roma ri oro xa niq'uis. Y xa jojtojtobex y nakacoch' ronojel, xti'ix chake chi can utz ri xka'an. Y ri Jesucristo xtuya' chuka' kak'ij cuando xtok'alajin-ka.
1PE 1:8 Y más que rix man jun mej (bey) itz'eton ri Jesucristo, can nijo-wi, y chuka' iyo'n iwánima riq'uin, y romari' yalan jixquicot; y ri nina' can nim, y can man jixtiquier ta ni'ij anchique nina'.
1PE 1:9 Rix, can xtiwil-wi ri irayin-pe; y ri' ja chi xquixcolotaj chi ronojel tiempo. Can romari' iyo'n iwánima riq'uin ri Dios.
1PE 1:10 Ri achi'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios ojer can, can c'o ta xquijo' xquina'ej más chirij anchique modo jojcolotaj roj cami. Y can xquitaj quik'ij chi xquina'ej. Y ja reje' ri xe'in can chirij ri utz ri xtuya' ri Dios chake roj ri jojc'o chupa ri tiempo re'.
1PE 1:11 Can c'o ta xquijo' xquina'ej más chirij ri xu'ij ri Espíritu Santo chique. Roma ri Espíritu Santo ri c'o pa cánima xu'ij chique chi ri Cristo can xtu'on-wi sufrir y cuando ruk'axan chic ri sufrimiento ri', xtic'ue' ruk'ij. Pero man xk'alajin ta anchique tiempo y anchique winak ri', y reje' jari' ri c'o ta xquijo' xquina'ej.
1PE 1:12 Pero ri Dios xuk'alajij chique ri achi'a' ri', chi ronojel ri xqui'ij chirij ri Cristo, man pa qui-tiempo ta reje' xtibanataj-wi, xa c'aja' chupa ri ka-tiempo roj. Y jari' ri tzijon chiwe rix coma achi'a' ri xetzijon ri utzilaj rutzij ri Dios chiwe, y ja ri Espíritu Santo ri takon-pe chicaj xto'n quichi chi xquitzijoj. Y hasta ri ángeles chuka' niquijo' niquina'ej más chirij ri tzijon can chiwe rix.
1PE 1:13 Romari' rix, tinojij utz ri anchique niben y can ticusaj ri ino'j (ina'oj) chi niben cuenta iwi'. Y chuka' can riq'uin ronojel iwánima tiyobej ri utzilaj tak ex ri xtuya' ri Dios chiwe cuando xtok'alajin-ka ri Kajaf Jesucristo.
1PE 1:14 Can tic'utu' chi can ketzij-wi jix ralc'ual chic ri Dios, can quixniman che. Man tiben ri itzel tak ex ri ye'irayij, anche'l ri xiben cuando man jun anchique iweta'n chirij ri Jesucristo.
1PE 1:15 Pa ruq'uiexel ri', quixoc anche'l ri Dios ri xwoyon iwichi. Raja' can ch'ajch'oj y can man jun rumac. Rix chuka' tic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj anche'l raja'.
1PE 1:16 Can tibana' anche'l nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can: Can tic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, roma ren can jin ch'ajch'oj-wi, nicha' ri Dios. Quiri' ri tz'iban can.
1PE 1:17 Ri Dios man nutzu' ta anchique rakalen jun winak chi quiri' nu'on juzgar. Roma xa utz ronojel ri jerubanon, raja' nuya' jun utz ruq'uiexel che. Y xa man utz ta ri jerubanon, raja' chuka' xtuya' ruq'uiexel che. Romari', xa rix Katata' jixcha' che ri Dios, can tixi'j-iwi' ronojel tiempo ri xquixc'ue' chech-ulef, chi quiri' man jixka ta pa mac. Roma ri Dios can pa ruchojmil-wi nu'on juzgar.
1PE 1:18 Rix can iweta'n chi ri xqui'en ri iwati't-imama' ri xec'ue' ojer can, man jun rakalen. Y chech ri itzel tak ex ri xqui'en reje' xixcolotaj-wi-pe. Y cuando xixcolotaj-pe chech ri itzel tak ex ri', man riq'uin ta jun ex ri can niq'uis anche'l ri oro o plata.
1PE 1:19 Xa can riq'uin ri lok'olaj ruquiq'uiel ri Cristo xixcolotaj-wi-pe. Raja' can anche'l ri jun alaj ral oveja ri can man jun ruyabil y can ch'ajch'oj-wi ri niyo'x chech ri Dios; can quiri' ri Cristo.
1PE 1:20 Ojer can ri', cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef, ri Dios can runojin yan chi nutak-pe ri Cristo, pero xa c'aja' pa ruq'uisbel tak k'ij xok'alajin-ka chech-ulef. Y roma ri Dios yalan jojrojo', romari' xutak-pe ri Cristo.
1PE 1:21 Y roma can iniman ri Cristo, can iniman chuka' ri Dios. Roma ja ri Dios xbano che ri Cristo chi xc'astaj-pe chiquicojol ri caminaki', y ja chuka' raja' ri xbano chi c'o chuka' ruk'ij ri Cristo. Quiri' xu'on roma nrojo' chi can niya' iwánima riq'uin raja' y niyobej ri xtuya' chiwe.
1PE 1:22 Can ja ri Espíritu Santo ri xsamaj pa iwánima cuando xic'oxaj ri ketzij y xixniman che, y romari' cami ch'ajch'oj ri iwánima. Y re' nu'on chiwe chi can ketzij ye'ijo' ri ch'aka chic kach'alal y man riq'uin ta ca'i' ipalaj. Xa can riq'uin ronojel iwánima tijo-iwi' y can riq'uin jun ch'ajch'oj iwánima chuka'.
1PE 1:23 Quiri' tibana' roma rix c'o jun c'ac'ac' ic'aslen. Y ri c'aslen ri' man niq'uis ta anche'l ri c'aslen we' chech-ulef. Ri c'ac'ac' ic'aslen, jari' ri xiwil cuando xinimaj rutzij ri Dios, ri tzij ri can xtic'ue' chi ronojel tiempo y can nuya' c'aslen.
1PE 1:24 Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri c'aslen we' chech-ulef, xa anche'l ri k'ayis. Roma ri k'ayis xa nichaki'j-ka. Y quiri' chuka' jun winak ri yalan ruk'ij; ri ruk'ij xtu'on anche'l nu'on ri rucotz'ijal k'ayis. Roma ri rucotz'ijal ri k'ayis xa ch'anin nitzak-e.
1PE 1:25 Pero ri rutzij ri Ajaf Dios can xtic'ue' chi ronojel tiempo. Quiri' tz'iban can. Y ja utzilaj tzij ri' ri xtzijos chiwe.
1PE 2:1 Romari' tiya' can ronojel itzel tak ex ri xiben chupa ri tiempo ri xk'ax can; man chic quie'iben engañar ri winak, man tiben chic ca'i' ipalaj, man itzel titzu' jun chic winak roma utz c'o, ni man tiben jix rak'.
1PE 2:2 Rix can tibana' anche'l niqui'en ri ac'uala' ri c'aja' quie'alex, can niquirayij yetz'uman (yeme'), y xe riq'uin ri' yeq'uiy. Y quiri' chuka' rix, can tirayij nic'oxaj y ninic'oj rutzij ri Dios, roma can ketzij-wi. Chi quiri' niq'uiy ri ic'aslen chech ri Dios y jixcolotaj.
1PE 2:3 Y can quiri' xtiben, roma rix can iweta'n yan chi ri Ajaf can utz runo'j (runa'oj) iwiq'uin.
1PE 2:4 Can siempre más nakaj quixc'ue-apo riq'uin ri Jesucristo, roma ja raja' ri anche'l jun abaj ri c'o ruc'aslen. Raja' itzel xtz'et coma ri achi'a', romari' man xcuses ta. Can xqui'en anche'l niqui'en ri achi'a' je banoy-jay, roma cuando reje' man utz ta niquitzu' jun abaj, ja' niquiya' can. Y quiri' xqui'en che raja'. Pero chech ri Dios, ri Jesucristo can cha'on-wi, y q'uiy rakalen.
1PE 2:5 Y roma jixc'o riq'uin ri Jesucristo, rix chuka' jix anche'l abaj ri c'o quic'aslen, romari' can tiya' lugar che ri Dios chi jixrucusaj chi jixoc rocho ri Espíritu Santo. Y can jix lok'olaj sacerdotes ri c'o anchique nisuj che ri Dios. Can ja' rix mismo tisuju-iwi' chech ri Dios, y raja' can xtika chech, roma can pa rubi' ri Jesucristo niben-wi.
1PE 2:6 Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ren xtinya' jun Abaj pa tenemit Sión. Y ri Abaj re' can cha'on-wi. Can q'uiy-wi rakalen, y can xtic'atzin chi quiri' man nitzak ta ri jay. Y conojel ri xtiquinimaj, can manak-wi xquieq'uixbises can. Quiri' nu'ij ri tz'iban can.
1PE 2:7 Romari' chiwech rix ri iniman rubi', raja' can q'uiy rakalen. Pero ri winak ri man niquijo' ta niquinimaj, niqui'en anche'l ri banoy-jay ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can: C'o jun Abaj ri man xka ta chiquiwech ri je banoy-jay. Pero xa ja ri Abaj ri' ri xc'atzin, roma can jari' ri xcuses chi quiri' manak nitzak ri jay.
1PE 2:8 Y chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij chuka' chirij ri Abaj ri': Jec'o ri xtiquipaxij-qui' chech ri Abaj y xquietzak, nicha' rutzij ri Dios ri tz'iban can. Ri xtiquipaxij-qui' chech ri Abaj, can xquietzak pa quic'aslen, roma can man yeniman ta che rutzij ri Dios; quiri' xtiqui'en roma can quiri-wi runojin-pe ri Dios chiquij.
1PE 2:9 Pero rix ri iniman ri Dios, jix jun tenemit ri can jix-cha'on-wi roma ri Dios. Y jix ru-sacerdotes ri nimalaj Dios ri ka-Rey. Y chuka' can jix jun lok'olaj tenemit. Can jix rutenemit-wi ri Dios. Y quiri' rubanon raja' chiwe chi quiri' jixtiquier nitzijoj chi raja' can utz-wi iwiq'uin. Y ja raja' ri xlesan-pe iwichi chupa ri k'eku'm y xixruya' chupa ri nimalaj sakil riq'uin raja'.
1PE 2:10 Chupa ri tiempo ri xk'ax can, man tenemit ta ibanon. Pero cami, can jix rutenemit-wi ri Dios. Y chuka' chupa ri tiempo ri xk'ax can, man iweta'n ta chi ri Dios can nujoyowaj iwech. Pero cami iweta'n chic chi ri Dios can nujoyowaj-wi iwech, roma xixrucol yan chupa ri imac.
1PE 2:11 Rix wach'alal ri can jixinjo-wi, ninc'utuj jun favor chiwe. Roma rix can jix richi chicaj y man richi ta ronojel tiempo jixc'o chech-ulef, romari' man tiya' lugar chi yebanataj ri itzel tak ex ri nirayij. Roma xa ja ri itzel tak ex ri nirayij, jari' ri yebano ayowal riq'uin ri iwánima.
1PE 2:12 Romari' can tic'uaj jun c'aslen utz chiquiwech ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios. Reje' yequimolola-pe tzij chiwij, chi rix man utz ta ri ic'aslen, pero roma can niquitzu-wi chi can utz-wi ri ic'aslen, can xtiquiya' ruk'ij ri Dios cuando xtapon ri k'ij chi raja' xtu'on juzgar.
1PE 2:13 Y chi'iwonojel quixniman chique conojel ri yebano gobernar, roma ja quiri' nrojo' ri Ajaf. Quixniman che ri rey, roma ja raja' ri c'o más ruk'ij.
1PE 2:14 Quixniman chuka' chique ri ch'aka chic ri yebano gobernar, roma ja reje' ri je-yo'n roma ri Dios chi yequi'en castigar ri winak ri c'o itzel tak ex yequi'en. Y je-yo'n chuka' chi niquiya' quik'ij ri winak ri niqui'en ri utz.
1PE 2:15 Ri Dios can nrojo' chi rix can siempre ja ri utz ri niben, chi quiri' ri winak ri man jun quieta'n y man utz ta yenojin, man jun anchique xquietiquier xtiqui'ij chiwij.
1PE 2:16 Rix can ketzij-wi chi jix libre. Can tibana' chi jix libre, pero man roma ta ri' can ja ri itzel tak ex niben. Man tiben quiri'. Xa can quixc'ue' chuxe' rutzij ri Dios, y ja ri nrojo' raja', jari' tibana'.
1PE 2:17 Tijo-iwi' chi'iwach'alal iwi'. Tixi'j-iwi' chech ri Dios chi quiri' man jixka ta pa mac. Quie'ibana' respetar conojel winak. Tibana' respetar ri rey.
1PE 2:18 Y rix samajel, can co'l tibana-ka y quixniman chique ri i-patrón. Xa utz quino'j (quina'oj) iwiq'uin, can quixniman chique; xa can itzel quino'j (quina'oj) iwiq'uin, can quixniman chuka' chique.
1PE 2:19 Roma xa ni'an chiwe chi niben sufrir y manak imac, y rix nicoch' ronojel ri' roma iweta'n chi ri Dios c'o iwiq'uin y jixrutzu-pe, raja' can nika chech chi quiri' niben.
1PE 2:20 Pero xa jixch'ay roma imac, man jun utz nuc'om-pe chiwe, más que nicoch' ronojel. Pero xa niben sufrir roma c'o utzilaj tak ex ri niben y can nicoch', ri Dios can nika-wi chech ri niben.
1PE 2:21 Quiri' nrojo' ri Dios chiwe; raja' xixroyoj chi niben anche'l xu'on ri Cristo. Raja' can xu'on sufrir koma y xuc'ut can chakawech chi roj man takapokonaj-ki' naka'an sufrir.
1PE 2:22 Ri Jesucristo can man jun mej (bey) xu'on mac. Ni man jun mej (bey) chuka' xu'ij jun tzij chi xu'on engañar jun winak.
1PE 2:23 Cuando xe'ix cowilaj tak tzij che coma ri winak, man xutzolej ta ruq'uiexel chique. Y cuando c'o anchique x-an che, man jun mej (bey) xu'ij ta chique chi nu'on ruq'uiexel chique. Xa pa ruk'a' ri Dios xuya-wi can ronojel ri xqui'en ri winak che. Roma ri Dios can pa ruchojmil-wi nu'on juzgar.
1PE 2:24 Y ja ri Cristo ri xuc'uan ri kamac chech cruz chi quiri' roj nakaya' can ri itzel tak ex, y nakac'uaj ta jun chojmilaj c'aslen. Ja raja' ri xsocotaj y xcom chech cruz chi quiri' roj nic'ue' jun utz kac'aslen.
1PE 2:25 Roma chupa ri tiempo ri xk'ax can, rix xiben anche'l ovejas ri je-satzinak (je-sachinak). Pero cami xa xtzolaj yan pe ri iwánima riq'uin ri Cristo. Y ja raja' jojru'on cuenta y nuchajij ri kánima.
1PE 3:1 Chuka' rix ixoki' ri jix-c'ulan, can quixniman chique ri iwachijlal, chi quiri', xa reje' man quiniman ta rutzij ri Dios, can xtiquinimaj roma ri ic'aslen rix. Y man nic'atzin ta chi c'a titzijos na chique, c'ajari' niquinimaj.
1PE 3:2 Xa roma ta xtiquitzu' chi ic'uan jun c'aslen ch'ajch'oj y jixniman, can xtiquinimaj.
1PE 3:3 Rix can tiwaka-iwi', pero man quiq'uin ta ex ri je-banon che oro, ni riq'uin tziak ri yalan cajil, ni man riq'uin ta ri niben ru'onic rusmal-iwi' xe chi quixtz'et coma ri winak.
1PE 3:4 Xa titija' ik'ij chi ja ri iwánima niwak utz chech ri Dios. Tiwaka' iwánima riq'uin jun utzilaj no'j (na'oj) y can tic'utu' chi c'o uxlanen pa iwánima. Roma xa rix xtiwak-iwi' riq'uin jun c'aslen quiri', ri' can manak xtiq'uis; y chech ri Dios jare' más c'o rakalen.
1PE 3:5 Roma ri ojer can, quiri' chuka' xquiwak-qui' ri lok'olaj tak ixoki' ri xquiya' cánima riq'uin ri Dios. Xquiwak utz ri cánima y xeniman chuka' chique ri cachijlal.
1PE 3:6 Anche'l xu'on ri Sara, raja' can xniman che ri Abraham ri rachijil y xu'ij wajaf che. Y rix kach'alal ixoki', xa nic'uaj jun utzilaj c'aslen y man nixi'j ta iwi' jixapon chech jun sufrimiento, can xquixoc anche'l ral ri Sara.
1PE 3:7 Chuka' rix achi'a', can utz ino'j (ina'oj) tibana' quiq'uin ri iwaxaylal, roma reje' man je junan ta iwiq'uin rix. Reje' can c'o chuka' quik'ij. Y can junan chuka' xtiyo'x chiwe ri utzilaj c'aslen ri man niq'uis ta, ri xtusipaj ri Dios chiwe roma jixrojo'. Tic'uaj jun c'aslen utz quiq'uin chi quiri' ri i-oraciones, man jun ex nik'ato quichi y can choj ye'apon riq'uin ri Dios.
1PE 3:8 Y pa ruq'uisbel nin-ij chiwe chi'iwonojel chi can junan iwánima tibana'. Xa c'o jun chiwe ri nu'on sufrir, can tina' chuka' rix ri nuna' ri jun pa ránima. Tijo-iwi' y can iwach'alal iwi' tibana', tijoyowaj iwech y utz tibana' quiq'uin conojel.
1PE 3:9 Y cuando ni'an jun itzel ex chiwe, man titzolej chic ruq'uiexel. Y cuando ni'ix jun tzij ri can pokon chiwe, man ti'ij chuka' pokon tak tzij chi nitzolej ruq'uiexel. Man tiben quiri', xa tic'utuj che ri Dios chi tu'ona' bendecir ri nibano quiri' chiwe. Roma richi-wi ri' xixroyoj ri Dios, y chuka' roma nrojo' nuya' ru-bendición chiwe.
1PE 3:10 Roma rutzij ri Dios nu'ij: Xa c'o jun nrojo' niquicot pa ruc'aslen, y nrojo' chuka' nerila' jabel tak k'ij, man tucusaj ri rak' chi nu'ij tzij ri man je utz ta, ni man tucusaj chuka' ri ruchi' chi nu'ij tzij chi yeru'on engaño.
1PE 3:11 Man tu'on itzel tak ex, xa can xe ri utz tu'ona'. Tucanoj ri c'aslen ri nuya' uxlanen y jari' tutzeklebej.
1PE 3:12 Roma ri Ajaf can yerutzu' ri winak ri quic'uan jun chojmilaj c'aslen, y can nuc'oxaj qui-oración. Pero ri yebano itzel tak ex, man utz ta yerutzu'. Quiri' nu'ij chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can.
1PE 3:13 ¿C'o como jun ri nu'on etzelal chiwe, roma rix ja ri utz niben? Man jun.
1PE 3:14 Pero xa roma ic'uan jun chojmilaj c'aslen niben sufrir, can quixquicot. Romari', man tixi'j-iwi' chiquiwech ri yebano quiri' chiwe. Y man tipo-ka (timalij-ka) ic'u'x coma reje'.
1PE 3:15 Xa tiya' ruk'ij ri Cristo pa iwánima roma ja raja' oconak Iwajaf. Can nic'atzin chi siempre inaban-iwi' chi quiri' nitzijoj anchique roma iyo'n iwánima riq'uin ri Dios chi can c'o-wi anchique xtuya' raja' chiwe. Xabachique (Xama'anchique) ri nic'utun ri' chiwe, can ti'ij che, pero man quixch'olin cuando nitzijoj che y can tibana' respetar.
1PE 3:16 Man quie'iben itzel tak ex chi quiri' man jun anchique nuna' iwánima romari'. Y xa roma iniman ri Cristo c'o jun ri numol-pe tzij chiwij, chi rix man utz ta ri ic'aslen, ri nibano quiri' chiwe, ruyon xtuya-ka ruq'uix, roma ri ic'aslen can utz-wi.
1PE 3:17 Roma toka pa iwi', xa ri Dios nrojo' chi rix niben sufrir roma niben ri utz, can utz-wi. Can más utz niben sufrir roma c'o utz niben, que chech roma c'o itzel tak ex ri niben.
1PE 3:18 Roma ri Cristo can xu'on chuka' sufrir, y más que raja' can choj-wi ri ruc'aslen, can xcom koma roj ri man choj ta kac'aslen. Raja' xe jun mej (bey) xcom roma kamac, chi quiri' jojoc richi ri Dios. Pero más que raja' xcom, ri ru-espíritu can q'ues-wi.
1PE 3:19 Y ri ru-espíritu xapon quiq'uin ri ch'aka chic espíritus ri je-tz'apel can y c'o ri xberutzijoj chique.
1PE 3:20 Ri espíritus ri je-tz'apel, ja ri man xeniman ta che ri Dios ojer can, cuando ri Noé najin riq'uin ri nimalaj arca ri anche'l barco. Ri Dios can q'uiy tiempo xeruyobej, pero xa man je q'uiy ta xecolotaj. Ri xe'oc chupa ri barco xe je wakxaki'. Reje' ja ri ya' ri xcolo quichi, roma ri barco parui' ri ya' xc'ue-wi.
1PE 3:21 Y quiri' chuka' nu'on ri ya' chake roj cami. Cuando joj-an bautizar, ri ya' nuc'ut chi xojcolotaj, pero man roma ta nakach'aj kach'acul riq'uin ri ya'. Ri ya' nuc'ut chi roj nakajo' naka'an ri utz chech ri Dios. Nakajo' chi nich'ajch'ojir ri kánima chech. Y ri kamac ye'el-e roma ri Jesucristo xcom y xc'astaj chic pe.
1PE 3:22 Ri Jesucristo xbe chicaj, y cami c'o-apo pa ru-derecha ri Dios. Can pa ruk'a' raja' jec'o-wi ri ángeles, y pa ruk'a' chuka' raja' jec'o-wi ri autoridades, y ronojel ex ri c'o quichuk'a' pa ruk'a' raja' jec'o-wi.
1PE 4:1 Cuando ri Cristo xc'ue' chech-ulef, xu'on sufrir koma konojel. Romari' can quiri' chuka' tibana' rix, man tipokonaj-iwi' niben sufrir. Y xa rix roma iniman ri Cristo niben sufrir, can k'alaj-wi chi xiya' yan can ri mac,
1PE 4:2 chi quiri' ri jani' chic tiempo ri xquixc'ase', can ja' ta ri nurayij ri Dios ri niben y man ja' ta ri itzel tak ex ri ye'irayij.
1PE 4:3 Man tiben chic ri yeka chiquiwech ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios. Roma ri tiempo cuando xiben quiri', xa can xek'ax yan. Cuando can man xixq'uix ta juba' xiben ronojel rech itzel tak ex. Can xiben ronojel ri itzel tak ex ri xirayij. Xixk'aber. Xiben nimak'ej ri man je utz ta. Ximolola-iwi' chi xiben tijoj-ya'. Xiyala' quik'ij ri dioses ri je-banon coma achi'a', más que can iweta'n chi rix man utz ta chi niben quiri'.
1PE 4:4 Romari' cami ri winak ri man quieta'n ta rech ri Dios, can anchique la chi winak jixquitzu', roma rix man niben ta chic ri itzel tak ex ri c'a niqui'en reje'. Y romari' can itzel yech'o'n chiwij.
1PE 4:5 Pero ri winak re' can xtiquijach cuenta chech ri Dios ri can listo chic c'o chi yeru'on juzgar ri winak ri je q'ues, y chuka' ri xecom yan e.
1PE 4:6 Romari' ri utzilaj rutzij ri Dios can xtzijos-wi chuka' chique ri xecom yan e. Reje' xe'an-e juzgar anche'l ni'an chique conojel winak. Pero xtzijos ri utzilaj rutzij ri Dios chique, chi quiri' niquiwil ri c'aslen riq'uin ri Dios.
1PE 4:7 Y ri ruq'uisbel tak k'ij chi ri rech-ulef can ch'anin yan xquie'apon, romari' rix, can tinojij utz ri anchique ye'iben, can quixc'ase' y tibana' orar.
1PE 4:8 Y ri más nic'atzin niben rix, ja' chi can riq'uin ronojel iwánima tijo-iwi', roma xa rix can nijo-iwi', can ch'anin chuka' xquie'icoch' (xquie'icuy) ri can c'o mac quibanon.
1PE 4:9 Y can riq'uin ronojel iwánima ticusaj-apo jun iwach'alal pa iwocho y man jun anchique tinojij pa iwánima.
1PE 4:10 Can chi'ijunal c'o jun samaj ri ruyo'n ri Dios chiwe roma yalan jixrojo'. Romari' kacusaj c'a ri ruyo'n-pe ri Dios chake, chi yekato' ri ch'aka chic ri quiniman ri Dios. Kojoc utzilaj tak samajel, kabana' chikajunal ri jalajoj rech samaj ri ruyo'n-pe ri Dios chake.
1PE 4:11 Y xa c'o jun chiwe ri banon-pe che chi tutzijoj rutzij ri Dios, man tumestaj chi can rutzij-wi ri Dios ri nutzijoj. Y xa c'o jun ri xa jun chic rech samaj ruyo'n-pe ri Dios che, man tumestaj chi ja ri Dios yoyo'n-pe ruchuk'a' chi nitiquier nu'on ri samaj. Chi quiri' xtiyo'x ta ruk'ij ri Dios, roma ri xu'on ri Jesucristo. Raja' can c'o-wi ruk'ij y c'o uchuk'a' pa ruk'a' chi ronojel tiempo. Amén.
1PE 4:12 Wach'alal ri can jixinjo', man tisatz ino'j (tisach ic'u'x) cuando jixapon pa jun sufrimiento y nina' chi anche'l can pa jun k'ak' jixc'o-wi chi jixtojtobex. Man tisatz ino'j (tisach ic'u'x) roma man ja' ta rix ri na'ey nic'ulumaj quiere'.
1PE 4:13 Pa ruq'uiexel ri', xa quixquicot, roma rix chuka' niben sufrir anche'l xu'on sufrir ri Cristo. Y cuando xtapon ri k'ij chi nik'alajin chi ri Cristo can c'o-wi ruk'ij, can yalan xquixquicot.
1PE 4:14 Y xa roma iniman ri Cristo ni'ix cowilaj tak tzij chiwe, can quixquicot romari', roma iwiq'uin rix can c'o-wi ri ru-Espíritu Santo ri Dios, y ri Espíritu Santo ri' c'o ruk'ij. Ri yebano quiri', xa chirij ri Espíritu Santo niqui'ij-wi ri cowilaj tak tzij. Pero rix can niya' ruk'ij ri Espíritu Santo.
1PE 4:15 Tibana' cuenta iwi' chi'ijunal chi quiri' man jun chiwe ri nu'on ta camic, man jun telak', y chuka' man jun tuju-ri' anchi' man utz ta. Y man jun tu'on itzel tak ex. Roma xa c'o jun ri nu'on sufrir roma xu'on jun mac, man utz ta.
1PE 4:16 Pero xa nu'on sufrir roma runiman ri Cristo, man tiq'uix, xa tuya' ruk'ij ri Dios romari'.
1PE 4:17 Roma cami xoka yan ri k'ij chi ri Dios jojru'on juzgar roj ri joj ralc'ual chic raja'. Y xa ri Dios can jojru'on castigar roj ri can joj ralc'ual chic we' chech-ulef, ¿anchique como castigo ri xtika pa quiwi' ri man niquinimaj ta ri nu'ij ri utzilaj rutzij raja'? Can xtik'ax-wi rui' ri castigo ri xtika pa quiwi'.
1PE 4:18 Y xa roj ri kaniman ri Cristo y can nakataj kak'ij chi nakac'uaj jun chojmilaj c'aslen, can cuesta jojcolotaj, ¿anchique c'a modo xquiecolotaj ri niqui'en mac, ri can man quic'uan ta jun utz c'aslen chech ri Dios? Reje' can man xquiecolotaj ta, xa can xtika ri nimalaj castigo pa quiwi'.
1PE 4:19 Romari', xa rix niben sufrir roma quiri' nrojo' ri Dios, man timestaj niben ri utz y tijacha-iwi' pa ruk'a' ri Dios, roma ja raja' ri banayon-pe iwichi chuka', y raja' man jun mej (bey) xquixruya' ta can, roma raja' can nu'on-wi ri nu'ij.
1PE 5:1 Cami ninjo' nin-ij jujun tzij chique ri kach'alal achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chi'icojol, y ren jin jun chuka' chique reje'. Xe yan chic ren can xintzu-wi ri Cristo cuando xu'on sufrir. Pero cuando xtapon ri k'ij chi xtik'alajin ruk'ij ri Cristo, konojel roj xkojc'ue' riq'uin.
1PE 5:2 Rix achi'a' ri jix-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal, can quie'ichajij utz ri kach'alal. Roma reje' can je ru-ovejas ri Dios, y ja ri Dios chuka' ri xyo'n ri samaj re' chiwe. Can quie'ichajij, pero man xe ta roma ni'ix chiwe chi quie'ichajij, ni man roma ta xe nijo' nich'ec mero. Xa quie'ichajij ri kach'alal riq'uin ronojel iwánima.
1PE 5:3 Y chuka' roma ja rix ri jixchajin quichi, man tiben anche'l jix cajaf, ni man tiben iwetzelal chique. Xa can tic'uaj jun chojmilaj c'aslen chiquiwech, chi quiri' niquitemaj niquic'uaj chuka' reje' jun chojmilaj c'aslen anche'l rix.
