MAT 1:1 Re jun vuj re nuchop-el vave', jun vuj ri tz'ibatel-vi can ri quibi' ri rati't-rumama' ri Jesucristo. Can nik'alajin-vi c'a chi rija' can riy-rumam vi can ri rey richin ri tinamit Israel, ri xubini'aj David, y can riy-rumam can chuka' ri Abraham.
MAT 1:2 Ri Abraham jari' ri xalc'ualan ri Isaac; ri Isaac xralc'ualaj ri Jacob; ri Jacob xralc'ualaj ri Judá y ch'aka' chic rach'alal.
MAT 1:3 Jac'a ri Judá y ri Tamar ri rixjayil xecalc'ualaj ri Fares y ri Zara; jac'a ri Fares ri xalc'ualan ri Esrom; y ri Esrom xralc'ualaj ri Aram.
MAT 1:4 Y re Aram re' xralc'ualaj ri Aminadab; ri Aminadab xralc'ualaj ri Naasón; y ri Naasón xralc'ualaj ri Salmón.
MAT 1:5 Y re Salmón y ri Rahab ri rixjayil xcalc'ualaj ri Booz; ri Booz y ri Rut ri rixjayil xcalc'ualaj ri Obed; y ri Obed xralc'ualaj ri Isaí.
MAT 1:6 Y re Isaí re' xralc'ualaj ri rey David; y ri rey David xralc'ualaj ri Salomón riq'uin ri Betsabé ri rixjayil. Re rute' re Salomón, ja ri rixjayil can ri Urías.
MAT 1:7 Jac'a ri Salomón xralc'ualaj ri Roboam; ri Roboam xralc'ualaj ri Abías; y ri Abías xralc'ualaj ri Asa.
MAT 1:8 Y re Asa re' xralc'ualaj ri Josafat; ri Josafat xralc'ualaj ri Joram; y ri Joram xralc'ualaj ri Uzías.
MAT 1:9 Y re Uzías re' xralc'ualaj ri Jotam; ri Jotam xralc'ualaj ri Acaz; y ri Acaz xralc'ualaj ri Ezequías.
MAT 1:10 Y re Ezequías re' xralc'ualaj ri Manasés; ri Manasés xralc'ualaj ri Amón; y ri Amón xralc'ualaj ri Josías.
MAT 1:11 Y re Josías re' xralc'ualaj ri Jeconías y ch'aka' chic rach'alal. Y jari' tok ri kavinak israelitas xban chique chi xebec'oje' pa ruvach'ulef rubini'an Babilonia.
MAT 1:12 Y tok ec'o chic chiri' pa Babilonia, ri Jeconías xralc'ualaj ri Salatiel; y ri Salatiel xralc'ualaj ri Zorobabel.
MAT 1:13 Y re Zorobabel re' xralc'ualaj ri Abiud; ri Abiud xralc'ualaj ri Eliaquim; y ri Eliaquim xralc'ualaj ri Azor.
MAT 1:14 Y re Azor re' xralc'ualaj ri Sadoc; ri Sadoc xralc'ualaj ri Aquim; y ri Aquim xralc'ualaj ri Eliud.
MAT 1:15 Y re Eliud re' xralc'ualaj ri Eleazar; ri Eleazar xralc'ualaj ri Matán; ri Matán xralc'ualaj c'a jun ri xubini'aj chuka' Jacob.
MAT 1:16 Y re Jacob re' xralc'ualaj c'a ri José ri xoc rachijil ri María. Y re María re' jare' ri rute' ri Jesús ri Cristo.
MAT 1:17 Cajlajuj c'a sol vinek xec'oje-pe, ri nitiquir-pe riq'uin ri Abraham c'a riq'uin ri rey David. Cajlajuj chuka' sol vinek xec'oje-pe, ri nitiquir-pe riq'uin ri rey David c'a chupan ri tiempo tok ri kavinak israelitas xebec'oje' pa ruvach'ulef Babilonia. Y can que c'a chuka' ri' ri sol vinek xec'oje', ri nitiquir-pe riq'uin ri tiempo tok ri kavinak israelitas xebec'oje' pa ruvach'ulef Babilonia, c'a riq'uin ri Cristo, cajlajuj c'a chuka' sol vinek.
MAT 1:18 Y ri alaxibel richin ri Jesucristo que c'a re' ri rubanic: Ri María ri xoc rute' ri Jesucristo, jun c'a xten ri c'utun chic roma ri José. Pero xc'ulvachitej c'a chi tok c'a man jani quic'uan ta qui', xnabetej chi ri María yava' chic richin alanic. Pero ri María quere' xuc'ulvachij roma xka' c'a ri Lok'olej Espíritu pa ruvi'.
MAT 1:19 Jac'a ri José ri ne'oc rachijil ri María, can jun chojmilej vinek vi; y man c'a xrajo' ta xuya' ruq'uix ri María chiquivech ri vinek, romari' xuben chi nuya' can choj queri' y man nutaluj ta na rutzijol.
MAT 1:20 Y jari' c'a ri xuch'ob-ka rija' pa ránima, chi choj queri' nuya' can. Y pa ruvaran c'a tok jun ángel richin ri Ajaf ri xutz'et rija', y xbix chire roma ri ángel ri': José, rat ri riy-rumam can ri rey David, man c'a taxibij-avi' chi yac'ule' riq'uin ri María ri ac'utun chic richin noc avixjayil, roma jac'a ri Lok'olej Espíritu ri xka' pa ruvi' y vacami petenek alanic chirij.
MAT 1:21 Ri ac'ual c'a ri xtralaj ri María, ti ala', y Jesús c'a ri rubi' ri xtaya'. Y queri' ri rubi' xtaya', roma rija' xquerucol ri vinek chupan ri quimac.
MAT 1:22 Ronojel c'a re' bin chic can roma jun chique ri rusamajela' ri Dios ri xc'oje' ojer can. Can achi'el c'a ri xuk'alajirisaj ri Ajaf chuvech ri samajel ri', queri' vi xbanatej. Y que c'a re' ri rubin can:
MAT 1:23 Titzu' na pe', chi xtic'oje' c'a jun xten ri xtipe alanic chirij, stape' man c'o ta pe achin riq'uin. Y can xtralaj na vi jun ac'ual, ti ala', ri xtubini'aj Emanuel. Re bi'aj re' can nubij c'a chi tzij chi ri Dios c'o kiq'uin.
MAT 1:24 Tok xc'astej c'a ri José, can xuben na vi c'a ri xbix chire roma ri ángel richin ri Ajaf. Rija' can xuq'uen na vi ri María richin xoc rixjayil.
MAT 1:25 Ri ral c'a ri María man ralc'ual ta achin, roma rija' royoben chic alanic tok xquic'uaj-qui' riq'uin ri José. Ri ral ri María can rutzil vi ri Lok'olej Espíritu. Y tok ri José xuya' rubi' ri ac'ual, Jesús ri rubi' xuya'.
MAT 2:1 Ri Jesús xalex c'a ri pa tinamit rubini'an Belén, ri tinamit ri c'o pa Judea. Tok xalex ri Jesús, jac'a ri Herodes ri rey, y jari' c'a tok jun ca'i' etamanela' chiquij ri ch'umila', xe'oka' pa Jerusalem. Re achi'a' etamanela' re', pa relebel-k'ij e petenek-vi,
MAT 2:2 y xquic'utula' c'a: ¿Acuchi c'o-vi ri ac'ual alaxinek, ri qui-Rey ri israelitas? Roma roj can jac'a ri quela' pa relebel ri k'ij katz'eton-pe ri ruch'umilal, y xojpe chuya'ic ruk'ij.
MAT 2:3 Tok ri rey Herodes rac'axan chic ri xquibij ri achi'a' etamanela', xsach ruc'u'x. Y can que c'a chuka' ri' xquic'ulvachij ri vinek ri aj pa tinamit Jerusalem.
MAT 2:4 Y ri rey Herodes xerumol c'a conojel ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' etamanela' chiquicojol ri israelitas, c'ari' c'a xuc'utuj chique chi acuchi c'a nalex-vi ri Cristo.
MAT 2:5 Xepe ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' etamanela' xquibij chire ri rey: Ri Cristo nalex pa tinamit Belén vave' pa Judea. Roma ri jun chique ri rusamajela' ri Dios ri xc'oje' ojer can, que c'a re' ri rutz'iban can:
MAT 2:6 Y rat tinamit Belén ri atc'o pa Judá, rat man can ta at co'ol ri chiquicojol ri nimalej tak tinamit ri chiri' pa Judá, roma ja ri chiri' aviq'uin rat ri xtipe-vi ri uc'uey-bey, y can xqueruyuk'uj-vi c'a ri vinek aj-Israel ri nutinamit, nicha' ri Dios, xecha-apo chire ri rey Herodes.
MAT 2:7 Y c'ari' ri rey Herodes pa ruyonil c'a xeroyoj ri achi'a' etamanela' chiquij ch'umila', y xuc'utula' na c'a jebel chique jampe' tok xquitz'et ri ruch'umilal ri Cristo.
MAT 2:8 Y c'ari' xerutek-el ri pa tinamit Belén y xubij-el chique: Quixbiyin c'a chila' y ticanoj ri ac'ual, y tok ivilon chic can, tiya' rutzijol chuve, richin yin yibe chuka' chuya'ic ruk'ij.
MAT 2:9 Y tok ri achi'a' e etamanela' chiquij ch'umila' cac'axan chic c'a ri ch'abel ri xerubij-el ri rey Herodes chique, xebe. Y ri ch'umil ri quitz'eton-pe rije' c'a acuchi quepe-vi, pa relebel ri k'ij, can ruc'uan c'a el quibey. Y tok xe'apon, re ch'umil re' xpa'e' pa ruvi' ri acuchi c'o-vi ri ac'ual.
MAT 2:10 Y ri achi'a' e etamanela' chiquij ri ch'umila', can xnoj-vi ri cánima che quicoten tok xquitz'et chic c'a ri ruch'umilal ri Cristo.
MAT 2:11 Jac'a tok re achi'a' re' xe'oc-apo ri pa jay, can xquitz'et na vi c'a ri ac'ual y ri María ri rute', y can jac'ari' xquikasaj-ka-qui' c'a pan ulef richin xquiya' ruk'ij ri ac'ual. Y chuka' can xequijakala' c'a ri quiyaconabal y xquisipala' c'a can, k'anapuek, pon y mirra chire.
MAT 2:12 Pero chique c'a re achi'a' etamanela' chiquij ri ch'umila', can xk'alajirisex c'a chiquivech ri pa cachic', chi man chic quetzolin pa quibey richin nequiya' can rutzijol chire ri rey Herodes. Y can que vi ri' xquiben ri achi'a' ri', roma xetzolin-el pa quiruvach'ulef y jun vi chic ri quibey xquic'uaj-el.
MAT 2:13 Y ri achi'a' ri etamanela' chiquij ri ch'umila' xetzolej. Y can jac'ari' tok jun ángel richin ri Ajaf Dios xuc'ut-ri' chuvech ri José, pa rachic'. Y re ángel re' xubij chire: Cayacatej c'a el. Tac'uaj-el ri ac'ual rachibilan ri rute' y quixanmej-el vave'. Quixbiyin c'a pan Egipto y quixc'oje' chila', y yin xtinya' rutzijol chave tok utz chic yixtzolin-pe. Roma re vacami, ri rey Herodes can xtorucanoj re ac'ual richin chi nucamisaj, xcha' ri ángel chire ri José, pa rachic'.
MAT 2:14 Y ri José can jari' tok xc'astej, xuc'uaj-el ri ac'ual y ri te'ej. Can chupan c'a ri ak'a' ri' xquichop-el bey richin yebe c'a pan Egipto.
MAT 2:15 Can chila' vi c'a pan Egipto xec'oje-vi y xetzolin pan Israel c'a tok caminek na chic ri rey Herodes. Richin queri' can nibanatej na c'a ri ruk'alajirisan can ri Ajaf Dios chuvech ri rusamajel ri xc'oje' ojer can. Ri tz'ibatel c'a can nubij: Pan Egipto c'a c'o-vi ri nuc'ajol tok xinvoyoj, cha'inek c'a can ri Dios.
MAT 2:16 Y can jac'ari' tok ri rey Herodes xunabej chi ri achi'a' e etamanela' chiquij ri ch'umila' xa man xquiben ta achi'el ri rubin-el rija' chique. Y rija' xyacatej janíla royoval y xutek quicamisaxic conojel ri tak alabon ri ec'o chiri' pa tinamit Belén y ri ec'o pa tak lugar ri ec'o-pe chunakaj ri tinamit. Ri tak alabon c'a ri xutek quicamisaxic jac'a ri ca'i' quijuna' pa xulan. Roma rija' can retaman c'a can quiq'uin ri achi'a' ri e etamanela' chiquij ri ch'umila'.
MAT 2:17 Vave' can xbanatej-vi c'a achi'el ri tz'ibatel can roma ri jun rusamajel ri Dios ri xc'oje' ojer can, ri xubini'aj Jeremías:
MAT 2:18 Chi ri chiri' pa Ramá xac'axatej c'a ok'ej. Can c'o-vi bis. C'o c'a jun ri nujik' ok'ej. Ri' ja ri Raquel yerok'ej ri ral. Can man nic'o ta c'a ri bis chire roma ri ral xequen (xecom). Queri' ri tz'ibatel can roma ri Jeremías.
MAT 2:19 Y tok caminek chic el ri rey Herodes, can c'ari' c'a tok ri ángel richin ri Ajaf Dios xuc'ut chic ri' chuvech ri José, pa rachic', ri chiri' pan Egipto.
MAT 2:20 Y ri ángel richin ri Ajaf xubij c'a chire: Cayacatej c'a el. Tac'uaj-el ri ac'ual rachibilan ri rute' y quixtzolin c'a pa ruvach'ulef Israel. Roma ri xe'ajovan rucamic ri ac'ual ri chila', xa e manek chic.
MAT 2:21 Y ri José can xuben-vi c'a ri xbix chire pa rachic' roma ri ángel. Xuc'uaj-el ri ac'ual y ri te'ej. Can xetzolin c'a pa ruvach'ulef Israel.
MAT 2:22 Pero rija' roma ri xrac'axaj chi ja ri Arquelao ri ruc'ajol can ri rey Herodes, ri nik'aton tzij ri pa Judea, xuxibij-ri' chi yec'oje-ka ri chiri' pa Judea. Pero xk'alajirisex c'a chuvech ri José pa jun rachic' ri ruc'amon chi nuben, y romari' rija' can c'a pa Galilea xuc'uaj-vi ri ac'ual y ri te'ej.
MAT 2:23 Y xe'apon c'a ri pa tinamit rubini'an Nazaret y chiri' xec'oje-vi-ka, richin queri' can nibanatej na c'a achi'el ri tz'ibatel can coma ri rusamajela' ri Dios ri xec'oje' ojer can. Ri rusamajela' ri Dios can quitz'iban can chi ri Jesús can c'o na chi nibix nazareno chire.
MAT 3:1 Chupan c'a ri k'ij tok ri Juan ri Bautista xuchop ruk'alajirisaxic ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek, ri chiri' pa tz'iran ruvach'ulef ri c'o pa Judea,
MAT 3:2 rija' nubij c'a chique: Can titzolej c'a pe ic'u'x riq'uin ri Dios, roma xa can nakaj chic c'o-vi-pe ri k'ij richin chi yojoc pa ruk'a' rija' o chupan ri aj-chicajil ajavaren, nicha' c'a chique.
MAT 3:3 Can ja vi c'a ri Juan ri Bautista ri achok chij ch'ovinek-vi can ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xc'oje' ojer, ri xubini'aj Isaías. Y rija' can rutz'iban-vi c'a can y quere' ri nubij: C'o c'a jun achin ri xtic'oje' pa tz'iran ruvach'ulef, y ja rija' ri xtitzijon ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek ri xque'apon riq'uin. Y xtubila' c'a chique: Tichojmirisala' rubey ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-vi ri rupetebel ri Ajaf. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
MAT 3:4 Ri rutziak c'a ri Juan ri Bautista banon riq'uin rusmal camello, y jun tz'un ri ximbel-rupan. Y ri ruvay c'a rija' ja ri sac' y ri cab ri niquiya' ri tak chicop pa tak juyu'.
MAT 3:5 Y ri vinek c'a ri ye'apon-vi riq'uin ri Juan ri Bautista, can e janíla vi e q'uiy. Ec'o c'a ri aj pa tinamit Jerusalem, ri tinamit c'o chiri' pa Judea. Y ec'o chuka' ri aj pa ch'aka' chic tinamit richin ri Judea. Y chuka' can ec'o c'a ri yepe c'a quela' chunakaj ri raken-ya' rubini'an Jordán. Can conojel c'a re vinek re' ri ye'apon riq'uin.
MAT 3:6 Re vinek c'a re' yeban c'a el bautizar roma rija' ri chiri' pa raken-ya' Jordán. Can yequik'alajirisala-vi c'a ri quimac chuvech ri Juan ri Bautista.
MAT 3:7 Y tok rija' xutz'et chi can e q'uiy c'a chique ri achi'a' fariseos y e q'uiy chuka' chique ri achi'a' saduceos ri ye'apon riq'uin richin chi yeruben-el bautizar, xubij c'a chique: Ix achi'el itzel tak cumatzi', ri yixanmej chuvech ri ruc'ayeval, roma nivajo' yixcolotej chuvech ri ruc'ayeval ri xtutek-pe ri Dios, re chikavech apo. ¿Achique c'a xyo'on rutzijol chive chi quere' tibana'?
MAT 3:8 Rix nic'atzin c'a chi nic'ut chi can kitzij nitzolej-pe ic'u'x riq'uin ri Dios.
MAT 3:9 Man c'a tich'ob-ka rix chi can xe roma ri ix riy-rumam can ri Abraham, can ta romari' xquixcolotej, man que ta ri'. Roma can ta ri Dios nrajo', rija' yeruben ta riy-rumam ri Abraham chique re abej re ye'itz'et vave'.
MAT 3:10 Ri ruc'ayeval ri nuya' ri Dios nipe yan. Rija' xtuben c'a achi'el nuben jun achin ri c'o chic ri iquej pa ruk'a' richin chi yerukasaj ri che' ri xa man niquiya' ta utzilej quivech. Y ronojel c'a ri che' ri xquerukasaj, xqueruq'uek pa k'ak'.
MAT 3:11 Yin, ya' vi c'a ri nincusaj richin yixinben bautizar tok nitzolej-pe ic'u'x riq'uin ri Dios. Pero c'o c'a Jun ri xtipe ri chikavech apo, ri man achi'el ta oc yin. Roma yin can man ruc'amon ta richin ninvelesaj y ninya' ri ruxajab chiraken, ri Jun ri nim ruk'ij y nim ruchuk'a'. Re Jun c'a re xtipe, can xquixruben-vi bautizar riq'uin ri Lok'olej Espíritu y riq'uin k'ak'.
MAT 3:12 Y can achi'el c'a jun achin tok nujosk'ij ri ru-trigo pan era. Rija' nic'atzin jun che' c'o ca'i' o oxi' rutza'n chire, richin queri' nuq'uek chuva-cak'ik' ri trigo ri ch'ayon chic. Ri runak' ri trigo nic'oje' can, pero ri páxa nuc'uaj-el cak'ik'. Y ja ri runak' ri ru-trigo, jari' ri nuyec, y ri páxa nuporoj. Can que c'a ri' xtuben ri Jun ri xtipe, xcha' ri Juan. Ri Jun ri xtipe c'o chic k'atbel-tzij pa ruk'a', richin nuk'et tzij pa quivi' ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Ri vinek c'a ri yeniman richin, xqueruc'uaj chila' chicaj. Jac'a ri vinek ri man yeniman ta richin, xquerutek chupan ri k'ak' ri man jun bey xtichup.
MAT 3:13 Y jac'ari' tok ri Jesús xapon riq'uin ri Juan ri chiri' chuchi' ri raken-ya' Jordán. Ri Jesús, c'a pa Galilea petenek-vi. Rija' can petenek c'a richin chi niban-el bautizar roma ri Juan ri Bautista.
MAT 3:14 Jac'a ri Juan man nrajo' ta nuben bautizar ri Jesús, roma nubij c'a chire: Ja ta yin ri ruc'amon chi yiban bautizar avoma rat y mani xa can ja rat ri xatoka' viq'uin yin, richin yatinben-el bautizar, xcha' ri Juan.
MAT 3:15 Pero ri Jesús xubij chire ri Juan ri Bautista: Roj ruc'amon c'a chi nikaben ronojel ri nubij ri Dios chike. Romari' re vacami nic'atzin c'a chi rat yinaben bautizar yin. C'ari' tok ri Juan ri Bautista xuben bautizar ri Jesús.
MAT 3:16 Y tok ri Jesús banon chic c'a bautizar, xbe'el-pe pa ya'. Y rija' xutz'et c'a chi ri caj xjakatej y xutz'et chuka' chi ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios ruchapon-pe kajen pa ruvi' achi'el jun paloma. Can choj vi c'a petenek pa ruvi' rija'.
MAT 3:17 Y can c'o c'a jun ch'abel petenek chila' chicaj ri xubij: Jare' ri Nuc'ajol; can janíla ninvajo' y nucukuban nuc'u'x riq'uin, xcha' ri ch'abel ri'.
MAT 4:1 Y jari' tok ri Jesús xban chire roma ri Lok'olej Espíritu chi xbe pa tz'iran ruvach'ulef, richin chi nitejtobex c'a roma ri itzel-vinek.
MAT 4:2 Ri Jesús can cavinek k'ij y cavinek ak'a' ri man va'inek ta; y tok e ic'ovinek chic ri k'ij ri', c'ari' xpe ruvayjal.
MAT 4:3 Y can jari' c'o-apo ri itzel-vinek richin nutejtobej ri Jesús, y xubij c'a chire: Roma rat nabij chi at Ruc'ajol ri Dios y yanum, tabana' c'a chique re abej re' chi que'oc vey.
MAT 4:4 Pero ri Jesús xubij chire ri itzel-vinek: Tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, chi ri achin nril chuka' ruc'aslen riq'uin ri ruch'abel ri Dios y man xe ta c'a riq'uin ri vey.
MAT 4:5 Y jari' tok ri itzel-vinek xuc'uaj ri Jesús c'a pa lok'olej tinamit Jerusalem, y c'a ja ri más nej benek-vi chicaj chire ri rachoch ri Dios, chiri' xberuya-vi.
MAT 4:6 C'ari' ri itzel-vinek xubij chire ri Jesús: Tatorij-ka-avi' pa xulan, rat ri yabin chi at Ruc'ajol ri Dios. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can, nubij: Ri Dios can xquerutek ri ángeles aviq'uin richin yatquichajij. Xcatquili'ej pa quik'a', richin queri' man xtapajq'uij ta (xtachek'ij ta) avaken chuvech abej.
MAT 4:7 Pero ri Jesús xubij chire ri itzel-vinek: Yin man ninben ta ri narayij rat, y nintejtobej ta ri Dios. Roma tz'ibatel chuka' chupan ri ruch'abel ri Dios chi man tikatejtobej ri Kajaf Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 4:8 Y ri itzel-vinek xuc'uaj chic c'a jun bey ri Jesús, y xuc'uaj c'a pa ruvi' jun juyu' ri janíla nej jotol chicaj y xuc'ut ronojel tinamit richin ri ruvach'ulef chuvech. Nima'k tak tinamit y janíla quik'ij.
MAT 4:9 Y c'ari' ri itzel-vinek xubij c'a chire ri Jesús: Can ronojel c'a re xinc'ut chavech xtoc avichin, vi yaxuque' chinuvech y naya' nuk'ij, xcha' ri itzel-vinek.
MAT 4:10 Pero ri Jesús jari' tok xubij chire: Cabiyin quela' rat, Satanás. Yin xa can man ninben ta ri narayij rat. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Xaxe c'a ri Kajaf Dios tikaya' ruk'ij, y xaxe chuka' rija' ri tikasamajij, xcha' ri Jesús chire.
MAT 4:11 Y jari' tok ri itzel-vinek xuya' can ri Jesús. Y xe'oka' ángeles riq'uin ri Jesús, y xquichop rilixic.
MAT 4:12 Y tok ri Jesús xrac'axaj chi ri Juan ri Bautista xchap y yo'on chic pa cárcel, jari' tok ri Jesús xtzolin chic pa Galilea.
MAT 4:13 Ri Jesús xbec'oje' c'a pa tinamit Nazaret, y tok xuya' can ri tinamit ri', xbe c'a richin chi nec'oje' pa jun tinamit rubini'an Capernaum; jun tinamit ri c'o chuchi' jun nima-ya'. Re Capernaum re' c'o chucojol ri culef ri e quiy-quimam can ri Zabulón y ri Neftalí.
MAT 4:14 Ri Jesús xapon c'a chupan ri jun tinamit ri', richin chi nibanatej ri tz'ibatel can roma ri rusamajel ri Dios, ri xubini'aj Isaías. Y rija' rutz'iban c'a can:
MAT 4:15 Ri vinek ri ec'o pa culef can ri e riy-rumam ri Zabulón y ri ec'o ri pa culef can ri e riy-rumam ri Neftalí; ri chuchi' ri jun nimalej ya', ri c'o-apo juc'an ruchi' ri raken-ya' Jordán. Ri Galilea, ri quiyon chic vinek ri man e israelitas ta ec'o.
MAT 4:16 Can e tinamit c'a ri k'ekumatajinek ri quic'aslen, pero xapon c'a ri Nimalej Sakil quiq'uin. Y chuka' can e tinamit c'a ri pa rumujal ri camic ec'o-vi, pero xapon c'a quiq'uin ri nisakirisan quichin. Queri' ri tz'ibatel can.
MAT 4:17 Y tok ri Jesús xapon ri pa tinamit Capernaum, can jari' tok xuchop rutzijoxic ri ruch'abel ri Dios y nubij c'a chique ri vinek: Can titzolej c'a pe ic'u'x riq'uin ri Dios, roma xa can nakaj chic c'o-vi-pe ri k'ij richin chi yixoc pa ruk'a' rija' o chupan ri aj-chicajil ajavaren, xcha' ri Jesús chique.
MAT 4:18 Y jun k'ij ri Jesús tok benek chuchi' ri nima-ya' rubini'an Galilea, xerutz'et e ca'i' achi'a' cach'alal qui'. Ri ca'i' achi'a' ri', ja ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire, rachibilan ri Andrés ri rach'alal; y can e chapoy vi quer, romari' tok yequiya-ka ri quiya'l chapbel-quer chupan ri ya'.
MAT 4:19 Y tok ri Jesús xch'on quiq'uin re chapoy tak quer re', xubij chique: Rix ca'i' chapoy tak quer, quinivojkaj c'a, y xtinc'ut chivech achique rubanic ye'ichop vinek richin yinquitzekelbej.
MAT 4:20 Ri ca'i' achi'a' ri', can jari' xquiya' can ri chapoj-quer y xquitzekelbej-el.
MAT 4:21 C'a juba' c'a quebiyin, tok ri Jesús xerutz'et c'a e ca'i' chic achi'a' ri cach'alal chuka' qui'. Y ri ca'i' achi'a' ri', ja ri Jacobo y ri Juan ri e ruc'ajol ri jun achin rubini'an Zebedeo. Rije' can jac'a ri pa canoa yesamej-vi riq'uin ri Zebedeo ri quitata'. Yequic'ojoj c'a ri quiya'l chapbel-quer. Y xpe c'a ri Jesús xeroyoj richin niquitzekelbej.
MAT 4:22 Y ri Jacobo y ri Juan, re e ca'i' achi'a' re', can jari' xquiya' can ri qui-canoa y ri quitata' y xquitzekelbej-el ri Jesús.
MAT 4:23 Ri Jesús can ronojel tinamit richin ri Galilea xapoviyaj-vi, yerutijoj c'a ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios ri pa tak jay ri can richin vi niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y chuka' nutzijoj ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek xque'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Yeruc'achojirisala' c'a vinek ri jalajoj chi yabilal y k'axo'n noc chique.
MAT 4:24 Ri rutzijol ri Jesús xapon c'a pa ronojel tinamit richin ri ruvach'ulef Siria. Y ri e yava'i' xec'an-pe riq'uin ri Jesús. Yava'i' ri man junan ta ruvech yabil noc chique. Ec'o ri can k'axo'n c'a richin ri ch'aculaj ri noc chique. Ec'o ri xa itzel tak espíritu ri e oquinek quiq'uin. Ec'o c'a ri e ch'uja' y ec'o c'a chuka' ri e siquirinek. Y can conojel c'a re yava'i' re' xeruc'achojirisaj-el.
MAT 4:25 Y ri Jesús can xtzekelbex c'a coma janíla vinek ri aj chiri' pa tak tinamit richin ri Galilea, coma chuka' ri yepe pa tak tinamit ri ec'o pa Decápolis, ri yepe pa Jerusalem y ri aj pa ch'aka' chic tinamit ri chiri' pa Judea. Y can que c'a chuka' ri', xtzekelbex coma janíla vinek ri yepe c'a juc'an chic ruchi' ri raken-ya' Jordán.
MAT 5:1 Y tok ri Jesús xerutz'et chi e janíla vinek ri quimolon-qui' chiri', rija' xjote-el pa ruvi' ri juyu', y xtz'uye' c'a ka. Y c'ari' xquimol-apo-qui' ri rutijoxela' riq'uin.
MAT 5:2 Y jari' tok ri Jesús xch'on c'a richin yerutijoj, y xubij c'a:
MAT 5:3 Jebel ruva-quik'ij ri meba' cánima chuvech ri Dios, roma can ye'oc-vi pa ruk'a' rija' o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 5:4 Jebel ruva-quik'ij ri nok' cánima chuvech ri Dios, roma ri Dios xtujel ri cok'ej y xtuben chique chi can xquequicot.
MAT 5:5 Jebel ruva-quik'ij ri ch'uch'uj cánima, roma xque'ichinan c'a chupan ri ruvach'ulef richin ri Dios.
MAT 5:6 Jebel ruva-quik'ij ri can ninum y nic'at cánima chirij ri chojmilej rubanic c'aslen riq'uin ri Dios, roma ri Dios xtuben c'a chique chi xtich'uch'u' ri cánima.
MAT 5:7 Jebel ruva-quik'ij ri can c'o joyovanic pa tak cánima, roma rije' can xtijoyovex chuka' quivech.
MAT 5:8 Jebel ruva-quik'ij ri ch'ajch'oj cánima chuvech ri Dios, roma rije' can xtiquitz'et ruvech rija'.
MAT 5:9 Jebel ruva-quik'ij ri c'o cánima ri nikasan ruvi' oyoval, roma rije' xtibix chique chi e ralc'ual ri Dios.
MAT 5:10 Jebel ruva-quik'ij ri niquic'ovisaj tijoj-pokonal pa quik'a' ch'aka' chic, roma can choj vi ri quic'aslen chuvech ri Dios. Can jebel vi ruva-quik'ij, roma rije' ec'o pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 5:11 Y ri vinek ri yeyok', ri man nic'an ta quivech y ri nitz'uculux tzij chiquij voma yin, can jebel c'a chuka' ruva-quik'ij.
MAT 5:12 Romari' rix titze'en c'a ivech y quixquicot c'a janíla, roma nim rajel-ruq'uexel ri xtic'ul chila' chicaj. Roma ri tijoj-pokonal ri nic'ovisaj rix, can que c'a chuka' ri' xquic'ovisaj ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ojer can; achi'a' ri xec'oje-el nabey que chivech rix.
MAT 5:13 Ja rix c'a ri ratz'amil ri quic'aslen ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Y vi ta re achi'el atz'an re' niq'uis ta el ri ratz'amil, ¿achique ta c'a rubanic richin queri' nitzolin ta chic pe ri ratz'amil? Xa man jun chic c'a nic'atzin-vi; xa can nic'ak c'a el, richin chi yek'ax na c'a vinek pa ruvi'.
MAT 5:14 Rix can ix rusakil c'a ri quic'aslen ri vinek chuvech re ruvach'ulef y yixk'alajin jebel, achi'el nik'alajin-pe jun tinamit ri pa ruvi' jun juyu' banon-vi y man tiquirel ta richin nrevaj-ri'.
MAT 5:15 Rix c'a ri nitzij jun k'ak', man jun bey c'a niya' ta oc chuxe' jun cajón, man que ta ri'. Ri k'ak' richin nisakirisan, nicanoj jun c'ojlibel ri nitz'uyuba-vi, richin queri' can yerusakirisaj c'a conojel ri ec'o pa jay.
MAT 5:16 Can que ta c'a ri' nuben ri ic'aslen chiquivech ri vinek; can jun ta c'a sakil. Richin queri' tok niquitz'et c'a ri utzilej tak ibanobal, ri vinek can xtiquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri aj-chicajil Itata'.
MAT 5:17 Man c'a tich'ob chi yin xipe richin chi man jun ruk'ij ninben chire ri ley richin ri Moisés, y chuka' man tich'ob chi yin xipe richin queri' mismo ninben chique ri tz'ibatel can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios, chupan ri ojer can tiempo. Can man roma ta c'a ri'; yin xipe richin chi can ninben-vi ri niquibij.
MAT 5:18 Roma can kitzij ninbij chive chi ronojel ri tz'ibatel chupan ri ley, can xquebanatej-vi. Re ruvach'ulef y ri caj xa xqueq'uis. Pero ri e tz'ibatel chupan ri ley can xquebanatej-vi, y man jun ri que ta ri' xtic'oje' can.
MAT 5:19 Xabachique vinek ri man nrajo' ta nuben ri nubij chupan ri ley, stape' ta jun tzij ri achi'el xa man jun rejkalen nik'alajin y can que chuka' ri' ri nuchilabej chique ch'aka' chic vinek chi tiquibana'; ri nibanon c'a queri', xa man jun c'a oc ruk'ij ri xtic'oje' chiquicojol ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Jac'a ri vinek ri nibanon ronojel ri nubij chupan ri ley y can que chuka' ri' nuchilabej chique ri ch'aka' chic vinek chi tiquibana', rija' can xtic'oje' c'a ruk'ij chiquicojol ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
MAT 5:20 Rix ri nivajo' yixoc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, can nic'atzin chi ri ic'aslen más choj chuvech ri quic'aslen ri achi'a' ri e etamanela' chirij ri ley y chuvech ri quic'aslen ri achi'a' fariseos. Roma rije' niquich'ob chi choj ri quic'aslen, pero xa man que ta ri'.
MAT 5:21 Y rix can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi man quecamisan. Y xabachique c'a vinek ri nicamisan, can aj-mac vi y c'o chi nik'at tzij pa ruvi'.
MAT 5:22 Jac'a yin ninbij chi stape' xaxe royoval ri nipe chire jun vinek, can nimacun-vi y tik'at tzij pa ruvi'. Chuka' ri nibin chire jun chic vinek: Manek ana'oj. Ri nibin queri', can aj-mac chuka', romari' can ruc'amon chi nuc'uex chiquivech ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij richin chi nik'at tzij pa ruvi'. Y jac'a ri nibin nacanic chire jun chic vinek, ri' xa can oyoben chic roma ri k'ak'.
MAT 5:23 Romari' vi rat can atc'o chic apo riq'uin ri altar richin chi naya' jun sipanic chire ri Dios y jari' tok noka' chi'ac'u'x chi rat c'o jun ri abanon chuvech jun vinek;
MAT 5:24 taya' c'a can ri sipanic chiri' acuchi c'o-vi ri altar y jari' cabiyin riq'uin ri jun vinek ri', te'achojmirisaj can ri banatajinek chi'icojol. Y tok achojmirisan chic can y junan chic ivech, c'ari' c'a catzolin y taya' ri sipanic chire ri Dios.
MAT 5:25 Can tachojmirisaj c'a avi' chanin riq'uin ri vinek ri yatuc'uan chuvech ri k'atoy-tzij, utz ri' xa c'ari' ichapon-el bey pa k'atbel-tzij. Roma vi xa man que ta ri' xtaben, ri sujunel chavij xcarujech pa ruk'a' ri k'atoy-tzij, y re k'atoy-tzij re' xcarujech-el pa ruk'a' ri chajiy-cárcel, y rija' xcaberutz'apej can pa cárcel.
MAT 5:26 Y can kitzij vi ninbij chire ri queri' nic'ulvachin, chi can man xtel ta c'a pe ri chiri' pa cárcel, c'a tok rutojon chic na can ri ruq'uisibel centavo richin ri ruc'as chire ri vinek ri banayon ri kajo'n chire.
MAT 5:27 Rix can jebel ivetaman, roma can ivac'axan ri tzij bin can ojer. Ri tzij ri' nubij: Jun achin c'ulan, man c'a tucanoj jun chic ixok. Y jun ixok c'ulan, man c'a tucanoj jun chic achin.
MAT 5:28 Jac'a yin ninbij chi chuka' ri achin ri nuya' ruvech chirij jun ixok roma nurayij; ri nibanon queri', pa ránima xa can xmacun yan c'a riq'uin ri jun ixok ri'.
MAT 5:29 Xa roma c'a ri' vi jun runak'-avech nibanon chave chi yamacun, más ta utz navelesaj y natorij-el. Stape' ta ja ri runak'-avech más utz. Roma más utz chi xaxe jun chique ri runak'-avech nibe can y mani can ja rat yabe can pa k'ak'.
MAT 5:30 Chuka' vi xa jun chique ri ak'a' nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi nachoy y natorij-el. Stape' ta ja ri ak'a' ri más utz. Roma más utz chi xaxe jun chique ri ak'a' nibe can y mani chi can ja rat yabe can pa k'ak'.
MAT 5:31 Y chuka' ketaman chi ri ojer can xbix: Ri achin ri man chic nrajo' ta ri rixjayil y nujech-ri' riq'uin; tubana' ri vuj ri richin jachojri'il y tuya' chire ri ixok.
MAT 5:32 Jac'a yin ninbij chive: Ri achin ri nujech-ri' riq'uin ri rixjayil y xa man roma ta chi ri ixok xucanoj ta chic jun achin; ri achijlonel ri' can nuben-vi c'a chire ri rixjayil chi nimacun tok nibe chic riq'uin jun achin. Ri achin ri' can nimacun-vi, y que chuka' ri' ri jun chic achin ri nuc'uan-el ri ixok, can nimacun c'a chuka', roma ri ixok ri' xa can c'a c'o-vi ri nabey rachijil.
MAT 5:33 Y chuka' rix xa can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi man tiquik'ej quitzij. Y que chuka' ri' tok niquiben jurar, man tiquik'ej quitzij. Y tok c'o ri niquisuj chire ri Ajaf chi niquiben, can tiquibana' c'a.
MAT 5:34 Jac'a yin ninbij chive: Man jun bey tiben jurar, y chuka' man tiben achi'el niquiben ri ch'aka' vinek, chi niquicusaj ri rubi' ri caj tok niquiben jurar. Rix man jun bey tiben queri', roma ja ri chila' chicaj c'o-vi ri Dios.
MAT 5:35 Y man ticusaj ri rubi' ri ruvach'ulef, roma ja ri chiri' nuya-vi ri raken ri Dios. Ni man chuka' ticusaj ri rubi' ri tinamit Jerusalem, roma re tinamit re' richin ri Nimalej Rey.
MAT 5:36 Y chuka' man tiben achi'el niquiben ri ch'aka' vinek tok niquiben jurar, niquibij chi titzaq'uix ri quijolon (quivi') vi xa man kitzij ta ri niquibij. Rix man jun bey tiben queri', roma man ja ta rix ri rajaf ri ic'aslen. Ri Rajaf ri ic'aslen can ja ri Dios, y xaxe chuka' rija' ri nitiquir nijalon ri nitzu'un ri rusmal tak ivi'. Xaxe rija' nitiquir nibanon k'ek chire ri sek y nitiquir chuka' nuben sek chire ri k'ek.
MAT 5:37 Can man jun bey c'a tiben jurar. Ronojel ri nibij, can choj c'a tibij, vi kitzij ri nibij o xa man kitzij ta. Y vi xa niben jurar, can nik'alajin c'a chi c'o itzel pan ivánima.
MAT 5:38 Y rix can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi ri nelesan jun runak'-ruvech jun vinek, can que c'a chuka' ri' tiban chire ri xbanon. Ri nik'ajon-el rey jun vinek, can que c'a chuka' ri' tiban chire ri xbanon.
MAT 5:39 Jac'a yin ninbij chive: Man tipaba-ivi' chuvech ri nibanon etzelal chive. Vi xa c'o c'a jun ri yixch'ayon, man c'a tiya' ruq'uexel chire. Utz c'a niya' chic ivi' pa ruk'a' jun bey.
MAT 5:40 Y vi c'o c'a jun vinek ri can nuc'uaj jun chive rix pa k'atbel-tzij roma nrajo' nrelesaj jun rutziak, can man c'a tupokonaj nuya' can chire; y pa ruvi' ri', can tuya' c'a can chuka' ri ruk'u'.
MAT 5:41 O vi c'o c'a jun chive rix ri niban chire roma jun vinek ri nej nibe-vi chi tuc'uaj jun ejka'n c'a pa jun kilómetro, xa can riq'uin c'a quicoten tuc'uaj ri ejka'n ri xuya-el ri jun vinek chirij, y chuka' man tupokonaj nusuj-ri' chi nuc'uaj jun kilómetro más richin nuto' riq'uin ri rejka'n.
MAT 5:42 Y vi c'o c'a jun chive rix c'o nic'utux chire roma jun vinek, can tuya' c'a el chire. Y vi c'o chuka' nrajo' chi nukej-el, man jun bey c'a tuch'ob chi man nuya' ta el.
MAT 5:43 Rix jebel ivetaman, roma ivac'axan ri tzij bin can ojer. Ri tzij ri' nubij: Can ruc'amon-vi chi que'avajo' ri ch'aka'. Jac'a ri ye'etzelan avichin, can que'avetzelaj.
MAT 5:44 Jac'a yin ninbij chive: Can que'ivajo' c'a ri ye'etzelan ivichin; tiya' quik'ij riq'uin ri ich'abel ri ye'ajovan chi nika' ta itzel ri pan ivi'; quixoc utz quiq'uin ri xa man utz ta quina'oj iviq'uin rix; y tic'utuj ri rutzil ri Dios pa quivi' ri ye'okotan y yeyok'on ivichin.
MAT 5:45 Richin queri' can nik'alajin-vi chi rix ix ralc'ual ri aj-chicajil Itata'. Roma rija' can utz vi c'a pa quivi' conojel. Rija' can c'a chila' c'a chicaj nuben-pe chi c'o ri rusakil ri k'ij pa quivi' ri vinek e utz y pa quivi' ri vinek e itzel; can c'a chila' c'a chuka' nuben-pe chi c'o job, pa quivi' ri vinek e choj y ri man e choj ta.
MAT 5:46 Roma vi rix xaxe ri vinek ri ye'ajovan ivichin ri ye'ivajo', ¿can c'o cami rajel-ruq'uexel xtic'ul romari'? Roma ri queri', hasta jun vinek ri itzel ruc'aslen nitiquir nuben; nitiquir yerajo' xaxe ri ye'ajovan richin.
MAT 5:47 Y vi xaxe ri ivach'alal nik'etela' tok nik'ejela' (nik'ijala'), ¿achique ta chic c'a ri más utz yixajin chubanic? Man jun. Roma hasta ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios yetiquir niquiben queri'.
MAT 5:48 Rix can quixoc c'a tz'aket riq'uin ri ibanobal achi'el ri aj-chicajil Itata'. Rija' tz'akatinek riq'uin ri rubanobal.
MAT 6:1 Can tichajij c'a ivi' jebel, chi man tibananej chiquivech ri vinek chi can yixajin chubanic ri nrajo' ri Dios, roma xa man utz ta. Roma vi xa queri' xtiben, can man jun c'a rajel-ruq'uexel xtic'ul riq'uin ri aj-chicajil Itata'.
MAT 6:2 Tok rix niya' limosna, man c'a tivelesaj rutzijol, can achi'el tok nik'ajan jun trompeta ri nac'axex coma conojel ri vinek. Man tiben queri'. Man tiben achi'el ri niquiben ri vinek ca'i' quipalej, can niquelesaj rutzijol pa tak bey y pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, richin chi tetamex chi utz ri ye'ajin chubanic. Can kitzij vi ninbij chi ri vinek ri yebanon queri', riq'uin ri xquic'ul quik'ij chique ri vinek, xa can xquic'ul yan c'a rajel-ruq'uexel ri quibanobal.
MAT 6:3 Y tok rix niya' limosna, man c'a titzijoj chire jun chic. Can man jun c'a nic'atzin-vi chi nretamaj ta na jun chic vinek ri yixajin chubanic.
MAT 6:4 Richin queri' ri limosna ri niya', can man jun chic c'a vinek tetaman. Pero ri aj-chicajil Itata', rija' retaman. Rija' can nutz'et ri man tz'etel ta coma ri vinek y xtuya' rajel-ruq'uexel chive. Y ri rajel-ruq'uexel ri xtuya' chive, can xtik'alajin c'a chiquivech ri vinek.
MAT 6:5 Rix tok niben c'a orar, man tiben achi'el niquiben ri vinek ca'i' quipalej. Roma ri vinek ri' can janíla c'a nicajo' chi ja ri acuchi ec'o vinek, chiri' niquiben-vi orar: Ri pa tak jay ri can nitzijox-vi ruch'abel ri Dios, ri pa tak squína; xaxe richin quetz'et. Rije' e pa'el tok niquiben orar. Y can kitzij vi ninbij chive, chi ri vinek ri yebanon queri', riq'uin ri niquic'ul quik'ij chique ri vinek, xa can xquic'ul yan c'a rajel-ruq'uexel ri quibanobal.
MAT 6:6 Y tok jun c'a chive rix nuben orar, utz toc pa jay y tutz'apej ruchi' ri jay y c'ari' tich'on c'a riq'uin ri Rutata' ri c'o chila' chicaj. Y stape' man nutz'et ta ri achok iq'uin nich'on-vi, can retaman chi c'o ri nac'axan richin. Y ri nac'axan-pe richin can nutz'et-vi c'a ri man tz'etel ta coma ri vinek y nuya' rajel-ruq'uexel chire. Y ri rajel-ruq'uexel ri xtuya' chire, can xtik'alajin c'a chiquivech ri vinek.
MAT 6:7 Tok rix niben c'a orar, man tiben achi'el niquiben ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios. Roma chiquivech rije', xaxe roma yequiben nima'k tak oraciones y janíla ch'abel ri niquicusaj chupan, romari' tok ye'ac'axex-pe roma ri Dios; queri' niquich'ob rije'.
MAT 6:8 Tok rix niben orar, man tiben achi'el niquiben ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios. Roma ri aj-chicajil Itata' can retaman chic c'a ri achique nic'atzin chive, tok c'a man jani nic'utuj ta chire.
MAT 6:9 Tok rix niben orar, tibana' jun oración achi'el re': Katata' Dios atc'o chila' chicaj, xtibanatej ta c'a chi conojel ta ri vinek niquiya' ta ak'ij, y man ta xtiquixolk'otij (xtiquixalk'atuj) ri lok'olej abi'.
MAT 6:10 Y xtoka' yan ta c'a ri k'ij tok ja rat ri yatoc ri Kak'atoy-Tzij. Y xe ta c'a ri navajo' rat chi niban re vave' chuvech re ruvach'ulef, can xe ta ri' ri nikaben, achi'el niquiben ri ec'o aviq'uin chila' chicaj.
MAT 6:11 Y taya' c'a chuka' ri kavay ri nic'atzin chike ronojel k'ij.
MAT 6:12 Y can achi'el yekacuy ri vinek ri c'o niquiben chike, que ta ri' xtaben kiq'uin roj, xtacuy ta c'a ronojel ri man utz ta ri yekaben chavech.
MAT 6:13 Y man c'a taya' k'ij chi ri itzel nuben ta chike chi yojtzak pa mac. Can kojacolo' c'a chuvech. Queri' ri nikac'utuj, roma xaxe c'a rat ri atc'o pa kavi', c'o avuchuk'a', y c'o ak'ij-ac'ojlen richin jantape'. Can que vi ri'.
MAT 6:14 Vi rix ye'icuy ri vinek ri c'o etzelal niquiben chive, ri aj-chicajil Itata' can xquixrucuy c'a chuka' rix.
MAT 6:15 Y vi xa man ye'icuy ta ri vinek ri c'o etzelal niquiben chive, chuka' ri aj-chicajil Itata' man xquixrucuy ta c'a riq'uin ri imac ri ye'ibanala' chuvech.
MAT 6:16 Tok rix man yixva' ta roma niben orar, man tiben achi'el niquiben ri vinek ri ca'i' quipalej; roma xa yebison ri yetzu'un. Can e jalatajinek ri yetzu'un, richin chi tik'alajin chiquivech ri vinek chi man e va'inek ta. Y kitzij ninbij chive, chi ri yebanon queri', riq'uin ri niquic'ul quik'ij chique ri vinek, xquic'ul yan c'a ri rajel-ruq'uexel.
MAT 6:17 Jac'a tok rix man yixva' ta roma niben orar, man tiben chi can nik'alajin chi man ibanon ta va'in, xa jebel tich'aja' ipalej, tiya' juba' aceite pan ivi' y jebel tijica' rusmal ivi'.
MAT 6:18 Richin queri', man tic'ut chiquivech ri vinek chi man ibanon ta va'in roma niben orar. Xaxe ta c'a ri aj-chicajil Itata' ri netaman; y rija' man c'a tz'etel ta. Rija' can nutz'et c'a ri man tz'etel ta coma ri vinek y xtuya' rajel-ruq'uexel chive. Re rajel-ruq'uexel re xtuya' chive, can xtik'alajin chiquivech ri vinek.
MAT 6:19 Mani c'a nimol ibeyomel chuvech re ruvach'ulef, roma xa c'o nichicopirisan y c'o chuka' ri pus ri niq'uison richin, y roma chuka' xa ec'o elek'oma' ri ye'elek'an y ye'elesan-el.
MAT 6:20 Timolo' ibeyomel ri acuchi man jun nichicopirisan ta y man jun chuka' pus ri niq'uison richin. Ri acuchi chuka' man jun elek'on ri nelek'an y nelesan-el. Can timolo' c'a ibeyomel ri chila' chicaj.
MAT 6:21 Roma ri ivánima can nic'oje' acuchi c'o-vi ri ibeyomel, roma jari' ri nitzekelbej-el.
MAT 6:22 Ri runak'-avech can yec'atzin c'a chave, achi'el nic'atzin jun k'ak' richin sakil. Y vi ri runak'-avech e utz, rat atc'o pa jun sakil.
MAT 6:23 Pero vi ri runak'-avech man e utz ta, rat atc'o pa jun k'eku'n. Romari' vi xa nijalatej ri sakil ri ruyo'on ri Dios pan avánima, can xtek'alajin c'a pe chi pa k'eku'n atc'o-vi. Y ri k'eku'n ri' can janíla vi nim.
MAT 6:24 Man jun c'a samajel ri e ca'i' ta rajaf y nitiquir ta nisamej quiq'uin che ca'i' pa jun bey. Roma vi nrajo' jun chique ri rajaf, nretzelaj chic can ri jun. Y vi can janíla nunimaj rutzij ri jun, man nitiquir ta nuben queri' riq'uin ri jun chic. Y que c'a ri', manek modo chi c'o ta jun ri benek ránima chirij ri beyomel, y nrajo' ta chuka' nuben ri nrajo' ri Dios.
MAT 6:25 Y romari' tok yin ninbij chive: Man tich'ujirisaj-ivi' roma ri achique nic'atzin chive k'ij-k'ij, ri acuchi xtivil-vi ivay-ivuc'ya'; ni man tich'ob ri acuchi xtiq'uen-vi itziak. Roma vi ri Dios can xuya-pe ic'aslen chuvech re ruvach'ulef, ¿nich'ob cami rix chi rija' man ta nitiquir chuka' nuya-pe ri ivay-ivuc'ya' richin c'o ic'aslen y ri itziak richin nicuchbej-ivi'?
MAT 6:26 Que'itz'eta' na pe' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', rije' man yetico'n ta, y romari' manek cosecha niquelesaj juna-juna', ni manek chuka' quic'ujay richin quiyacon ta quijal. Man riq'uin ri' rije' yeva', roma ja ri aj-chicajil Itata' ri niyo'on quivay. C'a ta la' c'a rix man ta xtuya' ivay ri Dios, tok rix más ivejkalen que chiquivech ri aj-xic' tak chicop. Xa roma c'a ri' man más tich'ob ri'.
MAT 6:27 ¿C'o ta cami c'a jun chive rix ri nitiquir ta nibanon chi niq'uiy chic juba', roma can nuch'ujirisaj-ri' chubanic? Man jun.
MAT 6:28 ¿Y achique c'a roma tok nich'ujirisaj-ivi' richin nivil itziak? Ri Dios nuya' itziak. Xaxe na pe' que'itzu' ri cotz'i'j quibini'an lirio, ri ec'o pa tak juyu'. Que'itzu' tok yeq'uiy. Rije' man yesamej ta, ni man yebatz'in ta, richin queri' yequibanala' ta quitziak jebel oc. Man jun bey.
MAT 6:29 Y c'o c'a jun rey richin re Israel xc'oje' ojer can ri xubini'aj Salomón. Rija' ruyon jebel tak tziek ri xerucusaj, pero man jun bey xc'oje' ta jun rutziak achi'el titzu'un jun cotz'i'j.
MAT 6:30 Ri Dios yeruvik (yeruvek) jebel ri k'ayis. Roma ri cotz'i'j jari' ri tziek ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis ri ec'o pa juyu'. Y stape' ri k'ayis man can ta yeyaloj, roma jun k'ij jebel quibanon, jun chic k'ij yechaki'j-ka y c'ari' yec'ak pa k'ak', man riq'uin ri' ri Dios yeruvik (yeruvek) jebel. ¿Y achique c'a roma rix man icukuban ta ic'u'x riq'uin ri Dios chi nuya' ta itziak?
MAT 6:31 Roma c'a ri' rix man tich'ujirisaj-ivi' chucanoxic ivay-ivuc'ya' y ri itziak.
MAT 6:32 Ri vinek ri niquich'ujirisaj-qui' chucanoxic quivay-cuc'ya' y ri quitziak, ja ri man quetaman ta ruvech ri Dios. Jac'a rix c'o ri Itata' chila' chicaj y retaman chic chi jare' ri nic'atzin chive.
MAT 6:33 Romari' ri ruc'amon chi niben rix ja ri can tiya-ivi' chuxe' rutzij ri Dios y titija' ik'ij chi nic'uaj jun chojmilej c'aslen chuvech, can achi'el ri nrajo' rija'. Y vi xtiben queri', ri Dios xtuya' jun ic'aslen jebel y xtuya' chuka' ri nic'atzin chive.
MAT 6:34 Rix man nic'atzin ta chi nich'ujirisaj-ivi' roma nich'ob yan ri achique xtuq'uen-pe ri k'ij chua'k. Ri chua'k can c'o-vi ri xtuq'uen-pe. Pero xaxe c'a ri c'o chivech ri tich'obo', roma ronojel k'ij can c'o-vi ruc'ayeval y man tiq'uen yan c'a pe ri richin chua'k, roma ri queri' xa q'uiy c'a ri nimol chivij.
MAT 7:1 Man jun bey tiben chi ye'itzu' ri vinek xaxe richin chi itzel yixch'on chiquij, richin queri' man xtiban ta queri' chive rix.
MAT 7:2 Roma vi xtiben chi ye'itzu' ri vinek xaxe richin chi itzel yixch'on chiquij, can que c'a chuka' ri' ri xtiban chive rix. Can achi'el vi c'a rubanic ri niben rix chique ri vinek, queri' chuka' xtiban chive rix.
MAT 7:3 Y rat ¿achique roma tok ja ri ti k'ayis c'o pa runak'-ruvech ri avach'alal ri natz'et chanin y man nana' ta ri che' k'atel pa runak'-avech rat? Re c'ambel-tzij re' nubij c'a chi man tikanimirisaj ri rumac jun kach'alal y nikach'utinirisaj-ka ri nimalej tak kamac roj.
MAT 7:4 Man c'a tabij chuka' chire ri avach'alal: Taya' k'ij chuve richin ninvelesaj re ti k'ayis k'atel pa runak'-avech, y rat xa can jun che' ri k'e'el pa runak'-avech. Re c'ambel-tzij re' nubij c'a chi man tabij chire jun avach'alal chi man chic camacun, tok xa can c'a ja chuka' ri naben rat. Man naya' ta ka pa cuenta ri amac. Xa ca'i' apalej. Nabey na tachojmirisaj-ka ri ac'aslen rat, c'ari' utz nato' ri avach'alal.
MAT 7:6 Ri ruch'abel ri Dios y ronojel ri janíla quejkalen, ri achi'el quejkalen ri abej nibix perla chique, man que'iya' chiquivech ri vinek ri xa niquiben achi'el niquiben ri tz'i' y ri ak. Roma ri chicop ri', stape' janíla rejkalen ri nuya' jun vinek chique, rije' niquipalibela' y c'o bey yeyacatej chirij ri xyo'on chique y niquiker chi eyaj.
MAT 7:7 Can tic'utuj c'a ri nic'atzin chive y ri Dios xtuya-pe chive. Ticanoj y xtivil ri nivajo'. Tibana' tocar ri ruchi-jay y yixac'axex-pe.
MAT 7:8 Roma c'a ri', vi can riq'uin ronojel ivánima nic'utuj chire ri Dios, rija' can xtuya-vi-pe chive. Vi rix can nicanoj, can xtivil-vi. Y vi rix xtiben tocar ri ruchi-jay, can xtijak-vi-pe chivech.
MAT 7:9 ¿Achique ta c'a achin ri nitiquir nuya' jun abej pa ruk'a' ri ralc'ual, tok ri ac'ual xa jun vey ri nuc'utuj chire?
MAT 7:10 ¿O nitiquir ta cami nuya' jun itzel cumetz pa ruk'a', tok ri ac'ual xa jun quer nrajo'?
MAT 7:11 Rix man yixtiquir ta niben queri' chique ri ivalc'ual. Man riq'uin chi rix man can ta utz ina'oj, pero man jun bey niya' jun cosa itzel. Rix ja ri utz tak cosas ri niya'. C'a ta la' c'a ri aj-chicajil Itata', chi man ta nuya-pe ri nic'utuj chire. Y ronojel ri nuya-pe rija', can e utz vi.
MAT 7:12 Rix ruyon chuka' utz tibana' quiq'uin ri vinek, roma rix man c'a nika' ta chivech chi ri vinek itzel quina'oj iviq'uin. Queri' ri tz'ibatel chupan ri ley ri richin ri Moisés, y que chuka' ri' quibin can ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
MAT 7:13 Chupan c'a ri ruchi-jay janíla latz', chiri' c'a quixoc-vi. Roma can nik'alajin chi nim ruvech ri ruchi-jay y ri rubey ri itzel c'aslen, ri nic'amon-pe ri camic ri richin jantape'; y e janíla c'a vinek ri ye'oc ri chiri'.
MAT 7:14 Pero janíla latz' ri ruchi-jay y co'ol oc ruvech ri bey ri nic'amon-pe c'aslen, y man e q'uiy ta ri ye'ilon richin.
MAT 7:15 Romari' nic'atzin nichajij-ivi' chiquivech ri yebin chi niquik'alajirisaj c'a ri bin chique roma ri Dios y xa man kitzij ta ri niquibij. Roma tok c'ari' ye'apon iviq'uin, ri c'aslen ri niquic'ut, janíla jebel, achi'el quibanic ri tak carne'l; can man jun itzel nitz'etetej chiquij. Jac'a tok nec'ulun-pe ri etzelal ri c'o pa tak cánima, xa achi'el chic quibanic ri utiva'; yequiq'uis c'a ri achok iq'uin ye'apon-vi.
MAT 7:16 Can xtivetamaj-vi quivech, achi'el nivetamaj ruvech achique chi che' ri', xaxe riq'uin nitz'et rubanic ri ruvech ri nuya'. Tok nivachin jun k'ayis ri janíla ruq'uixal, ¿nuya' cami uva o higo? Man juba'.
MAT 7:17 Que c'a chuka' ri' ivetaman chi jun utzilej che' nuya' utzilej tak ruvech, jac'a ri man utzilej che' ta, ri ruvech ri nuya' xa itzel chuka'.
MAT 7:18 Man jun utzilej che' xtuya' ta itzel tak ruvech, ni man jun chuka' che' ri man utz ta, xtuya' ta utzilej tak ruvech.
MAT 7:19 Y ronojel c'a che' ri man niquiya' ta utzilej tak quivech, yekasex y c'ari' yec'ak pa k'ak'.
MAT 7:20 Roma c'a ri' can xtivetamaj quivech ri vinek ri ye'apon iviq'uin, xaxe riq'uin nitz'et ri rubaniquil ri quic'aslen.
MAT 7:21 Can e q'uiy vi c'a vinek ri yebin ¡Ajaf! ¡Ajaf! chuve yin, pero man conojel ta chique rije' ri ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Roma ri ye'oc richin ri Dios xaxe c'a ri can riq'uin ronojel cánima niquiben ri rurayibel ri Nata' Dios.
MAT 7:22 Y chupan c'a ri k'ij tok yin xtink'et tzij pa quivi' ri vinek, e q'uiy c'a ri xquebin chuve: ¡Ajaf! ¡Ajaf! xquecha', roj pan abi' rat xkatzijoj-vi ri ruch'abel ri Dios, pan abi' rat xekacol q'uiy vinek ri c'o itzel tak espíritu quiq'uin y pan abi' chuka' rat xekabanala' janíla q'uiy milagros, xquecha'.
MAT 7:23 Jac'a yin, jari' tok xtinbij chique ri yebin queri': Yin man jun bey xixintz'et tok xiben queri'. Can man vetaman ta c'a ivech. Man ruc'amon ta c'a chi yixc'oje' viq'uin, roma rix xa ix banoy richin ri etzelal, xquicha' chique.
MAT 7:24 Y xabachique c'a vinek ri nac'axan y nuben ri ch'abel ri c'ari' ninbij-ka, can junan c'a riq'uin ri jun novinek achin ri xupaba' jun rachoch pa ruvi' abej.
MAT 7:25 Xka' c'a job, xepe raken tak ya' y cak'ik' chirij ri jun jay ri' y ri jay man xtzak ta. Roma ri ruxe' ri jun jay ri' can chupan ri abej tiquil-vi.
MAT 7:26 Y xabachique c'a vinek ri nac'axan ri ch'abel ri c'ari' ninbij-ka, y xa man nuben ta ri ninbij chire, can junan c'a riq'uin ri jun nacanic achin ri xupaba' jun rachoch pa sanayi'.
MAT 7:27 Xka' c'a job, xepe raken tak ya' y cak'ik' chirij ri jun jay ri' y ri jay xtzak; y xq'uis c'a chiri'. Queri' c'a ri ch'abel ri xerubij ri Jesús.
MAT 7:28 Y tok ri Jesús xtane' chubixic re ch'abel re', ri vinek ri xe'ac'axan richin, xsach quic'u'x y achique la xquina' roma ri ch'abel ri xcac'axaj.
MAT 7:29 Roma ri rubanic ri rutijonic, can jun tijonic richin jun ri c'o uchuk'a' pa ruk'a' y man achi'el ta oc ri quitijonic ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley.
MAT 8:1 Y tok ri Jesús kajinek chic c'a pe pa ruvi' ri juyu', ri vinek ri e benek chirij can e janíla e q'uiy.
MAT 8:2 Y c'o c'a jun achin yava' riq'uin ri jun yabil rubini'an lepra, xapon chuvech ri Jesús, xxuque-ka chuvech y xubij c'a chire: Ajaf, yin vetaman chi yatiquir yinac'achojirisaj chire re nuyabil, pero man vetaman ta achique nanojij pa nuvi', xcha' chire.
MAT 8:3 Y ri Jesús can jari' xuchop-apo ri achin yava' riq'uin ri lepra y xubij chire: Ninvajo' chi yac'achoj. Tiq'uis c'a el re yabil re' chavij, xcha' chire. Y can xe xubij quere' ri Jesús, ri achin xch'ajch'ojir chire ri ruyabil.