1PE 5:4 Y xa rix utz xtiben chiquiwech y utz xquie'ichajij, can xtiyo'x jun i-premio ri can manak-wi xtiq'uis; y can xti'an chiwe chi c'o ik'ij. Ri' xtibanataj cuando xtok'alajin chic ka ri Cristo, ri nimalaj Chajinel.
1PE 5:5 Y rix chuka' alabo y rix xtani', quixniman chique ri achi'a' ri je-pa'l chech ri samaj chiquicojol ri kach'alal; y chi'iwonojel quixniman-ka chiwech y can co'l oc tibana-ka. Roma chupa rutzij ri Dios ri tz'iban can, nu'ij: Ri Dios itzel yerutzu' y man nuc'ul ta quiwech ri winak ri yalan niquina'. Pero ri manak oc quik'ij niquina', raja' yalan yeruto'.
1PE 5:6 Romari', can co'l oc tibana-ka chech ri Dios, roma raja' can c'o-wi nimalaj ruchuk'a'. Co'l oc tibana-ka chech, chi quiri' raja' xtu'on chiwe chi c'o ik'ij, cuando xtapon ri ketzij k'ij.
1PE 5:7 Y tiya' pa ruk'a' ri Dios ronojel ri pena ri c'o iwiq'uin, roma raja' can jixruchajij.
1PE 5:8 Can tinojij utz ri anchique niben y can quixc'ase'. Roma ri Satanás, ri ka-enemigo, can niliyaj-pe (nisutulin-pe) chakij. Can anche'l nu'on jun león ri nisiq'uin cuando nucanoj ruway. Can quiri' nu'on ri Satanás chakij roj.
1PE 5:9 Y man tiya' lugar che chi jixruch'ec; man quixtzak pa ruk'a' y man timalij niya' iwánima riq'uin ri Cristo. Roma can iweta'n que man xe ta rix ri nik'axaj sufrimiento, xa quiri' chuka' ri ch'aka chic kach'alal ri quiquiran-qui' chech-ulef.
1PE 5:10 Y we' chech-ulef man q'uiy ta tiempo ri xtiben sufrir. Y cuando xik'axaj yan ri sufrimiento ri', ri Dios can xtuchojmisaj ri ic'aslen. Xtu'on chiwe chi can man jun mej (bey) xtiya' can. Xtuya' iwuchuk'a', y xtu'on chuka' chiwe chi rix más niya' iwánima riq'uin raja'. Ri Dios nuya' ronojel ru-bendición pa kawi'. Raja' xojroyoj chi jojc'ue' riq'uin chi jumul, anchi' c'o-wi ri ruk'ij. Can utz xte'kabana' riq'uin raja', roma xe jun kabanon riq'uin ri Jesucristo.
1PE 5:11 Raja' can c'o-wi ruk'ij y c'o ruchuk'a' chi nu'on gobernar chi ronojel tiempo. Amén.
1PE 5:12 Ren can weta'n-wi chi ri kach'alal Silvano can utz-wi y riq'uin ronojel ránima nu'on rusamaj ri Dios. Romari' ren xinc'utuj jun favor che chirij ri carta ri nintak-e chiwe, ri can man nim ta xin-en-e che. Chupa ri carta re' xin-ij chiwe chi ri bendiciones ri ruyo'n ri Dios pa iwi' can niquic'ut chi can ketzij jixrojo'. Y romari' man quie'imalij can ri bendiciones ri'.
1PE 5:13 Ri kach'alal ri jec'o pa tenemit Babilonia, ri can je-cha'on-wi roma ri Dios, anche'l xixrucha' rix, niquitak-e ruxnakil-iwech. Ri Marcos ri can anche'l walc'ual, nutak chuka' ruxnakil-iwech.
1PE 5:14 Chi'ijunal tibana' saludar iwi' y titz'ubaj-iwi' pa rubi' ri Ajaf Dios, chi nik'alajin chi can nijo-iwi'. Y ja' ta ri uxlanen xtic'ue' pa iwánima chi'iwonojel, ri jix richi chic ri Jesucristo. Amén.
2PE 1:1 Ren Simón Pedro, jun rusamajel y ru-apóstol ri Jesucristo, nintak-e ri carta re' chiwe rix ri can iyo'n chuka' iwánima riq'uin ri Jesucristo anche'l kabanon roj, y ri' yalan jabel. Quiri' kabanon konojel, roma ri Dios can choj-wi y chuka' ri Kajaf Jesucristo ri nicolo kachi.
2PE 1:2 Can q'uiy ta ri bendición y ri uxlanen ri xtuya' ri Dios pa iwánima, roma can utz iweta'n rech ri Dios y ri Kajaf Jesucristo.
2PE 1:3 Ri Dios, riq'uin ri ruchuk'a' ruyo'n ronojel ri nic'atzin chake chi nijalataj ri kac'aslen y chi nakac'uaj jun c'aslen utz chech raja'. Nuya-pe ri' chake, roma can keta'n chic rech ri xwoyon kachi. Raja' can xojroyoj riq'uin ri nimalaj ruchuk'a' y ruk'ij.
2PE 1:4 Y roma ronojel ri', can c'o chuka' ri ru'in chi nuya' chake. Ri ru'in raja' chi nuya' chake, can utz y nim quikalen. Raja' xu'ij chake chi can jojrucol chech ri itzel tak ex ri jec'o we' chech-ulef, anche'l ri itzel tak ex ri nakarayij. Y xu'ij chuka' chake chi nujal ri kac'aslen y jojoc anche'l raja'.
2PE 1:5 Romari' rix ri iniman chic ri Jesucristo, titija' ik'ij chi tik'alajin ri ruchuk'a' ri Dios pa ic'aslen. Y cuando k'alaj yan ri ruchuk'a' ri Dios pa ic'aslen, titija' ik'ij nitemaj más chirij ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
2PE 1:6 Y cuando iweta'n yan ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios, titija' ik'ij chuka' nik'il-iwi' chech ri mac. Y cuando jixtiquier yan nik'il-iwi' chech ri mac, titija' ik'ij nic'ue' i-paciencia. Y cuando c'o chic i-paciencia, titija' ik'ij nic'uaj ri c'aslen anche'l nrojo' ri Dios.
2PE 1:7 Y cuando ic'uan chic ri c'aslen anche'l nrojo' ri Dios, titija' ik'ij chuka' ye'ijo' ri kach'alal. Y cuando ye'ijo' yan ri kach'alal, titija' ik'ij chuka' ye'ijo' conojel winak.
2PE 1:8 Y xa c'o ronojel re' iwiq'uin, man xe ta quiri' xquixc'ue', xa xtitemaj más rech ri Kajaf Jesucristo, y ri ic'aslen más jabel xtu'on.
2PE 1:9 Pero xa c'o jun ri manak ronojel re' riq'uin, xumestaj yan ka chi raja' xech'ajtaj yan ri rumac. Xa ntoc anche'l jun moy o jun ri man nitiquier ta nitzu'n naj.
2PE 1:10 Y romari' wach'alal ri jix-woyon y ri jix-cha'on chic roma ri Dios, can titija' ik'ij chi can cof quixc'ue' riq'uin raja'. Y siempre tibana' ronojel re', chi quiri' man jixtzak ta.
2PE 1:11 Xa quiri' xtiben, can jabel xtic'ul iwech chicaj y can xquixoc chiri', anchi' can ja ri Kajaf Jesucristo ri xcolo kachi ri nibano gobernar chi ronojel tiempo.
2PE 1:12 Romari' ren can man xquitane' ta ninnataj chiwe, más que rix iweta'n yan y chuka' can iyo'n iwánima riq'uin ri ketzij, ri anchok riq'uin xixtijox-wi.
2PE 1:13 Pero ya que cami c'a jin q'ues we' chech-ulef, ren nin-ij chi can nic'atzin ninnataj ronojel re' chiwe chi quiri' jixnojin utz.
2PE 1:14 Roma ren can weta'n chi xe chic jun jani' k'ij jin q'ues we' chech-ulef, roma quiri' xuk'alajij chinuech ri Kajaf Jesucristo.
2PE 1:15 Ren can nintaj nuk'ij nin-ij ronojel re' chiwe, chi quiri' más que ren manak chic jinc'o we' chech-ulef, rix c'a xtoka pa iwi' ronojel ri jenu'in can.
2PE 1:16 Y man tz'ucun tak no'j (na'oj) ri xkatzijoj chiwe chirij ri ruchuk'a' ri Kajaf Jesucristo, y chuka' ri xka'ij chiwe chi ri Jesucristo xtipe chic jun mej (bey). Roma roj can xkatzu' chi ri Jesucristo can c'o-wi nimalaj ruk'ij.
2PE 1:17 Roj can jojc'o-wi riq'uin ri Jesús cuando ri Dios ri Rutata' xu'ij chi ri Jesús can c'o ruk'ij. Y can xkac'oxaj cuando ri Dios ri c'o nimalaj ruk'ij xu'ij: Jare' ri Walc'ual y yalan ninjo'; can niquicot wánima riq'uin, xcha'.
2PE 1:18 Roj can xkatzu-wi ronojel. Can xkac'oxaj chi ri Dios xch'o'n-pe chicaj, xkac'oxaj cuando xojc'ue' riq'uin ri Jesucristo chiri' parui' ri lok'olaj juyu'.
2PE 1:19 Y re' nuk'alajij chi can ketzij-wi ri je-tz'iban can chupa rutzij ri Dios, anchi' nu'ij-wi ronojel ri xquiebanataj. Y can utz-wi chi nakac'oxaj ri', roma can anche'l nu'on jun k'ak' nuya' rusakil chupa jun k'eku'm, quiri' nu'on ri tzij ri', romari' can tic'oxaj. Roma xtoka ri k'ij chi ri Cristo xtuya' sakil che ri iwánima, anche'l nu'on ri ch'umil cuando ya nisakar-pe.
2PE 1:20 Y rix titemaj utz re': Man jun winak xtitiquier xtuk'alajij anchique nu'ij rutzij ri Dios ri tz'iban can coma ri xquik'alajij rutzij raja' ojer can, xa manak ri Espíritu Santo riq'uin.
2PE 1:21 Roma can ja' ri Espíritu Santo ri x-in chique ri lok'olaj tak achi'a' ojer can, cuando xqui'ij ronojel ri xquiebanataj. Can man quiq'uin ta reje' xtz'ucutaj-wi-ka ri xqui'ij.
2PE 2:1 Ojer can, chiquicojol ri nuwinak israelitas xec'ue' achi'a' ri xe'in chi can je-takon-pe roma ri Dios chi noquik'alajij-ka rutzij, pero xa man quiri' ta. Y quiri' chuka' chi'icojol rix cami, jec'o winak ri xquieloka y xtiqui'ij chi can rutzij ri Dios ri niquic'ut, pero xa man ketzij ta. Roma ri winak ri' xa quino'j (quina'oj) ka reje' mismo ri yequiya-apo chi'icojol, y can xtiquicanoj ru'onic xtiqui'en che, chi quiri' rix man nina'ej ta ri itzel tak ex ri niquic'ut chiwech. Y ri winak ri' man xtiquinimaj ta chi ri Ajaf Jesús xcom chi xutoj ri quimac. Y romari' quiyon reje' niquiwoyoj-ka jun nimalaj castigo pa quiwi'; y c'aja' xtiquina', pa k'ak' yan chic jec'o-wi.
2PE 2:2 Y je q'uiy ri xquietzekleben quichi y xtiqui'en ri itzel tak ex anche'l niqui'en reje'. Y roma ri xquiequi'en, ri winak ri man quiniman ta ri Dios, can itzel xquiech'o'n chirij ri ketzij bey.
2PE 2:3 Y ri winak ri', roma can xe mero niquijo', can q'uiy tzij xtiquicusaj chi quiri' ye'inimaj chi can richi-wi ri Dios ri niquic'ut; pero quiri' xtiqui'en, xe chi niquilesaj mero chi'ik'a'. Pero ri winak re' can xquieq'uis jumul, roma can ojer yan ri' ti'ix roma ri Dios chi xtika ri nimalaj castigo pa quiwi', y can quiri-wi xtibanataj.
2PE 2:4 Ri Dios, ni ri ángeles man xerucoch' (xerucuy) ta cuando xqui'en mac, xa xeruq'uiak chupa ri k'ak', ri lugar richi ri sufrimiento, ri lugar chi ri k'eku'm. Chiri' je-tz'apel-wi, quiyoben ri k'ij cuando xquie'an juzgar.
2PE 2:5 Y chuka' ri Dios man xerucoch' (xerucuy) ta ri winak ri xqui'en mac ojer can, xa xutak-pe jun nimalaj job pa quiwi' conojel, roma ri winak ri' can je itzel chech raja'. Pero xerucol ri Noé y je wuku' chic winak. Y ja ri Noé ri xk'alajin chique ri winak ri anchique modo nic'uax jun chojmilaj c'aslen anche'l nika chech ri Dios.
2PE 2:6 Y ri Dios can man xucoch' (xucuy) ta chuka' quimac ri ca'i' tenemit Sodoma y Gomorra, xa xu'ij chi can xquieq'uis, y can quiri-wi xbanataj. Raja', k'ak' xuya' pa quiwi' ri tenemit ri' chi xeruq'uis, y can xe chic chaj ri xc'ue' can. Quiri' xu'on chique, chi quiri' tiquitemaj ri winak ri xquiec'ue' después, chi xa man xtiquic'uaj ta jun chojmilaj c'aslen anche'l nika chech ri Dios, xtika chuka' jun nimalaj castigo pa quiwi'.
2PE 2:7 Ri Dios can xeruq'uis-wi ri aj-Sodoma y ri aj-Gomorra. Pero xucol ri jun chojmilaj achi ri xubinaj Lot. Ri Lot can xbison ránima roma xutzu' ri itzel c'aslen ri xquic'uaj ri winak.
2PE 2:8 Y ri achi re' xc'ue' chiquicojol ri winak ri'. Y roma k'ij-k'ij xuc'oxaj y xutzu' ri itzel tak ex ri xequi'en, ri ránima ri jun chojmilaj achi re' can xu'on sufrir.
2PE 2:9 Ri Ajaf can reta'n yerucol ri winak ri can quic'uan jun c'aslen anche'l nrojo' raja', y cuando niqui'en sufrir roma yetojtobex, raja' can yerucol. Pero ri winak ri man quic'uan ta jun chojmilaj c'aslen, ri Ajaf xa yeruyec-apo chi ri k'ij cuando xquie'an juzgar.
2PE 2:10 Y ri más xquie'an juzgar, ja ri niqui'en ri itzel tak ex ri yequirayij, y can nim-wi ri castigo ri xtika pa quiwi', roma itzel niquitzu' xabachique (xama'anchique) autoridad. Man yeniman ta y man niquixi'j ta qui' chuka'. Chiquiwech reje' can man jun quikalen ri ch'aka chic. Man niquixi'j ta qui' itzel yech'o'n chiquij ri can c'o quik'ij.
2PE 2:11 Pero ni ri ángeles, más que q'uiy quichuk'a' y c'o ri yetiquier niqui'en, man niqui'ij ta chi tika castigo pa quiwi' ri niqui'en itzel tak ex. Y manak más anchique niqui'ij chiquij cuando ye'apon chech ri Ajaf.
2PE 2:12 Pero ri winak ri', más que jun ex ri man niqui'en ta entender, itzel yech'o'n chirij. Can anche'l je chicop roma man yenojin ta utz. Y roma ri itzel tak ex ri niqui'en, can niquiwoyoj ri castigo pa quiwi' y c'a chupa ri castigo ri' xquiebeka-wi. Xtiquic'ulumaj anche'l ni'an chique ri chicop cuando yetz'om chi yecamises, roma ri chicop ri' can richi-wi ri' xe'alex.
2PE 2:13 Y ri winak ri', xtiyo'x ruq'uiexel chique roma ronojel ri yequi'en. Roma k'ij-k'ij jec'o chupa ri itzel tak ex, y can utz niquina' cuando niqui'en quiri'. Ri winak re' can je anche'l tz'il ri c'o chirij jun tziak; can je yacol-q'uix. Reje' can niquimol-qui' chuka' iwiq'uin pa tak wa'in, xe chi jixqui'en engañar y can utz niquina' cuando quiri' niqui'en.
2PE 2:14 Y xabachique (xama'anchique) ixok niquitzu', can niquirayij. Man yetiquier ta niquiya' can ri mac. Yequi'en engañar ri c'a man jani tiquiya' utz cánima riq'uin ri Dios, chi niqui'en mac chuka'. Can quieta'n utz ronojel rech engaño chi niquich'ec q'uiy mero. Reje' can xtika-wi ru-castigo ri Dios pa quiwi'.
2PE 2:15 Can xquimalij niquic'uaj jun chojmilaj c'aslen y can jumul je-satzinak (je-sachinak). Can niqui'en anche'l xu'on ri jun achi xc'ue' ojer can ri xubinaj Balaam, ralc'ual ri achi ri xubinaj Beor. Ri Balaam can xe-wi ri mero nrojo', más que man utz ta ruch'acoj nu'on.
2PE 2:16 Y roma ri itzel ex ri xu'on ri Balaam, can x-ix che chi can man utz ta ri xu'on, más que raja' can jun rusamajel ri Dios. Y can ja ri ruquiej ri xch'o'n che. Y más que jun quiej man nitiquier ta nich'o'n, ri ruquiej ri Balaam can xch'o'n che anche'l jun winak, chi quiri' xuk'at y man xuya' ta lugar che chi xberu'ona' ri ruch'ujlal.
2PE 2:17 Y ri winak ri je-satzinak (je-sachinak), can je anche'l jun pozo chaki'j rupa. Chuka' can je anche'l ajawa' (mukul) ri je-uc'uan roma quiek'ik'. Ri winak re', can je-yoben chic roma ri lugar ri can k'eku'm-k'eku'm. Y chi jumul xtiqui'en sufrir chiri'.
2PE 2:18 Y niqui'en anche'l c'o q'uiy quieta'n, pero xa tzij ri man jun quikalen ri yequi'ij. Y chi yequi'en engañar ri kach'alal ri c'a juba' oc tiempo quiecolotaj-pe chiquicojol ri winak itzel quic'aslen, niqui'ij chique chi can utz yequi'en ronojel itzel tak ex ri yequirayij.
2PE 2:19 Niqui'ij chique ri yetzekleben quichi chi can ye'oc-wi libre, pero reje' mismo xa man je libre ta jec'o. Roma más que niqui'ij chique ri ch'aka chic chi ye'oc libre, reje' xa je esclavos quibanon pa ruk'a' ri itzel tak ex ri niqui'en. Y keta'n utz chi ri xch'acataj yan, xa can esclavo rubanon pa ruk'a' ri ch'acayon richi.
2PE 2:20 Y jun winak ri can reta'n yan rech ri Kajaf Jesucristo ri nicolo kachi, can xcolotaj yan chupa ri mac chi ri rech-ulef. Y xa neruju' chic ri' chupa ri c'aslen anchi' elenak-wi-pe y nika chic pa ruk'a' ri mac; jun ri nibano quiri', can más k'axinak xtu'on-ka que chech ri xu'on-pe cuando c'a man jani tunimaj ri Jesucristo.
2PE 2:21 Más utz xa ta ri jun winak ri' man ta xutemaj anchique modo nic'uax jun chojmilaj c'aslen chech ri Dios. Roma yerumalij can ri lok'olaj tak tzij ri xeruya' ri Dios che.
2PE 2:22 Y quiq'uin ri niqui'en quiri' nibanataj-wi ri jun tzij ri nu'ij: Ri tz'i' nerutija' chic pe ri xuxa' yan can. Y jun chic tzij nu'ij: Ri ak, más que can utz nitinises, neruquicha' chic pe ri' pa ch'abak.
2PE 3:1 Jare' ri ruca'n carta ri nintz'ibaj-e chiwe rix wach'alal ri yalan jixinjo', rix ri can nirayij-wi niben ri nrojo' ri Dios. Ri carta ri xintak-e chiwe na'ey, can richi-wi jixnojin utz, y quiri' chuka' ri jun chic re'.
2PE 3:2 Chi quiri' man timestaj ri xqui'ij can ri lok'olaj tak achi'a' ri xquik'alajij rutzij ri Dios ojer can. Y chuka' man timestaj ri tzij ri xkac'ut roj chiwech, ri niquinataj ri anchique nic'atzin ni'an, y je-yo'n can pa kak'a' roj apóstoles roma ri Kajaf ri nicolo kachi.
2PE 3:3 Y ri na'ey ri ninjo' ninnataj chiwe cami, ja ri nich'o'n chiquij ri winak ri xquiepe chupa ri ruq'uisbel tiempo. Ri winak ri', can ronojel itzel tak ex ri xtiquirayij, can xtiqui'en; chuka' can xquietze'n chirij ri nu'ij rutzij ri Dios.
2PE 3:4 Ri winak re' xtiquic'utuj: ¿Anchi-wi chi ri Cristo nitzolaj-pe anche'l ri ru'in can? Roma c'o yan tiempo quiecom-e ri kate-katata' y man jun anchique rujalon che ri rech-ulef. Can anche'l rubanon cuando x-an-pe, c'a quiri' rubanon cami, xquiecha'.
2PE 3:5 Ri winak re' can niqui'en anche'l man quieta'n ta ri xu'on ri Dios ojer can. Ri na'ey, ri Dios can xu'ij chi tic'ue' ri rocaj, y chuka' chi tel-pe ri rech-ulef pa ya'. Y re' can nuc'ut chakawech chi ri rech-ulef pa ya' c'o-wi.
2PE 3:6 Romari', cuando ri ya' ri' xq'uiy roma ri nimalaj job, ri winak ri jec'o chech-ulef xeq'uis pa ya'.
2PE 3:7 Y ri rech-ulef y ri rocaj ri yekatzu' cami, je-yacon chi ri k'ij cuando ri Dios xtu'ij chi tika k'ak' pa quiwi'. Je-yacon chuka' chi ri k'ij cuando ri Dios xquieru'on juzgar ri winak ri man utz ta quic'aslen chech raja', y xtika ri nimalaj castigo pa quiwi'.
2PE 3:8 Pero rix wach'alal ri yalan jixinjo', man timestaj chi chech ri Dios, jun k'ij xa anche'l mil juna', y mil juna' anche'l oc jun k'ij.
2PE 3:9 Ri Ajaf xa can nipe yan. Raja' man rumestan ta ka anche'l niqui'ij jujun winak, chi can xbe yan q'uiy tiempo y man nipe ta. Raja' man jani tipe, roma can c'o ru-paciencia kaq'uin y man nrojo' ta chi c'o ta jun winak nicom chupa ri rumac. Raja' nrojo' chi conojel niquiya' can ri mac y niqui'en ri nrojo' ri Dios.
2PE 3:10 Pero ri k'ij cuando xtipe ri Ajaf, can xtu'on anche'l nu'on jun elek'om cuando ntoc pa jun jay, roma man jun etamayon jampe' xtoka. Can quiri' xtibanataj cuando xtipe ri k'ij chi ri Ajaf. Ri rocaj can yalan xtik'ajan cuando xtiq'uis, y ronojel ri je-cusan chi je-banon ronojel ri c'o, xquiejinin pa k'ak' y xquieq'uis. Ri rech-ulef re' y ronojel ri jec'o chech, xquiec'at chuka'.
2PE 3:11 Y roma ronojel ri' xquieporox, romari' rix can nic'atzin chi nic'uaj jun ch'ajch'oj c'aslen, jun c'aslen ri nika chech ri Dios;
2PE 3:12 y can tiyobej-apo ri k'ij richi ri Dios. Can tirayij chi napon yan ta ri k'ij ri', cuando ri rocaj xtijinin pa k'ak' y xtiq'uis. Y ri je-cusan chi je-banon ronojel, xquiek'olok'o' roma ri k'ak'.
2PE 3:13 Pero roj ri kaniman ri Jesucristo, ja ri c'ac'ac' rocaj y ri c'ac'ac' rech-ulef ri kayoben, roma jari' ri ru'in ri Dios chi nuya'. Anchi' ri can utz ronojel y man jun itzel ex c'o.
2PE 3:14 Romari' wach'alal ri iyoben ronojel re', titija' ik'ij chi quiri' can ta ch'ajch'oj ri iwánima, y man jun ta imac jixorila-ka ri Ajaf. Y c'o ta chuka' uxlanen pa iwánima.
2PE 3:15 Y toka pa iwi' chi ri Ajaf man jani tipe, roma raja' can c'o ru-paciencia kaq'uin, y romari' c'a ruyoben chi quiri' conojel ta yecolotaj. Y ri kach'alal Pablo ri yalan nakajo', can quiri' chuka' ri rutz'iban-e chiwe, can anche'l ri no'j (na'oj) ri yo'n che roma ri Dios.
2PE 3:16 Y chupa ronojel ri ru-cartas, jec'o tzij anche'l re' ri yeru'ij, y jec'o jujun ri can cuesta chi ye'an entender; romari' jec'o winak ri niquisuk'ula' rubixic. Quiri' niqui'en, roma manak quino'j (quina'oj) y roma man quiyo'n ta más cánima riq'uin ri Dios. Romari', ja ri camic niquiwoyoj-ka pa quiwi', roma can quiri' chuka' niqui'en riq'uin ch'aka chic tzij ri nu'ij chupa rutzij ri Dios ri je-tz'iban can.
2PE 3:17 Romari' rix wach'alal ri yalan jixinjo', can tibana' cuenta iwi' roma iweta'n chic chi yeloka winak ri quic'uan jun itzel c'aslen. Can tibana' cuenta iwi' chi quiri' man jix-an ta engañar coma ri winak ri'. Chi quiri' rix ri can iyo'n iwánima riq'uin ri Dios, man jixtzak ta coma reje'.
2PE 3:18 Pa ruq'uiexel ri', xa can titemaj más chirij ri Kajaf Jesucristo ri nicolo kachi, y kojq'uiy más pa kac'aslen chech ri Dios, ri c'aslen ri ruyo'n raja' chake roma yalan jojrojo'. Y raja' xtiyo'x ta ruk'ij cami y chi ronojel tiempo. Amén.
1JO 1:1 Nakatz'ibaj chiwe chirij ri Jun ri can c'o-wi-pe cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef. Can xkac'oxaj-wi rutzij. Can xkatzu' riq'uin ri kawech. Y can xkatz'om che kak'a'. Ja raja' ri Tzij ri niyo'n c'aslen.
1JO 1:2 Ri niyo'n c'aslen can xoka, y xkatzu'. Y romari' nakatzijoj chiwe ri xkatzu'. Nakatzijoj chiwe ri Jun ri can c'o-wi-pe riq'uin ri Katata' Dios, y xoka chikacojol.
1JO 1:3 Roj can nakatzijoj chiwe ri xkatzu' y ri xkac'oxaj, chi quiri' rix chuka' jixoc anche'l roj, roma roj can ketzij-wi xe jun kabanon riq'uin ri Katata' Dios y riq'uin ri Jesucristo ri Ralc'ual.
1JO 1:4 Y nakatz'ibaj ronojel re' chiwe roma can nakajo-wi chi can ketzij riq'uin ronojel iwánima jixquicot.
1JO 1:5 Jare' ri tzij ri xu'ij can ri Jesucristo chake, y can jari' ri naka'ij chiwe, chi ri Dios can sakil-wi, y man jun k'eku'm c'o riq'uin.
1JO 1:6 Y xa naka'ij chi xe jun kabanon riq'uin ri Dios, y ri kac'aslen xa c'a pa k'eku'm c'o-wi, man ketzij ta ri naka'ij, roma man ja' ta ri ketzij ri naka'an.
1JO 1:7 Ri Dios can c'o-wi pa sakil, y xa roj jojbin chupa ri sakil, can junan kánima quiq'uin conojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios. Y ri ruquiq'uiel ri Jesucristo nulesaj ronojel ri kamac.
1JO 1:8 Y xa naka'ij chi can man jun kamac, kayon roj naka'an-ka engañar ki'. Roma man ketzij ta ri naka'ij.
1JO 1:9 Y xa nakak'alajij kamac chech ri Dios, raja' can xtucoch' (xtucuy) kamac y xtuch'ajch'ojij ri kánima, y xtulesaj-e ronojel ri itzel tak ex ri jec'o chiri'. Roma raja' can choj-wi y manak xtujal rutzij.
1JO 1:10 Pero xa naka'ij chi roj man jun mac kabanon, naka'an che ri Dios anche'l can nutz'uc tzij. Y xa quiri' naka'ij, ri rutzij ri Dios man c'o ta pa kánima.
1JO 2:1 Wach'alal, rix ri can jix anche'l tak walc'ual, nintz'ibaj-e ronojel re' chiwe, chi quiri' man niben ta mac. Pero xa c'o jun ri c'o mac rubanon, c'o Jun ri xtich'o'n che ri Katata' Dios pa ruwi' chi ticoch' (ticuy) rumac. Y ri' ja ri Jesucristo, ri can chojmilaj ruc'aslen.
1JO 2:2 Raja' can xcom koma, chi nicoch' (nicuy) kamac. Y man xe ta roma ri kamac roj xcom; raja' xcom chuka' coma conojel ri winak ri jec'o chech-ulef.
1JO 2:3 Y xa roj xtaka'an ri nu'ij ri Dios, can k'alaj chi keta'n chic rech raja'.
1JO 2:4 Y xa c'o jun ri ni'in: Ren weta'n rech ri Dios, pero man nu'on ta ri nu'ij ri Dios, man ketzij ta ri nu'ij chi can reta'n rech ri Dios. Jun quiri' xa nutz'uc tzij, y ri ketzij man c'o ta pa ránima.