MAT 8:4 C'ari' ri Jesús xubij chire ri achin ri': Ninchilabej c'a chave chi man tatzijoj chique ri vinek ri xbanatej aviq'uin, xa choj cabiyin pa rachoch ri Dios richin te'ac'utu-avi' chuvech ri sacerdote, y taya' c'a ri chicop, ri sipanic ri nubij chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Moisés ri nic'atzin chi naya' chire ri Dios. Richin queri' nak'alajirisaj c'a chiquivech chi at ch'ajch'oj chic, xcha-el chire.
MAT 8:5 Y tok ri Jesús c'o chic c'a ri pa tinamit Capernaum, c'o c'a jun achin ri xapon riq'uin. Y ri achin ri' jun Capitán y xuc'utuj c'a jun utzil chire ri Jesús.
MAT 8:6 Que c'a re' ri xubij ri Capitán: Ajaf, ri achin nusamajel, siquirinek; y re yabil re' rukasan chuvech ri ruvarabel. Y janíla pokonal ri najin chuc'ovisaxic. Rija' chila' c'a pa vachoch c'o-vi.
MAT 8:7 Xpe ri Jesús xubij chire ri Capitán: Jo' c'a y xtinc'achojirisaj ri achin yava', xcha'.
MAT 8:8 Y que c'a re' ri ch'abel ri xubij chic ri Capitán chire ri Jesús: Ajaf, yin xa in jun achin aj-mac y romari' man ruc'amon ta chave chi yatoc pa vachoch. Xaxe c'a tabij chi nic'achoj y xtic'achoj ri achin nusamajel.
MAT 8:9 Yin can vetaman-vi chi queri' nibanatej, roma yin c'o jun ri nibin chuve ri c'o chi ninben. Y chuka' ec'o achi'a' e yo'on pa nuk'a'. Tok ninbij c'a chire jun achin ri c'o pa nuk'a' chi tibe, can nibe-vi; y vi ninbij chuka' chire jun chic chique ri achi'a' ri ec'o pa nuk'a' chi tipe, can nipe-vi chuka'. Y tok ninbij c'a chire ri nusamajel chi tabana' re', can nuben-vi chuka', xcha' ri Capitán.
MAT 8:10 Y ri Jesús can achique la xuna' tok rac'axan chic c'a ka ri ch'abel ri' y xubij chique ri e tzekelbeyon richin: Can kitzij ninbij chive chi ri xbin re ch'abel re', can rucukuban-vi ruc'u'x viq'uin. Y man jun c'a nuvinak israelita ri vilon ri can rucukuban ta ruc'u'x viq'uin, achi'el re jun achin re'.
MAT 8:11 Can ninbij-vi c'a chive chi janíla e q'uiy vinek ri xquepe quere' pa relebel-k'ij y quere' chuka' pa kajibel-k'ij, vinek ri quicukuban quic'u'x viq'uin. Rije' xquetz'uye' c'a riq'uin ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob y ri ch'aka' chic ri can ec'o-vi chic pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
MAT 8:12 Jac'a ri vinek ri can e richin chi ye'oc ta pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, xa man chic xque'oc ta, xa xque'elesex can y xquec'ak chupan ri k'eku'n, roma xa can man xquicukuba' ta quic'u'x viq'uin yin. Y c'a chiri' c'a xtipe ri ok'ej chique y xtiquikach'ach'ela' quey.
MAT 8:13 C'ari' c'a ri Jesús xubij-el chire ri Capitán: Catzolin pan avachoch. Roma xanimaj chi yin yitiquir yic'achojirisan, can tibanatej c'a ri arayibel, xcha-el chire. Y ri achin ri rusamajel ri Capitán ri', can jari' xc'achoj chire ri ruyabil.
MAT 8:14 Y tok ri Jesús xapon pa rachoch ri rutijoxel rubini'an Pedro, xutz'et c'a chi ri rujite' ri Pedro cotz'ol pa ch'at y c'o jun nimalej c'aten chirij.
MAT 8:15 Xpe rija' xuchop ruk'a' ri yava' y can jari' tok xq'uis-el ri nimalej c'aten chirij. Ri rujite' ri Pedro xyacatej c'a pe pa ruch'at y xuchop quilixic ri Jesús y ri e benek riq'uin.
MAT 8:16 Tok nocok'a' c'a pe ri k'ij ri', e q'uiy c'a ri c'o itzel tak espíritu quiq'uin xe'uc'uex-apo chuvech ri Jesús, richin chi ri Jesús yerelesaj ta el ri itzel tak espíritu quiq'uin. Y rija' xubij c'a chique ri itzel tak espíritu chi que'el-el, y xeruc'achojirisaj chuka' el conojel ri e yava'i'.
MAT 8:17 Richin queri' can nibanatej c'a ri rubin can ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri Isaías que c'a re' ri rubin can chirij ri Jesús: Xerelesaj c'a el kayabilal konojel, y xuc'uaj c'a ronojel kak'axomal. Queri' ri rubin can.
MAT 8:18 Y riq'uin ri Jesús can e janíla c'a vinek ri niquimol-apo-qui'. Y tok rija' xerutz'et ri vinek ri', jari' tok xubij chique ri rutijoxela' chi tiquic'ama' yan c'a pe jun canoa roma c'o chi yebe juc'an ruchi-ya'.
MAT 8:19 Y c'o c'a jun achin etamanel chirij ri ley ri xapon-apo riq'uin ri Jesús y xubij chire: Rat can at Tijonel vi, y yin ninvajo' c'a yatintzekelbej xabacuchi ri yatapon-vi, xcha' chire.
MAT 8:20 Xpe ri Jesús xubij chire ri etamanel ri': Ri utiva' can c'o-vi quijul acuchi yec'oje-vi; y que chuka' ri' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', can c'o chuka' quisoc. Jac'a yin ri xinalex chi'icojol, can man jun yinuxlan-vi, xcha' chire.
MAT 8:21 Jac'a chuka' ri' tok jun chic ri can tzekelel el richin ri Jesús, xubij c'a apo chire: Ajaf, yin can janíla ninvajo' chi yibe chavij. Pero taya' c'a k'ij chuve chi ninmuk na el ri nata', c'ari' xquibe chic chavij, xcha' c'a rija'.
MAT 8:22 Xpe ri Jesús xubij chire: Rat quinatzekelbej. Xa taya' c'a can chi ri caminek yemuk coma ri e caminaki' roma ri quimac, xcha' rija'.
MAT 8:23 Y ri Jesús xoc c'a el pa jun canoa; y ri can quetzekelben-vi richin xebe chuka' chirij.
MAT 8:24 Y jac'ari' tok janíla xberubana-pe ri ya'; nisilon c'a janíla. Ri boloj ri nuben ri ya' niquevaj c'a ri canoa tok chiquicojol nic'oje-vi can. Y ri Jesús niver c'a benek.
MAT 8:25 Y xepe ri tijoxela' xquic'asoj c'a ri Jesús y xquibij chire: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Kojato'. Vacami yojquen (yojcom), xecha' chire.
MAT 8:26 Xpe ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Can man cukul ta c'a ic'u'x viq'uin, romari' tok ixibin-ivi', xcha'. Y rija' xbeyacatej c'a pe y xubij, chi tiq'uis-el ri cak'ik' y titane-ka ri nibolko't ri ya'. Y queri' xbanatej. Ri cak'ik' xq'uis-el, y chuka' ri nibolko't ri ya' xtane-ka.
MAT 8:27 Y ri tijoxela' xsach c'a quic'u'x tok xquitz'et ri xuben ri Jesús y niquibila' c'a: ¿Achique c'a chi achin re'? Roma ri cak'ik' y ri ya' can niquinimaj chuka' rutzij.
MAT 8:28 Y tok ri Jesús y ri rutijoxela' ec'o chic c'a juc'an ruchi-ya', ri chiri' pa jun lugar rubini'an Gadara, ec'o c'a ca'i' vinek xe'apon riq'uin ri Jesús; vinek ri xa c'o itzel tak espíritu quiq'uin y ja ri camposanto ri c'o chupan ri lugar ri' ri oquinek cachoch. Man jun vinek c'a ri nitiquir noc ta quiq'uin y roma chuka' ri' man jun chic vinek nibiyin chupan ri bey ri nik'ax queri'.
MAT 8:29 Ri ca'i' achi'a' ri', ri c'o itzel tak espíritu quiq'uin, riq'uin c'a cuchuk'a' xech'on-apo chire ri Jesús, y xquibij: Rat Jesús ri Ruc'ajol ri Dios, ¿achique c'a roma tok yojanek? ¿Achique c'a roma yojach'ujirisaj yan, tok xa man jani napon ruk'ijul? xecha' chire.
MAT 8:30 Y quela' c'a apo juba' chire ri lugar ri', yeva' janíla e q'uiy ak.
MAT 8:31 Xepe ri itzel tak espíritu ri ec'o quiq'uin ri ca'i' achi'a', xquic'utuj utzil chire ri Jesús. Y xquibij c'a chire: Vi yojavelesaj-el vave' quiq'uin re achi'a', taya' c'a k'ij chike richin yojoc quiq'uin la ak ec'o chila', xecha'.
MAT 8:32 Ri Jesús xubij c'a chique: Quixbiyin c'a. Y ri itzel tak espíritu jari' xe'el-el y xebe'oc quiq'uin ri ak. Y conojel ri ak ri' xquichop anin (anen) pa xulan, chuvech jun juyu' pa'el-pa'el, y choj xebeka' pa ya'. Xequen c'a (xecom c'a) conojel ri ak ri' ri chiri' pa ya'.
MAT 8:33 Jac'a ri yeyuk'un quichin ri ak ri', xe c'a xquitz'et can ri xbanatej, xe'anmej. Xebe pa tinamit, xbequiyala' can rutzijol achique ri xquic'ulvachij ri ak y xbequibij chuka' ri xbanatej quiq'uin ri e ca'i' achi'a' ri c'o itzel tak espíritu quiq'uin.
MAT 8:34 Y jac'ari' tok jubama conojel vinek richin ri tinamit xepe c'a riq'uin ri Jesús, chutz'etic y chuka' richin xquic'utuj utzil chire chi tel-el ri chiri' chupan ri qui-lugar, roma rije' man nicajo' ta chi nic'oje-ka.
MAT 9:1 C'ari' ri Jesús y ri can quetzekelben-vi richin, xquiya' can ri lugar ri'. Xe'oc-el pa canoa y xebe c'a juc'an ruchi-ya'. Y chupan ri tinamit ri can tic'oje-vi ri Jesús, chiri' xe'apon-vi.
MAT 9:2 Y jac'ari' tok c'o jun achin siquirinek, li'an-el chuva-ruvarabel, ri xuc'uex-apo chuvech ri Jesús. Y tok ri Jesús xerutz'et chi can riq'uin ronojel quic'u'x xe'apon c'a riq'uin apo rija', xpe rija' xubij chire ri achin siquirinek: Valc'ual, xcha' chire. Tiquicot c'a avánima; ri amac xecuyutej.
MAT 9:3 Y can jac'ari' tok ec'o chique ri etamanela' chirij ri ley ri ec'o-apo chiri', xquibij-ka pa tak cánima chirij ri Jesús: Itzel achin re'. Can nuben chi ja rija' ri Dios, roma nubij chi nucuy mac.
MAT 9:4 Pero ri Jesús can retaman c'a ri niquich'ob pa tak cánima ri etamanela'. Y rija' xubij chique: ¿Achique c'a roma can ja ri itzel ri xich'ob chanin?
MAT 9:5 Roma vi yin yitiquir ninben chire re jun achin siquirinek re', richin nibiyin-el y nibe, ¿yitiquir ta cami chuka' ninbij chire chi nincuy rumac? ¿Achique nibij rix?
MAT 9:6 Vacami c'a, richin chi rix nivetamaj chi yin ri xinalex chi'icojol can c'o uchuk'a' pa nuk'a' richin nincuy mac, titz'eta' c'a, xcha' rija'. Y jari' tok ri Jesús xubij chire ri achin siquirinek: Ninbij c'a chave: Cayacatej, tac'uaj-el la avarabel y cabiyin chi'avachoch, xuche'ex roma ri Jesús.
MAT 9:7 Y jac'ari' tok ri achin siquirinek xyacatej-el y xbe chirachoch.
MAT 9:8 Ri vinek c'a ri quimolon-apo-qui' chiri', tok xquitz'et chi ri achin siquirinek xpa'e-el, xsach quic'u'x; roma man jun bey c'a quitz'eton chi nibanatej ta queri'. Y ri vinek ri' xquiya' c'a chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios; ri yoyon-pe ri jun nimalej uchuk'a' ri' chiquicojol ri vinek.
MAT 9:9 Y tok ri Jesús benek chic c'a, xutz'et jun achin rubini'an Mateo. Ri achin ri' tz'uyul pa jun ch'aquet chiri', nuc'ul can ri alcaval ri yetoj can. Ri Jesús xubij c'a chire: Quinatzekelbej. Y jac'ari' tok rija' xbeyacatej-pe ri acuchi tz'uyul-vi y xrojkaj-el ri Jesús.
MAT 9:10 Y jac'a tok rija' tz'uyul pa mesa ri chiri' pa jay, e q'uiy c'a chique ri moloy tak alcaval y ch'aka' chic vinek ri aj-maqui' nibix chique, xetz'uye-apo ri pa mesa; junan riq'uin ri Jesús y ri rutijoxela'.
MAT 9:11 Y ri achi'a' fariseos ri xetz'eton ri', xquibij c'a chique ri rutijoxela' ri Jesús: ¿Achique roma tok ri Jesús ri Itijonel niva' quiq'uin moloy tak alcaval y quiq'uin ri ch'aka' chic ri xa e aj-maqui'? xecha'.
MAT 9:12 Tok ri Jesús xrac'axaj-pe ri tzij ri niquibij ri achi'a' fariseos, rija' xubij chique: Jun ak'omanel man ja ta ri e utz ri yerak'omaj. Rija' yerak'omaj ri c'o quiyabil.
MAT 9:13 Yin man xipe ta chiquicanoxic vinek ri choj quic'aslen. Yin xipe chiquicanoxic ri aj-maqui', ri nic'atzin chi nitzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Y rix man choj queri' tibij-pe ri ch'abel nabey, xa quixbiyin c'a chutz'etic y chiretamaxic ri achique nic'ulun-vi ri nubij ri Dios: Yin más nika' chinuvech chi ja ta ri joyovanic ri c'o iviq'uin, que chuvech ri chicop ri ye'isuj chuve.
MAT 9:14 Y jac'a tok ri rutijoxela' ri Juan ri Bautista xe'oka' riq'uin ri Jesús, xquibij chire: Roj can kacha'on c'a k'ij richin man yojva' ta, richin queri' nikaben orar. Y que chuka' ri' niquiben ri quitijoxela' ri achi'a' fariseos. ¿Y achique c'a roma tok ri atijoxela' rat man que ta ri' niquiben? xecha'.
MAT 9:15 Xpe ri Jesús xubij chique: ¿Achique nibij rix? ¿Ruc'amon cami chi riq'uin bis yec'oje' ri e oyon pa jun c'ulubic y man yeva' ta, tok xa c'a c'o na ri ala' c'a ruc'ulubic quiq'uin? Man ruc'amon ta. Pero xtapon ri k'ij tok re ala' re' xtelesex-el chiquicojol, y jari' tok xtiquiben chi man yeva' ta, richin niquiben orar.
MAT 9:16 Y man jun chuka' vinek nibanon chi nrelesaj ta jun c'ojobel chire jun tziek c'ac'a', y c'ari' nucusaj ta richin nuc'ojoj jun tziek ri xa ri'j chic. Roma jun c'ojobel c'ac'a' nuc'ol-ri' y nujic' ri tziek c'ojon; y ri tziek ri' más niretzetej.
MAT 9:17 Y que chuka' ri' man jun niyo'on c'ac'a' vino chupan jun tz'un c'ojlibel ri xa ucusan chic. Roma vi queri' niban, y ri tz'un xa man niyukuk ta chic, ri tz'un nibojbo' y niq'uis-el ri vino chupan. Y chuka' ri tz'un man jun chic nic'atzin-vi. Pero chupan jun c'ac'a' c'ojlibel, utz niyaque' c'ac'a' vino, roma can c'a niyukuk na jebel y man nibojbo' ta. Ri vino can niyaque' c'a jebel chupan. Queri' xubij ri Jesús chirij ri rutijonic.
MAT 9:18 Y tok ri Jesús najin c'a chutzijoxic ronojel ri', c'o c'a jun achin can janíla ruk'ij xapon y xbexuque' chuvech y c'ari' xubij: Ri numi'al c'o chic c'a pa camic, tabana' utzil te'aya' ri ak'a' pa ruvi' richin queri' xtic'ase', xcha' ri achin.
MAT 9:19 Xpe ri Jesús xyacatej c'a el y e rachibilan ri rutijoxela' xquitzekelbej-el ri achin.
MAT 9:20 Y c'o c'a jun ixok yava'. Ri ixok ri' c'o yan chic cablajuj juna' nibiyin ruquiq'uel y man tanel ta. Rija' xjel c'a apo riq'uin ri Jesús pero ja ri chirij, y xberuchapa' c'a can juba' ri ruchi-rutziak ri Jesús.
MAT 9:21 Roma ri ixok ri' can rubilon c'a pe pa ránima: Xa riq'uin ta ninchop-el juba' ruchi-rutziak, yic'achoj, cha'inek pa ránima.
MAT 9:22 Pero ri Jesús chanin c'a xuna' y xtzu'un chirij. Y tok rutz'eton chic achique ri xchapon ruchi-rutziak, xubij c'a chire ri ixok ri': Numi'al, xacolotej, roma xacukuba' ac'u'x viq'uin. Man chic cabison, xuche'ex. Y ri ixok ri', can jac'ari' xc'achoj chire ri ruyabil.
MAT 9:23 Y tok ri Jesús noc c'a apo pa rachoch ri achin janíla ruk'ij, ri Jesús xutz'et chi yech'ujlan y ec'o chic c'a ri yexupun xul.
MAT 9:24 Xpe rija' xubij: Kojiya' can juba' kayon, roma re ti xten re' xa man caminek ta, xa nuxlan, xcha' chique ri vinek. Pero rije' xa xetze'en chirij ri Jesús, roma can quetaman chi caminek chic ri ti xten ri'.
MAT 9:25 Y jac'a tok ri vinek e elenek chic pe, ri Jesús xoc-apo chupan ri jay ri c'o-vi ri ti xten caminek chic. Xpe rija' xuchop ruk'a' ri ti xten, y ri ti xten xc'astej.
MAT 9:26 Ri xbanatej c'a chiri', xbe rutzijol ri pa tak tinamit chupan ri ruvach'ulef ri'.
MAT 9:27 Y tok ri Jesús elenek chic c'a pe ri chiri', ec'o c'a ca'i' moyi' ri can e tzeketel chirij y riq'uin cuchuk'a' niquibij c'a chire: ¡Tajoyovaj kavech y kojato' c'a, rat ri riy-rumam can ri rey David! yecha'.
MAT 9:28 Tok ri Jesús xapon pa jay, ri ca'i' moyi' xe'apon c'a chuka' riq'uin. Y ri Jesús xuc'utuj c'a chique: ¿Can ninimaj c'a rix chi yin yitiquir ninben chive chi yixtzu'un? xcha' chique. Y ri ca'i' moyi' ri' xquibij: Ja', Ajaf. Nikanimaj, xecha' chire.
MAT 9:29 Xpe ri Jesús xuchop ri runak' tak quivech che ca'i' y xubij chique: Roma rix ninimaj chi yin yitiquir yixinc'achojirisaj, can tibanatej c'a ri irayibel, xcha' chique.
MAT 9:30 Y jari' tok ri runak' tak quivech rije' xejakatej. Y xetzu'un c'a. Pero ri Jesús janíla xuchilabej-el chique y xubij: Can tivac'axaj c'a el jebel, chi re xbanatej iviq'uin, man ta nac'axex coma ri ch'aka' chic vinek, xcha-el chique.
MAT 9:31 Jac'a rije' xa man que ta ri' xquiben tok e elenek chic pe ri chiri' riq'uin ri Jesús. Rije' xa xquichop c'a rutzijoxic pa ronojel ri ruvach'ulef ri', ri xuben ri Jesús.
MAT 9:32 Y tok xe'el c'a pe ri e ca'i' achi'a' yetzu'un chic, jac'ari' tok ec'o xe'oc can riq'uin ri Jesús, quic'uan-apo jun achin ri memurinek pa ruk'a' jun itzel espíritu.
MAT 9:33 Y tok elesan chic c'a ri itzel espíritu riq'uin ri achin, roma ri Jesús, ri achin xch'on chic jun bey. Y ri vinek ri xetz'eton xsach quic'u'x y xquibij: Man jun bey c'a tz'eton ta chi que ta re' banatajinek vave' pa ruvach'ulef Israel, yecha' c'a.
MAT 9:34 Jac'a ri achi'a' fariseos xa niquibij c'a chirij ri Jesús: Ja ri cajaval ri itzel tak espíritu ri niyo'on uchuk'a' chire, romari' tok nitiquir yerelesaj itzel tak espíritu, yecha'.
MAT 9:35 Y ri Jesús can ronojel vi c'a nima'k y cocoj tak tinamit napon-vi, y yerutijoj c'a ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios. Y jac'a ri pa tak jay ri can richin vi niquimol-qui' ri vinek, richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, chiri' napon-vi richin yerutijoj. Y chuka' can nutzijoj c'a ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Yeruc'achojirisala' chuka' yava'i', y yerucol c'a ri vinek chuvech ronojel ruvech k'axomal.
MAT 9:36 Y tok janíla e q'uiy vinek xerutz'et, xujoyovaj quivech, roma can quiyon ec'o y quitalun-qui'; can achi'el niquiben ri carne'l tok xa man jun ri niyuk'un quichin.
MAT 9:37 Jac'ari' tok ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Can kitzij vi chi ri samaj richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios, janíla nim; jac'a ri samajela' man e q'uiy ta. Xa e ca'i-oxi' oc.
MAT 9:38 Romari' tic'utuj c'a chire ri Rajaf ri samaj, chi querutaka-pe más samajela' chiquicojol ri vinek ri nic'atzin richin nicac'axaj ri ruch'abel.
MAT 10:1 Y ri Jesús xeroyoj c'a ri cablajuj rutijoxela' y xuya' uchuk'a' chique richin chi yetiquir yequelesaj ri itzel tak espíritu y richin chuka' yequic'achojirisala' ri vinek chire ri jalajoj quik'axomal y quiyabilal.
MAT 10:2 Y jac'are' ri quibi' chiquijujunal ri cablajuj achi'a' ri yetak chubanic ri samaj. Ri nabey bi'aj ja ri richin ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire, ri Andrés ri rach'alal ri Simón. Ri Jacobo y ri Juan ri e ruc'ajol jun achin rubini'an Zebedeo.
MAT 10:3 Ri Felipe, ri Bartolomé, ri Tomás, ri Mateo ri moloy-alcaval, ri Jacobo ruc'ajol jun achin rubini'an Alfeo, ri Lebeo ri nibix chuka' Tadeo chire.
MAT 10:4 Ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri nibix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richin ri Jesús.
MAT 10:5 Y jac'a ri cablajuj achi'a' ri' ri xerutek-el ri Jesús. Xerupixabala' c'a el. Xubila' chique: Nichop c'a bey, pero man quixapon quiq'uin ri vinek ri xa man e israelitas ta. Chuka' man quixapon ri pa tak tinamit chiri' pa Samaria.
MAT 10:6 Xa quiq'uin c'a ri kavinak israelitas ri man ec'o ta apo riq'uin ri Dios quixbiyin-vi. Roma rije' quibanon can achi'el niquiben ri carne'l tok niquisech can qui'.
MAT 10:7 Y jac'a tok ix benek chic, can titzijoj-vi ri ruch'abel ri Dios y tibij c'a: Nakaj chic c'o-vi-pe ri k'ij richin chi yojoc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, quixcha' chique.
MAT 10:8 Que'ic'achojirisaj c'a yava'i'. Ri c'o c'a ri yabil lepra chiquij, can tibana' c'a chique chi nich'ajch'ojir jebel ri quich'acul. Ri e caminek chic, que'ic'asoj. Can que'ivelesaj c'a chuka' ri itzel tak espíritu. Y roma c'a ronojel re uchuk'a' re' xa sipan chive rix, can que c'a chuka' ri' tibana' can rix chique ri utzil. Que'isipala' can.
MAT 10:9 Man c'a timol-el i-mero y nic'uala-el ri pa tak ruximbal-ipan. Can man jun c'a ruvech mero tic'uaj-el. Man tic'uaj-el mero ri banon riq'uin ri ch'ich' nibix cobre chire, man tic'uaj chuka' el ri banon riq'uin sakipuek, ni ri can riq'uin k'anapuek banon-vi.
MAT 10:10 Re nichop-el bey man c'a tic'uaj-el pekes (morral). Chuka' man tic'uaj-el jun chic itziak, xa can xe ri icusan-el. Man tic'uaj jun chic c'ulaj ixajab, ni man tic'uaj chuka' ich'ame'y. Can man jun c'a ri tic'uaj. Roma ri samajel xabachique lugar napon-vi, ruc'amon chi nuc'ul ri nic'atzin chire.
MAT 10:11 Pero tok yixapon c'a pa jun nimalej tinamit o pa jun ti tinamit, nabey na tivetamaj achique vinek ri ruc'amon chi yixapon pa rachoch. Y can chiri' c'a quixc'oje-vi-ka, y can c'a ja tok yixel na pe chupan ri tinamit ri', utz niya' can ri jay ri xixc'oje-vi.
MAT 10:12 Y tok c'ari' c'a yixoc-apo chupan ri jay ri yixbec'oje-vi, quixk'ejelon (quixk'ijalon).
MAT 10:13 Tibij c'a chique: Ja ta c'a ri uxlanen richin ri Dios tic'oje' pan ivi'. Y vi can ruc'amon-vi chi yixc'oje' chupan ri jay ri', ri ruxlanen ri Dios ri nirayibej pa quivi', can xtika-vi c'a pa quivi'. Xa jac'a vi man ruc'amon ta chi yixc'oje-ka chupan ri jay ri', ri ruxlanen ri Dios ri nirayibej pa quivi', can man xtika' ta pe pa quivi'.
MAT 10:14 Vi can man yixquic'ul ta c'a jebel, y man nicajo' ta chuka' nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri nitzijoj rix chique, can quixel c'a pe chiri' quiq'uin pa cachoch o ja ri pa quitinamit. Y titotala' can (tiquirala' can) ri pokolaj ri c'o pa tak ivaken chiquivech ri vinek, richin tiquinabej chi man utz ta ri xquiben.
MAT 10:15 Roma can ninbij-vi c'a chive, chi chupan ri k'ij tok xtibanatej ri k'atoj-tzij, ri ruc'ayeval c'a ri xtika' pa quivi' ri vinek ri xec'oje' pa tinamit Sodoma y Gomorra man can ta xtic'o ruvi', que chuvech ri xtika' pa quivi' ri vinek richin ri tinamit ri man xquixquic'ul ta jebel.
MAT 10:16 Vacami yixintek c'a el, y rix ivetaman chi xa achi'el tak carne'l ri yixbeka' chiquicojol ri vinek e achi'el utiva'. Pero can tibana' c'a chi yixoc achi'el nuben ri cumetz, roma rija' nuna' tok c'o ri petenek. Can tibana' c'a chuka' chi yixoc achi'el nuben jun paloma, roma rija' man jun etzelal c'o ta riq'uin.
MAT 10:17 Can tichajij c'a ivi', richin chi man choj te'iliba-ivi' pa quik'a' ri vinek ri ye'etzelan ivichin. Roma rije' xquixquijech pa quik'a' ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij; y chuka' ri vinek ri' xtiquiben c'a chive chi yixch'ay ri chiri' pa tak nima-jay ri niquimol-vi-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
MAT 10:18 Chuka' ri vinek can xquixquic'uaj c'a chiquivech k'atoy tak tzij; chiquivech reyes y ch'aka' chic k'atoy tak tzij. Y xa voma c'a yin xtic'ulvachij queri', pero xa can xquixtiquir c'a xquinik'alajirisaj chiquivech rije' y chiquivech chuka' ri vinek man e israelitas ta.
MAT 10:19 Pero tok ri vinek xquixquijech pa quik'a' ri k'atoy tak tzij, man tich'ob janíla achique ri xtibij chique y achique rubanic ch'abel xticusaj richin yixch'on chiquivech. Roma chupan ri hora ri', ri Dios xtuya' c'a pe chive ri ruc'amon chi nibij.
MAT 10:20 Roma can jac'a ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios ri xtibanon chive ri achique chi ch'abel ri c'o chi nibij. Man ja ta c'a rix ri xquixch'on, xa can ja ri Espíritu richin ri aj-chicajil Itata'.
MAT 10:21 Y xtibanatej c'a, chi vi ec'o e ca'i' achi'a' cach'alal qui', jun chique rije' xtiyacatej y xtujech ri rach'alal pa camic. Chuka' can ec'o-vi tata'aj ri xqueyacatej chiquij ri calc'ual. Ri alc'ualaxela' xqueyacatej chuka' chiquij ri quite-quitata' y xquequiya' pa camic.
MAT 10:22 Can conojel vi c'a xque'etzelan ivichin roma icukuban ic'u'x viq'uin. Pero ri can man c'a xtutzolij ta ri' chirij y xtucoch' c'a ri pa ruq'uisibel chire ronojel, can xticolotej-vi c'a ri'.
MAT 10:23 Y tok ri vinek chupan jun tinamit niquichop yixquiya' pa tijoj-pokonal, utz niya' can y yixanmej c'a el chuvech ronojel re', y yixbe pa jun chic tinamit. Y ninbij c'a chive chi man jani c'a quixapon pa ronojel ri tinamit ri ec'o vave' pan Israel, tok yin ri xinalex chi'icojol yipe yan.
MAT 10:24 Y rix can xtic'ovisaj-vi c'a tijoj-pokonal pa quik'a' ri ye'etzelan ivichin. Roma can ninc'ovisaj na tijoj-pokonal yin ri Tijonel ivichin, c'a ta la' chic c'a rix. Man jun c'a tijoxel ri más ta ruk'ij que chuvech ri rutijonel. Chuka' man jun samajel ri más ta ruk'ij que chuvech ri rajaf ri samaj.
MAT 10:25 Jac'a yin ri Tata'aj ri chi'icojol y ja rix ri ix oquinek valc'ual. Vi chuve yin can quibin Beelzebú, rix can tivoyobej c'a chi más itzel ri xquequibij chive. Pero vi xa man xtic'o ta c'a ruvi' ri xtiquiben chive, y xa achi'el ri xquiben chuve yin, queri' niquiben chive rix, ruc'amon c'a chi yixquicot rix ri nutijoxela' y nusamajela'.
MAT 10:26 Pero man c'a tixibij-ivi' chiquivech ri xquebanon queri' chive, roma xa can nic'atzin chi nik'alajirisex ivoma rix, ri man jun bey can ta k'alajirisan-pe jebel. Can nic'atzin c'a chi netamatej ri tz'apel can rij.
MAT 10:27 Ronojel c'a ri ch'abel ri ninbij chive, man tic'oje' can pa k'eku'n, xa can tivelesaj c'a pe, richin chi rix niya' chuvech sakil. Ri xinbij c'a chive pa tak ixiquin, man tivevaj-ka, xa quixjote' c'a pa ruq'uisibel vik (vek) chire ri ivachoch y chiri' tiya-vi rutzijol.
MAT 10:28 Man tixibij c'a ivi' chiquivech ri xaxe oc ri ch'aculaj ri yetiquir niquicamisaj y chire ri ivánima man jun yetiquir niquiben. Ri ruc'amon chi nixibij-ivi' chuvech, ja ri chuvech ri jun ri nitiquir nuya' ri ivánima y ri ich'acul chupan ri k'ak' richin jantape'.
MAT 10:29 Can jebel c'a ivetaman chi tok ye'ilok' ca'i' tak aj-xic' chicop, xaxe jun centavo cajel. Y man riq'uin chi ri tak aj-xic' chicop ri' man jun oc ri cajel, man jun c'a ri xtitzak ta pan ulef vi xa man rurayibel ta ri aj-chicajil Itata'.
MAT 10:30 C'a ta la' chic c'a rix. Roma rix hasta ri rusmal tak ivi' ajlan ronojel.
MAT 10:31 Ri Dios man jun bey yixrumestaj ta can. Ri Dios janíla yixrajo'. Rix más c'a yixajovex que chiquivech ri tak aj-xic' chicop, y romari' man tixibij-ivi'.
MAT 10:32 Y xabachique c'a vinek ri nuk'alajirisaj-ri' chi vichin yin, yin c'a chuka' xtink'alajirisaj chi rija' vichin chic yin. Y re tzij re' chire c'a ri Nata' Dios xtinbij-vi, ri c'o chila' chicaj.
MAT 10:33 Jac'a ri vinek ri xa man nuk'alajirisaj ta ri' chi vichin yin, yin c'a chuka' can man xtink'alajirisaj ta apo rubi' chire ri Nata' Dios ri c'o chila' chicaj, roma man vichin ta yin ri vinek ri'.
MAT 10:34 Man c'a tich'ob chi roma xipe yin chuvech re ruvach'ulef roma ta ri' can ta c'o uxlanen quiq'uin conojel. Man que ta ri'. Xa voma yin xquejalajo' ri vinek y xtiquichapala-qui'.
MAT 10:35 Yin xipe c'a chuvech re ruvach'ulef richin nitz'ucutej oyoval chiquicojol ri vinek. Queri' xtibanatej ri pa tak jay. Ri ala' xtiyacatej chirij ri rutata' roma man xtika' ta chuvech ri nubij. Ri xten xtiyacatej c'a chirij ri rute'. Y can que chuka' ri' ri alibetz (ali') xtiyacatej chirij ri ralite'.
MAT 10:36 Ri xque'etzelan c'a richin jun vinek ri nucukuba' ruc'u'x viq'uin yin, can jac'a ri e aj pa rachoch.
MAT 10:37 Ri vinek ri más c'a xquerajo' rute-rutata' y xa man nuben ta ri ninbij chire, can man ruc'amon ta chi noc vichin yin. Ri te'ej-tata'aj ri can más yecajo' ri calc'ual que chinuvech yin, can man ruc'amon ta chi ye'oc vichin yin.
MAT 10:38 Jun vinek ri can nrajo-vi noc vichin yin, nic'atzin chi man tupokonaj nuc'ovisaj tijoj-pokonal voma yin, achi'el xa ta can benek chuxe' ru-cruz. Jac'a ri vinek ri xa nupokonaj nuc'ovisaj tijoj-pokonal voma yin y man nrajo' ta yirutzekelbej, man ruc'amon ta chi noc vichin yin.
MAT 10:39 Roma xa ja ri c'aslen richin re ruvach'ulef ri nrajo' y romari' man xtril ta ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri vinek ri man nupokonaj ta ri', stape' napon pa camic voma yin, can xtril-vi ruc'aslen richin jantape'.
MAT 10:40 Ri jun c'a ri can yixruc'ul rix, can jac'a chuka' yin ri yiruc'ul; y ri nic'ulun c'a vichin yin, can nuc'ul c'a chuka' ri takayon-pe vichin.
MAT 10:41 Ri vinek c'a ri can nika' chuvech ri ruch'abel ri Dios, y romari' nuc'ul ri jun ri nitzijon ch'abel ri k'alajirisan chire roma ri Dios, ri vinek ri nac'axan ri ch'abel can junan c'a rajel-ruq'uexel xtuc'ul riq'uin ri nitzijon ri ch'abel. Y que chuka' ri' ri vinek ri utz nutz'et jun c'aslen choj y romari' can quicoten nuc'ul jun vinek ri can choj vi ruc'aslen; ri nic'ulun, can junan c'a rajel-ruq'uexel xtuc'ul riq'uin ri choj ruc'aslen.
MAT 10:42 Y ri vinek c'a ri yeka' chuvech ri cocoj quik'ij, roma ja yin ri yinquitzekelbej, y romari' c'o ri nuya' chique, ri nibanon c'a queri' can c'o-vi rajel-ruq'uexel ri xtuc'ul. Y can kitzij c'a ri ninbij chive, chi stape' xa juba' raxya' ri nuya' chique, can c'o rajel-ruq'uexel xtuc'ul romari'. Queri' c'a ri ch'abel ri xerubij ri Jesús.
MAT 11:1 Y tok xc'achoj c'a chubixic chique ri cablajuj rutijoxela' ri achique chi samaj ri nequibana', ri Jesús can man xc'oje' ta c'a can chiri'. Rija' can xbe c'a chuka' ruyon ri pa ch'aka' tinamit ri ec'o chiri' pan Israel, chuc'utic y chutzijoxic ri ruch'abel ri Dios.
MAT 11:2 Ri samaj c'a ri nuben ri Jesús ri Cristo xac'axex roma ri Juan ri Bautista tok c'o chiri' pa cárcel; y xpe rija' xerutek c'a el ca'i' rutijoxela' c'a riq'uin ri Jesús.
MAT 11:3 Y rija' xutek c'a el ruc'utuxic chire: ¿Can jac'a rat ri Cristo ri oyoben? ¿O nikoyobej chic na jun? Can que c'a ri' xbequibij ri ca'i' tijoxela' richin ri Juan ri Bautista.
MAT 11:4 Y ri Jesús xubij c'a chique ri ca'i' rutijoxela' ri Juan: Vacami quixtzolin y titzijoj chire ri xitz'et can y ri xivac'axaj-el re vave'.
MAT 11:5 Te'itzijoj chire achique rubanic tok ri moyi' yetiquir yetzu'un-el, achique rubanic tok ri vinek ri man can ta yetiquir yebiyin roma ri e jetz', yebiyin-el jebel, y achique rubanic tok ri e yava'i' riq'uin ri yabil lepra, yec'achoj. Titzijoj chuka' chire ri achique rubanic tok ri man ye'aq'uex ta, yec'achoj, ri caminaki' yec'astej, y ri vinek ri meba' cánima chuvech ri Dios, ninbij ri utzilej ch'abel richin colotajic chique.
MAT 11:6 Can tibij c'a chuka' chire chi jun vinek achi'el rija', ri can rucukuban ruc'u'x viq'uin y man jun bey yirumalij ta can, jebel ruva-ruk'ij. Que c'a ri' xe'uche'ex-el ri ca'i' tijoxela'.
MAT 11:7 Y tok ri e ca'i' rutijoxela' ri Juan ri Bautista xebe c'a, ri Jesús xerubila' c'a utzilej tak tzij chirij ri Juan chiquivech ri vinek ec'o chiri'. Y que c'a re' ri nubij ri Jesús chique: ¿Achique ri xbe'itz'eta' rix chiri' chupan ri tz'iran ruvach'ulef? ¿Xitz'et cami rix jun achin chiri', ri achi'el aj, ri nibe quela' nibe quela' pa ruk'a' ri cak'ik'?
MAT 11:8 ¿Achique c'a ri xbe'itz'eta' rix ri chiri? ¿Xitz'et cami rix jun achin ri jebel tak tziek e rucusan? Man que ta ri'. Ri achi'a' ri e cucusalon tziek queri', pa tak cachoch reyes yec'oje-vi.
MAT 11:9 ¿Pero achique c'a ri xbe'itz'eta' rix ri chiri' pa tz'iran ruvach'ulef? ¿Xitz'et cami jun achin ri nik'alajirisan ri bin chire roma ri Dios? Ja'. Ri achin ri xitz'et chiri' can ja vi ri' ri rusamaj. Pero can c'o c'a chuka' jun chic samaj ri yo'on pa ruk'a'.
MAT 11:10 Roma can chirij c'a ri Juan nich'on-vi ri Dios chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can, tok nubij: Yin xtintek c'a jun achin nabey, richin chi nuchojmirisaj ri bey ri xtapon-vi ri Cristo. Queri' nubij ri Dios.
MAT 11:11 Y tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive vacami: Janipe' achi'a' ri e k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri e alaxinek chuvech re ruvach'ulef, man jun c'a ri más ta ruk'ij que chuvech ri Juan ri Bautista. Can nim vi c'a ruk'ij rija'. Jac'a re vacami, can conojel c'a ri ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, can más c'a nima'k quik'ij. Y ri más co'ol chique rije', más nim que chuvech ri Juan.
MAT 11:12 Y chupan c'a ri k'ij tok can c'a nisamej na ri Juan ri Bautista, c'a re k'ij re', ri vinek can janíla c'a niquiben chi ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Can yemajon c'a qui' chirij y más niquiben ri can riq'uin c'a ronojel quic'u'x ye'apon.
MAT 11:13 Roma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri bin chique roma ri Dios chupan ri ojer can tiempo, c'o xquibij can chirij tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios. Y can que c'a chuka' ri' ruk'alajirisan can ri ley richin ri Moisés. Pero can c'a ja tok c'o ri Juan xebanatej.
MAT 11:14 Vi rix ninimaj o man ninimaj ta, pero ri ninbij chive yin chi tok ri tz'ibatel can nubij chi nipe ri Elías xa chirij c'a ri Juan nich'on-vi.
MAT 11:15 ¡Ri c'o rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij!
MAT 11:16 ¿Achok iq'uin cami e junan vi ri vinek richin re tiempo re'? Re vinek re' can e junan c'a quiq'uin ri tak ac'uala' ri yec'oje' pa tak bey y riq'uin cuchuk'a' ri yech'on chicachibil qui' tok ye'etz'an.
MAT 11:17 Y ri tak ac'uala' ri' niquibij c'a: Xojk'ojoman riq'uin xul chivech y man xixxajo' ta roma quicoten. Xkabixaj bix richin bis chivech y man xixok' ta. Queri' niquibila' ri ac'uala' pa quetz'anen. Y e queri' ri vinek richin re tiempo re', man jun ri nika' chiquivech.
MAT 11:18 Roma tok xoc'ulun ri Juan ri Bautista, rija' man nutej ta caxlan-vey y man nukun ta chuka' ruya'al-uva. Y e q'uiy yebin chi rija' c'o itzel espíritu riq'uin.
MAT 11:19 Y tok xinoka' yin, ri xinalex chi'icojol, nintej caxlan-vey y ninkun chuka' ruya'al-uva. Y e q'uiy yebin chi xe va'in ninvajo', y niquibij chuka' chi in jun k'abarel, chi in cachibil ri moloy tak alcaval y in cachibil chuka' ri vinek ri e aj-maqui' nibix chique. Pero ri etamabel richin ri Dios can nik'alajin pa quic'aslen ri vinek ri yeniman richin, xcha' ri Jesús.
MAT 11:20 Ec'o c'a tinamit ri xeban-vi janíla q'uiy milagros roma ri Jesús. Pero man riq'uin vi ri' ri vinek ri ec'o chupan ri tinamit ri' man xtzolin ta pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Y romari' ri Jesús q'uiy ri xubij chiquij.
MAT 11:21 Rija' xubij c'a: Ninvok'ej c'a quivech ri ec'o pa tinamit Corazín, y ninvok'ej chuka' quivech ri ec'o pa tinamit Betsaida, roma janíla q'uiy milagros xeban chiquivech y man xquinimaj ta ri ruch'abel ri Dios. Roma xa ta ja ri pa tak tinamit Tiro y Sidón xeban-vi re milagros re', ri vinek aj chiri' xtzolej yan ta pe quic'u'x riq'uin ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak richin bis, y quiyolon ta chaj chiquij, richin queri' nik'alajin chi yebison roma janíla ri quimac ri e quibanalon.
MAT 11:22 Pero tok xtapon ri k'ij chi nibanatej ri k'atoj-tzij, yin ninbij c'a chive chi ja ri ec'o pa Corazín y ri ec'o pa Betsaida ri más ruc'ayeval xtika' pa quivi', que chiquivech ri aj-Tiro y aj-Sidón.
MAT 11:23 Y ri ec'o pa tinamit Capernaum can niquich'ob chi yebe chila' chicaj riq'uin ri Dios y janíla xtinimirisex quik'ij. Pero xa man que ta ri'. Xa xtikasex quik'ij, roma xa c'a chupan ri lugar ri richin tijoj-pokonal xquebeka-vi. Roma xa ta ronojel ri milagros ri xban chiquivech rije' ja ta ri' ri xban chiquivech ri aj-Sodoma, xquinimaj ta y man ta xeq'uis rachibilan ri quitinamit. Xa c'a ec'o ta na re k'ij re'.
MAT 11:24 Pero tok xtapon ri k'ij chi nibanatej ri k'atoj-tzij, yin ninbij c'a chive chi ja ri ec'o pa Capernaum ri más ruc'ayeval xtika' pa quivi', que chiquivech ri aj-Sodoma.
MAT 11:25 Y ja tiempo chuka' ri' tok ri Jesús xubij: Matiox ninya' chave Nata' Dios, rat ri Rajaf ri caj y re ruvach'ulef, roma man xak'alajirisaj ta ri utzilej ach'abel chiquivech ri vinek ri can niquina' chi janíla etamabel c'o quiq'uin. Xa ja ri chiquivech ri vinek ri manek más quetaman, xa chiquivech rije' xak'alajirisaj-vi re utzilej ach'abel re'.
MAT 11:26 Can que vi c'a ri' Nata' Dios, roma jari' ri arayibel rat, xcha' ri Jesús pa ru-oración.
MAT 11:27 Y c'ari' rija' xubij c'a: Ri Nata' Dios, can ronojel c'a ruyo'on-pe pa nuk'a'. Y man jun chic c'a etamayon in achique yin, xaxe ri Nata' etamayon. Y man jun chuka' etamayon achique ri' ri Nata', xaxe yin ri Ruc'ajol, y ri vinek achok che xtinvajo' xtink'alajirisaj-vi yin, xtretamaj achique c'a ri' ri Nata'.
MAT 11:28 Quixampe c'a viq'uin chi'ivonojel rix ri can janíla itijon ik'ij pan iyonil y janíla ralal ri ejka'n kajinek chivij, roma yin xtinben c'a chive chi yixuxlan chire ronojel ri'.
MAT 11:29 Y jac'a ri nu-yugo yin tiya-el chirij ivi' rix, roma ja ri vichin yin ri más man c'ayef ta ruc'uaxic y man al ta. Quinitzu' yin, nuc'uan jun c'aslen ch'uch'uj y nuch'utinirisan-vi'. Y can queri' tibana' rix. Can tic'uaj c'a ri nu-yugo yin, richin chi ri ivánima can xtril ta uxlanen, xcha' ri Jesús.
MAT 12:1 Y ja tiempo chuka' ri', pa jun uxlanibel-k'ij, ri Jesús y ri rutijoxela' e benek c'a pa jun ulef ri ticon ruvech riq'uin trigo. Y ri tijoxela' niquitej c'a ri ruvech ri trigo ri yequich'upula', roma xpe quivayjal.
MAT 12:2 Y ri' xtz'et c'a pe coma ri achi'a' fariseos, y xquibij c'a chire ri Jesús: Que'atzu' la atijoxela' roma man ja ta ye'ajin chubanic. Can man ruc'amon ta chi yesamej chupan jun uxlanibel-k'ij achi'el re k'ij re vacami, xecha'.
MAT 12:3 Pero ri Jesús xubij chique: ¿Man itz'eton ta c'a rix ri tz'ibatel can chirij ri xquiben ri David y ri e rachibil, chupan ri ojer can tiempo, tok janíla xenum?
MAT 12:4 Ri David xbe c'a chucanoxic vey chiri' pa rachoch ri Dios, y can ja ri lok'olej tak caxlan-vey ri xbejach-pe chire. Rija' y ri e rachibil xquitej c'a ri lok'olej tak caxlan-vey ri'. Man riq'uin vi ri', man mac ta ri xquiben. Y ri' xaxe ri sacerdotes c'o quik'a' chire.
MAT 12:5 Yin ninch'ob chi can isiq'uin-vi chuka' ri c'o chupan ri ley richin ri Moisés. ¿Y achique c'a roma tok ri sacerdotes can yesamej-vi pa rachoch ri Dios chupan ri uxlanibel-k'ij y rije' man mac ta niquiben?
MAT 12:6 Ri' roma c'a ri rachoch ri Dios can c'o-vi ruk'ij. Pero re vacami, rix nitz'et c'a Jun ri más ruk'ij que chuvech ri rachoch ri Dios.
MAT 12:7 Y rix man ta xixtiquir xibij chi man utz ta ri ye'ajin chubanic ri nutijoxela', xa ta ivetaman achique nic'ulun-vi chi tzij ri ruch'abel ri Dios ri nubij: Yin más nika' chinuvech chi ja ta ri joyovanic ri c'o iviq'uin, que chuvech ri chicop ri ye'isuj chuve. Queri' ri nubij ri Dios.
MAT 12:8 Can jac'a yin ri xinalex chi'icojol ri Rajaf ri uxlanibel-k'ij, xcha' ri Jesús.
MAT 12:9 Y tok ri Jesús y ri rutijoxela' xetzolin yan c'a pe, rije' xebe ri pa nima-jay ri niquimol-vi-qui' ri vinek richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
MAT 12:10 Y ri chiri' chiquicojol ri vinek ri quimolon-qui', c'o c'a jun achin chaki'j jun ruk'a'. Xepe c'a ri vinek ri' xquic'utuj chire ri Jesús: ¿Ruc'amon cami chi nic'achojirisex jun yava' pa jun uxlanibel-k'ij? Queri' c'a ri xquic'utuj chire roma nicajo' yeyacatej chirij y niquisujuj.
MAT 12:11 Xpe c'a ri Jesús xubij chique: C'o ta jun chive rix achi'a' ri c'o ta jun rucarne'l y nitzak ta pa jun jul chupan jun uxlanibel-k'ij, ¿achique ta cami nuben riq'uin? ¿Nuya' ta cami can chiri'? Man xtuben ta queri'. Xa can nuq'uen-vi c'a ka richin nrelesaj-pe.
MAT 12:12 C'a ta la' chic c'a jun achin chi man ta nicol, tok xa can más vi ruk'ij que chuvech jun carne'l. Xa roma c'a ri' tok can ruc'amon-vi chi niban ri utz pa jun uxlanibel-k'ij.
MAT 12:13 Y c'ari' c'a tok ri Jesús xubij chire ri achin ri chaki'j ri ruk'a': Tayuku' la ak'a'. Y ri achin can xe xuyuk ri ruk'a', can jari' xchojmir y xoc achi'el ri jun chic ruk'a'.
MAT 12:14 Y ri achi'a' fariseos can xe xquitz'et can ri', xebe y xbequimolo-qui' richin niquich'ob achique niquiben, roma nicajo' niquicamisaj ri Jesús.
MAT 12:15 Ri Jesús xel c'a el ri chiri' tok xretamaj ri niquich'ob chirij. Rija' can e janíla c'a ri vinek xetzekelben-el richin. Y yeruc'achojirisala' c'a conojel ri e yava'i'.
MAT 12:16 Pero can janíla c'a nuchilabej-el chique conojel rije' chi man tiquiya' rutzijol chi rija' xeruc'achojirisaj chire ri quiyabil.
MAT 12:17 Richin queri' can nibanatej na c'a ri ruk'alajirisan can ri Dios chuvech ri rusamajel ri xc'oje' ojer can ri xubini'aj Isaías. Ri tz'ibatel c'a can nubij:
MAT 12:18 Jac'are' c'o ri Nusamajel ri nucha'on. Yin janíla ninvajo' rija'; can niquicot-vi vánima riq'uin. Can xtinya' c'a chuka' pe ri nu-Espíritu pa ruvi'; y rija' xtuk'alajirisaj c'a chiquivech ri man quetaman ta nuvech yin, ri achique nic'atzin-vi ri c'aslen choj.
MAT 12:19 Man xtuben ta oyoval, man xtuyec ta ri ruch'abel roma royoval, ni man xtuya' ta rutzijol rija' mismo chiquivech ri vinek ri pa tak bey.
MAT 12:20 Y stape' ri ruc'aslen jun vinek achi'el ta chic jun aj ri paxnek, rija' man xtuben ta c'a chire chi nik'aj. Chuka' vi ri ruc'aslen jun vinek achi'el ta ruxak jun k'ak' ri nibukun roma nichup yan ka, rija' man xtuchup ta. Y jantape' queri' xtuben-apo, c'a tok xtapon ri k'ij chi rija' xtuben chi xtich'acon ri chojmilej k'atbel-tzij.
MAT 12:21 Y ri vinek c'a ri man jani quetaman ta nuvech, riq'uin c'a rija' xticoyobej-vi ri quicolotajic.
MAT 12:22 Y c'o c'a jun moy y mem uc'uan-apo chire ri Jesús, y queri' ruc'ulvachin roma chapon c'a roma jun itzel espíritu. Y ri Jesús can xrelesaj c'a ri itzel espíritu ri'. Can xuben c'a chire chi xtzu'un y xch'on.
MAT 12:23 Y romari' tok conojel vinek can achique la xquina' tok xquitz'et y niquibila' c'a: ¿Man ja ta cami re' ri Cristo ri koyoben, ri riy-rumam ri David?
MAT 12:24 Pero tok ri achi'a' fariseos xcac'axaj ri niquibij ri vinek chirij ri Jesús, rije' xquibij c'a: Ri Jesús yerelesaj itzel tak espíritu pero xa pa rubi' ri Beelzebú ri cajaval ri itzel tak espíritu, yecha' c'a.
MAT 12:25 Y roma ri Jesús can retaman c'a ri niquinojila' ri achi'a' fariseos, rija' xubij chique: Vi ri vinek richin jun ruvach'ulef man yenojin ta y ca'i' quivech niquiben, nipe oyoval chiquicojol. Y re' man utz ta, roma nuben chire ri quiruvach'ulef chi nitzak. Y que chuka' ri' ronojel tinamit y ronojel jay, vi xa yejalajo' chiquivech y yech'aratej, man xquepa'e' ta can.
MAT 12:26 Y vi ri Satanás yerelesaj c'a el ri can e rusamajela' vi, can nic'ulun c'a chi tzij ri' chi ruyon rija' nrokotaj-el-ri'. Xa chirij rija' mismo yacatajinek-vi. Y vi queri' nuben, ruyon nic'oje' can y chanin nitzak.
MAT 12:27 Rix can nich'ob-vi c'a chuvij yin chi pa rubi' ri Beelzebú yenvelesaj ri itzel tak espíritu, pero rix ¿achique c'a nich'ob chiquij ri yetzekelben ivichin? ¿Achique yoyon uchuk'a' chique rije' richin yetiquir yequelesaj itzel tak espíritu chuka'? Can ja vi c'a ri yetzekelben ivichin ri yek'alajirisan chi xa man utz ta ri nibij rix.
MAT 12:28 Yin yitiquir c'a yenvelesaj itzel tak espíritu roma can jac'a ri ru-Espíritu ri Dios ri c'o viq'uin. Xa can xoka' yan c'a ri k'ij chi conojel ruc'amon chi niquinimaj rutzij ri Dios y yec'oje' pa rajavaren o pa ruk'a' rija'.
MAT 12:29 Y ri nrajo' c'a nelek'-el pa rachoch jun achin ri can janíla ruchuk'a', ri nabey c'o chi nuben riq'uin ri achin ri', ja ri tuxima' y c'ari' c'a tucanoj-el ronojel ri nrajo' yeruc'uaj.
MAT 12:30 Jun c'a ri man viq'uin ta yin nisamej-vi, xa chuvij c'a yin nisamej-vi. Y achique ri man nito'on ta vichin, xa jari' ri niyojon (niyujun) ronojel ri yenben yin.
MAT 12:31 Y roma ri xbitej, yin ninbij c'a chive: Ri mac y ri itzel tak ch'abel ri yequibila' ri vinek, richin niquiyok'bej rubi' ri Dios, can c'a yecuyutej-vi. Jac'a ri ch'abel yok'bel richin ri Lok'olej Espíritu, can man xquecuyutej ta.
MAT 12:32 Y xabachique c'a vinek ri nibin ch'abel chuvij yin ri xinalex chi'icojol, can c'a nicuyutej na rumac. Jac'a ri nibin ch'abel chirij ri Lok'olej Espíritu, can man xticuyutej ta rumac re vacami, ni ri chikavech apo.
MAT 12:33 Roma xaxe na pe' jun che', netamex ruvech vi utz o man utz ta, xaxe riq'uin nitz'et ri ruvech ri nuya'. Man tibij chi jun che' xa man utz ta, tok ri ruvech ri yeruya' can e utz vi. Chuka' man tibij chi jun che' utz, tok ri ruvech ri yeruya' xa man e utz ta.
MAT 12:34 Roma c'a ri' rix ri ix achi'el itzel tak cumatzi', ¿can yixtiquir cami c'a nibij ri utz, tok xa ja ri etzelal c'o iviq'uin? Roma jun vinek can jac'a ri c'o pa ránima ri nubij.
MAT 12:35 Jun utzilej vinek can chucojol c'a ri utzilej beyomel c'o pa ránima yerelesaj-pe ri yerubij. Jac'a ri vinek ri man utz ta, can chucojol c'a ri itzel beyomel c'o pa ránima yerelesaj-pe ri yerubij.
MAT 12:36 Y yin ninbij c'a chive chi chupan ri k'ij tok xtibanatej ri k'atoj-tzij, ri vinek ri xebin ch'abel ri xa man jun xec'atzin-vi, can xtik'at c'a tzij pa quivi', roma ronojel ri ch'abel ri xequibila'.
MAT 12:37 Ri utz tak ch'abel ri nibij rix, can nuc'ut c'a chi man jun imac yixc'ulun chuvech ri Dios. Jac'a ri man utz tak ch'abel ta ri nibij, can nuc'ut c'a chi xtika' ruc'ayeval pan ivi'.
MAT 12:38 Y ec'o c'a chique ri etamanela' chirij ri ley y ec'o chuka' chique ri achi'a' fariseos xech'on-apo chire ri Jesús, y xquibij c'a: Rat ri can at jun Tijonel vi, nikac'utuj c'a chave chi tabana' jun milagro chikavech. Tac'utu-avi' chikavech chi can ja vi ri Dios ri takayon-pe avichin, xecha'.
MAT 12:39 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Ri vinek richin vacami janíla e itzel y man niquinimaj ta ri Dios. Can nicajo' c'a chi yin ninben na jun milagro chiquivech richin yinquinimaj. Pero man ja ta c'a ri nicajo' rije' ri xtibanatej. Man que ta ri'. Xa can xe ri xbanatej riq'uin ri jun achin ri xubini'aj Jonás, jun achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can, xaxe ri' ri retal chuka' chique rije'.
MAT 12:40 Roma ri Jonás xc'oje' c'a pa rupan jun nimalej quer, oxi' k'ij y oxi' ak'a'. Y can que c'a chuka' ri' ri retal ninya' yin chivech. Yin c'a ri xinalex chi'icojol, xquic'oje' c'a pa ruc'u'x re ulef, oxi' k'ij y oxi' ak'a' chuka'.
MAT 12:41 Y tok xtapon c'a ri k'ij richin xtik'at tzij, xtik'at c'a chuka' tzij pa quivi' ri vinek ec'o vacami. Y xquec'astej c'a pe ri vinek aj-Nínive y xtiquibij c'a chi man utz ta xquiben re vinek re ec'o vacami, chi man xquinimaj ta. Roma ri vinek ri xec'oje' pa tinamit Nínive can xe xcac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, can jari' xtzolin-pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Y vacami inc'o yin ri más nuk'ij chuvech ri Jonás, y xa man yinquinimaj ta ri vinek.
MAT 12:42 Y tok can xtapon c'a chuka' ri k'ij richin xtik'at tzij pa quivi' ri vinek ec'o vacami, xtec'astej c'a pe ri jun reina ri aj-Sabá. Ri reina ri' xtubij c'a chi man utz ta xquiben ri vinek ri ec'o vacami, chi man xquinimaj ta. Roma tok xc'ase' ri jun reina ri', janíla nej xbiyin richin queri' xorac'axaj ri etamabel richin ri jun rey richin re Israel, ri xubini'aj Salomón. Y vacami inc'o yin ri más nuk'ij chuvech ri rey Salomón ri xc'oje' ojer can, y xa man yinquinimaj ta ri vinek.
MAT 12:43 Tok c'o jun itzel espíritu nel-el pa ránima jun vinek, nucanoj uxlanen pa tak lugar tz'iran-tz'iran. Pero ri itzel espíritu ri' man nril ta c'a ri uxlanen ri nucanoj.
MAT 12:44 Romari' tok rija' nuch'ob c'a: Más utz yitzolin chic pa ránima ri vinek ri xinel-vi-pe, nicha' c'a. Y tok re jun itzel espíritu re' nitzolin chic apo pa ránima ri vinek, nril c'a ri ránima ri vinek ri' achi'el jun jay ri man jun ri c'o ta chupan, y meson y chojmirisan can jebel.
MAT 12:45 Y c'ari' re itzel espíritu re' yeruq'uen c'a pe e vuku' chic itzel tak espíritu ri más e itzel, y conojel c'a re' ye'oc pa ránima ri vinek. Y ri vinek achok iq'uin yec'oje-vi re itzel tak espíritu re', más c'ayef nuben ri ruc'aslen que chuvech ri xuben nabey. Y can que c'a ri' xtiquic'ulvachij ri vinek man utz ta quic'aslen, ri ec'o vacami.
MAT 12:46 Y ri Jesús can c'a nich'on na quiq'uin ri vinek tok xapon ri rute' y ri e rach'alal. Rije' nicajo' c'a yech'on riq'uin ri Jesús, pero man xe'apon ta apo c'a riq'uin.
MAT 12:47 Y c'o c'a jun ri xbin-apo chire ri Jesús: Ri ate' y ri e avach'alal at coyoben chuva-jay. Rije' nicajo' yech'on aviq'uin, xcha' chire.
MAT 12:48 Pero ri Jesús xubij c'a chire ri xbin-apo queri': Ri achi'el yach'obon rat, ¿achique c'a ri nte' y e achique c'a ri vach'alal?
MAT 12:49 Y ri Jesús riq'uin c'a ri ruk'a' xeruc'ut ri rutijoxela' y xubij c'a: Jac'are' ri e oquinek nte' y e oquinek vach'alal.
MAT 12:50 Roma can conojel c'a ri yebanon ri rurayibel ri Nata' Dios ri c'o chila' chicaj, jac'ari' ri e nte', vana' y nchak', xcha' ri Jesús.
MAT 13:1 Chupan c'a ri k'ij ri' ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel-el pa jay y xbetz'uye' chuchi-ya'.
MAT 13:2 Y e janíla c'a q'uiy vinek ri xquimol-apo-qui' riq'uin. Romari' rija' xoc-apo pa jun canoa y xtz'uye-ka chiri' y nubij c'a pe ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek. Y conojel c'a ri vinek e pa'el chuchi-ya' nicac'axaj-apo ri Jesús.
MAT 13:3 Rija' q'uiy c'a ri xubij chique y ruyon riq'uin c'ambel tak tzij. Y jun c'a chique ri c'ambel-tzij ri xrucusaj, jare': C'o c'a jun achin ri xbe pa jopin ija'tz.
MAT 13:4 Y tok ri achin c'o chic pa samaj, nijopin ija'tz, juba' c'a chire ri ija'tz pa bey xka-vi. Y xepe c'a ri aj-xic' tak chicop xquitej-el ri ija'tz ri'.
MAT 13:5 Juba' chic c'a chire ri ija'tz cojol abej xka-vi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o. Y can chanin c'a xe'el-pe roma man pin ta ri ulef.
MAT 13:6 Xa jac'a tok xpe ruvech ri k'ij, xemayamo' y xechaki'j-ka. Roma c'a ri xa man nej ta benek-ka quixe', romari' xechaki'j-ka chanin.
MAT 13:7 Y juba' chic ija'tz xka' cojol k'ayis c'o quiq'uixal. Y tok xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix janíla xeq'uiy, ri tico'n xejik' pa quik'a'.
MAT 13:8 Jac'a ri ch'aka' chic ija'tz xka' pa jun utzilej ulef, y ri tico'n jebel xeq'uiy y xevachin chuka' jebel. Roma c'o ija'tz xquiyala' a treinta quivech, c'o xquiyala' a sesenta y c'o ri xquiyala' a cien quivech.
MAT 13:9 Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij, xcha' ri Jesús.
MAT 13:10 Y jac'ari' tok ri tijoxela' xebe-apo riq'uin ri Jesús y xquic'utuj chire: ¿Achique c'a roma tok richin xach'on chiquivech ri vinek xe'acusaj c'ambel tak tzij? xecha' chire.
MAT 13:11 Xpe c'a ri Jesús xubij chique: Man jun bey can ta bin can jebel chirij tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, pero chive rix yo'on c'a k'ij chi nivetamaj. Jac'a ri vinek ri man yeniman ta vichin, riq'uin c'ambel tak tzij yich'on-vi quiq'uin, roma chiquivech rije' can man nik'alajirisex ta vi.
MAT 13:12 Roma ri can c'o c'a ruyacon pa ránima, xtuc'ul c'a más y queri' q'uiy xtic'oje' riq'uin. Jac'a ri xa man q'uiy ta ruyacon, xtelesex c'a ri juba' ri' chire.
MAT 13:13 Xa roma c'a ri' tok yin yencusaj c'ambel tak tzij richin yich'on quiq'uin. Roma xa can man nicajo' ta nik'ax chiquivech, stape' can niquitzu' y nicac'axaj.
MAT 13:14 Can ja vi c'a re' nibanatej ri tz'ibatel can roma ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Y que c'a re' ri rutz'iban can rija': Rix xaxe c'a choj xtivac'axaj y man xtik'ax ta chivech ri xtivac'axaj. Rix xaxe ta c'a choj xtitzu' ri' y man xtitz'et ta jebel ri nitzu'.
MAT 13:15 Roma ri cánima re vinek re' xa xquicovirisaj. C'ayef c'a chi noc pa quixiquin ri nicac'axaj. Ri runak' tak quivech, quimoyin, roma man nicajo' ta yetzu'un. Rije' can man jun nicajo', can man nicajo' ta nicac'axaj, can man nicajo' ta nika' pa tak cánima, man nicajo' ta nitzolin-pe quic'u'x, richin chi yin ninchojmirisaj ri quic'aslen. Queri' ri xubij ri Dios, ri tz'ibatel can roma ri Isaías.
MAT 13:16 Jac'a rix nutijoxela', can jebel vi ruva-ik'ij, roma ri runak' tak ivech can yetzu'un-vi jebel. Ri ixiquin can ye'ac'axan-vi.
MAT 13:17 Roma can tivac'axaj na pe' jebel ri ninbij chive vacami, chi e q'uiy chojmilej tak vinek y ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios, ojer can, janíla xcajo' xquitz'et ta ri nitz'et rix vacami, pero man xquitz'et ta el. Can janíla chuka' xcajo' xcac'axaj ta ri nivac'axaj rix vacami, pero man xcac'axaj ta el chuka'.
MAT 13:18 Y ri Jesús xubij c'a chique: Tivac'axaj c'a achique nubij ri c'ambel-tzij ri nich'on chirij ri achin ri xbe pa jopin ija'tz.
MAT 13:19 Ri ija'tz ri xka' can pa bey, jari' ri ch'abel ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Pero chiquicojol c'a ri vinek ri nicac'axaj ri ch'abel ec'o ri man nicajo' ta niquiq'uen-ka ri pa tak cánima. Y romari' tok ri itzel norelesaj-el ri ch'abel ri ticon-ka.
MAT 13:20 Ri ija'tz ri xka' can cojol tak abej, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek. Ri vinek ri' can janíla c'a niquicot tok nuc'ul ri ruch'abel ri Dios pa ránima.
MAT 13:21 Pero roma c'a ri can man nuq'uen ta ka ruxe' jebel ri ruch'abel ri Dios pa ránima, can man niyaloj ta c'a ri quicoten riq'uin, xa jun ca'i-oxi' oc k'ij ri utz c'o riq'uin ri Dios. Y tok yepe c'a tijoj-pokonal y netzelex roma ri runiman ri ruch'abel ri Dios, nitzak can chanin.
MAT 13:22 Y ri ija'tz ri xka' can cojol tak k'ayis ri c'o ruq'uixal, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek. Pero ri vinek ri' roma xa ja ri nrajo' re tiempo ri nrajo' nuben, nijik' c'a ri ruch'abel ri Dios ri c'o riq'uin. Nijik' pa ruk'a' ri beyomel ri achi'el xa c'o utz nuq'uen-pe nik'alajin y xa man que ta ri'. Y ri vinek ri' can man jun bey c'a xtivachin jebel ri ruch'abel ri Dios pa ruc'aslen.
MAT 13:23 Jac'a ri ija'tz ri xka' pa jun utzilej ulef, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex roma jun vinek, y ri vinek ri' can nuq'uen-vi-ka ri ruch'abel ri Dios y ri ruc'aslen nivachin jebel. Can nivachin-vi c'a achi'el niquiben ri ija'tz. Roma c'o ija'tz niquiya' c'a treinta quivech, ec'o niquiya' a sesenta quivech y ec'o can a cien c'a quivech niquiya'. Can que c'a ri' nuben ruc'aslen ri vinek ri nuq'uen-ka ri ruch'abel ri Dios pa ránima, xcha' ri Jesús.
MAT 13:24 Y ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a: Ri utzilej ija'tz ri xberutica' c'a can jun achin ri pa rulef, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 13:25 Pero jun ak'a', tok can conojel c'a vinek yever, xpe c'a ri netzelan richin ri rajaf ri ulef, xberutica' can rijatzul ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) pa ruvi' ri trigo ticon chic can. Y xe xberubana' can ri', xbe.
MAT 13:26 Jac'a tok xebeq'uiy-pe ri tico'n y xebe'el-pe ruvi', c'a jac'ari' xk'alajin ri pach'un-k'os.
MAT 13:27 Y jari' tok ri e samajela' richin ri rajaf ri ulef xe'apon c'a riq'uin y xquibij chire: Ri ija'tz ri xatic-ka pan avulef can utz vi. Pero vacami c'o pach'un-k'os chucojol. ¿Acuchi cami c'a xpe-vi ri ija'tz richin ri pach'un-k'os? xecha'.
MAT 13:28 Y ri achin xubij c'a chique ri rusamajela': Re' rusamaj jun ri netzelan vichin, ninch'ob yin. Y ri e rusamajela' xquibij c'a chire: ¿Navajo' c'a chi yojbe chuc'ukic? xecha' chire.
MAT 13:29 Pero ri achin xubij c'a chique ri rusamajela': Ne', man yixbe ta chuc'ukic, man xa chuc'ukic ri pach'un-k'os quec'ukutej chuka' ri trigo.
MAT 13:30 Xa tiya' na c'a k'ij chi ri pach'un-k'os junan niq'uiy riq'uin ri trigo, c'a tapon na ri k'atoj. Roma tok xtapon ri k'ij richin ri k'atoj, yin xtinbij c'a chique ri k'atonela' chi nabey tiquimolo' ri pach'un-k'os y quequibana' pa tak manóxo richin chi yeporox; y c'ari' c'a tiquik'ata' ri trigo richin chi nequiyaca' can, xcha' ri achin. Queri' xubij ri Jesús.
MAT 13:31 Y ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a: Jun ti ija'tz richin mostaza ri nerutica' can jun achin ri pa rulef, junan nuben riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 13:32 Roma stape' ja ri ija'tz richin ri mostaza ri más tak cocoj, tok nel-pe, janíla niq'uiy y ja rija' ri más nim nel chiquivech ri ch'aka' chic ichaj. Ri mostaza xa can che' c'a nuben tok niq'uiy. Romari' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', ye'apon chiri' y niquiben quisoc ri pa tak ruk'a', xcha' ri Jesús.
MAT 13:33 Ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij c'a chique: Ri ch'en (ch'amilej-k'or) ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' can chupan oxi' pajbel-q'uej, nuch'amirisaj c'a ronojel. Que c'a chuka' ri' xtibiyin rutzijol ri ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, xcha' ri Jesús.
MAT 13:34 Y ronojel c'a ri xubij ri Jesús chique ri vinek ri', ronojel riq'uin c'ambel tak tzij. Can man jun c'a ri xubij chique ri man ta xrucusaj c'ambel tak tzij richin xuya' chiquivech.
MAT 13:35 Richin queri' can nibanatej na c'a ri rubin can jun ri xtzijon ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri rusamajel ri Dios can que c'a re' ri rutz'iban can chirij ri Jesús: Yin tok xquich'on xquencusaj c'a c'ambel tak tzij. Q'uiy c'a ri can e evatel pa rutiquiribel pe re ruvach'ulef, xquenk'alajirisaj c'a. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
MAT 13:36 Y tok ri Jesús xerutek c'a can ri vinek chi tak cachoch, rija' xtzolin c'a pa jay e rachibilan ri rutijoxela'. Y jari' c'a tok ri rutijoxela' xejel-apo riq'uin y xquibij c'a: Roj nikajo' c'a chi rat nabij ta chike achique nic'ulun-vi chi tzij ri c'ambel-tzij chirij ri trigo y ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) ri xetic can pa jun ulef. Roma can man xk'ax ta chikavech.
MAT 13:37 Y ri Jesús can xuk'alajirisaj c'a chiquivech ri c'ambel-tzij, y xubij c'a: Ri ticonel richin ri utzilej ija'tz, ja yin ri xinalex chi'icojol.
MAT 13:38 Ri ulef ri xban-vi ri ticoj, can jac'a re ruvach'ulef. Ri utzilej ija'tz jac'a ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Y ri pach'un-k'os (q'uexevach-trigo) jac'a ri can e richin vi ri itzel.
MAT 13:39 Y ri xbeticon can ri pach'un-k'os roma janíla netzelan, jac'a ri itzel-vinek. Ri k'atoj, jac'a ri xtibanatej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon; y ri k'atonela', jac'a ri ángeles.
MAT 13:40 Can achi'el c'a niban riq'uin ri pach'un-k'os chi ye'elesex-el y yeporox pa k'ak', can que c'a chuka' ri' xtibanatej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon.
MAT 13:41 Yin ri xinalex ri chi'icojol xquentek c'a ri nu-ángeles chiquimolic conojel ri yebanon etzelal y niquiben chique ch'aka' chic chi yetzak. Roma man ninvajo' ta c'a chi ec'o ta ri vinek ri' chiquicojol ri ec'o pa vajavaren o pa nuk'a' yin.
MAT 13:42 Y conojel c'a ri xquemol-el, xquebec'ak can chupan ri nimalej k'ak'; y c'a chiri' c'a xtipe ri ok'ej chique y xtiquikach'ach'ela' quey.
MAT 13:43 Jac'a ri vinek ri choj chic quic'aslen can xqueyic'lun-vi c'a achi'el ri k'ij. Can xquek'alajin c'a chi ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri aj-chicajil Quitata'. Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij.
MAT 13:44 Ri beyomel mukul can pa jun ulef y xilitej roma jun achin, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Ri achin ri' xumuk chic c'a can ri beyomel ri' y niquicot ránima xtzolin y xuchop c'a ruc'ayixic ronojel ri c'o riq'uin, y c'ari' xulok' ri ulef ri acuchi mukul-vi ri beyomel.
MAT 13:45 Ri vinek ri ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, can e junan c'a riq'uin jun lok'onel y c'ayinel quichin tak abej ri nibix perlas chique.
MAT 13:46 Tok ri achin ri' nril c'a can jun perla janíla jebel y nic'ayix, junanin nitzolin y nuc'ayij ronojel ri c'o riq'uin, c'ari' c'a nibe chulok'ic ri perla ri'.
MAT 13:47 Y ri ya'l chapbel-quer tok yo'on-ka pa ya' y yeberuc'ama-pe ronojel quivech quer, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 13:48 Y tok nojinek chic c'a ri ya'l riq'uin quer, niquic'uaj c'a el c'a chuchi-ya'. Y c'ari' yetz'uye' c'a chucha'ic. Ri utzilej tak quer yequiya' c'a can pa tak chaquech, jac'a ri quer ri xa man e utz ta man yequiya' ta pa tak chaquech, xa yequelesaj c'a can.
MAT 13:49 Que c'a ri' ri xtic'ulvachitej pa ruq'uisibel chire re tiempo kachapon. Ri ángeles xquepe c'a chiquicha'ic ri vinek. Juc'an xquequiya-vi ri choj chic quic'aslen, y xquequelesaj c'a can ri man e utz ta.
MAT 13:50 Y ri vinek ri man e utz ta, xquebequic'aka' c'a can chupan ri nimalej k'ak', y chiri' c'a xtipe ri ok'ej chique y xtiquikach'ach'ela' quey.
MAT 13:51 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': ¿Xk'ax chivech? xcha' chique. Y ri tijoxela' xquibij c'a: Ja', Ajaf, xk'ax chikavech, xecha' rije'.
MAT 13:52 Rija' xubij chic c'a: Yalan utz vi xk'ax chivech, roma xixoc yan pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios y c'o chic ivetaman chirij ri', y chuka' ivetaman ri e tz'ibatel can ojer yan chic ri'. Y romari' can ix junan c'a riq'uin jun tata'aj pa jun jay. Tok c'o nic'atzin-vi, c'ari' c'a yeberelesala-pe ri rubeyomel. Yerucusaj c'a ri rubeyomel ri c'o yan chic tiempo e yaquel y yeberelesala' chuka' pe ri rubeyomel ri c'a juba' ri' ec'o riq'uin, xcha' ri Jesús.
MAT 13:53 Y tok ri Jesús xtane' c'a chubixic ri c'ambel tak tzij ri', rija' xuya' c'a can ri lugar ri' y xbe e rachibilan-el ri rutijoxela'.
MAT 13:54 Jac'a tok xapon ri pa tinamit ri xq'uiy-vi, rija' xuc'ut c'a ri ruch'abel ri Dios ri chiri' pa nima-jay ri can richin niquimol-qui' ri vinek richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y roma c'a ri ch'abel ri yerubij chique, ri vinek ri' can xsach quic'u'x y xquibij c'a: ¿Achique c'a roma tok re achin re' janíla etamabel c'o riq'uin y nitiquir yeruben milagros?
MAT 13:55 Xa jac'are' ri ruc'ajol ri jun achin samajiy-che' (ajanel). Xa jare' ri María rubini'an ri rute' y ri e rach'alal ja ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas.
MAT 13:56 Xa chikacojol c'a roj ec'o-vi ri e rana'. ¿Acuchi ta c'a xretamaj-vi ri retaman y acuchi ta c'a petenek-vi ri ruchuk'a' richin yerubanala' milagros? yecha' chiquivech.
MAT 13:57 Y romari' ri vinek can man juba' xquinimaj ta ri Jesús. Y ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Conojel c'a ri yek'alajirisan ri ch'abel ri bin chique roma ri Dios, man jun quik'ij; pero ri' xaxe chiquivech ri vinek aj pa rutinamit y chiquivech ri aj pa rachoch, xcha' chique.
MAT 13:58 Chupan ri rutinamit, ri Jesús man q'uiy ta milagros ri xerubanala', roma ri ruvinak man xquinimaj ta.
MAT 14:1 Chupan c'a ri tiempo ri', ri Herodes ri k'atoy-tzij, xrac'axaj c'a chi ri Jesús janíla rutzijol chiquicojol ri vinek.
MAT 14:2 Y ri Herodes xubij c'a chique ri rajic'a': Ri Jesús xa ja ri Juan ri Bautista c'astajinek-pe chiquicojol ri caminaki'. Romari' tok c'o uchuk'a' pa ruk'a' richin q'uiy ri nitiquir yerubanala', xcha' ri Herodes chique ri rajic'a'.
MAT 14:3 Roma xa can jac'a ri rey Herodes ri xbin chi techap-pe ri Juan. Can xuxim-vi c'a pa cadena y xuya' pa cárcel. Ri Herodes queri' xuben roma ri ixok ri c'o riq'uin; ri ixok rubini'an Herodías, xa rixjayil c'a ri Felipe ri rach'alal ri Herodes.
MAT 14:4 Ri Juan xchap c'a roma jari' ri rubin chire ri Herodes. Rija' rubin c'a chire: Man utz ta abanon chi ac'amon-ka ri Herodías.
MAT 14:5 Y roma c'a ri' ri Herodes can rajovan c'a rucamisan ta ri Juan, pero can nuxibij c'a ri' chiquivech ri vinek, roma rije' can quetaman chi ri Juan ri Bautista can jun k'alajirisey richin ri ch'abel ri nibix chire roma ri Dios.
MAT 14:6 Xa jac'a chupan ri k'ij tok ri Herodes xutz'akatisaj jun chic rujuna', rija' xuben c'a jun nimak'ij, y chupan c'a ri nimak'ij ri' ri xten ral ri Herodías xxajo' c'a chuvech ri Herodes, y ri Herodes janíla xka' chuvech ri xajoj xuben.
MAT 14:7 Y romari' ri Herodes xuben c'a jurar chire ri ral ri Herodías chi xabachique c'a ri nrajo' can xtuya-vi chire.
MAT 14:8 Pero tok ri xten can ruc'ulun chic c'a runa'oj riq'uin ri rute', can c'ari' c'a xubij chire ri Herodes: Yin ninvajo' chi naya' chinuvech re vave' pa jun lek, ri rujolon (ruvi') ri Juan ri Bautista, xcha' rija'.
MAT 14:9 Y ri rey Herodes xpe bis pa ránima romari', pero roma c'a can rubanon chic jurar chire chi can xtuya-vi ri nrajo' y roma chuka' can chiquivech ri e rachibilan pa mesa xubij-vi; rija' xubij c'a chi tic'an-pe ri rujolon (ruvi') ri Juan ri Bautista chire ri xten ral ri Herodías.
MAT 14:10 Xutek c'a rutzaq'uixic rukul ri Juan ri Bautista chiri' pa cárcel.
MAT 14:11 Y ri rujolon (ruvi') xc'an-pe pa jun lek chire ri xten, y ri xten xberujacha' pa ruk'a' ri rute'.
MAT 14:12 Y ri e rutijoxela' ri Juan ri Bautista xe'apon c'a chucanoxic ri ruch'acul y xbequimuku' can. Y rije' xbequibij c'a chuka' chire ri Jesús ronojel ri xbanatej.
MAT 14:13 Y ri Jesús can xe c'a xrac'axaj-el ronojel ri banatajinek, xbe, e rachibilan-el ri rutijoxela'. Xe'oc-el pa jun canoa y xek'ax c'a juc'an ruchi-ya', xebe c'a pa jun lugar nej. Lugar ri e manek vinek. Xa jac'a tok ri vinek xcac'axaj-el, chicaken c'a xe'el-el ri pa tak tinamit richin xe'apon c'a ri lugar ri c'o chi napon-vi ri Jesús.
MAT 14:14 Y tok ri Jesús nel c'a can chupan ri canoa ri chiri' juc'an ruchi-ya', xutz'et c'a chi e janíla chic e q'uiy vinek ri e oyobeyon richin y rija' janíla c'a xujoyovaj quivech ri vinek ri'. Y rija' can xeruc'achojirisaj-vi c'a ri yava'i' ec'o chiquicojol.
MAT 14:15 Y tok xa xkak'ij-ka chupan ri jun k'ij ri', ri rutijoxela' xejel c'a apo riq'uin y xquibij chire: Re vave' xa e manek vinek y janíla xkak'ij yan. Que'ataka' c'a el re vinek re' richin chi yebe ri pa tak cocoj tinamit ri ec'o-pe nakaj y tiquilok'o' quivay chiri', xecha'.
MAT 14:16 Pero ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Man nic'atzin ta c'a richin yebe y c'a ta ri' niquil quivay, xa tiya' quivay rix, xcha' chique.
MAT 14:17 Y ri rutijoxela' xquibij c'a: Roj xaxe vo'o' vey y ca'i' quer c'o kiq'uin, y re' man xqueruben ta, xecha'.
MAT 14:18 Pero ri Jesús xubij chique: Tic'ama-pe vave'.
MAT 14:19 Y jac'a chuka' ri' tok rija' xubij chi quetz'uye' c'a conojel ri vinek pa ruvi' ri sabana. Y c'ari' rija' xeruli'ej pa ruk'a' ri vo'o' vey y ri ca'i' quer, xtzu'un chicaj y xumatioxij chire ri Dios. Rija' xeruper c'a el (xerupir c'a el) ri quer y ri vey, y xuya-el chique ri rutijoxela' y ri tijoxela' xbequijacha' can chiquivech ri vinek.
MAT 14:20 Can conojel c'a jebel xquitej quivay. Can man jun c'a ri man ta jebel xva'. Y c'a c'o na c'a cablajuj chaquech ri xnoj can riq'uin ri vey y ri quer ri xmolotej can, ri xa man xq'uis ta.
MAT 14:21 Conojel c'a ri vinek ri xquitej quivay ec'o la'ek vo'o' mil xaxe achi'a', y ec'o chuka' ixoki' y ac'uala'.
MAT 14:22 Y jac'ari' tok ri Jesús xerucusaj-el ri rutijoxela' chupan ri canoa y xubij chique chi quebe c'a ri juc'an chic ruchi-ya'; chi can quenabeyej c'a el chuvech, roma rija' c'a yerutakala' na can ri vinek chi tak cachoch.
MAT 14:23 Jac'a tok e rutakon chic can ri vinek chi tak cachoch, ruyon c'a xjote-el pa ruvi' ri juyu' chubanic orar. Y c'a chiri' c'a c'o-vi tok xoc-pe ri ak'a'.
MAT 14:24 Y ri canoa ri e benek-vi ri tijoxela' pa runic'ajal chic c'a ya' c'o-vi, pero ri nibolko't ri ya' man nuya' ta k'ij chi nibiyin. Can janíla c'a cak'ik' y man nuya' ta k'ij chire ri canoa chi choj nibe chuvech.
MAT 14:25 Y tok nipe yan c'a rusekeric y jubama nik'ax yan ri ak'a' ri', ri Jesús petenek c'a chiraken pa ruvi' ri ya', richin napon quiq'uin.
MAT 14:26 Pero tok ri rutijoxela' xquitz'et chi c'o jun petenek chiraken pa ruvi-ya'; rije' xsach quic'u'x y xquibij: ¡La' jun xibinel! xecha'. Y can riq'uin cuchuk'a' xquibila' queri' roma quixibinri'il.
MAT 14:27 Pero ri Jesús chanin xch'on-pe chique, y xubij c'a: Man tixibij-ivi'. Xa ticukuba' ic'u'x. Ja yin ri Jesús, xcha' chique.
MAT 14:28 Y ri Pedro can jac'ari' xch'on-apo chire ri Jesús ri c'a petenek na pa ruvi' ri ya'. Ri Pedro xubij c'a chire ri Ajaf: Vi jac'a rat, tabana' c'a chuve chi yibiyin pa ruvi-ya' richin yibe-apo aviq'uin, xcha' ri Pedro.
MAT 14:29 Y ri Ajaf xubij-pe chire ri Pedro: Catampe c'a. Y ri Pedro can jari' xka-el ri pa canoa y xuchop c'a nibiyin pa ruvi' ri ya' richin nibe-apo c'a riq'uin ri Jesús.
MAT 14:30 Xa jac'a tok xutz'et ri nuben ri nimalej cak'ik', xpe xibinri'il chire. Y tok xuna' chi nibe-ka chuxe' ri ya', riq'uin c'a ruchuk'a' xubij: ¡Ajaf, quinacolo'!
MAT 14:31 Y ri Jesús can jac'ari' xuchop chanin ri Pedro y xubij chire: ¿Achique c'a roma juba' oc xacukuba' ac'u'x viq'uin? xuche'ex ri Pedro roma ri Jesús.
MAT 14:32 Tok rije' e jotol chic c'a el ri pa canoa, ri cak'ik' xtane-el.
MAT 14:33 Y can jari' tok conojel ri e benek ri chiri' pa canoa xquiya' c'a ruk'ij ri Jesús y xquibij chire: C'a vacami c'a xkatz'et kitzij chi can ja vi rat ri Ruc'ajol ri Dios. Que c'a ri' xquibij chire.
MAT 14:34 Y rije' xek'ax c'a pa ruvi' ri nima-ya' ri' y xe'apon ri pa Genesaret.
MAT 14:35 Ri chiri', tok xetamex c'a ruvech ri Jesús coma ri achi'a', rije' xquelesaj c'a rutzijol chanin c'a ri pa tak lugar ec'o-pe chunakaj ri quitinamit, y ri vinek xequic'amala' c'a pe ri quiyava'i'.
MAT 14:36 Y re yava'i' re' can niquic'utula' c'a utzil chire ri Jesús chi tuya' k'ij chique chi stape' xaxe ruchi-rutziak niquichop richin yec'achoj. Y can que vi c'a ri' xbanatej. Conojel ri xechapon ruchi-rutziak ri Jesús xec'achoj chire ri quiyabil.
MAT 15:1 Y ec'o c'a ca'i-oxi' achi'a' ri xe'apon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' ri' e aj-Jerusalem y jari' ri nibix fariseos y etamanela' chique. Xe'apon c'a riq'uin ri Jesús y xquibij chire:
MAT 15:2 ¿Achique c'a roma tok ri atijoxela' niquik'ej ri bin can coma ri kati't-kamama'? Roma ri atijoxela' tok niquitej quivay can man niquich'ej ta jebel ri quik'a'. Man niquiben ta achi'el nikaben roj, xecha'.
MAT 15:3 Ri Jesús roma ri xquic'utuj queri' chire, rija' xubij c'a chique: Y rix ¿achique c'a roma tok ja riq'uin ri quibin ri kati't-kamama', riq'uin ri' nik'ej-vi ri rupixa' ri Dios?
MAT 15:4 Ri rupixa' ri Dios nubij c'a: Taya' quik'ij ate-atata'. Y ri nibanon c'a itzel chique rute-rutata', can man jun chic c'a ri nrajo', can ja vi c'a ri camic ri tika' pa ruvi'. Que c'a ri' ri rubin can ri Dios.
MAT 15:5 Jac'a rix xa man que ta ri' ri niben y nic'ut. Xa man niben ta achi'el ri rubin can ri Dios. Rix xa ye'itijoj ri alc'ualaxela' chi man nic'atzin ta chi yequito' ri quite-quitata'. Xa ye'el chuvech ri' riq'uin niquibij chique ri quite-quitata': Yin man yitiquir ta yixinto' riq'uin ri nic'atzin chive, roma xa nusujun chic chire ri Dios ri nic'atzin ta chive rix. Y riq'uin niquibij queri' ye'el chuvech ronojel, yixcha' chique.
MAT 15:6 Y riq'uin ri nibij, can nik'alajin-vi chi rix nibij chique chi man tiquiya' quik'ij quite-quitata'. Y riq'uin ri', xaxe riq'uin ri quibin can ri kati't-kamama' ibanon chi can man jun ruk'ij ri rupixa' ri Dios.
MAT 15:7 Rix xa ca'i' c'a ipalej. Xa can jebel c'a rubixic rubanon can ri Isaías chivij. Ri xubij ri Dios chire chi tutz'ibaj can, nubij c'a:
MAT 15:8 Re vinek re' xaxe riq'uin ri quich'abel niquiya' nuk'ij, jac'a ri nrajo' ri cánima xa man ja ta ri'; xa nej c'a chire ri niquiya' ta nuk'ij.
MAT 15:9 Xa can man jun c'a nic'atzin-vi ri niquiya' nuk'ij, roma xa e tijonel quichin quetamabal achi'a' y niquibij chi can jari' ri ruc'amon chi niban. Queri' ri rutz'iban can ri Isaías, xcha' ri Jesús.
MAT 15:10 Y c'ari' c'a ri Jesús xch'on quiq'uin ri janíla chi vinek quimolon-qui' chiri', y xubij c'a chique: Tivac'axaj c'a re xtinbij chive y tik'ax-el chivech.
MAT 15:11 Ri nitz'ilobisan richin ri vinek man ja ta c'a ri nutej-ka nibanon, man que ta ri'. Ri nitz'ilobisan richin ri vinek xa ja ri ch'abel y nojibel ri yepe riq'uin, xcha' ri Jesús.
MAT 15:12 Y tok ri tijoxela' xejel-apo riq'uin ri Jesús, xquibij chire: Ri achi'a' fariseos xpe coyoval tok xcac'axaj ri ch'abel ri xabij, xecha' ri tijoxela'.
MAT 15:13 Pero rija' xubij chique ri rutijoxela': Ri tico'n ri quibanon rije' man xtic'oje' ta c'a can, xa xtic'uk-el. Roma ronojel ri tico'n ri' man ja ta c'a ri Nata' c'o chila' chicaj banayon.
MAT 15:14 Xa que'iya' can. Xa can e moyirinek c'a riq'uin ri etamabel ri c'o quiq'uin, y yequic'uaj ch'aka' chic ri xa e moyi' chuka'. Y vi ri e moyi' yequiyukej ri ch'aka' chic moyi', junan c'a xquetzak pa tak jul, xcha' ri Jesús.
MAT 15:15 Y ri Pedro xubij c'a chire ri Jesús: Tabij juba' chike chirij ri nitz'ilobisan richin jun vinek, roma can man nik'ax ta chikavech, xcha' ri Pedro.
MAT 15:16 Y ri Jesús xubij: ¿Chuka' rix can c'a man jani nik'ax ta chivech ri ninbij?
MAT 15:17 ¿Man nik'ax ta chivech ri tzij ri nubij chi ri nutej-ka ri vinek xa man ja ta ri' ri nitz'ilobisan richin? Roma ri nutej-ka xa choj pa rupan nibe-vi y c'ari' nel-el.
MAT 15:18 Ri nitz'ilobisan richin jun vinek jac'a ri ch'abel, ri nojibel ri yepe riq'uin. Ri ye'el-pe pa ránima.
MAT 15:19 Roma xa pa cánima c'a ri vinek yepe-vi ri itzel tak ch'obonic. Chiri' nipe-vi ri ch'obonic tok yecamisan. Chiri' chuka' nipe-vi ri ch'obonic tok ri vinek ri e c'ulan y ri man e c'ulan ta niquicanola-qui' richin yemacun. Y pa cánima chuka' nipe-vi tok ye'elek', niquiyacala-pe tzij chiquij ch'aka' chic, y chuka' tok yeyok'on.
MAT 15:20 Y ronojel c'a ri banobel que tak ri' jari' ri nibanon chire jun vinek chi nutz'ilobisaj-ri'. Pero ri nuben ri vinek chi man jebel ta ruch'ajon ruk'a' y c'ari' nutej-ka ruvay, ri' man jun nuben chire ri ruc'aslen; can man c'a nutz'ilobisaj ta. Que c'a ri' xubij ri Jesús.
MAT 15:21 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel c'a el ri chiri', y xbe c'a quela' pa jun lugar ri nakaj nicanej chique ri tinamit quibini'an Tiro y Sidón.
MAT 15:22 Y chiri' ec'o-vi c'a ri e riy-rumam can ri achin xubini'aj Canaán. Y jun c'a ixok ri chiquicojol rije', xpe c'a riq'uin ri Jesús. Rija' roma bis, can nuc'utula' c'a utzil chire ri Jesús y nubila' c'a riq'uin ruchuk'a': Tajoyovaj nuvech rat Ajaf, rat ri riy-rumam can ri rey David. Quinato' c'a, roma ri val-xten c'o jun itzel espíritu riq'uin, y c'ayef rubanon pa ruk'a'.
MAT 15:23 Pero ri Jesús man jun ch'abel xubij chire ri ixok. Y ri tijoxela' xejel-apo riq'uin ri Jesús y xquibij chire: Tabana' chi tic'oje' can re ixok re', roma tzeketel-pe chikij y ri ruch'abel c'anej nac'axex-vi, xecha'.
MAT 15:24 Xpe ri Jesús xubij: Yin xitak-pe xaxe chiquicanoxic ri kavinak israelitas ri man ec'o ta apo riq'uin ri Dios, xcha' chique.
MAT 15:25 Can jac'ari' xpe ri ixok xoxuque' chuvech ri Jesús, y xubij chire: Ajaf, can quinato' c'a, xcha' rija'.
MAT 15:26 Pero ri Jesús xubij chire ri ixok: Ri rutzil ri Dios man utz ta chi chire xabachique ninya-vi. Achi'el ri quivay ri alc'ualaxela' man ruc'amon ta chi nelesex chique richin ja ri tak tz'i' yetijon, xcha' ri Jesús.
MAT 15:27 Pero ri ixok xubij: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero can yojtiquir c'a chuka' nikac'ul-apo juba' chire ri utzil ri'. Achi'el niquiben ri tak tz'i' yequimolola' ri ruc'aj vey ri yequitzek-ka ri cajaf yeva' pa mesa.
MAT 15:28 Y ri Jesús can jari' xubij c'a chire ri ixok: Can janíla nik'alajin chi acukuban ac'u'x. Can tibanatej-vi c'a ri janíla navajo' rat, xcha' ri Jesús. Y ri xten, ral ri ixok, can chupan c'a ri hora ri' xel-el ri itzel espíritu riq'uin.
MAT 15:29 Tok ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' e k'axinek chic c'a pe chupan ri lugar ri nakaj nicanej-vi chique ri tinamit Tiro y Sidón, xapon c'a chunakaj ri nima-ya' rubini'an Galilea. Y rija' xjote' c'a pa ruvi' ri juyu' c'o chiri' y c'ari' xbetz'uye'.
MAT 15:30 Y ec'o c'a janíla e q'uiy vinek ri xe'apon riq'uin, y e quic'uan-apo quiyava'i'. Chique ri yava'i' ri e quic'uan-apo ec'o ri xa man choj ta yebiyin roma ri e jetz', ec'o moyi', ec'o mema', ec'o ri man utz ta ri quik'a' ri caken, y ec'o ch'aka' chic ri jun vi chic chi ruvech yabilal noc chique. Ri vinek ri' xequiya' c'a apo ri quiyava'i' chuvech ri Jesucristo, y rija' xeruc'achojirisaj.
MAT 15:31 Can roma c'a ri xuben ri Jesús quiq'uin ri yava'i', ri vinek can achique la xquina' tok xquitz'et. Roma ri mema' tok rubanon can, vacami yech'on chic. Ri man utz ta ri quik'a' ri caken, xec'achoj. Ri e jetz', choj chic yebiyin. Ri moyi', yetzu'un chic. Ri vinek can xquiya-vi c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri richin ri Israel.
MAT 15:32 Y tok ri Jesús xeroyoj ri rutijoxela', xubij c'a chique: Janíla ninjoyovaj quivech re vinek re', roma c'o yan oxi' k'ij ec'o-pe viq'uin y vacami man jun chic quivay richin niquitej. Y yentek ta c'a el chi tak cachoch choj queri' y man jun niquitej-el, man utz ta; man xa quebetzak pa tak bey roma vayjal, xcha' rija'.
MAT 15:33 Can jac'ari' xech'on-apo ri tijoxela' chire ri Jesús y xquibij c'a: Re lugar ojc'o-vi xa e manek vinek. ¿C'o ta cami nekila-vi-pe vey richin yekatzuk jebel re vinek re'? Xa can janíla e q'uiy, xecha'.
MAT 15:34 Pero ri Jesús xuc'utuj chique: ¿Janipe' c'a vey c'o iviq'uin? xcha'. Y rije' xquibij: Roj xaxe vuku' vey c'o kiq'uin y chuka' ca'i-oxi' tak quer, xecha' chire.
MAT 15:35 Y ri Jesús xubij c'a chi ri vinek quetz'uye-ka ri pan ulef.
MAT 15:36 C'ari' rija' xeruli'ej ri vuku' vey y ri quer pa ruk'a' y xumatioxij chire ri Dios. Y c'ari' c'a xeruperela-el y xuyala-el chique ri rutijoxela', y ri tijoxela' nequiya' chique ri vinek ri'; ri can janíla vi e q'uiy.
MAT 15:37 Can conojel c'a jebel xquitej quivay. Can man jun c'a ri man ta jebel xva'. Y c'a c'o na vey y quer ri xmol can. Vuku' chaquech c'a ri xnoj can riq'uin ri vey y quer ri xmol.
MAT 15:38 E caji' mil achi'a' c'a ri xquitej quivay. Jac'a ri ixoki' y ri ac'uala' ri xquitej quivay, man xe'ajlex ta.
MAT 15:39 Y jac'a tok ri Jesús e rutakalon chic can ri vinek chi tak cachoch, rija' e rachibilan ri rutijoxela' xoc-el pa canoa y xbe c'a ri pa Magdala.
MAT 16:1 Y jac'ari' tok ec'o achi'a' fariseos y ec'o chuka' achi'a' saduceos ri xe'apon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' ri' xe'apon riq'uin xaxe richin chi niquitejtobej ri Jesús, y xquibij c'a chire chi tubana' c'a chi c'o nibanatej chupan ri caj, richin tuc'utu' chi rija' can ja vi ri Dios takayon-pe richin, xecha' c'a.
MAT 16:2 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Rix tok nitz'et chi quek quibanon ri sutz' chicaj, tok c'a rukajic ka ri k'ij, nibij chi utz k'ij nerubana'.
MAT 16:3 Y chuka' ri pa tak nimak'a', tok rix nitz'et chi ri caj mukul y quek chuka' quibanon ri sutz', nibij chi man utz ta k'ij nerubana'. Rix xa ca'i' c'a ipalej, roma jebel ivetaman nitzu' ri caj, ivetaman vi utz o man utz ta k'ij nerubana'. Jac'a ri retal ri can nitz'etetej-vi y nubij achique tiempo ojc'o-vi, rix xa man nitzu' ta.
MAT 16:4 Ri vinek richin vacami janíla e itzel y man niquinimaj ta ri Dios. Can nicajo' chi yin ninben ta chi c'o ri nic'ulvachitej chupan ri caj richin yinquinimaj. Pero man ja ta c'a ri nicajo' rije' ri xtic'ulvachitej. Man que ta ri'. Xa can xe ri xc'ulvachitej riq'uin ri jun achin ri xubini'aj Jonás, jun achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can, xaxe ri' ri retal chuka' chique rije', xcha' ri Jesús y xbe e rachibilan ri rutijoxela'; xeruya' can quiyon ri achi'a' ri'.
MAT 16:5 Y ja tok ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a ri juc'an ruchi-ya', ri tijoxela' c'ari' c'a xquinabej chi xa manek vey quic'uan-el.
MAT 16:6 Ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Can tivac'axaj c'a ri xtinbij chive, chi can tichajij c'a ivi' chuvech ri ch'en (ch'amilej-k'or) quichin ri achi'a' fariseos y ri achi'a' saduceos, roma xa nuben chire ronojel chi nich'amir, xcha' ri Jesús.
MAT 16:7 Y roma queri' xubij ri Jesús, ri tijoxela' xquich'ob c'a ri pa tak cánima: Rija' xubij queri' roma man xkaq'uen ta pe kavay.
MAT 16:8 Pero ri Jesús xretamaj c'a ri niquich'ob ri rutijoxela' ri pa tak cánima, y xubij c'a chique: ¿Achique roma rix nich'ob chi roma manek kavay, romari' tok xinbij queri'? ¿Can man icukuban ta ic'u'x viq'uin y romari' xaxe chic ri vey ri nich'ob?
MAT 16:9 Manek c'a nic'atzin-vi chi xaxe chic ri vey ri nich'ob. Achi'el xa c'a man jani nik'ax ta chivech. ¿Y man noka' ta c'a chi'ic'u'x tok xentzuk ri vo'o' mil vinek riq'uin ri vo'o' vey? ¿Can man noka' ta c'a chi'ic'u'x janipe' chi chaquech vey ri ximol can?
MAT 16:10 ¿Chuka' can man noka' ta c'a chi'ic'u'x tok xentzuk ri caji' mil vinek riq'uin ri vuku' vey? Chuka' chiri' can c'a pa chaquech na ri xe'imol can.
MAT 16:11 ¿Achique ta c'a jun chic rubixic ninben yin, richin nik'ax ta chivech chi man roma ta ri vey ri ximestaj can, tok xinbij chi rix tichajij-ivi' chuvech ri ch'en (ch'amilej-k'or) quichin ri achi'a' fariseos y saduceos? xcha' ri Jesús.
MAT 16:12 Y ri tijoxela', c'ari' c'a xk'ax chiquivech chi man chuvech ta c'a ri ch'en (ch'amilej-k'or) ri niquicusaj ri achi'a' fariseos y saduceos ri tiquichajij-vi-qui'. Xa chuvech c'a ri quitijonic ri achi'a' ri', ri tiquichajij-vi-qui', roma ri tijonic ri' chanin nuyoj (nuyuj) ri nika-vi.
MAT 16:13 Y ri Jesús rachibilan ri rutijoxela' xapon c'a pa jun lugar ri nakaj nicanej chire ri tinamit rubini'an Cesarea richin ri Filipo. Xpe ri Jesús xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': ¿Achique c'a niquich'ob ri vinek chuvij yin ri xinalex chi'icojol, chi in achique c'a yin? xcha' chique.
MAT 16:14 Y ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Ec'o ri yebin chi rat ja ri Juan ri Bautista. Ec'o ch'aka' chic niquibij chi ja rat ri Elías, ri jun achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can. Ec'o chuka' ri yebin chi rat ja ri Jeremías ri jun chuka' achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can. Y can ec'o chuka' ri yebin chi rat jun c'a chique ri ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer, xecha' ri tijoxela'.
MAT 16:15 Y rija' xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': Y rix ¿achique nich'ob chuvij? xcha' chique.
MAT 16:16 Y ri Simón Pedro can jac'ari' xubij chire ri Jesús: Ja rat ri Cristo, ri Ruc'ajol ri c'aslic Dios, xcha' chire.
MAT 16:17 Y can xe xrac'axaj queri' ri Jesús, can jac'ari' xubij: Rat Simón Pedro ruc'ajol ri Jonás, can jebel c'a ruva-ak'ij, roma ri xabij chi ja yin ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios. Ri xabij man jun ta c'a vinek ri xk'alajirisan chavech, xa can jac'a ri Nata' Dios ri c'o chila' chicaj ri xk'alajirisan chavech.
MAT 16:18 Yin ninvajo' c'a ninbij chave rat: Yin nuyo'on chic c'a jun abi'; romari' tok rat abini'an Pedro. Y ninbij chuka' chave chi pa ruvi' c'a re abej re' xtinpaba-vi ri nu-iglesia. Y man c'a xtich'acatej ta roma ri camic y roma ri etzelal.
MAT 16:19 Can chave vi c'a rat xtinya-vi ri uchuk'a' jakbel o tz'apebel richin ri oquen pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Can utz vi c'a xtitz'et ri chila' chicaj, tok rat xtatz'apej o xtajek jun bey chiquivech ri vinek.
MAT 16:20 Y ri Jesús can jac'ari' xubij chique ri rutijoxela' chi man jun tiquibij-vi chi ja rija' ri Cristo.
MAT 16:21 Can jac'a chuka' ri' tok ri Jesús xuchop ruk'alajirisaxic chiquivech ri rutijoxela', chi nic'atzin c'a chi rija' nibe ri pa tinamit Jerusalem richin nuc'ovisaj q'uiy tijoj-pokonal pa quik'a' ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, pa quik'a' ri principal-i' tak sacerdotes y pa quik'a' chuka' ri etamanela' chirij ri ley. Can xquinapon na c'a ri pa camic, pero pa rox k'ij xquic'astej c'a pe, xcha' ri Jesús.
MAT 16:22 Y ri Pedro can xe xrac'axaj chi queri' xubij ri Jesús, xberuc'ama-pe y c'a quela' ri xbechapon-pe chire. Can xubij c'a chire: Man ta ja nrajo' ri Dios, chi nibanatej achi'el ri xabij rat Ajaf, xcha' ri Pedro.
MAT 16:23 Pero tok ri Jesús xrac'axaj queri', xupiscolij-ri'. Y c'ari' c'a xubij chire ri Pedro: Man cac'oje-pe viq'uin rat Satanás, roma man utz ta ri nach'ob. Rat xa yatoc k'atbel nubey. Roma ri ach'obonic rat xa can junan riq'uin ri niquich'ob ri vinek y man nach'ob ta juba' achique c'a ri nrajo' ri Dios.
MAT 16:24 Y ri Jesús xch'on c'a chuka' chique ri ch'aka' chic rutijoxela' y xubij: Vi c'o jun nrajo' nitzekelben vichin, can tubana' c'a achi'el nuben jun ri benek chuxe' ru-cruz. Man nuben ta ri nurayij rija'. Man nupokonaj ta nuc'ovisaj tijoj-pokonal. Vi c'o c'a jun ri nich'obon quere', utz nipe viq'uin richin yirutzekelbej.
MAT 16:25 Roma vi yalan nupokonaj ri ruc'aslen re vave' chuvech re ruvach'ulef, xa man xtril ta c'a ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri man nupokonaj ta ri', stape' napon pa camic voma yin, can xtril-vi ruc'aslen richin jantape'.
MAT 16:26 ¿Roma achique ta c'a nuq'uen-pe chire ri vinek, vi nic'oje' ri beyomel richin ronojel re ruvach'ulef riq'uin y re vinek re' xa man nicolotej ta? Stape' ta janíla ri beyomel c'o riq'uin ri vinek, man nitiquir ta c'a nulok' ri c'aslen richin jantape'.
MAT 16:27 Yin ri xinalex chi'icojol can xquipe chic c'a jun bey, y junan chic c'a nuk'ij-nuc'ojlen riq'uin ri Nata' y e vachibilan-pe ri nu-ángeles. Y jac'ari' tok xtinya' ruq'uexel chique conojel; ruq'uexel ri quibanobal ri xequibanala'.
MAT 16:28 Y tivac'axaj c'a re xtinbij chive, y janíla rejkalen: Yin ri xinalex chi'icojol can xquipe-vi c'a, riq'uin chic nuk'ij-nuc'ojlen y c'o chic uchuk'a' pa nuk'a'. Y ec'o c'a chive rix can man xquequen ta (xquecom ta), c'a tok quitz'eton chic na can ri', xcha' ri Jesáus.
MAT 17:1 Y tok ic'ovinek chic c'a vaki' k'ij, ri Jesús xucha' ri Pedro, xerucha' chuka' ri Jacobo y ri Juan ri cach'alal qui', richin chi xaxe quiyon ri e oxi' xeruc'uaj c'a pa ruvi' jun juyu' nim.
MAT 17:2 Ri Jesús xjalatej c'a ruvech chiquivech ri e oxi' rutijoxela'. Xoc c'a achi'el nitzu'un ri k'ij tok jebel niyic'lun. Y ri rutziak can xoc achi'el ri sakil. Can janíla c'a sek xtzu'un.
MAT 17:3 Y tok ri e oxi' tijoxela' xquitz'et c'a, yetzijon yan chic riq'uin ri Jesús ri ca'i' achi'a' quibini'an Moisés y Elías. Ri achi'a' ri' e rusamajela' ri Dios ri xec'oje' ojer can tiempo.
MAT 17:4 Y c'ari' c'a tok ri Pedro xubij-apo chire ri Jesús: Ajaf, vave' utz kabanon. Vi rat navajo', nikaben c'a oxi' tak jay. Chave rat nikaben jun, ri Moisés nikaben chuka' jun richin, y que chuka' ri' nikaben jun richin ri Elías.
MAT 17:5 Tok ri Pedro can c'a nich'on na apo riq'uin ri Jesús, jac'ari' tok ri tijoxela' ri' xquitz'et chi c'o jun sutz' richin sakil xka-pe pa quivi'. Y chupan c'a ri sutz' ri' c'o Jun ri xch'on-pe y xubij: Jare' ri Nuc'ajol y janíla ninvajo'; can nucukuban c'a nuc'u'x riq'uin. Tivac'axaj c'a ri rutzij.
MAT 17:6 Y tok ri e oxi' tijoxela' xcac'axaj ri', xquikasaj-ka-qui' c'a pan ulef. Y janíla c'a xquixibij-qui'.
MAT 17:7 Y ri Jesús xjel c'a apo quiq'uin ri rutijoxela', xeruchop-ka y xubij c'a chique: Quixyacatej c'a y man tixibij-ivi', xcha' ri Jesús.
MAT 17:8 Tok ri tijoxela' xebetzu'un-pe, man jun chic c'a ri xquitz'et, xa can ruyon chic c'a ri Jesús.
MAT 17:9 Y tok rije' e xulan c'a pe chuvech ri juyu', ri Jesús xuchilabej chique ri rutijoxela': Man jun titzijoj-vi ri xitz'et. Rix utz nitzijoj pero tok yin ri xinalex chi'icojol xic'astej yan pe chiquicojol ri caminaki'; c'a jari' tok ruc'amon nitzijoj, xcha' chique.
MAT 17:10 Ri tijoxela' ri' can jari' xquibij chire ri Jesús: Roj k'axinek chikavech chi ja rat ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. ¿Pero achique c'a roma tok ri etamanela' chirij ri ley niquibij chi nabey chi noka' ri Cristo c'o chi noka' ri Elías? xecha'.
MAT 17:11 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij vi chi ri Elías nipe nabey y nuben c'a ruchojmilal ronojel ri c'o.
MAT 17:12 Pero yin can ninbij c'a chive chi ri Elías ri' xpe yan y man xquinabej ta achique ri'. Xa janíla xquiben-el chire. Can achique ri xquirayij xquiben-el chire, can que vi ri' xquiben. Y can que c'a chuka' ri' yin ri xinalex ri chi'icojol, ec'o ri yebanon chuve chi ninc'ovisaj tijoj-pokonal, xcha' ri Jesús.
MAT 17:13 Y c'ari' c'a tok ri tijoxela' xk'ax chiquivech chi ri Jesús chirij ajc'a ri Juan ri Bautista xch'on-vi.
MAT 17:14 Tok ri Jesús y ri e oxi' rutijoxela' xe'apon-ka acuchi quimolon-qui' janíla e q'uiy vinek, c'o c'a jun achin xoka' riq'uin ri Jesús y xoxuque' chuvech. Ri achin xubij c'a chire ri Jesús:
MAT 17:15 Ajaf, tajoyovaj ruvech ri nuc'ajol, roma rija' janíla nutej pokon pa ruk'a' ri yabil rubini'an epilepsia, y janíla c'a bey tzakinek pa k'ak' y pa tak ya'.
MAT 17:16 Xinq'uen c'a pe richin xonya' chiquivech re atijoxela' y niquic'achojirisaj ta, pero man yetiquir ta niquic'achojirisaj, xcha' ri achin.
MAT 17:17 Y ri Jesús jari' xubij: Man jun vinek chupan re tiempo re' ri cukul ta ruc'u'x riq'uin ri Dios. Xa conojel e sachinaki'. ¿Rix nich'ob chi yin can jantape' yic'oje' iviq'uin? ¿Can jantape' c'o chi yixincoch'? Tic'ama' c'a pe ri ala' vave', xcha' ri Jesús.
MAT 17:18 Ri Jesús richin xuc'achojirisaj ri ala', xchapon chirij ri itzel espíritu richin chi tel-el chiri' riq'uin ri ala'. Y ri ala' can jari' xc'achoj. Xq'uis c'a el ri ruyabil chupan ri hora ri' roma xel-el ri itzel espíritu.
MAT 17:19 Y tok ri Jesús y ri rutijoxela' quiyon chic c'a ec'o, xepe ri tijoxela' xquic'utuj chire ri Jesús: ¿Achique c'a roma roj man xojtiquir ta xkelesaj-el ri itzel espíritu? xecha' chire.
MAT 17:20 Y ri Jesús xubij chique: Man xixtiquir ta xivelesaj roma man icukuban ta ic'u'x jebel riq'uin ri Dios. Y can kitzij vi c'a ri ninbij chive: Xa riq'uin ta nicukuba' juba' ic'u'x riq'uin ri Dios, stape' ta achi'el jun ti ija'tz richin mostaza, xa riq'uin ri', vi rix nibij chire re jun juyu' re' chi tel-el vave' y tik'ax quela', can nik'ax-vi. Can man jun c'a ri man ta xquixtiquir niben, riq'uin nicukuba' juba' ic'u'x riq'uin ri Dios.
MAT 17:21 Jac'a re jun ruvech espíritu re' nel, pero vi rix niben chi can man yixva' ta richin niben orar, xcha' chique.
MAT 17:22 Y tok ri Jesús y ri rutijoxela' ec'o chic c'a ri pa Galilea, xpe ri Jesús xubij chic c'a chique ri rutijoxela': Yin ri xinalex chi'icojol, can xquijach-vi pa quik'a' ri vinek.
MAT 17:23 Can xquicamisex-vi c'a; pero pa rox k'ij xquic'astej-pe chiquicojol ri caminaki'. Y tok ri tijoxela' xcac'axaj ri xubij ri Jesús, can janíla c'a xebison.
MAT 17:24 Y jac'a tok ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon ri pa tinamit Capernaum, ri yemolon ruchi' ri mero richin pa rachoch ri Dios, ri c'o chi niquitoj conojel ri achi'a', can xe'apon c'a chuka' riq'uin ri Pedro y xquic'utuj chire: ¿Ri Tijonel ivichin man nuya' ta cami ri mero richin pa rachoch ri Dios? xecha'.
MAT 17:25 Y ri Pedro xubij: Ja', nuya'. Y tok ri Pedro xapon ri pa jay, nabey ri Jesús xbech'on-pe y xubij chire: Simón Pedro ¿achique na c'a ri nach'ob rat? ¿Ri nima'k tak k'atoy-tzij chuvech re ruvach'ulef, achok che c'a niquic'utuj-vi ri alcaval y ri impuestos? ¿Chique ri calc'ual ka rije' o chique ri ch'aka' chic ri xa man e calc'ual ta? xcha' ri Jesús.
MAT 17:26 Y ri Pedro xubij c'a chire ri Jesús: Ri nima'k tak k'atoy-tzij xa chique ri man e calc'ual ta niquic'utuj-vi alcaval y ri impuestos, xcha'. Y ri Jesús can jac'ari' xubij: Yin ajc'a ri' man nintoj ta ri alcaval y ri impuestos, roma ja yin ri Alc'ualaxel.
MAT 17:27 Pero vi xa man nikatoj ta, riq'uin juba' man nik'ax ta chiquivech achique roma tok man nikatoj ta. Xa cabiyin c'a ka pa ya' chuchapic quer. Y ri nabey ri xtachop, tajaka' c'a pa ruchi' y chiri' xtavil ri mero ri nic'atzin richin ne'aya' can chique ri moloy-mero richin pa rachoch ri Dios. Ri mero c'a ri' nuben c'a richin naya' can ri avichin rat y ri vichin yin, xcha' ri Jesús chire ri Pedro.
MAT 18:1 Y jac'ari' tok ri tijoxela' xejel-apo riq'uin ri Jesús, y xquic'utuj c'a chire: Tok can ja chic ri Dios ri K'atoy-Tzij pa kavi', ¿achique c'a ri más nim ruk'ij xtic'oje' chike roj? xecha'.
MAT 18:2 Y ri Jesús can jac'ari' tok xroyoj jun ti ac'ual y xuya' ri chiri' pa quinic'ajal.
MAT 18:3 C'ari' rija' xubij chique ri rutijoxela': Can kitzij c'a ninbij chive, vi rix man nijel ta ri ich'obonic, vi man yixoc ta achi'el jun ti ac'ual, man xquixoc ta pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 18:4 Xaxe c'a ri xtuch'utinirisaj-ri' achi'el re jun ti ac'ual re', jac'ari' ri más nim ruk'ij xtic'oje' chiquicojol ri ec'o pa ruk'a' ri Dios, chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 18:5 Ri yacayon vichin yin ri pa ránima y can riq'uin quicoten nuc'ul jun ac'ual, jun ri achi'el re', man xe ta xtuc'ul ri ac'ual, xa can xquiruc'ul chuka' yin.
MAT 18:6 Vi c'o ta jun co'ol ri yiniman y nipe ta jun vinek y nuben chire ri jun co'ol ri' chi nitzak pa mac; man utz ta ri nuben. Romari' ri vinek ri nich'obon chi nuben ri etzelal ri', más ta utz chire rija' chi ximon jun nimalej abej richin que'en chukul y netorix can pa jun nimalej ya' ri janíla nim rupan. Y ri abej ri' ja ta ri nisilox roma ri chicop nibix burro chire.
MAT 18:7 C'ayef quibanon ri vinek ec'o chuvech re ruvach'ulef roma ec'o ri yebanon chique chi yemacun. Can c'o-vi c'a chi queri' nic'ulvachitej chuvech re ruvach'ulef. Pero ri can ruc'amon chi janíla nok'ex ruvech jac'a ri vinek ri nibanon chire jun chic chi nimacun.
MAT 18:8 Xa roma c'a ri' vi jun ak'a' o jun avaken ri nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi nachoy y natorij-el. Roma más utz chi xaxe jun ak'a' o jun avaken c'o y yatoc chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta, que chuvech ta ca'i' ak'a' y ca'i' avaken c'o y xa chi tz'aket yabetorix can chupan ri k'ak' ri man jun bey xtichup.
MAT 18:9 Y chuka' vi xa jun chique ri runak'-avech nibanon chave chi yamacun, más ta utz navelesaj y natorij-el. Roma más utz chi xaxe jun runak'-avech c'o y yatoc chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta, que chuvech ta ca'i' runak'-avech c'o y xa chi tz'aket yabetorix can chupan ri k'ak'.
MAT 18:10 Man c'a que'ivetzelaj ri vinek ri can man jun oc quik'ij, roma rije' can e chajin coma ángeles. Y yin ninbij c'a chive chi ri chajinela' quichin rije' can jantape' c'a yetiquir ye'apon chila' chicaj riq'uin ri Nata'.
MAT 18:11 Y yin ri xinalex chi'icojol, can xipe-vi c'a chiquicanoxic y chiquicolic ri ec'o pa mac.
MAT 18:12 Can quixch'obon c'a jebel roma ri xtinbij chive. Vi jun achin ec'o ta jun ciento rucarne'l y nisach ta can jun tok yeberuyuk'uj, ¿man cami yeruya' ta can juba' ri ch'aka' chic rucarne'l, y nibe pa tak juyu' chucanoxic ri jun ri sachinek can?
MAT 18:13 Y stape' ri achin ri' c'a ec'o na ri ch'aka' chic rucarne'l ri man xesach ta, yin ninbij chi rija' más c'a niquicot ránima riq'uin ri jun rucarne'l ri sachinek can, vi nerila-pe.
MAT 18:14 Can que c'a chuka' ri' nibanatej riq'uin ri aj-chicajil Itata', can man rurayibel ta c'a rija' chi nisach ta can jun vinek chupan ri mac, stape' ta ri vinek ri' man jun oc ruk'ij.
MAT 18:15 Vi c'o c'a jun avach'alal c'o itzel ri nuben chave, cabiyin riq'uin y pa ruyonil tabij c'a chire. Y vi ri avach'alal ri' nrac'axaj ri nabij chire, can xach'acon-vi c'a ri'.
MAT 18:16 Jac'a vi xa man yarac'axaj ta, que'ac'uaj c'a jun o e ca'i' chic, richin chi chiquivech rije' tok nabij chire ri avach'alal chi man utz ta rubanon. Richin queri' can ix ca'i' o ix oxi' c'a ri ixc'o tok nibanatej ronojel ri'.
MAT 18:17 Y vi ri avach'alal can man nrac'axaj ta riq'uin ri xibij rix chire, c'ari' rat ri rubanon ri itzel chave tabij chique conojel ri kach'alal niquimol-qui'. Y tok bin chic chire coma ri kach'alal y man riq'uin ri' man niniman ta tzij, richin tuna' chi man utz ta ri xuben, tibana' c'a chire chi man ivachibil ta chic.
MAT 18:18 Y can kitzij vi c'a chi yin ninya' can vuchuk'a' pan ik'a'. Y romari' can utz vi c'a xtitz'et ri chila' chicaj, tok rix xtitz'apej o xtijek jun bey chiquivech ri vinek.
MAT 18:19 Chuka' ninbij chive: Vi chuvech re ruvach'ulef ec'o e ca'i' kach'alal ri can junan quivech richin chi niquiben xabachique c'utunic chire ri Dios, ri Nata' Dios ri c'o chila' chicaj can xtuben c'a ri nic'utux chire coma ri e ca'i' ri'.
MAT 18:20 Roma xabacuchi c'a ri quimolon-qui' ca'i' o e oxi', vi can pa nubi' yin quimolon-vi-qui', can inc'o c'a pa quinic'ajal, xcha' ri Jesús.
MAT 18:21 Y can jari' tok xjel-apo ri Pedro riq'uin ri Jesús y xubij chire: Ajaf, vi jun vach'alal can jantape' c'o itzel nuben chuve, ¿c'a janipe' c'a bey ruc'amon chi nincuy rumac? ¿Jun cami vuku' bey ruc'amon chi nincuy rumac? xcha' ri Pedro chire ri Jesús.
MAT 18:22 Jac'a ri Jesús xubij chire ri Pedro: Yin man ninbij ta c'a chave chi vuku' bey ri ruc'amon chi nacuy rumac jun avach'alal ri c'o itzel nuben chave. Yin ninbij c'a chave chi ri rumac ri avach'alal ruc'amon chi nacuy setenta bey vukutek.
MAT 18:23 Roma chupan ri aj-chicajil k'atbel-tzij, can nibanatej c'a achi'el ri xbanatej roma jun rey. Re rey re' xrajo' c'a nuchojmirisaj janipe' quic'as chiquijujunal ri rusamajela'.
MAT 18:24 Y tok ri rey ri' xuchop c'a ruchojmirisaxic, c'o c'a jun rusamajel xbepabex chuvech y re samajel re' c'o la'ek jun lajuj millón quetzales ruc'as.
MAT 18:25 Roma c'a ri samajel ri' man nitiquir ta nutoj ri ruc'as rubanon, ri rey xubij c'a chi tic'ayix ri rusamajel rachibilan ri rixjayil y ri e calc'ual. Y chuka' can quec'ayix ri ru-cosas richin ri cajel noc chuvech ri c'as.
MAT 18:26 Can jac'ari' tok ri samajel xukasaj-ri' c'a pan ulef chuvech ri rey, y janíla c'a nuc'utuj utzil chire. Ri samajel nubila' c'a chire ri rey: Tabana' utzil quinavoyobej c'a juba' más. Yin can xtintoj c'a chave ronojel ri nuc'as, xcha' rija'.
MAT 18:27 Y ri rey ri rajaf ri samajel ri', can janíla vi c'a xujoyovaj ruvech ri rusamajel janíla q'uiy ruc'as, romari' xucuy ri ruc'as y man jun xuben chire.
MAT 18:28 Jac'a tok colotajinek chic el ri samajel ri', xberuc'ulu' c'a pe jun chic samajel ri banayon jun kajo'n riq'uin. Ri kajo'n c'a ri rubanon ri jun rachibil ri', man achi'el ta c'a ri ruc'as rija', xa jun la'ek cien quetzales. Man riq'uin ri', rija' xuchop chukul y nutz'apej yan c'a ruxla', y nubij c'a chire: Tatojo-pe ri c'as abanon viq'uin, nicha' c'a chire.
MAT 18:29 Y ri rachibil pa samaj can jac'ari' xxuque-ka chuvech, y janíla c'a nuc'utuj utzil chire; can nubij c'a: Quinavoyobej chic c'a juba' y yin xtintoj ronojel chave, xcha'.
MAT 18:30 Jac'a ri achin samajel achok iq'uin banon-vi ri c'as, man xka' ta chuvech ri xbix chire y romari' xbe pa k'atbel-tzij y xberuya' can pa cárcel, richin chi tutz'eta' c'a achique rubaniquil nuben richin nutoj can ri ruc'as, richin nicolotej-pe.
MAT 18:31 Y ri ch'aka' chic cachibil pa samaj tok xquitz'et ronojel ri xbanatej, can xpe-vi c'a bis pa cánima. Y rije' xebe c'a riq'uin ri rey ri cajaf y xbequitzijoj c'a ronojel ri xuben ri jun samajel riq'uin ri jun chic.
MAT 18:32 Y ri rey, ri cajaf, can jac'ari' xutek royoxic ri samajel ri man utz ta xuben, y xubij c'a chire: Rat, xa at jun ajc'a itzel nusamajel. Yin xincuy ronojel ri nimalej ac'as, roma can queri' ri c'utunic xaben chuve.