1JO 2:5 Pero jun ri nu'on ri nu'ij ri Dios, can ketzij chi can nrojo-wi ri Dios. Y romari' keta'n chi xe jun kabanon riq'uin ri Dios.
1JO 2:6 Y xa naka'ij chi xe jun kabanon riq'uin raja', kac'uaj chuka' jun c'aslen anche'l ri c'aslen ri xuc'uaj ri Jesucristo.
1JO 2:7 Wach'alal ri can jixinjo', ri mandamiento ri nintz'ibaj-e chiwe, man c'ac'ac' ta. Xa c'o yan tiempo c'o-pe, y jari' ri xyo'x chiwe na'ey. Y ri mandamiento ri nintz'ibaj-e chiwe, xa can ja ri xic'oxaj cuando xinimaj ri Jesucristo.
1JO 2:8 Pero chuka' nin-ij chi ri mandamiento re' anche'l can c'ac'ac'. Roma ri Jesucristo yalan nojo'n, y quiri' chuka' ibanon rix. Y ri anche'l k'eku'm xa ya nik'ax-e y nik'alajin yan pe ri ketzij sakil.
1JO 2:9 Pero xa c'o jun ri ni'in chi c'o pa sakil, y xa itzel nutzu' jun kach'alal, k'alaj chi c'a c'o pa k'eku'm.
1JO 2:10 Y xa c'o jun kach'alal ri can yerojo' ri ch'aka chic kach'alal, can c'o-wi pa sakil, y man jun xtibano che chi nitzak pa mac.
1JO 2:11 Pero jun ri can itzel nutzu' jun kach'alal, can pa k'eku'm c'o-wi, y can pa k'eku'm nibin-wi. Man reta'n ta anchi' benak-wi, roma ja ri k'eku'm banayon moy che.
1JO 2:12 Rix ri jix anche'l tak walc'ual, nintz'ibaj ronojel re' chiwe, roma riq'uin ri xu'on ri Jesucristo, xcoch'otaj (xcuyutaj) yan imac.
1JO 2:13 Nintz'ibaj ronojel re' chiwe rix rijilaj tak achi'a', roma iweta'n chic rech ri Jun ri can c'o-wi-pe cuando c'a man jani c'o ri rech-ulef. Nintz'ibaj ronojel re' chiwe rix c'ajola', roma can xch'acataj yan ri itzel pa ik'a'. Nintz'ibaj chuka' re' chiwe rix ac'uala', roma iweta'n chic rech ri Katata' Dios.
1JO 2:14 Rix rijilaj tak achi'a', nintz'ibaj chiwe roma can iweta'n chic rech ri Jun ri can c'o-wi-pe. Ri can c'o-wi-pe cuando man jani c'o ri rech-ulef. Rix c'ajola', nintz'ibaj chiwe roma c'o iwuchuk'a', y ri rutzij ri Dios c'o pa iwánima, y can xch'acataj yan ri itzel pa ik'a'.
1JO 2:15 Y chiwe iwonojel nin-ij-wi: Man tibe iwánima chirij ri rech-ulef, ni chirij ri ex ri jec'o chech-ulef. Roma xa xtibe iwánima chirij ri rech-ulef, k'alaj chi can man nijo' ta ri Katata' Dios.
1JO 2:16 Roma chech-ulef jec'o q'uiy itzel tak ex. Anche'l ri itzel ex ri yerayix, ri itzel tak ex ri yekatzu' y yekarayij, y chuka' yalan nakana' roma ri c'o kaq'uin. Y ronojel ri' xa man richi ta ri Katata' Dios, xa je richi ri rech-ulef.
1JO 2:17 Y ri rech-ulef xa xtiq'uis, y xquieq'uis chuka' ronojel ri itzel tak ex ri yerayix ri je richi ri rech-ulef. Pero ri winak ri nibano ri utz chech ri Dios, man xtiq'uis ta ruc'aslen. Xa xtic'ue' ruc'aslen chi ronojel tiempo.
1JO 2:18 Rix ri can anche'l jix walc'ual, jojc'o yan chupa ri ruq'uisbel tiempo. Y rix ic'oxan chic chi xtipe jun ri xticataj chirij ri Cristo roma itzel xtutzu' y xtu'on-ka anche'l can ja raja' ri Cristo. Y cami keta'n chic chi je q'uiy ri quiri' niqui'en. Y romari' keta'n chi jojc'o yan chupa ri ruq'uisbel tiempo.
1JO 2:19 Reje' can xec'ue-wi kaq'uin, pero man junan ta cánima kaq'uin; roma xa ta junan cánima kaq'uin, can jec'o ta pe kaq'uin. Xe'el-e kaq'uin, xe chi tik'alajin chi can man junan ta cánima kaq'uin.
1JO 2:20 Pero rix can yo'n chic ri Espíritu Santo chiwe roma ri Cristo, y romari' c'o chic ino'j (ina'oj).
1JO 2:21 Nintz'ibaj-e ronojel re' chiwe roma iweta'n chic ri ketzij, y chuka' iweta'n chi ri tz'ucun tak tzij, man riq'uin ta ri ketzij je-petenak-wi. Can man je richi ta ri ketzij.
1JO 2:22 ¿Y ancu'x (anchique) nibano tz'ucun-tzij? Ja ri ni'in chi ri Jesús man Cristo ta, chi raja' man takon ta pe roma ri Dios. Jun ri ni'in quiri', can itzel-wi nutzu' ri Cristo y nu'on-ka chi can ja raja' ri Cristo. Can nu'ij chi ri Dios man ketzij ta. Y quiri' chuka' nu'ij chirij ri Ralc'ual ri Dios.
1JO 2:23 Xabachique (Xama'anchique) ri ni'in chi ri Ralc'ual ri Dios man ketzij ta, ri Dios man c'o ta riq'uin ri winak ri'. Pero ri ni'in chi ri Ralc'ual ri Dios can ketzij-wi y chuka' can nuc'on-ka pa ránima, riq'uin ri winak ri' can c'o-wi ri Dios.
1JO 2:24 Romari' rix, can tic'ue' pa iwánima ri tzij ri ic'oxan-pe cuando xinimaj ri Dios. Y xa ri tzij ri' can c'o-wi pa iwánima, can siempre xe jun xtiben riq'uin ri Ralc'ual ri Dios y riq'uin ri Dios chuka'.
1JO 2:25 Y ri Jesucristo can c'o-wi ri ru'in chi xtuya' chake. Ri ru'in can raja', ja chi xtuya' ri c'aslen ri man niq'uis ta chake.
1JO 2:26 Ren xintz'ibaj-e ronojel re' chiwe, coma ri winak ri niquijo' jixqui'en engañar.
1JO 2:27 Pero rix ja ri Espíritu Santo c'o pa iwánima, ri yo'n chiwe roma ri Jesucristo. Y romari' man nic'atzin ta chi c'o chic jun ri jixrutijoj, roma ri Espíritu Santo nuc'ut chiwech ronojel ri nic'atzin chiwe. Y ri nuc'ut raja' chiwech can ketzij-wi. Raja' man nuc'ut ta ri man ketzij ta. Tinimaj ri nuc'ut raja', y siempre xe jun tibana' riq'uin ri Jesucristo.
1JO 2:28 Y cami rix ri can jix anche'l tak walc'ual, can xe jun tibana' riq'uin ri Jesucristo, chi quiri' man xtakaxi'j ta ki' chech cuando xtapon ri k'ij chi xtok'alajin-ka, y can man xkojq'uix ta chech cuando xtapon ri k'ij ri'.
1JO 2:29 Y roma keta'n chi ri Jesucristo can utz-wi ri ruc'aslen, romari' keta'n chuka' chi konojel ri kac'uan jun c'aslen utz, joj-alaxinak chic jun mej (bey) y romari' joj ralc'ual ri Dios.
1JO 3:1 Can tinojij utz chi ri Katata' Dios can jojrojo-wi, roma can xu'on chake chi can utz ni'ix ralc'ual ri Dios chake. Y can joj ralc'ual-wi raja', romari' ri winak ri man quiniman ta ri Dios man quieta'n ta kawech, roma reje' man quieta'n ta rech ri Dios.
1JO 3:2 Wach'alal ri can jixinjo', cami joj ralc'ual chic ri Dios; pero man jani tik'alajin utz anchique ri xkojtzu'n chila' chicaj. Pero keta'n chi cuando xtipe chic jun mej (bey) ri Jesucristo, can xkojoc anche'l raja', roma xtakatzu-wi anchique utz titzu'n raja'.
1JO 3:3 Y konojel roj ri can kayoben ri k'ij ri', can nakach'ajch'ojij ri kac'aslen, roma ri Jesucristo can ch'ajch'oj-wi.
1JO 3:4 Conojel ri niqui'en mac, can man yeniman ta che ru-ley ri Dios. Roma cuando jun nu'on mac, ja nuk'alajij que man niniman ta che ru-ley ri Dios.
1JO 3:5 Y rix iweta'n chi ri Jesucristo xoka we' chech-ulef chi xucoch' (xucuy) ri kamac, y raja' can man aj-mac ta.
1JO 3:6 Y xa roj xe jun kabanon riq'uin raja', man naka'an ta chic mac. Pero xa c'a naka'an mac, can k'alaj chi can man keta'n ta rech raja'.
1JO 3:7 Rix ri can jix anche'l tak walc'ual, man jun tibano engañar iwichi. Roma xa can kac'uan jun chojmilaj c'aslen, joj anche'l ri Jesucristo roma raja' can choj-wi.
1JO 3:8 Pero xa c'o jun ri man nuya' ta can ri mac; jun quiri' xa can richi-wi ri itzel. Roma ri itzel, can pa ruticribel rubanon-wi-pe mac. Y xa romari' xoka-ka we' chech-ulef ri Ralc'ual ri Dios, chi nuyuj y nuq'uis ri rusamaj ri itzel.
1JO 3:9 Jun ri can ralc'ual chic ri Dios, man nu'on ta chic mac, roma ri c'aslen ri c'o riq'uin, ja ri Dios yoyo'n che. Y roma ri c'aslen ri' can riq'uin ri Dios petenak-wi, romari' man nitiquier ta nic'ue' chupa ri mac, roma can ralc'ual-wi ri Dios.
1JO 3:10 Can je k'alaj-wi ancu'x (anchique) je ralc'ual ri Dios, y je k'alaj chuka' ancu'x (anchique) je ralc'ual ri itzel. Ja ri man choj ta quic'aslen y man yequijo' ta ri kach'alal, jari' ri man je richi ta ri Dios.
1JO 3:11 Roma ja tzij re' ri can xic'oxaj-pe cuando xinimaj ri Jesucristo, ri nu'ij chi kajo-ki'.
1JO 3:12 Y man taka'an anche'l xu'on ri Caín ojer can. Raja' can richi-wi ri itzel, y xucamisaj ri ruchak'. ¿Y anchique roma xucamisaj? Roma ri ruchak' ja ri utz xu'on, y raja' ja ri man utz ta ri xu'on.
1JO 3:13 Wach'alal, xa itzel jixquitzu' ri winak ri man quiniman ta ri Dios, man ti'ij: ¿Anchique c'a roma ri winak itzel jojquitzu'?
1JO 3:14 Roj can joj-elenak chic pe chupa ri camic, chi xojk'ax chupa ri c'aslen. Y keta'n utz chi quiri', roma can nakajo-wi-ki' roj ri kach'alal chic ki'. Pero ri man niquijo' ta qui', can je caminak chech ri Dios.
1JO 3:15 Conojel ri itzel niquitzu' jun kach'alal je anche'l jun camisanel. Y rix iweta'n chi ri camisanel manak ri c'aslen richi jumul pa cánima.
1JO 3:16 Ri Jesucristo man xupokonaj ta ri' xcom koma roj. Y romari' xuc'ut chakawech chi roj nic'atzin nakac'ut riq'uin ri naka'an chi can yekajo' ri ch'aka chic, y man takapokonaj-ki' jojcom coma ri kach'alal, xa ta nic'atzin.
1JO 3:17 Xa c'o ronojel kaq'uin ri nic'atzin chake, y nakatzu' jun kach'alal ri manak ruway, o manak rutziak, y can man nu'ij ta ri kánima chi nakato', can k'alaj chi can man nakajo' ta ri Dios.
1JO 3:18 Rix ri can jix anche'l walc'ual, man takajo' jun winak xe riq'uin ri kachi'. Xa can kato' chuka'. Y xa quiri' naka'an, can k'alaj chi can ketzij-wi nakajo'.
1JO 3:19 Y roma jojjo'n, can keta'n chi joj richi ri ketzij, y chuka' keta'n chi can utz jojc'o chech ri Dios.
1JO 3:20 Y xa nakana' pa kánima chi jekabanon itzel tak ex, ri Dios can reta'n-wi. Roma raja' can reta'n ronojel.
1JO 3:21 Wach'alal ri yalan jixinjo', xa nakana' pa kánima chi can manak kamac chech ri Dios, can manak-wi nakaxi'j-ki' jojapon-apo chech.
1JO 3:22 Cuando naka'an orar, raja' nuya' chake ronojel ri nakac'utuj che. Roma yeka'an ri yeru'ij, y chuka' yeka'an ri yeka chech.
1JO 3:23 Y ri nu'ij raja', ja' chi kanimaj ri Jesucristo ri Ralc'ual, y kajo-ki'. Quiri' nu'ij raja' chi kabana'.
1JO 3:24 Y xa yeka'an ri yeru'ij, xe jun kabanon riq'uin raja', y chuka' raja' can c'o pa kánima. Y keta'n chi can c'o pa kánima, roma c'o ri Espíritu Santo ri ruyo'n chake.
1JO 4:1 Rix ri can jixinjo', man tinimaj jun winak xe roma nu'ij chi riq'uin ri Espíritu Santo petenak-wi ri nu'ij. Rix can nic'atzin chi nic'oxaj utz ri nu'ij, chi quiri' nina'ej xa can ketzij-wi chi can riq'uin ri Espíritu Santo petenak-wi ri nu'ij. Roma je q'uiy winak chech-ulef ye'in chi ja rutzij ri Dios ri niquitzijoj, y xa man ketzij ta.
1JO 4:2 Y rix jixtiquier nina'ej xa can riq'uin ri ru-Espíritu Santo ri Dios je-petenak-wi o manak. Xa can niqui'ij chi ri Jesucristo xoc winak anche'l roj, k'alaj chi ja ri Espíritu Santo richi ri Dios niyo'n ri tzij chique.
1JO 4:3 Y xa niqui'ij chi cuando ri Jesucristo xpe we' chech-ulef man xoc ta winak anche'l roj, k'alaj chi can man ja' ta ri ru-Espíritu Santo ri Dios niyo'n quitzij. Xa ja ri ru-espíritu ri itzel ri niyo'n quitzij. Ri espíritu ri' itzel nutzu' ri Cristo y nu'on chi can ja raja' ri Cristo. Y ja espíritu re' ri ic'oxan chi nipe, y cami xoka yan chech-ulef.
1JO 4:4 Rix ri can jix anche'l tak walc'ual, jix richi chic ri Dios, y xe'ich'ec yan ri yetz'ucu tzij. Roma ri Espíritu Santo can c'o pa iwánima. Y raja' c'o más ruchuk'a' que chech ri c'o pa cánima ri winak ri man quiniman ta ri Dios.
1JO 4:5 Ri je tz'ucuy-tzij man je richi ta ri Dios, romari' xe tzij chi ri rech-ulef ri yequi'ij, y conojel ri winak ri man jani tiquinimaj ri Dios niquic'oxaj ri niqui'ij.
1JO 4:6 Pero roj joj richi chic ri Dios. Y conojel ri quieta'n chic rech ri Dios niquic'oxaj ri naka'ij chique. Y ri man je richi ta ri Dios man niquic'oxaj ta ri naka'ij chique. Y romari' k'alaj anchique winak ri c'o ri Espíritu Santo riq'uin, ri ketzij Espíritu. Y chuka' k'alaj ri winak ri c'o ri espíritu ri man ketzij ta quiq'uin.
1JO 4:7 Rix ri can jixinjo', nin-ij chiwe: Kajo-ki'. Roma ri nakajo-ki' can petenak-wi riq'uin ri Dios. Xa nakajo-ki', k'alaj chi joj-alaxinak chic jun mej (bey) y joj ralc'ual chic ri Dios, y chuka' keta'n utz rech.
1JO 4:8 Pero xa man nakajo' ta ki', k'alaj chi can man keta'n ta rech ri Dios, roma ri Dios can yalan-wi nojo'n; raja' can quiri-wi.
1JO 4:9 Y ri Dios xuc'ut chakawech chi can nojo'n-wi, roma más que raja' xe jun Ralc'ual c'o, can xutak-pe chech-ulef chi quiri' xuya' ri c'ac'ac' c'aslen chake.
1JO 4:10 Y can k'alaj-wi chi xe ri Dios ri can ketzij nojo'n, roma can ja raja' ri xojo'n-pe kachi na'ey, y man ja' ta roj xojjo'n-apo richi raja' na'ey. Raja' xutak-pe ri Ralc'ual chi xcom koma, chi xcoch'otaj (xcuyutaj) kamac.
1JO 4:11 Rix ri can jixinjo', xa ri Dios can quiri' xu'on chi xojrojo', quiri' chuka' kabana' roj, can kajo-ki'.
1JO 4:12 Roma xa nakajo-ki', can k'alaj chi ri Dios c'o pa kánima, más que raja' man jun tz'eteyon richi. Y riq'uin raja' petenak-wi chi nakajo-ki', y romari' roj siempre nakajo-ki' más.
1JO 4:13 Y chuka' keta'n chi xe jun kabanon riq'uin ri Dios y raja' can c'o pa kánima, roma ruyo'n ri ru-Espíritu Santo chake.
1JO 4:14 Y roj can katz'eton ri Ralc'ual ri Dios, y romari' nakatzijoj chique conojel ri winak chi can ketzij-wi chi ri Katata' Dios xutak-pe ri Ralc'ual chi yerucol chupa ri quimac.
1JO 4:15 Y xabachique (xama'anchique) winak ri ni'in chi ja ri Jesús ri Ralc'ual ri Dios, raja' can c'o-wi ri Dios pa ránima, y raja' chuka' can xe jun rubanon riq'uin ri Dios.
1JO 4:16 Y ri Dios can jojrojo-wi, y roj can xkatemaj y xkanimaj chi raja' can jojrojo-wi. Y keta'n chi jojrojo', roma raja' can quiri-wi; raja' can yalan-wi nojo'n. Y xa roj jojjo'n, can xe jun kabanon riq'uin ri Dios, y raja' c'o pa kánima.
1JO 4:17 Y ja raja' ri nibano chake chi jojjo'n riq'uin ronojel kánima. Romari' man xtakaxi'j ta ki' cuando xtapon ri k'ij chi ri Dios xquieru'on juzgar ri winak, y man xtakaxi'j ta ki' ri tiempo ri xkojc'ue' chech-ulef, roma kac'uan jun c'aslen anche'l ruc'aslen ri Jesucristo.
1JO 4:18 Y xa can nakajo' ri Dios, man jun anchique roma xtakaxi'j-ki' chech. Roma xa riq'uin ronojel kánima jojjo'n, ri' nu'on chake chi manak nakaxi'j-ki' chech ri Dios. Pero ri nuxi'j-ri', k'alaj que man nojo'n ta riq'uin ronojel ránima, y re' man utz ta nu'on che.
1JO 4:19 Y ja ri Dios xojo'n-pe kachi na'ey, y romari' roj xkajo-apo raja'.
1JO 4:20 Y xa naka'ij chi nakajo' ri Dios y xa itzel nakatzu' jun kach'alal, man ketzij ta ri naka'ij. Roma xa man yekajo' ta ri kach'alal, ri yekatzu-apo, ¿anchique modo jojtiquier nakajo' ri Dios y xa man katz'eton ta rech?
1JO 4:21 Romari' ri Dios ruyo'n can ri mandamiento chi quiekajo' ri kach'alal. Y xa nakajo' ri Dios, can quiekajo' chuka' ri kach'alal. Quiri' ri tz'iban can chupa rutzij ri Dios.
1JO 5:1 Conojel ri yeniman chi ri Jesús jari' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, can je-alaxinak chic jun mej (bey) y je ralc'ual chic ri Dios. Y xa roj nakajo' jun tata'j, can yekajo' chuka' ri ralc'ual.
1JO 5:2 Y quiri' chuka' riq'uin ri Dios. Xa can nakajo' raja' y yeka'an ri nu'ij, can yekajo' chuka' ri ralc'ual.
1JO 5:3 Y xa can nakajo' ri Dios, yeka'an ri nu'ij. Y ri nu'ij chake, man nakana' ta chi cuesta naka'an.
1JO 5:4 Roj ri joj ralc'ual chic ri Dios jojtiquier chiquij ri itzel tak ex ri jec'o chech-ulef. Can yekach'ec roma can kayo'n kánima riq'uin ri Jesucristo.
1JO 5:5 Conojel ri quiniman chi ja ri Jesús ri Ralc'ual ri Dios, can yetiquier chiquij ri itzel tak ex ri jec'o chech-ulef.
1JO 5:6 Ri Jesucristo xpe we' chech-ulef, riq'uin ya' x-an-wi bautizar, xcom chech ri cruz y xbin ri ruquiq'uiel. Man xe ta x-an bautizar, xa can xbin chuka' ri ruquiq'uiel. Y re' ja ri Espíritu Santo ri nik'alajin chakawech. Y ri Espíritu Santo can xe ri ketzij nu'ij.
1JO 5:7 Y chicaj, je oxi' ri yek'alajin richi ri Jesucristo; jun ja ri Dios ri Rutata', ri jun chic ja ri Jesucristo mismo ri ni'ix Tzij che y ri jun chic ja ri Espíritu Santo. Y ri je oxi' re' junan niqui'ij.
1JO 5:8 Y chuka' we' chech-ulef je oxi' ri yek'alajin richi ri Jesucristo. Y ri je oxi' re' ja ri Espíritu Santo, ri ruquiq'uiel ri Jesucristo y ri ya' chi x-an bautizar. Ri je oxi' re' junan ri niquik'alajij chakawech, chi ri Jesucristo can ketzij-wi.
1JO 5:9 Roj can nakanimaj y nakaya' kánima riq'uin ri nu'ij jun winak chake. Y xa quiri', can más utz kanimaj y kaya' kánima riq'uin ri nu'ij ri Dios chake. Y ja raja' ni'in ri tzij chirij ri Ralc'ual chake.
1JO 5:10 Roj ri kaniman chic ri Ralc'ual ri Dios, ja ri kánima ri ni'in chake chi ketzij ri nu'ij ri Dios chirij ri Ralc'ual. Pero ri winak ri man quiniman ta, xa niqui'en chi can man ketzij ta ri nu'ij ri Dios, roma man niquinimaj ta ri nu'ij chirij ri Ralc'ual.
1JO 5:11 Y jare' ri nu'ij ri Dios, chi nuya' ri c'aslen ri man niq'uis ta chake, y riq'uin ri Ralc'ual nakawil-wi ri c'aslen ri'.
1JO 5:12 Y roj ri c'o chic ri Ralc'ual ri Dios kaq'uin, c'o chic kac'aslen riq'uin. Pero ri winak ri man c'o ta ri Ralc'ual ri Dios quiq'uin, manak quic'aslen riq'uin raja' chuka'.
1JO 5:13 Rix ri iniman chic ri Ralc'ual ri Dios, nintz'ibaj ronojel re' chiwe chi nina'ej chi c'o chic ic'aslen ri man niq'uis ta y chi can tiya' iwánima riq'uin ri Ralc'ual ri Dios.
1JO 5:14 Y romari' roj can man jun xibinri'l kaq'uin chi jojapon-apo chech ri Dios, roma keta'n chi cuando c'o nakac'utuj che, y xa ja ri nurayij raja' ri nakac'utuj, raja' can jojruc'oxaj-wi.
1JO 5:15 Y roma keta'n chi ri Dios nuc'oxaj ri nakac'utuj che, keta'n chuka' chi nuya-pe ri nakac'utuj che.
1JO 5:16 Xa c'o jun kach'alal nu'on mac y xatzu', tac'utuj che ri Dios chi tucolo' chech ri jun camic chi ronojel tiempo; xa ri rumac man nuc'uaj ta pa camic. Roma c'o mac ri can nic'uan pa camic. Man nin-ij ta chiwe chi chuka' nic'utuj che ri Dios pa ruwi' ri jun winak ri nibano mac ri nic'uan pa camic.
1JO 5:17 Ronojel ri man utz ta ri yeka'an, can je mac-wi. Pero c'o mac ri man nic'uan ta pa camic.
1JO 5:18 Y keta'n chi roj ri joj ralc'ual chic ri Dios roma joj-alaxinak chic jun mej (bey), manak chic nakatzeklebej ri mac. Roma ri Ralc'ual ri Dios jojruchajij, romari' ri itzel man jojrutz'om ta.
1JO 5:19 Keta'n chuka' chi joj richi chic ri Dios. Pero conojel ri winak ri man quiniman ta ri Dios, c'a jec'o pa ruk'a' ri itzel.
1JO 5:20 Y keta'n chuka' chi xoka yan ka ri Ralc'ual ri Dios chech-ulef. Raja' xuya' kano'j (kana'oj) chi xkatemaj rech ri ketzij Dios. Y xe jun kabanon riq'uin ri Dios y ri Jesucristo ri Ralc'ual. Raja' can ketzij Dios, y riq'uin raja' petenak-wi ri c'aslen ri man niq'uis ta.
1JO 5:21 Rix ri can anche'l tak walc'ual, man c'a quie'itzeklebej ri dioses ri xa man je ketzij ta. Amén.
2JO 1:1 Ren Juan, ri jin-pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, nintak-e ri carta re' chawe ret wach'alal ri jat-cha'on roma ri Dios. Nintak-e ruxnakil-quiwech ri awal. Can ketzij jixinjo'. Y man xe ta ren ri jixinjo', xa can jixquijo' chuka' ri ch'aka chic ri can quieta'n yan ri ketzij.
2JO 1:2 Y roma c'o ri ketzij pa kánima, romari' nakajo-ki'. Y ri ketzij xtic'ue' kaq'uin chi ronojel tiempo.
2JO 1:3 Y xtijoyowex ta iwech roma ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo ri Ralc'ual ri Dios. Y ri bendición y ri uxlanen ri nipe quiq'uin reje' xtic'ue' ta pa iwánima. Can ronojel re' xtiyo'x chiwe, roma iyo'n iwánima riq'uin ri ketzij y roma chuka' can nijo-iwi'.
2JO 1:4 Ren can xiquicot pa wánima cuando xenwil jujun chique ri awal quitzekleben ri ketzij, can anche'l nu'ij ri Katata' Dios chake chupa rutzij.
2JO 1:5 Y cami wach'alal, ninchelebej chawe chi tabana' ri nu'ij ri Cristo, chi can kajo-ki' konojel. Y ri tzij re' man c'ac'ac' ta, roma can jare' ri cheleben-pe chake cuando xkanimaj ri Dios.
2JO 1:6 Y xa can nakajo-ki', can naka'an ri yeru'ij ri Dios. Roma raja' nu'ij chi can kajo-ki'. Y rix iweta'n chi quiri' nu'ij, roma quiri' x-ix chiwe cuando xinimaj ri Dios.
2JO 1:7 Je q'uiy ri yebano engaños je-benak chech-ulef ri ye'in chi cuando Jesucristo xpe we' chech-ulef, man xoc ta winak anche'l roj. Y ri jun ri ni'in quiri' chirij ri Jesucristo, jari' ri nibano engaño y itzel nutzu' ri Cristo y nu'on-ka chi can ja raja' ri Cristo.
2JO 1:8 Pero rix ri utz jix-samajinak chech ri Dios, tibana' cuenta iwi', chi quiri' man jun xtisetz (xtisech) can che ri ruq'uiexel ri xtiyo'x chiwe roma ri isamaj, y can ronojel ta xtiyo'x chiwe.
2JO 1:9 Jec'o winak ri niqui'ij chi c'o más quino'j (quina'oj) chirij ri xuc'ut can ri Cristo, pero xa man quiri' ta. Roma reje' xa pa ruq'uiexel chi ye'apon más nakaj riq'uin ri Cristo, xa más naj yec'ue' can. Reje' manak Dios quiq'uin. Pero roj ri man nakaya' ta can ri xuc'ut ri Cristo, can c'o ri Katata' Dios kaq'uin y chuka' ri Ralc'ual raja'.
2JO 1:10 Xa c'o jun xtapon chi'iwocho y man ja' ta ri xuc'ut ri Cristo ri ruc'amon-pe chiwe, man ticusaj-apo chi'iwocho ni man tiya' ruxnakil-rech.
2JO 1:11 Roma xa xtic'ul rech y xtiya' ruxnakil-rech, can xtiwakalej chuka' rix ronojel ri itzel tak ex ri yeru'on ri jun ri'.
2JO 1:12 Y c'o q'uiy ninjo' nin-ij chiwe. Pero man ninjo' ta nintz'ibaj más chupa ri carta re'. Roma can ninrayij yinapon iwiq'uin chi yitzijon chiwe, chi quiri' ri kánima can xtiquicot.
2JO 1:13 Ri je ral ri awach'alal niquitak-e ruxnakil-awech. Raja' can cha'on-wi chuka' roma ri Dios. Amén.
3JO 1:1 Ren Juan, ri jin-pa'l chech rusamaj ri Dios chiquicojol ri kach'alal, nintak-e ri carta re' chawe ret wach'alal Gayo. Ret aweta'n chi ren can ketzij jatinjo'.
3JO 1:2 Wach'alal ri yalan jatinjo', ri ninrayij ren, ja' ta chi ronojel utz ntel chawech y manak ta xcayawaj. Can utz ta jatc'o, anche'l rubanon ac'aslen chech ri Dios.
3JO 1:3 Y jari' banayon chue chi yalan yiquicot pa wánima, roma jec'o kach'alal ri xetzijon can chue chi can ketzij atzekleben rutzij ri Dios y can utz ri ac'aslen ac'uan chech ri Dios.
3JO 1:4 Y ronojel mej (paj) cuando ninc'oxaj chi ri kach'alal ri je anche'l walc'ual, can ketzij quitzekleben rutzij ri Dios, yalan yiquicot pa wánima y can man jun chic nibano chue chi yiquicot pa wánima anche'l yiquicot cami.
3JO 1:5 Wach'alal Gayo, riq'uin ri favor na'an, can nac'ut chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios, roma can ye'ato' ri kach'alal ri jec'o pa atenemit. Y can más nac'ut chi can ayo'n awánima riq'uin ri Dios roma can ye'ato' chuka' ri kach'alal ri yepe naj.
3JO 1:6 Y reje' can xquitzijoj chique ri kach'alal cuando quimolon-qui'. Xquitzijoj ri nalex pa awánima chi can ye'ajo' y najoyowaj quiwech ri kach'alal. Romari' ren ninc'utuj favor chawe chi ronojel mej (paj) cuando yek'ax awiq'uin, taya-e ri nic'atzin chique. Roma can niqui'en rusamaj ri Dios.
3JO 1:7 Reje' je-benak chutzijoxic ri Jesucristo chique ri winak ri man jani tiquinimaj, y man niquijo' ta yeto'x coma ri winak ri', y romari' man jun anchique niquijo' niquic'on.
3JO 1:8 Romari' nic'atzin chi ja roj ri jojto'n-e quichi. Y quiri', roj chuka' naka'an rusamaj ri Dios, roma yekato-e cuando je-benak chi niquitzijoj ri ketzij.
3JO 1:9 Xintak yan e jun carta chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios chiri' pa atenemit. Pero ri Diótrefes man xunimaj ta ri xin-ij, roma raja' can yalan nika chech chi xe raja' nic'ue' pa quiwi' ri kach'alal.
3JO 1:10 Romari' xa xquinapon iwiq'uin, xtin-ij chiquiwech ri kach'alal ri nu'on raja', ri yeru'ij chakij y xa man je ketzij ta. Y man xe ta ri' ri yeru'on. Chuka' man yerucusaj ta apo pa rocho ri kach'alal ri yek'ax riq'uin. Y man nuya' ta chuka' lugar chique ri ch'aka chic kach'alal chi yequicusaj-apo pa cocho ri ye'apon quiq'uin. Y xa man yeniman ta che, yerulesaj-e chiquicojol ri kach'alal.
3JO 1:11 Wach'alal ri can jatinjo', nin-ij chawe: Man tatzeklebej ri man utz ta. Xa tatzeklebej ri utz. Roma ri nibano ri utz, can c'o chic apo riq'uin ri Dios. Pero ri nibano ri man utz ta, man reta'n ta rech ri Dios.
3JO 1:12 Conojel ye'in chi ri ruc'aslen ri kach'alal Demetrio, can utz chech ri Dios. Roj can quiri' chuka' naka'ij. Y rix iweta'n chi roj man nakatz'uc ta tzij. Raja' can ketzij rutzekleben rutzij ri Dios.
3JO 1:13 C'o q'uiy ri ninjo' nin-ij chawe. Pero man ninjo' ta nintz'ibaj más chupa ri carta re'.
3JO 1:14 Roma xa ninjo' yinapon ch'anin awiq'uin y c'ajari' xkojtzijon chirij ri'.
3JO 1:15 Ja' ta ri uxlanen xtic'ue' pa awánima. Ri kach'alal ri jec'o we' niquitak-e ruxnakil-awech. Y ret tabana' favor taya' ruxnakil-quiwech chiquijunal ri kach'alal ri jec'o chiri'.
JUD 1:1 Ren Judas, jun rusamajel ri Jesucristo y jin rach'alal ri Jacobo. Nintak-e ri carta re' chiwe rix, ri jix-woyon roma ri Dios, y can jixruch'ajch'ojin yan. Ri Katata' Dios can jixruchajin utz, roma xe jun ibanon riq'uin ri Jesucristo.
JUD 1:2 Y ninrayij chi can ta nijoyowex más iwech y can ta xquixojo'x más roma ri Dios, y chuka' ri uxlanen ri nuya' raja', xtic'ue' ta pa iwánima, y can k'ij-k'ij xtiyo'x más chiwe.
JUD 1:3 Wach'alal ri can jixinjo', can nurayin nutz'iban ta e ri carta re' chiwe, roma c'o ninjo' nin-ij chiwe chirij ri anchique modo joj-colotajnak. Pero cami cuando nintz'ibaj-e ri carta re' chiwe, man chirij ta chic ri' yich'o'n-wi. Roma can nic'atzin nin-ij-e chiwe chi tichajij utz iwi', man tiya' lugar chique ri tzij ri man je ketzij ta ri yec'ut. Can tiya' iwuchuk'a' chi quiri' man jix-an ta engañar, y can riq'uin ronojel iwánima titzeklebej ri xc'ut chakawech cuando xkanimaj ri Jesucristo. Roma ri xc'ut chakawech can xe jun mej (bey) xjach chique ri lok'olaj tak kach'alal, y can manak xtijalataj.
JUD 1:4 Y nintz'ibaj ri carta re' chiwe, roma chi'icojol rix jec'o winak ri niquic'ut jun chic tzij ri man c'utun ta chiquiwech, y can man jun xna'en quichi jampe' xquiticriba-pe niquic'ut ri' chi'icojol. Ri achi'a' ri' can q'uiy yan tiempo ti'ix roma ri Dios chi xtika ri nimalaj castigo pa quiwi', roma ri quic'aslen man utz ta chech ri Dios. Reje' niqui'ij chi ri Dios yalan jojrojo' y nucoch' (nucuy) kamac, romari' man takaxi'j-ki' yeka'an ronojel rech mac, yecha'. Y ri' man utz ta. Y roma ri achi'a' ri' quiri' niqui'en, niquic'ut chi can man niquinimaj ta chi xe ri Dios y ri Jesucristo ri Ajaf jec'o pa kawi'.
JUD 1:5 Y cami ninjo' ninnataj chiwe ri xu'on ri Dios ojer can. Rix iweta'n chi ri Ajaf Dios xerucol-pe ri israelitas chupa ri rech-ulef Egipto. Y cuando je-colotajnak chic pe, jec'o ri man xquijo' ta chic xquinimaj rutzij, romari' xeruq'uis.
JUD 1:6 Y quiri' chuka' xu'on ri Dios quiq'uin ri ángeles ri man xka ta chic chiquiwech anchi' jeruyo'n-wi y xquiya' can ri samaj ri ruyo'n pa quik'a' y xe'el-pe pa cocho chila' chicaj. Raja' xeruya' chupa ri lugar anchi' ruyon k'eku'm c'o. Chiri' je-yaquel-wi jumul y quiyoben ri k'ij cuando xquie'an juzgar.
JUD 1:7 Y quiri' chuka' xu'on chique ri ojer tak winak ri xec'ue' pa tak tenemit Sodoma y Gomorra y chuka' chique ri winak ri xec'ue' pa tak tenemit ri jec'o-apo chiquinakaj. Ri winak re' xqui'en mac, achi'a' chi ixoki' xquicanola-qui' chi xqui'en mac. Can q'uiy-wi ri itzel tak ex ri xqui'en. Roma ri achi'a' man xequijo' ta chic ixoki', xa quiq'uin yan chic achi'a' xec'ue-wi. Y ri Dios xeruq'uis che k'ak'. Y quiri' nakatemaj chi xabachique (xama'anchique) winak ri nuc'uaj jun itzel c'aslen xtibe chupa ri k'ak' ri nic'at chi ronojel tiempo.
JUD 1:8 Pero más que ri achi'a' ri niquic'ut ri man ketzij ta quieta'n ri xu'on ri Dios chique ri man xeniman ta, reje' man niquijo' ta niquinimaj ronojel re'. Xa quic'uan jun itzel c'aslen, can anche'l xqui'en ri ojer tak winak, can q'uiy ri man utz ta ri xqui'en. Can je nacanak, roma ri quino'j (quina'oj) xa anche'l achic'. Man yeniman ta; xa yalan niqui'ij chiquij ri c'o quik'ij.
JUD 1:9 Ri achi'a' re' man niqui'en ta anche'l xu'on ri arcángel Miguel; raja' man roma ta chi c'o ruchuk'a' y c'o ruk'ij chiquiwech ri ch'aka chic ángeles, ja' ta xuch'olij ri itzel cuando xquitz'om-qui' chirij ri ruch'acul ri Moisés. Ri arcángel Miguel man anche'l ta ri achi'a' ri niquic'ut ri man ketzij ta. Raja' xe xu'ij: Ja ri Ajaf etamayon anchique xtu'on chawe, xcha' che ri itzel.
JUD 1:10 Pero ri achi'a' ri man ketzij ta ri niquic'ut, hasta ri ex ri man niqui'en ta entender, itzel yech'o'n chirij. Can je anche'l chicop, roma man yenojin ta utz. Y ronojel ri itzel tak ex ri yequi'en, xa chiquij ka reje' niqui'en-wi y pa castigo xquiebeka-wi.
JUD 1:11 Y juya' (juyu') quiwech ri achi'a' ri', roma xa can anche'l ri itzel c'aslen ri xuc'uaj ri Caín ojer can, quiri' chuka quic'uan reje'. Y chuka' niqui'en anche'l xu'on ri Balaam ojer can. Man niquijo' ta niquinimaj rutzij ri Dios roma niquijo' niquich'ec mero. Y ri achi'a' ri' niqui'en chuka' anche'l xu'on ri Coré ojer can. Reje' yecataj chirij ri Dios, y roma niqui'en quiri', pa castigo xquiebeka-wi.
JUD 1:12 Ri achi'a' ri' can k'alaj-wi chi itzel ri niqui'en, roma cuando rix nimol-iwi' roma nijo-iwi' y junan niben jun wa'in, ri achi'a' ri' niquiya' q'uix chiwij roma ri niqui'en. Pero reje' man yeq'uix ta yec'ue-apo iwiq'uin, y xe reje' niquinataj-ka-qui'. Xa je anche'l ri ajawa' (mukul) ri yek'alajin chi je richi job, pero xa man jun job niquiya', y je-uc'uan roma quiek'ik'. Xa je anche'l chaki'j tak che' ri man niquiya' ta quiwech. Man niquiya' ta chic quiwech roma je-c'ukun y je caminak yan ca'i' mej (paj).
JUD 1:13 Ri achi'a' ri', je anche'l ri mar ri can yalan ruchuk'a'. Can q'uix-q'uix ronojel ri itzel tak ex ri niqui'en; can anche'l ri espuma ri noka chuchi' ri mar, can tz'il. Je anche'l ch'umil ri je-elenak chic e chupa ri quibey. Reje' xa can je-yoben chic roma ri xakalaj k'eku'm, anchi' xquiebec'ue-wi pa castigo ri manak xtiq'uis.
JUD 1:14 Y chuka' chiquij ri achi'a' quiere', c'o ch'aka chic ex ri je-bin can roma ri Enoc. Raja' xu'ij can anchique xtiquic'ulumaj ri achi'a' ri'. Y ri Enoc re' jun ru-familia can ri Adán, ri xalex c'a pa wuku' grupo winak chirij pe ri Adán. Ri Enoc re' ru'in can: Tic'oxaj c'a, chi ri Ajaf can xtipe junan quiq'uin q'uiy miles lok'olaj tak ángeles,
JUD 1:15 chi yeru'on juzgar y yeru'on castigar conojel ri winak ri man quic'uan ta ri c'aslen ri nika chech ri Dios. Xa quic'uan jun itzel c'aslen y qui'in itzel tak tzij chirij ri Dios. Can je aj-mac-wi. Quiri' xu'ij ri Enoc.
JUD 1:16 Reje' yexebexot chirij ronojel, man jun mej (bey) niquicot ta ri cánima riq'uin ri anchique c'o. Xe ri itzel tak ex ri nika chiquiwech. Reje' q'uiy tzij yequicusaj xe chi ti'ix chiquij chi can c'o quik'ij, y chuka' yequiya' quik'ij ch'aka chic winak xe roma c'o anchique quitz'eton-apo quiq'uin.
JUD 1:17 Pero rix wach'alal ri can jixinjo', man timestaj ri bin can coma ri ru-apóstoles ri Kajaf Jesucristo chiquij ri winak ri'. Can qui'in chiwe ri xquiebanataj.
JUD 1:18 Reje' qui'in can chi chupa ri ruq'uisbel tiempo xquiepe winak ri niquitze'j ri nu'ij rutzij ri Dios, y can xe ri itzel tak ex ri xtika chiquiwech.
JUD 1:19 Y jare' ri winak ri yebano chique ri kach'alal chi niquijach-ka-qui'. Can je richi-wi ri rech-ulef. Man c'o ta ri Espíritu Santo quiq'uin.
JUD 1:20 Pero rix wach'alal ri can jixinjo', can tiya' iwánima riq'uin ri lok'olaj rutzij ri Dios ri iniman. Tibana' orar. Y cuando niben orar, tiya' lugar che ri Espíritu Santo chi ja raja' niyo'n ri ruchuk'a' ri oración.
JUD 1:21 Can quixc'ue' riq'uin ri Dios chi quiri' can xquixrojo' chi ronojel tiempo. Y tiyobej-apo ri k'ij cuando ri Kajaf Jesucristo xtujoyowaj iwech y xtuya' chiwe ri c'aslen ri man niq'uis ta.
JUD 1:22 Y rix tik'alajij ri ketzij chiquiwech ri kach'alal ri caca' quic'u'x, chi quiri' niquinimaj.
JUD 1:23 Nic'atzin chi ye'icol ri kach'alal chech ri k'ak' ri manak xtichup. Y chuka' nic'atzin chi can nijoyowaj quiwech ri ch'aka chic. Pero nic'atzin chuka' chi nichajij-ka-iwi' rix, chi quiri' man jixtzak ta. Can itzel titzu' ri quimac, roma ri mac can anche'l jun tziak ri can tz'il.
JUD 1:24 Y ri ka-Dios c'o utz ruk'ij, y can nitiquier jojruchajij chi quiri' man jojtzak ta pa mac, chi quiri' man jun kamac cuando xkojapon riq'uin, y can xtiquicot-wi ri kánima cuando xkojapon riq'uin.
JUD 1:25 Can xe raja' ri Dios ri c'o runo'j (runa'oj) y ja raja' ri nicolo kachi. Y can xe ta raja' ri niyo'x ruk'ij roma ja raja' ri nimalaj Rey, y can xe ta chuka' raja' ri nic'ue' ri autoridad pa ruk'a' y ri uchuk'a', cami y chi ronojel tiempo. Amén.
REV 1:1 Jare' ri xuk'alajij ri Dios che ri Jesucristo, chi quiri' ja raja' tuk'alajij chiquiwech ri rusamajel chi tiquina'ej ri xquiebanataj ch'anin. Romari' ri Jesucristo xutak jun ru-ángel riq'uin ri Juan ri rusamajel, chi xuk'alajij chech, ronojel ri xquiebanataj.
REV 1:2 Y ri Juan xu'ij chi can ketzij ri rutzij ri Dios, chi can ketzij ri xu'ij ri Jesucristo, y can ketzij chuka' ronojel ri xutzu'.
REV 1:3 Can jabel tiquicot ri jun ri nu'on-pe leer ri tz'iban can we', y jabel chuka' quiequicot ri yec'oxan-apo richi y yeniman che ri nu'ij ri tz'iban can we'. Roma can nakaj chic c'o-wi ri k'ij cuando xquiebanataj ronojel ri'.
REV 1:4 Ren Juan, nintz'ibaj-e re' chique ri wuku' iglesias ri quiniman ri Jesucristo, ri jec'o chupa ri rech-ulef rubinan Asia; ja' ta ri bendición y ri uxlanen ri nuya' ri Dios xtic'ue' pa iwánima; ri Dios ri can c'o-pe pa ruticribel, c'o cami y xtic'ue' chupa ri tiempo chakawech apo. Y chuka' xtic'ue' ta pa iwánima ri bendición y ri uxlanen quichi ri wuku' utzilaj tak espíritus ri jec'o-apo chech ri Dios ri ch'ocol pa lok'olaj ru-trono.
REV 1:5 Y chuka' xtic'ue' ta pa iwánima ri bendición y ri uxlanen ri nuya' ri Jesucristo, ri can xe ri ketzij nu'ij, ri xc'astaj-pe na'ey chiquicojol ri caminaki' y ri can c'o uchuk'a' pa ruk'a' pa quiwi' conojel ri reyes ri jec'o chech-ulef. Raja' yalan jojrojo', romari' xbin ruquiq'uiel, chi xuch'aj-e kamac.
REV 1:6 Y xu'on chake konojel roj ri kayo'n kánima riq'uin, chi xojoc reyes y sacerdotes chi naka'an rusamaj ri Rutata' Dios. ¡Ja ri Jesucristo ri c'o ruk'ij y c'o uchuk'a' pa ruk'a' chi ronojel tiempo! Amén.
REV 1:7 Can tina'ej c'a chi ri Cristo can xtipe chicaj pa ajawa' (mukul). Y conojel winak xquietz'eto richi. Hasta ri winak ri xecamisan richi, xtiquitzu' chuka'. Can conojel winak ri jec'o chech-ulef xquie'ok' cuando xtiquitzu' raja'. Ja', can quiri' xtibanataj.
REV 1:8 Ri Ajaf, ri can ronojel uchuk'a' c'o pa ruk'a', can c'o-pe pa ruticribel, c'o chuka' cami y xtic'ue' chi ronojel tiempo; raja' nu'ij: Ja ren ri ruticribel c'a ri ruq'uisbel che ronojel ri c'o, can anche'l ri na'ey c'a ri ruq'uisbel letra.
REV 1:9 Y ren Juan jin iwach'alal, can nin-en sufrir junan iwiq'uin rix, junan jinc'o iwiq'uin rix pa ru-gobierno ri Ajaf Dios, y can junan chuka' iwiq'uin rix, ri Jesucristo nuya' ka-paciencia. Ren xic'ue' pa jun rech-ulef co'l oc rubinan Patmos, ri chupa ri mar c'o-wi. Chiri' xibeyo'x-wi roma xintzijoj rutzij ri Dios ri xuc'ut can ri Jesucristo.
REV 1:10 Chupa jun k'ij chi ri Ajaf, ren xic'ue' jumul chuxe' ruchuk'a' ri Espíritu Santo, y xinc'oxaj chi c'o jun nich'o'n-pe chuij. Y can cof xch'o'n-pe, can anche'l nik'ajan jun trompeta.
REV 1:11 Y xu'ij chue: Ja ren ri jinc'o-pe pa ruticribel y jinc'o pa ruq'uisbel che ronojel, can anche'l ri na'ey c'a ri ruq'uisbel letra. Tatz'ibaj pa jun libro ronojel ri natzu', y tataka-e chique ri wuku' iglesias ri quiniman ri Jesucristo ri jec'o chiri' pa rech-ulef Asia; chique ri aj-Éfeso, ri aj-Esmirna, ri aj-Pérgamo, ri aj-Tiatira, ri aj-Sardis, ri aj-Filadelfia y chique ri aj-Laodicea; quiri' x-ix chue.
REV 1:12 Xitzu'n chuij chi ninna'ej ancu'x (anchique) ri nich'o'n-pe chue. Y xentzu' wuku' candeleros ri je-banon che oro.
REV 1:13 Y pa quinic'ajal ri wuku' candeleros, pa'l jun ri can anche'l ri Jun ri xka-pe chicaj y xalex chikacojol. Ri rutziak napon c'a chirakan ka, y chuc'u'x nik'ax jun cinturón ri banon che oro.
REV 1:14 Ri rujolon y ri rusmal-ruwi' can je sak, anche'l rusakil ri lana y chuka' can anche'l cuando yalan tef nika chech-ulef y can yalan sak nitzu'n. Y pa tak rech yalan yech'ich'an anche'l ruxak-k'ak'.
REV 1:15 Ri rakan can yech'ich'an anche'l ri bronce cuando jabel josk'in rech, y can anche'l can pa jun nimalaj k'ak' c'o-wi. Y ri rukul can yalan ruchuk'a' cuando nich'o'n, can anche'l nik'ajan ri nimalaj mar.
REV 1:16 Y pa ruk'a' derecha jeruc'uan wuku' ch'umil y pa ruchi' ntel-pe jun espada ch'ut rutza'n ri can ca'i' lados c'o-wi rey. Y ri rupalaj, can anche'l ri k'ij cuando yalan ruchuk'a'.
REV 1:17 Cuando ren xintzu' ri', xitzak-ka chirakan y can anche'l jun caminak xin-en-ka. Pero raja' xuya' ri ruk'a' derecha pa nuwi' y xu'ij chue: Man taxi'j-awi', ja ren ri na'ey c'a ri ruq'uisbel.
REV 1:18 Y ja ren ri Jesucristo y jin q'ues. Can xicom-wi, pero cami jin q'ues chi ronojel tiempo. Amén. Y c'o chuka' uchuk'a' pa nuk'a' chi jinc'o parui' ri camic y parui' ri lugar anchi' jec'o-wi ri caminaki'.
REV 1:19 Tatz'ibaj ri xatzu', ri yebanataj cami y chuka' ri xquiebanataj chakawech apo.
REV 1:20 Ri wuku' ch'umil ri xatzu' pa nuk'a' derecha y ri wuku' candeleros ri je-banon che oro, can c'o-wi anchique roma jec'o. Ri wuku' ch'umil ri jenuc'uan pa nuk'a' derecha, ja ri wuku' nusamajel ri jec'o pa quiwi' ri wuku' iglesias, y ri wuku' candeleros ri je-banon che oro, ja ri wuku' iglesias.
REV 2:1 Tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman pa tenemit Éfeso, y ta'ij-e che, chi ren ri jenuc'uan ri wuku' ch'umil pa nuk'a' derecha y chuka' yibin chiquicojol ri wuku' candeleros je-banon che oro, nin-ij:
REV 2:2 Weta'n ronojel ri niben. Weta'n chi yalan jix-samajinak y can icoch'on roma c'o i-paciencia, y weta'n chuka' chi can man ic'amon ta ka quiwech ri winak ri je itzel. Y je'itojtoben ri ye'in chi je apóstoles y xe'litaj chi xa man je ketzij ta; xa je tz'ucuy-tzij.
REV 2:3 Q'uiy sufrimientos icoch'on roma c'o i-paciencia, y yalan jix-samajinak woma ren y can man jix-cosinak ta.
REV 2:4 Pero c'o anchique ri man ja' ta chic ri niben, jari' ri man nika ta chinuech. Roma man yinijo' ta chic anche'l xinijo' na'ey, xa xixtewur-ka.
REV 2:5 Toka pa iwi' anchique roma quiri' xiben. Tiya' can ri imac y tibana' ri ninjo' ren. Can tibana' anche'l xiben na'ey chi yalan xinijo', y xa manak xtijo' xtiben quiri', ch'anin xquinapon iwiq'uin y nenlesaj i-candelero ri anchi' c'o-wi.
REV 2:6 Pero c'a c'o jun ex ri can utz ri niben, roma can man nika ta chiwech ri niqui'en ri winak ri ni'ix nicolaítas chique. Can utz-wi chi quiri' ibanon, roma ren chuka' can itzel nintzu' ri niqui'en reje'.
REV 2:7 Romari', ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias. Ri xtich'acon, xtinya' lugar che chi nutaj rech ri che' ri can richi c'aslen, ri c'o chupa ri lugar ri can jabel, ri ni'ix paraíso che, ri lugar anchi' c'o-wi ri Dios.
REV 2:8 Y tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman pa tenemit Esmirna, y ta'ij-e che, chi ren ri can jinc'o-pe na'ey c'a ri ruq'uisbel, xicamises y cami c'o nuc'aslen, nin-ij:
REV 2:9 Weta'n ronojel ri ibanon, can ibanon sufrir, y can manak ibeyomal, pero chinuech ren can c'o-wi ibeyomal. Can weta'n chi ri winak ri ye'in chi je israelitas, yalan itzel yech'o'n chiwij. Reje' niqui'ij chi je israelitas, pero roma ri niqui'en, can anche'l man je israelitas ta; conojel ri winak ri' xa je richi ri Satanás.
REV 2:10 Man tixi'j-iwi' roma ri xtic'ulumaj chiwech apo. Roma ri Satanás xtu'on chi jec'o jujun chiwe rix ri xquieyo'x pa cárcel; xquierutojtobej xa can ketzij quiyo'n cánima riq'uin ri Dios. Lajuj k'ij xquixrutojtobej riq'uin sufrimientos, pero can tiya' iwánima riq'uin ri Dios; más que can jixcamises, can man tiya' can ri Dios. Y ren xtinya' anche'l jun i-corona; ri corona ri xtinya' chiwe, ja ri utzilaj c'aslen ri man niq'uis ta.
REV 2:11 Romari', ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias. Ri xtich'acon, can manak xtapon chupa ri sufrimiento chi ri ruca'n camic.
REV 2:12 Tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman ri jec'o pa tenemit Pérgamo, y ta'ij-e che, chi ren ri nuc'uan ri espada ri can ch'ut rutza'n ri can ca'i' lados c'o-wi rey, nin-ij:
REV 2:13 Ren weta'n ri niben. Weta'n chi chiri' chupa ri tenemit anchi' jixc'o-wi rix, chiri' nu'on-wi gobernar ri Satanás. Pero más que quiri' ibanon, ri nubi' c'a q'ues pa iwánima, y c'a iyo'n iwánima wiq'uin. Y man xinimalij ta can ni chupa ri k'ij cuando ri Antipas xcamises. Raja' jun utzilaj nusamajel ri xutzijoj nutzij y roma man xiruya' ta can, xcamises chiri' chi'icojol anchi' nu'on-wi gobernar ri Satanás.
REV 2:14 Pero jec'o jujun ex ri ye'iben ri man yeka ta chinuech. Chi'icojol jec'o ri man niquijo' ta niquiya' can ri itzel tak ex ri xuc'ut can ri Balaam; ri Balaam xu'ij che ri Balac, chi tu'ona' chique ri israelitas chi yeka pa mac; chi quiequitija' ri ex ri je-sujun yan chiquiwech ri dioses ri man je ketzij ta, y chi ri achi'a' y ri ixoki' tiquicanola-qui' chi niqui'en mac.
REV 2:15 Chuka' jec'o jujun chi'icojol ri man niquijo' ta niquiya' can ri itzel tak ex ri niquic'ut ri winak ri ni'ix nicolaítas chique. Y ri niquic'ut ri nicolaítas can man nika ta chinuech.
REV 2:16 Romari', tiya' can ri mac y tibana' ri ninjo' ren. Y xa man xtijo' ta xtiben quiri', can ja' xquinapon iwiq'uin y nenbana' ayowal iwiq'uin riq'uin ri espada ri ntel-pe pa nuchi'.
REV 2:17 Romari', ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias. Ri xtich'acon, can xtinya' che, ri wey rubinan maná ri ewan can. Y chuka' xtinya' jun co'l abaj sak che, anchi' tz'iban-wi jun c'ac'ac' bi'aj. Y ri c'ac'ac' bi'aj re', can xe ri anchok che xtinya-wi ri abaj, xe raja' xtetaman.
REV 2:18 Tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman ri jec'o pa tenemit Tiatira, y ta'ij-e che, chi ren ri Ralc'ual ri Dios, ri can anche'l ruxak-k'ak' ri pa tak nuech y ri wakan can yech'ich'an anche'l bronce, nin-ij:
REV 2:19 Ren weta'n ronojel ri niben. Weta'n chi can yinijo', chi can iyo'n iwánima wiq'uin, ye'ito' ri winak, can c'o i-paciencia, y weta'n chuka' chi cami can más-wi jixsamaj que rubanon can.
REV 2:20 Pero c'o anchique ri ibanon ri man nika ta chinuech, y ri' ja chi can ic'amon-ka rech ri jun ixok Jezabel rubi', y can man jun ex ibin che riq'uin ronojel ri yeru'on. Roma raja' can nu'ij chi nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios, pero quiri' nu'on xe chi yeru'on engañar ri nusamajel ri jec'o chiri'. Nu'on chique ri nusamajel ri' chi niqui'en mac. Can nu'ij chi utz niquitaj ri ex je-sujun yan chiquiwech dioses ri man je ketzij ta, y nu'on chique ri achi'a' y ri ixoki' chi tiquicanola-qui' chi niqui'en mac.
REV 2:21 Y ren can nuyo'n-wi tiempo che, chi tuya' can ri mac y nu'on ri ninjo' ren, pero raja' can man nrojo' ta.
REV 2:22 Romari' xtin-en che chi xtika chech ch'at roma jun nimalaj yabil. Y chuka' conojel ri quibanon mac riq'uin, can yalan xtiqui'en sufrir. Can quiri' xtin-en chique xa man xtiquiya' ta can ri mac y niqui'en ri ninjo' ren.
REV 2:23 Y conojel ri ral xquiencamisaj, chi tiquitemaj conojel ri iglesias chi ren weta'n anchique niquinojij y weta'n chuka' ri c'o pa cánima conojel. Y can anche'l ri ibanon chi'ijunal, can quiri' chuka' ruq'uiexel xtinya' chiwe.
REV 2:24 Pero ri ch'aka chiwe rix ri jec'o pa tenemit Tiatira, ri man quitzekleben ta ri nuc'ut ri Jezabel, y chuka' man jun quieta'n chirij ri nimalaj no'j (na'oj) ri ni'ix chi c'o riq'uin ri Satanás, can utz-wi ri xqui'en, y man jun chic ex ri ninchelebej chique.