MAT 18:33 ¿Man ja ta cami ri' ri ruc'amon chuka' xaben ta rat riq'uin ri avachibil pa samaj, achi'el ri xinben yin aviq'uin chi xinjoyovaj avech?
MAT 18:34 Y can jac'ari' ri rey ri cajaf ri samajela', roma xyacatej royoval xujech c'a el ri itzel rusamajel pa quik'a' ri achi'a' ri yebetz'apen can pa cárcel, y chiri' xtiban chire chi nuc'ovisaj tijoj-pokonal c'a tok nitojtej na can ronojel ri ruc'as.
MAT 18:35 Can que c'a ri' xtuben ri Nata' Dios ri c'o chila' chicaj iviq'uin rix, vi man riq'uin ta ronojel ivánima nicuy quimac ri ivach'alal tok c'o itzel niquiben chive, xcha' ri Jesús.
MAT 19:1 Y tok ri Jesús xtane' chubixic ri ch'abel ri', xbe c'a e rachibilan ri rutijoxela', xuya' c'a can ri lugar ri', ri rubini'an Galilea. Rija' xbe c'a quela' pa Judea, y xk'ax c'a juc'an chire ri raken-ya' rubini'an Jordán.
MAT 19:2 Rija' can janíla c'a e q'uiy vinek ri xetzekelben richin ri chiri', y ec'o c'a chuka' ri xeruc'achojirisaj.
MAT 19:3 Y jac'ari' tok ec'o achi'a' fariseos ri xe'apon riq'uin, richin chi niquiya' ta pa c'ayef ri Jesús y nitzak ta pa quik'a'. Y romari' xquic'utuj c'a chire: ¿Jun achin ruc'amon nujech-ri' riq'uin ri rixjayil roma xabachique ri niquic'ulvachij? Queri' ri xquic'utuj rije'.
MAT 19:4 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': ¿Man itz'eton ta c'a rix chupan ri ruch'abel ri Dios ri nubij-vi chi ri Dios can ja ri pa rutiquiribel pe tok can pa c'ulaj xeruben y man ruyon ta jun? Can man ruyon ta c'a ri achin, y chuka' man ruyon ta ri ixok.
MAT 19:5 ¿Chuka' can man itz'eton ta ri ch'abel ri nibin chi romari' ri achin man chic c'a quiq'uin ta rute-rutata' xtic'oje-vi? Xa riq'uin c'a ri rixjayil xtic'oje-vi, y che ca'i' xa jun c'a xtiquiben. Queri' nubij ri ruch'abel ri Dios.
MAT 19:6 Y romari' tok quic'uan chic qui', man chic e ca'i' ta c'a vinek, man que ta ri', xa jun chic c'a ri quibanon. Roma c'a ri' ri can e tunun chic roma ri Dios, man tuben ri vinek chi yeruch'er, xcha' ri Jesús.
MAT 19:7 Y ri achi'a' fariseos xquic'utuj c'a chire ri Jesús: Vi man ruc'amon ta chi queri' niban, ¿achique c'a roma tok ri Moisés xubij chi jun achin, xaxe tubana' jun vuj richin jachojri'il chire ri rixjayil y tuya' can?
MAT 19:8 Y ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Can achi'el c'a covirinek ri ivánima rix chupan ri man utz ta, can que c'a chuka' ri' xc'ulvachitej ojer can, ri pa ru-tiempo ri Moisés. Xa romari' tok rija' xuya' k'ij chi utz niban ri jachojri'il riq'uin ri ixjaylonel. Y stape' ri pa rutiquiribel pe, man que ta ri' xbanatej.
MAT 19:9 Yin can ninbij-vi c'a chive chi xabachique achin ri nujech-ri' riq'uin ri rixjayil y xa man roma ta ri ixok nucanoj jun chic achin; vi ri achin ri' nuq'uen chic pe jun ixok, ri achin ri' nimacun chuvech ri Dios. Y vi c'o c'a jun achin ri nuc'uan-el ri ixok ri jachon can roma ri rachijil, chuka' ri achin ri' nimacun chuvech ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 19:10 Y ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Vi jun achin can jantape' ximil riq'uin ri rixjayil, más ta utz chire ri achin chi man ta c'o rixjayil, xecha' rije'.
MAT 19:11 Y ri Jesús can jari' tok xubij chique ri rutijoxela': Man conojel ta c'a ri jebel ta ruc'ulic niquiben chire ri ch'abel ri xibij, roma man chique ta conojel yo'on-vi k'ij chi que ta ri' niquiben can y man ta yec'ule'.
MAT 19:12 Y can ec'o na vi achi'a' ri can c'a pa calaxic pe riq'uin ri quite' tok xk'alajin yan chi man xtiquicanoj ta ixok. Ec'o chuka' achi'a' ri e queri', pero xa roma ri banon chique coma ri ak'omanela'. Y ec'o chuka' achi'a' ri e queri', pero xa quiq'uin rije' xpe-vi chi man niquicanoj ta ixok, richin chi yesamej jebel pa rusamaj ri Dios y yequito' ri ye'oc pa ruk'a' ri Dios, chupan ri aj-chicajil ajavaren. Ri jun c'a ri can nuna' chi nitiquir nuben chi man nic'ule' ta, can man c'a tic'ule', xcha' ri Jesús.
MAT 19:13 Y ec'o c'a ac'uala' ri xe'uc'uex-apo chuvech ri Jesús, richin chi rija' tuya' ruk'a' pa quivi' y tuc'utuj chuka' ri rutzil ri Dios pa quivi' ri ac'uala' ri'. Pero ri tijoxela' xa xquibij chique ri vinek chi man tiquiben queri'.
MAT 19:14 Pero ri Jesús xa xubij c'a chique ri rutijoxela': Tiya' k'ij richin chi ri ac'uala' yepe c'a viq'uin yin, y man que'ik'et. Roma ri xque'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, xaxe ri e achi'el ri ac'uala'.
MAT 19:15 Y tok ri Jesús ruc'utun chic c'a ri rutzil ri Dios y xuyala' can ruk'a' pa quivi' ri ac'uala', rija' xbe, xuya' c'a can ri lugar ri'.
MAT 19:16 Y c'o c'a jun ri xapon riq'uin ri Jesús y xubij: Rat ri utzilej Tijonel tabij c'a chuve: ¿Achique c'a utzilej banobel ri ruc'amon ta chi ninben yin richin queri' nic'oje' ta nuc'aslen ri man q'uisel ta? xcha' rija'.
MAT 19:17 Y ri Jesús xubij chire: ¿Achique c'a roma tok nabij utz chuve yin? Roma man jun vinek ri utz ta, xa can xe c'a Jun ri utz y ri' ja ri Dios. Vi rat can navajo' c'a yatapon chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta, can que'atakej c'a ri pixa', xcha' chire.
MAT 19:18 Y xpe ri c'ajol achin ri apovinek riq'uin ri Jesús xuc'utuj c'a: ¿Achique chi pixa' ri'? xcha'. Y ri Jesús xubij chire: Ri pixa' ri' ja ri man cacamisan; rat achin ri c'o avixjayil man tacanoj jun chic ixok; man catelek'; man tatz'uc tzij chirij jun chic vinek.
MAT 19:19 Chuka' taya' quik'ij ri ate-atata'. Y achi'el navajo-ka-avi' rat, que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic. Ja pixa' ri', xcha' ri Jesús.
MAT 19:20 Y ri c'ajol achin xubij c'a chire ri Jesús: C'a in co'ol tok nubanon-pe ronojel ri'. ¿Achique ta c'a ri ch'aka' chic ri man nubanon ta? xcha' rija'.
MAT 19:21 Y ri Jesús xubij c'a chire: Richin can natz'akatisaj c'a rubanic ronojel, xaxe chic c'a jun ri man abanon ta. Man atalun ta ri abeyomel chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. Te'ac'ayij c'a can ri c'o aviq'uin y ri rajel tataluj chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, richin queri' nic'oje' abeyomel chila' chicaj. Y catampe c'a viq'uin y quinatzekelbej, xcha' ri Jesús.
MAT 19:22 Tok ri c'ajol achin xrac'axaj c'a ri ch'abel ri xubij ri Jesús, nibison ránima xtzolin-el, roma janíla ri beyomel c'o riq'uin y man nrajo' ta nel pa ruk'a'.
MAT 19:23 Can jac'ari' tok ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Vacami can ninbij-vi c'a chi can kitzij vi chi janíla c'ayef chi jun ri janíla beyomel c'o riq'uin noc ta pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 19:24 Xa más la'ek man can ta c'ayef chi nik'ax ri jun chicop rubini'an camello pa ti rujulil jun bak, que chuvech jun beyon noc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 19:25 Y tok ri rutijoxela' ri Jesús xcac'axaj ri ch'abel ri', can achique la xcac'axaj. Y niquibila' c'a chiquivech: Vi can achi'el ri nubij, queri', man jun xticolotej, yecha' c'a.
MAT 19:26 Ri Jesús xerutzu-apo ri rutijoxela' y xubij chique: Man tich'ob queri'. Ri vinek man yetiquir ta niquicol-qui', jac'a ri Dios ronojel nitiquir nuben, xcha' chique.
MAT 19:27 Y jari' tok ri Pedro xubij c'a chire ri Jesús: Rat avetaman chi roj kayo'on can ronojel ri c'o kiq'uin, richin queri' at katzekelben. ¿Y achique c'a ri xtikac'ul roj romari'?
MAT 19:28 Ri Jesús xubij c'a: Can kitzij c'a ninbij chive chi tok xtapon ri tiempo tok ronojel c'ac'a' chic rubanic, yin ri xinalex chi'icojol c'o chic c'a nuk'ij-nuc'ojlen y xquitz'uye' pa jun ch'aquet richin yik'aton tzij. Y jac'a chuka' ri' tok rix ri xixtzekelben vichin, xquixtz'uye' pa cablajuj ch'aquet richin nik'et tzij pa quivi' ri cablajuj tak tinamit rubanon re nimalej tinamit Israel.
MAT 19:29 Y xabachique vinek ri voma c'a yin ruyo'on can rachoch, rach'alal e alabon y xtani', rute-rutata', rixjayil, ralc'ual o rulef, q'uiy c'a ri xtuc'ul; can pa ciento c'a bey más q'uiy ri xtuc'ul. Y xtrichinaj chuka' ruc'aslen ri man q'uisel ta.
MAT 19:30 Y e q'uiy c'a ri janíla quik'ij vacami, xtapon ri k'ij tok manek chic quik'ij xtic'oje'. Y e q'uiy ri xa manek quik'ij re vacami, xtapon ri k'ij tok xtic'oje' quik'ij.
MAT 20:1 Ri nuben jun achin ri tata'aj pa jun jay chi xel-el ri nimak'a' chiquicanoxic samajela', richin yerutek pa rulef ri ruticon uva chuvech, can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 20:2 Tok ri achin ri' xeril c'a ri rusamajela' y ch'ovinek chic quiq'uin chi can xtuya-vi jun quetzal chique, c'ari' c'a xerutek chusamajixic ri rulef ri ruticon ruvech riq'uin uva.
MAT 20:3 Pa tak las nueve la'ek ri nimak'a' ri', rija' xel chic el jun bey y xerutz'et c'a ri chiri' pa c'ayibel chi ec'o samajela' ri man quilon ta quisamaj.
MAT 20:4 Rija' xapon quiq'uin y xch'on quiq'uin; rija' xubij c'a chique: ¿Nivajo' isamaj? Roma vi nivajo', quixbiyin c'a chuka' rix quixbesamej ri pa vulef nuticon uva chuvech, y yin xtinya' c'a chive ri ruc'amon chi nich'ec, xcha' chique. Y ri samajela' ri' can xebe na vi ri pa samaj.
MAT 20:5 Ri tata'aj c'a ri rajaf ri ulef, can que c'a chuka' ri' ri xubanala' quiq'uin ri ch'aka' chic samajela' ri xeril tok xel-el ri pa nic'aj-k'ij y ri pa tak las tres ri tikak'ij. Rija' xerutek c'a ri samajela' pa rusamaj y xubij chique chi can xtuya-vi c'a chique ri ruc'amon chi niquich'ec.
MAT 20:6 Y ri pa tak las cinco ri tikak'ij rija' xel chic el jun bey y xeberila' c'a pe ch'aka' chic samajela'. Y rija' xubij c'a chique ri samajela' ri': ¿Achique c'a roma tok man ivilon ta el isamaj y chi jun k'ij re ixc'o vave'? xcha' chique.
MAT 20:7 Y ri samajela' ri' xquibij c'a: Man jun xyo'on kasamaj, xecha'. Y ri tata'aj rajaf ri ulef xubij c'a chique ri samajela' ri': Quixbesamej c'a chuka' rix pa vulef ri nuticon uva chuvech y xtinya' c'a chive ri janipe' ruc'amon chi nich'ec, xcha' chique. Y ri samajela' ri' can xebe na vi ri pa samaj.
MAT 20:8 Jac'a tok xka-ka ri k'ij, xpe ri rajaf ri ulef tiquil uva chuvech, xubij c'a chire ri uc'uey quichin ri rusamajela': Que'avoyoj-pe conojel ri samajela' y que'atojo-el. Nabey c'a ye'avoyoj-pe ri samajela' xe'oka' pa ruq'uisibel, y ja ri samajela' ri xe'oka' pa nabey jari' ri xqueruq'uisibej can, xcha' rija'.
MAT 20:9 Tok ri samajela' ri xe'oc pa samaj ri pa tak las cinco ri tikak'ij, xe'apon richin nequic'ulu-pe ri cajel, jun quetzal c'a ri xquic'ulula-pe, roma queri' ri rurayibel ri rajaf ri ulef, chi nuya' chique.
MAT 20:10 Y tok xe'apon c'a ri samajela' ri xe'oc pa samaj nabey, richin nequic'ulu-pe ri cajel; xquich'ob chi rije' más q'uiy cajel xtiquic'ul chiquivech ri ch'aka' chic ri xa man jun k'ij ta ri xesamej. Jac'a tok xquic'ul ri cajel, c'ari' c'a xquitz'et chi rije' chuka' xa jun quetzal ri cajel xquic'ul.
MAT 20:11 Tok ri samajela' ri' xquic'ul ri cajel y xquitz'et chi junan ri xquic'ul quiq'uin ri ch'aka', xquich'ojij c'a ri cajel.
MAT 20:12 Ri samajela' ri' niquibij c'a: Ri ruq'uisibel tak samajela' ri xe'oc pa samaj, ri xa jun hora oc xesamej, can junan xaben chique kiq'uin roj, tok roj jun k'ij ri xojsamej y xojc'oje' chuka' chuxe' ri ruk'ak'al ri k'ij, yecha' c'a.
MAT 20:13 Y ri tata'aj rajaf ri samaj xubij c'a chire jun chique ri samajela' ri': Riq'uin ri junan xentoj ri ch'aka' chic samajela' man jun itzel xinben chave rat. Roma aviq'uin rat xa can oj canajinek c'a can chi jun quetzal ri ninya' chave. ¿Noka' chi'ac'u'x?
MAT 20:14 Vacami rat xaxe c'a tac'uaj la avajel y utz yabe. Y jac'a chique ri samajela' ri c'a pa ruq'uisibel xe'oc pa samaj, can pa vánima c'a yin xpe-vi tok xinya-el ri cajel achi'el ri avajel rat.
MAT 20:15 Roma ronojel ri c'o viq'uin yin, can pa nuk'a' c'a yin c'o-vi richin ninben achique ri ninvajo' ninben riq'uin. ¿O rat xa itzel nana' chuve tok yin xa ja ri utz ninben? xcha' rija'.
MAT 20:16 Re c'ambel-tzij re' nuk'alajirisaj c'a achique rubanic ri tzij: E q'uiy c'a ri janíla quik'ij vacami, xtapon c'a jun k'ij tok manek chic quik'ij xtic'oje'. Y e q'uiy ri xa manek quik'ij re vacami, xtapon jun k'ij tok xtic'oje' quik'ij. Y stape' e q'uiy ri ye'oyox, man conojel ta c'a ri xquechatej richin nic'oje' quik'ij. Queri' xubij ri Jesús.
MAT 20:17 Ri Jesús y ri cablajuj rutijoxela' y ri ch'aka' chic vinek e benek quiq'uin, quichapon-el ri bey nibe pa tinamit Jerusalem. Y jari' tok ri Jesús xeruch'er-el juba' ri rutijoxela' roma c'o c'a ri nrajo' nubij chique.
MAT 20:18 Rija' xubij c'a: Rix ivetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon-vi-el bey, y ja ri chiri' ri xquijach-vi-el yin ri xinalex chi'icojol. Xquijach-el pa quik'a' ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley. Y rije' xtiquibij c'a chi tika' ri camic pa nuvi'.
MAT 20:19 Y chuka' xquinquijech-el pa quik'a' vinek ri xa man e israelitas ta. Y ri vinek man e israelitas ta xquinquitze'ej, xquinquich'ey y c'ari' xquinquibajij chuva ri cruz richin yiquen (yicom). Pero pa rox k'ij xquic'astej-pe.
MAT 20:20 Y ri e ca'i' tijoxela' ri e ruc'ajol ri achin rubini'an Zebedeo, xejel-apo riq'uin ri Jesús, cachibilan ri quite'. Y ri quite' xxuque' c'a ka chuvech ri Jesús richin chi nuc'utuj jun utzil chire.
MAT 20:21 Ri Jesús xubij c'a chire ri te'ej ri': ¿Achique c'a ri navajo'? xcha' chire. Y ri ixok xubij c'a chire ri Jesús: Yin ninvajo' c'a chi tok c'o chic ri utzilej ak'atbel-tzij, can tabana' c'a chi re ca'i' val re' yetz'uye' ta apo aviq'uin; jun ta c'a ri pan avajquik'a' y jun ta ri pan avajxocon (izquierda). Can tabana' chique chi nic'oje' ta quik'ij, xcha' rija'.
MAT 20:22 Y jac'ari' tok ri Jesús xubij: Rix man ivetaman ta c'a chi c'ayef chive ri nic'utuj. Y romari' yin ninc'utuj c'a chive vacami: ¿Nicoch' cami rix achi'el ri xtiban chuve yin? ¿Y nicoch' cami chuka' rix jun tijoj-pokonal achi'el ri xtika' pa nuvi' yin? Roma ronojel c'a re xtik'ax pa nuvi', xa achi'el jun c'ayevalej bautismo, xcha' ri Jesús. Y ri ca'i' tijoxela' ri e ral ri ixok xquibij c'a: Nikacoch', xecha' chire ri Jesús.
MAT 20:23 Y ri Jesús xubij chic c'a chique: Can kitzij vi c'a chi rix xticoch' na vi achi'el ri xtiban chuve yin. Chuka' can xticoch' jun tijoj-pokonal achi'el ri xtika' pa nuvi' yin; ri xa xtik'ax pa nuvi' achi'el jun c'ayevalej bautismo. Xa jac'a ri nibij, chi rix nivajo' chi jun nitz'uye' pa vajquik'a' y jun ri pa vajxocon (izquierda), ri' man pa nuk'a' ta c'a yin c'o-vi richin chi ninya' chive. Roma ri nic'utuj rix, ri' xa quichin chic c'a ri xtubij ri Nata' chi utz chi yetz'uye' chiri', xcha' ri Jesús.
MAT 20:24 Y jac'a tok ri lajuj chic tijoxela' xcac'axaj ri xbitej, xpe c'a coyoval chique ri e ca'i' tijoxela' ri can cach'alal qui'.
MAT 20:25 Can jac'ari' tok ri Jesús xeroyoj ri rutijoxela' y xubij c'a chique: Yin ninbij chi rix jebel ivetaman chi re vave' chuvech re ruvach'ulef ri k'atoy tak tzij, roma can ec'o c'a ri vinek pa quik'a', romari' can niquina' chi ja rije' ri e cajaf. Xa can xe c'a ri c'o quik'ij ri yebin ri c'o chi niban.
MAT 20:26 Jac'a ri chi'icojol rix man que ta ri'. Roma ri nrajo' c'a nic'oje' ruk'ij chive rix, nic'atzin chi nuna-ka-ri' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin nusuj-ri' chubanic xabachique samaj.
MAT 20:27 Vi jun c'a chive rix can nrajo' chi ja rija' ri nabey y c'o ta ruk'ij, can tuna' c'a ri' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin chi nusuj-ri' chubanic xabachique samaj.
MAT 20:28 Can c'o c'a chi nuben achi'el ri ninben yin, ri xinalex chi'icojol. Yin man ninpokonaj ta yisamej coma ri ch'aka', roma can richin ri' tok xipe; y man xipe ta c'a richin chi ec'o chic ch'aka' yebanon-pe ri ninbij chique. Can jac'a yin ri yibanon ri samaj, y can jac'a yin ri yiyo'on ri nuc'aslen richin queri' e q'uiy ri yecolotej, xcha' ri Jesús.
MAT 20:29 Ri Jesús y ri rutijoxela' jac'ari' tok niquiya' can ri tinamit rubini'an Jericó, y e janíla c'a e q'uiy vinek ri e tzekelbeyon-el.
MAT 20:30 Can jac'ari' tok e ca'i' moyi' e tz'uyul chuchi' ri bey xcac'axaj c'a chi ri Jesús jari' ri nik'ax-el queri', y rije' riq'uin cuchuk'a' xech'on y xquibij c'a: Rat Ajaf, ri at riy-rumam can ri rey David, tajoyovaj c'a kavech roma re kabanon, xecha' c'a.
MAT 20:31 Y ri vinek xquibila' c'a chique chi man chic quech'on. Pero rije' xa riq'uin más cuchuk'a' xech'on y xquibij: Rat Ajaf, ri at riy-rumam can ri rey David, tajoyovaj c'a kavech roma re kabanon, xecha'.
MAT 20:32 Y ri Jesús xrac'axaj c'a ri quich'abel. Romari' xpa'e-ka y xeroyoj. Y c'ari' xubij c'a: ¿Achique c'a nivajo'? xcha' ri Jesús chique.
MAT 20:33 Rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Ajaf, roj nikajo' c'a yojtzu'un, xecha'.
MAT 20:34 Ri Jesús roma c'a janíla xujoyovaj quivech ri ca'i' achi'a' moyi' ri', can jac'ari' tok xuchop ri runak' tak quivech, y rije' xetzu'un c'a. Y rije' xetzeke' chuka' el chirij ri Jesús.
MAT 21:1 Y ri Jesús, ri rutijoxela' y ri ch'aka' chic vinek e benek quiq'uin, nakaj chic c'a ec'o-vi-apo chire ri tinamit Jerusalem. Chiri' chic c'a pa Betfagé ec'o-vi, ri c'o-apo chuvech ri juyu' rubini'an Olivos. Y xpe c'a ri Jesús xerutek c'a el e ca'i' rutijoxela'.
MAT 21:2 Rija' xubij c'a el chique: Quixbiyin-apo chupan la ti tinamit la nitzu-apo chila', y can ja yan ri xquixoc-apo, jari' xtivil jun alaj burro c'o chiri' riq'uin ri rute'. Tisolo-pe ri te'ej y que'ic'ama-pe che ca'i' chuve.
MAT 21:3 Y vi c'o c'a ri xtibin-pe chive achique nic'atzin-vi chi ye'iq'uen-pe, tibij c'a can chire: Nic'atzin chire ri Ajaf, pero xque'orutzolij can chanin, quixcha' can, xe'uche'ex-el roma ri Jesús.
MAT 21:4 Can nibanatej na c'a achi'el ri tz'iban can roma ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri rutz'iban c'a can rija', nubij:
MAT 21:5 Tiya' c'a rutzijol chique ri e richin chic ri tinamit rubini'an Sión, chi ri qui-Rey jac'are' petenek. Ri qui-Rey can ch'uch'uj vi c'a ránima. Y rija' ch'ocol-pe chirij jun burro. Can chirij vi c'a jun alaj burro ch'ocol-vi-pe rija'. Ri alaj burro ral c'a jun samajel chicop. Queri' c'a ri tz'ibatel can.
MAT 21:6 Y ri ca'i' tijoxela' xebe c'a, y xquiben-vi ri bin-el chique roma ri Jesús.
MAT 21:7 Xquiq'uen c'a pe ri alaj burro rachibilan ri rute', chire ri Jesús. C'ari' ri tijoxela' xquirip-el ri quik'u' chiquij ri ca'i' chicop ri', richin chi ri Jesús nich'oque' c'a el.
MAT 21:8 Y ri e benek chirij ri Jesús can janíla vi e q'uiy. Y jubama conojel chique rije' ri xquiriq'uila' ri quik'u' pa rubey ri Jesús richin chi niquiya' ruk'ij. Y ch'aka' chic vinek richin chi niquiya' chuka' ruk'ij ri Jesús xebequic'amala-pe ruk'a' tak che' richin vikobel (vekobel), richin chi xquiric' pa rubey. Y que c'a ri' niquibanala' e benek.
MAT 21:9 Y ri vinek ri e nabey chuvech ri Jesús y ri ec'o can chirij, can riq'uin c'a ronojel cuchuk'a' niquibij: ¡Matiox chi petenek ri riy-rumam can ri rey David! ¡Rija' urtisan-pe roma ri Ajaf Dios! ¡Petenek c'a pa rubi' ri Ajaf Dios! ¡Matiox chire ri Dios ri c'o chila' chicaj! yecha' c'a.
MAT 21:10 Jac'a tok ri Jesús noc-apo ri pa tinamit Jerusalem, xepe c'a ri vinek y xquimol-qui' chanin chutz'etic ri Jesús. Y ri vinek ri' niquibila' c'a: ¿Achique c'a achin re'? yecha'.
MAT 21:11 Pero ec'o c'a ri xebin: Re' jare' ri Jesús, ri nik'alajirisan ri nibix chire roma ri Dios. Rija' aj pa tinamit Nazaret; tinamit ri c'o chiri' pa Galilea, yecha' c'a.
MAT 21:12 Y ri Jesús xapon c'a pa rachoch ri Dios ri c'o pa tinamit Jerusalem. Y roma xutz'et chi achi'el c'ayibel quibanon ri vinek chire, xerokotaj c'a pe conojel, chi c'ayinel chi lok'onel. Y chique ri jaloy-ruvech mero, xerutec'mayila' can ri qui-mesas. Y que chuka' ri' xuben can chique ri quich'acat ri c'ayil tak palomas.
MAT 21:13 Ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij chi ri vachoch, jay richin oración. Jac'a rix xa achi'el quijul elek'oma' ibanon chire, xcha' ri Jesús chique.
MAT 21:14 Y tok ri Jesús c'o c'a pa rachoch ri Dios, ec'o c'a vinek e moyi' y ec'o chuka' ri man can ta yetiquir yebiyin roma ri e jetz', ri xe'apon riq'uin rija', richin ta yeruc'achojirisaj-el. Y rija' can que c'a ri' ri xuben; can xeruc'achojirisaj-el.
MAT 21:15 Jac'a ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley xpe coyoval, roma ri Jesús q'uiy milagros ri yerubanala', y roma chuka' ri tak alabon riq'uin c'a cuchuk'a' niquibila' ri chiri' chuva-rachoch ri Dios: ¡Matiox chi xoka' ri riy-rumam can ri David! yecha'. Y jac'ari' ri xyacon coyoval.
MAT 21:16 Xepe ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' etamanela', xquibij c'a chire ri Jesús: ¿Navac'axaj c'a ri ye'ajin chubixic ri ac'uala'? xecha'. Y xpe ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Ja', ninvac'axaj. Y rix ¿man itz'eton ta cami chupan ri ruch'abel ri Dios ri nubij-vi, chi ri kitzij yeyo'on ruk'ij ri Dios ja ri ac'uala' y ri c'a yetz'uman na? xcha' ri Jesús chique ri achi'a' ri'.
MAT 21:17 Y ri Jesús xeruya' c'a can chiri' ri achi'a' ri'. Rija' xel-el ri pa tinamit Jerusalem y xbe c'a pa tinamit Betania. C'a chiri' c'a xbe-vi richin xbe'uxlan can ri junak'a' ri', rachibilan ri rutijoxela'.
MAT 21:18 Y nimak'a' ruca'n k'ij, tok quichapon bey richin yetzolin pa tinamit Jerusalem, ri Jesús xpe vayjal chire.
MAT 21:19 Y tok e benek, rija' xutz'et c'a jun víquix (higo) tiquil chunakaj ri bey. Xbe-apo chuxe' chucanoxic ruvech, pero xa man jun ti ruvech c'o, xa ruyon ruxak. Jac'ari' tok ri Jesús xch'on chire ri che' y xubij c'a: Man jun bey chic c'a xcavachin. Y ri víquix ri' can xchaki'j-vi-ka.
MAT 21:20 Tok ri rutijoxela' ri Jesús xquitz'et chi chaki'j chic ri víquix, xquibila' chiquivech: ¿Can chanin ta cami c'a xchaki'j-ka re víquix re'? yecha' c'a.
MAT 21:21 Xpe ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij ninbij chive: Vi rix can nicukuba' ic'u'x y chuka' can man nipe ta pan ivánima chi xa man nibanatej ta la'ek re', can xquixtiquir c'a niben quere' chire jun víquix. Y c'o ta banobel más nima'k ri yixtiquir niben, que chuvech re jun re'. Yixtiquir ta nibij chire re juyu' re' chi tel-el vave' y tik'ax chupan ri nimalej ya' rubini'an mar, y can queri' ta ri nibanatej.
MAT 21:22 Can ronojel vi c'a ri nic'utuj chire ri Dios riq'uin ronojel ic'u'x, can xtic'ul-vi.
MAT 21:23 Y tok ri Jesús c'o chic pa rachoch ri Dios y nuc'ut chic ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek, ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri janíla quik'ij chiquicojol ri vinek, xe'apon-apo riq'uin y xquic'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Achique xyo'on k'atbel-tzij pan ak'a' richin xe'avokotaj-el ri vinek c'ayinela' re pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chuka' yoyon k'ij chave richin chi q'uiy ri ye'abanala' chiquicojol ri vinek? xecha' chire.
MAT 21:24 Xpe ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Yin c'o c'a chuka' jun ri ninvajo' ninc'utuj chive, y riq'uin c'a xtibij chuve re', yin chuka' xtinbij chive achique yoyon uchuk'a' pa nuk'a' richin yenbanala' que tak re'.
MAT 21:25 Y jari' tok ri Jesús xuc'utuj c'a: ¿Ri Juan xtak-pe roma ri Dios richin xeruben bautizar ri vinek? ¿O xa vinek xebin chire chi tubana' queri'? xcha' ri Jesús. Y ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij xquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a xtikabij chire re Jesús vacami? xecha-ka. Roma vi nikabij chi ri Juan ja ri Dios ri takayon-pe richin, ri Jesús xtubij c'a chike chi achique c'a roma tok man xinimaj ta:
MAT 21:26 Y vi nikabij chi xa vinek xebin chire ri Juan chi tubana' queri', c'ayef chike roj, roma ri vinek yeyacatej chikij. Roma conojel vinek can quetaman-vi chi ri Juan can xuk'alajirisaj-vi ri xbix chire roma ri Dios, xecha' c'a ka chiquivech.
MAT 21:27 Y c'ari' xquibij-apo chire ri Jesús: Roj man ketaman ta, xecha-apo. Y ri Jesús can jac'a chuka' ri' xubij chique ri achi'a' ri': Roma c'a rix man xixtiquir ta xibij chuve, que c'a chuka' ri' yin man xtinbij ta chive achique yoyon k'ij chuve richin yenbanala' quere', xcha' ri Jesús.
MAT 21:28 C'ari' ri Jesús xubij chic c'a chique ri achi'a' ri': Can quixch'obon-vi c'a jebel roma ri xtinbij chive. C'o c'a jun achin ec'o ca'i' ruc'ajol. Y re tata'aj re' xapon c'a riq'uin ri jun ruc'ajol nabey, y xubij chire: Vacami, cabiyin pa samaj, ri acuchi katicon-vi-ka uva, xcha' chire.
MAT 21:29 Xpe ri c'ajolaxel ri' xubij c'a chire ri rutata': Vacami man ninvajo' ta yibe pa samaj, xcha'. Y c'ari' xtzolin-pe ruc'u'x roma ri ch'abel ri xubij y xbe c'a pa samaj.
MAT 21:30 Y ri tata'aj xapon c'a chuka' riq'uin ri jun chic ruc'ajol, y xubij chire chi tibe pa samaj. Y ri c'ajolaxel ri' xubij chire ri rutata': Táta, jare' yibe, xcha'. Pero ri c'ajolaxel ri' xa man xbe ta pa samaj.
MAT 21:31 Y c'ari' ri Jesús xuc'utuj: ¿Achique chique ri ca'i' ri xbanon ri rurayibel ri rutata'? xcha'. Y ri achi'a' ri' xquibij c'a: Ri xbanon ri rurayibel ri rutata' ja ri nabey, xecha'. Y ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij c'a ninbij chive chi xa ja ri moloy tak alcaval y ri ixoki' ri man utz ta c'aslen quic'uan, jari' ri xque'ic'o-el chivech, roma nitzolej-pe quic'u'x. Xa ja chic c'a rije' ri nabey ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
MAT 21:32 Ri Juan ri Bautista tok xpe, jun chojmilej bey c'a ri xuc'ut chivech, jac'a rix man xinimaj ta. Xaxe c'a ri moloy tak alcaval y ri ixoki' ri man utz ta quic'aslen, xaxe rije' ri xeniman. Jac'a rix, man riq'uin ri' can man xtzolin ta pe ic'u'x riq'uin ri Dios y xinimaj ta chuka'.
MAT 21:33 Y tivac'axaj na pe' jun chic c'ambel-tzij, xcha' ri Jesús chique ri vinek: Xc'oje' c'a jun achin ri can tata'aj chic, xpe rija' xutic c'a ruvech ri rulef riq'uin uva y xuc'ojoj rij ri rulef. Xuben chuka' achi'el jun ti pila ri pan ulef ri richin niyitz' ri uva, y jun chuka' tz'ak ri nej jotol, y pa ruvi' ri' xc'oje-vi rachoch ri chajinel. C'ari' xuya' can pa kajic chique ca'i-oxi' samajela', y rija' xbe nej.
MAT 21:34 Y jac'a tok xapon yan ri tiempo richin niban ri vuxuj-uva, ri rajaf ri ulef xutek nabey jun raj-ic' achin, c'a juba' ri' jun chic. Y queri' e q'uiy ri rajic'a' ri xerutek richin ta chi xbequic'ulu-pe ri ruvech ri uva kajbel richin ri ulef.
MAT 21:35 Pero ri achi'a' kajoy tak ulef, xa man xequic'ul ta jebel ri achi'a' ajic'a', ri e takon-el roma ri rajaf ri ulef. Xa ec'o xequich'ey, ec'o xequiq'uek chi abej y ec'o xequicamisaj.
MAT 21:36 Xpe ri rajaf ri ulef xerutakala' c'a ch'aka' chic achi'a' ri e rajic'a'. Can más vi c'a e q'uiy ri xerutakala-el re bey re'. Pero ri achi'a' kajoy tak ulef ja mismo ri xquibanala-pe chique.
MAT 21:37 Y pa ruq'uisibel, ri rajaf ri ulef xuch'ob y xubij c'a: Ri achi'a' kajoy-ulef can xqueniman-vi c'a tok xtiquitz'et chi can ja ri c'ajolaxel ri napon, xcha-ka rija'.
MAT 21:38 Pero ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, can xe xquitz'et chi ja ri ruc'ajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibila' c'a chiquivech: Jare' ri xtichinan can ronojel re ulef re kakajon vacami. ¿Achique roma man nikacamisaj? Richin queri' pa kak'a' roj nic'oje-vi can re ulef, xecha' c'a.
MAT 21:39 Y can que vi c'a ri' xquiben. Xquichop y c'ari' xquelesaj-pe ri c'ajolaxel ri chiri' chupan ri rulef y xquicamisaj.
MAT 21:40 C'ari' ri Jesús xubij: Tok xtipe ri rajaf ri ulef ri tiquil uva chuvech, ¿achique cami xtuben chique ri achi'a' kajoy tak ulef, nich'ob rix? xcha' ri Jesús.
MAT 21:41 Y ri vinek xquibij c'a: Ri rajaf ri ulef man c'a xtujoyovaj ta quivech ri itzel tak achi'a' kajoy-ulef y xqueruq'uis; y c'ari' ri rulef xtuya' chic can pa kajic chique ch'aka' chic achi'a' kajoy tak ulef, ri can xtiquiya-vi ri uva kajbel richin ri ulef tok napon ri tiempo, xecha'.
MAT 21:42 Xpe ri Jesús xubij c'a chique: ¿Can man jun bey c'a itz'eton ri jun tzij tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios? Ri tzij ri' nubij c'a: C'o c'a jun abej ri man xka' ta chiquivech ri ch'aka' banoy tak jay. Pero re abej re' can xch'acon-vi, roma re abej re' xa can c'o-vi ri xucusan chire ri jay richin chi ri jay ri' man nitzak ta. Can ja vi ri Ajaf xbanon re', y ri runak' tak kavech can man jun bey c'a quitz'eton chi nibanatej ta quere'. Queri' nubij ri ruch'abel ri Dios.
MAT 21:43 Y roma c'a ri e banatajinek, rix man chic xquixc'oje' ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios; ri xquec'oje' pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios xa ja ri ch'aka' chic vinek ri can xtivachin-vi ri quic'aslen.
MAT 21:44 Ri vinek c'a ri xtitzak chuvech ri abej ri xucusex chire ri jay, can xtuvulaj-ri' chuvech. Y ri vinek ri xtika' ri abej ri' chirij, can xtuque'ej c'a, xcha' ri Jesús.
MAT 21:45 Y tok ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos cac'axan chic ka ri c'ambel tak tzij ri xerutzijoj ri Jesús, can xk'ax-vi chiquivech chi chiquij rije' xch'on-vi-ka.
MAT 21:46 Y jari' tok rije' xcajo' c'a xquichop yan el ri Jesús. Pero man xquiben ta roma xa niquixibij-qui' chiquivech ri vinek; roma chiquivech ri vinek, ri Jesús can k'alajirisey vi ruch'abel ri Dios y nubij chuka' chique ri xquebanatej ri más chiquivech apo.
MAT 22:1 Y ri Jesús xuchop chic c'a nich'on quiq'uin ri vinek, y xerucusaj ch'aka' chic c'ambel tak tzij. Rija' xuchop c'a rubixic:
MAT 22:2 Jun nimak'ij ri xuben jun rey chire ri ruc'ajol tok xc'ule', can junan c'a riq'uin tok ri vinek ye'oc pa ruk'a' ri Dios o tok ye'oc chupan ri aj-chicajil ajavaren.
MAT 22:3 Y ri rey ri' can ec'o-vi chic ri rubin chique chi ye'apon chupan ri jun c'ulubic ri', y romari' xerutek c'a ri rusamajela' chicoyoxic ri vinek ri'. Jac'a ri xe'oyox man chic xcajo' ta xebe.
MAT 22:4 Y ri rey xerutek chic el ch'aka' rusamajela' y xubij-el chique: Tibij chique conojel ri nuyo'on rutzijol chique chirij re jun nimak'ij re', chi ronojel c'o chic richin nikaben ri va'in. Ri achij tak nuváquix y ri ch'aka' chic chicop ri xentiojirisaj richin yec'atzin chupan re k'ij re', xechojmirisex yan y c'o chic richin yetij. Can ronojel c'a c'o chic, quixcha' chique. Chi can quepe c'a chupan re jun c'ulubic re', xcha-el chique.
MAT 22:5 Pero ri xe'oyox, man xeniman ta pe riq'uin ri xbebix chic jun bey chique. Ec'o la' xa xebe pa tak quisamaj ri pa juyu'; y ec'o xa xebe pa tak quic'ayij.
MAT 22:6 Jac'a ri ch'aka' chic xequichop ri samajela' e rutakon-el ri rey, y xequicamisaj; roma chiquivech rije' ri samajela' ri' xa man jun quik'ij.
MAT 22:7 Jac'a tok xapon rutzijol riq'uin ri rey ri achique xbanatej, jac'ari' xbanon chi rija' xyacatej royoval. Can jac'ari' tok rija' xerutek achi'a' e banoy-oyoval chiquij richin chi xeruq'uis c'a ri e camisanela' quichin ri rusamajel rija', y chuka' can xubij chi tiporox c'a ri quitinamit.
MAT 22:8 C'ari' c'a ri rey xch'on chic quiq'uin ri rusamajela' jun bey y xubij c'a chique: Can kitzij vi chi ronojel chic c'o richin nibanatej ri c'ulubic, xa jac'a ri xenvoyoj man xe'oka' ta, y xa can más c'a utz xuben chi man xepe ta, roma xa can man ruc'amon ta vi chi xe'oka' ta.
MAT 22:9 Vacami c'a, quixbiyin ri pa tak bey ri yebe juc'an chic y que'ivoyoj-pe conojel richin chi yepe chupan re c'ulubic vave', xcha' chique.
MAT 22:10 Y tok ri samajela' can xebe na vi ri pa tak bey ri yebe juc'an chic, xecoyoj y xequimol-vi c'a pe ronojel quivech vinek, chi utz y man utz ta quic'aslen chiquivech ri vinek. Y ri jay ri xban-vi ri c'ulubic, xnoj.
MAT 22:11 Y ri rey xoc c'a apo chiquitz'etic conojel ri xeroyoj. Y rija' xutz'et c'a chi c'o c'a jun achin ri chiri' ri man rucusan ta el ri rutziak ri nic'atzin chupan ri jun c'ulubic ri'.
MAT 22:12 Ri rey xch'on c'a riq'uin ri achin ri', ri can royon-vi chuka' chupan ri jun c'ulubic ri', y xuc'utuj c'a chire: Y rat ¿achique c'a xaben richin xatiquir xatoc-pe vave'? Tok xa man ja ta ri tziek ri nic'atzin chupan re jun c'ulubic re' ri acusan ta pe, xcha' ri rey chire. Y ri achin man jun ch'abel xtiquir xubij, xa xmemur c'a chuvech ri rey.
MAT 22:13 Y ri rey jac'ari' tok xubij chique ri rusamajela': Tixima-el ruk'a-raken re jun achin re xa man rucusan ta pe rutziak ri nic'atzin chi rucusan ta pe, y te'ic'aka' can c'a quela' pa k'eku'n. Ri chiri' xaxe c'a ok'ej y kach'ach'en eyaj c'o.
MAT 22:14 Y stape' can e q'uiy vi c'a ri ye'oyox, can man conojel ta c'a ri xquechatej can richin chi ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAT 22:15 Y jac'ari' tok ri achi'a' fariseos xebe. Rije' xbequiya' c'a chiquivech richin achique ta jun niquiben richin chi ri Jesús nitzak ta pa quik'a' riq'uin ri nubij.
MAT 22:16 Jac'ari' tok rije' xequitek ri quitijoxela' e cachibilan-el e ca'i-oxi' ruvinak ri rey Herodes. Xequitek-el c'a riq'uin ri Jesús; y rije' xbequibij c'a chire ri Jesús tok xe'apon riq'uin: Rat ri at jun Tijonel, roj can ketaman c'a chi xaxe vi c'a ri kitzij ri nika' chavech y jari' ri natzijoj. Can nac'ut-vi ri ruch'abel ri Dios pa rubeyal. Y rat man naxibij ta chuka' avi' chuvech jun vinek, stape' can janíla ta ruk'ij.
MAT 22:17 Y vacami nikajo' c'a nikac'axaj achique ri xtabij chike. Roma ri pa kach'obonic ka roj nikabij: ¿Ruc'amon cami chi nikatoj ri alcaval ri nubij ri rey César ri c'o chi nikatoj o xa man ruc'amon ta? xecha' c'a.
MAT 22:18 Pero ri Jesús can retaman-vi c'a ri niquinojij chirij. Romari' rija' xubij c'a chique: Rix xa ca'i' ipalej. ¿Achique c'a roma rix nitej ik'ij richin yinitejtobej?
MAT 22:19 Tic'utu' c'a pe ri mero ri nucusex richin nitoj ri alcaval, xcha' chique. Y rije' can jac'ari' xquic'ut-apo ri mero chuvech; ri mero ri xquic'ut-apo jac'a ri niquibij denario chire.
MAT 22:20 Y ri Jesús jac'ari' xuc'utuj chique: ¿Achok vachibel c'a la'? ¿Y achok bi' chuka' la c'o chuvech la mero? xcha' rija'.
MAT 22:21 Y rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Richin ri rey César, xecha'. Y ri Jesús xubij c'a chique: Titojo' c'a ri alcaval chire ri César riq'uin ri mero ri ruc'amon chi niya' chire rija'. Y tiya' chire ri Dios, ronojel ri ruc'amon chi niya' chire rija', xcha' ri Jesús.
MAT 22:22 Y tok ri achi'a' ri' cac'axan chic ka ri xubij ri Jesús, can achique la xquina' tok xcac'axaj. Y rije' xquiya' c'a can ri Jesús. Rije' xebe c'a.
MAT 22:23 Y ja k'ij ri' tok ch'aka' chique ri achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Re achi'a' re' man niquinimaj ta chi ri caminaki' xquec'astej chic pe. Rije' xe'apon c'a, roma c'o ri nicajo' chire.
MAT 22:24 Rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Rat ri at jun Tijonel chuka', c'o c'a jun ri nikajo' nikac'utuj chave. Ri Moisés can rutz'iban-vi c'a can chike: Vi c'o c'a jun achin nuya' can ri rixjayil roma rija' niquen-el (nicom-el) y man jun ralc'ual nic'oje' can, can jun c'a rach'alal rija' ri c'o chi nic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, richin queri' yec'oje' ta ralc'ual riq'uin ri ixok malca'n. Y vi can ec'o ralc'ual yec'oje' riq'uin ri ixok, ri nabey ala' noc ralc'ual ri caminek chic el.
MAT 22:25 Y rije' xquibij c'a: Y que c'a ri' xec'oje' e vuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri nabey xc'ule' c'a. Pero ri achin ri' xquen-el (xcom-el) y man jun ralc'ual xc'oje' ta can. Ri rixjayil ri achin ri' xc'oje' c'a can chire ri rach'alal.
MAT 22:26 Ri ruca'n achin can que c'a chuka' ri' xuc'ulvachij-el, rija' xquen-el (xcom-el) y man jun ralc'ual xc'oje' can. Ri rox achin can ja chuka' ri' xuc'ulvachij-el, achi'el ri ca'i' nabey tak rach'alal y ri ixok c'a xc'oje' na can. Y que c'a ri' xquic'ulvachila-el, c'a riq'uin ri ruq'uisibel achin chique ri e vuku' cach'alal qui'.
MAT 22:27 Y tok can e caminek chic c'a el ri vuku' achi'a' cach'alal qui' chuvech ri ixok ri', chuka' rija' xquen c'a el (xcom c'a el).
MAT 22:28 Y ri achi'a' saduceos xquibij c'a chire ri Jesús: Rat nabij chi xtapon jun k'ij tok ri caminaki' xquec'astej-pe. Tok xtapon c'a ri k'ij ri', ¿achok ixjayil c'a xtoc re ixok re'? Roma che vuku' achi'a' cach'alal qui' xec'oje' riq'uin, xecha'.
MAT 22:29 Can jac'ari' tok ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Rix xa ix sachinek riq'uin ri xibij. Ri ruch'abel ri Dios jun vi chic ri nubij. Y can man ivetaman ta c'a chuka' chi ri ruchuk'a' ri Dios janíla nim.
MAT 22:30 Roma tok xtapon ri k'ij chi ri caminaki' xquec'astej-el, man xquec'ule' ta chic, ni man chuka' xqueyatej ta el quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'. Rije' xa xque'oc c'a achi'el ri ru-ángeles ri Dios chila' chicaj.
MAT 22:31 Jac'a ri c'astajibel quichin ri caminaki', can c'o-vi. ¿Man itz'eton ta c'a ri ruch'abel ri Dios ri yo'on can pan ik'a'? Chupan ri' ri Dios can nubij-vi c'a chive:
MAT 22:32 Jac'a yin ri ru-Dios ri Abraham, ri ru-Dios ri Isaac y ri ru-Dios chuka' ri Jacob. Can que c'a ri' ri xubij ri Dios ojer can. Y xa ta ri kati't-kamama' ri' e caminaki' ta el richin jantape', ri Dios man ta qui-Dios rije', roma xa man xquec'astej ta chic pe. Ri Dios can qui-Dios vi ri c'o quic'aslen y xa man quichin ta ri caminaki', xcha' ri Jesús.
MAT 22:33 Y tok ri vinek cac'axan chic ri tijonic ri xuya' ri Jesús, can achique la xquina' tok xcac'axaj, roma man jun bey cac'axan ta ch'abel queri'.
MAT 22:34 Y ri achi'a' fariseos can chanin c'a xquimol-qui' chuch'obic achique ri xtiquiben, tok xcac'axaj chi ri Jesús can xutz'apej-vi c'a quichi' ri achi'a' saduceos riq'uin ri xubij.
MAT 22:35 Xpe c'a jun chique ri achi'a' fariseos, ri can etamanel vi richin ri ru-ley ri Moisés, xaxe c'a richin nutejtobej ri Jesús, xuc'utuj c'a chire:
MAT 22:36 Rat ri can at Tijonel vi, tabij c'a chuve, ¿achique c'a chique ri pixa' ri xuya' ri Dios pa ruk'a' ri Moisés, ri más rejkalen?
MAT 22:37 Y ri Jesús xubij chire: Ri pixa' ri' ja ri tavajo' c'a ri Dios ri Avajaf. Tavajo' riq'uin ronojel avánima. Tavajo' c'a chupan ronojel ri ac'aslen, y riq'uin ri anojibal.
MAT 22:38 Can jac'ari' ri nabey y nimalej pixa' ri c'o chupan ri ley.
MAT 22:39 Y c'o chuka' jun ruca'n pixa' ri janíla rejkalen y jubama junan riq'uin ri nabey. Y ri pixa' ri' nubij c'a: Can achi'el navajo-ka-avi' rat, can que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic. Queri' nubij ri pixa' ri'.
MAT 22:40 Can ronojel vi c'a ri nubij ri ley richin ri Moisés y ronojel c'a ri quibin can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ojer can, can chupan c'a ri ca'i' pixa' ri' petenek ruxe'. Ca'i' c'a pixa' ri janíla quejkalen, xcha' ri Jesús.
MAT 22:41 Y tok can c'a quimolon y quic'uan na qui' ri achi'a' fariseos, xpe ri Jesús can c'o c'a ri xuc'utuj chique.
MAT 22:42 Rija' can xuc'utuj c'a chique: ¿Achique c'a nich'ob rix chirij ri Cristo? Tok rija' xtipe, ¿achok alc'ual rija'? Y ri achi'a' fariseos xquibij c'a: Richin ri rey David, xecha'.
MAT 22:43 Y ri Jesús xubij c'a chique: ¿Pero achique c'a roma tok ri rey David xubij Vajaf chire ri Cristo? Roma xa can xk'alajirisex chire roma ri Lok'olej Espíritu; y romari' can xubij c'a:
MAT 22:44 Ri Ajaf Dios xubij c'a chire ri Vajaf ri Cristo: Catz'uye-pe re pa vajquik'a' y xquenya' pan ak'a' ri ye'etzelan avichin. Queri' xubij.
MAT 22:45 Y vi ri rey David, Vajaf nicha' chire ri Cristo, ¿achique c'a roma tok nibix chi ri Cristo xa choj jun riy-rumam can ri rey David? xcha' ri Jesús.
MAT 22:46 Y man jun c'a ri xbin ta apo jun ch'abel chire ri Jesús, richin nubij ta apo ri xuc'utuj ri Jesús chirij ri Cristo. Can jac'a k'ij ri' tok xuchop-el chi man jun chic xbanon covil richin c'o ta ri nuc'utuj chire ri Jesús.
MAT 23:1 Y ri Jesús jac'ari' tok xch'on chiquivech ri vinek y chuka' xch'on quiq'uin ri rutijoxela'. Rija' xubij c'a:
MAT 23:2 Pa ruq'uexel c'a ri Moisés, e tz'uyul ri achi'a' ri e etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos.
MAT 23:3 Roma c'a ri' rix can tinimaj quitzij. Can ronojel c'a ri niquibij chive, tibana' y tichajij. Pero man tiben c'a achi'el ri niquiben rije'. Roma rije' xa man yetiquir ta niquiben ri niquibij chi tiban.
MAT 23:4 Rije' nimalej tak ejka'n niquiya' chiquij ri vinek, ejka'n ri can c'o calal y c'ayef quic'uaxic. Ri ejka'n ri' xaxe c'a chiquij ri vinek niquiya-vi y rije' man niquisiloj ta jun ti ruvi-quik'a' richin ta niquiben y niquic'uaj ta ri ejka'n ri niquibij chi c'o chi niquic'uaj ri vinek.
MAT 23:5 Y rije' niquibanala' c'a ri utz, pero man richin ta chi utz niquiben chuvech ri Dios. Xa man roma ta c'a ri' tok yequibanala'. Rije' xaxe richin chi quetz'et y quenimex coma ri vinek chi ja ri utz ri ye'ajin chubanic. Y can xe chuka' richin ri' tok janíla nima'k niquibanala' chire ri c'ojlibel ri niquic'uaj chirij ri quik'a' y ri nic'aj-quivech. C'ojlibel ri niquiyec-vi ri ch'aka' mocaj chire ri ruch'abel ri Dios. Y chuka' más nima'k raken niquibanala' chire ri retz'aba'l ruchi' tak quitziak.
MAT 23:6 Can ja chuka' oc ri nabey tak ch'aquet yecajo' ri pa nima'k tak va'in y ja chuka' ri' ri yequicha' pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, richin queri' tibix chi rije' janíla quik'ij.
MAT 23:7 Can janíla nika' chiquivech ri yek'ejelox can (yek'ijalox can) ri pa bey ri acuchi nequimolo-vi-qui' ri vinek. Y chuka' can janíla nika' chiquivech chi nibix can chique coma ri vinek: Tijonel, Tijonel, yecha' chique roma c'o quik'ij yequitz'et.
MAT 23:8 Jac'a rix man tivajo' nibix tijonel chive, roma xa can xe c'a Jun ri c'o ri ruc'amon chi nibij Tijonel chire, y ri' ja ri Cristo. Jac'a rix chi'ivonojel, ivach'alal ivi'.
MAT 23:9 Chuka' man roma ta chi ri vinek c'o ruk'ij, roma ta ri' rix nibij ta katata' chire. Man tiben queri'. Roma ri Tata'aj xa Jun c'a ri c'o pa kavi' konojel, y ri' ja ri aj-chicajil Itata'.
MAT 23:10 Can man tivajo' c'a chi ri vinek niquibij tijonel chive. Roma xa can xe Jun ri Tijonel c'o y ri' ja ri Cristo.
MAT 23:11 Roma ri más nim ruk'ij chive rix, nic'atzin chi nuna-ka-ri' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin nusuj-ri' chubanic xabachique samaj.
MAT 23:12 Roma ri niquinimirisaj-qui', xa xtikasex ri quik'ij. Y jac'a ri man niquinimirisaj ta qui', xtinimirisex quik'ij.
MAT 23:13 ¡Jac'a rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej, can tok'ex c'a ivech! roma xa can ik'aton c'a quibey ri vinek richin man ye'oc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren. Can man utz ta c'a ri ibanon, roma man yixoc ta apo rix y chuka' man niya' ta k'ij chique ri vinek.
MAT 23:14 ¡Tok'ex c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma rix xa nivelesala' ronojel qui-cosas ri malcani'a' tak ixoki'. Y xaxe richin chi tinimex chi jebel ic'aslen, yixyaloj c'a tok nibanala' oración chire ri Dios. Y roma c'a ri' tok rix más nim ruc'ayeval xtika' pan ivi', roma ri imac janíla q'uiy.
MAT 23:15 ¡Tok'ex c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma rix can nic'ovisala' ya' y nic'ovisala' ruvach'ulef chucanoxic vi c'o ta jun ri noc tzekelbey ivichin y nunimaj ta ri ninimaj rix. Xa jac'a tok ivilon chic ri achique xtitzekelben ivichin, rix xa c'ayef niben chire, roma riq'uin ri nic'ut chuvech, niben chire chi nej nibe-vi can chire ri Dios. Rix can nej c'a ixc'o-vi, pero rija' ca'i' bey más nej nibe-vi, y xa romari' tok can ruc'amon chi nibe pa k'ak' chuka' rija'.
MAT 23:16 ¡Y chuka' can tok'ex c'a ivech rix ri yixbin chi ix uc'uey-bey y xa ix moyi'! Rix ri yixbin chi vi c'o jun ri ninatan ri rachoch ri Dios richin chi nuben jurar, stape' can man nuben ta ri rubin, man jun rubanon. Jac'a ri ninatan ri k'anapuek ri c'o pa rachoch ri Dios, richin chi nuben jurar, ri' can ruc'as chic c'a ri'.
MAT 23:17 Rix can nic'ut-vi c'a chi ix nacanek y chuka' ix moyi', ¿roma achique c'a ri más ruk'ij? ¿Ja cami ri k'anapuek ri c'o pa rachoch ri Dios o xa can ja ri rachoch ri Dios ri nibanon lok'olej chire ri k'anapuek c'o chiri'?
MAT 23:18 Rix chuka' nibij: Ri ninatan ri altar richin chi nuben jurar, stape' can man nuben ta c'a ri rubin, man jun rubanon. Jac'a ri ninatan ri sipanic ri nic'oje' pa ruvi' ri altar, richin chi nuben jurar, can ruc'as chic c'a ri'.
MAT 23:19 Can ix nacanek y ix moyirinek vi c'a, ¿roma achique c'a ri más ruk'ij? ¿Ja cami c'a ri sipanic ri nisuj pa ruvi' ri altar chire ri Dios o xa can ja ri altar? Ja ri altar ri más ruk'ij, roma jari' ri nibanon lok'olej chire ri sipanic.
MAT 23:20 Ri ninatan c'a ri altar richin nuben jurar, can numej-vi c'a ronojel. Numej ri altar y numej chuka' ri sipanic ri nisuj pa ruvi' ri altar.
MAT 23:21 Ri can ninatan c'a ri rachoch ri Dios richin chi nuben jurar, can numej c'a ronojel. Numej ri rachoch ri Dios y numej ri c'o chiri'.
MAT 23:22 Y ri ninatan c'a ri caj richin chi nuben jurar, can chuvech c'a ronojel ri c'o chila' nubij-vi ri'. Can numej-vi c'a ronojel. Numej c'a ri tz'uyul-vi ri Dios y can numej c'a chuka' ri Dios ri tz'uyul chiri'.
MAT 23:23 ¡Xa can tok'ex-vi c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma rix xaxe ri jubulej tak k'ayis, ri rubini'an menta, ri anís y ri comino ri ye'ich'ob. Roma ye'ivelesala' pa lajuj, y xa jujun c'a chique ri lajujtek ri' ri niya' chire ri Dios. Y xa iyo'on c'a can rubanic ri más nic'atzin ri nubij chupan ri ley, chi choj tibana' quiq'uin ri vinek, chi tic'oje' joyovanic iviq'uin y kitzij cukurinek ta ic'u'x riq'uin ri Dios. Jac'are' ri nabey ruc'amon ta ibanon, y c'a ta ri' ri can yixajin-vi chubanic.
MAT 23:24 Rix c'a ri yixbin chi ix uc'uey-bey, pero xa ix moyi', ninbij c'a chive, chi rix xaxe oc ri más tak cocoj pixa' ri yixajin chubanic y ri más e nima'k man e ibanon ta, xa iyo'on k'ij chi choj ye'ic'o.
MAT 23:25 ¡Can tok'ex c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma xa ix achi'el lek ri jebel ch'ajch'oj rij y ri rupan xa tz'il-tz'il. Rix can nic'ut c'a chiquivech ri vinek chi utz ri ibanobal, pero ri pa tak ivánima man que ta ri', roma xa nojinek riq'uin elek', y nojinek riq'uin itzel rayinic, roma rix can nirayij chi ronojel ri c'o quiq'uin ri vinek iviq'uin ta rix c'o-vi.
MAT 23:26 Rix fariseos xa ix moyi'. Can tibana' c'a chire ri ic'aslen achi'el niben riq'uin ri lek, nich'ajch'ojirisaj rupan y ri rij. Rix tich'ajch'ojirisaj c'a ri ivánima nabey, richin queri' ri ic'aslen chiquivech ri vinek can ch'ajch'oj chuka' nik'alajin.
MAT 23:27 ¡Tok'ex c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma xa ix junan riq'uin jun tz'ak ri acuchi yo'on-vi jun caminek, ri rij sek y ch'ajch'oj, jac'a ri rupan man que ta ri'. Ri rupan xa ruyon man utz ta c'o y ruyon rubakil caminek.
MAT 23:28 Can ix que vi c'a ri' rix. Rix yixk'alajin c'a chi choj ri ic'aslen chiquivech ri vinek, jac'a ri pan ivánima xa man que ta ri'. Ri ivánima xa nojinek riq'uin etzelal. Y chuka' can ca'i' c'a ipalej.
MAT 23:29 ¡Tok'ex c'a ivech rix etamanela' y rix fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma jebel ye'ichojmirisala' ri tz'ak acuchi e mukul-vi ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ojer can. Rix can jebel vi nivik (nivek) acuchi e mukul-vi ri chojmilej tak ralc'ual ri Dios.
MAT 23:30 Y rix nibij c'a: Xa ta roj xojc'oje' pa qui-tiempo ri kati't-kamama', roj man ta xojoc cachibil rije' tok xequicamisaj ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios, yixcha' c'a.
MAT 23:31 Pero xa can ja rix ri yixk'alajirisan-ka chivij chi ix quiy-quimam can ri xecamisan quichin ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ojer can.
MAT 23:32 Can tibana' c'a chuka' rix c'a acuchi xapon-vi ri quibanobal ri ivati't-imama'.
MAT 23:33 Rix, xa achi'el itzel tak cumatzi'. ¿Can c'o ta cami c'a jun rubanic richin man ta yixbe pa k'ak' chuc'ulic ri rutojbalil ri ibanobal? Man jun. Rix can chiri' c'a xquixapon-vi.
MAT 23:34 Y richin c'a chi rix nic'ut ri ivetzelal, yin jare' inc'o chic richin yentek-el chi'icojol, achi'a' ri yek'alajirisan ri nubij ri Dios chique, achi'a' ri janíla quina'oj y achi'a' ri c'o etamabel quiq'uin. Pero rix ec'o c'a chique ri nusamajela' ri xque'ibajij chuva tak cruz richin yequen (yecom), y ec'o ri choj queri' xtivelesaj quic'aslen. Ec'o c'a la' xque'ich'ey ri chiri' pa tak jay ri can richin vi nimol-ivi' richin ninic'oj ri ruch'abel ri Dios; y xabachique c'a tinamit yebe-vi rije', rix chuka' xquixapon chiri' roma c'o etzelal ri nivajo' niben chique.
MAT 23:35 Y ronojel re' can xtuben c'a chive chi ja rix yixejkalen ri quicamic conojel ri chojmilej tak vinek ri elesan quic'aslen. Ri xtiquir-pe riq'uin ri rucamic ri chojmilej achin xubini'aj Abel c'a riq'uin ri rucamic ri achin xubini'aj Zacarías, ri ruc'ajol ri achin xubini'aj Berequías. Y ninbij c'a chive, chi ri Zacarías can ja chuka' rix ri xixcamisan richin, chiri' chunakaj ri altar ri c'o chiri' chuva-rachoch ri Dios.
MAT 23:36 Re xinbij c'a ka chive, can kitzij vi chi queri' xtibanatej. Can ronojel vi c'a ri' xtika' pa quivi' ri vinek ri ec'o chupan re tiempo re'.
MAT 23:37 C'ari' ri Jesús xch'on c'a chiquij ri vinek ri ec'o pa Jerusalem. Rija' xubij c'a: Aj-Jerusalem, aj-Jerusalem, ¿achique c'a roma tok ye'icamisala' ri achi'a' ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios? ¿Achique c'a roma chuka' tok ye'icamisala' chi abej ri yerutek-pe ri Dios chi'icojol? Y yin, can janíla c'a bey ri xinvajo' chi xixinmol ta viq'uin, achi'el nuben ri quite-ec' chique ri tak ral, yerumol chuxe' ri ruxic'. Man jun bey c'a xivajo' ta rix.
MAT 23:38 Vacami c'a, ri ivachoch chi'ijujunal rix xtic'oje' can achi'el jun tz'iran ruvach'ulef.
MAT 23:39 Y que c'a ri' ri ninbij chive roma rix can jare' ruq'uisibel bey ri yinitz'et-el. Y xquinitz'et chic c'a jun bey c'a ja tok xtibij chuve: ¡Matiox chi petenek re Jun re'! ¡Rija' can urtisan-vi-pe roma ri Ajaf Dios! ¡Y petenek pa rubi' ri Ajaf Dios! C'a chupan c'a ri k'ij ri' tok xquinitz'et chic jun bey, xcha' ri Jesús.
MAT 24:1 Y tok ri Jesús xel c'a pe ri chiri' pa rachoch ri Dios, richin chi nibe, ri rutijoxela' xejel c'a apo y c'o c'a ri xquibij chirij ri rachoch ri Dios y can xquic'utula' c'a chuka' chuvech riq'uin ri ruvi' tak quik'a'.
MAT 24:2 Jac'a tok rija' xch'on-apo chique ri rutijoxela', xubij c'a: Rix can ye'itzu' c'a chi re jay re' yalan e jebel. Pero yin can kitzij ninbij chive, chi xtapon c'a jun k'ij tok xa can xquevulex y man xquepa'e' ta chic can. Ronojel re nimalej tak abej re e ucusan chique re jay re', xa can xquec'akalox c'a pe. Can man jun c'a abej ri xtic'oje' ta can achi'el la rubanon vacami, xcha' chique.
MAT 24:3 Y tok ri Jesús tz'uyul chic c'a pa ruvi' ri juyu' rubini'an Olivos, jac'ari' tok ri rutijoxela' xejel-apo riq'uin y xquic'utuj chire: Tabij c'a chike, ¿jampe' c'a xtic'ulvachitej ri xabij yan ka chirij ri rachoch ri Dios? ¿Achique c'a retal richin queri' ninabex ri ruca'n apetebel rat? ¿Y achique chuka' retal richin queri' ninabex chi napon yan ri ruq'uisibel k'ij richin re tiempo re'? xecha' c'a rije'.
MAT 24:4 Y ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Can jebel c'a tichajij-ivi' richin man yixk'olotej.
MAT 24:5 Roma e q'uiy ri xquepe, xtiquibij: Ja yin ri Cristo, xquecha' c'a. Y e janíla e q'uiy ri xquek'olotej pa quik'a'.
MAT 24:6 Y xtivac'axala' c'a chi ec'o ruvach'ulef c'o oyoval najin chiquicojol. Y xtivac'axala' chuka' chi que cha ri' xquebanatej, chi c'o cha oyoval ri xquepe. Pero man c'a tisach ic'u'x, roma ronojel ri' xa can c'o c'a chi yebanatej na. Pero man ja ta c'a ri' ri ruq'uisibel tak k'ij richin re ruvach'ulef.
MAT 24:7 Jun tinamit xtiyacatej c'a el richin nerubana' oyoval riq'uin jun chic tinamit. Ec'o c'a chuka' nima'k tak ruvach'ulef xqueyacatej-el richin chi nequibana' oyoval quiq'uin ch'aka' chic nima'k tak ruvach'ulef. Xquepe c'a yabilal, vayjal y chuka' silonel (cab-raken) xabachique lugar chire re ruvach'ulef.
MAT 24:8 Y jac'ari' ri nabey tak k'axomal, y c'ari' xquepe chic c'a ch'aka' quivech tijoj-pokonal.
MAT 24:9 Xquixyalox c'a pa tak tijoj-pokonal, y ec'o c'a chive rix ri can xquecamisex. Xa can xquixetzelex-vi c'a coma conojel quivech vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef, roma rix can icukuban ic'u'x viq'uin yin.
MAT 24:10 E q'uiy c'a ri can xquetzak chic can, ec'o chuka' xtiquisujula-qui' y ec'o ri xtiquetzelaj-qui'.
MAT 24:11 Y xquebec'ulun c'a chuka' pe janíla e q'uiy, ri xquebin chi rije' e k'alajirisey richin ri nubij ri Dios chique, y roma c'a can queri' ri niquibij, can e q'uiy vi c'a vinek ri xquek'olotej pa quik'a'.
MAT 24:12 Chuka' chupan ri tiempo ri' roma can janíla chic biyinek rubanic ri etzelal, e q'uiy c'a ri xa can xtiquimalij ri ajovabel ri ruyo'on ri Dios chique.
MAT 24:13 Pero ri can man c'a xtutzolij ta ri' chirij y xtucoch' c'a ri pa ruq'uisibel chire ronojel, can xticolotej-vi c'a ri'.
MAT 24:14 Pero c'o na chi nitzijox ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. C'o na chi nitzijox ri ch'abel ri' pa ronojel ruvach'ulef, richin queri' can tetamex c'a. Y c'a jac'ari' tok xtapon ri ruq'uisibel k'ij richin re tiempo re kachapon.
MAT 24:15 Y chuka' can xtapon-vi ri k'ij tok xquebanatej ri xajan tak banobel, chupan ri lok'olej lugar. Y riq'uin ri', can xtivulatej c'a can ri lugar ri'. Jari' ri tz'ibatel can roma ri Daniel, ri jun chique ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ojer can. Ri nitz'eton c'a ri tz'ibatel can, tik'ax c'a chuvech ri nutz'et.
MAT 24:16 Richin queri' tok xtitz'et chi can ja chic ri' ri nibanatej, ri vinek ri ec'o pa Judea xa can que'anmej c'a el y tequevaj-qui' ri pa tak juyu'.
MAT 24:17 Ri xa nuxlan c'a pa ruq'uisibel vik (vek) chire ri rachoch tok napon ronojel ri vululen ri', choj queri' tanmej-el. Man toc chic apo pa rachoch richin chi c'o na ri neruc'ama-pe. Man tuben queri'.
MAT 24:18 Ri nisamej c'a pa juyu', man c'a tibe chic na pa rachoch chuc'amic ruk'u'. Xa choj chuka' queri' tanmej-el.
MAT 24:19 Jac'a ri ixoki' ri coyoben chic alanen, y ri ixoki' ri xa c'a niquiya' quitz'un tak cal, tok'ex c'a quivech tok xtapon ri k'ij ri'.
MAT 24:20 Roma c'a ri' xa tic'utuj chire ri Dios chi ri vululen ri' man ta nibanatej chupan ri tiempo richin tef, y chuka' can tic'utuj c'a chi man pa jun uxlanibel-k'ij tibanatej ronojel ri', richin chi man c'ayef ta nuben chive richin chi yixanmej.
MAT 24:21 Y can jac'ari' tok xtic'o ruvi' ri tijoj-pokonal ri xtipe. Jun tijoj-pokonal ri man jun bey c'ulvachitajinek ta pa ruvi' re ruvach'ulef jampe' ri banon can roma ri Dios, c'a re vacami chupan re ka-tiempo roj. Chuka' ri tijoj-pokonal ri' man jun bey chic c'a xtic'ulvachitej.
MAT 24:22 Y vi man ta c'a nich'utinirisex ri k'ij richin ri tijoj-pokonal ri', conojel ta yequen (yecom). Pero roma ri rutzil ri Dios pa quivi' ri e rucha'on chic, can xtuch'utinirisaj ri k'ij ri'.
MAT 24:23 Chupan ri k'ij ri', vi ec'o c'a ri yebin chive: Titzu', jac'a Cristo re'. O vi niquibij chive: Titzu', jac'a Cristo la'. Pero rix man c'a quixk'olotej pa quik'a'; man tinimaj ri niquibij chive.
MAT 24:24 Roma can ec'o c'a ri xquebec'ulun-pe y xtiquibila' c'a: Ja yin ri Cristo. Pero rix man c'a que'inimaj, roma xa quiyon k'olonela'. Y jac'a chuka' tiempo ri' tok xquebec'ulun-pe ri xquebin: Yin nink'alajirisaj ri nubij ri Dios chuve, xquecha'. Pero rix man c'a que'inimaj; roma xa e k'olonela' chuka'. Y xquequibanala' c'a nima'k tak milagros, ri man jun bey e tz'eton ta, xaxe richin quenimex, y ec'o ri yequik'ol. Y vi ta xa can yetiquir, rije' yequik'ol ta chuka' ri e cha'on chic roma ri Dios.
MAT 24:25 Can ja yan c'a re' xinbij can chive ri xquebanatej.
MAT 24:26 Romari' vi xa can nibix c'a chive: Ri Cristo xpe yan y vacami jari' c'o pa tz'iran ruvach'ulef; rix man c'a quixbe chutz'etic. Y vi nibix chive chi ri Cristo c'o chic y vacami chupan ri jun jay ri' c'o-vi, man que'inimaj.
MAT 24:27 Roma tok yin ri xinalex chi'icojol xquipe chic jun bey, can xquik'alajin-vi c'a jebel. Xa can xtibanatej c'a achi'el nibanatej riq'uin ri coyopa' ri nuben quela' acuchi nel-vi-pe ri k'ij y nek'alajin c'a quere' acuchi nika-vi ri k'ij, can conojel vi c'a yetz'eton. Y que c'a ri' yin.
MAT 24:28 Roma ri ruk'atbel-tzij ri Dios xtika' acuchi c'o-vi ri mac. Can xtibanatej c'a achi'el nibanatej quiq'uin ri c'uch. Roma ri aj-xic' tak chicop ri' xabacuchi c'o-vi jun caminek ch'aculaj, chiri' c'a yeka-vi.
MAT 24:29 Y tok can e k'axinek chic c'a ronojel ri tijoj-pokonal richin ri tiempo ri', can xtibanatej-vi c'a chi ri k'ij xtik'ekumatej y ri ic' chuka' man xtisakirisan ta chic. Ri ch'umila' xquetzak c'a el ri acuchi ec'o-vi. Can ronojel vi c'a ri nimalej tak uchuk'a' ri e richin ri chicaj xquesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios. Can chi jun vi c'a ri caj xtisilon.
MAT 24:30 Jac'ari' tok ri chicaj xtitz'etetej ri vetal yin ri xinalex chi'icojol. Ronojel c'a quivech vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef, c'ari' c'a xque'ok' y c'ari' xtoka' chiquic'u'x ri achique rije', tok xquinquitz'et chi ja yin ri yika-pe pa sutz' ri chila' chicaj, riq'uin chic nimalej uchuk'a' y riq'uin chuka' chic jun nimalej nuk'ij-nuc'ojlen.
MAT 24:31 Y jac'a chuka' ri' tok ri trompeta xtik'ajan riq'uin janíla uchuk'a', y yin xquentek c'a ri nu-ángeles chiquimolic ri e nucha'on chic. Can xquequimol-vi c'a pe re quere' pa relebel-k'ij y re quere' pa kajibel-k'ij, re quere' c'a pa jotol y re quere' chuka' pa xulan. Can xquequimol-vi c'a pe; ronojel ri acuchi nitiquir-pe ri jun rutza'n re caj, c'a la jun chic rutza'n.
MAT 24:32 Can tic'ama' c'a ina'oj riq'uin ri víquix (higo). Tok can yeraxer c'a pe ri ruk'a' y niquichop-pe quelic ri ruxak, etaman c'a ri' chi ri ru-tiempo ri job noka' yan.
MAT 24:33 Y que c'a ri' tok xtitz'et chi ec'o chic ri yec'ulvachitej chupan ri k'ij, ri ic' y ri ch'umila', y ronojel ri xinbij yan ka nibanatej chic, tivetamaj c'a ri' chi noka' yan ri k'ij. Xa can nakaj chic c'a c'o-vi-pe.
MAT 24:34 Y tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive re vacami: Ronojel re' xtic'ulvachitej tok ri vinek richin re tiempo re' c'a man jani queq'uis-el chuvech re ruvach'ulef.
MAT 24:35 Y re ruvach'ulef y ri caj can e richin vi yeq'uis. Jac'a ri nuch'abel man xtiq'uis ta queri', xa can xtibanatej-vi ri nubij.
MAT 24:36 Jac'a ri k'ij y ri hora tok yin xquipe, man jani k'alaj ta. Ri ángeles ri ec'o chila' chicaj man quetaman ta jampe'. Xa can xe c'a ri Nata' Dios ri etamayon ri'.
MAT 24:37 Xa can achi'el c'a ri xbanatej ri pa ru-tiempo ri Noé, xa can que c'a chuka' ri' xtic'ulvachitej tok xquipe chic yin ri xinalex chi'icojol.
MAT 24:38 Roma ri pa ru-tiempo ri Noé, tok can c'a man jani tibanatej ri camic job, ri vinek xa benek c'a cánima riq'uin ri quiva'in y riq'uin ri achique yequikumula'. Xa can benek c'a cánima riq'uin ri quic'ulubic y riq'uin ri yeyatej-el quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'. Y can c'a que na ri' ye'ajin chubanic chupan ri k'ij tok ri Noé y ri e aj pa rachoch xe'oc chupan ri nimalej barco.
MAT 24:39 Y man jun bey c'a xk'ax ta chiquivech ri xk'alajirisex chiquivech, xa can c'a jac'a tok xapon na ri camic job ri xuc'uan quichin conojel. Y can que vi c'a chuka' ri' xtibanatej tok xtapon ri nupetebel yin ri xinalex chi'icojol.
MAT 24:40 Jac'ari' tok xtibanatej chi e ca'i' achi'a' ri junan yesamej pa juyu', jun runiman y jun man runiman ta, xaxe c'a jun ri xtuc'uex-el y ri jun chic xtic'oje' can.
MAT 24:41 Y vi ec'o e ca'i' ixoki' ri junan yeque'en riq'uin jun abej quebel-trigo y xaxe jun ri runiman, xaxe c'a jun ri xtuc'uex-el y ri jun chic xtic'oje' can.
MAT 24:42 Roma c'a ri' can man quixmestan, xa can quinivoyobej-apo, roma xa man xtivetamaj ta jampe' tok xquinoka' yin ri Ivajaf.
MAT 24:43 Roma rix can ivetaman-vi-c'a, chi vi ta ri rajaf jun jay nretamaj jampe' napon ri elek'on pa rachoch, ri rajaf ri jay ri' nic'ase' ta chuchajixic ri rachoch, y man ta nuya' k'ij chi ri elek'on nujek-apo ri rachoch richin nelek'-el.
MAT 24:44 Xa romari' tok rix ruc'amon chi can jantape' quinivoyobej-apo, roma tok xa man ja ta ri' yixajin chuch'obic, jari' tok xquinoka' yin ri xinalex chi'icojol.
MAT 24:45 Chupan ri k'ij ri' can xtibanatej c'a achi'el ri nibanatej riq'uin jun rajaf-jay ri ruyo'on can jun rusamajel pa quivi' ri e aj pa rachoch. Rubin can chire chi querutzuku-apo tok napon ri hora. Y vi ri samajel ri' can ta nuben ri bin can chire y utz nuben chire ronojel ri samaj, ¿achique ta cami nuben?
MAT 24:46 Rija' can nuben-vi ri samaj ri bin can chire, y romari' niquicot ránima tok no'ilitej-ka roma ri rajaf y najin chubanic ri samaj.
MAT 24:47 Can kitzij vi c'a ninbij chive chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' c'a pa ruvi' ronojel ri c'o riq'uin, richin chi nuchajij.
MAT 24:48 Jac'a vi ri samajel ri' xa itzel ta, y nuch'ob ta ka ri pa ránima: Ri vajaf ri' xa c'a man jani noka', nicha' ta;
MAT 24:49 y nuchop ta c'a quich'ayic ri ch'aka' chic samajela' y chuka' can xe ta va'in y tijoj-ya' nuben quiq'uin ri k'abarela',
MAT 24:50 jac'a ri k'ij y ri hora tok man jun nuch'ob chi noka' ta ri rajaf, jari' tok noka'.
MAT 24:51 Ri rajaf, can xtuya-vi ruc'ayeval pa ruvi' ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka' chic ri xa ca'i' quipalej. Y ri chiri' xa can xe c'a ok'ej y kach'ach'en eyaj ri c'o.
MAT 25:1 Chupan c'a ri k'ij tok xquipe chic jun bey, ec'o c'a ri can xque'oc-vi pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, y ec'o ri xa man xque'oc ta. Xa can xtic'ulvachitej c'a achi'el ri xc'ulvachitej quiq'uin e lajuj xtani' quic'uan-el quik'ak' richin sakil richin xebe chiroyobexic ri ala' ri xtic'ule' chupan ri ak'a' ri'.
MAT 25:2 E vo'o' c'a chique ri xtani' ri' can c'o-vi quina'oj. Jac'a ri e vo'o' chic xa can e nacanek vi.
MAT 25:3 Ri vo'o' xtani' ri xa e nacanek, xebe c'a chiroyobexic ri ala' ri xtic'ule', pero xa man xquic'uaj ta c'a ch'aka' chic aceite richin ri quik'ak', xa can xe ri c'o-el chupan.
MAT 25:4 Jac'a ri vo'o' chic xtani' ri can c'o quina'oj, xquic'uaj c'a ri quik'ak' y quic'ualon chuka' el tak c'ojlibel nojinek-el riq'uin aceite. Y rije' xebe c'a chiroyobexic ri ala' ri xtic'ule'.
MAT 25:5 Y roma c'a ri ala' ri nic'ule' janíla xyaloj yan y man noka' ta, ri lajuj xtani' ri e oyobeyon richin, xa xpe c'a ruchuk'a' ri varan chique. Nabey xeyuxcu'r-ka (xevixcu'r-ka) y c'a juba' ri' xa can xever-vi-ka.
MAT 25:6 Jac'a ri pa nic'aj-ak'a' xac'axatej c'a ruch'abel jun ri can riq'uin janíla ruchuk'a' nich'on y nubij c'a: Jari' petenek ri ala' ri xtic'ule'. Can quixel c'a pe chuc'ulic. Que c'a ri' ri nubij ri riq'uin uchuk'a' nich'on.
MAT 25:7 Y jac'ari' tok ri lajuj xtani' ri', ri e oyobeyon richin ri ala' ri xtic'ule', junanin c'a xeyacatej y xquibanala' rutzil ri quik'ak' richin sakil.
MAT 25:8 Jac'a ri vo'o' xtani' ri e nacanek xquibij c'a chique ri vo'o' chic xtani' ri can c'o-vi quina'oj: Re kak'ak' xa can xquebechup c'a roma xa man q'uiy ta chic aceite quic'uan. Tiya' c'a juba' kaceite rix, xecha' ri xtani' ri e nacanek.
MAT 25:9 Jac'a ri vo'o' chic xtani' ri can c'o-vi quina'oj, xquibij c'a: Ri ruc'amon chi niben rix vacami ja ri te'ilok'o' aceite quiq'uin ri c'ayinela', roma vi roj nikaya' ri aceite chive, riq'uin juba' c'a c'o na ri nic'atzin chike, y que chuka' ri' rix. Romari' ri más utz niben ja ri quixbiyin chulok'ic aceite, xecha'.
MAT 25:10 Y tok ri vo'o' xtani' ri' c'ari' c'a e benek chulok'ic aceite, jac'ari' tok xoc'ulun ri ala' ri xtic'ule'. Ri vo'o' xtani' ri can ec'o-vi-apo coyoben ri ala' ri xtic'ule', xe'oc c'a pa jay acuchi niban ri c'ulubic. Y tok can e oquinek chic c'a apo conojel ri e benek, xtz'apex c'a can ri puerta.
MAT 25:11 Y c'a jac'ari' tok xe'apon ri vo'o' chic xtani' ri xebe can chulok'ic aceite richin ri quik'ak', y rije' xech'on c'a apo chire ri rajaf ri jun c'ulubic ri' y xquibila' c'a: Tajaka' ri puerta chikavech richin chi yojoc-apo, xecha'.
MAT 25:12 Y rija' xubij c'a pe chique ri xtani' ri': ¿Ix achique c'a rix? Yin can kitzij ri ninbij chive chi man jun bey xinvetamaj ta ivech, xe'uche'ex-pe.
MAT 25:13 Roma c'a ri' rix can man quixmestan, can quinivoyobej-apo, roma xa man ivetaman ta achique k'ij, achique hora tok yin ri xinalex chi'icojol xquipe chic jun bey.
MAT 25:14 Roma c'a ri' ri aj-chicajil k'atbel-tzij junan riq'uin ri xuben jun achin tok xbe nej. Rija' xeroyola' c'a ri rusamajela' y xuya' c'a can ri rubeyomel pa quik'a'.
MAT 25:15 Pa ruk'a' c'a jun rusamajel xuya' can vo'o' mil quetzales, pa ruk'a' jun chic xuya' c'a can ca'i' mil quetzales y pa ruk'a' ri jun chic xuya' c'a can jun mil quetzales. Pa ruk'a' c'a ri nabey más q'uiy mero xuya' can roma xutz'et chi nitiquir nusamajij. Ri jun xa ca'i' oc mil quetzales xuya' can pa ruk'a' roma xaxe ri' ri nitiquir nusamajij. Y ri rox xa jun mil quetzales oc ri xuya' can pa ruk'a' richin tusamajij. Y ri achin can xe c'a xuben can ri', xbe c'a.
MAT 25:16 Y ri samajel c'a ri yo'on can vo'o' mil quetzales pa ruk'a' richin tusamajij y nuch'ec más mero riq'uin, can xuben na vi ri bin can chire. Rija' can xusamajij-vi c'a ri vo'o' mil quetzales y xuch'ec chic c'a jun queri' riq'uin.
MAT 25:17 Y que chuka' ri' xuben c'a ri jun chic samajel ri yo'on can ca'i' mil quetzales pa ruk'a', rija' can xuch'ec c'a ca'i' chic mil quetzales riq'uin.
MAT 25:18 Jac'a ri rox samajel ri xa jun mil quetzales oc ruc'ulun can chire ri rajaf, xa xberuc'oto' c'a jun jul pan ulef y chiri' xumuk-vi can ri mero ri yo'on can pa ruk'a'.
MAT 25:19 Y c'a tok k'axinek chic na q'uiy k'ij, c'ari' c'a xtzolin-pe ri achin cajaf ri samajela' ri'. Y rija' xuc'utuj c'a chique achique xquiben riq'uin ri mero ri xuya' can chique tok xbe.
MAT 25:20 Tok xapon c'a ri samajel ri yo'on can vo'o' mil quetzales pa ruk'a', can man xe ta c'a ri' ri ruc'uan-apo, xa can ruc'uan c'a apo vo'o' mil quetzales más y xubij c'a chire ri achin rajaf rija': Rat vo'o' c'a mil quetzales ri xaya' can pa nuk'a'; jac'are' c'o, y ja chuka' re' c'o vo'o' mil quetzales más ri xinch'ec riq'uin, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:21 Y ri rajaf ri samajel ri' xubij c'a chire: Utz ri xaben. Rat, jun c'a utzilej nusamajel ri can naben ri nibix chave. Y roma c'a can xaben ri ruc'amon riq'uin ri juba' ri xinya' can pan ak'a' tok xibe, vacami c'a yatinya' pa ruvi' jun samaj más nim. Can catampe c'a y catoc chupan ri quicoten ri c'o riq'uin ri Avajaf, xuche'ex ri samajel.
MAT 25:22 Tok xapon chuka' ri samajel ri yo'on can ca'i' mil quetzales pa ruk'a', rija' xubij c'a chire ri achin, rajaf: Rat ca'i' c'a mil quetzales ri xaya' can pa nuk'a'; jac'are' c'o, y ja chuka' re' c'o ca'i' mil quetzales más ri xinch'ec riq'uin, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:23 Ri rajaf ri samajel ri' xubij c'a chire: Utz ri xaben. Rat, jun c'a utzilej nusamajel ri can naben ri nibix chave. Y roma c'a can xaben ri ruc'amon riq'uin ri juba' ri xinya' can pan ak'a' tok xibe, vacami c'a yatinya' pa ruvi' jun samaj más nim. Can catampe c'a y catoc chupan ri quicoten ri c'o riq'uin ri Avajaf, xuche'ex ri samajel.
MAT 25:24 Jac'a tok xapon chuka' ri samajel ri yo'on can jun mil quetzales pa ruk'a', rija' xubij c'a chire ri rajaf: Yin can vetaman-vi c'a avech, y romari' vetaman chi janíla at c'a'el. Xa can navajo-vi c'a yach'acon. Rat navajo' nac'ul ri nel-pe chuvech ri ticoj ri xa man rat ta xaticon-ka. Navajo' nayec ri trigo ri xa man rat ta xach'ayon.
MAT 25:25 Y romari' yin xinpokonaj xinsamajij ri jun mil quetzales ri xaya' can pa nuk'a'. Yin tok xinc'ul c'a el ri mero, xinc'ot jun jul pan ulef y chiri' xinmuk-vi can. Y jac'a a-mero re' nonjacha' can, xcha' ri samajel ri'.
MAT 25:26 Y ri rajaf ri samajel ri' xubij c'a: Man utz ta ri xaben. Roma rat, jun itzel samajel y man naben ta ri nibix chave. Roma vi can avetaman chi yin can in c'a'el vi, chi yin ninvajo' ninc'ul ri nel-pe chuvech ri ticoj ri xa man yin ta xiticon-ka y ninvajo' ninyec ri trigo ri xa man yin ta xich'ayon,
MAT 25:27 xa roma ta ri', xaya' ta ri nu-mero pa quik'a' ri achi'a' nibix banqueros chique, y re xinoka' vacami xinc'ul ta c'a ri mero can vichin yin y xinc'ul ta chuka' ri ral re mero re'.
MAT 25:28 Vacami tic'ama' c'a can ri mero chire y tijacha' pa ruk'a' ri nusamajel ri chapayon lajuj mil quetzales.
MAT 25:29 Roma ri can c'o-vi c'o riq'uin, xtuc'ul c'a más y q'uiy c'a xtuben-ka riq'uin. Jac'a ri man jun oc c'o riq'uin, janipe' oc ri c'o riq'uin can nelesex c'a can chire.
MAT 25:30 Y ri samajel c'a ri xa can man jun nic'atzin-vi tic'aka' c'a el chupan ri k'eku'n, ri acuchi ruyon ok'ej c'o y ruyon chuka' kach'ach'en eyaj c'o.
MAT 25:31 Y tok yin ri xinalex chi'icojol xquipe chic c'a, can riq'uin chic c'a nuk'ij-nuc'ojlen; y chuka' can conojel ri lok'olej tak ángeles xquepe viq'uin. Y jac'ari' tok yin xquitz'uye' pa nuch'acat ri can janíla chuka' ruk'ij; y xtink'et c'a tzij.
MAT 25:32 Can xquemol-vi c'a apo chinuvech ri vinek richin conojel ruvach'ulef. Y xquipe c'a yin can xquench'er-vi c'a conojel, achi'el nuben jun aj-yuk' quiq'uin ri tak ruchicop. Rija' juc'an c'a yeruya-vi ri tak carne'l, y juc'an chic yeruya-vi ri tak cabras.
MAT 25:33 Ri vinek c'a ri achi'el tak carne'l, roma ch'ajch'oj chic quic'aslen, xquenya' c'a pa vajquik'a'. Jac'a ri vinek achi'el tak cabras, roma man utz ta ri quic'aslen, xquenya' pa vajxocon (izquierda).
MAT 25:34 Y jac'ari' tok ri Rey xtubij chique ri ec'o pa rajquik'a': Can quixampe c'a rix, ri ic'ulun chic ri rutzil ri Nata' Dios. Quixc'oje' c'a ri acuchi can ja ri Dios ri nik'aton tzij, ri can ivichin vi rix tok rubanon; y ri' xuben c'a tok c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef.
MAT 25:35 Roma tok yin xivayjan, rix c'o c'a xiya' chuve richin xintej. Tok yin xchaki'j c'a nuchi', rix c'o c'a xiya' chuve richin xinkun. Xc'atzin nu-posada y rix xiya'.
MAT 25:36 Tok xa can xich'ane' c'a can, rix xicuch vij jun bey chic. Tok yin xika' pa ruk'a' yabil, xixapon c'a chinutz'etic. Tok xitz'ape' pa cárcel, xixapon c'a chinuk'ejeloxic (chinuk'ijaloxic), xticha' ri Rey.
MAT 25:37 Jac'a ri chojmilej tak vinek xtiquibij c'a: Ajaf, ¿jampe' c'a ri' tok roj c'o xkaya' chave richin yava' roma yavayjan? ¿Jampe' c'a ri' tok roj c'o xkaya' chave richin xakun roma nichaki'j achi'?
MAT 25:38 ¿Y jampe' c'a ri' tok xkaya' a-posada roma xc'atzin chave? ¿Jampe' c'a ri' tok roj xkacuch avij roma xach'ane' can?
MAT 25:39 ¿Jampe' c'a ri' tok xojapon chi'atz'etic roma xayavej? ¿Y jampe' chuka' ri' tok xojapon chi'ak'ejeloxic (chi'ak'ijaloxic) roma atc'o pa cárcel? xquecha' rije'.
MAT 25:40 Y ri Rey xtubij c'a: Can kitzij vi c'a ri ninbij chive chi roma queri' xiben riq'uin ri vach'alal ri más co'ol, xa can chuve chuka' yin xiben-vi ri utzil xiben chire rija', xticha' ri Rey.
MAT 25:41 Y jac'a chuka' ri' tok ri Rey xtubij chique ri ec'o pa rajxocon (izquierda): Rix xa ruc'ayeval chic ri ivoyoben chi nika' pan ivi'. Quixel c'a el chinuvech y quixbiyin pa k'ak' ri man jun bey xtichup, y xa richin ri itzel-vinek y ri ru-ángeles tok banon.
MAT 25:42 Roma yin can xivayjan c'a y rix man jun ri xiya' ta chuve richin xintej. Janíla c'a xchaki'j nuchi' y rix man jun xiya' chuve richin xinkun.
MAT 25:43 Roma yin xc'atzin nu-posada y rix xa man xiya' ta. Tok can xich'ane' c'a can, man xicuch ta vij. Tok xika' pa ruk'a' yabil, rix man c'a xinibetz'eta' ta. Tok xic'oje' pa cárcel, man xixapon ta chinuk'ejeloxic (chinuk'ijaloxic), xticha' ri Rey chique.
MAT 25:44 Y jac'ari' tok rije' chuka' xtiquibij: Ajaf, roj man jun bey xatkatz'et chi natej ta vayjal, nichaki'j ta achi', chuka' man xkatz'et ta chi nic'atzin ta a-posada, o at ch'anel ta, at yava' ta, atc'o ta pa cárcel. Roj man jun bey xatkatz'et chi que ta ri' ac'ulvachin, romari' can man jun vi c'a utzil xkaben chave, xquecha'.
MAT 25:45 Y jac'ari' tok ri Rey xtubij chique: Can kitzij vi c'a ri ninbij chive chi roma man jun utzil xiben chique re cocoj ec'o-pe viq'uin, xa can man jun c'a chuka' utzil xiben chuve yin.
MAT 25:46 Y ri vinek ri' can xquebe-vi c'a pa tijoj-pokonal richin jantape'. Y ri chojmilej tak vinek xtiquil c'a jun c'aslen ri man q'uisel ta. Queri' c'a ri ch'abel ri xubij ri Jesús.
MAT 26:1 Tok ri Jesús rubin chic c'a ka ronojel ri', rija' xch'on c'a quiq'uin ri rutijoxela' y xubij c'a:
MAT 26:2 Rix can ivetaman-vi chi pa ca'i' apo k'ij c'o ri kanimak'ij ri rubini'an pascua. Chupan c'a ri nimak'ij ri' tok yin ri xinalex chi'icojol can xquijach-vi-el richin chi yibajix chuvech cruz richin chi xquiquen (xquicom), xcha' chique.
MAT 26:3 Y can ja vi c'a ri' tok ri principal-i' tak sacerdotes, ri etamanela' chirij ri ley y chuka' ri rijita'k tak achi'a' ri janíla quik'ij chiquicojol ri vinek, can quimolon-vi c'a qui' chuva-rachoch ri nimalej sacerdote ri rubini'an Caifás.
MAT 26:4 Rije' xquiya' c'a chiquivech achique chi k'oloj xquequicusaj richin chi nika' ri Jesús pa quik'a', y c'ari' niquicamisaj.
MAT 26:5 Pero chuka' can xquibij c'a: Man tikachop chupan re nimak'ij re', richin chi man queyacatej-pe ri vinek chikij.
MAT 26:6 Y ri Jesús c'o c'a ri pa tinamit rubini'an Betania, chiri' pa rachoch ri Simón ri xc'achojirisex chire ri yabil rubini'an lepra.
MAT 26:7 Y jac'ari' tok xapon jun ixok riq'uin ri Jesús, ruc'uan-apo jun c'ojlibel ri banon riq'uin jun abej rubini'an alabastro, y c'o-el jun jubulej ak'on chupan; ak'on ri can janíla jotol rajel. Y jari' ri xberuk'eja' pa rujolon (ruvi') ri Jesús, tok tz'uyul-apo ri chiri' pa mesa, niva' chiri' pa rachoch ri Simón.
MAT 26:8 Tok ri tijoxela' xquitz'et ri xuben ri ixok riq'uin ri jubulej ak'on chi xuya' pa rujolon (ruvi') ri Jesús, xpe coyoval y xquibila' c'a: ¿Achique nic'atzin-vi chi choj queri' xutix la jubulej ak'on la'?
MAT 26:9 Roma la jubulej ak'on la' nim rajel, y romari' xc'ayix ta; y ri rajel xa xtalux ta chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, xecha' c'a.
MAT 26:10 Ri Jesús chanin xk'ax chuvech ri niquibila' ri rutijoxela', romari' rija' xubij c'a chique: ¿Achique c'a roma tok rix man yixtane' ta ka chi tzij chirij re ixok re'? Xa tiya' can. Rija' can jun utzilej banobel c'a ri xuben viq'uin.
MAT 26:11 Ri vinek ri man jun c'o quiq'uin xa can jantape' c'a ec'o iviq'uin, richin chi xabachique k'ij niben utzil chique. Jac'a yin man jantape' ta xquic'oje' iviq'uin.
MAT 26:12 Roma tok re ixok re' xuk'ej chuvij re jun jubulej ak'on re', can xuc'ut c'a ri ajovabel ri c'o riq'uin. Rija' xuben yan c'a viq'uin achi'el niban chique ri caminaki' tok yemuk.
MAT 26:13 Y tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive, chi xabachique lugar c'a ri xtitzijox-vi ri utzilej ch'abel richin colotajic, chiri' chuka' xtitzijox-vi re xuben re jun ixok re'. Can ronojel c'a ruvach'ulef xtitzijox-vi, y man jun bey c'a xtimestex, xcha' ri Jesús.
MAT 26:14 Y jun c'a chique ri cablajuj rutijoxela' ri Jesús, ri tijoxel rubini'an Judas Iscariote, xapon c'a quiq'uin ri principal-i' tak sacerdotes.
MAT 26:15 Rija' xberubij c'a chique: ¿Achique cami niya' chuve rix, vi yin ninjech ri Jesús pan ik'a'? xcha' chique. Y ri principal-i' tak sacerdotes xquibij chi niquiya' juvinek-lajuj mero banon riq'uin sakipuek chire.
MAT 26:16 Y jac'ari' tok ri Judas Iscariote xuchop ruch'obic achique rubanic richin queri' nujech ri Jesús pa quik'a' ri achi'a' ri'.
MAT 26:17 Y chupan c'a ri nabey k'ij richin ri nimak'ij ri', tok nitij chuka' caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin, jac'ari' tok ri tijoxela' xe'apon-apo riq'uin ri Jesús, y xquic'utuj c'a chire: ¿Acuchi c'a navajo' naben-vi ri va'in chupan re jun pascua re' richin nekabana' can rutzil ronojel ri nic'atzin? xecha'.
MAT 26:18 Y ec'o c'a chique ri tijoxela' ri xetak-el roma ri Jesús c'a pa tinamit Jerusalem, pa rachoch jun achin, y xbix-el chique chi tok xque'apon, tiquibij c'a chire: Ri Katijonel rubin c'a pe: Ri nu-tiempo xa nakaj chic c'a c'o-vi-pe. Jac'a ri pan avachoch rat ninvajo' ninben-vi va'in richin re pascua re', e vachibilan ri nutijoxela', xte'ibij, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela' ri'.
MAT 26:19 Y ri tijoxela' can xquiben-vi c'a achi'el ri bin-el chique roma ri Jesús. Rije' can xquiben-vi c'a rutzil ronojel ri nic'atzin richin ri va'in richin ri pascua ri'.
MAT 26:20 Jac'a tok xk'ekumer-pe chupan ri k'ij ri', ri Jesús y ri e cablajuj rutijoxela' xebetz'uye' c'a pa mesa richin ri va'in.
MAT 26:21 Y tok ye'ajin c'a chi va'in, ri Jesús xubij c'a: Can kitzij c'a ninbij chive, chi jun chive rix ri xquijachon-el pa quik'a' ri vinek, xcha' ri Jesús.
MAT 26:22 Jac'a ri tijoxela' janíla bis xpe pa cánima tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús chique. Y c'ari' c'a chiquijujunal xech'on-apo chire y xquic'utula' c'a: Ajaf, ¿man ja ta cami yin ri xquibanon queri'? xecha'.
MAT 26:23 Y ri Jesús jac'ari' tok xubij chique ri rutijoxela': Ri jun c'a ri xtuyuk-pe ri ruk'a' richin numuba-pe ruvay viq'uin pa lek, jac'ari' ri xtijachon-el vichin pa quik'a' ri vinek.
MAT 26:24 Can tivac'axaj c'a chuka' ri xtinbij chive, chi yin ri xinalex chi'icojol can xquibe-vi c'a ri' tok xquijach-el. Can xtibanatej achi'el ri tz'ibatel can. Pero tok'ex c'a ruvech ri xtijachon-el vichin yin ri xinalex chi'icojol. Ri achin ri xtijachon-el vichin utz ta chi man ta xalex, xcha' ri Jesús.
MAT 26:25 Y jac'ari' tok xch'on-apo ri Judas, ri xtijachon richin ri Jesús; y ri Judas xubij c'a: Rat ri Nutijonel, ¿ja cami yin ri xquijachon-el avichin? xcha'. Y ri Jesús xubij: Jac'a rat yabin ri', xcha' ri Jesús.
MAT 26:26 Y tok can c'a ye'ajin na c'a chi va'in, ri Jesús xuq'uen-apo jun caxlan-vey y xumatioxij chire ri Dios. C'ari' xuper (xupir) ri caxlan-vey ri' y xuya' chique ri rutijoxela'. Rija' xubij c'a chique ri tijoxela' ri': Tic'ama' y titija' re caxlan-vey re'. Roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic.
MAT 26:27 Y ri Jesús xuq'uen c'a chuka' apo ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupan; y tok rumatioxin chic chire ri Dios, xuya' c'a chique ri rutijoxela'. Y rija' xubij c'a tok xuya' chique: Tikumu' c'a can chi'ivonojel ri ruya'al-uva c'o chupan re vaso re'.
MAT 26:28 Roma jare' ri nuquiq'uel ri xtibiyin tok xquiquen (xquicom). Can xtibiyin-vi c'a ri nuquiq'uel, richin chi e q'uiy c'a ri nicuyutej ri quimac. Riq'uin re nuquiq'uel, can jac'are' xc'achoj ri c'ac'a' trato ri rajovan-pe ri Dios chi nuben quiq'uin ri vinek.
MAT 26:29 Can ninbij-vi c'a chive chi ja ruq'uisibel bey re' xinkun-el re ruya'al-uva re'. Y tok xtinkun chic jun bey, ja chic c'a chupan ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Nata' Dios. Can iviq'uin c'a chuka' rix tok xtinkun ri ruya'al-uva ri'. Y ri xtikakun c'a chiri', jun c'ac'a' ruya'al-uva, xcha' ri Jesús chique.
MAT 26:30 Y tok quibixan chic c'a ri bix richin niquiya' ruk'ij ri Dios, ri Jesús y ri rutijoxela' xe'el-el ri chiri' pa jay y xebe ri pa juyu' Olivos.
MAT 26:31 Y tok e benek c'a, ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Chi'ivonojel rix xtitaluj-el-ivi' y xquiniya' c'a can nuyon chupan re ak'a' re', tok xa xtitz'et chi yin yijach-el pa quik'a' ri vinek. Roma ri Dios can nubij-vi c'a chupan ri tz'ibatel can: Tok yin xtinya' k'ij chi nicamisex ri aj-yuk', ri rucarne'l xa xtiquitaluj-el-qui'. Queri' ri tz'ibatel can.
MAT 26:32 Pero yin ri Aj-Yuk' man c'a xquiquen ta el (xquicom ta el) richin jantape', xa xquic'astej-pe. Y ja yin ri xquinoyoben ivichin ri chila' pa Galilea, xcha' ri Jesús.
MAT 26:33 Y ri Pedro can jac'ari' xch'on-apo chire ri Jesús y xubij: Vi ri ch'aka' chic yatquiya' c'a can ayon tok xtiquitz'et chi xa c'o ri nac'ulvachij, tiquibana' na c'a. Jac'a yin can man jun bey xcatinya' can, xcha' rija'.
MAT 26:34 Pero ri Jesús xubij c'a chire ri Pedro: Yin can kitzij c'a ninbij chave, chi chupan re ak'a' re', xa c'a man jani tisiq'uin-pe ri mama' tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech, xcha' ri Jesús.
MAT 26:35 Y ri Pedro xubij c'a chire: Stape' ta can c'o chi yiquen (yicom) aviq'uin rat, can man xquitiquir ta xtinbij chi man vetaman ta avech, xcha' ri Pedro. Y can conojel c'a ri tijoxela' que chuka' ri' xquibij.
MAT 26:36 Y jac'ari' tok ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xe'apon c'a ri chiri' chupan ri lugar rubini'an Getsemaní. Xpe ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Rix quixtz'uye' na c'a can juba' vave', roma yin xa yibe chic c'a apo juba' queri' richin chi nenbana' orar, xcha' chique.
MAT 26:37 Rija' xaxe c'a ri Pedro y ri e ca'i' ruc'ajol ri achin rubini'an Zebedeo ri xeruc'uaj riq'uin. Jac'ari' tok rija' janíla xuna' yan ri xteruc'ulvachij. Can jun bis c'a janíla nim ri xpe pa ránima.
MAT 26:38 Y jac'ari' tok rija' xubij chique ri e oxi' rutijoxela': Ri bis c'o pa vánima, janíla nim. Y yirucamisaj ninna' yin. Quixc'oje' c'a pe viq'uin, quixc'ase' y man quixver-ka, xcha' chique.
MAT 26:39 Rija' xbiyin chic c'a apo juba' y chiri' xxuque-vi-ka. Can xukasaj-vi c'a ka ri' c'a pan ulef, xuben orar. Y ri ch'abel ri xerubila' que c'a re': Nata' yin, vi can tiquirel, tabana' c'a chi man ta ninc'ovisaj re jun tijoj-pokonal re', pero man taben c'a chuka' ri ninrayij yin, xaxe voma ta yin. Roma yin xa can ninvajo' c'a chuka' ninben ri arayibel rat, nicha' c'a.
MAT 26:40 Y tok rija' xc'achoj chire ri oración, xpe c'a quiq'uin ri e oxi' rutijoxela', pero tok xoka' quiq'uin xa yever. Xpe rija' xubij c'a chire ri Pedro: ¿Can man juba' c'a xixtiquir xixc'ase' jun ti hora viq'uin?
MAT 26:41 Man c'a quixver-ka, xa tibana' orar y tic'utuj chire ri Dios richin chi tok yixtejtobex, man quixtzak pa mac. Can vetaman-vi chi ri rurayibel ri ivánima ja ri niben ri nrajo' ri Dios. Pero iyon xa can man yixtiquir ta c'a, xcha' chique.
MAT 26:42 Y ri Jesús xbe chic c'a apo richin xberubana' orar pa ruca'n bey, y nubij c'a: Nata' yin, vi can c'o c'a chi ninc'ovisaj na ri tijoj-pokonal, richin queri' yinic'o chuvech, yin can ninvajo' c'a ninben ri arayibel rat. Que c'a ri' ri nubij pa ru-oración.
MAT 26:43 Y tok rija' xpe chic c'a jun bey quiq'uin ri e oxi' rutijoxela', yever chic c'a jun bey ri xeril, roma ri tijoxela' ri' al-al c'a runak' tak quivech roma ri quivaran.
MAT 26:44 Ri Jesús xeruya' chic c'a can jun bey y xbe chic chubanic orar. Oxi' yan bey ri' nibe chubanic orar. Rija' xucamuluj chic c'a rubixic ri ch'abel ri xerubij chupan ri oración c'a juba' tuben-ka.
MAT 26:45 Y c'ari' ri Jesús xpe c'a quiq'uin ri e oxi' rutijoxela', y xubij c'a chique: ¿Can c'a yixver na c'a? ¿Nivajo' nitz'akatisaj ri ivaran? Yin ri xinalex chi'icojol can ja vi c'a re' xoka' nu-hora, can xquijach c'a el pa quik'a' ri itzel tak achi'a'.
MAT 26:46 Chanin, quixyacatej. Jala' petenek ri xquijachon-el pa quik'a' ri itzel tak achi'a', xcha' ri Jesús.
MAT 26:47 Y ri Jesús can c'a nich'on na c'a quiq'uin ri rutijoxela', tok ja yan ri' xoka' ri Judas ri jun chique ri cablajuj rutijoxela', y e ruc'uan c'a apo e q'uiy vinek ri e quic'ualon che' y machet. Conojel re' e takon c'a el coma ri principal-i' tak sacerdotes y coma chuka' ri rijita'k tak achi'a' ri c'o janíla quik'ij chiquicojol ri vinek.
MAT 26:48 Ri Judas ri nijachon-el richin ri Jesús can rubin chic c'a pe chique ri e petenek riq'uin, achique rubanic xtuben richin nuc'ut ri Jesús chiquivech. Rija' can rubin c'a pe chique: Jac'a ri xquijel-apo riq'uin richin xtintz'ubaj (xtintz'umaj), jari' ri Jesús, y tichapa' c'a.
MAT 26:49 Y ri Judas can jac'ari' xjel-apo riq'uin ri Jesús y xubij: Rat ri Nutijonel, can caquicot c'a, xcha' chire richin xuk'ejela' (xuk'ijala'). Y xutz'ubaj c'a (xutz'umaj c'a) ri Jesús.
MAT 26:50 Xpe ri Jesús xubij c'a chire ri Judas: ¿Achique c'a ri no'abana' na? xcha' chire. Y can jac'ari' tok xejel-apo ri vinek ri e benek chapoy richin ri Jesús y xquichop c'a.
MAT 26:51 Y jun c'a chique ri ec'o riq'uin ri Jesús chiri', can jac'a ri ruk'a' chanin c'o-pe, xrelesaj ri rumachet y xusoc ri jun rusamajel ri nimalej sacerdote. Can xuchoy-vi c'a ri ruxiquin riq'uin ri jun machet xuya' chire.
MAT 26:52 Y ri Jesús jac'ari' tok xubij chire ri xbanon queri': Tayaca' la amachet. Roma achique c'a ri yeyacatej riq'uin machet, can chi machet c'a chuka' yecamisex-vi.
MAT 26:53 ¿Rat nach'ob chi yin xa man jun nitz'eton pa nuvi'? Xa ta yin ninc'utuj chire ri Nata' Dios chi quiruto', rija' yerutek ta pe más setenta y dos mil ángeles chinuto'ic.
MAT 26:54 Pero xa can jare' nibanatej ri e tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, romari' tok man nic'atzin ta c'a chi yepe ta ri ángeles chinuto'ic, xcha' rija'.
MAT 26:55 Y chupan c'a chuka' ri hora ri' ri Jesús xubij chique ri vinek: ¿Achique c'a xich'ob rix? ¿Xich'ob chi yixpe chuchapic jun elek'on y romari' ic'amon-pe che' y machet? Can k'ij-k'ij c'a ri xitz'uye' iviq'uin chiri' pa rachoch ri Dios, tok xinc'ut ri ruch'abel chivech y man jun bey xinichop ta.
MAT 26:56 Ronojel c'a re nibanatej vacami, xa can richin c'a chi nibanatej-vi ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ojer can. Y can ja vi c'a ri' tok ri e rutijoxela' ri Jesús, xquiya' can ruyon y xe'anmej.
MAT 26:57 Ri xebechapon-pe richin ri Jesús chiri' pa Getsemaní, xquic'uaj c'a riq'uin ri Caifás ri nimalej sacerdote, ri jay ri quimolon-vi can qui' ri etamanela' chirij ri ley y ri rijita'k tak achi'a' ri can c'o-vi quik'ij.
MAT 26:58 Y ri Pedro c'anej c'a c'o-vi can, e rutzekelben-el, y xoc chuka' apo ri chiri' chuva-rachoch ri nimalej sacerdote. Tok rija' c'o chic c'a chiri', xtz'uye-apo chiquicojol ri samajela' ri ec'o-apo chiri', richin c'a chi nutz'et na achique ri xtuc'ulvachij ri Jesús.
MAT 26:59 Y ri principal-i' tak sacerdotes, ri rijita'k tak achi'a' ri can c'o-vi quik'ij, y conojel c'a ri achi'a' ri can pa comon niquik'et tzij, niquicanola' c'a chi ec'o ta ri itzel tak banobel ri ye'ilitej chirij ri Jesús, richin queri' can niquitek-vi pa camic.
MAT 26:60 Y stape' can e q'uiy vi c'a ri xe'apon ri xquitz'uc tzij chirij, xa can man jun c'a ri c'o ta ruchuk'a' richin xucusex. Xa c'a ja ri pa ruq'uisibel xe'apon e ca'i' ri can junan vi ri niquibij.
MAT 26:61 Ri e ca'i' ri' xquibij c'a: Re achin re' rubin: Yin yitiquir ninvulaj ri rachoch ri Dios y pan oxi' k'ij ninpaba' chic jun bey. Queri' ri rubin, xecha' ri e ca'i' ri'.
MAT 26:62 Y ri Caifás, ri nimalej sacerdote, xbepa'e' c'a pe y xubij chire ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij-ka chavij re e ca'i' re'? ¿Achique nabij vacami? xcha'.
MAT 26:63 Pero ri Jesús man jun c'a ch'abel xubij. Y jac'ari' tok ri nimalej sacerdote xubij chire: Can chuvech c'a ri c'aslic Dios tabij chike vi jac'a rat ri Cristo ri Ruc'ajol.
MAT 26:64 Y ri Jesús xubij c'a chire: Ja', ja yin ri Cristo; y chuka' can ninbij-vi c'a chive chi re chikavech apo can xquinitz'et-vi yin ri xinalex chi'icojol, in tz'uyul pa rajquik'a' ri Dios ri nitiquir nuben ronojel. Y xquinitz'et tok yika-pe pa sutz' ri chila' chicaj, xcha' ri Jesús.
MAT 26:65 Xpe ri Caifás ri nimalej sacerdote jac'ari' xuretz-ka ri rutziak chirij roma itzel xrac'axaj, y xubij c'a: Man nic'atzin ta c'a chi noka' chic jun richin norubij chike chi re Jesús can aj-mac vi. Rix, c'ari' c'a nivac'axaj-ka chi'ivonojel ri xubij chi ja rija' ri Cristo. Can itzel c'a xuben chuvech ri Dios.
MAT 26:66 ¿Y achique c'a nibij rix vacami chi nikaben chire? xcha' rija'. Y ri ch'aka' chic ri quimolon-qui' chiri' xquibij c'a: Ruc'amon chi ticamisex, xecha'.
MAT 26:67 Y xquichubala' c'a can rupalej (ruvech) ri Jesús, y xquich'ey riq'uin c'olon-k'a' y ec'o chuka' ri quiric'on quik'a' xquipak'ila' rupalej (ruvech).
MAT 26:68 Chuka' xquibila' chire ri Jesús tok quitz'apen ruvech: Rat ri Cristo, tabij c'a chike achique ri yech'ayon avichin, yecha'.
MAT 26:69 Ri Pedro tz'uyul c'a ri chuva-jay. Y jac'ari' tok c'o jun ixok raj-ic' ri nimalej sacerdote ri xapon-apo riq'uin y xubij c'a chire: Rat chuka' at rachibil ri Jesús ri aj-Galilea, xcha' chire.
MAT 26:70 Pero rija' xa can chiquivech c'a conojel xrevaj-vi, roma xubij: Man nik'ax ta chinuvech achique roma tok queri' nabij chuve, xcha' chire ri aj-ic'.
MAT 26:71 Y tok rija' can jac'ari' nuben chi nel-el ri pa puerta, c'o chic c'a jun ixok aj-ic' ri xtz'eton richin y xubij c'a chique ri ec'o-apo chiri': Re jun chuka' achin re' can rachibil ri Jesús ri nipe pa tinamit Nazaret, xcha' chique.
MAT 26:72 Pero ri Pedro xa xrevaj chic c'a jun bey. Rija' xubij: Chuva Dios ninbij chi yin man vetaman ta ruvech ri jun achin ri', xcha' rija'.
MAT 26:73 C'a juba' chic ri', ja chic c'a ri quimolon-qui' que tak ri' ri xejel-apo riq'uin ri Pedro y xquibij c'a chire: Can kitzij na vi chi rat at jun chique ri ec'o riq'uin ri Jesús. Xaxe riq'uin ri rubanic ri yach'on nuk'alajirisaj chi can queri' vi, roma ri aj-Galilea queri' yech'on, xecha' chire.
MAT 26:74 Pero ri Pedro xubij c'a: Yin man vetaman ta ruvech ri achin ri'. Can chuva Dios ninbij-vi chive chi man vetaman ta ruvech. Y vi man kitzij ta ri ninbij, tika' c'a ruc'ayeval pa nuvi', xcha'. Y jac'ari' tok xbesiq'uin-pe ri mama'.
MAT 26:75 Y jari' tok ri Pedro xe'oka' c'a chuc'u'x ri ch'abel ri e rubin can ri Jesús chire, chi c'a man jani tisiq'uin-pe ri mama' tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech. Y rija' xel c'a el y xujik' ok'ej.
MAT 27:1 Y tok xseker-pe, conojel c'a ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri can c'o-vi quik'ij ri chiri' chiquicojol ri vinek, xquimol-qui' richin chi niquich'ob achique niquiben richin niquitek ri Jesús pa camic.
MAT 27:2 Ri Jesús can ximon-vi-el tok xquic'uaj y xbequijacha' pa ruk'a' ri k'atoy-tzij rubini'an Poncio Pilato.
MAT 27:3 Jac'a tok ri Judas ri xjachon richin ri Jesús, xutz'et chi ri Jesús xa nitak pa camic, jac'ari' tok rija' xpe k'axo'n riq'uin y xberutzolij can ri juvinek-lajuj mero banon riq'uin sakipuek. Xberutzolij can chique ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAT 27:4 Ri Judas xubij c'a can chique ri achi'a' ri': Yin can ximacun c'a tok xinjech ri Jesús pan ik'a', roma rija' can man jun rubanon richin nicamisex, xcha' chique. Jac'a ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, xa xquibij c'a pe chire ri Judas: ¿C'o cami nic'atzin-vi chike roj chi ri Jesús xa man jun achique ta rubanon? Man jun. Ri' xaxe c'a chavech rat, xecha' chire.
MAT 27:5 Xpe c'a rija' xutorij can ri mero e banon riq'uin sakipuek. Rija', jac'a ri chiri' pa rachoch ri Dios xutorij-vi can, y xbe c'a. Y rija' xberujitz'aj c'a ri'.
MAT 27:6 Y ri principal-i' tak sacerdotes xquic'ol c'a el ri mero ri banon riq'uin sakipuek y xquibij c'a: Re mero re' man ruc'amon ta c'a chi nikaxol-ka riq'uin ri mero ri nisipex can vave' pa rachoch ri Dios, roma re mero re' xa rajel jun achin ri xtibiyin ri ruquiq'uel.
MAT 27:7 Jac'a tok can quiyo'on chic c'a chiquivech ri niquiben riq'uin ri mero ri', rije' xquilok' c'a ri rulef jun banoy-bojo'y. Ri ulef ri' can xtic'atzin c'a richin chi ja ri chiri' yemuk-vi ri vinek ri man e israelitas ta.
MAT 27:8 Y romari' tok ri jun ulef ri' can c'a nibix na c'a Ulef richin Quic' chire. Can man jalatajinek ta c'a ri rubi'.
MAT 27:9 Riq'uin c'a ri' can xbanatej-vi ri rubin can ri Jeremías, ri jun ri can xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Rija' can rubin-vi c'a can: Y ri e riy-rumam can ri achin ri xubini'aj Israel, xquiq'uen c'a el ri juvinek-lajuj mero ri banon riq'uin sakipuek, mero ri xquiya' rije', roma xquibij chi jari' ri rajel ri rusamajel ri Dios.
MAT 27:10 Y ri mero ri' jari' ri xquiya' chuvech ri ulef ri richin ri banoy-bojo'y. Can achi'el vi rubin ri Ajaf chuve. Queri' c'a ri rubin can ri Jeremías.
MAT 27:11 Y ri Jesús can pa'el-vi c'a apo chuvech ri k'atoy-tzij rubini'an Poncio Pilato. Y ri k'atoy-tzij ri' xuc'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Ja rat ri qui-Rey ri israelitas? xcha' chire. Y ri Jesús xubij: Ja', queri'. Can achi'el ri xabij, xcha' rija'.
MAT 27:12 Y tok ri Jesús can janíla vi c'a ri nibix-apo chirij coma ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' c'o quik'ij, rija' can man jun c'a ri nubij.
MAT 27:13 Ri Pilato can jac'ari' tok xubij chire ri Jesús: ¿Can man navac'axaj ta c'a ri niquibij ri vinek chavij richin yatquisujuj? Y rat can man jun nabij.
MAT 27:14 Pero ri Jesús can man jun c'a ch'abel ri xubij ta chire ri Pilato. Y romari' tok ri k'atoy-tzij ri' can achique la xuna', roma man jun bey rutz'eton ta chi jun vinek que ta ri' nuben.
MAT 27:15 Y ronojel c'a juna' pa ru-tiempo ri nimak'ij rubini'an pascua, ri k'atoy-tzij can nucol-vi c'a el jun chique ri ec'o pa cárcel. Rija' nucol c'a el ri preso ri nicajo' ri vinek chi nel-el.
MAT 27:16 Y chupan c'a ri tiempo ri', c'o c'a preso jun achin rubini'an Barrabás, jun achin ri can etaman-vi ruvech chi janíla itzel.
MAT 27:17 Y chique c'a ri vinek ri xbequimolo-qui' chiri', ri Pilato xubij-pe: ¿Achique c'a ri nivajo' rix chi yin nincol ta el chique rije'? ¿Nivajo' chi nincol-el ri Barrabás o ja ri Jesús ri nibix chuka' Cristo chire? xcha' rija'.
MAT 27:18 Ri Pilato can que vi c'a ri' ri xubij-pe, roma rija' can retaman-vi chi ri vinek ri' quiyo'on ri Jesús pa ruk'a', roma itzel niquina' chire chi janíla e q'uiy ri ye'ojkan richin.
MAT 27:19 Y ri Pilato tz'uyul c'a ri acuchi nuk'et-vi tzij, tok xapon c'a rutzijol riq'uin ri rubin-el ri rixjayil. Ri rixjayil rutakon c'a el rubixic chire: Ri Jesús jun achin choj, romari' rat, man catoc cachibil ri ye'ajovan rucamic. Roma yin xinben jun itzel achic' roma ri Jesús. Que c'a ri' ri rutakon-el rubixic ri rixjayil ri Pilato.
MAT 27:20 Y ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, xequich'ec c'a ri vinek richin chi tiquic'utuj c'a chi ja ri Barrabás ri ticol-el y ri Jesús ticamisex.
MAT 27:21 Y jac'a tok ri k'atoy-tzij xuc'utuj chic jun bey chique ri vinek ri' chi achique c'a chique che ca'i' ri xtucol-el, ri vinek ri' can jac'ari' xquibij: Ja ri Barrabás tacolo-el, xecha'.
MAT 27:22 C'ari' ri Pilato xuc'utuj c'a chique ri vinek: ¿Y achique c'a ri nibij rix chi yin ninben ta riq'uin ri Jesús, ri nibix chuka' Cristo chire? xcha' rija'. Can jac'ari' tok conojel xech'on-apo y xquibij: Ri Jesús xa ticamisex chuvech cruz, xecha'.
MAT 27:23 Xpe c'a ri k'atoy-tzij xubij chique ri vinek: ¿Achique c'a rumac rubanon chivech? Pero ri vinek man yetane' ta ka. Xa riq'uin más uchuk'a' xech'on-apo y xquibij: Xa ticamisex chuvech cruz, xecha'.
MAT 27:24 Y tok ri Pilato xutz'et chi xa man jun chic c'a ri nitiquir nuben y ri vinek xa xquichop janíla niquiben, xpe rija' xberuc'ama-pe juba' ruya' y xuch'ej ruk'a' chiquivech conojel ri vinek ri', y xubij: Yin man jun numac chire ri rucamic re jun chojmilej achin re'. Ri' xa jac'a rix, xcha' chique.
MAT 27:25 Xepe conojel ri vinek xquibij c'a: Xa pa kavi' c'a roj y pa quivi' ri e kami'al-kac'ajol can, tika-vi ri rucamic re jun achin re', xecha'.
MAT 27:26 Jac'ari' tok ri k'atoy-tzij can chiquivech vi c'a ri vinek xucol-el ri Barrabás, jac'a chire ri Jesús xa nabey na c'a xutek ruch'ayic, c'ari' xujech-el richin chi ticamisex chuvech cruz.
MAT 27:27 Y ri soldados richin ri k'atoy-tzij ri' xquic'uaj c'a apo ri Jesús chupan ri palacio. C'ari' xecoyoj c'a conojel ri ch'aka' chic soldados, ri e cachibil. Xequimol c'a apo chirij ri Jesús.
MAT 27:28 Xepe ri soldados ri' xquelesaj c'a el ch'aka' rutziak ri Jesús, c'ari' xquiya' c'a jun tziek quek chirij can achi'el vi ri yequicusala' ri reyes.
MAT 27:29 Rije' xquipach'uj chuka' jun k'ayis ri janíla ruq'uixal. Can achi'el jun corona xquiben chire, y c'ari' xquiya' pa rujolon (ruvi') ri Jesús. Y xquiben chuka' chire ri Jesús chi xuchop jun aj ri pa rajquik'a'. Y riq'uin tze'en c'a tok yexuque' chuvech ri Jesús y niquibila' c'a: Caquicot c'a janíla, rat ri qui-Rey ri israelitas, yecha' c'a chire.
MAT 27:30 Can niquichubala' c'a chuka' ri Jesús y niquelesala' ri aj c'o pa rajquik'a' richin niquiboj pa rujolon (ruvi').
MAT 27:31 Y tok rije' xetane' c'a chi tze'en chirij, xquelesaj-el ri tziek ri quiyo'on-ka chirij. C'ari' xquiya-el ri can rutziak vi rija', y xquic'uaj c'a el richin chi nequibajij chuvech cruz.
MAT 27:32 Y jac'a tok quichapon-el elen chupan ri tinamit, xquic'ul jun achin; y ri achin ri' rubini'an Simón y rija' aj-Cirene. Xepe c'a ri soldados can xquiben-vi c'a chire ri achin ri' chi tuc'uaj-el ri ru-cruz ri Jesús.
MAT 27:33 Y xe'apon c'a chupan ri jun juyu' rubini'an Gólgota. Ri juyu' ri', Calavera chuka' yecha' chire.
MAT 27:34 Tok can ec'o chic c'a chiri', chire ri Jesús xquiya' c'a jun ch'amilej ruya'al-uva xolon riq'uin jun c'ayilej ak'on. Pero tok rija' xuna' ri xquiya' chire, man xrajo' ta.