REV 2:25 Xe ninjo' chi can man tiquimalij niqui'en ri utz. Y ninrayij chi can c'a niqui'en na ri utz cuando ren xquipe chic jun mej (bey).
REV 2:26 Ri xquiech'acon y can xtiqui'en-wi ri xtin-ij chique c'a pa ruq'uisbel, can xtin-en chique chi xtic'ue' autoridad pa quik'a' pa quiwi' ri naciones,
REV 2:27 can anche'l rubanon-pe ri Nata' Dios chue; can rujachon-wi-pe pa nuk'a' ri rech-ulef. Can xtinya' autoridad chique, y can xquiequi'en gobernar ri naciones riq'uin ronojel quichuk'a'. Anche'l xa can c'o jun ch'ich' pa quik'a', y can xquiequipaxij anche'l yepaxix bojo'y.
REV 2:28 Y chuka' can xtin-en chique chi xquiech'ich'an jabel anche'l ri ch'umil ri can cumaj yan ntel-pe.
REV 2:29 Romari', ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias.
REV 3:1 Tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman ri jec'o pa tenemit Sardis, y ta'ij-e che, chi ren ri jec'o ri wuku' utzilaj ru-espíritus ri Dios wiq'uin y chuka' ri wuku' ch'umil, nin-ij: Ren weta'n ronojel ri niben. Weta'n chi nitzijos chiwij chi can jix q'ues, pero chinuech ren rix xa jix caminak.
REV 3:2 Romari' can tuna' iwech y man tiya' lugar chi yeq'uis-ka jumul ri utzilaj tak ex ri c'a jec'o na pa ic'aslen. Can tibana' chique chi yeq'uiy, roma xa can ya yeq'uis-ka chuka'. Ren can nutz'eton chi ri ye'iben rix can man je utz ta chech ri Dios.
REV 3:3 Toka pa iwi' ri rutzij ri Dios ri ic'oxan-pe na'ey. Can titzeklebej y can tiya' can imac y tibana' ri nrojo' ri Dios. Y xa man xtijo' ta xtiben quiri', xquinapon chiwij y xtin-en anche'l nu'on jun elek'om, roma man xtina'ej ta anchique hora xquinoka.
REV 3:4 Pero chi'icojol rix ri jininiman chiri' pa tenemit Sardis, c'a jec'o jujun ri can je ch'ajch'oj. Can manak quitz'ilun-qui' riq'uin itzel tak ex ri yebanataj. Y reje' can xquiebin junan wiq'uin ren, quicusalo'n sakalaj tak tziak, roma can nuc'ul niquicusaj ri tziak ri'.
REV 3:5 Ri xtich'acon, xtiyo'x sakalaj tak tziak che. Y can manak xtinyuj rubi' chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios. Y can xtin-ij che ri Nata' y chique ri ángeles, chi ri jun ri' can wichi ren.
REV 3:6 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias.
REV 3:7 Tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman pa tenemit Filadelfia, y ta'ij-e che, chi ren ri jin lok'olaj Ralc'ual ri Dios, y can jin ketzij y nuc'uan chuka' ri llave richi ri David; cuando ren ninjak, man jun nitiquier nitz'apin, y cuando nintz'apij, man jun nitiquier nijako. Ren nin-ij:
REV 3:8 Ren weta'n ronojel ri niben. Can nujakon jun puerta chiwech, ri can man jun nitiquier nitz'apin; quiere' nubanon chiwe, roma rix can man niwewaj ta chi jininiman. Y más que can manak más iwuchuk'a', rix can ibanon-wi ri nu'in chiwe.
REV 3:9 Romari' ren xtin-en chique ri niqui'ij chi je israelitas, chi quiexuquie' chiwech, roma reje' niqui'ij chi je israelitas, pero roma ri niqui'en, can anche'l man je israelitas ta; conojel ri winak ri' xa je richi ri Satanás. Y quiere' xtin-en chique chi tiquitemaj chi ren can jixinjo-wi.
REV 3:10 Rix can ibanon-wi ronojel ri nu'in chiwe, chi tic'ue' i-paciencia. Romari' can xquixinchajij chech ri sufrimiento ri xtoka parui' ri rech-ulef chi yetojtobex conojel ri winak.
REV 3:11 Y can ch'anin-wi xquinoka. Romari' can tichajij jabel ri c'o pa iwánima, chi quiri' man jun xtimajo chiwe ri anche'l corona ri xtuya' ri Dios chiwe.
REV 3:12 Y ri xquiech'acon, can xquie'oc anche'l pilares richi ri rocho ri nu-Dios. Y can chiri' riq'uin ri Dios xquiec'ue-wi chi ronojel tiempo. Y chiquij reje' xtintz'ibaj ri rubi' nu-Dios y chuka' rubi' rutenemit; y ri tenemit ri' ja ri Jerusalem ri can c'ac'ac', ri nika-pe chicaj y riq'uin nu-Dios elenak-wi-pe. Y chuka' chiquij ri anche'l pilares ri' xtintz'ibaj ri c'ac'ac' nubi' ren.
REV 3:13 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias.
REV 3:14 Y tatz'ibaj-e re' che ri nusamajel ri c'o pa quiwi' ri jinquiniman pa tenemit Laodicea, y ta'ij-e che, chi ren ri ketzij y can ja' ri ketzij ri nin-ij, chuka' can jinc'o-pe riq'uin ri Dios cuando x-an ri rech-ulef; nin-ij:
REV 3:15 Ren weta'n ronojel ri niben, weta'n chi can man jix mak'an ta, ni man jix tef ta. Más ta utz xa ta jix mak'an o jix tef.
REV 3:16 Pero roma ni man jix mak'an ta, y ni man jix tef ta, y xa jix liloj, romari' can xquixinxa-e.
REV 3:17 Roma rix can ni'ij chi cami c'o i-mero, y can jix beyom chic y man jun chic ex nu'on falta chiwe. Y man iweta'n ta chi rix xa can jumul ibanon chinuech, can jix meba', can man jun ibeyomal, jix moy y xa can man jun itziak chiwij.
REV 3:18 Romari' cami nin-ij chiwe, xa rix nijo' nilok' oro, tilok'o' ri c'o wiq'uin ren, chi quiri' can ketzij jixbeyomer-ka. Roma ri oro ri c'o wiq'uin ren, can xk'axex yan pa k'ak'. Romari' can man jun chic tz'il riq'uin. Y cuando nilok' itziak, wiq'uin ren tilok'o-wi ri tziak ri can sak nitzu'n chi nicusaj, roma cami can q'uix-q'uix ibanon chi can manak itziak chiwij. Y wiq'uin ren chuka' tilok'o-wi ri ak'om chi niya' pa tak iwech, chi quiri' jixtzu'n y niben entender ri ketzij.
REV 3:19 Ren can yench'olij y ninya' chuka' sufrimiento pa quiwi' ri yenjo'. Romari' rix can riq'uin ronojel iwuchuk'a' titzolaj chic pe iwánima wiq'uin.
REV 3:20 Roma ren can ja' jinc'o chuchi' jay y yiwoyon-apo. Xa c'o jun ri xquiruc'oxaj-pe y xtujak ri ruchi-jay chinuech, xquinoc-apo y ja xquiwa' riq'uin; y raja' chuka' xtiwa' wiq'uin ren.
REV 3:21 Ri xtich'acon, xtinya' lugar che chi junan nich'oquie' wiq'uin pa nu-trono, can anche'l xin-en ren cuando xich'acon, can xich'oquie' riq'uin ri Nata' Dios pa ru-trono.
REV 3:22 Ri c'o ruxiquin, can tuc'oxaj ri nu'ij ri Espíritu Santo chique ri iglesias.
REV 4:1 Y c'ajari' xitzu'n chicaj y xintzu' chi ri chicaj jakal jun puerta, y xinc'oxaj rukul ri jun ri can nich'o'n-pe chue, y ri rukul ri nu'on cuando nich'o'n, can anche'l nik'ajan jun trompeta. Y xu'ij-pe chue: Cajote-pe, y xtinc'ut chawech ri xquiebanataj-apo.
REV 4:2 Y can ja' xinna' chi can ja ri Espíritu Santo ri uc'uayon wichi; xintzu' chi chicaj c'o jun trono, y chiri' ch'ocol Jun.
REV 4:3 Y ri ch'ocol chupa ri trono ri', can yalan nich'ich'an, can anche'l ri abaj ri ni'ix jaspe o cornalina chique. Ri trono ri' sururen rij roma jun arco iris. Y ri arco iris re' rex nitzu'n; can anche'l ri abaj ri ni'ix esmeralda che.
REV 4:4 Ri jun trono ri' sururen rij coma veinticuatro chic tronos. Y chiri' je-ch'ocol-wi veinticuatro rijilaj tak achi'a' y jequicusan tziak ri can je sak y chuka' c'o coronas ri banon che oro pa quijolon.
REV 4:5 Riq'uin ri trono ri c'o pa nic'aj ye'el-pe rayos y relámpagos y c'o ri can yalan yek'ajan. Y ri chech apo, yec'at wuku' antorchas. Y ri wuku' antorchas re', jare' ri wuku' ru-espíritus ri Dios.
REV 4:6 Chiri' chech apo ri trono ri' c'o anche'l jun mar ri anche'l vidrio nitzu'n. Ri trono ri' sururen rij coma je quieji' ri can nojinak quij riq'uin wechaj.
REV 4:7 Ri na'ey chique ri je quieji' ri', can anche'l jun león. Ri ruca'n anche'l jun wacx. Ri rox anche'l winak nitzu'n. Y ri rucaj, can anche'l jun águila ri ruric'on ruxic', anche'l can benak chicaj.
REV 4:8 Y reje' c'o waki' quixic', y can nojinak quij y ruxe' quixic' quiq'uin q'uiy wechaj. Y reje' can man jun mej (bey) yetane-ka chi niquiya' ruk'ij ri Dios, y can pak'ij chi chak'a' niqui'ij: Lok'olaj, lok'olaj, lok'olaj Kajaf Dios. Ret ri can c'o-wi ronojel uchuk'a' awiq'uin. Ret ri can jatc'o pa ruticribel, jatc'o cami, y xcac'ue' chupa ri tiempo chakawech apo, yecha'.
REV 4:9 Y cuando ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj niquiya' ruk'ij, niquinimrisaj y niquiya' matiox che ri Jun ri ch'ocol pa ru-trono, y c'o ruc'aslen chi ronojel tiempo;
REV 4:10 ri veinticuatro rijilaj tak achi'a' yexuquie' chech ri ch'ocol pa ru-trono, y chi niquiya' ruk'ij niquilesaj qui-coronas, yequiya-apo chech y niqui'ij:
REV 4:11 Kajaf Dios, ja ret can rakalen niyo'x ak'ij y ni'an nim che ri abi', roma xe ret ri can c'o ak'ij y c'o chuka' awuchuk'a'; roma ja ret ri xabano ronojel ri c'o, roma can quiri' xajo'.
REV 5:1 C'ajari' xintzu' chi ri Jun ri ch'ocol pa ru-trono, ruc'uan pa ruk'a' derecha jun wuj ri boton ruchi'. Ri wuj ri', c'o ex je-tz'iban chech y chirij, y jumul tz'apel coma wuku' sellos.
REV 5:2 Y ja' xintzu' jun ángel ri can yalan ruchuk'a', y nuc'utuj riq'uin ruchuk'a': ¿Ancu'x (anchique) como jun ri can nuc'ul che nuk'ach'ij ri wuku' sellos ri quitz'apin ri wuj y nujak?
REV 5:3 Pero can man jun chique ri jec'o chicaj, ni parui' ri rech-ulef y ni chuxe' ka ri rech-ulef; can man jun xlitaj ri nuc'ul chi nujak ri wuj, ni xe niquitzu' man yetiquier ta.
REV 5:4 Y ren can yalan yinok', roma can man jun xlitaj ri can nuc'ul ta nujak ri wuj y nu'on ta leer. Can man jun nitiquier ni xe ta nutzu' ri wuj.
REV 5:5 Y jun chique ri rijilaj tak achi'a' xu'ij chue: Man catok', roma can c'o Jun ri nuc'ul nuk'ach'ij ri wuku' sellos y nujak ri wuj, roma can xch'acon yan; raja' can anche'l jun león, ru-familia can ri Judá y ru-familia can chuka' ri rey David, xcha' chue.
REV 5:6 C'ajari' xintzu' Jun ri pa'l chiri' pa quinic'ajal ri trono, ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, y ri rijilaj tak achi'a'. Ri Jun ri' ja ri anche'l Alaj Ral Oveja ri can k'alaj chi xu'on yan sufrir y xk'ax yan chech camic. Jec'o wuku' ruc'a' y chuka' wuku' chi tak rech. Y jari' ri wuku' ru-espíritus ri Dios ri je-takon chech-ulef.
REV 5:7 Xpe ri anche'l Alaj Ral Oveja, xberuc'ama-pe ri wuj boton ruchi' pa ruk'a' derecha ri ch'ocol pa ru-trono.
REV 5:8 Y cuando raja' xberuc'ama-pe ri wuj ri', ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, junan quiq'uin ri veinticuatro rijilaj tak achi'a', xexuquie-ka chech ri anche'l Alaj Ral Oveja. Reje' quic'uan jun rech k'ojom ri ni'ix arpa che y quic'uan chuka' jujun copas ri je-banon che oro ri je-nojinak riq'uin incienso, jari' qui-oraciones ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios.
REV 5:9 Y c'o jun c'ac'ac' bix niquibixaj, y ri bix ri' nu'ij: Ja ret ri can nuc'ul xbe'ac'ama-pe ri wuj, y chuka' can nuc'ul nak'ach'ij ri sellos, ri can jumul quitz'apin; roma ret can xacamises, y riq'uin ri aquiq'uiel xojacol konojel chi xojoc richi ri Dios; más que xabachique (xama'anchique) ta kawinak, kach'abel, katenemit y chuka' ka-nación.
REV 5:10 Xa'an chuka' chake chi xojoc reyes y sacerdotes chi ri Katata' Dios, y junan xtaka'an gobernar ri rech-ulef.
REV 5:11 Cuando xitzu'n chic, xinc'oxaj quikul q'uiy ángeles ri quisururen ri Jun ri ch'ocol pa ru-trono y ri quieji' ri can nojinak quij quiquin wechaj y ri rijilaj tak achi'a'. Ri ángeles ri jec'o chiri', can je millones y millones.
REV 5:12 Reje' niqui'ij riq'uin ronojel quichuk'a': Ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja ri xcamises, can nuc'ul niyo'x ruk'ij; roma raja' c'o ruchuk'a', c'o ronojel beyomel y ronojel no'j (na'oj) riq'uin y can ronojel nitiquier nu'on. Y nuc'ul chuka' niyo'x ruk'ij, ti'an nim che y can tinimrises ri rubi'.
REV 5:13 Y xenc'oxaj chuka' conojel ri jerubanon ri Dios; ri jec'o chicaj, ri jec'o chech-ulef, ri jec'o chuxe' ka ri rech-ulef, y ri jec'o chupa ri mar, niqui'ij: Ri ch'ocol chupa ri ru-trono y ri Jun ri anche'l Alaj Ral Oveja, tiyo'x ruk'ij, tinimrises ri rubi', can nim ti'an che, raja' can c'o ruchuk'a' chi ronojel tiempo.
REV 5:14 Y ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, xqui'ij: Amén. Y ri veinticuatro rijilaj tak achi'a' xexuquie-ka y xquikasaj-ka ri nic'aj-quiwech c'a chech-ulef y xquiya' ruk'ij ri can c'o ruc'aslen chi ronojel tiempo.
REV 6:1 Y c'ajari' xintzu' chi ri Jesucristo, ri anche'l Alaj Ral Oveja, xuk'ach'ij ri na'ey sello chi ri wuj boton ruchi'. Y xinc'oxaj chi jun chique ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj xch'o'n, y ri rukul ri xu'on cuando xch'o'n, can anche'l nik'ajan jun rayo, y xu'ij: ¡Catampe y tatzu'!
REV 6:2 Y ja' xintzu' jun quiej sak rij, ch'ocolben roma jun ri ruc'uan ru-arco, y xyo'x jun corona che. Y raja' xbe roma can xch'acon yan y can xte'ch'acon-wi más.
REV 6:3 Cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri ruca'n sello chi ri wuj boton ruchi', xinc'oxaj chi ri ruca'n chique ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, xch'o'n y xu'ij: ¡Catampe y tatzu'!
REV 6:4 Y xbe'el-pe jun quiej quiak rij, y ri ch'ocol chirij, xyo'x uchuk'a' pa ruk'a' chi nu'on chique ri winak chi tic'ue-ka ayowal chiquicojol chech-ulef, chi quiri' tiquicamisaj-qui'. Y xyo'x-e jun nimalaj espada che.
REV 6:5 Cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri rox sello chi ri wuj boton ruchi', xinc'oxaj chi ri rox chique ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, xch'o'n y xu'ij: ¡Catampe y tatzu'! Y ja xintzu' jun quiej xak rij ch'ocolben-e roma jun ri ruc'uan jun balanza pa ruk'a'.
REV 6:6 Y xinc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe chiquicojol ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, y nu'ij: Jun denario yan chic rajil ca'i' libras trigo, y chuka' jun denario yan chic rajil waki' libras cebada. Pero ri aceite olivo y ri vino man jun anchique tabana' chique.
REV 6:7 Cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri rucaj sello chi ri wuj boton ruchi', xinc'oxaj chi ri ruq'uisbel chique ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, xch'o'n y xu'ij: ¡Catampe y tatzu'!
REV 6:8 Y ja xintzu' jun quiej k'an rij y ch'ocolben-e roma jun ri ni'ix Camic che. Y chirij ri Camic benak jun chic, ri ni'ix Lugar Quichi Caminaki' che. Y xyo'x uchuk'a' chique chi yequicamisaj ri rucaj parte chique ri winak ri jec'o chech-ulef riq'uin ayowal, riq'uin wayjal, riq'uin yabil y pa quik'a' chicop ri yetijo winak.
REV 6:9 Cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri quinto sello chi ri wuj boton ruchi', xintzu' chi chuxe' ri altar jec'o-wi ri cánima ri winak ri xecamises roma xquitzijoj rutzij ri Dios, y roma chuka' man xquixi'j ta qui' xquik'alajij chi can quiniman ri Dios.
REV 6:10 Reje' riq'uin quichuk'a' niqui'ij: Lok'olaj Kajaf, ret ri can na'an-wi ri na'ij, ¿c'a jampe' xquie'aben juzgar ri winak ri jec'o chech-ulef? ¿C'a jampe' xtaya' ruq'uiexel chique roma xojquicamisaj? yecha'.
REV 6:11 Y xyo'x sakalaj tak tziak chique chiquijunal, y x-ix chuka' chique chi c'a tiquiyobej na chic juba' más, roma c'a jec'o caxbil y cach'alal ri jec'o can pa rusamaj ri Cristo y c'a man jani quiecamises coma ri winak, anche'l x-an-e chique reje'.
REV 6:12 Cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri sexto sello chi ri wuj boton ruchi', xintzu' chi xu'on jun nimalaj silonel (cab-rakan). Y ri k'ij man xsakrisan ta chic, roma can xak xu'on, can anche'l jun tziak xak ri nicuses cuando c'o bis. Y ri ic' can quiak xu'on, romari' can anche'l quic' nitzu'n.
REV 6:13 Y ri ch'umil xebetzak-pe chicaj y xeka parui' ri rech-ulef, can anche'l cuando yetzak-pe ri rech jun mata higo roma jun nimalaj quiek'ik'.
REV 6:14 Y ri rocaj xuc'ol-e-ri' anche'l cuando nibot jun wuj. Y ronojel juyu' y ri rech-ulef ri jec'o pa tak ya' xesilos pa tak qui-lugar.
REV 6:15 Ri reyes ri jec'o chech-ulef, ri ch'aka chic ri can c'o quik'ij, ri beyoma', ri capitanes, ri winak ri c'o nimalaj quichuk'a', ri je esclavos y ri winak ri can je libre-wi, xquiwewaj-qui' pa tak jul y chucojol tak abaj ri jec'o chech tak juyu'.
REV 6:16 Y conojel ri winak re' yech'o'n-apo chique ri juyu' y ri abaj, y niqui'ij chique: Quixtzak-pe chakij; kojiwewaj chech ri ch'ocol pa ru-trono, y kojiwewaj chech ri nimalaj castigo ri xtuya' ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 6:17 Roma xoka yan ri k'ij cuando nika-pe ri nimalaj castigo pa kawi' y man jun xtitiquier xtic'ase'.
REV 7:1 Y chirij che ronojel ri' xentzu' quieji' ángeles; y jujun chique ri ángeles ri' je-pa'l pa jujun chique ri quieji' ru-esquinas ri rech-ulef, quik'aton ri quieji' rech quiek'ik', chi quiri' man ye'apon ta parui' ri rech-ulef, parui' ri mar y pa quiwi' ri che'.
REV 7:2 Y xintzu' chuka' chi c'o jun ángel ri jotol-pe quiere' anchi' ntel-wi ri k'ij, ruc'amon-pe ri sello richi ri c'aslic Dios. Y ri ángel re' riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'o'n-apo chique ri quieji' ángeles, ri can yo'n chic uchuk'a' chique chi niquiya' sufrimiento parui' ri rech-ulef y ri mar.
REV 7:3 Y ri jun ángel ri' xu'ij chique ri quieji': Man jun anchique tiben che ri rech-ulef, che ri mar y chuka' chique ri che', c'a kaya' na quietal ri rusamajel ri Dios pa nic'aj-quiwech, riq'uin ri sello.
REV 7:4 C'ajari' ren Juan xinc'oxaj chi je ciento cuarenta y cuatro mil israelitas ri xyo'x quietal. Jari' ri winak richi ri cablajuj tenemit ri rubanon ri nimalaj tenemit Israel.
REV 7:5 Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Judá. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Rubén. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Gad.
REV 7:6 Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Aser. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Neftalí. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Manasés.
REV 7:7 Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Simeón. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Leví. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Isacar.
REV 7:8 Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Zabulón. Cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri José, y cablajuj mil chique ri je ru-familia can ri Benjamín. Ja conojel re' ri xyo'x quietal pa nic'aj-quiwech.
REV 7:9 Y chirij ronojel ri' ren xintzu' chi je q'uiy winak ri man junan ta nación quiepe-wi, man quiwinakil ta qui', man junan ta quitenemit y man junan ta quich'abel. Conojel ri winak re' jec'o-apo chech ri Jun ri ch'ocol chupa ri trono y chech ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja. Ri winak re' can man jun ri nitiquier yerajilaj roma can je q'uiy. Y can sak ri quitziak ri quicusan, y quic'uan ruxak palma pa quik'a'.
REV 7:10 Y conojel can riq'uin ronojel quichuk'a' niqui'ij: ¡Xojcolotaj! Can ja ri Dios ri ch'ocol pa ru-trono ri xcolo kachi, y chuka' ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja, yecha'.
REV 7:11 Y conojel ri ángeles je-pa'l quisururen rij ri anchi' ch'ocol ri Dios pa ru-trono, y quisururen quij ri rijilaj tak achi'a' y ri quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj; ri ángeles ri' xexuquie' y xquikasaj-ka-qui' c'a pa ulef chi niquiya' ruk'ij ri Dios.
REV 7:12 Y niqui'ij: Ja', can quiri'; tinimrises ri rubi' ri ka-Dios, can nim ti'an che, ja raja' ri c'o ronojel no'j (na'oj) riq'uin. Ja raja' ri can nuc'ul niyo'x matiox che. Raja' can c'o-wi ruk'ij, c'o ruchuk'a' chi ronojel tiempo. Can ronojel nitiquier nu'on. Amén, yecha'.
REV 7:13 Y c'ajari' jun chique ri rijilaj tak achi'a' xuc'utuj chue: ¿Je ancu'x (anchique) ri winak la sak quitziak quicusan nanojij ret? ¿Y anchi' quiepe-wi? xcha' chue.
REV 7:14 Y ren Juan xin-ij che: Ja ret aweta'n je ancu'x (anchique) la winak la'. Y raja' xu'ij chue: Jare' ri je-elenak chic pe chupa ri nimalaj sufrimiento, y ri quitziak can sak nitzu'n roma xquich'aj chupa ri ruquiq'uiel ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja; romari' can sak yetzu'n.
REV 7:15 Y romari' jec'o-apo chech ri Dios, y can pak'ij chi chak'a' niqui'en servir pa rocho ri Dios; ri Dios ri ch'ocol pa ru-trono yeru'on cuenta roma can quiq'uin c'o-wi.
REV 7:16 Ri winak re' man xtinum ta chic quipa, ni manak chic xtichake'j quichi'. Manak chic xquiec'at chech k'ij, ni manak chic chuka' xtiquina' calor.
REV 7:17 Roma can ja ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja, ri c'o-apo chunakaj ru-trono ri Dios; ja raja' ri nichajin quichi, anche'l yechajix ovejas, y can yeruc'uaj chuka' chi nuya' quiya' pa tak alaxibel-ya' richi c'aslen. Y ri Dios can xtu'on chuka' chique chi manak chic xquie'ok' roma can manak chic bis xtic'ue' pa cánima.
REV 8:1 Y cuando ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja xuk'ach'ij ri séptimo sello chi ri wuj boton ruchi', jun la'k nic'aj hora can man jun xk'ajan chicaj.
REV 8:2 Y c'ajari' xentzu' wuku' ángeles ri je-pa'l-apo chech ri Dios, y xjach jujun trompeta chique.
REV 8:3 Y ja' xintzu' chi xpe jun chic ángel ri ruc'amon-pe jun incensario ri banon che oro, y xbepa'e' chech apo ri altar. Y xyo'x-pe q'uiy incienso che chi quiri' junan riq'uin ri qui-oraciones ri ralc'ual ri Dios nuya-apo chech ri Dios parui' ri altar ri banon che oro ri c'o-apo chech anchi' c'o-wi ru-trono ri Dios.
REV 8:4 Y ri rusibil ri incienso y qui-oraciones ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios, can pa ruk'a' ri ángel ye'el-wi y ye'apon c'a chech ri Dios.
REV 8:5 Y ri ángel xuc'on-apo ri incensario y xuya' k'ak' chupa, ri c'o parui' ri altar; y xuq'uiak ri k'ak' parui' ri rech-ulef. Y ja xepe rayos, y c'o ri yalan xek'ajan-pe, c'o relámpagos y chuka' jun silonel (cab-rakan).
REV 8:6 Y ri wuku' ángeles ri quic'uan trompetas, can ja' xquinaba-qui' chi niquik'ojmaj ri trompetas.
REV 8:7 Cuando ri na'ey ángel xuk'ojmaj ru-trompeta, can ja' xka sakbech y k'ak' xolon riq'uin quic' parui' ri rech-ulef. Y ri rox parte che ri rech-ulef y ri che' xeq'uis romari' y quiri' chuka' ronojel k'ayis.
REV 8:8 Cuando ri ruca'n ángel xuk'ojmaj ru-trompeta, xintzu' chi can anche'l jun nimalaj juyu' nijinin pa k'ak' xq'uiak chupa ri mar. Y ri rox parte che ri mar xoc quic';
REV 8:9 romari' ronojel ri c'o quic'aslen ri jec'o chiri', xecom, y chuka' ri barcos ri je-benak chiri', can xeq'uis.
REV 8:10 Cuando ri rox ángel xuk'ojmaj ru-trompeta, xintzu' chi jun nimalaj ch'umil nijinin pa k'ak' anche'l jun antorcha, xbetzak-pe chicaj. Y ri ch'umil re' xka pa quiwi' ri rox parte chique ri rakan tak ya' y ri alaxibel tak ya' ri jec'o chech-ulef.
REV 8:11 Ri ch'umil re' Ajenjo rubi', y can q'uey xu'on chique ri ya' anchi' xka-wi. Y romari' je q'uiy winak ri xecom.
REV 8:12 Cuando ri rucaj ángel xuk'ojmaj ru-trompeta, ri rox parte che ri k'ij, che ri ic' y ri rox parte chuka' chique ri ch'umil, man xquiya' ta chic quisakil. Y xbanataj chi ri rox parte che ri pak'ij man xesakrisan ta; y quiri' chuka' xbanataj ri chak'a', ri rox parte man xsakrises ta chic roma ri ic' y coma ri ch'umil.
REV 8:13 Y ja xinc'oxaj y xintzu' chi c'o jun ángel ri benak pa runic'ajal ri rocaj y riq'uin ronojel ruchuk'a' nu'ij: Juya' (Juyu') quiwech ri winak ri jec'o chech-ulef, juya' (juyu') quiwech roma ri xtiquic'ulumaj; juya' (juyu') quiwech cuando xquiek'ojmex ri oxi' chic trompetas coma ri ángeles.
REV 9:1 Y cuando ri quinto ángel xuk'ojmaj ri ru-trompeta, xintzu' chi c'o jun anche'l ch'umil ri xtzak-pe chila' chicaj y chech-ulef xka-wi. Y che ri anche'l ch'umil ri', xyo'x ru-llave ri nimalaj itzel jul ri can jumul k'eku'm rupa.
REV 9:2 Ri jun anche'l ch'umil ri', xberujaka-pe ruchi' ri itzel jul ri', ri jumul k'eku'm rupa. Y chupa ri jul ri' yalan sib xbe'el-pe, anche'l xa ta ri jul ri' jun nimalaj horno. Ri sib ri xel chupa ri itzel jul ri' xutz'apij rech ri k'ij, y xunojisaj ri rocaj.