MAT 27:35 Y tok ri soldados quibajin chic ri Jesús chuva ri cruz, xquiya' c'a pan etz'anen ri rutziak ri Jesús richin xquitz'et achique chi tziek ri niquic'uala-el chiquijujunal. Y riq'uin ri' can nibanatej c'a ri bin can roma ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri rusamajel c'a ri Dios can rutz'iban-vi can chirij ri Cristo: Xequijech ri nutziak y chuka' xequiya' pan etz'anen. Queri' ri rutz'iban can.
MAT 27:36 Ri soldados e tz'uyul c'a chiri' quichajin-apo ri Jesús.
MAT 27:37 Y chutza'n el ri cruz, rije' xquiya' c'a jun tz'alen ri tz'iban-el chuvech ri achique rumac ri Jesús, y romari' nicamisex. Chuvech ri tz'alen ri' nubij c'a: Ri Jesús jari' ri qui-Rey ri israelitas. Que c'a ri' ri nubij.
MAT 27:38 Y jac'a chuka' ri' tok ec'o e ca'i' elek'oma' ri yecamisex chuvech cruz. Jun c'a xc'oje' pa rajquik'a' ri Jesús y ri jun chic pa rajxocon (izquierda).
MAT 27:39 Ri vinek c'a ri yek'ax-el y ye'apon riq'uin ri Jesús, niquisilola-apo quijolon (quivi') chuvech, roma can man niquinimaj ta chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios. Y c'o chuka' ch'abel ri yequibila' can chire.
MAT 27:40 Ri vinek ri' niquibila' c'a can chire ri Jesús: Rat ri yabin chi navulaj ri rachoch ri Dios y pan oxi' k'ij naben chic jun bey, tacolo' c'a avi' ayon. Y vi ja rat ri Ruc'ajol ri Dios, caka-pe chuva la a-cruz, yecha' c'a can chire.
MAT 27:41 Y ja chuka' ch'abel ri' ri niquibila' ri principal-i' tak sacerdotes. Rije' y ri etamanela' chirij ri ley, ri achi'a' fariseos y ri rijita'k tak achi'a' ri can c'o-vi janíla quik'ij, niquitze'ej c'a ri Jesús y niquibila' c'a chiquivech:
MAT 27:42 Rija' can e q'uiy vi c'a xerucol, pero rija' man nitiquir ta nucol-ri'. Y vi can jac'a rija' ri Rey richin re tinamit Israel, tika' c'a pe chuva la ru-cruz y roj can xtikacukuba-vi kac'u'x riq'uin.
MAT 27:43 Rija' can xucukuba-vi ruc'u'x riq'uin ri Dios, y vi ri Dios can nrajo-vi re Jesús, tucolo' c'a. Roma re Jesús xa can rubin-vi: Ja yin c'a ri Ruc'ajol ri Dios. Can que vi c'a ri' rubin, xecha' ri achi'a' ri'.
MAT 27:44 Y ri elek'oma' ri e bajin chuvech qui-cruz cachibilan ri Jesús, can jac'a chuka' niquiben, achi'el ri ch'aka' chic. Can c'o chuka' niquibila-apo chire ri Jesús.
MAT 27:45 Y tok xnic'ajer c'a pe ri jun k'ij ri', jac'ari' tok xk'ekumer chi jun ruvach'ulef. Y ri k'eku'n ri' xq'uis c'a el ri las tres ri tikak'ij.
MAT 27:46 Jac'a ri pa tak las tres ri', jari' tok ri Jesús xch'on-pe riq'uin ronojel ruchuk'a' y xubij c'a: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xcha'. Y ri ch'abel ri' nubij: Nu-Dios yin, nu-Dios yin, ¿achique c'a roma tok xinamalij can?
MAT 27:47 Y ec'o ri ec'o-apo chiri' chunakaj ri Jesús, tok xcac'axaj ri xubij, xquibila' c'a: Rija' ja ri Elías ri nroyoj, xecha' c'a.
MAT 27:48 Y can ja vi c'a ri' tok c'o c'a jun ri junanin xberuc'ama-pe jun achi'el bo'j ri nibix esponja chire, xumuba' pa jun ch'amilej ruya'al-uva. C'ari' xuya' ri esponja chutza'n jun aj, richin xuya' chire ri Jesús richin chi nich'uch'u-ka juba' ri nichaki'j ruchi'.
MAT 27:49 Pero ri ch'aka' ri ec'o-apo chiri' riq'uin ri Jesús, xquibij: Taya' can, xa tikoyobej na k'alaj ri' vi nipe ri Elías chucolic, xecha'.
MAT 27:50 Pero ri Jesús xa jac'ari' tok xch'on chic riq'uin ronojel ruchuk'a', y xujech c'a ri ránima pa ruk'a' ri Dios; xquen (xcom).
MAT 27:51 Y jac'ari' tok ri tziek ri achok iq'uin ch'aron-vi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa ca'i'. Xuchop-pe pa jotol c'a pa xulan ka. Chuka' ri ruvach'ulef can xsilon-vi c'a y ri abej xerajro' (xerekero') y xepax.
MAT 27:52 Ri jul ri e mukun-vi ri caminaki' xejakatej. Y e q'uiy c'a chique ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios ri can e uxlavinek chic el, xec'astej,
MAT 27:53 y xebe'el-pe. Jac'a tok c'astajinek chic pe ri Jesús, jari' tok xetz'etetej chuka' rije'. Rije' xe'apon c'a ri pa lok'olej tinamit Jerusalem. Can chiquivech vi c'a e q'uiy ri xquic'utula-vi-qui'.
MAT 27:54 Ri achin Capitán y conojel ri ec'o chiri' quichajin-apo ri Jesús, tok quitz'eton chic ka ri xuben ri silonel (cab-raken), y quitz'eton chuka' chic ri ch'aka' chic ri xebanatej, rije' can janíla c'a xquixibij-qui' y xquibila' c'a: Can kitzij na vi chi re jun achin re' Ruc'ajol ri Dios, xecha'.
MAT 27:55 Y e q'uiy c'a ixoki' ri can quitzekelben-vi-pe ri Jesús tok xel-pe ri chiri' pa Galilea richin chi niquilij, rije' yetzu'un c'a apo, pero c'anej c'a ec'o-vi-el.
MAT 27:56 Y chiquicojol c'a conojel ri ixoki' ri', c'o c'a ri María Magdalena, ri María ri quite' ri Jacobo y ri José, y chuka' ri rixjayil ri achin rubini'an Zebedeo; ri quite' ri Jacobo y ri Juan.
MAT 27:57 Jac'a tok xkak'ij yan, c'o c'a jun tzekelbey richin ri Jesús ri xapon. Jun beyon aj pa tinamit Arimatea, rubini'an José.
MAT 27:58 Rija' xbe c'a riq'uin ri Pilato ri k'atoy-tzij y xberuc'utuj ri ruch'acul ri Jesús richin numuk. Y ri Pilato xubij c'a chi tijach-pe ri ruch'acul ri Jesús chire ri José.
MAT 27:59 Y ri José richin xuc'uaj-el ri ruch'acul ri Jesús, xberuc'ama' c'a pe, y c'ari' xubir-el (xuber-el) pa jun ch'ajch'ojilej tziek.
MAT 27:60 Ri José aj-Arimatea, xberuya' c'a can ri ruch'acul ri Jesús pa jun c'ac'a' jul, jun jul ri ruc'oton rija' chuvech jun juyu' ri xa can abej vi. Y tok rija' rutz'apen chic c'a can ri jul riq'uin jun nimalej setesic abej, xtzolin c'a.
MAT 27:61 Ri María Magdalena y ri jun chic ixok rubini'an chuka' María, can xetz'uye-vi c'a ri chuvech ri jul tok xmuk can.
MAT 27:62 Ri k'ij tok xmuk ri Jesús, ja k'ij chuka' ri' tok ri vinek niquibanala' chic rutzil ronojel ri xtic'atzin chique ri ruca'n k'ij, roma jari' napon ri uxlanibel-k'ij. Y pa ruca'n k'ij, tok ec'o chic chupan ri uxlanibel-k'ij, jari' tok ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos xquiben c'a chi xbequic'ulu-qui' chuvech ri Pilato ri k'atoy-tzij.
MAT 27:63 Rije' xbequibij c'a chire: Roj xoka' chikac'u'x chi tok ri Jesús can c'a q'ues na, xubij c'a chi xtic'astej-pe pa rox k'ij. Can que vi c'a ri' rubin can ri k'olonel ri'.
MAT 27:64 Y richin c'a chi man quepe ri rutijoxela' y tiquelek'aj-el ri ruch'acul ri Jesús re chak'a', y c'ari' niquibij chique ri vinek: Ri Jesús can xc'astej-vi-el chiquicojol ri caminaki'; romari' oj petenek re vacami richin nikac'utuj utzil chave chi tataka' ruchajixic ri acuchi mukun-vi can, c'a tok nitz'aket na ri oxi' k'ij. Y vi man xtikaben ta queri' y nisach-el ri ruch'acul, c'ari' c'a más e q'uiy ri xqueniman chi can takon-vi-pe roma ri Dios, xecha'.
MAT 27:65 Y ri Pilato xubij c'a chique ri achi'a' ri': Quixbiyin c'a y que'ic'uaj-el la achi'a' chajinela' la'. Rix xa can ivetaman chic c'a jebel achique rubanic ri c'o chi niben can chire, xe'uche'ex.
MAT 27:66 Ri achi'a' ri' can jac'ari' xebe acuchi mukun-vi can ri Jesús y nequichojmirisaj can chi tichajix jebel. Xquiya' c'a can retal ri abej tz'apeben can ruchi' ri jul, ri xtic'utun vi c'o ri nijakon. Y xequiya' chuka' can chajinela' chiri'.
MAT 28:1 Y tok can k'axinek chic ri uxlanibel-k'ij, nimak'a' yan chire ri domingo ri nabey k'ij richin ri semana, ri María Magdalena y ri jun chic ixok rubini'an chuka' María xebe c'a; richin yebe c'a chuchi-jul ri acuchi mukun-vi can ri Jesús.
MAT 28:2 Pero tok can c'a man jani c'a ye'apon ta ri ixoki' chiri' chuchi-jul, xsilon c'a ri ruvach'ulef. Roma jun ángel richin ri Ajaf ri petenek chila' chicaj, xka-pe chupan ri lugar ri'; ri acuchi mukun-vi can ri Jesús. Ri ángel xrelesaj c'a ri setesic abej ri tz'apebel-ruchi' ri jul y xtz'uye-ka pa ruvi'.
MAT 28:3 Ri rusakil c'a ri ángel ri tz'uyul pa ruvi' ri abej, xa can junan c'a riq'uin ri sakil nuya' jun coyopa'. Y ri rusakil ri rutziak can junan c'a riq'uin ri rusakil ri tef ri nika'.
MAT 28:4 Y ri achi'a' chajinela' roma c'a janíla xquixibij-qui' chuvech ri ángel, can xebaybot-vi c'a (xebarbot-vi c'a). Can xequen c'a (xecom c'a) roma quixibinri'il.
MAT 28:5 Jac'a ri ángel tok xch'on quiq'uin ri ca'i' ixoki', xubij c'a chique: Rix man c'a tixibij-ivi'. Roma yin can vetaman-vi chi rix ja ri ruch'acul ri Jesús ri xcamisex chuva ri cruz ri nicanoj.
MAT 28:6 Ri ruch'acul rija' xa manek chic vave', roma rija' xc'astej yan el, achi'el ri rubin can chive. Quixampe y titzu' na pe' ri acuchi xc'oje-vi ri ruch'acul ri Ajaf.
MAT 28:7 Can quixtzolin c'a chanin, richin chi nibij c'a chique conojel ri rutijoxela' ri Jesús chi rija' xc'astej yan c'a el chiquicojol ri caminaki'. Rija' can ninabeyej c'a el chivech, richin chi nic'ul-ivi' chila' pa Galilea. Y chiri' xtitz'et-vi, achi'el re ninbij-el chive.
MAT 28:8 Y ri ca'i' ixoki' ri' can jac'ari' xe'el-el ri chiri' pa jul. Y stape' can quixibin-qui', xa can yequicot c'a chuka' janíla. Rije' can junanin c'a xebe richin chi nequiya' rutzijol chique ri rutijoxela' ri Jesús. Rije' can quichapon-vi c'a el bey.
MAT 28:9 Y jac'ari' tok ri Jesús xbec'ulun-pe chiquivech ri pa bey y xubij c'a chique: Can quixquicot c'a, xcha' chique richin xeruk'ejela' (xeruk'ijala'). Y ri ca'i' ixoki' ri' can jari' xexuque-ka chiraken ri Jesús, xquik'etej ri raken y can xquiya' c'a ruk'ij chuka'.
MAT 28:10 Y ri Jesús can jac'ari' tok xubij chique ri ixoki' ri': Man chic c'a tixibij-ivi'. Vacami quixbiyin c'a y te'iya' rutzijol chique ri vach'alal. Richin chi can quebiyin c'a pa Galilea y chila' c'a xquinquitz'et-vi, xcha' chique.
MAT 28:11 Ri ixoki' ri' can c'a quichapon na c'a bey. Y jac'ari' tok ec'o chique ri chajinela' ri chiri' chuchi-jul xebe c'a pa tinamit Jerusalem. Ri chajinela' ri' xbequiya' c'a rutzijol chique ri principal-i' tak sacerdotes, ri ronojel c'a ri xbanatej ri chiri' acuchi xmuk-vi ri Jesús.
MAT 28:12 Xepe ri principal-i' tak sacerdotes xquimol c'a qui' quiq'uin ri rijita'k tak achi'a' ri can c'o quik'ij y xquiya-vi c'a chiquivech chi niquiya' janíla qui-mero ri soldados ri xechajin.
MAT 28:13 Y xquibij c'a chique ri chajinela': Rix xaxe c'a tibij chi ja tok yixver jari' tok xe'apon ri rutijoxela' ri Jesús pa k'eku'n y xquelek'aj-el ri ruch'acul.
MAT 28:14 Y vi ri k'atoy-tzij nretamaj c'a chi xa xixver-ka y man xixchajin ta achi'el ri bin chive, roj xkojbech'on c'a riq'uin y xkojrunimaj. Y queri' xquixkacol pa ruk'a', xecha'.
MAT 28:15 Ri soldados ri xechajin chuchi-jul xquic'ul-vi c'a el ri mero, y achi'el ri xbix-el chique can ja vi c'a ri' xquiben. Ronojel c'a re' xa can xbiyin yan rutzijol, y jare' ri etaman coma ri vinek israelitas c'a chupan re k'ij re'.
MAT 28:16 Jac'a ri julajuj rutijoxela' ri Jesús, xebe c'a pa Galilea. Xebe c'a pa ruvi' ri juyu' ri bin can chique roma ri Jesús.
MAT 28:17 Y tok xquitz'et c'a ruvech ri Jesús, rije' can xquiya' c'a ruk'ij. Y xa can c'a ec'o na c'a ri man jani niquinimaj ta chi ri Jesús jari' ri c'o quiq'uin.
MAT 28:18 Ri Jesús can xjel c'a pe quiq'uin richin nitzijon, y xubij c'a chique: Ronojel can pa nuk'a' c'a yin jachon-vi, can queri' chila' chicaj y que chuka' ri' vave' chuvech re ruvach'ulef. Can ronojel c'a ri uchuk'a' yo'on chuve.
MAT 28:19 Roma c'a ri' re vacami can ninbij-vi chive: Quixbiyin c'a ronojel ruvach'ulef y ri vinek ye'oc ta c'a tzekelbey vichin. Ri can yinquitzekelbej c'a, que'ibana' bautizar pa rubi' ri Dios Tata'ixel, pa nubi' yin ri C'ajolaxel y pa rubi' ri Lok'olej Espíritu.
MAT 28:20 Y tic'utu' chiquivech chi tiquitakej ronojel ri nubin can. Y yin can k'ij-k'ij c'a xquic'oje' iviq'uin; can xquic'oje-vi iviq'uin c'a tok re ruvach'ulef xtapon chupan ri ruq'uisibel k'ij. Can que vi c'a ri'.
MAR 1:1 Que c'a re' tok xtiquir-el ri utzilej ch'abel richin colotajic, ruch'abel ri Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios.
MAR 1:2 Ri Isaías, ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, rutz'iban c'a can ri xbix chire roma ri Dios chirij ri Jesucristo. Y jare' ri xutz'ibaj can rija: Xtintek c'a jun achin nabey, richin chi nuchojmirisaj ri bey ri xtapon-vi ri Cristo.
MAR 1:3 Jac'a achin re' ri xtic'oje' pa tz'iran ruvach'ulef. Rija' xtutzijoj c'a ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek ri xque'apon riq'uin. Y xtubila' c'a chique: Tichojmirisala' rubey ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-vi ri rupetebel ri Ajaf.
MAR 1:4 Ri achin ri xunataj c'a ri Isaías chi xtipe nabey, ja ri Juan ri Bautista. Y rija' c'o c'a pa tz'iran ruvach'ulef y nubij chique ri vinek ri ye'apon riq'uin, chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios y tiquibana' bautizar qui', richin queri' ri Dios nucuy quimac. Y e q'uiy ri yeruben-el bautizar rija'.
MAR 1:5 Y ri vinek c'a ri ye'apon riq'uin ri Juan ri Bautista, can e janíla e q'uiy. Ec'o ri aj pa tinamit Jerusalem, ri tinamit ri c'o chiri' pa Judea. Y ec'o ri aj pa ch'aka' chic tinamit richin ri Judea chuka'. Re vinek c'a re' yeban c'a el bautizar roma rija' ri chiri' pa raken-ya' Jordán. Rije' can yequik'alajirisala-vi c'a ri quimac chuvech ri Juan ri Bautista.
MAR 1:6 Ri rutziak c'a ri Juan banon riq'uin rusmal camello, y jun tz'un ri ximbel-rupan. Y ri ruvay, ja ri sac' y cab ri niquiya' ri tak chicop pa tak juyu'.
MAR 1:7 Ri Juan nuk'alajirisaj c'a chique ri vinek: C'o Jun ri xtipe re chikavech apo ri man achi'el ta oc yin. Ri Jun ri' can nim vi ruk'ij y nim chuka' ri ruchuk'a'; romari', stape' yin yiluque-ka richin chi ninsol ri ruximbal ri ruxajab, hasta ri' man ruc'amon ta chuve roma nim ruk'ij y nim ruchuk'a'.
MAR 1:8 Y yin, ya' ri nincusaj richin yixinben bautizar. Pero ri Jun ri xtipe, riq'uin ri Lok'olej Espíritu xquixruben-vi bautizar.
MAR 1:9 Je k'ij c'a ri' tok ri Jesús elenek-pe pa tinamit Nazaret chiri' pa Galilea y xoka' riq'uin ri Juan. Y rija' chuka' xban c'a bautizar roma ri Juan ri pa raken-ya' Jordán.
MAR 1:10 Y tok ri Jesús nel c'a pe pa ya', xutz'et chi ri caj xjakatej, y ri Lok'olej Espíritu nika' c'a pe pa ruvi' achi'el jun paloma.
MAR 1:11 Y jac'ari' tok c'o jun ch'abel xpe chila' chicaj y xubij: Ja rat ri Nuc'ajol, janíla yatinvajo' y nucukuban nuc'u'x aviq'uin, xcha' ri ch'abel ri'.
MAR 1:12 Can jari' tok ri Jesús xban chire roma ri Lok'olej Espíritu chi xbe pa tz'iran ruvach'ulef.
MAR 1:13 Y can nik'alajin chi pa tz'iran ruvach'ulef c'o-vi roma can ec'o-apo ri itzel tak chicopi' que tak ri'. Chiri' c'a xc'oje-vi cavinek k'ij. Y tok ri Jesús c'o c'a chiri', ri Satanás nutej c'a ruk'ij chirij richin nitzak ta pa ruk'a', pero man xtiquir ta chirij. Y ri ángeles xquilij ri Jesús.
MAR 1:14 C'o chic c'a ri Juan pa cárcel, tok ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj c'a ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios,
MAR 1:15 y nubij c'a: Ri tiempo ri rubin can ri Dios chi ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' rija', xoka' yan c'a. Titzolej c'a pe ic'u'x y tinimaj ri utzilej ch'abel richin colotajic, nicha' c'a rija' chique.
MAR 1:16 Y jun k'ij ri Jesús tok benek c'a chuchi' ri nima-ya' rubini'an Galilea, xerutz'et c'a ca'i' achi'a' cach'alal qui'; Simón rubini'an ri jun y Andrés rubini'an ri jun chic. Ri ca'i' c'a achi'a' ri' e chapoy tak quer, romari' tok niquiq'uek c'a ri quiya'l chapbel-quer ri pa ya'.
MAR 1:17 Y tok ri Jesús xch'on quiq'uin re chapoy tak quer re', xubij chique: Rix ca'i' chapoy tak quer, quinivojkaj c'a, y xtinc'ut chivech achique rubanic ye'ichop vinek richin yinquitzekelbej.
MAR 1:18 Ri ca'i' achi'a' ri', can jari' xquiya' can ri chapoj-quer y xquitzekelbej-el.
MAR 1:19 Y c'a juba' c'a quebiyin, tok ri Jesús jari' xpa'e' yan. Rija' xerutz'et c'a ri Jacobo y ri Juan, ri e ruc'ajol ri jun achin rubini'an Zebedeo. Ri e ca'i' achi'a' ri' pa canoa c'a ec'o-vi, yesamej. Rije' yequic'ojoj ri quiya'l chapbel-quer.
MAR 1:20 Y xpe c'a ri Jesús xeroyoj richin chi niquitzekelbej. Y ri Jacobo y ri Juan can xe chuka' xcac'axaj queri', xebe chirij. Y xaxe c'a ri quitata' y ri samajela' ri xec'oje' can chiri' pa canoa.
MAR 1:21 Ri Jesús y ri e benek riq'uin, xe'apon c'a pa tinamit Capernaum. Y chupan ri k'ij richin uxlanen, ri Jesús xbe c'a pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Rija' nubij c'a ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek.
MAR 1:22 Y ri xe'ac'axan richin, xsach quic'u'x roma ri ch'abel ri xcac'axaj. Roma ri rubanic ri rutijonic, can jun tijonic richin jun ri c'o uchuk'a' pa ruk'a' y man achi'el ta oc ri quitijonic ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley.
MAR 1:23 Y ri chiri' pa nima-jay richin quimolojri'il ri vinek, ri k'ij ri' c'o c'a apo jun achin ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achin, riq'uin ruchuk'a' xch'on.
MAR 1:24 Y xubij c'a chire ri Jesús: ¿Achique c'a ri navajo' chike, rat Jesús aj-Nazaret? ¿Xape c'a richin chi yojaq'uis? Yin vetaman at achique rat y romari' vetaman chi rat can at lok'olej vi y at petenek riq'uin ri Dios, xcha' chire.
MAR 1:25 Pero ri Jesús xubij chire ri itzel espíritu: Man chic cach'on. Catel-el.
MAR 1:26 Y ri itzel espíritu nisiq'uin c'a xel-el. Y xuyiquiquej can ri ruch'acul ri achin ri achok iq'uin xel-vi-el.
MAR 1:27 Y ri vinek ri quimolon-qui' chiri', xsach quic'u'x tok xquitz'et ri xuben ri Jesús, y niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a chi tijonic y banobel re'? Roma re tijonic re e ruc'amon-pe rija', man jun bey kac'axan ta roj. Tok nich'on, can ja ri nubij rija' ri c'o chi niban. Ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij, yecha' c'a ri vinek chiquivech ka rije'.
MAR 1:28 Y chanin c'a xbiyin rutzijol ri Jesús, y romari' ri vinek ri ec'o pa tak tinamit ri ec'o-pe chunakaj ri Galilea, chanin c'a xquetamaj ri nubanala' ri Jesús.
MAR 1:29 Tok ri Jesús, ri Jacobo y ri Juan xe'el c'a pe ri chiri' pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, rije' xebe c'a chicachoch ri Simón y Andrés.
MAR 1:30 Pero tok xe'apon c'a, xbix chire ri Jesús chi ri rujite' ri Simón kajinek pa varabel, roma jun nimalej c'aten.
MAR 1:31 Y ri Jesús can jac'ari' xberutzu' ri yava'. Rija' xuchop c'a ruk'a' ri yava' y xuben chire chi xyacatej. Y can xe c'a queri' xuben chire, can jari' xq'uis-el ri c'aten chirij. Y ri ixok ri' can jac'ari' xuchop quilixic ri Jesús y ri e benek riq'uin.
MAR 1:32 Y jac'a tok xka' yan ka ri k'ij y xocok'a' yan c'a pe chupan ri k'ij ri', jac'ari' tok can conojel ri vinek ri c'o yava'i' quiq'uin xequic'uala-apo chuvech ri Jesús. Ri yava'i' c'a ri', c'o ri choj chi yabil ri noc chique y ec'o c'a ri e yava'i' pa quik'a' itzel tak espíritu.
MAR 1:33 Can e janíla vi e q'uiy ri vinek ri xquimol-apo-qui' chiri', xa can jubama conojel ri vinek ri ec'o chupan ri jun tinamit ri' ri xe'apon ri achique jay c'o-vi ri Jesús.
MAR 1:34 Y ri Jesús can xeruc'achojirisala-vi-el ri yava'i'. Ri yava'i' ri' can jalajoj c'a ruvech yabil ri chapayon quichin. Chuka' rija' xerelesala-el ri itzel tak espíritu ri ec'o quiq'uin ri vinek ri e chapon coma itzel tak espíritu. Ri Jesús can man xuya' ta c'a k'ij chique ri itzel tak espíritu richin xech'on ta, roma rije' quetaman ri achique rija'.
MAR 1:35 Nimak'a' yan ruca'n k'ij, ri Jesús xyacatej-el y xbe pa tz'iran ruvach'ulef richin xberubana' orar.
MAR 1:36 Y ri Simón y ri e rachibil xebe c'a canoy richin ri Jesús.
MAR 1:37 Tok xquil c'a, xquibij chire: Yacanox coma conojel vinek, xecha' chire.
MAR 1:38 Y ri Jesús xubij c'a chique: Jo' pa ch'aka' chic tinamit ri ec'o-pe nakaj, richin chi nentzijoj chuka' ri ruch'abel ri Dios chiri', roma chubanic ri samaj ri' tok xipe vave' chuvech re ruvach'ulef, xcha' ri Jesús.
MAR 1:39 Y rija' xbe c'a chutzijoxic ri ruch'abel ri Dios pa ronojel ri Galilea. Xabachique c'a tinamit napon-vi, rija' nutzijoj ri ruch'abel ri Dios ri pa tak nima-jay ri niquimol-vi-qui' ri vinek richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y chuka' can xerelesala' c'a ri itzel tak espíritu.
MAR 1:40 C'o c'a jun achin ri c'o ri jun itzel yabil chirij, ri rubini'an lepra. Ri achin ri' xapon riq'uin ri Jesús, xxuque-ka chuvech y xubij c'a chire: Yin vetaman chi rat yatiquir yinac'achojirisaj chire re nuyabil, pero man vetaman ta achique nanojij pa nuvi', xcha' rija'.
MAR 1:41 Ri Jesús can janíla c'a xujoyovaj ruvech ri achin ri ruc'ulvachin ri yabil ri'; romari' rija' can jac'ari' xuchop-apo y xubij chire: Ninvajo' chi yac'achoj. Tiq'uis c'a el re yabil re' chavij, xcha' chire.
MAR 1:42 Y can xe xubij quere' ri Jesús, ri ru-lepra ri achin xq'uis-el y xch'ajch'ojir c'a can.
MAR 1:43 Y ri Jesús, can jac'ari' xubij chire ri achin chi tibe, pero can janíla c'a xuchilabej chire ri achique nic'atzin chi nuben.
MAR 1:44 Ri Jesús xubij c'a el chire ri achin ri': Man taya' rutzijol ri achique ri xbanatej aviq'uin, xa choj cabiyin pa rachoch ri Dios richin te'ac'utu-avi' chuvech ri sacerdote. Y can taya' c'a ri nubij chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Moisés. Chupan ri vuj ri' nubij ri nic'atzin chi naya' rat. Richin queri' nak'alajirisaj c'a chiquivech chi at ch'ajch'oj chic, xuche'ex-el.
MAR 1:45 Pero ri achin xa can xe c'a xuya' can ri Jesús, xa xuchop c'a rutzijoxic chique ri vinek ri achique xbanatej riq'uin rija'. Y romari' ri Jesús chanin c'a xel rutzijol, y man nitiquir ta chic c'a noc-apo ri pa tak tinamit ri napon-vi, roma xa can e janíla ri vinek ri yec'ulun-apo richin. Y roma chuka' ri', ri Jesús nic'oje' c'a can ri pa tak juyu'. Ri lugar e manek vinek. Y ri vinek c'a ri ye'apon riq'uin can e janíla c'a e q'uiy, y chuka' q'uiy lugar yepe-vi ri vinek ri'.
MAR 2:1 Y tok ic'ovinek chic c'a ca'i-oxi' k'ij, ri Jesús xtzolin ri pa tinamit Capernaum, y jac'ari' tok ri vinek xcac'axaj chi rija' c'o pa jun jay ri chiri' pa tinamit.
MAR 2:2 Jari' tok ec'o vinek ri can chanin c'a xquimol-apo-qui' achique jay c'o-vi ri Jesús. Man yeruben ta chic c'a ri pa jay, romari' can c'a ri chuva-jay el ec'o vinek. Ri pa ruchi-jay can man jun chic c'a nitiquir noc. Y ri Jesús can nubij c'a ri ruch'abel ri Dios chique conojel ri xquimol-apo-qui'.
MAR 2:3 Jac'a chuka' ri' tok ec'o ch'aka' chic ri xe'apon. Rije' quic'uan c'a apo jun achin siquirinek. E caji' c'a ri e uc'uayon-apo richin ri achin siquirinek y rije' quili'en-el chuvech ri ruvarabel.
MAR 2:4 Pero rije' xa man xetiquir ta xe'oc-apo c'a riq'uin ri Jesús, coma ri vinek ri quimolon-apo-qui' can janíla e q'uiy. Man xetiquir ta c'a xek'ax chiquicojol ri vinek ri', romari' ja chic ri ruvi' ri jay ri xquichobij. Y ri jul ri xquiben can ja ri acuchi c'o-vi ri Jesús chiri' xquiben-vi-ka. Y chiri' c'a xquikasaj-vi-ka ri yava', rachibilan ri ruvarabel.
MAR 2:5 Y tok ri Jesús xerutz'et chi can quicukuban quic'u'x riq'uin rija', xubij c'a chire ri achin siquirinek: Valc'ual, xcha' chire. Ri amac xecuyutej.
MAR 2:6 Y ri jay ri quimolon-vi-qui', ec'o chuka' apo etamanela' chirij ri ley, y rije' e tz'uyul c'a. Rije' niquich'ob c'a pa tak cánima:
MAR 2:7 ¿Achique roma tok re Jesús nubij chire la achin chi nucuy rumac? Can nuben chi ja rija' ri Dios. ¿Roma achique ta c'a vinek nicuyun mac? Man jun. Xaxe ri Dios ri nicuyun mac, yecha' c'a pa tak cánima ri etamanela' ri'.
MAR 2:8 Pero ri Jesús can retaman-vi ri niquich'ob pa tak cánima ri achi'a' ri'. Y romari' xubij chique: ¿Achique c'a roma tok rix quere' nich'ob pa tak ivánima?
MAR 2:9 Roma vi yin yitiquir ninben chire re jun achin siquirinek chi nibiyin-el, y nuc'uaj-el la ruvarabel, ¿yitiquir ta cami chuka' ninbij chire chi nincuy rumac? ¿Achique nibij rix?
MAR 2:10 Vacami c'a, richin chi rix nivetamaj chi yin ri xinalex chi'icojol can c'o uchuk'a' pa nuk'a' richin nincuy mac, titz'eta' c'a. Y ri Jesús xubij c'a chire ri achin siquirinek:
MAR 2:11 Ninbij c'a chave: Cayacatej, tac'uaj-el la avarabel y cabiyin chi'avachoch, xuche'ex roma ri Jesús.
MAR 2:12 Y ri achin can jari' xpa'e-el, xuc'ol-el ri ruvarabel, y xel-el chiquicojol ri quimolon-qui' chiri'. Y ri vinek ri' xsach c'a quic'u'x, roma man jun bey quitz'eton chi que ta ri' nic'ulvachitej. Y xquiya' c'a chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios y xquibila' c'a: Man jun bey katz'eton chi que ta re' nibanatej, xecha' c'a.
MAR 2:13 Y ri Jesús xbe chic c'a chuchi' ri nima-ya' jun bey; y e janíla e q'uiy vinek ri xe'apon riq'uin, y rija' yerutijoj c'a riq'uin ri ruch'abel ri Dios.
MAR 2:14 Y jac'a tok rija' ruchapon bey richin nitzolin, jari' tok xutz'et ri Leví, ri ruc'ajol ri jun achin rubini'an Alfeo. Ri Leví tz'uyul c'a pa jun ch'aquet, nuc'ul can ri alcaval ri yetoj can. Xpe ri Jesús xubij c'a chire: Quinatzekelbej. Y jac'ari' tok rija' xbeyacatej-pe ri acuchi tz'uyul-vi y xrojkaj-el ri Jesús.
MAR 2:15 Y jac'a tok rija' tz'uyul pa mesa ri chiri' pa jay, e q'uiy c'a chique ri moloy tak alcaval y ch'aka' chic vinek ri aj-maqui' nibix chique, xetz'uye-apo ri pa mesa; junan riq'uin ri Jesús y ri rutijoxela'. Can e janíla c'a e q'uiy ri yetzekelben richin ri Jesús ri ec'o c'a chiri'.
MAR 2:16 Y tok ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos xquitz'et ri Jesús chi xa niva' quiq'uin ri moloy tak alcaval y quiq'uin ri vinek ri nibix aj-maqui' chique, xquic'utuj c'a chique ri rutijoxela': ¿Achique roma la' chi rija' niva-nuc'ya' quiq'uin moloy tak alcaval y quiq'uin la aj-maqui'? xecha' c'a.
MAR 2:17 Y tok ri Jesús xrac'axaj-pe ri tzij ri niquibij ri etamanela' y ri achi'a' fariseos, rija' xubij chique: Jun ak'omanel man ja ta ri e utz ri yerak'omaj. Rija' yerak'omaj ri c'o quiyabil. Yin man xipe ta chiquicanoxic vinek ri choj quic'aslen. Yin xipe chiquicanoxic ri aj-maqui', ri nic'atzin chi nitzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios, xcha' chique.
MAR 2:18 Ri rutijoxela' ri Juan ri Bautista y ri quitijoxela' ri achi'a' fariseos, c'o c'a k'ij quicha'on richin man yeva' ta, richin chi niquiben orar. Y romari' xoquic'utuj c'a chire ri Jesús: Roj ri rutijoxela' ri Juan y ri quitijoxela' ri fariseos can kacha'on k'ij richin man yojva' ta, richin nikaben orar. ¿Y achique c'a roma tok ri atijoxela' rat man que ta ri' niquiben? xecha' chire.
MAR 2:19 Y ri Jesús xubij c'a chique: ¿Achique nibij rix? ¿Utz cami chi man yeva' ta ri e oyon pa jun c'ulubic y c'a c'o-apo ri ala' c'a ruc'ulubic quiq'uin? Man utz ta. Can man utz ta c'a ri niquiben vi xa man yeva' ta, roma ri ala' xa c'a c'o na quiq'uin.
MAR 2:20 Pero xtapon ri k'ij tok re ala' re' xtelesex-el chiquicojol, y jari' tok xtiquiben chi man yeva' ta, richin niquiben orar.
MAR 2:21 Y man jun chuka' vinek nibanon chi nrelesaj ta jun c'ojobel chire jun tziek c'ac'a', y c'ari' nucusaj ta richin nuc'ojoj jun tziek ri xa ri'j chic. Roma jun c'ojobel c'ac'a' nuc'ol-ri' y nujic' ri tziek ri xa ri'j chic; y ri tziek ri' más niretzetej.
MAR 2:22 Y que chuka' ri' man jun niyo'on c'ac'a' vino chupan jun tz'un c'ojlibel ri xa ucusan chic. Roma vi queri' niban, y ri tz'un xa man niyukuk ta chic, ri tz'un nibojbo' y niq'uis-el ri vino chupan. Y chuka' ri tz'un man jun chic nic'atzin-vi. Pero chupan jun c'ac'a' c'ojlibel, utz niyaque' c'ac'a' vino. Queri' xubij ri Jesús chirij ri rutijonic.
MAR 2:23 Pa jun uxlanibel-k'ij, ri Jesús y ri rutijoxela' yek'ax c'a pa jun ulef ri ticon ruvech riq'uin trigo. Y ri tijoxela' c'o c'a ruvi-trigo ri yequich'up-el.
MAR 2:24 Pero ri achi'a' fariseos xquibij chire ri Jesús: Que'atzu' la atijoxela', roma man ja ta ye'ajin chubanic. ¿Achique roma yequich'up trigo re k'ij re'? Re k'ij re', k'ij richin uxlanen y man ruc'amon ta chi yesamej, xecha'.
MAR 2:25 Pero ri Jesús xubij chique: ¿Man itz'eton ta c'a rix ri tz'ibatel can chirij ri xquiben ri David y ri e rachibil, chupan ri ojer can tiempo, tok janíla xenum?
MAR 2:26 Ri David xbe c'a chucanoxic vey chiri' pa rachoch ri Dios. Y ri nimalej sacerdote chupan ri tiempo ri' jac'a ri Abiatar. Y can ja ri lok'olej tak caxlan-vey ri xbejach-pe chire. Y ri caxlan-vey ri' man xe ta c'a ri David ri xtijon, man que ta ri', xa can xuya' chuka' chique ri rachibil. Y man riq'uin ri', man mac ta ri xquiben. Y ri' xaxe ri sacerdotes c'o quik'a' chire.
MAR 2:27 Y ri Jesús can xubij chuka' chique: Ri uxlanibel-k'ij xban richin jun utzil chire ri vinek, y man ja ta ri vinek ri xban richin ta jun utzil chire ri uxlanibel-k'ij.
MAR 2:28 Rix can ruc'amon c'a chi nivetamaj chi ja yin ri xinalex ri chi'icojol, ri Rajaf ri uxlanibel-k'ij. Pa nuk'a' yin c'o-vi richin ninbij achique utz niban chupan ri k'ij ri', xcha' ri Jesús.
MAR 3:1 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon chic c'a ri pa nima'jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y chiquicojol ri vinek ri quimolon-qui' chiri', c'o c'a jun achin chaki'j jun ruk'a'.
MAR 3:2 Pero ec'o c'a ri e tzulibeyon-apo richin ri Jesús, k'alaj ri' vi nuc'achojirisaj ri achin, richin queri' niquisujuj chi ri Jesús xsamej chupan ri jun uxlanibel-k'ij ri'.
MAR 3:3 Man riq'uin ri' ri Jesús xubij chire ri achin chaki'j ri ruk'a': Cak'ax pa nic'aj, xcha' chire.
MAR 3:4 Xpe c'a ri Jesús xubij chique ri vinek ri ec'o chiri': Yin ninvajo' c'a ninc'utuj chive: ¿Más cami ruc'amon chi niban ri utz pa jun uxlanibel-k'ij o ri itzel? ¿Ri nicol jun vinek chuvech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nich'ob rix? xcha' chique. Pero conojel man jun ch'abel ri xquibij.
MAR 3:5 C'ari' ri Jesús xerutzu' c'a conojel ri quimolon-qui' chiri', y xerutz'et chi xa covirinek ri cánima y man nicajo' ta niquinimaj. Romari' rija' janíla xbison, y itzel chuka' xuna'. C'ari' rija' xubij c'a chire ri achin chaki'j ri ruk'a': Tayuku' la ak'a'. Y ri achin can xe xuyuk ri ruk'a', can jari' xchojmir.
MAR 3:6 Y ri achi'a' fariseos can xe xquitz'et can ri', can jari' xbequimolo-qui' quiq'uin ri e ruvinak ri rey Herodes, richin niquich'ob achique niquiben, roma nicajo' niquicamisaj ri Jesús.
MAR 3:7 Y ri Jesús xbe c'a chuchi' ri nima-ya', e rachibilan-el ri rutijoxela'. Ri Jesús can xtzekelbex c'a coma janíla vinek ri aj chiri' pa Galilea, y coma ri vinek ri xepe pa Judea.
MAR 3:8 Rija' can xtzekelbex c'a coma ri vinek ri xepe pa Jerusalem, ri jun tinamit ri c'o chuka' quela' pa Judea. Ri vinek ri xetzekelben richin rija' ec'o c'a ri xepe pan Idumea, ec'o chuka' xepe c'a juc'an chic ruchi' ri raken-ya' Jordán. Xtzekelbex chuka' coma ri vinek ri xepe pa Tiro y Sidón y ri xepe chuka' chiquinakaj ri ca'i' tinamit ri'. Can conojel c'a ri vinek ri xe'oka' riq'uin ri Jesús, xepe roma cac'axan c'a pe ri milagros yerubanala' ri Jesús.
MAR 3:9 Y roma c'a can e janíla ri vinek ye'oka' riq'uin, ri Jesús xubij chique ri rutijoxela' chi tiquiya-pe jun canoa queri' nakaj, richin chi vi ri vinek janíla niquipitz', rija' noc c'a chupan ri canoa ri'.
MAR 3:10 Ri Jesús can e q'uiy vi c'a ri e ruc'achojirisan chic. Pero roma can conojel c'a ri e yava'i' nicajo' chuka' chi yec'achojirisex roma ri Jesús, romari' niquimajla' c'a qui' chirij, richin niquichop-apo ri rutziak y yec'achoj ta chire ri quiyabil.
MAR 3:11 Y ri itzel tak espíritu tok niquitz'et c'a ri Jesús, niquixucubala' c'a qui' chuvech y can riq'uin c'a uchuk'a' yech'on y niquibij: Ja rat ri Ruc'ajol ri Dios, yecha' c'a.
MAR 3:12 Pero ri Jesús nubila' c'a chique chi man tiquik'alajirisaj chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios.
MAR 3:13 Ri Jesús xjote' c'a el pa ruvi' ri juyu' y xeroyoj-el e q'uiy achi'a'. Can jac'a rija' mismo xe'oyon-apo chiquijujunal ri achi'a' ri' y ri achi'a' ri' can xebe c'a riq'uin.
MAR 3:14 E cablajuj c'a ri xerucha' richin yerachibilaj y richin chuka' yerutek-el chutzijoxic ri ruch'abel ri Dios.
MAR 3:15 Y que chuka' ri' can xtuya' uchuk'a' chique richin yequic'achojirisala' yava'i', y richin yequelesala' itzel tak espíritu.
MAR 3:16 Ri e cablajuj ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xubij chuka' Pedro chire.
MAR 3:17 Ri Jacobo y ri Juan, ri e ruc'ajol ri Zebedeo, ri xubij chuka' Boanerges chique; bi'aj ri nic'ulun c'a chi tzij chi e achi'el cokolajay.
MAR 3:18 Ri Andrés, ri Felipe, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ruc'ajol ri Alfeo, ri Tadeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri nibix cananista chique,
MAR 3:19 y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richin ri Jesús. Ri Jesús y ri rutijoxela' xebe pa jun jay.
MAR 3:20 Pero roma c'a janíla e q'uiy vinek ri xquimol chic apo qui' jun bey, rije' man xetiquir ta c'a xquitej quivay.
MAR 3:21 Y ri e rach'alal ri Jesús xquinabej-pe. Y xe'apon richin nequic'ama-pe, roma rije' xquich'ob chi ri Jesús xch'ujer.
MAR 3:22 Y ri etamanela' chirij ri ley ri e petenek pa tinamit Jerusalem, ec'o-apo ri acuchi c'o-vi ri Jesús. Y niquitzijola' chiquivech chi ri Jesús c'o ri Beelzebú riq'uin; ri cajaf ri itzel tak espíritu. Y ja ri Beelzebú ri niyo'on uchuk'a' chire richin queri' nitiquir yerelesaj ri itzel tak espíritu.
MAR 3:23 Y romari' ri Jesús xeroyoj c'a, y richin xtzijon quiq'uin, xerucusaj c'ambel tak tzij. Rija' xubij c'a chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ja rija' ye'elesan-el ri rusamajela'?
MAR 3:24 Roma vi ri vinek richin jun ruvach'ulef man yenojin ta y ca'i' quivech niquiben, nipe oyoval chiquicojol. Y re' man utz ta, roma ri quiruvach'ulef can man xtipa'e' ta can.
MAR 3:25 Y que chuka' ri' pa jun jay, vi xa yejalajo' chiquivech y yech'aratej, can man jun c'a ri xtipa'e' ta can.
MAR 3:26 Y romari' ri Satanás, man utz ta chi nuben-ka oyoval quiq'uin ri rusamajela'. Man utz ta chi chirij rija' mismo niyacatej-vi. Roma vi queri' nuben, ruyon nic'oje' can y chanin nitzak.
MAR 3:27 Que chuka' ri' ri nrajo' nelek'-el pa rachoch jun achin ri can janíla ruchuk'a', ri nabey c'o chi nuben riq'uin ri achin ri', ja ri tuxima' y c'ari' c'a tucanoj-el ronojel ri nrajo' yeruc'uaj.
MAR 3:28 Y tivac'axaj c'a jebel re ch'abel re xtinbij chive vacami. Ri niyok'on richin ri Lok'olej Espíritu, can man xticuyutej ta rumac, xa can xtrejkalej rumac richin jantape'. Y ri ch'aka' chic mac ri yequibanala' ri vinek ri e alaxinek chuvech re ruvach'ulef can c'a yecuyutej-vi. Y que chuka' ri' ronojel ri itzel tak ch'abel ri yequibila' richin niquiyok'bej rubi' ri Dios, can c'a yecuyutej-vi chuka'.
MAR 3:30 Ri Jesús xubij c'a queri' chique ri etamanela' chirij ri ley, roma rije' xa niquibij c'a chirij rija' chi c'o itzel espíritu riq'uin.
MAR 3:31 Y ri rute' y ri e rach'alal ri Jesús xepe c'a acuchi c'o-vi rija'. Pero man xe'oc ta apo riq'uin. Xaxe xquitek rubixic chire chi nicajo' yech'on riq'uin.
MAR 3:32 Y ri vinek ri e tz'uyul-apo riq'uin ri Jesús xquibij c'a chire: Ri ate' y ri e avach'alal at coyoben chuva-jay, y nicajo' yech'on aviq'uin.
MAR 3:33 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri vinek quimolon-qui' riq'uin: Ri achi'el yixch'obon rix, ¿achique c'a ri nte' y ri e vach'alal?
MAR 3:34 Y ri Jesús xerutzu' c'a conojel ri e tz'uyul-apo riq'uin y xubij chique: Ja rije' ri e oquinek nte' y e oquinek vach'alal.
MAR 3:35 Roma can conojel c'a ri yebanon ri rurayibel ri Dios, jari' ri ye'oc nte', vana' y nchak', xcha' ri Jesús.
MAR 4:1 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xbe chic c'a chuchi' ri nima-ya' y rija' yerutijoj c'a ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios. Y can e janíla c'a e q'uiy vinek ri xquimol-apo-qui' richin nicac'axaj. Romari' ri Jesús xoc-apo pa jun canoa ri chiri' pa ruvi-ya', y xtz'uye' c'a chupan. Y ri chiri' pan ulef chuchi' apo ri ya', ec'o c'a ri vinek nicac'axaj-apo ri Jesús.
MAR 4:2 Ri Jesús q'uiy c'a tijonic ri xuya' chique riq'uin c'ambel tak tzij. Rija' xubij c'a chique:
MAR 4:3 Tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive: C'o c'a jun achin ri xbe pa jopin ija'tz.
MAR 4:4 Y tok ri achin c'o chic pa samaj, nijopin ija'tz, juba' c'a chire ri ija'tz pa bey xka-vi. Y xepe c'a ri aj-xic' tak chicop xquitej-el ri ija'tz ri'.
MAR 4:5 Juba' chic c'a chire ri ija'tz cojol abej xka-vi y chiri' xa man q'uiy ta ri ulef c'o. Y chanin c'a xe'el-pe roma xa man pin ta ri ulef.
MAR 4:6 Xa jac'a tok xpe ruvech ri k'ij, xemayamo' y xechaki'j-ka. Roma c'a ri xa man nej ta benek-ka ri quixe', romari' xechaki'j-ka chanin.
MAR 4:7 Y juba' chic ija'tz xka' cojol k'ayis c'o quiq'uixal. Y tok xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix janíla xeq'uiy, ri tico'n xejik' pa quik'a' y man c'a xquiya' ta quivech.
MAR 4:8 Y ri ch'aka' chic c'a ija'tz xka' pa jun utzilej ulef, xe'el-pe y xeq'uiy jebel. Y c'o ija'tz xquiyala' a treinta quivech, c'o xquiyala' a sesenta y c'o ri xquiyala' a cien quivech.
MAR 4:9 C'ari' ri Jesús xubij c'a: Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij, xcha' chique.
MAR 4:10 Y tok xcanej can ruyon ri Jesús quiq'uin ca'i-oxi' vinek y ri e cablajuj rutijoxela', ri ec'o riq'uin xquic'utuj c'a chire achique c'a ri nrajo' nubij chique riq'uin ri c'ambel-tzij ri xutzijoj chique.
MAR 4:11 Y rija' xubij chique: Man jun bey can ta bin can jebel chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, pero chive rix yo'on c'a k'ij chi nivetamaj. Jac'a chiquivech ri vinek ri man ec'o ta viq'uin, riq'uin c'ambel tak tzij yich'on-vi quiq'uin,
MAR 4:12 richin queri' choj niquitzu' y man niquitz'et ta jebel ri niquitzu', y richin chi choj nicac'axaj y man nik'ax ta chiquivech ri nicac'axaj, richin queri' man nitzolin ta pe quic'u'x, y man nicuyutej ta chuka' quimac roma ri Dios.
MAR 4:13 Y ri Jesús xubij chic c'a jun bey chique ri ca'i-oxi' vinek y ri rutijoxela': ¿Man xk'ax ta cami chivech ri c'ambel-tzij ri c'a juba' tinbij-ka chive? Roma vi xa man xk'ax ta chivech, ¿can xtik'ax cami chivech ri ch'aka' chic c'ambel tak tzij?
MAR 4:14 Riq'uin re jun c'ambel-tzij re' ninc'ut c'a chi ri ticonel ri xbejopin ija'tz, jac'ari' ri samajel ri nitzijon ri ruch'abel ri Dios.
MAR 4:15 Ri juba' ija'tz ri xka' pa bey, achi'el ri vinek tok cac'axan chic ri ruch'abel ri Dios, y ri Satanás junanin napon quiq'uin y nrelesaj-el ri ch'abel ri' pa tak cánima.
MAR 4:16 Ri ija'tz ri xka' can cojol tak abej, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek. Ri vinek ri' can janíla c'a yequicot tok niquic'ul ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima.
MAR 4:17 Pero roma c'a ri can man nuq'uen ta ka ruxe' jebel ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima, can man niyaloj ta c'a ri quicoten quiq'uin, xa jun ca'i-oxi' oc k'ij ri utz ec'o riq'uin ri Dios. Y tok yepe c'a tijoj-pokonal y ye'etzelex roma quiniman ri ruch'abel ri Dios, yetzak can chanin.
MAR 4:18 Y ri ija'tz ri xeka' can cojol tak k'ayis ri c'o quiq'uixal can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek.
MAR 4:19 Pero ri vinek ri' roma xa ja ri nrajo' re tiempo ri nicajo' niquiben, nijik' c'a ri ruch'abel ri Dios ri c'o quiq'uin. Nijik' pa ruk'a' ri beyomel ri achi'el xa c'o utz nuq'uen-pe nik'alajin y xa man que ta ri'. Y q'uiy chuka' ruvech rayinic yepe quiq'uin, romari' ri vinek ri' can man jun bey c'a xtivachin jebel ri ruch'abel ri Dios pa tak quic'aslen.
MAR 4:20 Jac'a ri ija'tz ri xeka' pa jun utzilej ulef, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek, y ri vinek ri' can niquiq'uen-vi-ka ri ruch'abel ri Dios y ri quic'aslen nivachin jebel. Can yevachin c'a achi'el niquiben ri ija'tz. Roma ec'o ija'tz niquiya' c'a treinta quivech, ec'o niquiya' a sesenta quivech y ec'o can a cien c'a quivech niquiya'. Can que c'a ri' nuben quic'aslen ri vinek ri niquiq'uen-ka ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima.
MAR 4:21 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chique: Tok nic'an-pe jun k'ak' richin nisakirisan pa jay, ¿chuxe' cami cajón o chuxe' cami ch'at nic'oje-vi? Man que ta ri'. Ri k'ak' can c'o c'ojlibel ri nitz'uyubex-vi, xcha' chique.
MAR 4:22 Que chuka' ri' man jun ri evan can, ri man ta xtek'alajin-pe. Y chuka' can man jun ri tz'apen can rij, ri xa man ta richin chi nek'alajirisex-pe y nelesex-pe chuva-sakil.
MAR 4:23 Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij, xcha' ri Jesús.
MAR 4:24 Y ri Jesús xubij chuka' chique ri vinek: Tok rix nivac'axaj ri ruch'abel ri Dios, can tivac'axaj c'a jebel ri nubij. Can tika' c'a ka pa tak ivánima, roma xa can achi'el rubanic ri nivac'axaj xa can que chuka' ri' ri etamabel ri niq'uen can y riq'uin juba' chic rutz'akat.
MAR 4:25 Roma ri can c'o c'a ruyacon pa ránima, can xtuc'ul c'a más. Jac'a ri nac'axan ri ruch'abel ri Dios y xa man nuyec ta ka pa ránima, ri janipe' oc c'o riq'uin pa nabey, hasta ri' nelesex chire.
MAR 4:26 Y ri Jesús xubij chuka': Tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, nibanatej c'a achi'el nibanatej riq'uin jun ija'tz ri netic can roma jun achin ri pan ulef.
MAR 4:27 Y tok ri ija'tz c'o chic c'a can pan ulef, ri ticonel man jun chic ri nuben. Rija' never c'a tok noc-pe ri ak'a' y niyacatej-el tok niseker-pe ri ruca'n k'ij. Y tok napon ri k'ij, ri ija'tz nebos-pe y niq'uiy-el, pero ri xticon-ka richin ri ija'tz man retaman ta, y chuka' man nitiquir ta nubij achique rubanic tok ri ija'tz nebos-pe y achique rubanic tok niq'uiy.
MAR 4:28 Ri ticonel can man jun c'a nuben richin chi ri tico'n niq'uiy-pe; roma ri tico'n xa ruyon niq'uiy-pe. Y ri ulef q'uiy c'a ri nuya-pe. Pero nabey ja ri ti ral ri trigo neq'uiy-pe. Y tok nim chic, nec'ulun-pe ri ruvi'. Y pa ruq'uisibel ninoj c'a pe ri ruvi' riq'uin ri rupan.
MAR 4:29 Y tok k'en chic, ri rajaf can jac'ari' yerutek ri rusamajela' chupan, richin niquik'et, roma ja tiempo ri' ri richin ri k'atoj.
MAR 4:30 Y ri Jesús xubij c'a chuka': ¿Achique nikabij chirij ri rubanic tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios? ¿Achok iq'uin junan vi? ¿Y achique ta cami c'ambel-tzij ri nik'alajirisan richin?
MAR 4:31 Xa can junan c'a riq'uin ri nibanatej riq'uin ri ija'tz richin mostaza ri nitic-ka pan ulef. Y xa jac'ari' ri ija'tz ri más tak cocoj ri c'o chuvech re ruvach'ulef.
MAR 4:32 Pero jari' ri más nim nel chiquivech xabachique ichaj, y yec'oje' ruk'a' e nima'k. Romari' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik' niquibanala' quisoc pa tak ruk'a', roma chiri' jebel yemujan.
MAR 4:33 Ri Jesús tok xutzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek, xerucusaj c'ambel tak tzij roma retaman chi riq'uin ri' c'o xtiquetamaj.
MAR 4:34 Rija' xaxe c'a riq'uin c'ambel tak tzij xch'on chiquivech ri vinek. Pero tok niquiyonij can, rija' can nubij c'a chique ri rutijoxela' achique yec'ulun-vi chi tzij.
MAR 4:35 Y tok xoc c'a pe ri ak'a' chupan ri k'ij ri', ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Jo' juc'an ruchi-ya', xcha' chique.
MAR 4:36 Rija' xerutakala' c'a can ri vinek. Pero roma rija' can tz'uyul chiri' chupan ri canoa, can jac'ari' xquichop-el bey pa ruvi-ya'. Y ec'o chuka' ch'aka' chic canoas ri junan xe'el-el quiq'uin.
MAR 4:37 Y tok quichapon c'a bey, xpe jun cak'ik' ri janíla nim ri chiri' pa ruvi' ri ya'. Y roma c'a ri' ri canoa ri e benek-vi xuchop ninoj-pe chi ya'. Y riq'uin ri' riq'uin juba' yebe chuxe' ya'.
MAR 4:38 Pero ri Jesús niver c'a chupan ri canoa tok najin ri cak'ik' pa ruvi' ri ya'. Rija' chirij can ri canoa rucanon-ka jun ruch'acat-ruvi', y chiri' niver benek. Y xepe c'a ri tijoxela' xquic'asoj y xquibij c'a chire: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Roj yojquen yan (yojcom yan) y rat xa yaver, xecha' chire.
MAR 4:39 Y ri Jesús xyacatej c'a pe, y xubij: Tiq'uis-el ri cak'ik' y titane-ka ri nibolko't ri ya'. Y queri' xbanatej. Ri cak'ik' xq'uis-el, y chuka' ri nibolko't ri ya' xtane-ka.
MAR 4:40 C'ari' ri Jesús xubij chique: ¿Achique roma tok xixibij-ivi'? ¿Can man icukuban ta ic'u'x viq'uin yin?
MAR 4:41 Pero ri tijoxela' janíla quixibin-qui' y xquic'utula' c'a chiquivech, chirij ri Jesús: ¿Achique c'a chi achin re'? Roma ri cak'ik' y ri ya' can niquinimaj chuka' rutzij.
MAR 5:1 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a ri juc'an ruchi-ya', ri chiri' pa jun lugar rubini'an Gadara.
MAR 5:2 Y tok ri Jesús xka' can chupan ri canoa, can jac'ari' tok xapon jun achin riq'uin. Jun achin ri pa camposanto elenek-vi-pe, roma ri achin ri' xa c'o c'a itzel espíritu riq'uin.
MAR 5:3 Ri achin ri' can jac'a ri camposanto ri oquinek rachoch, y rija' hasta riq'uin cadena man e tiquirinek ta quichapon-ka, roma can janíla c'a ri ruchuk'a'.
MAR 5:4 Can q'uiy c'a bey ri e quiximilon ri ruk'a-raken pa ch'ich' y riq'uin chuka' cadena, pero xa e ruk'ajlon y e rurak'ach'ilon can. Can man jun c'a ri tiquirinek ta chirij.
MAR 5:5 Rija' can jantape' c'a nibiyaj ri pa tak juyu' y ri chiquicojol ri acuchi e mukun-vi caminaki', nurek ruchi' (nisiq'uin) y nusocola-ri' riq'uin abej. Can chi pak'ij chi chak'a' c'a ri nubanala' queri' ri achin ri'.
MAR 5:6 Y tok rija' xutz'et c'a pe ri Jesús, c'anej c'a c'o-vi, pero junanin xpe y xoxuque' chuvech.
MAR 5:7 Y can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on chire ri Jesús y xubij c'a: Rat Jesús ri Ruc'ajol ri nimalej Dios, ¿achique roma tok yinanek? Pa rubi' ri Dios ninc'utuj chave, chi man quinach'ujirisaj, xcha' chire ri Jesús.
MAR 5:8 Ri achin xubij quere' roma ri Jesús rubin chic c'a chire ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achin ri' chi tel-el.
MAR 5:9 Y xpe ri Jesús xuc'utuj c'a chire: ¿Achique abi'? Y rija' xubij-pe: Oj janíla ri nubi', roma man nuyon ta yin, xa can e janíla chuka' ri vachibil ec'o.
MAR 5:10 Y can janíla c'a xuc'utuj chire ri Jesús chi tubana' utzil man querelesaj-el chupan ri ruvach'ulef ri'.
MAR 5:11 Y chunakaj apo ri lugar ri', pa ruvi' jun juyu', janíla c'a e q'uiy ak yeva'.
MAR 5:12 Y xepe c'a conojel ri itzel tak espíritu ri ec'o riq'uin ri achin, xquic'utuj utzil chire ri Jesús. Y xquibij c'a chire: Taya' k'ij chike richin yojoc quiq'uin la ak ec'o chila'.
MAR 5:13 Ri Jesús can jac'ari' xubij chique chi utz. Y ri itzel tak espíritu jari' xe'el-el y xebe'oc quiq'uin ri ak. Ri ak ri' can janíla c'a e q'uiy. Ec'o la'ek jun ca'i' mil. Y conojel ri ak ri' xquichop anin (anen) pa xulan, chuvech jun juyu' pa'el-pa'el, y choj xebeka' pa ya'. Can conojel c'a ri ak ri' xejik' chiri'.
MAR 5:14 Jac'a ri yeyuk'un quichin ri ak ri', xe c'a xquitz'et can ri xbanatej, xe'anmej; y xbequiyala' can rutzijol ri pa tinamit y ri pa tak juyu' chuka'. Y ri vinek can xepe c'a richin noquitz'eta' ri xbebix can chique.
MAR 5:15 Y tok ri vinek ri' xe'oka' riq'uin ri Jesús, xquitz'et c'a chi ri achin ri xec'oje' itzel tak espíritu riq'uin, tz'uyul, rucusan rutziak y man nuben ta chic c'a ri achi'el ri rubanon-pe. Pero ri vinek ri' xa xquixibij c'a qui' tok xquitz'et ri achin ri'.
MAR 5:16 Ri vinek c'a ri xetz'eton ri xbanatej riq'uin ri achin ri xelesex itzel tak espíritu riq'uin y ri xc'ulvachitej quiq'uin ri ak, xquitzijola' c'a chique ri vinek ri e petenek chutz'etic ri xc'ulvachitej chiri'.
MAR 5:17 Roma c'a ri' ri vinek xquic'utuj utzil chire ri Jesús chi tel-el chupan ri lugar ri'.
MAR 5:18 Y jac'a tok noc-el ri Jesús pa canoa, ri achin ri xec'oje' itzel tak espíritu riq'uin, xuc'utuj c'a utzil chire ri Jesús chi tuya' k'ij chire richin nibe riq'uin.
MAR 5:19 Pero ri Jesús man xrajo' ta. Xa xubij c'a chire: Catzolin chi'avachoch, y tatzijoj chique ri e avach'alal chi xe'elesex ri itzel tak espíritu aviq'uin, roma xjoyovex avech roma ri Ajaf.
MAR 5:20 Y ri achin xbe c'a y xuchop rutzijoxic ri xuben ri Jesús riq'uin rija'. Rija' xutzijoj c'a chique ri vinek ri ec'o chupan ri lugar rubini'an Decápolis. Y ri vinek can janíla c'a niquich'ob rij ruc'aslen ri jun achin ri'.
MAR 5:21 Y ri Jesús y ri rutijoxela', xe'oc chic c'a el pa canoa richin chi xek'ax c'a la juc'an chic ruchi-ya'. Y tok xe'apon yan c'a la juc'an chic ruchi-ya', janíla e q'uiy vinek ri xquimol-apo-qui' riq'uin. Rija' chunakaj c'a ri nima-ya' xc'oje-vi.
MAR 5:22 Xapon c'a chuka' jun achin rubini'an Jairo. Re achin c'a re' c'o jun rusamaj chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Jac'a rija' ri achi'el tata'aj chiri'. Y tok ri Jairo xutz'et-apo ri Jesús, can jari' xbexuque' chuvech ri Jesús.