REV 9:3 Y chupa ri sib ri' xebe'el-pe sac' y xebe parui' ri rech-ulef. Y x-an chique ri sac' ri' chi yeti'on (yec'uxun) anche'l alacrán.
REV 9:4 Y x-ix chique chi can man jun anchique tiquibana' chique ri che', ri tico'n o ronojel rech k'ayis; xa can xe chique ri winak ri manak quietal pa nic'aj-quiwech, roma can man je richi ta ri Dios.
REV 9:5 Y x-ix-e chique chi can man quiequicamisaj ri winak, xe quiequiya' pa sufrimiento wo'o' ic'. Y ri sufrimiento ri' can anche'l ri ruquiy ri niquiya' ri alacrán cuando yeti'on (yec'uxun).
REV 9:6 Y ri k'ij ri', ri winak xtiquicanola' quicamic roma ri sufrimiento ri niquik'axaj, pero can manak-wi anchique xtiquic'ulumaj. Can yalan-wi xtiquirayij quicamic, pero ri camic xa xtilumaj (xtinimaj) chiquiwech.
REV 9:7 Ri sac' ri' je anche'l quiej ri banon yan quibanic chi yebe pa guerra. Pa quijolon quic'uan jun anche'l corona ri can anche'l oro nitzu'n, y ri quipalaj can anche'l quipalaj winak.
REV 9:8 C'o chuka' rusmal-quiwi' anche'l rusmal-quiwi' ixoki', ri quey anche'l quey león.
REV 9:9 Ri quij can anche'l ch'ich', ri quixic' yalan yek'ajan (quikul niqui'en), can anche'l q'uiy carruajes je-chiriren coma quiej y junanin je-benak roma je-benak pa guerra.
REV 9:10 Ri quijey anche'l quijey alacrán, y chutza'n c'o ri quich'ut. Y riq'uin ri', yetiquier niqui'en chique ri winak chi niqui'en sufrir wo'o' ic'.
REV 9:11 Y ri qui-rey ri sac' ri', ja ri ángel ri rajawal ri nimalaj itzel jul ri can jumul k'eku'm rupa. Ri qui-rey ri sac' ri', Abadón ni'ix che pa ch'abel hebreo, y Apolión ni'ix che pa ch'abel griego.
REV 9:12 Xk'ax ri jun sufrimiento re', pero c'a jec'o ca'i' chic ri man jani quiek'ax.
REV 9:13 Y cuando ri sexto ángel xuk'ojmaj ru-trompeta, xinc'oxaj chi c'o jun xch'o'n-pe chiquicojol ri quieji' uc'a' ri jec'o pa altar banon che oro, ri altar ri c'o-apo chech ri Dios.
REV 9:14 Y ri xch'o'n-pe xu'ij che ri sexto ángel ri xuk'ojmaj ri trompeta: Quie'asolo' ri quieji' ángeles ri je-ximil chuchi' ri nimalaj rakan-ya' Eufrates, xuche'x.
REV 9:15 Y ja xebesol-pe ri quieji' ángeles, chi yequicamisaj winak. Roma ri quieji' ángeles ri' can je-yacon richi ri hora, ri k'ij, ri ic' y ri juna' ri'. Y ja ri rox parte chique ri winak ri jec'o chech-ulef ri xquiequicamisaj.
REV 9:16 Y ri quieji' ángeles ri', can je q'uiy soldados jec'o quiq'uin. Y xinc'oxaj chi conojel ri soldados ri' je doscientos millones, y can conojel c'o jujun quiquiej.
REV 9:17 Y chupa ri anche'l achic' ri xin-en, xentzu' ri quiej; y ri je-ch'ocolbeyon quichi, jequicusalo'n ch'ich' chi niquito' quic'u'x, y ri ch'ich' ri' quiak, k'an y azul yetzu'n. Ri quijolon ri quiej, can anche'l quijolon león y pa quichi' ntel-pe k'ak', sib y azufre.
REV 9:18 Y can ja ri k'ak', sib y azufre ri ye'el pa quichi' ri quiej, xeruq'uis ri rox parte chique conojel ri winak ri jec'o chech-ulef.
REV 9:19 Ri quiej ri', ja riq'uin quichi' y quijey niqui'en can ch'a'oj chique ri winak, roma ri quijey can anche'l rujolon cumetz ruc'uan.
REV 9:20 Pero ri winak ri c'a xec'ase' can y man xka ta ri castigo re' pa quiwi', can man xquiya' ta can ri itzel tak ex ri yequi'en y man xqui'en ta ri nrojo' ri Dios; roma c'a xequiya' quik'ij ri itzel tak espíritus, xequiya' chuka' quik'ij ri dioses ri jequibanon riq'uin oro, plata, abaj, che' y riq'uin ri ch'ich' ri ni'ix bronce che. Jari' ri xequiya' quik'ij ri winak ri', y ri dioses ri' man yetzu'n ta, man yec'oxan ta y ni man yebin ta chuka'.
REV 9:21 Ri winak ri' man xquiya' ta can ri banoj-camic, ri itzibel y ri elak' y chuka' ri achi'a' y ri ixoki' can xquicanola-qui' chi xqui'en mac.
REV 10:1 Y ja xintzu' jun chic ángel ri can c'o yalan uchuk'a' pa ruk'a' y nika-pe chicaj. C'o-pe pa jun ajawa' (mukul), y c'o jun arco iris pa ruwi'. Xintzu' chuka' chi ri rupalaj ri ángel can anche'l nitzu'n ri k'ij. Y ri rakan je anche'l ruxak-k'ak'.
REV 10:2 Y pa ruk'a' ruc'uan jun ch'uti' libro, y jakal. Xuya' rakan derecha parui' ri mar, y ri jun chic xuya' parui' ri rech-ulef.
REV 10:3 Ri ángel re', riq'uin yalan ruchuk'a' xch'o'n, y ri rukul ri xu'on, can anche'l rukul jun león. Y cuando xch'o'n yan ka, jec'o wuku' anche'l rayos ri xech'o'n-pe chuka'.
REV 10:4 Y cuando xech'o'n yan ri wuku' anche'l rayos, ja xinjo' ta xintz'ibaj ri xqui'ij. Pero c'o jun ri xch'o'n-pe chicaj y xu'ij-pe chue: Xe awiq'uin ret quiec'ue-ka ri tzij ri xqui'ij ri wuku' anche'l rayos, man quie'atz'ibaj.
REV 10:5 Y ri ángel ri xintzu' chi ruyo'n jun rakan parui' ri mar y ri jun chic parui' ri rech-ulef, xutzekej ruk'a' derecha chicaj,
REV 10:6 y xu'ij: Ren nin-en jurar pa rubi' ri can c'o chi ronojel tiempo, ri xbano ri rocaj y ri jec'o chupa, ri xbano ri rech-ulef y ri jec'o chech, ri xbano ri mar y ri jec'o chupa, can pa rubi' raja' nin-en jurar; can manak chic xtik'ax más tiempo.
REV 10:7 Roma cuando ri séptimo ángel xtuk'ojmaj ru-trompeta, ja' xtik'alajin jabel ri ewan-pe riq'uin ri Dios, anche'l xuk'alajij chique ri rusamajel ri xquitzijoj rutzij, ri achi'a' ri' xqui'ij ri xquiebanataj.
REV 10:8 Y ri xch'o'n-pe chicaj chue, xch'o'n chic pe chue jun mej (bey) y xu'ij: Ac'ama' la jun ch'uti' libro jakal pa ruk'a' ri ángel ri ruyo'n jun rakan parui' ri mar, y la jun chic parui' ri rech-ulef, xcha'.
REV 10:9 Can xibe na-wi apo riq'uin ri ángel, y xinc'utuj ri libro che. Y ri ángel xu'ij chue: Ja c'o re'; tatija'. Y xtana' pa achi' anche'l ruqui'l cab. Pero chi'apa can q'uey xtu'on, xcha' chue.
REV 10:10 Y ja xinc'on ri libro chuk'a' ri ángel, y xintaj-ka. Y pa nuchi' xinna' anche'l ri cab, pero chinupa can q'uey xu'on-ka.
REV 10:11 Y x-ix chue: Can nic'atzin chi nak'alajij jun mej (bey) chic ri nu'ij ri Dios chiquij q'uiy tenemit, naciones, reyes, y chiquij winak ri man junan ta quich'abel, xinuche'x.
REV 11:1 Xyo'x jun aj chue, ri anche'l jun che' richi etabel. Y x-ix chuka' chue: Awetaj rupa ri rocho ri Dios, tawetaj ri altar, y quie'awajilaj jani' yeyo'n ruk'ij ri Dios chiri'.
REV 11:2 Pero ri rojay richi ri rocho ri Dios, man tawetaj, roma xa jachon yan pa quik'a' ri winak ri man je israelitas ta; y can cuarenta y dos ic' xtiquixak' ri lok'olaj tenemit.
REV 11:3 Y ren xquientak-e ca'i' nusamajel chi quiri' niquik'alajij nutzij, y quiri' xtiqui'en mil doscientos sesenta k'ij, quicusalo'n tziak richi bis.
REV 11:4 Y ja ri ca'i' samajel ri' je anche'l ri ca'i' mata olivos y ri ca'i' candeleros ri jec'o-apo chech ri Dios, ri Rajaf ri rech-ulef.
REV 11:5 Y xa c'o jun c'o nrojo' nu'on chique, man xtitiquier ta. Roma ri je ca'i' ri', can c'o k'ak' ntel pa quichi'. Y ri jun ri can c'o nrojo' nu'on chique, can xtiq'uis riq'uin ri k'ak' ri'.
REV 11:6 Ri ca'i' samajel ri' yo'n chuka' uchuk'a' chique, chi niquitz'apij ri chicaj, chi quiri' man nika ta job cuando reje' niquik'alajij rutzij ri Dios. Can yetiquier chuka' niqui'en quic' che ri ya', y chuka' chi yequiya' xabachique (xama'anchique) sufrimiento pa quiwi' ri jec'o chech-ulef ri jani' mej (paj) niquijo' niquiya'.
REV 11:7 Y cuando ri ca'i' ri' xquiq'uis yan niquik'alajij rutzij ri Dios, ri nimalaj itzel chicop ri ntel-pe chupa ri nimalaj itzel jul ri jumul k'eku'm rupa, xtu'on ayowal quiq'uin, can xquieruch'ec y xquierucamisaj.
REV 11:8 Y ri quich'acul xquiec'ue' can chiri' pa nim bey chi ri nimalaj tenemit Jerusalem; anchi' chuka' xcamises-wi ri Kajaf Jesucristo chech ri cruz, ri tenemit ri ni'ix chuka' Sodoma y Egipto che, roma ri itzel tak ex ri niqui'en ri winak ri jec'o chiri'.
REV 11:9 Y oxi' k'ij y nic'aj xquiec'ue' ri quich'acul chiquiwech ri winak ri man junan ta quitenemit, man quiwinakil ta qui', man junan ta quich'abel y man junan ta qui-nación. Y reje' man xtiquiya' ta lugar chi yemuk ri ca'i' ri'.
REV 11:10 Y ri winak ri' can yalan xquiequicot roma ri quicamic ri ca'i' rusamajel ri Dios. Y roma yalan yequicot, can c'o ex xtiquisipala' chiquiwech, roma can yalan xqui'en sufrir pa quik'a' ri xek'alajin rutzij ri Dios.
REV 11:11 Y cuando xk'ax oxi' k'ij y nic'aj, ri Dios xu'on chi xc'ue' chic quic'aslen ri ca'i' ri'. Romari' reje' can xebepa'e-pe. Y ri winak ri xetz'eto quichi, can yalan xquixi'j-qui'.
REV 11:12 Y ri ca'i' rusamajel ri Dios xquic'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe chicaj riq'uin ruchuk'a' y nu'ij chique: Quixampe we' chicaj, xcha'. Y reje' can xebe-wi chicaj chupa jun ajawa' (mukul). Y ri winak ri itzel xetz'eto quichi, can xequitzu-e cuando xebe-e.
REV 11:13 Y can ja' xpe jun nimalaj silonel (cab-rakan) chech-ulef, y jun chique ri lajuj partes chi ri tenemit jumul xwuluwu'; y xecom wuku' mil winak roma ri silonel (cab-rakan) ri'. Y ri ch'aka chic winak ri jec'o chupa ri tenemit ri', ri man jun ex xquic'ulumaj, can yalan xquixi'j-qui', y xquiya' ruk'ij ri Dios ri c'o chicaj.
REV 11:14 Y quiere' xu'on, xk'ax ri ruca'n sufrimiento parui' ri rech-ulef. Y can ja chic ch'anin petenak ri rox sufrimiento.
REV 11:15 Y c'ajari' ri séptimo ángel xuk'ojmaj ru-trompeta. Y jec'o ri can riq'uin quichuk'a' xech'o'n chicaj, y niqui'ij: Ri gobiernos ri jec'o chech ronojel ri rech-ulef, cami can je richi-wi chic ri Kajaf Dios y je richi chuka' ri Cristo ri cha'on-pe roma ri Dios. Y ja raja' ri xtibano gobernar chi ronojel tiempo, xecha'.
REV 11:16 Y ri veinticuatro rijilaj tak achi'a' ri je-ch'ocol-apo chech ri Dios pa qui-tronos, xexuquie-ka chech y xquikasaj-qui' c'a pa ulef chi niquiya' ruk'ij.
REV 11:17 Y chi niquiya' ruk'ij niqui'ij: Kajaf Dios, matiox nakaya' chawe. Ret ri can c'o ronojel uchuk'a' pa ak'a', can jatc'o-wi-pe pa ruticribel, jatc'o cami, y xcac'ue' chuka' chi ronojel tiempo. Matiox chawe, roma cami can nac'ut chi ret nim awuchuk'a' roma cami ja ret jabano gobernar.
REV 11:18 Ri naciones ri jec'o chech-ulef xcataj quiyowal chawij, pero xa can ja xoka ri k'ij chi ret ye'aben castigar. Y can ja chuka' xoka ri k'ij chi ye'aben juzgar ri caminaki'. Pero chique ri asamajel, ri niquik'alajij ri atzij, ri lok'olaj tak awalc'ual y chique ri yeyo'n ak'ij, cocoj chi nima'k can xtaya' jun utzilaj ruq'uiexel chique, y can ja xoka chuka' ri k'ij chi ret ye'aq'uis ri winak ri can niquiyuj ri rech-ulef, xecha'.
REV 11:19 Y ja xjakataj ri rocho ri Dios ri c'o chicaj. Y can xtz'etetaj ri lok'olaj caja ri richi ru-trato ri Dios. Y xepe relámpagos, c'o ri yalan xek'ajan-pe, c'o rayos y jun silonel (cab-rakan), y xeka nimalaj tak sakbech.
REV 12:1 Y c'ajari' xk'alajin-pe jun nimalaj ex chicaj; jun ixok can anche'l k'ij ri rutziak, can nich'ich'an, pa'l parui' ri ic'. C'o jun corona pa rujolon, y ri corona re' ruc'uan cablajuj ch'umil.
REV 12:2 Y ri ixok re' k'alaj chi ya nic'ue' ral. Romari' can yalan nisiq'uin. Can yalan ruquiy (k'axon) nuna'.
REV 12:3 Y c'o jun chic ex xk'alajin-pe chicaj, jun itzel chicop quiak rij, ri ni'ix dragón che. Jun nimalaj chicop ri can c'o wuku' rujolon, lajuj ruc'a' y ruc'uan jujun corona pa jujun chique ri rujolon.
REV 12:4 Y ri dragón re', xe riq'uin ri rujey xerumes-pe ri rox parte chique ri ch'umil ri jec'o chicaj, y xeruq'uiak-pe parui' ri rech-ulef. C'ajari' xbec'ue-apo chech ri ixok ri ya nic'ue' ral. Ruchajin-apo jampe' xtic'ue' ri ne'y, chi quiri' nutaj-ka.
REV 12:5 Ri ixok ri' can xc'ue-wi jun ral-ala'. Y ri ala' re' neru'ona' gobernar riq'uin ronojel ruchuk'a' pa quiwi' conojel naciones ri jec'o chech-ulef. Ri ral ri ixok xc'uax-e chech ri Dios ri ch'ocol pa ru-trono.
REV 12:6 Y ri ixok ri xc'ue' ral, xlumaj-e (xnimaj-e) y xbe pa tz'iran rech-ulef, roma can jari' ri lugar canon roma ri Dios chi nucol. Y chiri' nilix-wi ri ixok mil doscientos sesenta días.
REV 12:7 Y chicaj xbanataj jun nimalaj ayowal. Ri arcángel Miguel y ri ru-ángeles, xqui'en ayowal riq'uin ri itzel chicop ri quiak rij ri ni'ix dragón che y ri itzel tak ru-ángeles raja'.
REV 12:8 Pero ri dragón y ri itzel tak ru-ángeles man xech'acon ta, y xe'kotex-pe ri chicaj, roma can man utz ta chic chi yec'ue' chiri'.
REV 12:9 Can xq'uiak-pe ri itzel chicop ri quiak rij ri ni'ix dragón che junan quiq'uin ri itzel tak ru-ángeles, c'a chech-ulef. Quiri' x-an che ri dragón ri ni'ix itzel y ni'ix Satanás che. Ja raja' ri xoc jun cumetz ojer can, y ja raja' ri nibano engañar quichi conojel winak ri jec'o chech-ulef.
REV 12:10 Y ja' cuando ren Juan xinc'oxaj chi chicaj c'o jun ri nich'o'n-pe riq'uin ruchuk'a', y nu'ij: Ja k'ij chi yecolotaj ri winak xoka, ri uchuk'a' y ri ru-gobierno ri ka-Dios can k'alaj chic. Y quiri' chuka' xoka yan ri k'ij chi conojel tiquibana' ri nu'ij ri Cristo ri cha'on-pe roma ri Dios. Roma ri jun ri nisujun quichi ri kach'alal chech ri Dios pak'ij chi chak'a', xleses yan e y xq'uiak yan e.
REV 12:11 Y ri kach'alal xquich'ec ri itzel, roma xecolotaj roma ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja ri xcom y xbin ruquiq'uiel. Y chuka' man xeq'uix ta xquik'alajij-qui' chi can quiniman ri Jesucristo. Y man xquixi'j ta qui' chi yecamises, roma can jec'o ri xquiya-qui' chi xecamises roma xquik'alajij rubi' ri Ajaf.
REV 12:12 Rix ri jixc'o chicaj, tiquicot ri iwánima. Pero rix ri jixc'o chech-ulef y ri jixc'o pa mar, can juya' (juyu') iwech. Roma ri Satanás xka-ka iwiq'uin, y catajinak ruyowal roma reta'n chi xe juba' chic k'ij ri yo'n che.
REV 12:13 Ri itzel chicop ri ni'ix dragón che, xq'uiak-pe, y cuando xuna' chi chech-ulef yan chic c'o-wi, ja' xutz'om rokotaxic ri ixok ri xc'ue' ral-ala'.
REV 12:14 Y ri ixok ri' xyo'x ca'i' nimalaj ruxic' ri can je anche'l ruxic' águila, chi nitiquier napon c'a pa tz'iran rech-ulef, ri lugar ri canon roma ri Dios chi nilix oxi' juna' y nic'aj. Chupa ri lugar ri' manak chic xtilitaj roma ri dragón.
REV 12:15 Y ri dragón ri' xulesaj-pe ya' pa ruchi' y xuq'uiak chirij ri ixok, chi quiri' xu'on ta jun rakan-ya', chi xuc'uaj ta e ri ixok.
REV 12:16 Pero ri rech-ulef xuto' ri ixok chi quiri' man jun anchique xuc'ulumaj chupa ri rakan-ya' ri xuq'uiak ri dragón, roma ri ulef can xubik' ch'anin ri ya' ri'.
REV 12:17 Y roma ri dragón man xtiquier ta riq'uin ri ixok, yalan ruyowal xcataj. Romari' xberu'ona' ayowal quiq'uin ri ral y ri riy can ri ixok. Conojel ri winak re' can niquinimaj ri mandamientos ri xeru'ij ri Dios, y chuka' can c'o pa cánima ri ketzij ri jeru'in can ri Jesucristo.
REV 13:1 Y ren Juan xipa'e' pa sanayi'l chuchi' ri nimalaj mar, y xintzu' chi chupa ri mar xbe'el-pe jun nimalaj itzel chicop. Y ri chicop re' c'o wuku' rujolon y lajuj ruc'a'. Y pa quiwi' ri ruc'a' c'o jujun corona. Y pa quiwi' jujun jolomaj je-tz'iban jujun bi'aj, y ri bi'aj re' itzel yech'o'n chirij ri Dios.
REV 13:2 Ri chicop ri xintzu' anche'l titzu'n jun tigre, la rakan je anche'l rakan ri chicop ri ni'ix oso che, la ruchi' anche'l ruchi' jun león. Y ri itzel chicop quiak rij ri ni'ix dragón che, xuya' ruchuk'a' y xuya' chuka' ru-trono che y chuka' xuya' nimalaj autoridad che.
REV 13:3 Y jun chique rujolon ri chicop ri', ri c'aja' tiyo'x ri trono che, socotajnak, y ri socotajic ri' can richi camic. Pero ri socotajic xa xc'achoj y man xcamisan ta; romari' ri winak ri jec'o chech-ulef, can xquitzeklebej.
REV 13:4 Y ri winak ri' can xquiya' chuka' ruk'ij ri itzel chicop ri quiak rij ri ni'ix dragón che, roma jari' ri xyo'n uchuk'a' pa ruk'a' ri jun chic nimalaj itzel chicop. Ri winak ri xquitzeklebej ri nimalaj itzel chicop, cuando niquiya' ruk'ij, niqui'ij: ¿C'o como jun ri junan riq'uin ri nimalaj chicop re'? ¿Y c'o como jun ri xtich'aco richi? yecha'.
REV 13:5 Ri chicop ri' xyo'x lugar che chi can nuya-ka ruk'ij riq'uin rutzij, chi itzel nich'o'n chirij ri Dios, y chuka' chi cuarenta y dos ic' xyo'x lugar che chi ri winak yeniman che.
REV 13:6 Y can quiri-wi xu'on ri nimalaj itzel chicop ri'. Itzel xch'o'n chirij ri Dios; can yalan itzel tak tzij xeru'ij chirij ri rocho ri Dios y chuka' chiquij ri jec'o chicaj.
REV 13:7 Chuka' xyo'x lugar che chupa ri tiempo ri', chi nu'on ayowal chique ri ralc'ual ri Dios, chi yeruch'ec. Xyo'x lugar che chi ronojel ri nu'ij raja', ri winak can quieniman che rutzij; conojel winak ri man quiwinakil ta qui', ri man junan ta quitenemit, man junan ta quich'abel y man junan ta qui-nación.
REV 13:8 Can conojel-wi ri jec'o chech-ulef xquiya' ruk'ij ri nimalaj itzel chicop ri'. Pero ri winak ri xebano quiri', ja ri man tz'iban ta quibi' chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios, ru-libro ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja, ri xcamises roma can quiri' runojin-pe ri Dios pa ruwi' cuando can c'a man jani c'o ri rech-ulef.
REV 13:9 Ri c'o quixiquin, can tiquic'oxaj ri ni'ix chique:
REV 13:10 Ri yeruc'uaj preso ri winak, quiri' chuka' xti'an che raja'. Y ri nicamisan che espada, can che espada chuka' xticamises. Romari' ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios tic'ue' qui-paciencia, y chuka' can tiquiya' cánima riq'uin ri Dios.
REV 13:11 Y ren Juan xintzu' chi c'o jun chic nimalaj itzel chicop ri xbe'el-pe pa ulef. Y ri chicop re' c'o ca'i' ruc'a' anche'l richi jun alaj ral oveja. Pero nich'o'n anche'l ri dragón.
REV 13:12 Y ri ruca'n nimalaj itzel chicop re', riq'uin ri ruchuk'a' ri na'ey nimalaj itzel chicop yeru'on ri rusamaj chech. Can nu'on chique ri winak ri jec'o chech-ulef chi niquiya' ruk'ij ri na'ey nimalaj itzel chicop, ri xc'achoj riq'uin rusocotajic, ri can juba' ta chic nucamisaj.
REV 13:13 Ri ruca'n nimalaj itzel chicop, q'uiy milagros ri can man je-tz'eton ta ri yeru'on. Can nu'on chi nika-pe k'ak' chicaj chi nika parui' ri rech-ulef, y can chiquiwech ri winak nu'on quiri'.
REV 13:14 Y roma can yo'n lugar che ri ruca'n nimalaj itzel chicop chi yeru'on milagros chech ri na'ey nimalaj itzel chicop, ri winak ri jec'o chech-ulef can xe'an engañar. Y xu'ij chique ri winak chi tiquibana' jun ruwachibel ri na'ey nimalaj itzel chicop ri man xcom ta riq'uin ri nimalaj socotajic ri x-an che riq'uin espada.
REV 13:15 Y ri ruca'n nimalaj itzel chicop, xyo'x uchuk'a' pa ruk'a' chi tuya' ruc'aslen ri ruwachibel ri na'ey nimalaj itzel chicop, chi quiri' ri wachibel ri' tich'o'n y tu'ij chi quiecamises conojel ri man niquiya' ta ruk'ij.
REV 13:16 Xu'on chuka' chi tiyo'x quietal ri winak chiquik'a' derecha o pa nic'aj-quiwech. Cocoj chi nima'k, ri winak je beyoma' y ri man je beyoma' ta, ri je esclavos y ri je libres.
REV 13:17 Y man jun chique ri winak nitiquier nilok'o o nic'ayin ta, xa manak retal chuk'a' o pa nic'aj-rech. Ri retal, can ja' ri rubi' ri na'ey nimalaj itzel chicop, tz'iban riq'uin letras o banon riq'uin números.
REV 13:18 Y ri ru-número ri na'ey nimalaj itzel chicop ja ri seiscientos sesenta y seis; y ri número re' número chi winak. Can q'uiy no'j (na'oj) nrojo' chi nina'ex anchique ntel chi tzij re'. Romari' ri winak ri c'o runo'j (runa'oj), can tunojij utz anchique ntel chi tzij ri ru-número ri na'ey nimalaj itzel chicop, chi nutemaj anchique ri rubi'.
REV 14:1 Y c'ajari' xintzu' ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja pa'l parui' ri juyu' rubinan Sión, y jec'o ciento cuarenta y cuatro mil winak riq'uin. Y conojel c'o rubi' raja' y c'o chuka' rubi' ri Rutata' pa nic'aj-quiwech.
REV 14:2 Y can c'o xinc'oxaj ri petenak chicaj, can anche'l nik'ajan ri nimalaj mar, y anche'l nik'ajan jun nimalaj rayo, y can anche'l cuando nac'oxaj q'uiy arpas yek'ojmex.
REV 14:3 Chech apo ri anchi' c'o-wi ri ru-trono ri Dios y ri anchi' jec'o-wi ri rijilaj tak achi'a' y ri je quieji' ri nojinak quij quiq'uin wechaj, chiri' yebixan-wi. Y jun c'ac'ac' bix ri niquibixaj. Y can man jun nitiquier nutemaj ri bix ri', xa can xe ri ciento cuarenta y cuatro mil ri je-colotajnak-pe chech-ulef, xe reje' ri yetiquier niquibixaj.
REV 14:4 Y jare' ri man xeka ta pa mac, ni quiq'uin ixoki', ni ch'aka chic mac. Can je ch'ajch'oj-wi, y can quitzekleben ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja. Jare' ri na'ey ri xecol-pe chiquicojol ri winak, y ja reje' ri yesipes che ri Dios y che Jesucristo ri can anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 14:5 Y can man jun tz'ucun-tzij quibanon, xa can je ch'ajch'oj jec'o chech ri Dios.
REV 14:6 Y ren Juan xintzu' jun chic ángel ri benak pa runic'ajal ri rocaj, y raja' ruc'uan ri utzilaj rutzij ri Dios, ri tzij ri can richi ronojel tiempo c'o. Y ruc'uan ri utzilaj tzij ri' chi nuya' rutzijol chique conojel ri naciones ri jec'o chech-ulef, chique ri man quiwinakil ta qui', ri man junan ta quich'abel, y ri man junan ta quitenemit.
REV 14:7 Y ri ángel riq'uin ronojel ruchuk'a' nu'ij: Tixi'j-iwi' y quixniman che ri Dios, y tiya' chuka' ruk'ij, roma ri k'ij chi nu'on juzgar xoka yan. Tiya' ruk'ij ri Dios ri banayon ri rocaj y ri rech-ulef, ri mar y ri alaxibel tak ya'.
REV 14:8 Y c'o jun ruca'n ángel xch'o'n chuka' y xu'ij: Xtzak yan, xtzak yan ri nimalaj tenemit Babilonia; ri nimalaj tenemit ri xbano chique conojel naciones ri jec'o chech-ulef chi xquiyec ruyowal ri Dios pa quiwi' roma xek'aber pa ruk'a'; can xu'on chique chi xqui'en mac.
REV 14:9 Y jun rox ángel xch'o'n chuka' y can riq'uin ruchuk'a' xu'ij: Xa can jec'o yeyo'n ruk'ij ri na'ey nimalaj itzel chicop y niquiya' chuka' ruk'ij ri ruwachibel, y can niquiya' lugar chi niyo'x quietal pa nic'aj-quiwech o chiquik'a';
REV 14:10 ri xquiebano quiri', can xtika-wi ri castigo pa quiwi', roma ri Dios can man xtujoyowaj ta juba' quiwech, xa can xtuya-pe ronojel ruyowal pa quiwi'. Ri Dios can xtu'on chique chi xtiquikum ri ruyowal raja'. Y can chiquiwech ri ru-ángeles ri Dios y chuka' chech ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja, can xquie'an castigar chupa ri k'ak' y azufre.