MAR 5:23 Y c'ari' rija' xubij c'a chire ri Jesús: Ri ti numi'al yava', y niquen yan (nicom yan). Tabana' c'a utzil te'aya' ri ak'a' pa ruvi' richin nicolotej chuvech ri camic y nic'ase' can, xcha' ri achin. Y ri achin ri' can janíla c'a xuc'utuj utzil chire ri Jesús.
MAR 5:24 Y ri Jesús can xbe c'a. Y e q'uiy chuka' vinek xetzeke-el chiquij. Y roma can janíla e q'uiy vinek, can man utz ta c'a yebiyin.
MAR 5:25 Y chiquicojol c'a ri vinek ri' benek c'a chuka' jun ixok ri c'o jun ruyabil. Ri ixok ri' c'o yan c'a cablajuj juna' ri nibiyin ruquiq'uel y man tanel ta.
MAR 5:26 Rija' rutijon c'a pokon roma benek chic quiq'uin q'uiy ak'omanela' y xuq'uis yan chuka' ronojel ru-mero; y pa ruq'uexel chi utz ta juba', ri ruyabil xa más xuben.
MAR 5:27 Re ixok re' c'o c'a rac'axan-pe chirij ri Jesús. Rija' benek c'a chuka' chiquicojol ri vinek ri ec'o can chirij ri Jesús, y jac'ari' tok xberuchapa' can juba' ri rutziak ri Jesús.
MAR 5:28 Roma ri ixok ri' can rubilon c'a pe pa ránima: Xa riq'uin ta ninchop-el juba' rutziak ri Jesús, yic'achoj-el, cha'inek c'a pa ránima ri ixok ri'.
MAR 5:29 Y can jac'ari' xtane' nibiyin ri ruquiq'uel. Rija' can xuna' c'a chi xc'achoj chire ri ruyabil ri ruc'ulvachin.
MAR 5:30 Ri Jesús can chanin c'a xuna' chi c'o jun xuc'achojirisaj riq'uin ri uchuk'a' ri c'o riq'uin. Romari' xtzu'un chirij, y xubij chique ri vinek: ¿Achique xchapon re nutziak? xcha'.
MAR 5:31 Pero ri tijoxela' xquibij c'a chire: Rat navajo' navetamaj achique xchapon ri atziak, pero re vave' c'ayef richin navetamaj. Ye'atz'et chi re vinek yatquipitz', y rat nac'utuj: ¿Achique ri xichapon? yacha', xecha' ri tijoxela' chire ri Jesús.
MAR 5:32 Pero ri Jesús yerutzula' c'a ri vinek, nucanoj ri achique xchapon ri rutziak.
MAR 5:33 Y ri ixok ruxibin-ri' y nibaybot c'a (nibarbot c'a), roma xa ja rija' ri xchapon ri rutziak ri Jesús, y can xc'achoj-vi chire ri ruyabil. C'ari' c'a, rija' xoxuque' chuvech ri Jesús y xubij c'a ronojel ri achique xuben.
MAR 5:34 Y ri Jesús xubij chire ri ixok: Numi'al, xacolotej, roma xacukuba' ac'u'x viq'uin. Vacami c'a, catzolin; ri avánima xril yan uxlanen. Ri ayabil ri ac'ulvachin-pe man chic xtitzolin ta pe, xcha' chire.
MAR 5:35 Y c'a nich'on na c'a ri Jesús riq'uin ri ixok, tok ec'o ri xe'oka' e petenek chirachoch ri Jairo; ri achin ri achi'el tata'aj ri chiri' pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Ri achi'a' ri xe'oka', xoquibij c'a chire ri Jairo: Ri ti ami'al xa xquen yan (xcom yan). ¿Y can c'a c'o ta cami c'a nic'atzin-vi chi nac'uaj chic ri Tijonel? xecha' chire.
MAR 5:36 Jac'a tok ri Jesús xrac'axaj-pe, chanin xubij chire ri achin achi'el tata'aj ri pa nima-jay: Man tuxibij-ri' ri avánima roma ri xobix chave. Tacukuba' c'a ac'u'x viq'uin, xcha' chire.
MAR 5:37 Y ri Jesús xaxe c'a ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri rach'alal ri Jacobo, ri xeruc'uaj-el.
MAR 5:38 Y ri Jesús e rachibilan ri e oxi' rutijoxela' xebe c'a ri chirachoch ri achin ri achi'el tata'aj ri chiri' pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y tok xe'apon c'a, ri Jesús xerutz'et chi ri vinek yech'ujlan ri pa jay, y xerutz'et chuka' ri nibiyin ruya'al-quivech y riq'uin janíla uchuk'a' ye'ok'.
MAR 5:39 Tok ri Jesús oquinek chic apo, xubij chique ri vinek: ¿Achique roma yixok' y yixch'ujlan? Ri ac'ual xa man caminek ta, rija' xa nuxlan, xcha' chique.
MAR 5:40 Pero rije' xa xetze'en chirij ri Jesús, roma quetaman chi ri ac'ual xa caminek chic. Pero ri Jesús xuben c'a chique ri vinek chi xe'el-pe. C'ari' rija' xerucusaj-apo ri rute-rutata' ri ti xten y ri e oxi' chic ri e benek chirij, chupan ri jay ri c'o-vi ri ruch'acul ri ti xten.
MAR 5:41 Rija' xuchop c'a ruk'a' ri ti caminek y xch'on pa jun chic ch'abel, y xubij: Talita, cumi, xcha'. Re tzij re' nubij c'a: Ti xten, chave rat ninbij-vi chi cayacatej.
MAR 5:42 Can xe xubij quere' ri Jesús, can jari' xyacatej y xbiyaj-el ri ti xten, roma xa can cablajuj chic c'a rujuna'. Y ri ec'o riq'uin, xsach quic'u'x tok xquitz'et chi xtzolin chic pe.
MAR 5:43 Pero ri Jesús janíla xuchilabej chique chi man tiquelesaj rutzijol, y chuka' xubij chi tisuj ruvay ri ti xten.
MAR 6:1 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xe'el-el ri chiri' y xebe pa Nazaret ri tinamit ri xq'uiy-vi rija'.
MAR 6:2 Y tok xapon c'a ri uxlanibel-k'ij, rija' xuc'ut ri ruch'abel ri Dios ri pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y roma c'a ri ch'abel ri yerubij chique, ri vinek ri quimolon-qui' chiri', can achique la c'a xcac'axaj, y xquibila' c'a: ¿Achique c'a roma re achin re' janíla etamabel c'o riq'uin y nitiquir yeruben milagros? ¿Achi'el c'a tok nitiquir nuben ronojel re'?
MAR 6:3 Roma re achin re', xa jare' ri samajiy-che' (ajanel), ral ri María, cach'alal ri Jacobo, ri José, ri Judas y ri Simón. Y ri rana' xa chikacojol roj ec'o-vi, xecha'. Romari' ri vinek can man juba' xquinimaj ta ri Jesús, roma rija' aj chiri' pa quitinamit.
MAR 6:4 Y ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Conojel c'a ri yek'alajirisan ri ch'abel ri bin chique roma ri Dios, man jun quik'ij; pero ri' xaxe chiquivech ri vinek aj pa rutinamit, chiquivech ri rach'alal y chiquivech chuka' ri aj pa rachoch, xcha' chique.
MAR 6:5 Y chupan ri rutinamit, ri Jesús man q'uiy ta c'a milagros xtiquir xuben. Xaxe oc ca'i-oxi' yava'i' ri xuya' ruk'a' pa quivi' richin xeruc'achojirisaj.
MAR 6:6 Y rija' can achique la c'a xuna' roma xerutz'et chi ri vinek ri aj chiri' pa rutinamit, chi xa can man xquicukuba' ta quic'u'x riq'uin. Rija' xbe c'a ri pa tak cocoj tinamit ri ec'o-pe chunakaj ri rutinamit. Rija' can xuc'ut c'a ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek.
MAR 6:7 C'ari' ri Jesús xeroyoj c'a ri cablajuj rutijoxela'. Y chi caca' xuchop-el quitakic chubanic ri samaj, y xuya-el uchuk'a' chique richin chi yetiquir yequelesaj ri itzel tak espíritu.
MAR 6:8 Y rija' xubij c'a chuka' el chique chi xaxe ri quich'ame'y tiquic'uaj-el y man jun chic ri tiquic'uaj. Man tiquic'uaj pekes (morral), man tiquic'uaj vey y chuka' can man tiquic'uaj-el mero ri pa tak ruximbal-quipan; xa can man jun mero ri tiquic'uaj-el.
MAR 6:9 Man tiquicusaj-el ca'i' quitziak. Pero utz chi niquicusaj-el quixajab.
MAR 6:10 Ri Jesús xubij c'a chuka' chique ri rutijoxela': Xabachique tinamit yixapon-vi; tok yixoc pa jun jay, chiri' quixc'oje-vi-ka. Xa can c'a ja tok yixel na pe chiri', utz niya' can ri jay ri xixc'oje-vi.
MAR 6:11 Y vi ta ri yixapon-vi, ri vinek man yixquic'ul ta jebel, y man nicajo' ta chuka' nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri nitzijoj rix chique, can quixel c'a pe ri chiri'. Y titotala' c'a can (tiquirala' c'a can) ri pokolaj ri c'o pa tak ivaken chiquivech ri vinek ri', richin tiquinabej chi man utz ta ri xquiben. Roma can ninbij-vi c'a chive, chi chupan ri k'ij tok xtibanatej ri k'atoj-tzij, ri ruc'ayeval c'a ri xtika' pa quivi' ri vinek ri xec'oje' pa tinamit Sodoma y Gomorra man can ta xtic'o ruvi', que chuvech ri xtika' pa quivi' ri vinek richin ri tinamit ri man xquixquic'ul ta jebel, xcha-el chique.
MAR 6:12 Y ri tijoxela' xebe c'a. Rije' xquibij c'a chique ri vinek chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios.
MAR 6:13 Y ri tijoxela' q'uiy c'a itzel tak espíritu ri xequelesala'. Y chuka' xquiyala' aceite olivo pa quivi' e q'uiy yava'i' y xequic'achojirisala' can.
MAR 6:14 Y ri rey Herodes can xrac'axaj c'a chi ri Jesús janíla rutzijol chiquicojol ri vinek. Pero ri Herodes xubij-ka pa ránima chi ri Jesús xa ja ri Juan ri Bautista ri xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', y romari' tok c'o uchuk'a' pa ruk'a' richin q'uiy ri nitiquir yerubanala', xcha-ka rija'.
MAR 6:15 Pero ec'o c'a chique ri vinek ri xquibij chi ri Jesús xa ja ri Elías. Y ec'o ch'aka' chic xquibij chi rija' jun achin ri nik'alajirisan ri nibix chire roma ri Dios y chuka' xquibij chi rija' jun chique ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios chupan ri ojer can tiempo.
MAR 6:16 Pero tok ri rey Herodes xrac'axaj c'a ri', xubij: Re Jesús xa ja ri Juan ri Bautista ri xintek rutzaq'uixic rukul, y vacami c'astajinek chic pe chiquicojol ri caminaki', nicha' c'a.
MAR 6:17 Roma xa can jac'a ri rey Herodes ri xbin chi techap-pe ri Juan. Y c'ari' xuya' pa cárcel y xxime' pa cadena. Ri Herodes queri' xuben roma ri ixok ri c'o riq'uin; ri ixok rubini'an Herodías, xa rixjayil c'a ri Felipe ri rach'alal ri Herodes. Y ri Herodes can ruc'amon c'a ka ri ixok ri'.
MAR 6:18 Ri Juan xchap c'a roma jari' ri rubin chire ri Herodes. Rija' rubin c'a chire: Man utz ta abanon chi ac'amon-ka ri Herodías ri rixjayil ri avach'alal Felipe.
MAR 6:19 Ri Herodías can rajovan-vi c'a rucamisan ri Juan roma itzel nuna' chire, pero man pa ruk'a' ta c'a rija' c'o-vi, romari' man tiquirinek ta.
MAR 6:20 Ri rey Herodes can retaman-vi c'a chi ri Juan jun chojmilej y lok'olej achin richin ri Dios; y nuxibij c'a ri' chuvech. Can man ruyo'on ta c'a k'ij richin c'o ta ruc'ulvachin. Rija' can jebel c'a nrac'axaj tok ri Juan nubij ri ruch'abel ri Dios chire. Pero rija' man nich'obotej ta c'a chuvech ri achique ruc'amon chi nuben. Man riq'uin ri', rija' can jebel vi c'a nrac'axaj ri nibix chire.
MAR 6:21 Y ri k'ij c'a ri oyoben roma ri Herodías richin nika' ri Juan pa ruk'a', xapon c'a. Chupan ri k'ij tok ri rey Herodes xtz'aket chic jun rujuna', xuya' jun va'in y xeroyoj c'a ri k'atoy tak tzij ri ec'o pa ruk'a', xeroyoj ri e uc'uey quichin ri achi'a' banoy tak oyoval y xeroyoj chuka' ri achi'a' ri c'o janíla quik'ij chiquicojol ri aj-Galilea.
MAR 6:22 Y ri acuchi c'a quimolon-vi-qui' rije', xoc-apo jun xten ral ri Herodías; y rija' xxajo' chiquivech. Y ri xajoj ri xuben ri xten janíla xka' chuvech ri rey Herodes y chiquivech conojel ri yeva' riq'uin. Y ri rey Herodes xubij c'a chire ri xten: Tac'utuj c'a ri achique navajo' y xtinya' chave.
MAR 6:23 Can ninben c'a jurar chavech, chi xabachique c'a ri xtac'utuj chuve, xtinya' chave, stape' can nic'aj chire re ruvach'ulef c'o pa nuk'a', xcha' ri rey Herodes chire ri ral ri Herodías.
MAR 6:24 Pero ri xten, xe xrac'axaj ri xubij ri rey Herodes, xel-el y xberubij c'a chire ri rute': ¿Achique ta ninc'utuj chire ri rey Herodes? Roma rija' xubij chuve chi achique ri ninvajo' xtuya' chuve, xcha' ri xten chire ri rute'. Xpe ri te'ej xubij c'a chire ri ral: Tac'utuj chi ticamisex ri Juan ri Bautista y ri rujolon (ruvi') tuc'uex-apo chave.
MAR 6:25 Y ri xten can jac'ari' xtzolin-apo riq'uin ri rey Herodes y xberubij c'a chire: Yin ninvajo' chi ja re vacami yan naya-pe chuve pa jun lek, ri rujolon (ruvi') ri Juan ri Bautista, xcha' chire ri rey Herodes.
MAR 6:26 Y ri rey Herodes xpe janíla bis pa ránima romari', pero roma c'a can rubanon chic jurar chire chi can xtuya-vi ri nrajo' y roma chuka' can chiquivech ri e rachibilan pa mesa xubij-vi, can c'o c'a chi nuben ri nic'utux chire, richin man nuya' ruq'uix.
MAR 6:27 Y ri rey jari' c'a xutek-el jun soldado richin tic'an-pe ri rujolon (ruvi') ri Juan ri Bautista.
MAR 6:28 Y ri soldado xbe c'a. Rija' xberutzaq'uij c'a pe rujolon (ruvi') ri Juan ri Bautista, ri chiri' pa cárcel. Y c'ari' ri rujolon (ruvi') ri Juan xuq'uen c'a pe chire ri xten pa jun lek y ri xten xberuya' chire ri rute'.
MAR 6:29 Tok ri rutijoxela' ri Juan xcac'axaj chi xcamisex, xebe c'a chuc'amic ri ruch'acul, y xbequimuku' can.
MAR 6:30 Ri e ru-apóstoles ri Jesús jari' c'a xetzolin-pe banoy rusamaj ri Dios y niquimol chic apo qui' riq'uin ri Jesús. Rije' niquitzijola' c'a chire ronojel ri xquibanala' y ri tijonic ri xquiyala'.
MAR 6:31 Y ri Jesús xubij c'a chique: Jo' pa jun lugar e manek vinek richin chi yixuxlan juba'. Y queri' xubij chique roma can e janíla c'a vinek ri ye'el-ye'oc quiq'uin y romari' hasta man yetiquir ta chic yeva'.
MAR 6:32 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xe'oc c'a el pa jun canoa richin chi yek'ax c'a juc'an ruchi-ya', pa jun lugar e manek vinek.
MAR 6:33 Pero tok rije' xe'el-el, e q'uiy c'a vinek ri xetz'eton-el y xquetamaj-el quivech. Romari' ri vinek junanin xebe chicaken, xquimolola-el-qui' ri pa bey; ri pa tak tinamit ri xek'ax-vi-el. Y xa ja yan chic rije' ri xe'apon nabey. Y tok ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon, ri vinek xquimol c'a apo qui' chiquij.
MAR 6:34 Y tok ri Jesús xka' c'a can chupan ri canoa, xutz'et c'a chi janíla e q'uiy ri vinek ri e oyobeyon richin ri chiri'. Rija' xujoyovaj c'a quivech, roma ri quibanon, achi'el xa ja ri carne'l tok man jun niyuk'un quichin. C'ari' xuc'ut c'a chiquivech, q'uiy ri nic'atzin chi niquetamaj chirij ri ruch'abel ri Dios.
MAR 6:35 Pero tok xa can janíla xxule' yan c'a ri k'ij, ri rutijoxela' ri Jesús xejel-apo riq'uin y xquibij c'a chire: Re vave' xa e manek vinek y janíla xkak'ij yan.
MAR 6:36 Que'ataka' c'a el richin chi yebe ri pa tak cocoj tinamit y pa ch'aka' chic lugar ri ec'o-pe nakaj, richin chi tequilok'o' quivay, roma xa man jun quivay richin niquitej, xecha' chire ri Jesús.
MAR 6:37 Jac'a ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Tiya' quivay rix, xcha' chique. Y rije' xquibij chire: ¿Rat nabij chi yojbe chulok'ic ca'i' ciento quetzales vey richin yeva' rije'? xecha'.
MAR 6:38 Y rija' xuc'utuj c'a chique: ¿Janipe' vey c'o iviq'uin? Te'itz'eta' na c'a. Y tok rije' quitz'eton chic can, xquibij: C'o vo'o' vey y ca'i' quer, xecha' chire.
MAR 6:39 C'ari' rija' xubij chique ri rutijoxela' chi tiquibij chique ri vinek chi quetz'uye' conojel pa ruvi' ri sabana rex-rex rubanon, y pa tak tzobaj (grupos) quetz'uye'.
MAR 6:40 Y ri vinek ri' can xetz'uye' c'a pa ruvi' ri sabana, y xquic'uala' c'a qui' pa tak ciento y nic'aj tak ciento.
MAR 6:41 Y ri Jesús xeruli'ej c'a pa ruk'a' ri vo'o' vey y ri ca'i' quer, xtzu'un chicaj y xumatioxij chire ri Dios. Rija' xeruper c'a el (xerupir c'a el) ri vey, y xuya-el chique ri rutijoxela' richin chi niquiya' chique ri vinek. Y que chuka' ri' xuben riq'uin ri quer. Xujech c'a chiquivech conojel.
MAR 6:42 Can conojel c'a jebel xquitej quivay. Can man jun c'a ri man ta jebel xva'.
MAR 6:43 Y c'a c'o na c'a cablajuj chaquech vey rachibilan quer ri xmolotej can, ri man xq'uis ta.
MAR 6:44 Can janíla vi e q'uiy vinek ri xquitej quivay, roma xaxe ri achi'a' e vo'o' mil.
MAR 6:45 Y ri Jesús can jac'ari' xerucusaj-el ri rutijoxela' chupan ri canoa, richin quenabeyej-el chuvech; chi quebe c'a ri pa Betsaida, ri tinamit ri c'o juc'an ruchi-ya'. Y rija' yerutek na c'a el ri vinek chi tak cachoch.
MAR 6:46 Y tok ri Jesús e rutakalon chic can ri vinek chi tak cachoch, rija' xbe pa ruvi' jun juyu' chubanic orar.
MAR 6:47 Ri Jesús c'a xc'oje' c'a can pan ulef, pero ri tijoxela' e benek c'a pa canoa y nej yan quebiyin pa ruvi' ri ya'. Pa runic'ajal chic c'a ri ya' ec'o-vi-apo tok xoc-pe ri ak'a'.
MAR 6:48 Y ri Jesús xerutzu' c'a chi ri rutijoxela' man choj ta nibiyin ri canoa chiquivech, roma ri cak'ik' nupaxij-ri' chuvech ri canoa y nutzolij c'a. Y tok nipe yan c'a rusekeric y jubama nik'ax yan ri ak'a' ri', ri Jesús nibiyin c'a riq'uin ri raken pa ruvi' ri ya' benek-apo, y nrajo' c'a nik'ax-el chiquivech.
MAR 6:49 Pero tok ri tijoxela' xquitz'et chi c'o jun petenek chiraken pa ruvi-ya', xquic'utula' c'a chiquivech riq'uin uchuk'a' chi achique c'a la'. Roma rije' xquibij chi ri petenek pa ruvi-ya' xa jun xibinel.
MAR 6:50 Y roma can conojel c'a xetz'eton richin, xsach quic'u'x. Y romari' ri Jesús chanin xch'on chique y xubij: Man tixibij-ivi'. Xa ticukuba' ic'u'x. Ja yin ri Jesús, xcha' chique.
MAR 6:51 Y rija' xoc c'a el quiq'uin ri pa canoa. Y can jari' tok xtane-el ri cak'ik'. Y ri tijoxela' xsach c'a quic'u'x janíla.
MAR 6:52 Y stape' can xquitz'et tok ri Jesús xuq'uiyirisaj ri vey, rije' man xk'ax ta chiquivech chi rija' can nitiquir-vi nuben xabachique, roma can c'o uchuk'a' riq'uin. Rije' covirinek c'a ri cánima.
MAR 6:53 Y rije' xek'ax c'a pa ruvi' ri nima-ya' ri' y xe'apon ri pa Genesaret. Rije' xe'apon c'a chuchi' ri ya'.
MAR 6:54 Y xe xe'el can pa canoa, ri vinek ri ec'o chiri' chuchi' ri ya', chanin xquetamaj ruvech chi ja ri Jesús ri xka' can pa canoa.
MAR 6:55 Romari' xquiya' rutzijol pa ronojel lugar ri ec'o-pe nakaj, chi ri Jesús c'o ri chiri'. Y ri vinek xquichop c'a yequic'amala-pe ri quiyava'i'. Can ronojel vi c'a lugar xec'amalox-pe yava'i'; y chuvech c'a ri quivarabel e c'amalon-vi-pe, y xequic'uaj chire ri Jesús ri achique lugar nicac'axaj chi c'o-vi.
MAR 6:56 Y xabachique lugar xapon-vi, ri pa tak nima'k tinamit, pa tak cocoj tinamit y ri pa tak juyu' chuka', ri vinek xequiyala' ri yava'i' pa tak bey ri nik'ax-vi rija'. Janíla c'a utzil niquic'utula' chire richin chi tuya' k'ij chique richin niquichop stape' ta xaxe ri ruchi-rutziak. Y conojel c'a ri xechapon ruchi-rutziak ri Jesús, xec'achoj chire ri quiyabil.
MAR 7:1 Y chirij c'a ri Jesús xquimol c'a apo qui' ri achi'a' fariseos, y chuka' ca'i-oxi' etamanela' chirij ri ley ri e petenek ri pa tinamit Jerusalem.
MAR 7:2 Y tok ri achi'a' ri' xequitz'et chi ec'o chique ri rutijoxela' ri Jesús ri man niquich'ej ta jebel ri quik'a' tok niquitej quivay, man utz ta xequitz'et. Roma chiquivech rije' can man ch'ajch'oj ta ri quik'a'. Y romari' q'uiy c'a ri xquibij chiquij, roma can man niquiben ta achi'el ri niquiben rije'.
MAR 7:3 Roma ri achi'a' fariseos y conojel ri ch'aka' chic vinek israelitas, xa ja oc ri e bilon can coma ri kati't-kamama', xa jari' ri yequibanala'. Roma vi xa man niquich'ej ta ri quik'a' q'uiy bey, can man yeva' ta.
MAR 7:4 Tok yetzolin c'a pe ri pa tak c'ayibel, vi man niquich'ajch'ojirisaj ta qui', can man yeva' ta. Y c'o c'a ch'aka' chic ri yequibanala' chuka', achi'el ri achique quijosk'ixic ri kumbel tak ya', ri xára, ri ch'ich' tak lek y ri achique chuka' rujosk'ixic niquiben chire ri quivarabel. Que c'a ri' ri yequibanala' rije'.
MAR 7:5 Romari' xepe c'a ri achi'a' fariseos y ri etamanela' chirij ri ley xquic'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Achique c'a roma tok la atijoxela' man niquiben ta achi'el ri bin can coma ri kati't-kamama'? Rije' niquitej quivay y man niquich'ej ta quik'a' jebel. Man niquiben ta achi'el nikaben roj, xecha' chire ri Jesús.
MAR 7:6 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Rix xa ca'i' ipalej. Xa can jebel c'a rubixic rubanon can ri Isaías chivij. Ri xubij ri Dios chire chi tutz'ibaj can, nubij c'a: Re vinek re' xaxe c'a riq'uin ri quich'abel niquiya' nuk'ij, jac'a ri nrajo' ri cánima xa man ja ta ri'; xa nej c'a chire ri niquiya' ta nuk'ij.
MAR 7:7 Xa can man jun c'a nic'atzin-vi ri niquiya' nuk'ij, roma xa e tijonel quichin quetamabal achi'a' y niquibij chi can jari' ri ruc'amon chi niban. Queri' ri rutz'iban can ri Isaías.
MAR 7:8 Y rix jari' ri yixajin chubanic. Xa iyo'on can ri rubin can ri Dios chi c'o chi niben. Rix can man niben ta c'a ri nrajo' ri Dios, xa ja ri niquibij ri vinek, xa jari' ri ichapon rubanic. Achi'el tok nibij ri achique quijosk'ixic ri xára y ri achique quijosk'ixic ri kumbel tak ya'. Y ec'o chuka' ch'aka' chic e achi'el ri', ri ye'ibanala'.
MAR 7:9 Y ri Jesús xubij chuka' chique: Rix richin niben ri achique oc e quibilon can ri kati't-kamama', can iyo'on c'a can rubanic ri achique rubin can ri Dios chi c'o chi niben.
MAR 7:10 Roma ri ch'abel ri e rutz'iban can ri Moisés, nubij: Taya' quik'ij ri ate-atata'. Y ri nibanon c'a itzel chique rute-rutata', can man jun chic c'a ri nrajo', can ja vi c'a ri camic ri tika' pa ruvi'. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
MAR 7:11 Jac'a rix xa man que ta ri' ri niben y nic'ut. Xa man niben ta achi'el ri rubin can ri Dios. Rix xa ye'itijoj ri alc'ualaxela' chi man nic'atzin ta chi yequito' ri quite-quitata'. Xa ye'el chuvech ri' riq'uin niquibij chique ri quite-quitata': Yin man yitiquir ta yixinto' riq'uin ri nic'atzin chive, roma ri nic'atzin ta chive rix xa Corbán. Re ch'abel re' nubij c'a: Nusujun chic chire ri Dios. Y riq'uin niquibij queri', chi quisujun chic chire ri Dios ri nic'atzin ta chique ri quite-quitata', man nic'atzin ta chic richin yequito', yixcha' chique.
MAR 7:12 Y riq'uin ri nibij, can nik'alajin-vi chi rix niben chique ri alc'ualaxela' chi man jun chic tiquiya' chique ri quite-quitata'.
MAR 7:13 Riq'uin ri', rix ibanon chi man jun ruk'ij ri rubin can ri Dios. Y queri' ibanon xaxe richin niben ri achique quibin can ri ivati't-imama'. Y ec'o chuka' ch'aka' chic achi'el re' ri ye'ibanala'. Queri' xubij ri Jesús chique ri achi'a' fariseos y ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley.
MAR 7:14 Y ri Jesús xch'on chic c'a jun bey quiq'uin ri janíla chi vinek ri quimolon-apo-qui' chiri' y xubij c'a chique: Tivac'axaj c'a chi'ivonojel re xtinbij chive y tik'ax-el chivech.
MAR 7:15 Roma ri nutej-ka ri vinek, man ja ta ri' ri nitz'ilobisan richin, man que ta ri'. Ri nitz'ilobisan richin jun vinek xa ja ri itzel ri nipe pa ránima.
MAR 7:16 Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij. Queri' xubij ri Jesús chique ri vinek.
MAR 7:17 Y rija' xeruya' c'a can ri vinek, y xbe pa jun jay. Y ri tijoxela' xquic'utuj c'a chire chirij ri nitz'ilobisan richin jun vinek.
MAR 7:18 Y ri Jesús xubij c'a chique: ¿Can junan ibanon rix quiq'uin ri ch'aka' chic vinek chi man nik'ax ta chivech ri ninbij? ¿Can man nik'ax ta chivech chi ronojel ri nutej-ka ri vinek, xa man ja ta ri' ri nitiquir nitz'ilobisan richin?
MAR 7:19 Ronojel ri achique nutej-ka ri vinek, xa man pa ránima ta nibe-vi. Xa pa rupan nibe-vi y c'ari' nel can. Y roma ri queri' xubij ri Jesús, nik'alajin chi ronojel ri ec'o can richin chi yetij, can e utz vi.
MAR 7:20 Y ri Jesús xubij chuka' chi xa ja ri itzel ri nipe pa ránima ri vinek, xa jari' ri nitz'ilobisan richin.
MAR 7:21 Roma xa pa ránima c'a ri vinek yepe-vi ri itzel tak ch'obonic. Chiri' nipe-vi ri ch'obonic tok ri vinek ri e c'ulan y ri man e c'ulan ta niquicanola-qui' richin yemacun. Y chiri' chuka' nipe-vi ri ch'obonic tok yecamisan.
MAR 7:22 Pa tak cánima c'a ri vinek nipe-vi ri jalajoj tak ch'obonic, tok ye'elek', tok niquirayij chi ronojel ta cosa quiq'uin ta rije' c'o-vi, yequibanala' etzelal, yek'olon, ri achi'a' y ri ixoki' niquibanala' mac ri janíla yeq'uixbisan, itzel niquina' chire jun vinek ri utz c'o, yequibila' itzel tak ch'abel chiquij ri ch'aka' chic, niquina chi janíla quik'ij, e nacanek.
MAR 7:23 Ronojel c'a ri etzelal que tak ri', pa ránima c'a ri vinek nipe-vi, y jari' ri nitz'ilobisan richin. Que c'a ri' xubij ri Jesús chique ri rutijoxela'.
MAR 7:24 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel c'a el ri chiri', y xbe c'a pa jun lugar ri nakaj nicanej can chique ri tinamit quibini'an Tiro y Sidón. Y xc'oje' c'a pa jun jay, roma man nrajo' ta c'a chi netamex chi rija' c'o chiri'. Pero man riq'uin ri', chanin xnabex chi c'o chiri'.
MAR 7:25 Can chanin c'a xnabex-pe roma jun ixok ri c'o jun ral-xten, ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Ri ixok ri' can xe c'a xrac'axaj-pe chi ri Jesús c'o chiri', rija' xpe c'a riq'uin. Rija' xoxuque' c'a chuvech.
MAR 7:26 Ri jun ixok ri' man israelita ta c'a. Rija' jun sirofenicia. Pero xoxuque' chuvech ri Jesús richin xoruc'utuj utzil chire chi trelesaj ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri ral.
MAR 7:27 Pero ri Jesús xubij chire ri ixok: Ri rutzil ri Dios man utz ta chi chire xabachique ninya-vi. C'o chi ja ri nuvinak israelitas yento' nabey. Roma man ruc'amon ta chi nelesex ri quivay ri alc'ualaxela' richin ja ri tak tz'i' yetijon, xcha' ri Jesús.
MAR 7:28 Pero ri ixok xubij c'a chire ri Jesús: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero can yojtiquir c'a chuka' nikac'ul-apo juba' chire ri utzil ri'. Achi'el niquiben ri tak tz'i' ri chuxe' mesa, yequimolola' chuka' ri ruc'aj vey ri yequitzakala-ka ri ac'uala'.
MAR 7:29 Y ri Jesús can jac'ari' xubij chire ri ixok: Ri xabij can queri' vi. Vacami catzolin c'a, roma ri itzel espíritu xel yan el riq'uin ri aval, xcha' ri Jesús.
MAR 7:30 Y ri ixok xtzolin c'a chirachoch. Y xberila' ri ral cotz'ol pa ch'at. Y chanin chuka' xutz'et chi ri itzel espíritu man c'o ta chic riq'uin ri ral.
MAR 7:31 Ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel c'a pe chupan ri lugar ri nakaj nicanej-vi can chire ri tinamit Tiro y xbek'ax-pe pa Sidón. Y xbek'ax chuka' pe chupan ri lugar rubini'an Decápolis, c'ari' xoka' chuchi' ri nima-ya' rubini'an Galilea.
MAR 7:32 Chiri' c'a c'o-vi tok xc'an-pe jun achin chire ri Jesús, jun achin ri man naq'uex ta y man nitiquir ta nich'on jebel. Y ri e c'amayon-pe richin, xquic'utuj c'a utzil chire ri Jesús chi tuya' ruk'a' pa ruvi'.
MAR 7:33 Ri Jesús xuc'uaj c'a el ri achin ri'. Xuju' ruvi-ruk'a' pa tak ruxiquin, xchuban, y c'ari' xunek ri rak'.
MAR 7:34 Y ri Jesús xtzu'un chicaj, xjik'jo'x y xubij: Efata. Re tzij re' nubij c'a: Tijakatej.
MAR 7:35 Y ri achin can jac'ari' xaq'uex y xch'on chuka' jebel.
MAR 7:36 Y ri Jesús xuq'uen c'a pe ri achin y xubij chique ri vinek chi man tiquitzijoj ri xbanatej. Pero ri vinek, man riq'uin chi can janíla chilaben-el chique roma ri Jesús chi man tiquitzijoj, xa jari' ri xbequibana-pe nabey.
MAR 7:37 Y ri vinek ri' can xsach-vi c'a quic'u'x tok xquitz'et ri xbanatej, y niquibila' c'a: Jebel ri xuben. Nuben c'a chique ri man ye'aq'uex ta, chi ye'aq'uex; y nuben chuka' chique ri e mema', chi yech'on, yecha' c'a.
MAR 8:1 Je k'ij c'a ri' tok janíla e q'uiy vinek ri xquimol-apo-qui' riq'uin. Pero re vinek re' xq'uis c'a quivay, y romari' ri Jesús xeroyoj c'a ri rutijoxela' y xubij c'a chique:
MAR 8:2 Yin janíla ninjoyovaj quivech re vinek re', roma c'o yan oxi' k'ij ec'o-pe viq'uin y vacami man jun chic quivay richin niquitej.
MAR 8:3 Y yentek ta c'a el chi tak cachoch choj queri' y man jun niquitej-el, man utz ta. Roma ec'o nej e petenek-vi, y riq'uin juba' yetzak pa tak bey roma vayjal, xcha' rija'.
MAR 8:4 Y ri rutijoxela' xquibij c'a chire: Re lugar ojc'o-vi xa e manek vinek. ¿C'o ta cami nekila-vi-pe vey richin yeva' jebel conojel re vinek re'? xecha' chire ri Jesús.
MAR 8:5 Pero ri Jesús xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': ¿Janipe' vey c'o iviq'uin? xcha' chique. Y rije' xquibij c'a: C'o vuku', xecha' chire.
MAR 8:6 Y ri Jesús xubij c'a chi ri vinek quetz'uye-ka ri pan ulef. C'ari' rija' xeruli'ej ri vuku' vey y xumatioxij chire ri Dios. Y c'ari' c'a xeruper chuka' el (xerupir chuka' el) y xuya-el chique ri rutijoxela' richin chi niquiya' chique ri vinek. Y ri rutijoxela' can que vi ri' xquiben.
MAR 8:7 Y c'o c'a chuka' ca'i-oxi' tak quer quiq'uin. Y ri Jesús xumatioxij chire ri Dios roma re quer re', y c'ari' xutek rujachic chique ri vinek.
MAR 8:8 Ri vinek can jebel vi xquitej quivay. Can man jun c'a ri man ta jebel xva', y c'a c'o na vey y quer ri xmol can. Vuku' chaquech c'a ri xnoj can riq'uin ri vey y quer ri xmol.
MAR 8:9 Ri xquiben va'in chupan ri k'ij ri', jun la'ek caji' mil vinek. Y c'ari' tok ri Jesús xerutek-el ri vinek chi tak cachoch.
MAR 8:10 Y can jac'ari' tok ri Jesús xoc-el pa canoa quiq'uin ri rutijoxela', y xebe c'a pa jun lugar rubini'an Dalmanuta.
MAR 8:11 Y ec'o c'a chique ri achi'a' fariseos ri xe'oka' riq'uin ri Jesús, y xquichop c'a qui' riq'uin ch'abel. Y richin chi niquitejtobej ri Jesús xquibij c'a chire chi tubana' c'a chi c'o nibanatej chupan ri caj, richin tuc'utu' chi rija' can ja vi ri Dios ri takayon-pe richin, xecha' c'a.
MAR 8:12 Pero ri Jesús xjik'jo'x. Rija' xpe c'a bis pa ránima, y c'ari' xubij: ¿Achique c'a roma re vinek richin re vacami nicajo' niquitz'et chi c'o nibanatej chupan re caj? Pero yin can kitzij c'a ninbij chive chi man ja ta ri nicajo' rije' ri xtibanatej, xcha' ri Jesús.
MAR 8:13 Y ri Jesús xeruya' c'a can ri achi'a' fariseos, y xoc-el pa canoa quiq'uin ri rutijoxela', richin chi yek'ax c'a juc'an chic ruchi-ya'.
MAR 8:14 Y ri tijoxela' xquimestaj c'a xquic'uaj quivay, y ri chiri' pa canoa xaxe c'a jun vey c'o can.
MAR 8:15 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Can tivac'axaj c'a re xtinbij chive, chi can tichajij c'a ivi' chuvech ri ch'en (ch'amilej-k'or) quichin ri achi'a' fariseos y ri richin ri Herodes, roma xa nuben chire ronojel chi nich'amir, xcha' ri Jesús.
MAR 8:16 Pero ri tijoxela' xa xquibila' c'a chiquivech: Rija' xubij queri' roma man xkaq'uen ta pe kavay, yecha' c'a.
MAR 8:17 Pero ri Jesús can retaman c'a ri niquibila' ri rutijoxela', romari' xubij c'a chique: ¿Achique roma rix nich'ob chi roma manek kavay, romari' tok xinbij queri'? ¿Can man xk'ax ta c'a chivech ri xinbij? ¿Xa can c'a covirinek ri ivánima, romari' man nik'ax ta chivech?
MAR 8:18 Rix c'o runak' tak ivech, pero xa man yixtzu'un ta. C'o ixiquin, pero xa man nivac'axaj ta. ¿Can man jun c'a ri noka' chi'ic'u'x?
MAR 8:19 ¿Can man noka' ta c'a chi'ic'u'x tok yin xentzuk ri vo'o' mil vinek riq'uin ri vo'o' vey ri xinper (xinpir) chiquivech? ¿Rix ri' noka' chi'ic'u'x janipe' chaquech ri xe'inojisaj riq'uin ri vey ri ximol can? xcha' chique. Y ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Cablajuj chaquech, xecha-apo.
MAR 8:20 ¿Can man noka' ta c'a chuka' chi'ic'u'x tok xentzuk ri caji' mil vinek riq'uin ri vuku' vey ri xinper (xinpir) chiquivech? ¿Rix ri' noka' chi'ic'u'x janipe' chuka' chaquech ri xe'inojisaj riq'uin ri vey ri ximol can? xcha' chique. Y ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Vuku' chaquech, xecha'.
MAR 8:21 Y ri Jesús xubij c'a chique: ¿Y achique c'a roma tok can c'a man jani nik'ax ta chivech?
MAR 8:22 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela', xe'apon c'a pa Betsaida. Y xc'an c'a pe jun achin moy chire. Y ri e c'amayon-pe richin re moy re' xquic'utuj utzil chire richin chi tuya' ruk'a' pa ruvi' richin ri achin moy nitiquir ta nitzu'un.
MAR 8:23 Xpe ri Jesús xuyukej-el ri achin moy y xuc'uaj-el c'a chuchi' ri ti tinamit. C'ari' ri Jesús xuya-apo ruchub ri chi tak runak'-ruvech ri moy. Y xuya' ruk'a' pa ruvi' chuka'. C'ari' xuc'utuj chire vi c'o ri nutz'et.
MAR 8:24 Y tok ri moy xujek runak'-ruvech, xubij c'a: Ja'. Yentz'et ri achi'a'. Nintz'et chi achi'el e che'. Pero xa man e que ta chuka' ri', roma xa yebiyin, nicha' c'a.
MAR 8:25 Y ri Jesús xuya' chic c'a ri ruk'a' chi tak runak'-ruvech ri achin. Can xuben c'a chire ri achin chi xtzu'un. Y ri achin xtzu'un c'a jebel. Can jebel c'a yerutzu' ronojel; chi nej chi nakaj.
MAR 8:26 Y ri Jesús xutek c'a el ri achin richin tibe chirachoch. Rija' xubij c'a el chire: Man te'atzijoj na can ri pa tinamit. Man c'a catoc-apo, xa choj cabiyin chi'avachoch, xcha-el ri Jesús chire.
MAR 8:27 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xebe ri pa tak cocoj tinamit ri ec'o chiri' pa Cesarea richin ri Filipo. Y pa bey, ri Jesús xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': ¿In achique c'a yin, niquich'ob ri vinek? xcha' chique.
MAR 8:28 Y rije' xquibij chire: Ec'o ri yebin chi rat ja ri Juan ri Bautista. Ec'o ch'aka' chic niquibij chi ja rat ri Elías, ri jun ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can. Y ec'o c'a chuka' ri yebin chi rat jun chique ri ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios chupan ri ojer can tiempo, xecha' chire ri Jesús.
MAR 8:29 Y rija' xuc'utuj chique ri rutijoxela': ¿Y rix achique nich'ob chuvij? xcha' chique. Y ri Pedro can jac'ari' xubij chire ri Jesús: Ja rat ri Cristo, xcha' chire.
MAR 8:30 Y ri Jesús xubij c'a chique chi man tiquitzijoj.
MAR 8:31 Y ri Jesús xuchop c'a ruc'utic chiquivech ri rutijoxela': Yin ri xinalex chi'icojol, c'o chi ninc'ovisaj q'uiy tijoj-pokonal. Xquinetzelex coma ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij. Xquinetzelex coma ri principal-i' tak sacerdotes. Chuka' xquinetzelex coma ri etamanela' chirij ri ley. Y xquicamisex. Pero pa rox k'ij xquic'astej-pe, xcha' ri Jesús.
MAR 8:32 Y tok ri Jesús xubij c'a re ch'abel re' chique ri rutijoxela', can jebel vi k'alaj rubixic xuben chire. Can man xrevaj ta. Pero ri Pedro man xka' ta chuvech ri xubij ri Jesús, romari' xuc'uaj-el juba' quela', y xbechapon-pe chire.
MAR 8:33 Pero tok ri Jesús xrac'axaj queri', xupiscolij-ri' y xerutzu' ri ch'aka' chic rutijoxela'. Y c'ari' xubij chire ri Pedro: Man cac'oje-pe viq'uin rat Satanás, roma man utz ta ri nach'ob. Roma ri ach'obonic rat xa can junan riq'uin ri niquich'ob ri vinek y man nach'ob ta juba' achique c'a ri nrajo' ri Dios.
MAR 8:34 Y ri Jesús xeroyoj c'a pe ri vinek y ri ch'aka' chic rutijoxela'. Y rija' xubij c'a chique: Vi c'o jun nrajo' nitzekelben vichin, can tubana' c'a achi'el nuben jun ri benek chuxe' ru-cruz. Man nuben ta ri nurayij rija'. Man nupokonaj ta nuc'ovisaj tijoj-pokonal. Vi c'o c'a jun ri nich'obon quere', utz nipe viq'uin richin yirutzekelbej.
MAR 8:35 Roma vi yalan nupokonaj ri ruc'aslen re vave' chuvech re ruvach'ulef, xa man xtril ta c'a ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri man nupokonaj ta ri', stape' napon pa camic voma yin y roma ri utzilej ch'abel richin colotajic, can xtril ruc'aslen richin jantape'.
MAR 8:36 ¿Roma achique ta c'a nuq'uen-pe chire ri vinek vi nic'oje' ri beyomel richin ronojel re ruvach'ulef riq'uin y re vinek re' xa man nicolotej ta?
MAR 8:37 Y stape' janíla ta q'uiy ri beyomel c'o riq'uin ri vinek, can man nitiquir ta c'a nulok' ri c'aslen richin jantape'.
MAR 8:38 Man jun vinek c'a ri tiq'uix nuk'alajirisaj chi in runiman yin y ri nuch'abel. Man tiq'uix nubij queri' chique ri vinek richin re vacami, ri xa man niquinimaj ta ri Dios y can e aj-maqui' vi. Roma vi c'o jun ri niq'uix nubij queri' chique, yin chuka' ri xinalex chi'icojol xquiq'uix ninbij chi ri jun vinek ri' vichin yin. Queri' xtinben tok xquipe chic jun bey, y junan chic nuk'ij-nuc'ojlen riq'uin ri Nata' y e vachibilan-pe ri lok'olej tak ángeles.
MAR 9:1 Y chuka' ri Jesús xubij c'a chique ri ec'o riq'uin: Tivac'axaj c'a re xtinbij chive, y janíla rejkalen: Ri Dios can xtoc'oje' c'a pa kavi' y xtoc jun utzilej Kak'atoy-Tzij; y can xtik'alajin-vi ri ruchuk'a'. Y ec'o chive rix ri man xquequen ta (xquecom ta), c'a tok quitz'eton chic na can ri', xcha' ri Jesús.
MAR 9:2 Y tok ic'ovinek chic c'a vaki' k'ij, ri Jesús xucha' ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan, richin chi xaxe quiyon ri e oxi' xeruc'uaj c'a pa ruvi' jun juyu' nim. Y ri Jesús xjalatej c'a ruvech chiquivech ri e oxi' rutijoxela'.
MAR 9:3 Y chuka' ri rutziak can xjalatej ri yetzu'un. Can janíla rusakil xuben, can achi'el ri tef ri nika', y hasta niyic'lun. Y man jun c'a ch'ajoy-tziek ri nitiquir ta nuben quere' rusakil chire jun tziek.
MAR 9:4 Y xebec'ulun c'a pe ri ca'i' achi'a' quibini'an Elías y Moisés, y yetzijon riq'uin ri Jesús. Ri achi'a' ri' e rusamajela' ri Dios ri xec'oje' ojer can.
MAR 9:5 Y c'ari' c'a tok ri Pedro xubij-apo chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. Vave' utz kabanon. Tikabana' c'a oxi' tak jay. Chave rat nikaben jun, ri Moisés nikaben chuka' jun richin, y que chuka' ri' nikaben jun richin ri Elías, xcha' chire ri Jesús.
MAR 9:6 Ri Pedro que c'a ri' xubij-apo y man retaman ta achique roma tok xch'on-apo. Xa ch'obon man ch'obon ri xerubila-apo. Can che oxi' tijoxela' janíla c'a quixibin-qui'.
MAR 9:7 Y jac'ari' tok c'o jun sutz' ri xmujan quichin. Y chupan c'a ri sutz' ri' c'o jun ri xch'on-pe y xubij c'a: Jare' ri Nuc'ajol y janíla ninvajo'. Tivac'axaj c'a ri rutzij, xcha' ri ch'abel.
MAR 9:8 Pero tok ri tijoxela' xetzu'un chic c'a apo, xquitz'et chi xa man jun chic c'o riq'uin ri Jesús. Xa ruyon chic c'o can.
MAR 9:9 Y tok rije' e xulan c'a pe chuvech ri juyu', ri Jesús xuchilabej chique ri rutijoxela': Man c'a titzijoj ri xitz'et. Rix utz nitzijoj pero tok yin ri xinalex chi'icojol xic'astej yan pe chiquicojol ri caminaki'; c'a jari' tok ruc'amon nitzijoj, xcha' chique.
MAR 9:10 Y rije' can man c'a xquitzijoj ta ri achique xquitz'et, pero niquic'utula' c'a chiquivech achique ri xrajo' xubij ri Jesús riq'uin ri ch'abel chi xtic'astej-pe chiquicojol ri caminaki'.
MAR 9:11 Y c'ari' ri e oxi' tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Roj k'axinek chikavech chi can ja rat ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios. ¿Pero achique c'a roma tok ri etamanela' chirij ri ley niquibij chi nabey chi noka' ri Cristo c'o chi noka' ri Elías? xecha'.
MAR 9:12 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij vi chi ri Elías nipe nabey y nuben ruchojmilal ronojel ri c'o. Can achi'el vi ri bin can chirij. ¿Y achique nibij rix? ¿Man cami xtibanatej ta chuka' ri tz'ibatel can chuvij yin ri xinalex chi'icojol chi c'o chi ninc'ovisaj q'uiy tijoj-pokonal y can man jun nuk'ij xtiban chuve?
MAR 9:13 Pero yin ninbij c'a chive chi ri Elías ri' xpe yan. Y janíla c'a xquiben-el chire. Can achique ri xquirayij xquiben-el chire, can que vi ri' xquiben. Can achi'el ri e tz'ibatajinek can, xcha' ri Jesús chique.
MAR 9:14 Y tok ri Jesús e rachibilan ri e oxi' rutijoxela' xapon quiq'uin ri ch'aka' chic tijoxela', rija' xutz'et c'a chi janíla e q'uiy vinek ri quimolon-qui' chiquij, y chuka' ca'i-oxi' etamanela' chirij ri ley ri quichapon-qui' riq'uin ch'abel quiq'uin ri tijoxela'.
MAR 9:15 Conojel, can xe c'a xquitz'et chi petenek ri Jesús, xsach quic'u'x. Rije' xequicot, y junanin xebe chuk'ejeloxic (chuk'ijaloxic).
MAR 9:16 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chique: ¿Achok pa ruvi' c'a ichapon-vi-ivi' quiq'uin rije'? xcha' chique.
MAR 9:17 Pero jun c'a chique ri vinek xuchop-apo rubixic chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. Yin nuc'amon c'a pe ri nuc'ajol chave, roma c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y re itzel espíritu re' rumemurisan.
MAR 9:18 Y tok más nuchop, xabachique lugar c'o-vi, nutorij pan ulef, nivokon ruchi', y nukach'ach'ej rey. Janíla chuka' rucajman chic roma re quere' ruc'ulvachin. Y romari' xinc'utuj utzil chique re atijoxela' richin tiquelesaj re jun itzel espíritu re' riq'uin ri nuc'ajol. Pero man yetiquir ta, xcha' ri achin.
MAR 9:19 Y ri Jesús jari' xubij chique: Man jun vinek chupan re tiempo re' ri cukul ta ruc'u'x riq'uin ri Dios. ¿Rix nich'ob chi yin can jantape' yic'oje' iviq'uin? ¿Can jantape' c'o chi yixincoch'? Tic'ama' c'a pe ri ala' viq'uin, xcha' chique.
MAR 9:20 Y xc'an c'a pe ri ala' c'a chuvech ri Jesús. Pero tok ri itzel espíritu xutz'et ri Jesús, riq'uin ruchuk'a' xuyiquiquej ri ala' y xutorij pan ulef. Y ri ala' nubolkotila' c'a ri' y nivokon chuka' ruchi'.
MAR 9:21 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chire ri rutata' ri ala': ¿Janipe' yan tiempo ruc'ulvachin-pe quere' re ala'? xcha' ri Jesús. Y ri tata'aj xubij: Can c'a co'ol tok quere' ruc'ulvachin-pe.
MAR 9:22 Can q'uiy c'a bey rutorin pa k'ak', pa tak ya', richin ta niquen (nicom). Pero vi rat yatiquir nato', tajoyovaj c'a ruvech rija', tajoyovaj nuvech yin; y kojato' c'a. Queri' xubij ri tata'aj chire ri Jesús.
MAR 9:23 Pero ri Jesús xubij chire ri tata'aj: Vi rat yatiquir nacukuba' ac'u'x viq'uin chi yitiquir ninto' ri ac'ajol, can xtibanatej-vi ri arayibel. Pero ri' ja rat c'o-vi, roma ri can nucukuba' ruc'u'x tok nuc'utuj, can nibanatej-vi ri achique ri nrajo', xcha' ri Jesús.
MAR 9:24 Y ri rutata' ri ala' can jari' xubij: Nincukuba' nuc'u'x. Y chuka' can quinato' richin chi más ta xtincukuba' nuc'u'x. Y tok ri tata'aj xubij ri ch'abel ri', riq'uin c'a uchuk'a' xubij, roma janíla nim ri bis ri c'o riq'uin.
MAR 9:25 Tok ri Jesús xutz'et chi xa e janíla e q'uiy vinek ri niquimol-apo-qui', ri más utz xuben ja ri xchapon chirij ri itzel espíritu. Rija' xubij c'a chire: Rat ri abanon chire re ala' re' chi man naq'uex ta y amemurisan chuka', catel-el, y man chic catzolin-pe riq'uin, xcha' chire.
MAR 9:26 Y ri itzel espíritu nurek ruchi' (nisiq'uin), xel-el riq'uin ri ala'. Pero janíla xuyiquiquej can. Y ri ala' xc'oje' can pan ulef, achi'el jun caminek. Y romari' e q'uiy vinek xech'obon chi ri ala' xquen (xcom).
MAR 9:27 Pero ri Jesús xuchop ruk'a' ri ala' richin xuyec. Y ri ala' can jari' xbeyacatej-pe.
MAR 9:28 Y tok ec'o chic pa jay quiyon riq'uin ri Jesús, ri rutijoxela' xquic'utuj chire: ¿Achique roma roj man xojtiquir ta xkelesaj-el ri itzel espíritu? xecha' chire.
MAR 9:29 Y ri Jesús xubij c'a chique: Re jun ruvech espíritu re' nel, pero vi rix niben chi man yixva' ta richin niben orar, xcha' chique.
MAR 9:30 Y tok rije' e elenek chic pe chiri', xek'ax ri pa Galilea. Pero ri Jesús man xrajo' ta chi xnabex chi rija' nik'ax chiri'.
MAR 9:31 Roma rija' nrajo' c'a chi c'o ri niquetamaj can ri rutijoxela', romari' can nucamuluj c'a can rubixic chique. Rija' nubij c'a chique: Yin ri xinalex chi'icojol, can xquijach-vi pa quik'a' ri vinek y xquinquicamisaj. Jac'a tok xa in caminek chic, pa rox k'ij xquic'astej-pe.
MAR 9:32 Pero ri tijoxela' xa man xk'ax ta chiquivech ri xbix chique roma ri Jesús. Y niquixibij c'a qui' niquic'utuj chire ri achique ri xubij chique riq'uin ri ch'abel ri xubij.
MAR 9:33 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xapon ri pa tinamit Capernaum. Y tok c'o chic ri pa jay, rija' xuc'utuj chique ri rutijoxela': Y rix ¿achique c'a ri nich'ojila' chivech tok kachapon-pe bey? xcha' chique.
MAR 9:34 Pero ri tijoxela' man xek'ajan ta apo chuvech ri Jesús, roma tok e petenek ri pa bey, xa xquich'ojila' c'a chiquivech achique ri más nim ruk'ij chique rije'.
MAR 9:35 Y ri Jesús xtz'uye' c'a ka. C'ari' xeroyoj-apo riq'uin chi cablajuj rutijoxela' y xubij c'a chique: Vi c'o jun nrajo' chi ja rija' ri nabey y c'o ta ruk'ij, nic'atzin chi nuna-ka-ri' rija' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin nusuj-ri' chubanic xabachique samaj quichin conojel ri ch'aka' chic.
MAR 9:36 Y ri Jesús xberuc'ama' c'a pe jun ti ac'ual y xuya' ri chiri' pa quinic'ajal. C'ari' xuch'elej; y rija' xubij c'a chique ri rutijoxela':
MAR 9:37 Ri yacayon vichin ri pa ránima y can riq'uin quicoten nuc'ul jun ac'ual, jun ri achi'el re', man xe ta xtuc'ul ri ac'ual, xa can xquiruc'ul chuka' yin. Y ri nic'ulun c'a vichin yin, man xe ta chuka' yin ri xquiruc'ul, xa can xtuc'ul chuka' ri takayon-pe vichin.
MAR 9:38 Y ri Juan xubij c'a pe chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. C'o jun achin man kachibil ta ri katz'eton can. Y re achin re', pan abi' rat yerelesala' itzel tak espíritu. Pero roma xa man kachibil ta, xkabij chire chi man chic tuben queri', xcha' rija'.
MAR 9:39 Y ri Jesús xubij: Man chic c'a tibij queri' chire. Roma vi pa nubi' yin yerubanala' milagros, man chanin ta xtijalatej ri ruch'obonic, y can ja ta ri' nitiquir yerubij itzel tak ch'abel chuvij.
MAR 9:40 Roma ri man ye'etzelan ta kichin, can kachibil vi ki' quiq'uin.
MAR 9:41 Y ri vinek c'a ri utz yixrutz'et roma viq'uin yin ri Cristo ixc'o-vi, stape' xa juba' iya' ri nuya', can kitzij c'a ri ninbij chive chi can c'o rajel-ruq'uexel xtuc'ul romari'.
MAR 9:42 Vi c'o ta jun co'ol ri yiniman y nipe ta jun vinek y nuben chire ri jun co'ol ri' chi nitzak pa mac; man utz ta ri nuben. Y romari' ri vinek ri nich'obon chi nuben ri etzelal ri', xa más ta utz chire rija' chi ximon ta jun nimalej abej richin que'en chukul y netorix can chupan jun nimalej ya'.
MAR 9:43 Xa roma c'a ri' vi xa jun ak'a' ri nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi nachoy-el. Roma más utz chi xaxe jun ak'a' c'o y yatoc chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta, que chuvech ca'i' ta ak'a' c'o y xa chi tz'aket yabe chupan ri tijoj-pokonal; chupan ri k'ak' ri man nichup-ta.
MAR 9:44 Ri lugar ri ec'o jut richin ch'aculaj, ri xa can man yequen ta (yecom ta), y chuka' c'o ri k'ak' ri xa can man nichup ta.
MAR 9:45 Y vi xa jun avaken ri nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi nachoy-el. Roma más utz chi xaxe jun avaken c'o y yatoc chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta, que chuvech ca'i' ta avaken c'o y xa chi tz'aket yabetorix can chupan ri tijoj-pokonal; chupan ri k'ak' ri man nichup ta.
MAR 9:46 Ri lugar ri ec'o jut richin ch'aculaj, ri xa can man yequen ta (yecom ta), y chuka' c'o ri k'ak' ri xa can man nichup ta.
MAR 9:47 Y vi xa jun runak'-avech ri nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi navelesaj-el. Roma más utz chi xaxe jun runak'-avech c'o y yatapon chila' riq'uin ri Dios, ri acuchi ja rija' ri K'atoy-Tzij, que chuvech ca'i' ta runak'-avech c'o y xa chi tz'aket yabetorix can chupan ri tijoj-pokonal.
MAR 9:48 Ri lugar ri ec'o jut richin ch'aculaj, ri xa can man yequen ta (yecom ta), y chuka' c'o ri k'ak' ri xa can man nichup ta.
MAR 9:49 Can ronojel vi c'a chicop ri e sujun-pe chire ri Dios, e atz'amin. Que chuka' ri' conojel vinek xque'atz'amix, pero man riq'uin ta chic atz'an, xa riq'uin k'ak'.
MAR 9:50 Ri atz'an yalan jebel. Y vi ta re atz'an re' niq'uis ta el ri ratz'amil, ¿achique ta c'a rubanic niben rix richin queri' nitzolin ta chic pe ri ratz'amil? Romari' rix tichajij ic'aslen, richin queri' man quixoc achi'el ri atz'an ri man natz'amin ta chic, y chuka' man jun ta oyoval chi'icojol. Queri' xubij ri Jesús.
MAR 10:1 Y c'ari' ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xel-el chiri' y xbe c'a pa Judea. Y xk'ax chuka' juc'an chire ri raken-ya' Jordán. Chiri', janíla chuka' q'uiy vinek xquimol-qui' riq'uin. Y rija' xuchop c'a ruc'utic ri ruch'abel ri Dios chiquivech, can achi'el rubanon-pe.
MAR 10:2 Y jac'ari' tok ec'o achi'a' fariseos ri xe'apon riq'uin, richin chi niquiya' pa c'ayef ri Jesús y nitzak ta pa quik'a'. Rije' xquic'utuj c'a chire vi ruc'amon chi jun achin nujech-ri' riq'uin ri rixjayil.
MAR 10:3 Y ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': ¿Achique c'a ri rubin can ri Moisés chive richin niben? xcha' chique.
MAR 10:4 Y rije' xquibij c'a: Ri Moisés can ruyo'on-vi can k'ij chire ri achin richin nuben jun vuj richin jachojri'il y nuya' can ri rixjayil, xecha' rije'.
MAR 10:5 Y ri Jesús can jac'ari' xubij chique: Can achi'el c'a covirinek ri ivánima rix chupan ri man utz ta, can que c'a chuka' ri' xc'ulvachitej ojer can, ri pa ru-tiempo ri Moisés. Xa romari' tok rija' xubij chi can tiban c'a queri'.
MAR 10:6 Jac'a ri pa rutiquiribel pe xa man que ta ri'. Ri pa rutiquiribel, tok ri Dios xuben re ruvach'ulef, can pa c'ulaj c'a xeruben ri vinek. Can man ruyon ta ri achin y man ruyon ta chuka' ri ixok.
MAR 10:7 Romari' ri achin man chic c'a quiq'uin ta rute-rutata' xtic'oje-vi. Xa riq'uin c'a ri rixjayil xtic'oje-vi,
MAR 10:8 y che ca'i' xa jun c'a xtiquiben. Roma tok quic'uan chic qui', man chic e ca'i' ta c'a vinek, man chic que ta ri', xa jun chic c'a ri quibanon.
MAR 10:9 Roma c'a ri' ri can e tunun chic roma ri Dios, man tuben ri vinek chi yeruch'er, xcha' ri Jesús.
MAR 10:10 Tok ri Jesús y ri rutijoxela' ec'o chic c'a pa jay, xepe ri tijoxela' xquic'utula' chire ri Jesús chi achique c'a ri xrajo' xubij riq'uin ri ch'abel ri c'ari' yerubij can chique ri achi'a' fariseos.
MAR 10:11 Y ri Jesús xubij c'a chique: Xabachique achin ri nujech-ri' riq'uin ri rixjayil y c'ari' nuq'uen chic pe jun ixok, re achin re' nimacun chuvech ri rixjayil.
MAR 10:12 Y que chuka' ri' ri ixok ri nujech-ri' riq'uin ri rachijil y nibe chic riq'uin jun achin, re ixok re' can nimacun chuka'. Queri' xubij chique.
MAR 10:13 Y ri vinek yequic'amala' c'a pe ri ac'uala' c'a riq'uin ri Jesús, richin nuya' ta el ri ruk'a' pa quivi'. Pero ri tijoxela' xa xquibij chique ri vinek chi man tiquiben queri'.
MAR 10:14 Jac'a tok ri Jesús xutz'et ri niquiben ri rutijoxela', xpe royoval, roma man utz ta xutz'et ri ye'ajin chubanic, y xubij c'a chique: Tiya' k'ij richin chi ri ac'uala' yepe c'a viq'uin, y man que'ik'et. Roma ri xque'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xaxe ri e achi'el ri ac'uala'.
MAR 10:15 Y can kitzij c'a ninbij chive, chi ri xa man niquiben ta achi'el ri ac'uala' richin chi niquijech-qui' pa ruk'a' ri Dios, can man c'a xque'oc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' chique.
MAR 10:16 Y rija' xeruch'elela' y xuyala' ri ruk'a' pa quivi' ri ac'uala' richin chi xerurtisaj.