REV 14:11 Y ri k'ak' nu'on chique chi niqui'en sufrir, y ri rusibil jotol chicaj chi ronojel tiempo; can man jun mej (bey) xquie'uxlan ta juba', ni pak'ij ni chak'a'. Y chupa ri lugar ri' xquie'apon-wi ri yeyo'n ruk'ij ri na'ey nimalaj itzel chicop, y can quiri' xti'an chique ri xtiquiya' ruk'ij ri ruwachibel, y xa xtiyo'x rubi' ri itzel chicop ri' pa nic'aj-quiwech o chiquik'a', roma jari' ri quietal.
REV 14:12 Romari', ri je-oconak lok'olaj tak ralc'ual ri Dios y niquic'oxaj y niqui'en ri yeru'ij raja' y ri can siempre quiyo'n cánima riq'uin ri Jesús, can nrojo' nic'ue' qui-paciencia chupa ri sufrimiento.
REV 14:13 Y ren Juan xinc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe chue chicaj, y nu'ij: Tatz'ibaj ri xtin-ij chawe: Cami, can jabel quiequicot ri xquiecom y xa quiniman-e ri Ajaf, xcha'. Y xinc'oxaj chuka' chi ri Espíritu Santo xu'ij: Ja'. Roma can xquie'uxlan riq'uin ri quisamaj, y xtiyo'x jun utzilaj ruq'uiexel chique roma ronojel ex ri xequi'en pa quic'aslen.
REV 14:14 Y cuando xitzu'n yan chic, xintzu' jun ajawa' (mukul) sak. Y parui' ri ajawa' (mukul) re' ch'ocol jun ri can anche'l ri Jun ri xka-pe chicaj y xalex chikacojol. Raja' c'o jun corona ri banon che oro pa rujolon, y pa ruk'a' ruc'uan jun hoz ri ch'ut rutza'n y yalan rey chi nikupix tico'n.
REV 14:15 Y can ja' chuka' xbe'el-pe jun ángel pa rocho ri Dios, y can riq'uin ruchuk'a' nich'o'n che ri ch'ocol parui' ri ajawa' (mukul), y nu'ij che: Tacusaj ri a-hoz y tak'ata' la tico'n, roma xa xoka yan ri hora y can k'an chic ri tico'n chi ri rech-ulef.
REV 14:16 Y ri ch'ocol parui' ri ajawa' (mukul) can quiri-wi xu'on, xucusaj ri ru-hoz chech-ulef y can xuk'at-e ri cosecha.
REV 14:17 Y ja xbe'el-pe jun chic ángel pa rocho ri Dios ri c'o chicaj, ruc'uan chuka' jun hoz ri ch'ut rutza'n y yalan rey.
REV 14:18 Y riq'uin ri altar xbe'el-pe chuka' jun chic ángel ri can yo'n autoridad che parui' ri k'ak'. Y can nisiq'uin xch'o'n-apo che ri ángel ri uc'uayon ri hoz ri ch'ut rutza'n y yalan rey y xu'ij: Tacusaj la a-hoz chi ye'akupij ri tzekaj uva. Roma ri uva richi ri rech-ulef xechak'aj yan.
REV 14:19 Y ri ángel ri uc'uayon ri hoz ri yalan rey, can quiri-wi xu'on. Xucusaj chi xerukupij ri tzekaj uva richi ri rech-ulef. C'ajari' xeruya' pa jun nimalaj anche'l pila chi yeyitz'. Y ri yitz'oj re' nuk'alajij chakawech ri nimalaj castigo ri xtuya' ri Dios.
REV 14:20 Ri uva ri xerukupij ri ángel, chunakaj ri tenemit xeyitz'-wi. Y cuando xyitz' ri uva chupa ri pila, xa quic' yan chic xbe'el-pe. Y yalan q'uiy ri quic', roma can oxi' ciento kilómetros xunojisaj. Y ri rupa xjote' c'a anchi' nibe-wi ri ch'ich' pa quichi' ri quiej.
REV 15:1 Y c'ajari' ren Juan can xintzu' chi ri chicaj xbanataj jun nimalaj ex, y ren yalan xsatz nuno'j (xsach nuc'u'x) cuando xintzu'. Xentzu' wuku' ángeles; ri wuku' ángeles re' jachon jujun castigo pa quik'a' chi yebequiya-pe cuando xtapon ri k'ij. Y ri' ja ri ruq'uisbel tak castigos ri nuya' ri Dios parui' ri rech-ulef. Jari' ri ruyowal ri Dios ri xtuya' pa quiwi' ri man xquinimaj ta.
REV 15:2 Y ren xintzu' chuka' chi c'o anche'l jun mar ri can anche'l vidrio nitzu'n, y can xolon riq'uin k'ak'. Y conojel ri man xeka ta pa ruk'a' ri na'ey nimalaj itzel chicop y ri ruwachibel, y chuka' man xquijo' ta quietal o ri ru-número ri rubi' ri chicop pa nic'aj-quiwech o chiquik'a', conojel re' je-pa'l parui' ri anche'l mar ri', y jequic'uan arpas ri je richi ri Dios.
REV 15:3 Y niquibixaj ri rubix ri Moisés ri rusamajel ri Dios y ri rubix ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja. Y ri yebixan, quiere' niqui'ij: Ajaf Dios, ret can ja' ri nimalaj tak ex ri ye'aben, y roj can nisatz kano'j (nisach kac'u'x) yekatzu', y can c'o-wi ronojel uchuk'a' pa ak'a'. Can ketzij y can pa ruchojmil ronojel ri ye'aben, y ja ret ri qui-Rey conojel ri lok'olaj tak awalc'ual.
REV 15:4 ¿Ancu'x (Anchique) c'a ri man xtuxi'j ta ri' chawech Ajaf? ¿Ancu'x (Anchique) c'a ri man xtiyo'n ta ak'ij? Roma xe ret jat ch'ajch'oj y man jun amac. Y romari' conojel naciones chi ri rech-ulef xquiepe chi xtiquiya' ak'ij, roma xquitzu' yan chi ronojel ri ye'aben, can utz.
REV 15:5 Y cuando nutz'eton chic ronojel re', c'ajari' xintzu' chi ri lok'olaj rocho ri Dios chicaj, anchi' c'o-wi ri lok'olaj caja chi ri ru-trato ri Dios, xjakataj.
REV 15:6 Y chiri' xebe'el-wi-pe ri wuku' ángeles ri jachon jujun castigo pa quik'a'. Y ri quitziak ri jequicusan, ja ri tziak ri banon riq'uin lino, jun tziak ri can yalan sak y can nich'ich'an chuka'. Y chiquic'u'x nik'ax-wi jun cinturón ri banon che oro.
REV 15:7 Y ja' cuando jun chique ri je quieji' ri nojinak quij riq'uin wechaj, xuya' jujun copa pa quik'a' chiquijunal ri wuku' ángeles; ri copa ri' je-banon che oro, y je-nojinak riq'uin ronojel ri castigo ri nuya' ri Dios, ri Dios ri can chi ronojel tiempo c'o.
REV 15:8 Ri rocho ri Dios chicaj xnoj-pe riq'uin jun anche'l sib; jare' ri retal ri nimalaj ruk'ij y ruchuk'a' ri Dios. Y can man jun ri nitiquier ntoc-apo chiri', c'a quieq'uis na ri castigos ri niquiya' ri wuku' ángeles.
REV 16:1 Y c'ajari' xinc'oxaj chi c'o jun ri nisiq'uin nich'o'n-pe chiri' pa rocho ri Dios y xu'ij chique ri wuku' ángeles: Ik'aja' parui' ri rech-ulef, ronojel rech castigo ri nuya' ri Dios ri jec'o chupa ri wuku' copas ri je-banon che oro.
REV 16:2 Y ri na'ey ángel xbe y xberuk'aja' parui' ri rech-ulef ri c'o chupa ri copa ri ruc'uan. Ri na'ey castigo xu'on chique ri winak chi xe'el-pe sal-ch'ac chiquij. Quiri' xquic'ulumaj ri quic'uan retal ri na'ey nimalaj itzel chicop ri pa nic'aj-quiwech o chiquik'a'. Ja winak re' ri can xeyo'n ruk'ij ri ruwachibel ri na'ey nimalaj itzel chicop.
REV 16:3 Quiri' chuka' ri ruca'n ángel ruc'uan ri copa y xberuk'aja' ri c'o chupa, parui' ri mar. Y ri mar xchuwir anche'l ruquiq'uiel caminak, y romari' ronojel ri c'o quic'aslen ri jec'o chiri', xecom.
REV 16:4 Y ri rox ángel xberuk'aja' can ri ruc'uan chupa ri copa pa quiwi' ri rakan tak ya' y pa quiwi' ri alaxibel tak ya'. Y ri ya' re' xe'oc quic'.
REV 16:5 Y ren xinc'oxaj chi ri ángel ri yo'n uchuk'a' pa ruk'a' pa quiwi' ri ya', xch'o'n y xu'ij: Ajaf Dios, ret ri can chi ronojel tiempo jatc'o, cami y ojer; ret ri can jat ch'ajch'oj-wi y can pa ruchojmil-wi ronojel ri ye'aben.
REV 16:6 Roma can natoj chique ri xecamisan quichi ri awalc'ual y ri asamajel ri xek'alajin ri atzij. Y can utz-wi na'an chique chi tiquikumu' quic', roma jari' ri ruquiy (k'axon) ri xquich'ec, xcha' ri ángel.
REV 16:7 Y ja' xinc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe pa altar, y nu'ij: Can quiri-wi Ajaf Dios ri c'o ronojel uchuk'a' awiq'uin, can k'alaj cuando na'an juzgar, can ketzij na'an y can pa ruchojmil chuka' na'an che.
REV 16:8 Ri rucaj ángel xberuk'aja' ri c'o pa copa parui' ri k'ij. Y ri k'ij can xyo'x uchuk'a' che chi quieruporoj ri winak riq'uin ri ruk'ak'al.
REV 16:9 Y can quiri-wi xbanataj, ri k'ij can xeruporoj ri winak y can k'axinak xu'on chique, pero ri winak man xquiya' ta can ri mac y man xqui'en ta ri nrojo' ri Dios y man xquiya' ta ruk'ij. Pa ruq'uiexel chi quiri' ta xqui'en, xa itzel xech'o'n chirij ri Dios, ri c'o uchuk'a' pa ruk'a' chi nuya' ri castigos re' pa quiwi'.
REV 16:10 Ri quinto ángel xberuk'aja' ri c'o pa copa, parui' ru-trono ri na'ey nimalaj itzel chicop; y ri rech-ulef anchi' nu'on-wi gobernar xka jun nimalaj k'eku'm parui', y roma ri castigo ri niquina' ri winak ri jec'o chiri', can niquicach'ala' cak'.
REV 16:11 Pero ri winak can man xquiya' ta can ri itzel tak ex ri yequi'en y man xqui'en ta ri nrojo' ri Dios ri c'o chicaj; pa ruq'uiexel chi quiri' ta xqui'en, xa itzel xech'o'n chirij, roma ri castigo ri niquina' y chuka' roma ri sal-ch'ac ri c'o chiquij.
REV 16:12 Ri sexto ángel xberuk'aja' ri c'o pa copa parui' ri nimalaj rakan-ya' Eufrates. Y ri rakan-ya' ri' xchaki'j-ka chi yetiquier yek'ax ri reyes ri je-petenak pa oriente.
REV 16:13 Y ren xintzu' chi pa ruchi' ri itzel chicop ri quiak rij ri ni'ix dragón che, y pa ruchi' chuka' ri nimalaj itzel chicop, y pa ruchi' ri achi ri ni'in chi nuk'alajij rutzij ri Dios y xa man ketzij ta, ye'el-pe jujun anche'l ranas. Y ri oxi' ranas re' xa je oxi' itzel tak espíritus.
REV 16:14 Ri oxi' itzel tak espíritus, riq'uin ri itzel je-petenak-wi, y can yequi'en milagros chi yequi'en engañar ri winak. Je-elenak-pe chi yequimol conojel reyes chi ri rech-ulef junan quiq'uin ri qui-soldados. Yequimol-apo chi ri k'ij cuando xtiqui'en ri guerra riq'uin ri Dios ri can c'o-wi ronojel uchuk'a' riq'uin.
REV 16:15 Ri rutzij ri Jesucristo nu'ij: Can tibana' cuenta iwi', ren xquipe y man xtinya' ta rutzijol jampe' xquinoka, can anche'l nu'on jun elek'om, roma can man xtinya' ta rutzijol jampe' xquinoka. Can tiquicot ri can q'ues y can ruyacon ri rutziak chi quiri' man xtich'ane' ta, y manak xtiq'uix-ka chiquiwech ri winak.
REV 16:16 Y ri reyes junan quiq'uin ri qui-soldados can xquimol-qui' chupa ri jun lugar ri ni'ix Armagedón che pa ch'abel hebreo.
REV 16:17 Y ri séptimo ángel xuchoxij pa quiek'ik' ri ruc'uan chupa ri copa, y xinc'oxaj chi c'o Jun nich'o'n-pe pa rocho ri Dios ri c'o chicaj, can anchi' c'o-wi ri ru-trono ri Dios chiri' xch'o'n-wi-pe. Y can riq'uin ruchuk'a' xu'ij-pe: Ja xc'achoj yan.
REV 16:18 Y can xe xu'ij quiri', xepe relámpagos, c'o ri yalan xek'ajan-pe, c'o rayos, y xu'on jun nimalaj silonel (cab-rakan) ri man jun mej (bey) rubanon ri jani' tiempo jec'o-pe ri winak chech-ulef.
REV 16:19 Y ri nimalaj tenemit xch'eretaj roma xjakataj ri rech-ulef roma ri silonel (cab-rakan). Pa oxi' xel ri nimalaj tenemit ri'. Y ri ch'aka chic nimalaj tak tenemit ri jec'o chech-ulef, can xewuluwu'. Riq'uin ri' ri Dios can ja' yan xunataj ri nimalaj tenemit Babilonia, y ja xuya' ruq'uiexel chique ri winak aj-chiri' roma ri itzel tak ex ri jequibanon. Ri Dios can xu'on chique chi tiquikumu' y tiquina' ri ruyowal raja'.
REV 16:20 Y roma chuka' ri nimalaj silonel (cab-rakan) ri xu'on, ri rech-ulef ri jec'o pa tak ya' xebe chuxe' ya'. Y ri juyu' man xetz'etetaj ta chic.
REV 16:21 Chuka' chupa ri tiempo ri' xeka-pe nimalaj tak sakbech chicaj, ri can c'o la'k jujun quintal calal; romari' ri winak yalan itzel xech'o'n chirij ri Dios. Ri castigo ri xuya' ri Dios pa quiwi' ri winak ri', can nim-wi.
REV 17:1 Y jun chique ri wuku' ángeles ri uc'uayon jujun copa banon che oro, xoch'o'n wiq'uin y xoru'ij chue: Catampe wiq'uin y xtinc'ut chawech anchique castigo ri xtika pa ruwi' ri ixok ri itzel ruc'aslen ri ni'ix ramera che, ri ch'ocol pa quiwi' q'uiy ya'.
REV 17:2 Can riq'uin ri ixok re' quibanon-wi mac ri reyes ri jec'o chech-ulef. Y roma chuka' ri ixok re' ri winak ri jec'o chech-ulef xek'aber pa ruk'a' ri mac.
REV 17:3 Y chupa ri jun anche'l achic' ri xin-en roma ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo, xinna' chi ri ángel xiruc'uaj c'a pa jun tz'iran rech-ulef. Y chiri' xintzu' ri ixok, ch'ocol chirij jun chicop quiak rij ri c'o wuku' rujolon y lajuj ruc'a'. Ri quiak rij chicop re' ruyon bi'aj rij, y ri bi'aj re' itzel yech'o'n chirij ri Dios.
REV 17:4 Y ri ixok ri' rucusan tziak quiak y morado. Jerucusan chuka' ch'aka chic ex ri je-banon riq'uin oro, chuka' riq'uin jabel tak abaj y ri abaj chuka' ri ni'ix perla chique chi ruwakon-ri' jabel. Y pa ruk'a' ruc'uan jun copa ri banon che oro. Y ri copa ri' can nojinak-e rupa riq'uin ri itzel tak ex ri jerubanon chech ri Dios, y chuka' riq'uin ronojel ri tz'il tak mac ri jerubanon.
REV 17:5 Y ri ixok ri' pa nic'aj-rech tz'iban-wi ri rubi'. Y ri rubi' raja' man can ta k'alaj anchique ntel-wi chi tzij, pero quiere' ri nu'ij: Ri nimalaj tenemit Babilonia, quite' ri ixoki' ri itzel quic'aslen ri ni'ix rameras chique y quite' chuka' ri winak ri yebano itzel tak ex chech ri Dios.
REV 17:6 Cuando ren xintzu' ri ixok ri', can xsatz nuno'j (xsach nuc'u'x), roma xa can k'abarel rubanon riq'uin ri quiquiq'uiel ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios y ri xquik'alajij ri Jesús ri jerucamisan.
REV 17:7 Y ri ángel ri uc'uayon wichi, xu'ij chue: Man tisatz ano'j (tisach ac'u'x). Ren xtink'alajij chawech ri anchique ntel-wi chi tzij ri ixok ri ch'ocol chirij ri nimalaj chicop, y can xtin-ij-wi chuka' chawe anchique ntel-wi chi tzij ri nimalaj chicop wuku' rujolon y lajuj ruc'a'.
REV 17:8 Ri nimalaj chicop ri xatzu', xa jun chicop ri xc'ue' ojer can y cami manak chic c'o. Pero xa can xtel chic pe chupa ri nimalaj itzel jul ri can jumul k'eku'm rupa. Roma xa jari' ri ruq'uisbel ri xtu'on can y xtibe pa k'ak'. Y yalan winak ri jec'o chech-ulef, ri xa can man xtic'ue' ta quibi' chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios, desde pa ruticribel pe ri rech-ulef. Ri winak ri' can yalan xtisatz quino'j (xtisach quic'u'x) roma ri xtiquitzu', roma ri chicop ri xc'ue' ojer can y xa manak chic tz'eton, can xtoka chic jun mej (bey).
REV 17:9 Re' can q'uiy no'j (na'oj) nrojo' chi ni'an entender, roma ri wuku' rujolon ri chicop xa je wuku' juyu' ri anchi' ch'ocol-wi ri ixok ri'.
REV 17:10 Chuka' ri wuku' rujolon ri chicop, xa je wuku' reyes. Je wo'o' chique ri reyes re' xek'ax yan, ri jun ja' nu'on gobernar cami y ri jun chic rey man jani tich'oquie' chi nu'on gobernar. Pero cuando xtich'oquie' can ri rey re', xa man xtilayoj ta ri ru-gobierno.
REV 17:11 Ri chicop ri xc'ue' jun mej (bey) y cami manak chic tz'eton, jari' ri xtoc can rey. Ri ruq'uisbel rey re', can junan-wi runo'j (runa'oj) quiq'uin ri wuku' itzel tak reyes ri xek'ax yan. C'ajari' xtibe pa k'ak'.
REV 17:12 Y ri lajuj uc'a' ri xatzu' ri ruc'uan ri nimalaj chicop, xa je lajuj reyes chuka' ri man jani tiqui'en gobernar. Ri lajuj reyes re' can xtijach-wi uchuk'a' pa quik'a' junan riq'uin ri nimalaj chicop chi niqui'en gobernar. Pero ri uchuk'a' ri xtijach chique, xa man xtilayoj ta.
REV 17:13 Ri lajuj reyes ri c'a man jani tiqui'en gobernar, can junan niquinojij; romari' xtiquiya' ri qui-gobierno y ri quichuk'a' pa ruk'a' ri nimalaj chicop ri'.
REV 17:14 Y ri reyes ri' can xtiqui'en chuka' ayowal riq'uin ri Jesucristo ri can anche'l Alaj Ral Oveja. Raja' can c'o pa quiwi' conojel reyes y can jun nimalaj Ajaf. Y romari' ri xquiecataj chirij, xa xquiech'acataj roma raja' y coma ri jec'o riq'uin. Ri jec'o riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can je-woyon y je-cha'on roma ri Dios, y can quiyo'n cánima riq'uin.
REV 17:15 Y ri ángel ri uc'uayon wichi xu'ij chuka' chue: Ri ya' ri xatzu' anchi' ch'ocol ri ixok ramera, xa je naciones, je tenemit y je q'uiy winak, ri man junan ta quich'abel.
REV 17:16 Y ri lajuj uc'a' ri xatzu' ri ruc'uan ri chicop, itzel xtiquitzu' ri ixok ri', romari' xquiecataj chirij y ronojel ri c'o riq'uin xtiquimaj chuk'a'; hasta ri rutziak, roma can xtiquich'anaba' can. Y xtiquitaj ri ruch'acul y c'o ch'aka chic che ri ruch'acul xa xtiquiporoj.
REV 17:17 Ri Dios xuya' pa cánima ri lajuj reyes chi junan xquinojij xecataj chirij ri ixok ri' y chi xquijach ri qui-gobierno che ri nimalaj chicop. Pero cuando xebanataj yan ri jeru'in can ri Dios, ri ru-gobierno ri chicop ri' can xtiq'uis.
REV 17:18 Y ri ixok ri xatzu', ja ri jun nimalaj tenemit ri c'o pa quiwi' ri reyes richi ri rech-ulef.
REV 18:1 C'ajari' xintzu' chuka' jun chic ángel; jun ángel ri can c'o yalan autoridad pa ruk'a', nika-pe chicaj. Ri ángel roma ri nich'ich'an, can sakil xu'on che ri rech-ulef.
REV 18:2 Can riq'uin ruchuk'a' nich'o'n, y nu'ij: Cami xtzak yan, xtzak yan ri nimalaj tenemit Babilonia. Cami xa oconak cocho itzel tak espíritus. Y chiri' chuka' c'o-wi quisoc itzel tak chicop ri c'o quixic', y can man jun utz nitz'eto quichi.
REV 18:3 Roma ja ri Babilonia ri xbano chique conojel naciones chi xquiyec ruyowal ri Dios pa quiwi', roma xek'aber pa ruk'a' q'uiy mac. Ja chuka' ri Babilonia ri xbano chique ri reyes quichi ri naciones chi xeka pa mac. Y can ja chuka' ri tenemit Babilonia ri xbano chique chi q'uiy c'ayinel xebeyomer, roma ri aj-Babilonia xquic'uaj jun itzel c'aslen y romari' xquisetz (xquisech) q'uiy mero, roma xabachique (xama'anchique) itzel tak ex ri xqui'en, xcha' ri ángel.
REV 18:4 C'ajari' xinc'oxaj chi c'o jun ri nich'o'n-pe chicaj y nu'ij: Rix ri can jix wichi chic, quixel-pe pa tenemit Babilonia, chi quiri' man xquixka ta chuka' rix pa mac y xtiwil rix chuka' ri castigo ri xtika pa quiwi' ri winak aj-chiri'.
REV 18:5 Y ri quimac ri winak ri jec'o chupa ri tenemit ri', can rumolon-wi chic ri' ronojel, y romari' napon c'a chicaj. Y ri Dios can xtuya-wi castigo pa quiwi' ri winak, roma ri quimac can xk'ax rui'.
REV 18:6 Pero rix, xcha' ri nich'o'n-pe chicaj chique ri yeyo'n ruq'uiexel che ri Babilonia, can tiya' ruq'uiexel anche'l xu'on raja' chique ch'aka chic. Can anche'l rubanon raja', quiri' chuka' tibana' che raja'. Can doble ruq'uiexel tibana' che, que chech ri xu'on raja' chique ri ch'aka, chi quiri' can tu'ona' sufrir más.
REV 18:7 Tiya' pa sufrimiento y tich'ujrisaj. Roma raja' can xunimrisaj-ri', y cuando rujachon-ri' chupa ri itzel c'aslen, xusetz (xusech) ri rubeyomal. Y xu'ij pa ránima: Ja ren ri anche'l reina ri jin-ch'ocol we'. Man jin malca'n ta, y man jun ruquiy (k'axon) xtinna', nicha'.
REV 18:8 Y roma quiri' xu'ij, can pa jun k'ij xquiepe ronojel rech ruquiy (k'axomal) pa ruwi'. Xtipe camic, ok'ej y wayjal. Y can xtiporox chuka' pa k'ak'. Y can quiri' xtuc'ulumaj, roma ri x-in chi quiri' xtibanataj, ja ri Ajaf Dios ri can c'o-wi uchuk'a' riq'uin.
REV 18:9 Y ri reyes ri jec'o chech-ulef yalan xticok'ej ri tenemit Babilonia. Roma ja reje' xqui'en mac riq'uin raja', y chuka' xeka chupa ri itzel tak c'aslen ri anchi' xquisetz-wi (xquisech-wi) qui-mero. Xticok'ej y xtiquibisoj ri tenemit Babilonia cuando xtiquitzu' ri sib jotol chicaj roma ja nic'at.
REV 18:10 Pero roma niquixi'j-qui' chech ri castigo ri kajinak parui', can c'a naj xquiec'ue-wi-pe y xtiqui'ij: Juya' (Juyu') rech ri nimalaj tenemit Babilonia; jun tenemit ri c'o ruchuk'a' chi xc'ue' pa quiwi' conojel. Juya' (Juyu') rech roma ch'anin xq'uis pa ruk'a' ri castigo ri xka-pe parui'.
REV 18:11 Y ri c'ayinel ri jec'o chech-ulef, can yalan chuka' xticok'ej y xtiquibisoj ri tenemit ri', roma man jun chic xtilok'o ri c'ayij ri jequic'ualo'n-apo chiri'.
REV 18:12 Y ri c'ayij ri jequic'uan-apo, ja ri oro, ri plata, ri cobre y ri ch'ich'; ri abaj ri yalan je jabel, ri mármol, y ri abaj ni'ix chuka' perla che; ri utzilaj tak tziak, anche'l ri lino fino, ri seda, y ri tziak morado y quiak; ri ex ri je-banon quiq'uin jabel tak che' y chuka' jequic'uan jubulaj tak che'; y jequic'uan chuka' ex ri je-banon che bak.
REV 18:13 Quic'ualo'n chuka' canela, k'ayis jubul cuxla' ri ye'oc ruk'omal comida; pom, mirra y ch'aka chic jubulaj tak ak'om; ri ruya'al-uva, aceite, harina ri can ni'j y trigo. Jequic'uan-apo chuka' ovejas, quiej y ch'aka chic chicop, carruajes, y hasta winak yequic'ayij.
REV 18:14 Cami ri winak ri xec'ue' pa nimalaj tenemit, man xquiequitaj ta chic quiwech-che' ri jabel je qui' ri yalan xeka chiquiwech. Xeq'uis ronojel ri jabel tak ex ri jec'o quiq'uin, y can xq'uis chuka' ri quibeyomal.
REV 18:15 Y ri c'ayinel ri xe'apon pa Babilonia yalan xebeyomer roma ri tenemit ri'. Ri c'ayinel re' niquixi'j-qui' chech ri castigo ri najin parui', c'a naj jec'o-wi. Can yalan nicok'ej y niquibisoj.
REV 18:16 Y niqui'ij: Juya' (Juyu') rech ri nimalaj tenemit Babilonia, roma xa can anche'l jun ixok ruwakon-ri' riq'uin tziak ri yalan jabel ri ni'ix lino che, y quiq'uin ri tziak ri quiak y morado yetzu'n. Y xerucusaj chuka' oro, ri abaj chuka' ni'ix perla che y ch'aka chic abaj ri yalan je jabel.
REV 18:17 Y xa can ch'anin xq'uis ri jani' chi beyomel c'o riq'uin. Y ri achi'a' capitanes quichi ri barcos y ri ch'aka chic ri yesamaj pa tak barcos, ri winak ri je-benak pa tak barcos, y can conojel ri yesamaj pa ya' man xebe ta apo chunakaj ri tenemit Babilonia. Xa can c'a naj xepa'e-wi.
REV 18:18 Roma xquitzu' ri sib ri jotol chicaj roma najin ruc'atic ri tenemit. Y riq'uin uchuk'a' xech'o'n, y xqui'ij: ¿Can c'o como jun tenemit ri junan riq'uin ri nimalaj tenemit re'? xecha'.
REV 18:19 Y ri winak ri yebe pa tak barcos y ri yesamaj pa ya', xquiyala' ulef pa tak quijolon; can yalan ye'ok' y yebison, y can yesiq'uin niqui'ij: Juya' (Juyu') rech ri nimalaj tenemit Babilonia. Can riq'uin rubeyomal raja' xebeyomer can conojel rajaf tak barcos. Y xa ch'anin xq'uis ronojel, xecha'.
REV 18:20 Y c'o ri x-ix roma ri xbanataj: Rix ri jixc'o chicaj, rix apóstoles, rix ri nik'alajij rutzij ri Dios y rix chuka' jix lok'olaj tak ralc'ual ri Dios, quixquicot, roma ri Dios can xutzu' ri xik'axaj pa ic'aslen pa ruk'a' ri Babilonia. Romari' xyo'x ruq'uiexel che.
REV 18:21 Y jun ángel ri can yalan ruchuk'a', xberuli'ej-pe jun nimalaj abaj, ri anche'l jun ca', y riq'uin ronojel ruchuk'a' xuq'uiak ri abaj c'a pa mar, y xu'ij: Quiere' xti'an che ri nimalaj tenemit Babilonia chi tiq'uis chiri'. Ri tenemit ri' man xtitz'etetaj ta chic.
REV 18:22 Man jun mej (bey) chic xtic'oxex pa tak bey ri arpas, ri trompetas y ri flautas. Man jun chic xtik'ojman quichi. Ni man jun chic xtisamaj pa rusamaj. Y man xquiek'ajan ta chic pe ri molinos.
REV 18:23 Man jun chic luz xtitz'etetaj ri nuya' sakil che ri tenemit. Man jun chic c'ulubic xtic'oxex. Roma chiri' xec'ue-wi ri más nimalaj tak c'ayinel. Y chuka' chiri' xe'an-wi engañar conojel naciones ri jec'o chech-ulef riq'uin ri itzibel.
REV 18:24 Y can chupa chuka' ri tenemit Babilonia xbin-wi quiquiq'uiel ri je rusamajel ri Dios ri xek'alajin ri rutzij, y ri quiquiq'uiel ri ch'aka chic lok'olaj tak ralc'ual ri Dios. Parui' ri tenemit ri' xka-wi ri quicamic conojel ri xquinimaj ri Dios ri je-camisan-e chech-ulef.
REV 19:1 Y chirij ronojel re' ren Juan xinc'oxaj quikul q'uiy winak yewajaj chicaj, y can riq'uin quichuk'a' niqui'ij: Can tiya' ruk'ij ri Kajaf Dios, roma raja' jojrucol, richi raja' ri uchuk'a', y can c'o chuka' ruk'ij.
REV 19:2 Tiya' ruk'ij ri ka-Dios roma can pa ruchojmil-wi nu'on juzgar y can ketzij, roma can xuya' yan ruq'uiexel che ri ixok ramera, roma ri jerubanon; roma ri ixok re' xu'on chique ri winak ri jec'o chech-ulef chi xqui'en mac. Ja raja' chuka' ri xcamisan quichi ri rusamajel ri Dios, romari' ri ka-Dios can xuya' ruq'uiexel che, yecha'.
REV 19:3 Y can ja' xinc'oxaj ri winak ri yewajaj chicaj, xqui'ij chuka': Tiya' ruk'ij ri Dios, roma ri Babilonia ja nic'at, y ri rusibil can jotol chicaj y manak xtiq'uis.
REV 19:4 Y ri veinticuatro rijilaj tak achi'a' ri jec'o chicaj y ri je quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, can ja' xexuquie-ka chi xquiya' ruk'ij ri Dios c'o pa ru-trono. Y ri rijilaj tak achi'a' y ri je quieji' ri can nojinak quij quiq'uin wechaj, xqui'ij: Can quiri' ta, can ta xtiyo'x ruk'ij ri Dios, xecha' reje'.
REV 19:5 Y ja c'o jun ri xbech'o'n-pe anchi' c'o-wi ri ru-trono ri Dios y quiere' ri nu'ij: Chi'iwonojel rix rusamajel ri Dios, can tiya' ruk'ij ri ka-Dios. Rix ri jixniman che ri Dios, tiya' ruk'ij; cocoj chi nima'k quiri' tibana'.
REV 19:6 Y ren Juan, can xinc'oxaj chuka' anche'l quikul q'uiy winak yewajaj chicaj, anche'l nik'ajan ri nimalaj mar y chuka' anche'l nik'ajan ri rayo y niqui'ij: Tiya' ruk'ij ri Ajaf ri ka-Dios, ri can c'o ronojel uchuk'a' riq'uin, roma raja' ja' xuticriba-ka nu'on gobernar.
REV 19:7 Can kojquicot y can tinoj ri kánima roma ri jojquicot, y kaya' ruk'ij ri Dios; roma xoka yan ri k'ij chi nibanataj ri nimalaj ruc'ulubic ri Jesucristo ri Jun anche'l Alaj Ral Oveja. Y ri xten can runaban chic ri' chi ri ruc'ulubic.
REV 19:8 Can xyo'x lugar che ri xten chi xuwak-ri' riq'uin tziak ri can yalan ch'ajch'oj y nich'ich'an, tziak ri ni'ix lino fino che. Y ri tziak lino nuc'ut chakawech chi jari' ri chojmilaj quic'aslen ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios.
REV 19:9 Y ri ángel xu'ij chue: Tatz'ibaj re': Can quiequicot ri xewoyox chi ri nimak'ej chi ruc'ulubic ri Jesucristo ri can anche'l Alaj Ral Oveja. Y ri ángel xu'ij chue chuka': Ri tzij ri xin-ij chawe, can ja ri Dios biyon-pe y can ketzij-wi.
REV 19:10 Y ren can ja' xixuquie' chech ri ángel ri' chi ninya' ruk'ij, pero raja' xu'ij chue: Man caxuquie' chinuech. Man taya' nuk'ij ren. Ja ri Dios taya' ruk'ij. Roma ren xa jin rusamajel ri Dios anche'l ret, y anche'l chuka' ri ch'aka chic ri c'o rutzij ri Jesús pa cánima y niquitzijoj chuka'. Xa joj junan, roma jun ri nuk'alajij ri ni'ix che roma ri Dios y jun ri nutzijoj rutzij ri Jesús, xa jun mismo Espíritu ri niyo'n ri' chique ri je ca'i'. Ri Espíritu ri' richi ri Jesús.
REV 19:11 Y cuando xitzu'n yan chic, xintzu' chi ri chicaj jakal. Y xintzu' jun quiej sak rij ch'ocolben roma ri Jun ri ni'ix Ketzij che y can nu'on-wi ronojel ri nu'ij. Ri Jun ri ch'ocolbeyon ri quiej sak rij, can pa ruchojmil nu'on juzgar y can quiri' nu'on guerra quiq'uin ri itzel yetz'eto richi.
REV 19:12 Ri rech can je anche'l ruxak-k'ak'. C'o q'uiy coronas rucusan, y chiri' tz'iban jun bi'aj. Ri bi'aj re' can man jun nibano entender, xa can xe raja'.
REV 19:13 Ri rutziak can quic' rij. Y raja' can c'o chic jun rubi'; Rutzij ri Dios jari' ri jun chic rubi', roma ja raja' nik'alajin anchique nunojij ri Dios.
REV 19:14 Y ri ejércitos chi chicaj je-benak riq'uin, quicusan tziak ri banon che lino fino, ri can sak y can ch'ajch'oj. Y conojel je-ch'ocol chiquij quiej ri sak quij.
REV 19:15 Y ri pa ruchi' raja' ntel-pe jun espada ri ch'ut rutza'n, chi yerusoc ri winak ri jec'o pa tak naciones. Y ja raja' ri xtibano gobernar quichi, can riq'uin ruchuk'a' xtu'on quiri'. Y can xtu'on chique anche'l cuando nixak' ri uva chi niyitz' chupa ri anche'l pila. Y re' can nuk'alajij chakawech ri ru'onic ri nimalaj castigo ri xtuya' ri Dios ri c'o ronojel uchuk'a' riq'uin.
REV 19:16 Y ri Jun ri rubinan Rutzij ri Dios, rucusan jun rutziak nim rakan, y chirij ri' tz'iban jun chic rubi'. Can quiri' chuka' tz'iban jun chic ri parui-e juba' ruch'ec chirij ri rutziak. Y ri ca'i' bi'aj re' nu'ij: Rey pa quiwi' ri reyes, y Ajaf pa quiwi' conojel ri yebano gobernar.
REV 19:17 Y can ja' xintzu' jun ángel pa'l chech ri k'ij. Ri ángel re' riq'uin ruchuk'a' xu'ij chique ri chicop ri c'o quixic' ri yebe chicaj: Quixampe. Timolo-pe iwi', roma ri Dios nuya' jun nimalaj wa'in chiwe.
REV 19:18 Ri xtuya' ri Dios chiwe chi nitaj ja ri quich'acul ri reyes, quich'acul capitanes, y quich'acul chuka' ri achi'a' ri yalan quichuk'a'; quich'acul quiej y ri yech'ocolben quichi ri quiej; can ja ri quich'acul conojel winak, esclavo o xa libre c'o, cocoj chi nima'k, xcha' ri ángel.
REV 19:19 Y ja' cuando ren Juan xintzu' chic ri na'ey nimalaj itzel chicop y xentzu' ri reyes chi ri rech-ulef y ri qui-ejércitos. Y conojel re' can quimolon-qui' chi niqui'en guerra riq'uin ri Jun ri ch'ocol chirij ri quiej ri sak rij y riq'uin ru-ejército.
REV 19:20 Y ri na'ey nimalaj itzel chicop xtz'om-e y can quiri' chuka' x-an-e che ri jun achi ri ni'in chi nuk'alajij rutzij ri Dios y xa man ketzij ta. Ri jun achi tz'ucuy-tzij re', can xeru'on milagros ri man jun mej (bey) je-tz'eton ta chech ri nimalaj itzel chicop. Y riq'uin ri', xeru'on engañar winak chi xquiya' lugar chi xyo'x quietal pa nic'aj-quiwech o chiquik'a'. Y ri winak re' can xquiya' chuka' ruk'ij ri ruwachibel ri chicop. Y romari' ri chicop y ri jun ri xeru'on engañar ri winak, xebetz'om-pe y quiri' je q'ues xetorix chupa ri k'ak' ri nic'at riq'uin azufre.
REV 19:21 Y ri ch'aka chic winak ri je-benak quiq'uin ri je ca'i' ri', xecamises conojel. Xecamises riq'uin ri espada ri ntel-pe pa ruchi' ri ch'ocol chirij ri quiej sak rij. Y ri quich'acul conojel ri xecamises, can ja' ri chicop ri c'o quixic' ri xetijo quichi. Y can xnoj quipa riq'uin ri ti'j ri'.
REV 20:1 Y xintzu' jun ángel ri nika-pe chicaj y ruc'amon-pe ri llave richi ri nimalaj itzel jul ri jumul k'eku'm rupa. Y ruc'amon-pe chuka' jun nimalaj cadena pa ruk'a'.
REV 20:2 Ri ángel re' xutz'om ri itzel chicop quiak rij ri ni'ix dragón che, y ni'ix chuka' diablo y Satanás che. Y jari' ri xoc jun cumetz ojer can. Xxim roma ri ángel, richi mil juna'.
REV 20:3 Y xberuq'uiaka' chupa ri nimalaj itzel jul ri jumul k'eku'm rupa, xutz'apij can y xu'on can sellar chi quiri' man jun tijako. Quiri' x-an can che, chi quiri' manak chic yeru'on engañar más ri winak ri jec'o pa ronojel rech-ulef. Mil juna' ri man xtz'etetaj ta chic ri itzel tak ex ri xeru'on raja'. Y cuando xek'ax yan ri mil juna', xte'jak-pe y xtitzolaj chic pe chi nu'on rusamaj, pero xa richi juba' chic tiempo.
REV 20:4 Y xintzu' chi jec'o tronos, y ri je-ch'ocol chiri' xyo'x autoridad pa quik'a' chi yequi'en juzgar ri winak; xentzu' chuka' cánima ri je-caminak-e roma xkupix quikul. Reje' xecamises-e roma xquik'alajij rutzij ri Jesús y xquitzijoj rutzij ri Dios. Conojel re', ja ri man xeyo'n ta ruk'ij ri na'ey nimalaj itzel chicop y ri ruwachibel. Ni man xquiya' ta lugar chi xyo'x retal ri chicop pa nic'aj-quiwech ni chiquik'a'. Y reje' xec'astaj y junan xqui'en gobernar riq'uin ri Cristo chupa ri mil juna'.
REV 20:5 Y jare' ri caminaki' ri xec'astaj-pe na'ey. Pero ri ch'aka chic caminaki' man xquiec'astaj yan ta. Xa c'a quiek'ax na ri mil juna', c'ajari' xquiec'astaj-pe.
REV 20:6 Can richi ri Dios ri quic'aslen y can quiequicot ri xquiec'astaj-pe na'ey cuando ri Dios xquieruc'asoj ri caminaki', roma ri ruca'n camic man xtitiquier ta chiquij. Reje' can xquie'oc sacerdotes richi ri Dios y ri Cristo. Y junan xtiqui'en gobernar riq'uin ri Cristo chupa ri mil juna'.
REV 20:7 Y cuando xek'ax yan ri mil juna', ri Satanás xtileses-pe chupa ri lugar ri anchi' tz'apel-wi can.
REV 20:8 Y xtipe chic jun mej (bey) chi xquieru'on engañar ri winak ri jec'o pa ronojel rech-ulef. Y xquieru'on engañar ri winak aj-Gog y aj-Magog; can yerumol-e richi ri guerra. Y can q'uiy ri soldados ri xquierumol chi xtiqui'en ri guerra, xa can je anche'l ri sanayi'l ri c'o chuchi' ri mar.
REV 20:9 Can xejote-e pa tenemit ri yalan nojo'x roma ri Dios, ri anchi' jec'o-wi ri lok'olaj tak ralc'ual raja'. Ri winak ri jeruyacon-e ri Satanás, quinojisan-e ri rech-ulef y xbequisururej ri tenemit y ri anchi' jec'o-wi ri lok'olaj tak ralc'ual ri Dios. Pero ri Dios xu'on chi xbeka-pe k'ak' pa quiwi' y xeruq'uis.
REV 20:10 Y ri itzel ri xeru'on engañar conojel ri winak ri', xq'uiak chupa ri k'ak' ri nic'at riq'uin azufre, ri anchi' xetorix-wi chuka' ri nimalaj itzel chicop, junan riq'uin ri achi ri x-in chi nuk'alajij rutzij ri Dios y xa man ketzij ta. Y chiri' chupa ri k'ak' xtiqui'en sufrir pak'ij chi chak'a' y can chi ronojel tiempo.
REV 20:11 Y xintzu' jun nimalaj trono ri can sak, y xintzu' chuka' ri Jun ri ch'ocol chiri'. Y ri rocaj y ri rech-ulef ri jec'o-apo chech, can xelumaj (xenimaj) chech. Y reje' man chic xe'litaj ta pa qui-lugar. Can man xetz'etetaj ta chic.
REV 20:12 Y xentzu' ri winak ri je-caminak-e, cocoj chi nima'k je-pa'l-apo chech ri Dios. Y xejak ri libros, y xjak chuka' jun chic libro, anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios. Conojel ri winak re' can xe'an juzgar riq'uin ri xequi'en pa quic'aslen, y can anche'l ri xequi'en pa quic'aslen, can quiri' je-tz'iban chupa ri libros ri'.
REV 20:13 Can conojel ri je-caminak-e je-pa'l-apo chech ri Dios, conojel ri winak ri xecom pa mar, y ri jec'o pa ruk'a' ri camic y chupa ri lugar quichi ri caminaki'; conojel ri winak ri' xec'astaj-pe y xe'an juzgar. Y can anche'l xequi'en pa quic'aslen chiquijunal, can quiri' xe'an juzgar.
REV 20:14 Y ri camic y ri qui-lugar ri caminaki' man xquie'litaj ta chic, roma can xquiebeq'uis pa k'ak'. Y jare' ri castigo ri ni'ix ruca'n camic che.
REV 20:15 Y can chupa chuka' ri k'ak' re' xquieq'uiak conojel ri winak ri man tz'iban ta quibi' chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios.
REV 21:1 Y ren Juan xintzu' ri rocaj y ri rech-ulef, xejalataj yan. Can je c'ac'ac' chic. Ri rocaj y ri rech-ulef ri xec'ue' na'ey, xa manak chic jec'o, roma xejal-e. Can manak chic chuka' ri mar.
REV 21:2 Y ren Juan xintzu' ri lok'olaj tenemit, ri c'ac'ac' Jerusalem. Xintzu' chi ri tenemit re' nika-pe chicaj y riq'uin ri Dios elenak-wi-pe. Y can jabel banon ru'onic y wakon, can anche'l nu'on jun xten cuando nic'ule'.
REV 21:3 Y ja' xinc'oxaj chi c'o jun ri nisiq'uin-pe chicaj y nu'ij: Tatzu' na pe', cami ri Dios can chiquicojol ri winak c'o-wi. Ja reje' ri je rutenemit, y ja raja' ri qui-Dios. Can junan xquiec'ue'.
REV 21:4 Y ri Dios can xtusu' jumul ri ruya'al tak quiwech, roma manak chic camic, ni ok'ej, ni jiloj y man jun chic ruquiy (k'axon) xtiquik'axaj. Roma ronojel ri' can xquieq'uis.
REV 21:5 Y ri Jun ri ch'ocol pa trono xu'ij: Ren can c'ac'ac' ri yenben che ronojel, xcha'. Y chuka' xu'ij: Quie'atz'ibaj ri tzij ri xquienbij chawe, roma can ketzij y utz chi yenimex.
REV 21:6 Y xu'ij chuka': Ronojel xc'achoj yan. Ja ren ri xiticriban-pe y ja ren chuka' ri xquiq'uiso. Ja ren jin anche'l ri na'ey c'a ri ruq'uisbel letra. Y xa c'o ri nichaki'j ruchi', ren xtinya' ruya' ri elesan-pe pa jun alaxibel-ya' richi c'aslen, y ri ya' re' ninsipaj.
REV 21:7 Ri xquiech'acon jari' ri xtiyo'x qui-herencia. Ja ren ri qui-Dios, y reje' je walc'ual.
REV 21:8 Pero ri man jinquinimaj ta y ri niquixi'j-qui' ye'apon pa tak sufrimientos woma ren, xquientak pa k'ak'. Y quiri' chuka' xtin-en chique ri winak ri itzel yentzu' roma ri quimac, ri yebano camic, ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en mac, ri aj-itza', ri yeyo'n quik'ij dioses ri xa winak je-banayon, y ri niquitz'uc tzij; can xquientak-wi pa k'ak' ri nic'at riq'uin azufre. Y jare' ri castigo ri ni'ix ruca'n camic che.
REV 21:9 Y jun chique ri wuku' ángeles ri xeyo'n ri ruq'uisbel wuku' castigos parui' ri rech-ulef, ri quic'uan ri pa tak wuku' copas ri banon che oro, xoch'o'n wiq'uin y xu'ij chue: Catampe, y xtinc'ut chawech ri xten ri c'ulan riq'uin ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 21:10 Y chupa ri jun anche'l achic' ri xin-en, roma ri ruchuk'a' ri Espíritu Santo, ri ángel ri xoch'o'n wiq'uin xiruc'uaj parui' jun nimalaj juyu', y chiri' xuc'ut chinuech ri lok'olaj tenemit Jerusalem ri nika-pe chicaj y can riq'uin ri Dios elenak-wi-pe.
REV 21:11 Y ri tenemit re' can nich'ich'an roma rusakil ri Dios; can anche'l nich'ich'an ri jaspe, ri jun abaj yalan jabel. Ri tenemit can anche'l vidrio nitzu'n.
REV 21:12 Y ri tenemit re' c'o jun nimalaj xan ri rusururen rij; ri xan ri' naj jotol chicaj y ruc'uan cablajuj puertas. Y pa jujun puertas re', jec'o jujun ángel. Ri pa tak puertas ri', je-tz'iban quibi' ri cablajuj tenemit ri quichi ri cablajuj ralc'ual ri jun achi xubinaj Israel.
REV 21:13 Y chi quieji' lados che ri tenemit jec'o ox-ox puertas; oxi' c'o ri anchi' ntel-pe ri k'ij, oxi' c'o anchi' nika-wi-ka ri k'ij, oxi' c'o pa norte, y oxi' c'o pa sur.
REV 21:14 Y cablajuj abaj oconak ruxe' ri xan ri ni'ix cimiento che, y c'o quibi' ri cablajuj ru-apóstoles ri Jesucristo chirij; ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 21:15 Y ri ángel ri nich'o'n wiq'uin, ruc'uan jun anche'l aj ri banon che oro chi nretaj ri tenemit Jerusalem, chi yeretaj ri puertas y chi nretaj ri xan ri rusururen rij ri tenemit.
REV 21:16 Ri tenemit Jerusalem cuadrado banon che. Can junan cakan ri quieji' lados. Y xpe ri ángel xretaj ri tenemit, y ri tenemit ri' ruc'uan dos mil doscientos kilómetros. Can quiri' rech, quiri' chuka' rakan y can quiri' chuka' jotol chicaj ri tenemit.
REV 21:17 Y ri ángel xretaj ri jani' jotol ri xan ri rusururen rij ri tenemit. Y ri xan jotol sesenta y cuatro metros chicaj. Ri ángel xretaj ri xan riq'uin ri aj can anche'l niquicusaj ri winak chech-ulef.
REV 21:18 Y ri xan ri rusururen rij ri tenemit, can riq'uin jun abaj ri yalan jabel banon-wi ri ni'ix jaspe che. Y ri tenemit ri', che oro banon-wi, y can anche'l vidrio ri nitzu'n, roma can ch'ajch'oj.
REV 21:19 Y ri ru-cimiento ri xan can jabel wakon, roma can banon quiq'uin cablajuj abaj ri can je jabel y can man junan ta yetzu'n. Ri quibi' ri abaj ri' ja ri jaspe, ri zafiro, ri ágata, ri esmeralda,
REV 21:20 ri ónice, ri cornalina, ri crisólito, ri berilo, ri topacio, ri crisoprasa, ri jacinto, y ri ruq'uisbel ja ri amatista.
REV 21:21 Y ri cablajuj puertas richi ri xan je abaj. Y ri abaj anchok che je-banon-wi, ja ri ni'ix perla che. Ri cablajuj puertas ri', je cablajuj perlas. Ri nim bey richi ri tenemit, can riq'uin oro banon-wi, y can anche'l vidrio ri nitzu'n.
REV 21:22 Y ren Juan man jun rocho ri Dios ri xintzu' anchi' niyo'x-wi ruk'ij, roma ri Ajaf Dios ri can c'o-wi ronojel uchuk'a' riq'uin, can chi jun tenemit oconak rocho. Y can quiri' rubanon ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja, chi jun tenemit oconak rocho.
REV 21:23 Ri tenemit ri' man nic'atzin ta rusakil ri k'ij y ri ic' che, roma ri nibano ri sakil che ja rusakil ri Dios y ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 21:24 Y ri naciones ri je-colotajnak chic, can ja riq'uin ri rusakil ri tenemit xtiquitzu' quibey chi yebin. Y ri reyes richi ri rech-ulef xtiquic'uaj-apo pa tenemit chech ri Dios, ri nimalaj quichuk'a' y ri quik'ij.
REV 21:25 Chiri', can man jun mej (bey) xquietz'ape' ri puertas pak'ij, y chuka' manak xtik'okumer chi nok'ok'a-ka.
REV 21:26 Ri nimalaj quichuk'a' y ri quik'ij ri naciones, can xquiec'uax-apo chupa ri tenemit chech ri Dios.
REV 21:27 Pero man jun ex tz'il xtoc-apo chupa ri tenemit ri', ni man jun chuka' winak ri itzel ruc'aslen chech ri Dios, ni man jun ri nu'on engaño xtoc-apo. Xe ri c'o quibi' tz'iban chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios, ri ru-libro ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 22:1 Y ri ángel ri uc'uayon wichi, xuc'ut jun rakan-ya' can ch'ajch'oj chinuech; ri ya' ri' nuya' c'aslen. Ri rakan-ya' ri' anche'l vidrio nitzu'n y nalex-pe ri anchi' c'o-wi ru-trono ri Dios y ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja.
REV 22:2 Pa nic'aj che ri nim bey richi ri tenemit, chiri' nik'ax-wi ri rakan-ya' ri nuya' c'aslen. Y chi ca'i' ruchi' ri rakan-ya' ri' yeq'uiy ri che' ri yeyo'n chuka' c'aslen, y can cablajuj mej (paj) niquiya' quiwech pa jun juna'. Ri che' ri jec'o chuchi' ri rakan-ya', can ic'-ic' niquiya' quiwech. Y ri quixak ri che' ri' jari' ri cak'om conojel naciones.
REV 22:3 Y chiri' man jun chic ri nika castigo pa ruwi', roma can man jun chic mac. Can chiri' c'o-wi ri ru-trono ri Dios y ri Jesucristo ri anche'l Alaj Ral Oveja. Y conojel ri je rusamajel, jari' ri xquieyo'n ruk'ij.
REV 22:4 Y chiri' can xtiquitzu-qui' riq'uin. Y chuka' xtiquic'uaj ri rubi' pa nic'aj-quiwech.
REV 22:5 Chiri' chupa ri tenemit ri', manak xtik'okumer. Y conojel ri jec'o chupa ri tenemit ri', man jun xtic'atzin-wi ri rusakil jun k'ak' o rusakil ta ri k'ij chique. Can man jun. Roma can ja ri Dios ri Ajaf ri xtisakrisan quichi. Y conojel re' xtiqui'en gobernar chi ronojel tiempo.
REV 22:6 Y ri ángel ri uc'uayon wichi xu'ij chue: Ri tzij re' can je ketzij y can utz chi yenimex. Roma can ja ri Ajaf Dios ri xyo'n ri tzij pa cánima ri niquik'alajij rutzij, can ja chuka' raja' ri takayon richi ri ru-ángel chi nuya' rutzijol chique ri je rusamajel, chirij ri xquiebanataj yan.
REV 22:7 Ri Jesucristo xu'ij: Can yitzolaj yan pe. Conojel ri winak ri yeniman ri nuk'alajij ri Dios chupa ri jun libro re', jabel quiequicot.
REV 22:8 Y ren Juan, can xinc'oxaj y xintzu' ronojel re'. Y cuando xinc'oxaj y xintzu' yan ri', ja' xixuquie' chech ri ángel ri xuc'ut ronojel chinuech, chi ninya' ruk'ij.
REV 22:9 Pero ri ángel re' xu'ij chue: Man taya' nuk'ij ren. Ren xa jin jun rusamajel ri Dios, junan awiq'uin ret y quiq'uin ri ch'aka chic awach'alal ri niquik'alajij ri ni'ix chique roma ri Dios, y chuka' quiq'uin ri yeniman ri tzij ri je-tz'iban chupa ri libro re'. Can ja ri Dios taya' ruk'ij, xcha'.
REV 22:10 Y ri ángel re' xu'ij chue chuka': Ri rutzij ri Dios ri tz'iban chupa ri jun libro re', man tawewaj. Can tak'alajij. Roma ri k'ij chi nibanataj ri nu'ij, xa can nakaj chic c'o-wi.
REV 22:11 Romari' ri man choj ta ruc'aslen, tu'ona' na ri nrojo' nu'on. Y ri uc'uayon jun tz'il c'aslen, can tu'ona' na ri nurayij. Pero ri can choj-wi quic'aslen, man tiquimalij niqui'en ri utz. Y ri ch'ajch'oj quic'aslen, can quiri' tiquibana-apo. Can choj quiepa'e' pa quic'aslen.
REV 22:12 Ri Jesucristo xu'ij: Can ketzij-wi chi noka yan ri k'ij chi yitzolaj chic pe. Y can c'o ruq'uiexel ninc'om-pe chique chiquijunal; y can anche'l ri xequi'en, can quiri' chuka' ri ruq'uiexel xtiquiwil.
REV 22:13 Y can ja ren ri na'ey y can ja chuka' ren ri ruq'uisbel. Can ja ren ri xiticriban-pe ronojel y can ja ren chuka' ri yiq'uiso. Ren can jin anche'l ri na'ey c'a ri ruq'uisbel letra.
REV 22:14 Can jabel quiequicot ri niquich'ajch'ojij quitziak, roma quiri' rubanon ri quic'aslen; can c'o quik'a' che ri rech ri che' ri niyo'n c'aslen, y yetiquier chuka' yek'ax pa tak puertas chi ye'oc chupa ri c'ac'ac' tenemit.
REV 22:15 Pero ri can itzel quic'aslen, man xquie'oc ta apo chupa ri tenemit. Y quiri' chuka' ri aj-itza', ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' chi niqui'en mac, ri yebano camic, ri yeyo'n quik'ij dioses ri xa winak je-banayon, y ri can nika chiquiwech niquitz'uc tzij, can man xquie'oc ta chupa ri c'ac'ac' tenemit.
REV 22:16 Y ren ri Jesús, nutakon-e ri nu-ángel chi nuk'alajij can ronojel re' chiquiwech ri iglesias ri jinquiniman pa ronojel lugar. Y can ja ren ri jin ru-familia can ri rey David. Y can ja chuka' ren ri Jun ri anche'l nimalaj ch'umil ri jabel nich'ich'an nimak'a' yan.
REV 22:17 Y ri Espíritu Santo y ri xten c'ulan riq'uin ri Jesucristo, niqui'ij: Quixampe. Y ri yec'oxan, can tiqui'ij chuka': Quixampe. Y ri nichake'j ruchi' y can nrojo' nipe, can tipe y tukumu' ri Ya' ri niyo'n c'aslen. Y ri Ya' re' xa nisipes.
REV 22:18 Y nin-ij chique conojel ri yec'oxan ri nuk'alajij ri Dios chupa ri libro re', xa c'o jun ri nuya' rui' ruchuk'a' ri tzij re', can quiri' chuka' xti'an che ri castigo ri xtuya' ri Dios parui' ri nibano quiri'; ri castigo ri je-tz'iban chupa ri libro re'.
REV 22:19 Y xa c'o jun ri xa nulesaj ruchuk'a' ri tzij re' y nujal rubixic ri nuk'alajij ri Dios chupa ri libro re', ri Dios manak xtuya' che, ri xtiyo'x chique ri winak ri tz'iban quibi' chupa ri libro anchi' tz'iban-wi quibi' ri c'o quic'aslen riq'uin ri Dios, y man xtuya' ta chuka' lugar che chi ntoc-apo chupa ri lok'olaj rutenemit ri Dios. Can man xtiyo'x ta che ri utzilaj tak ex ri nu'ij chupa ri libro re'.
REV 22:20 Y ri nik'alajin ronojel re', can nu'ij chuka': Ja', can yitzolaj yan pe, nicha'. Y ren Juan nin-ij: Can quiri' ta. Catampe, Ajaf Jesús.
REV 22:21 Y ri Kajaf Jesucristo xtuya' ta ru-bendición pa iwi' chi'iwonojel ri iniman rutzij. Amén.