MAR 10:17 Y tok ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xuchop chic el ri rubey, c'o jun achin junanin xoka' riq'uin, xxuque' chuvech, y xubij c'a chire: Rat ri utzilej Tijonel tabij c'a chuve: ¿Achique c'a ruc'amon chi ninben yin richin chi ninvichinaj ri c'aslen ri man q'uisel ta? xcha'.
MAR 10:18 Y ri Jesús xubij chire: ¿Achique roma tok nabij utz chuve yin? Roma man jun vinek ri utz ta, xa can xe ri Dios ri utz.
MAR 10:19 Y yin ninbij chi rat jebel avetaman ri lajuj pixa' ri xuya' ri Dios pa ruk'a' ri Moisés ri ojer can, chi rat achin ri c'o avixjayil man tacanoj jun chic ixok; man cacamisan; man catelek'; man tatz'uc tzij chirij jun chic vinek; man tak'ol jun vinek richin chi navelesaj chire ri xa richin rija'; taya' quik'ij ri ate-atata', xcha' chire.
MAR 10:20 Y ri achin can jari' xubij chire ri Jesús: Tijonel, xcha' c'a chire. C'a in co'ol tok nubanon-pe ronojel ri', xcha' rija'.
MAR 10:21 Y ri Jesús riq'uin c'a ajovabel xutzu' ruvech ri achin tok xubij queri', y c'ari' xubij chire: C'a c'o jun ri man abanon ta. Man atalun ta ri abeyomel chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. Te'ac'ayij c'a can ronojel ri c'o aviq'uin y ri rajel tataluj chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, richin queri' nic'oje' abeyomel ri chila' chicaj. Y catampe c'a viq'uin, quinatzekelbej, y man tapokonaj nac'ovisaj tijoj-pokonal voma yin, achi'el xa ta can at benek chuxe' jun cruz, xcha' chire.
MAR 10:22 Pero tok ri achin xrac'axaj ri ch'abel ri xubij ri Jesús chire, xa can xupiscolij-ri' ri ránima xuna' rija', roma rija' can janíla ri beyomel c'o riq'uin. Y nibison c'a ránima xtzolin-el, roma man nrajo' ta chi nel ri rubeyomel pa ruk'a'.
MAR 10:23 Y ri Jesús xerutzu' ri rutijoxela', y xubij chique: Ri c'o quibeyomel, janíla c'ayef richin chi ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' chique.
MAR 10:24 Y ri rutijoxela' ri Jesús can achique la xcac'axaj ri ch'abel ri xubij ri Jesús. Pero rija' xubij chic c'a jun bey chique: Valc'ual, xcha' chique. Ri can quicukuban quic'u'x riq'uin ri quibeyomel, janíla c'ayef richin chi ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
MAR 10:25 Xa más la'ek man can ta c'ayef chi nik'ax ri jun chicop rubini'an camello pa ti rujulil jun bak, que chuvech jun beyon noc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' ri Jesús.
MAR 10:26 Pero tok ri tijoxela' xcac'axaj chic jun bey ri ch'abel ri xubij ri Jesús, xsach quic'u'x y xquibila' c'a chiquivech: Vi can achi'el ri nubij, queri', man jun xticolotej, xecha'.
MAR 10:27 Y ri Jesús xerutzu' chic c'a ri rutijoxela' jun bey y xubij c'a chique: Ri vinek man yetiquir ta niquicol-qui', jac'a ri Dios can nitiquir-vi yerucol, roma rija' ronojel nitiquir nuben, xcha' rija'.
MAR 10:28 Y jari' tok ri Pedro xubij chire: Rat avetaman chi roj kayo'on can ronojel ri c'o kiq'uin, richin queri' at katzekelben, xcha' ri Pedro.
MAR 10:29 Pero ri Jesús can jari' xubij chire: Can kitzij c'a ninbij chive, chi xabachique vinek can c'o ri xtuc'ul, vi voma yin y roma ri utzilej ch'abel richin colotajic ruyo'on ta can rachoch, rach'alal e alabon y xtani', rute-rutata', rixjayil, ralc'ual o rulef.
MAR 10:30 Can q'uiy c'a xtuc'ul ri nibanon queri'. Can pa ciento c'a bey más q'uiy ri xtuc'ul yan chupan re tiempo re kachapon. Xtuc'ul yan rachoch, rach'alal e alabon y xtani', rute', ralc'ual o rulef. Can riq'uin vi c'a tijoj-pokonal roma tzekelbey vichin yin, pero chupan apo ri jun chic tiempo chikavech apo, can xtuc'ul c'a ri ruc'aslen ri xa man q'uisel ta.
MAR 10:31 Y e q'uiy c'a ri janíla quik'ij vacami, xtapon ri k'ij tok manek chic quik'ij xtic'oje'. Y e q'uiy ri manek quik'ij re vacami, xtapon ri k'ij tok xtic'oje' quik'ij, xcha' ri Jesús.
MAR 10:32 Ri Jesús, ri rutijoxela' y ri ch'aka' chic vinek, quichapon c'a el bey pa tinamit Jerusalem. Y can jac'a ri Jesús ri ic'ovinek-el chiquivech, y romari' ri rutijoxela' y ri vinek can achique la niquitz'et y quixibin chuka' qui' e tzeketel-el chirij. C'ari' ri Jesús xeruch'er c'a el juba' ri cablajuj rutijoxela' y xubij chic c'a chique ri achique chi tijoj-pokonal ri xtuc'ovisaj.
MAR 10:33 Rija' xubij c'a chique: Rix ivetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon-vi-el bey, y ja ri chiri' ri xquijach-vi-el yin ri xinalex chi'icojol. Xquijach-el pa quik'a' ri principal-i' tak sacerdotes y pa quik'a' ri etamanela' chirij ri ley. Y rije' xtiquibij chi tika' ri camic pa nuvi'. Y chuka' xquinquijech-el pa quik'a' vinek ri xa man e israelitas ta.
MAR 10:34 Y ri vinek ri' xquinquitze'ej, xquinquichubaj, xquinquich'ey, y c'ari' xquinquicamisaj. Pero pa rox k'ij xquic'astej-pe.
MAR 10:35 Y ri Jacobo y ri Juan, ri e ruc'ajol ri achin rubini'an Zebedeo, xejel c'a apo riq'uin ri Jesús, y xquibij chire: Tijonel, xecha' c'a chire. Roj nikajo' nikac'utuj jun utzil chave. Pero naben ta c'a utzil can naben ri xtikac'utuj chave, xecha'.
MAR 10:36 Y rija' xubij chique: ¿Achique c'a chi utzil ri nivajo'? xcha'.
MAR 10:37 Y rije' xquibij c'a: Roj nikajo' c'a chi tok c'o chic ak'ij-ac'ojlen rat, naben ta chuka' chike roj chi nic'oje' kak'ij, naya' ta k'ij chike richin chi yojtz'uye' ta apo aviq'uin; jun ta ri nic'oje' pan avajquik'a' y jun ta ri pan avajxocon (izquierda).
MAR 10:38 Pero ri Jesús xubij chique: Rix man ivetaman ta c'a chi c'ayef chive ri nic'utuj. Y romari' yin ninc'utuj c'a chive: ¿Nicoch' cami rix ri xtiban chuve yin? ¿Y nicoch' cami chuka' rix jun tijoj-pokonal achi'el ri xtika' pa nuvi' yin? Roma ronojel c'a re xtik'ax pa nuvi', xa achi'el jun c'ayevalej bautismo, xcha' ri Jesús.
MAR 10:39 Y rije' xquibij c'a: Nikacoch', xecha'. Y ri Jesús xubij chic c'a chique: Can kitzij vi c'a chi rix xticoch' na vi achi'el ri xtiban chuve yin. Chuka' can xticoch' jun tijoj-pokonal achi'el ri xtika' pa nuvi' yin; ri xa xtik'ax pa nuvi' achi'el jun c'ayevalej bautismo.
MAR 10:40 Jac'a ri nic'utuj chuve chi jun nitz'uye' ta pa vajquik'a' y jun ri nitz'uye' ta pa vajxocon (izquierda), ri' man pa nuk'a' ta c'a yin c'o-vi richin chi ninya' chive. Roma ri nic'utuj rix, ri' xa quichin chic c'a ri xtubij ri Dios chi utz chi yetz'uye' ri chiri', xcha' ri Jesús.
MAR 10:41 Y ri lajuj chic tijoxela', tok xcac'axaj ri xbitej, xpe c'a coyoval chique ri Jacobo y ri Juan.
MAR 10:42 Y jac'ari' tok ri Jesús xeroyoj ri rutijoxela' y xubij c'a chique: Yin ninbij chi rix jebel ivetaman chi re vave' chuvech re ruvach'ulef, ja ri banon k'atoy tak tzij chique, jari' ri ec'o pa quivi' ri vinek, y roma c'a can ec'o ri vinek pa quik'a', romari' can niquina' chi ja rije' ri e cajaf. Xa can xe c'a ri c'o quik'ij ri yebin ri c'o chi niban.
MAR 10:43 Jac'a ri chi'icojol rix man que ta ri'. Roma ri nrajo' c'a nic'oje' ruk'ij chive rix, nic'atzin chi nuna-ka-ri' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin nusuj-ri' chubanic xabachique samaj.
MAR 10:44 Vi jun c'a chive rix can nrajo' chi ja rija' ri nabey y c'o ta ruk'ij, can tuna' c'a ri' chi xa manek ruk'ij y tuch'utinirisaj-ri' richin chi nusuj-ri' chubanic xabachique samaj quichin conojel ri ch'aka' chic.
MAR 10:45 Y que c'a ri' yin ri xinalex chi'icojol. Yin man ninpokonaj ta yisamej coma ri ch'aka', roma can richin ri' tok xipe; y man xipe ta c'a richin chi ec'o chic ch'aka' yebanon-pe ri ninbij chique. Can jac'a yin ri yibanon ri samaj, y can jac'a yin ri yiyo'on ri nuc'aslen richin queri' e q'uiy ri yecolotej, xcha' ri Jesús.
MAR 10:46 C'ari' ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a ri pa tinamit Jericó. Y tok rije' niquiya' c'a can ri tinamit, e janíla c'a e q'uiy vinek ri e tzekelbeyon-el quichin. Y ri chiri' chuchi-bey c'o c'a jun moy rubini'an Bartimeo, ruc'ajol jun achin rubini'an Timeo. Rija' tz'uyul c'a ri chiri', nuc'utula' can ru-limosna chique ri vinek ri yek'ax queri'.
MAR 10:47 Y tok rija' xrac'axaj c'a chi ri nik'ax-el queri' ja ri Jesús aj-Nazaret, rija' riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Tajoyovaj nuvech rat Jesús, ri at riy-rumam can ri rey David, xcha'.
MAR 10:48 Y e q'uiy c'a vinek ri xquibila' chire chi man chic tich'on. Pero rija' xa riq'uin más ruchuk'a' ri nich'on y nubij c'a: Rat ri riy-rumam can ri rey David, tajoyovaj nuvech roma re nubanon, nicha' c'a.
MAR 10:49 Y ri Jesús xrac'axaj c'a ri ruch'abel. Romari' xpa'e-ka y xubij c'a chi toyox-pe ri achin. Y jac'ari' xbecoyoj-pe ri achin moy y xquibij chire: Man taxibij-avi'. Jo' kiq'uin. Ri Jesús yaroyoj, xecha' chire.
MAR 10:50 Y ri achin can xe c'a xrac'axaj queri', can jari' xyacatej-pe. Xuya' can ri ruk'u' chiri' y xbe-apo riq'uin ri Jesús.
MAR 10:51 Y ri Jesús xuc'utuj chire: ¿Achique c'a ri navajo'? Y ri achin moy xubij chire: Tijonel, xcha' rija'. Yin ninvajo' yitzu'un, xcha'.
MAR 10:52 Y ri Jesús can jari' xubij c'a chire: Vacami xa utz chic yabe, roma yatzu'un chic. Y re' roma ri xacukuba' ac'u'x viq'uin. Xacolotej c'a chuvech re amoyirinen. Y ri moy can xtzu'un-vi y xrojkaj-el ri Jesús.
MAR 11:1 Y tok nakaj chic ec'o-vi chique ri tinamit quibini'an Betfagé y Betania, xa juba' chic nrajo' chi ye'apon pa tinamit Jerusalem, roma can chuxe' chic apo ri juyu' rubini'an Olivos ec'o-vi. Y jari' tok ri Jesús xerutek-el e ca'i' chique ri rutijoxela'.
MAR 11:2 Rija' xubij c'a el chique: Quixbiyin-apo chupan la ti tinamit la nitzu-apo chila'. Y can ja yan ri xquixoc-apo, jari' xtivil jun alaj burro ximil can chiri'. Y ri chicop ri' can c'a man jun ch'ocolbeyon richin. Tisolo' c'a pe y tic'ama-pe chuve.
MAR 11:3 Y vi c'o jun xtibin-pe chive chi achique roma nisol-pe ri chicop, tibij chire chi nic'atzin chire ri Ajaf, pero chanin xtorutzolij can, quixcha' can chire, xe'uche'ex-el roma ri Jesús.
MAR 11:4 Y ri ca'i' tijoxela' xebe c'a. Tok xe'apon, xquil na vi ri alaj burro, ximon can chiri' pa bey, ri acuchi niban-vi-apo oquen ri chuva-jay. Y rije' xquisol c'a pe.
MAR 11:5 Pero tok rije' niquisol c'a pe ri alaj burro, xetz'et-pe coma jun ca'i' ri ec'o chiri' y xquibij chique ri e ca'i' tijoxela': ¿Achique yixajin chubanic chiri'? ¿Achique roma yixajin chusolic ri ti alaj burro? xecha-pe chique.
MAR 11:6 Y ri tijoxela' xquibij c'a ri rubin-el ri Jesús chique. Y ri xetz'eton-pe quichin xquiya' k'ij chique richin chi xquic'uaj-el ri alaj burro ri'.
MAR 11:7 Y ri tijoxela' ri' xquiq'uen c'a pe ri alaj burro chire ri Jesús. C'ari' xquiya' c'a quik'u' chirij ri chicop ri', richin chi ri Jesús xch'oque-el chirij.
MAR 11:8 Y e q'uiy c'a chique ri vinek richin chi niquiya' ruk'ij ri Jesús, xquiriq'uila' ri quik'u' pa rubey. Y ch'aka' chic vinek richin chi xquiya' chuka' ruk'ij ri Jesús, xebequic'amala-pe ruk'a' tak che' richin vikobel (vekobel), richin chi xequiric' pa rubey. Y que c'a ri' niquibanala' e benek.
MAR 11:9 Ri vinek c'a ri e nabey chuvech ri Jesús y ri ec'o can chirij, can riq'uin c'a ronojel cuchuk'a' niquibij: ¡Matiox chi petenek re Jun re'! ¡Rija' urtisan-pe roma ri Ajaf Dios! ¡Rija' petenek pa rubi' ri Ajaf Dios!
MAR 11:10 ¡Matiox chi nitzolej yan chic pe ri ruk'atbel-tzij ri David ri katata' ri xc'oje' ojer can! ¡Matiox chire ri Dios ri c'o chila' chicaj! xecha' c'a.
MAR 11:11 Y ri Jesús xoc c'a apo ri pa tinamit Jerusalem y xbek'ax-pe ri pa rachoch ri Dios y xerutzu' can ri ec'o chiri'. Y tok xk'ekumer-pe, rija' e rachibilan ri e cablajuj rutijoxela' xebe ri pa tinamit Betania.
MAR 11:12 Pa ruca'n k'ij tok quichapon bey richin yetzolin-pe pa Betania y yebe pa Jerusalem, ri Jesús xpe c'a vayjal chire.
MAR 11:13 Y rija' c'anej c'a xutzu' chi c'o jun víquix (higo) tiquil, y janíla jebel rubanon ri ruxak. Xbe c'a apo riq'uin, richin nerucanoj-pe jun ruvech. Pero tok xapon-apo riq'uin, xa man jun ruvech c'o, xa ruyon ruxak. Roma man ruk'ijul ta richin c'o ruvech.
MAR 11:14 Jac'ari' tok ri Jesús xch'on chire ri che' y xubij c'a: Man c'a xcavachin ta chic. Can man jun chic c'a vinek xtitijon ri avech, xcha'. Y ri rutijoxela' can xcac'axaj c'a ri xubij.
MAR 11:15 Y xe'apon chic c'a pa tinamit Jerusalem. Y ri Jesús xbe c'a pa rachoch ri Dios. Pero tok rija' c'o chic chiri', xerokotala-pe ri c'ayinela' y ri lok'onela' ri ec'o chiri'. Y chique ri jaloy-ruvech mero, xerutec'mayila' can ri qui-mesas. Y que chuka' ri' xuben can chique ri quich'acat ri c'ayil tak palomas.
MAR 11:16 Y rija' man xrajo' ta c'a chi ri vinek quic'uan ejka'n, yek'ax ta chupan ri ruva-jay richin ri rachoch ri Dios.
MAR 11:17 C'ari' rija', xuc'ut c'a chuka' chiquivech ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios, chi ri rachoch ri Dios xa can richin vi oración. Romari' rija' xubij chique ri vinek: ¿Man tz'ibatel ta cami can chupan ri ruch'abel ri Dios chi ri vachoch jay richin chi niquiben orar conojel vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef? Pero rix xa man richin ta ri' icusan-vi, xa ibanon quijul elek'oma' chire, xcha' rija'.
MAR 11:18 Y ri' xac'axex c'a coma ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley. Pero roma rije' yequitz'et ri vinek chi can niquicambej ri ch'abel ri nubij ri Jesús chique, romari' xa can niquicanola' c'a chi achique ta jun rubanic niquiben richin chi niquicamisaj ri Jesús. Ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' ri' niquixibij c'a qui' chuvech ri Jesús, roma xa can jubama conojel ri vinek jebel nicac'axaj ri rutijonic.
MAR 11:19 Y tok xk'ekumer-pe, ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xbe c'a. Man xc'oje' ta ka ri chiri' pa tinamit Jerusalem.
MAR 11:20 Nimak'a' ruca'n k'ij, tok quichapon bey pa Jerusalem, xquitz'et c'a chi chaki'j chic ri víquix (higo) ri xch'on can ri Jesús riq'uin, chi man jun bey chic xtuya' ruvech.
MAR 11:21 Y ri Pedro chanin c'a xoka' chuc'u'x, y xubij chire ri Jesús: Tijonel, tatzu' la víquix (higo), xa can xchaki'j-vi-ka achi'el ri xabij, xcha' c'a ri Pedro.
MAR 11:22 Pero ri Jesús xubij c'a chique conojel ri rutijoxela': Rix chuka' nic'atzin chi nicukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios.
MAR 11:23 Roma riq'uin ri queri', can kitzij ninbij chive chi xabachique ri nibin chire re juyu' re' chi tel-el vave' y tik'ax chupan ri nimalej ya' rubini'an mar, can queri' nibanatej. Vi can kitzij nucukuba' ruc'u'x y man nipe ta pa ránima chi xa man nibanatej ta la'ek ri'.
MAR 11:24 Roma c'a ri', yin can ninbij c'a chive chi ronojel ri nic'utuj tok rix niben orar y nich'ob chi can xtic'ul-vi, can xtika-vi c'a pe ri'.
MAR 11:25 Y tok niben orar, can man ta jun ri nik'aton richin. Roma vi xa c'o ta jun ri c'o rubanon chivech, ticuyu'. Richin queri' ri aj-chicajil Itata' xquixrucuy chuka' rix riq'uin ri imac ri ye'ibanala' chuvech.
MAR 11:26 Roma vi rix xa man nicuy ta rumac jun ri c'o rubanon chive, chuka' ri aj-chicajil Itata' man xtucuy ta ri imac ri ye'ibanala' chuvech.
MAR 11:27 Ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xe'apon chic c'a pa tinamit Jerusalem. Y chiri' c'a pa rachoch ri Dios c'o-vi rija' tok xe'apon ri principal-i' tak sacerdotes riq'uin, y chuka' ri etamanela' chirij ri ley y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAR 11:28 Y xquic'utuj c'a chire: ¿Achique xyo'on k'atbel-tzij pan ak'a' richin xe'avokotaj-el ri vinek c'ayinela' vave' pa rachoch ri Dios? ¿Y achique xbin chave chi que'abanala' que tak re'? xecha' chire.
MAR 11:29 Xpe ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Yin c'o chuka' jun ri ninvajo' ninc'utuj chive. Y vi rix xtibij chuve, yin chuka' xtinbij chive achique yoyon uchuk'a' chuve richin yenbanala' que tak re'.
MAR 11:30 Tivac'axaj c'a jebel re xtinc'utuj chive. ¿Ri Juan xtak-pe roma ri Dios richin xeruben bautizar ri vinek? ¿O xa vinek xebin chire chi tubana' queri'? Tibij c'a chuve ri achique nich'ob, xcha' chique.
MAR 11:31 Y ri principal-i' tak sacerdotes, ri etamanela' y chuka' ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, xquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a xtikabij chire re Jesús vacami? xecha-ka. Roma vi nikabij chi ri Juan ja ri Dios takayon-pe richin, ri Jesús xtubij c'a chike chi achique c'a roma tok man xinimaj ta.
MAR 11:32 Y vi nikabij chi xa vinek xebin chire ri Juan chi tubana' queri', c'ayef chike roj. Rije' xquich'ob-ka queri', roma quixibin-qui' chiquivech ri vinek. Roma conojel ri vinek can quetaman c'a chi ri Juan can xuk'alajirisaj-vi ri xbix chire roma ri Dios. Xa can jun c'a rusamajel ri Dios.
MAR 11:33 Y c'ari' c'a rije xquibij-apo chire ri Jesús: Roj man ketaman ta, xecha'. Y ri Jesús can jac'a chuka' ri' xubij chique: Roma c'a rix xa man xixtiquir ta xibij chuve, que c'a chuka' ri' yin man xtinbij ta chive achique yoyon k'ij chuve richin yenbanala' quere', xcha' ri Jesús.
MAR 12:1 Y ri Jesús, riq'uin c'a c'ambel tak tzij xch'on-vi quiq'uin. Rija' que c'a re' ri xubila' chique: Xc'oje' c'a jun achin ri xutic ruvech ri rulef riq'uin uva. Xuc'ojoj rij ri rulef y xuben chuka' achi'el jun ti pila ri pan ulef ri richin niyitz' ri uva. Xuben chuka' jun tz'ak ri nej jotol, y pa ruvi' ri' xc'oje-vi rachoch ri chajinel. C'ari' xuya' can pa kajic chique ca'i-oxi' samajela', y rija' xbe nej.
MAR 12:2 Y ri rajaf ri ulef xutek c'a jun raj-ic' achin quiq'uin ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, tok can tiempo chic richin chi neruc'ulu-pe ri uva kajbel richin ri ulef.
MAR 12:3 Jac'a tok xapon ri aj-ic' quiq'uin ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, re kajoy tak ulef re' xquichop c'a ri aj-ic' y xquich'ey, y man jun c'a uva xquiya-el pa ruk'a'.
MAR 12:4 Y ri rajaf ri ulef xutek chic c'a jun raj-ic' achin c'a quiq'uin ri kajoy tak ulef, chuc'amic ri uva kajbel richin ri ulef. Pero ri achi'a' kajoy tak ulef xa chi abej xquic'ul-vi-apo y xquisocola-el pa rujolon (ruvi'). Q'uiy c'a ri xquibanala' y xquibila-el chire, y queri' xquitek-el.
MAR 12:5 Pero ri rajaf ri ulef xutek chic jun raj-ic'. Y re aj-ic' re' xcamisex coma ri kajoy tak ulef. Y e janíla c'a ch'aka' chic rajic'a' xerutek, pero conojel c'o xquic'ulvachila'. Ec'o xech'ay, y ec'o xecamisex.
MAR 12:6 Y pa ruq'uisibel, ri rajaf ri ulef xaxe chic c'a ri ruc'ajol xc'oje' can riq'uin y rija' janíla nrajo' ri ruc'ajol. Pero ri rajaf ri ulef xutek c'a ri ruc'ajol c'a quiq'uin ri achi'a' ri e kajayon ri rulef, roma rija' xuch'ob: Ri achi'a' kajoy-ulef can xqueniman-vi c'a tok xtiquitz'et chi can ja ri c'ajolaxel ri napon, xcha-ka pa ránima.
MAR 12:7 Pero tok ri achi'a' ri e kajoy richin ri ulef xquitz'et chi ja ri ruc'ajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibila' c'a chiquivech: Jare' ri xtichinan can ronojel re ulef re kakajon vacami. ¿Achique roma man nikacamisaj? Richin queri' pa kak'a' roj nic'oje-vi can re ulef, xecha' c'a.
MAR 12:8 Y can que vi c'a ri' xquiben. Xquichop ri c'ajolaxel, xquicamisaj. Xquelesaj c'a el ri chiri' pa rulef. Rije' xbequitorij c'a can juc'an chic ulef.
MAR 12:9 C'ari' ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ri ulef quiq'uin ri achi'a' kajoy tak ulef? Ri rajaf ri ulef xtipe c'a y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef ri' y ri rulef xtuya' chic can pa kajic chique ch'aka' chic.
MAR 12:10 ¿Y can man jun bey cami chuka' itz'eton ri jun tzij tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios? Ri tzij ri nubij: C'o c'a jun abej ri man xka' ta chiquivech ri ch'aka' banoy tak jay. Pero re abej re' can xch'acon-vi, roma re abej re' xa can c'o-vi ri xucusan chire ri jay richin chi ri jay ri' man nitzak ta.
MAR 12:11 Can ja vi ri Ajaf xbanon re', y ri runak' tak kavech can man jun bey c'a quitz'eton chi nibanatej ta quere'. Queri' nubij ri ruch'abel ri Dios.
MAR 12:12 Y ri achi'a' achok iq'uin xch'on-vi ri Jesús c'o ta xcajo' chi xquichop yan ta el, roma xquinabej chi ri achi'a' kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri c'ambel-tzij, xa chiquij rije' xch'on-vi. Y xa man jun xquiben richin xquichop ta el, roma niquixibij-qui' chiquivech ri vinek ri ec'o riq'uin. Rije' xquiya' c'a can ri Jesús y xebe.
MAR 12:13 Y ri achi'a' ri' ec'o c'a ch'aka' chic cachibil ri xequitek-pe. Xequitek c'a pe ca'i-oxi' achi'a' fariseos y chuka' e ca'i-oxi' ruvinak ri rey Herodes, richin chi niquiya' ta pa c'ayef ri Jesús y nitzak ta pa quik'a' riq'uin ri ch'abel ri nubij.
MAR 12:14 C'ari' rije' xepe c'a y xquibij chire ri Jesús: Rat ri at jun Tijonel, roj can ketaman c'a chi xaxe vi c'a ri kitzij ri nika' chavech y jari' ri natzijoj. Y rat man naxibij ta chuka' avi' chuvech jun vinek, stape' can janíla ta ruk'ij. Y can nac'ut-vi ri ruch'abel ri Dios pa rubeyal. ¿Achique c'a nabij chike? ¿Ruc'amon cami chi nikatoj ri alcaval ri nubij ri rey César ri c'o chi nikatoj o xa man ruc'amon ta chi nikatoj chire? xecha' c'a.
MAR 12:15 Pero ri Jesús can retaman-vi chi riq'uin ca'i' quipalej ri niquic'utuj queri'. Romari' rija' xubij chique: ¿Achique c'a roma rix nitej ik'ij richin yinitejtobej? Tic'ama' c'a pe ri mero ri' y tintzu' na c'a achique ruvech, xcha' chique.
MAR 12:16 Y rije' xbequic'ama' c'a pe ri mero richin niquic'ut chuvech. Y c'ari' rija' xuc'utuj c'a chique: ¿Achok vachibel c'a la'? ¿Y achok bi' chuka' la c'o chuvech la mero? xcha' rija'. Y rije' xquibij: Richin ri rey César, xecha'.
MAR 12:17 Y jari' tok ri Jesús xubij chique: Titojo' ri alcaval chire ri César riq'uin ri mero ri ruc'amon chi niya' chire rija'. Y tiya' chire ri Dios, ronojel ri ruc'amon chi niya' chire rija', xcha' ri Jesús chique. Y rije' can achique la xquina' tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús chique, roma man xetiquir ta xquiya' pa c'ayef.
MAR 12:18 Y jac'ari' tok ch'aka' chique ri achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Re achi'a' re' man niquinimaj ta c'a chi ri caminaki' xquec'astej chic pe. Y roma c'a ri' rije' xquibij chire ri Jesús:
MAR 12:19 Rat ri at jun Tijonel chuka', c'o c'a jun ri nikajo' nikac'utuj chave. Ri Moisés can rutz'iban-vi c'a can chike, chi tok jun achin nuya' can ri rixjayil roma ri niquen-el (nicom-el) y man jun ralc'ual nic'oje' can, can jun c'a rach'alal rija' ri c'o chi nic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, richin queri' yec'oje' ta ralc'ual riq'uin ri ixok malca'n. Y vi can ec'o ralc'ual yec'oje' riq'uin ri ixok, ri nabey ala' noc ralc'ual ri caminek chic el.
MAR 12:20 Y rije' xquibij c'a: Que c'a ri' xec'oje' e vuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri nabey xc'ule'. Pero xquen-el (xcom-el), y man jun ralc'ual xc'oje'.
MAR 12:21 Xpe ri ruca'n achin, ri rach'alal can ri achin ri caminek chic el, xc'ule' riq'uin ri malca'n ixok. Pero chuka' re achin re' xquen-el (xcom-el) y man jun ralc'ual xc'oje'. Ri rox achin can ja chuka' ri' xuc'ulvachij-el, achi'el ri ca'i' nabey tak rach'alal y ri ixok c'a xc'oje' na can.
MAR 12:22 Che vuku' achi'a' cach'alal qui' quere' xquic'ulvachila-el. Y man jun chique re vuku' achi'a' re' xc'oje' ta can ralc'ual. Y pa ruq'uisibel xquen chuka' el (xcom chuka' el) ri ixok.
MAR 12:23 Y ri achi'a' saduceos xquibij c'a chire ri Jesús: Rat nabij chi xtapon jun k'ij tok ri caminaki' xquec'astej-pe. Tok xtapon c'a ri k'ij ri', ¿achok ixjayil c'a xtoc re ixok re'? Roma che vuku' achi'a' cach'alal qui' xec'oje' riq'uin, xecha'.
MAR 12:24 Can jac'ari' tok ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': ¿Man cami ix sachinek ta riq'uin ri xibij, roma man k'axinek ta chivech ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios? ¿Man c'a ivetaman ta chi ri ruchuk'a' ri Dios janíla nim?
MAR 12:25 Roma tok ri caminaki' xquec'astej-el, man xquec'ule' ta chic, ni man chuka' xqueyatej ta el quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'. Xa xque'oc achi'el ri ángeles ri ec'o chila' chicaj.
MAR 12:26 Y ri caminaki' can xquec'astej-vi, y yin ninch'ob chi rix jebel ivetaman ri achique ri tz'ibatel can roma ri Moisés, tok rija' xutz'et ri ruxulu-quiej, ri jun k'ayis c'o ruq'uixal, nic'at, y chiri' xbech'on-pe ri Dios chire y xubij: Ja yin ri ru-Dios ri Abraham, ri ru-Dios ri Isaac y ri ru-Dios chuka' ri Jacob, xcha' chire.
MAR 12:27 Y vi ta rije' e caminaki' richin jantape' y xa man ta yec'astej chic pe jun bey, ri Dios man ta qui-Dios rije', roma ri Dios can qui-Dios vi ri c'o quic'aslen y man quichin ta ri caminaki'. Roma c'a ri' yin ninbij chi xa ix sachinek riq'uin ri nibij, xcha' ri Jesús chique.
MAR 12:28 Y jac'ari' tok xjel-apo riq'uin ri Jesús jun etamanel chirij ri ley. Ri etamanel ri' xrac'axaj c'a ri xquibij ri achi'a' saduceos chire ri Jesús, y xrac'axaj chuka' ri xubij ri Jesús chique ri achi'a' ri'. Y chuvech rija' can k'alaj vi chi utz ri xubij ri Jesús y c'ari' xuc'utuj c'a: ¿Achique c'a chique ri pixa' ri xuya' ri Dios pa ruk'a' ri Moisés, ri c'o pa nabey? xcha' chire ri Jesús.
MAR 12:29 Y ri Jesús xubij c'a chire: Ri nabey pixa' jac'a ri nubij: Tivac'axaj c'a rix aj-Israel, ri Kajaf xaxe jun, y ri' ja ri Kajaf Dios.
MAR 12:30 Can tivajo' c'a ri Dios ri Ivajaf. Tivajo' riq'uin ronojel ivánima. Tivajo' chupan ri ronojel ri ic'aslen, riq'uin ri inojibal y riq'uin chuka' ronojel ri ivuchuk'a'. Jac'are' ri pixa' ri más nim rejkalen.
MAR 12:31 Y c'o chuka' jun ruca'n pixa' ri janíla rejkalen y jubama junan riq'uin ri nabey. Y ri pixa' ri' nubij c'a: Can achi'el navajo-ka-avi' rat, can que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic. Y ja ca'i' pixa' re' ri más e nima'k ec'o, xcha' c'a ri Jesús.
MAR 12:32 Y ri etamanel chirij ri ley xubij c'a chire ri Jesús: Tijonel, xcha' c'a chire. Can queri' vi. Can kitzij ri xabij chi xaxe jun Dios c'o, y man jun chic.
MAR 12:33 Nic'atzin chi nikajo' riq'uin ronojel kánima. Nic'atzin chi nikajo' riq'uin ri kanojibal, riq'uin ri ronojel ri kac'aslen y riq'uin chuka' ronojel ri kuchuk'a'. Y achi'el chuka' nikajo-ka-ki' roj, can que c'a chuka' ri' quekajo' ri ch'aka' chic. Vi yekaben c'a re', can más quejkalen que chuvech ri chicop ri yesuj chire ri Dios; tok can ronojel o man ronojel ta ri ti'ij niporox, xcha' c'a ri etamanel.
MAR 12:34 Y tok ri Jesús xrac'axaj chi can jebel vi xk'ax chuvech ri jun etamanel ri', ri Jesús xubij c'a chire: Rat xa man nej ta chic c'a atc'o-vi richin chi yatoc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' chire. Y jari' c'a tok man jun chic xbanon covil richin c'o ta xuc'utuj chire ri Jesús.
MAR 12:35 Y ri Jesús richin yerutijoj c'a ri vinek ri quimolon-qui' riq'uin, chiri' pa rachoch ri Dios, xubij c'a chique: ¿Achique c'a roma tok ri etamanela' chirij ri ley niquibij chi ri Crísto xa choj jun riy-rumam can ri rey David?
MAR 12:36 Tok xa can ja ri rey David xbin ri xk'alajirisex chire roma ri Lok'olej Espíritu. Ri David can xubij-vi c'a: Ri Ajaf Dios xubij chire ri Vajaf ri Crísto: Catz'uye-pe re pa vajquik'a', y xquenya' pan ak'a' ri ye'etzelan avichin. Queri' xubij.
MAR 12:37 Y vi ri rey David tok xc'ase' chuvech re ruvach'ulef can xubij Vajaf chire ri Crísto, ¿achique c'a roma tok ri etamanela' chirij ri ley niquibij chi ri Cristo xa choj jun riy-rumam can ri rey David? xcha' ri Jesús. Y janíla c'a e q'uiy chique ri vinek ri can riq'uin vi ronojel cánima xcac'axaj ri xubij.
MAR 12:38 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chique ri vinek tok yerutijoj: Man c'a tiben achi'el niquiben ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley. Roma rije' yalan nika' chiquivech niquicusaj tukutek tak tziek, richin queri' titz'et chi janíla quik'ij. Janíla chuka' nika' chiquivech chi yek'ejelox can (yek'ijalox can) ri pa bey ri acuchi nequimolo-vi-qui' ri vinek.
MAR 12:39 Y ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, can jac'a ri nabey tak ch'aquet yequicanola', richin queri' tibix chi janíla quik'ij. Y can que chuka' ri' yequibanala' ri pa nima'k tak va'in.
MAR 12:40 Y re achi'a' c'a chuka' re' yequelesala' ronojel qui-cosas ri malcani'a' tak ixoki'. Y xe richin quenimex chi rije' e utz tak vinek, yeyaloj tok niquibanala' oración chire ri Dios. Pero rije' can xtika-vi más ruc'ayeval pa quivi', roma ri quimac janíla q'uiy, xcha' ri Jesús.
MAR 12:41 Y ri Jesús tz'uyul c'a ri chiri' chuvech apo ri acuchi niyalox-vi can ri mero chiri' pa rachoch ri Dios. Jari' c'a tok rija' yerutzu' ri vinek tok niquiyala' can mero chiri'. Xerutz'et c'a e q'uiy beyoma' ri janíla q'uiy mero niquiyala' can.
MAR 12:42 Pero xapon c'a chuka' jun ixok malca'n ri can nik'alajin chi man beyon ta. Rija' xuya' c'a can ca'i' tak mero ri man rubanon ta ni jun centavo.
MAR 12:43 Y tok ri Jesús xutz'et ri ixok ri', xuc'ut c'a chiquivech ri rutijoxela' y xubij chique: Can kitzij c'a ninbij chive chi yin nintz'et chi xa ja la ti ixok la' ri xyo'on can más q'uiy, que chiquivech conojel ri e yoyon can mero richin re pa rachoch ri Dios.
MAR 12:44 Roma rija', stape' man q'uiy ta oc xuya' can, rija' xuya' c'a ronojel ri c'o riq'uin. Jac'a la ch'aka' chic, stape' janíla q'uiy mero xquiyala' can, xa juba' oc chire ronojel beyomel ri c'o quiq'uin, xcha' ri Jesús.
MAR 13:1 Y tok ri Jesús nel c'a pe ri pa rachoch ri Dios, jun chique ri rutijoxela' xubij c'a chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. Tatzu' re rubanic re rachoch ri Dios, y re abej re e ucusan chire, xcha' c'a.
MAR 13:2 Y ri Jesús xubij chire ri rutijoxel: Rat can ye'atzu' c'a chi re jay re' yalan e jebel y e nima'k, pero xtapon c'a jun k'ij tok xa can xquevulex y man xquepa'e' ta chic can. Ronojel re nimalej tak abej re e ucusan chique re jay re', xa can xquec'akalox c'a pe. Can man jun c'a abej ri xtic'oje' ta can achi'el la rubanon vacami.
MAR 13:3 Y tok ri Jesús tz'uyul chic c'a pa ruvi' ri juyu' rubini'an Olivos, ri acuchi jebel niquitzu-pe ri rachoch ri Dios, jac'ari' tok e caji' chique ri tijoxela': Ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xejel c'a apo riq'uin ri Jesús y xquic'utuj c'a chire:
MAR 13:4 Tabij c'a chike: ¿Jampe' c'a xtic'ulvachitej ri xabij yan ka chirij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique retal richin queri' ninabex chi nibanatej yan? xecha' rije'.
MAR 13:5 Y xpe ri Jesús que c'a re' ri xuchop rubixic chique: Can jebel c'a tichajij-ivi' richin man yixk'olotej.
MAR 13:6 Roma xa can e q'uiy vi c'a ri xquebec'ulun-pe y xtiquibila' c'a: Ja yin ri Cristo, xquecha' c'a. Y e janíla e q'uiy ri xquek'olotej pa quik'a'.
MAR 13:7 Y tok xtivac'axala' c'a chi ec'o ruvach'ulef ri najin oyoval chiquicojol, y xtivac'axala' chuka' chi que cha ri' xquebanatej, chi c'o cha oyoval ri xquepe, man tisach ic'u'x, roma ronojel ri' xa can c'o c'a chi yebanatej na. Pero man ja ta c'a ri' ri ruq'uisibel tak k'ij richin re ruvach'ulef.
MAR 13:8 Jun tinamit xtiyacatej c'a el richin nerubana' oyoval riq'uin jun chic tinamit. Ec'o c'a chuka' e nima'k tak ruvach'ulef xqueyacatej-el richin chi nequibana' oyoval quiq'uin ch'aka' chic nima'k tak ruvach'ulef. Xquepe silonel (cab-raken) q'uiy lugar. Xquepe chuka' vayjal, y q'uiy c'a chuka' quivech oyoval xquepe chiquicojolil ri vinek ri pa tak ruvach'ulef. Y re' xa c'ari' ri nabey tak k'axomal y xquepe chic c'a ch'aka' chic quivech tijoj-pokonal.
MAR 13:9 Pero rix can tichajij c'a ka ivi' jebel. Roma xa can ec'o c'a ri xquejachon ivichin pa quik'a' ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij. Y chuka' xquixch'ay ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Xquixuc'uex c'a chiquivech k'atoy tak tzij; chiquivech reyes y ch'aka' chic k'atoy tak tzij. Y xa voma c'a yin xtic'ulvachij queri', pero xa can xquixtiquir c'a xquinik'alajirisaj chiquivech rije'.
MAR 13:10 Can ja vi c'a ri utzilej ch'abel richin colotajic ri nic'atzin chi nitzijox pa ronojel ruvach'ulef nabey, c'ari' xtoka' ri ruq'uisibel k'ij richin re ruvach'ulef.
MAR 13:11 Jac'a tok xquixuc'uex richin chi yixbejach pa quik'a' ri k'atoy tak tzij, man tich'ob janíla ri achique chi ch'abel ri xte'ibij. Rix xaxe c'a tibij ri achique chi ch'abel ri xtuya' ri Dios chive, roma xa can man ja ta chic rix ri xquixch'on chupan ri hora ri', xa can ja chic ri Lok'olej Espíritu ri xtich'on.
MAR 13:12 Roma xtibanatej chuka' chi vi ec'o e ca'i' achi'a' cach'alal qui', jun chique rije' xtiyacatej y xtujech ri rach'alal pa camic. Chuka' can ec'o-vi tata'aj ri xqueyacatej chiquij ri calc'ual. Ri alc'ualaxela' xqueyacatej chuka' chiquij ri quite-quitata' y xquequiya' pa camic.
MAR 13:13 Xa can xquixetzelex-vi c'a coma conojel, roma icukuban ic'u'x viq'uin yin. Pero ri can man c'a xtutzolij ta ri' chirij y xtucoch' c'a ri pa ruq'uisibel chire ronojel, can xticolotej-vi c'a ri'.
MAR 13:14 Y chuka' can xtapon-vi c'a ri k'ij tok xquebanatej ri xajan tak banobel chupan ri lugar ri xa man ruc'amon ta. Y riq'uin ri' xtivulatej c'a can ri lugar ri'. Jari' ri tz'ibatel can roma ri Daniel, ri jun chique ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ojer can. Ri nitz'eton c'a ri tz'ibatel can, tik'ax c'a chuvech ri nutz'et. Richin queri' tok xtitz'et chi can ja chic ri' ri nibanatej, ri vinek ri ec'o pa Judea xa can que'anmej c'a el y tequevaj-qui' ri pa tak juyu'.
MAR 13:15 Ri xa nuxlan c'a pa ruq'uisibel vik (vek) chire ri rachoch tok napon ronojel ri vululen ri', choj queri' tanmej-el. Man toc chic apo pa rachoch richin chi c'o na ri neruc'ama-pe. Man tuben queri'.
MAR 13:16 Ri nisamej c'a pa juyu', man tibe chic na pa rachoch chuc'amic ruk'u'. Xa choj chuka' queri' tanmej-el.
MAR 13:17 Jac'a ri ixoki' ri coyoben chic alanen, y ri ixoki' ri xa c'a niquiya' quitz'un tak cal, tok'ex c'a quivech tok xtapon ri k'ij ri'.
MAR 13:18 Roma c'a ri' xa tic'utuj chire ri Dios chi ri vululen ri' man ta nibanatej chupan ri tiempo richin tef, richin chi man c'ayef ta nuben chive richin chi yixanmej.
MAR 13:19 Roma tok xtapon c'a ri k'ij ri', can xtic'o ruvi' tijoj-pokonal ri xtipe. Jun tijoj-pokonal ri man jun bey c'ulvachitajinek ta pa ruvi' re ruvach'ulef jampe' ri banon can roma ri Dios. Y chuka' ri tijoj-pokonal ri' man jun bey chic c'a xtic'ulvachitej.
MAR 13:20 Y vi ta ri Ajaf Dios man ta nuch'utinirisaj ri k'ij ri richin ri tijoj-pokonal ri', conojel ta yequen (yecom). Pero roma ri rutzil rija' pa quivi' ri e rucha'on chic, can xtuch'utinirisaj ri k'ij ri'.
MAR 13:21 Chupan ri k'ij ri', vi ec'o c'a ri yebin chive: Titzu', jac'a Cristo re'. O vi niquibij chive: Titzu', jac'a Cristo la'. Pero rix man c'a quixk'olotej pa quik'a'; man tinimaj ri niquibij chive.
MAR 13:22 Roma can ec'o c'a ri xquebec'ulun-pe y xtiquibila' c'a: Ja yin ri Cristo. Pero rix man c'a que'inimaj, roma xa quiyon k'olonela'. Y jac'a chuka' tiempo ri' tok xquebec'ulun-pe ri xquebin: Yin nink'alajirisaj ri nubij ri Dios chuve, xquecha'. Pero rix man c'a que'inimaj, roma xa e k'olonela' chuka'. Y xquequibanala' c'a milagros ri man jun bey e tz'eton ta, xaxe richin quenimex y ec'o ri yequik'ol. Y vi ta xa can yetiquir, rije' yequik'ol ta chuka' ri e cha'on chic roma ri Dios.
MAR 13:23 Pero rix can tichajij c'a ivi', richin chi man yixk'olotej, roma xa can ja yan c'a re' xinbij can chive ronojel ri xquebanatej.
MAR 13:24 Chupan ri k'ij tok k'axinek chic ri tijoj-pokonal ri', xtibanatej c'a chi ri k'ij xtik'ekumatej y ri ic' chuka' man xtisakirisan ta chic.
MAR 13:25 Ri ch'umila' xquetzak c'a el ri acuchi ec'o-vi. Can ronojel vi c'a ri nimalej tak uchuk'a' ri ec'o chicaj xquesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios. Can chi jun vi c'a ri caj xtisilon.
MAR 13:26 Y jac'ari' tok xquinquitz'et yin ri xinalex chi'icojol, chi yika-pe pa sutz', riq'uin chic nimalej uchuk'a' y c'o chuka' chic nuk'ij-nuc'ojlen.
MAR 13:27 Y jac'ari' tok yin xquentek ri nu-ángeles chiquimolic ri e nucha'on chic. Can xquequimol-vi c'a pe re quere' pa relebel-k'ij y re quere' pa kajibel-k'ij, re quere' pa jotol y re quere' chuka' pa xulan. Can xquequimol-vi c'a pe chi jun ruvach'ulef; nitiquir-pe pa jun rutza'n re caj, c'a la jun chic rutza'n.
MAR 13:28 Can tic'ama' c'a ina'oj riq'uin ri víquix (higo). Tok can yeraxer c'a pe ri ruk'a' y niquichop-pe quelic ri ruxak, etaman c'a ri' chi ri ru-tiempo ri job noka' yan.
MAR 13:29 Y que c'a ri' tok xtitz'et chi ec'o chic yec'ulvachitej chupan ri k'ij, ri ic' y ri ch'umila', y ronojel ri xinbij yan ka nibanatej chic, tivetamaj c'a ri' chi noka' yan ri k'ij. Xa can nakaj chic c'a c'o-vi-pe.
MAR 13:30 Y tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive re vacami: Ronojel re' xtic'ulvachitej, tok ri vinek richin re tiempo re' c'a man jani queq'uis-el chuvech re ruvach'ulef.
MAR 13:31 Y re ruvach'ulef y ri caj can e richin vi yeq'uis. Jac'a ri nuch'abel man xtiq'uis ta queri', xa can xtibanatej-vi ri nubij.
MAR 13:32 Jac'a ri k'ij y ri hora tok yin xquipe, man jani k'alaj ta. Ri ángeles ri ec'o chila' chicaj man quetaman ta jampe'. Que chuka' ri' yin ri C'ajolaxel man vetaman ta. Xa can xe c'a ri Nata' Dios ri etamayon ri'.
MAR 13:33 Rix xa can tichajij c'a apo jebel ri ic'aslen. Can tivoyobej c'a, y tibana' chuka' orar, roma xa man ivetaman ta jampe' xtapon ri ruk'ijul ri nupetebel.
MAR 13:34 Achi'el tok jun achin nuya' can ri rachoch y nibe nej, c'a juc'an chic tinamit. Rija' nuchilabela' c'a can ri rusamaj chique ri rusamajela'. Can nuyala' c'a can quisamaj chiquijujunal; y chire ri chajinel can nubij c'a can chi jantape' troyobej-apo.
MAR 13:35 Can que c'a ri' tibana' rix, can jantape' quinivoyobej-apo. Achi'el ri achin chajinel, roma ri man retaman ta jampe' xtoka' ri rajaf-jay, rija' c'o chi noyoben-apo. Roma ri rajaf-jay riq'uin juba' noka' tok noc-pe ri ak'a', o ja ri pa nic'aj-ak'a', tok yesiq'uin-pe ri ec' nimak'a' yan, o ja tok nipe yan rusekeric. Romari' rix can jantape' c'a quinivoyobej-apo.
MAR 13:36 Roma yin can ninvajo' chi yinivoyobej ta apo, roma can man xtinya' ta na rutzijol tok xquipe.
MAR 13:37 Y can achi'el ri ninbij chive rix chi quinivoyobej-apo, can que chuka' ri' ninbij chique conojel, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'.
MAR 14:1 Xa ca'i' chic c'a k'ij nrajo' richin chi napon ri ca'i' quinimak'ij ri israelitas. Ri jun quinimak'ij ri israelitas rubini'an pascua. Y ri jun chic ja tok niquitej ri caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin. Y jari' c'a tok ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley niquich'obola' achique ta k'oloj yequicusaj richin chi nika' ri Jesús pa quik'a' y c'ari' niquicamisaj.
MAR 14:2 Y niquibila' c'a chiquivech: Man tikachop chupan re nimak'ij re', richin chi man queyacatej-pe ri vinek chikij, xecha' c'a rije'.
MAR 14:3 Y ri Jesús c'o chic c'a ri pa tinamit rubini'an Betania, chiri' pa rachoch ri Simón ri xc'achojirisex chire ri yabil rubini'an lepra. Ri Jesús tz'uyul c'a ri pa mesa niva', y jac'ari' tok c'o jun ixok xoc-apo y ruc'uan-apo jun c'ojlibel ri banon riq'uin jun abej rubini'an alabastro y c'o-el nardo chupan; jun jubulej ak'on ri janíla jotol rajel. Y tok ri ixok ri' xrelesaj-el ri ti rukul ri c'ojlibel, xuk'ej c'a ri jubulej ak'on pa rujolon (ruvi') ri Jesús.
MAR 14:4 Y ec'o c'a ri xpe coyoval tok xquitz'et chi queri' xuben ri ixok riq'uin ri jubulej ak'on y xquibila' c'a: ¿Achique roma la ixok la' xuben chi choj queri' xutix la jubulej ak'on la'?
MAR 14:5 Roma xa xbe ta chi más oxi' ciento quetzales, y ri mero ri' xtalux ta chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiquin, xecha'. Y q'uiy c'a ri niquibij-apo chire ri ixok.
MAR 14:6 Pero ri Jesús xubij c'a chique: ¿Achique c'a roma tok man yixtane' ta ka chi tzij chirij? Xa tiya' can. Rija' jun utzilej banobel c'a ri xuben viq'uin.
MAR 14:7 Ri vinek ri man jun c'o quiq'uin xa can jantape' c'a ec'o iviq'uin, y xabachique k'ij nivajo' ye'ito', can tibana' c'a utzil chique. Jac'a yin man jantape' ta xquic'oje' iviq'uin.
MAR 14:8 Rija' xuben c'a ri achique nitiquir nuben viq'uin. Can xuc'ut c'a ri ajovabel ri c'o riq'uin. Rija' xa can xuben yan c'a vutzil richin tok xquibemuk can.
MAR 14:9 Y tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive, chi xabachique lugar c'a xtitzijox-vi ri utzilej ch'abel richin colotajic, chiri' chuka' xtitzijox-vi re xuben re jun ixok re'. Can ronojel c'a ruvach'ulef xtitzijox-vi, y man jun bey c'a xtimestex, xcha' ri Jesús.
MAR 14:10 Y jun c'a chique ri e cablajuj rutijoxela' ri Jesús, ri rubini'an Judas Iscariote, xapon c'a quiq'uin ri principal-i' tak sacerdotes, richin chi xusuj-ri' vi nicajo' chi nujech ri Jesús pa quik'a'.
MAR 14:11 Y tok rije' xcac'axaj queri', janíla xequicot. Y xquisuj ru-mero romari'. Y rija' xuchop c'a ruch'obic richin achique ta rubanic nuben richin nujech ri Jesús pa quik'a' ri achi'a' ri'.
MAR 14:12 Xapon c'a ri nabey k'ij richin ri nimak'ij tok nitij ri caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin. Jac'a chuka' k'ij ri' tok yecamisex ri tak carne'l ri richin ri pascua. Jari' tok ri tijoxela' xquic'utuj chire ri Jesús: ¿Acuchi c'a navajo-vi chi naben-vi ri va'in chupan re jun pascua re', richin yojbe chubanic rutzil ronojel ri nic'atzin? xecha' chire.
MAR 14:13 Y ri Jesús can xerutek-vi-el e ca'i' chique ri rutijoxela', y xubij-el chique: Quixbiyin pa tinamit Jerusalem, y chiri' xtitz'et c'a chi c'o jun achin aj-ic' ri ruc'amon-pe ruya' pa jun cucu' (k'e'l). Jac'a rija' ri xtoc-el uc'uey ibey.
MAR 14:14 Ri jay ri xtoc-vi rija', chiri' c'a chuka' quixoc-vi rix y quixch'on c'a riq'uin ri rajaf-jay y tibij chire: Ri Katijonel rubin c'a pe: ¿Achique jay re vave' pan avachoch ri utz ta richin ninben ri va'in richin re pascua e vachibilan ri nutijoxela'? quixcha' chire.
MAR 14:15 Y ri rajaf-jay xquixruc'uaj c'a pa jun ruca'n vik jay (cavek jay). Y chiri' c'o jun nima-jay ri chojmirisan chic rupan. Ja ri chiri' tibana-vi rutzil ri xtikatej richin re pascua, xe'uche'ex-el.
MAR 14:16 Y ri ca'i' rutijoxela' xebe c'a pa tinamit Jerusalem. Y tok xe'apon, can xbanatej na vi achi'el ri rubin-el ri Jesús chique. Y rije' can xquiben-vi c'a rutzil ronojel ri nic'atzin richin ri va'in richin ri pascua ri'.
MAR 14:17 Jac'a tok xk'ekumer-pe chupan ri k'ij ri', jari' tok ri Jesús e rachibilan ri cablajuj rutijoxela' xe'apon ri chiri' pa jay.
MAR 14:18 Y tok rije' e tz'uyul chic c'a apo ri pa mesa, y ye'ajin chic chi va'in, jari' tok ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Can kitzij c'a ninbij chive, chi c'o jun chive rix ri xtic'ayin-el vichin. Jun ri can niva' viq'uin, jari' xquijachon-el pa quik'a' ri vinek, xcha' ri Jesús.
MAR 14:19 Rije' can jari' xpe bis pa cánima. Y niquic'utula' c'a apo chire ri Jesús: ¿Man ja ta cami yin ri xquibanon queri'? xecha' c'a chiquijujunal.
MAR 14:20 Y ri Jesús jac'ari' xubij chique: Ri' ja ri jun chive rix cablajuj, ri xtimuban-pe ruvay viq'uin chupan re lek.
MAR 14:21 Can tivac'axaj c'a ri xtinbij chive, chi yin ri xinalex chi'icojol can xquibe-vi c'a ri' tok xquijach-el. Can xtibanatej achi'el ri tz'ibatel can. Pero tok'ex c'a ruvech ri xtijachon-el vichin yin ri xinalex chi'icojol. Ri achin ri xtijachon-el vichin utz ta chi man ta xalex, xcha' ri Jesús.
MAR 14:22 Y tok can c'a ye'ajin na c'a chi va'in, ri Jesús xuq'uen c'a apo jun caxlan-vey y xumatioxij chire ri Dios. C'ari' xuper (xupir) ri caxlan-vey ri' y xuya' chique ri rutijoxela'. Rija' xubij c'a chique ri rutijoxela' ri': Tic'ama' c'a can re caxlan-vey re'. Roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic.
MAR 14:23 Y ri Jesús xuq'uen c'a chuka' apo ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupan; y tok rumatioxin chic chire ri Dios, xuya' chique, y conojel c'a xquikun ri ruya'al-uva.
MAR 14:24 Y rija' xubij c'a chique ri rutijoxela': Jac'are' ri nuquiq'uel ri xtibiyin tok xquiquen (xquicom). Riq'uin c'a re nuquiq'uel, can jac'ari' xc'achoj ri c'ac'a' trato ri rajovan-pe ri Dios chi nuben quiq'uin ri vinek. Ri nuquiq'uel ri xtibiyin, richin c'a chi e q'uiy vinek yecolotej.
MAR 14:25 Tivac'axaj c'a re xtinbij chive: Ja ruq'uisibel c'a bey re' xinkun-el ruya'al-uva. Y tok xtinkun chic jun bey, ja chic c'a chupan ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Dios. Y ri ruya'al-uva ri xtinkun ri chiri', jun c'ac'a' ruya'al-uva, xcha' ri Jesús chique.
MAR 14:26 Y tok quibixan chic c'a ri bix richin niquiya' ruk'ij ri Dios, ri Jesús y ri rutijoxela' xe'el-el ri chiri' pa jay y xebe ri pa juyu' Olivos.
MAR 14:27 Y tok e benek c'a, ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Chi'ivonojel rix xtitaluj-el-ivi' y xquiniya' c'a can nuyon chupan re ak'a' re', tok xa xtitz'et chi yin yijach-el pa quik'a' ri vinek. Roma ri Dios can nubij-vi c'a chupan ri tz'ibatel can: Tok yin xtinya' k'ij chi nicamisex ri aj-yuk', ri carne'l xa xtiquitaluj-el-qui'. Queri' ri tz'ibatel can.
MAR 14:28 Pero yin ri Aj-Yuk' man c'a xquiquen ta el (xquicom ta el) richin jantape', xa xquic'astej-pe. Y ja yin ri xquinoyoben ivichin ri chila' pa Galilea, xcha' ri Jesús.
MAR 14:29 Y ri Pedro xubij c'a: Vi ri ch'aka' chic yatquiya' can ayon, yin man xtinben ta queri', xcha' rija'.
MAR 14:30 Jac'a ri Jesús xubij chire ri Pedro: Yin can kitzij c'a ninbij chave, chi vacami chupan re jun ak'a' re', xa c'a man jani tisiq'uin-pe ri mama' ca'i' bey, tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech, xcha' ri Jesús.
MAR 14:31 Pero man riq'uin ri xubij ri Jesús queri', ri Pedro xa xubij chic c'a apo chire ri Jesús: Vi yin can c'atzinel yiquen (yicom) junan aviq'uin rat, can que c'ari' ri', pero man jun bey xtinbij chi man vetaman ta avech. Y chuka' ri ch'aka' chic tijoxela' can que c'a ri' niquibij.
MAR 14:32 Ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a chupan ri lugar rubini'an Getsemaní. Xpe ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Quixtz'uye' na c'a can juba' vave', y yin tenbana' na orar.
MAR 14:33 Y xaxe c'a ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri xeruc'uaj riq'uin. Jac'ari' tok rija' janíla xuna' yan ri xteruc'ulvachij. Can jun bis c'a janíla nim ri xpe pa ránima.
MAR 14:34 Y xubij c'a chique ri e oxi' rutijoxela': Ri bis c'o pa vánima, janíla nim. Y yirucamisaj ninna' yin. Quixc'oje' c'a can vave', quixc'ase' y man quixver-ka, xcha' chique.
MAR 14:35 Rija' xbiyin chic c'a apo juba' y c'ari' xxuque-ka y xukasaj-ka-ri' c'a pan ulef y xuben c'a orar. Rija' xuc'utuj c'a chi vi can tiquirel, choj ta nik'ax-el ri hora ri', chi man ta nuc'ovisaj ri tijoj-pokonal.
MAR 14:36 Y que c'a re' ri ch'abel ri xerubij ri pa ru-oración: Nata', Nata', yin vetaman chi rat yatiquir naben ronojel. Tabana' c'a chi man ta ninc'ovisaj yin re jun tijoj-pokonal re'. Pero man taben c'a chuka' ri ninrayij yin, xaxe voma ta yin. Roma yin xa can ninvajo' c'a chuka' ninben ri arayibel rat, xcha'.
MAR 14:37 Y tok rija' xc'achoj chire ri oración, xpe c'a quiq'uin ri e oxi' rutijoxela', pero tok xoka' quiq'uin xa yever. Xpe rija' xubij c'a chire ri Pedro: Simón, ¿xa xaver-ka? ¿Can man juba' xatiquir xac'ase' jun ti hora viq'uin?
MAR 14:38 Man c'a quixver-ka, xa tibana' orar y tic'utuj chire ri Dios richin chi tok yixtejtobex, man quixtzak pa mac. Can vetaman-vi chi ri rurayibel ri ivánima ja ri niben ri nrajo' ri Dios. Pero iyon xa can man yixtiquir ta c'a, xcha' chique.
MAR 14:39 Y ri Jesús xbe chic c'a apo jun bey richin xberubana' orar. Rija' xucamuluj chic c'a rubixic ri ch'abel ri xerubij chupan ri oración c'a juba' tuben-ka.
MAR 14:40 Y tok xtzolin chic c'a jun bey quiq'uin ri e oxi' rutijoxela', xa yever chic c'a jun bey ri xeril, roma rije' xa al-al c'a runak' tak quivech roma ri quivaran. Y rije' man niquil ta c'a achique niquibij, roma xe'ilitej chic jun bey chi quichapon varan.
MAR 14:41 Y ri Jesús xbe chic c'a chubanic orar. Pero tok xtzolin-pe ri pa rox bey, rija' xubij c'a chique ri e oxi' rutijoxela': ¿Can c'a yixver na? ¿Nivajo' nitz'akatisaj ri ivaran? Pero man chic tiquirel ta. Yin ri xinalex chi'icojol can ja vi c'a re' xoka' ri nu-hora, can xquijach c'a el pa quik'a' ri itzel tak achi'a'.
MAR 14:42 Chanin, quixyacatej. Jala' petenek ri xquijachon-el pa quik'a' ri itzel tak achi'a', xcha' ri Jesús chique.
MAR 14:43 Y ri Jesús can c'a nich'on na c'a quiq'uin ri rutijoxela', tok ja yan ri' xoka' ri Judas ri jun chique ri cablajuj rutijoxela', y e ruc'uan c'a apo e q'uiy vinek ri e quic'ualon che' y machet. Conojel re' e takon c'a el coma ri principal-i' tak sacerdotes, coma ri etamanela' chirij ri ley y coma chuka' ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij.
MAR 14:44 Ri Judas ri nijachon-el richin ri Jesús can rubin c'a pe chique ri e petenek riq'uin, achique rubanic xtuben richin nuc'ut ri Jesús chiquivech. Rija' rubin c'a pe chique: Jac'a ri xquijel-apo riq'uin richin xtintz'ubaj (xtintz'umaj), jari' ri Jesús. Tichapa', y man tanmej can chivech.
MAR 14:45 Y tok ri Judas xapon c'a, can jari' choj xbe-apo riq'uin ri Jesús y xubij chire: Nutijonel, Nutijonel, xcha' chire y c'ari' c'a xutz'ubaj (xutz'umaj).
MAR 14:46 Y ri vinek ri e benek c'a chapoy richin ri Jesús can jac'ari' xquichop.
MAR 14:47 Y jun c'a chique ri ec'o riq'uin ri Jesús chiri', xrelesaj ri rumachet, xuya' chire ri jun rusamajel ri nimalej sacerdote, y ja ri ruxiquin ri xuchoy riq'uin ri jun machet ri xuya' chire.
MAR 14:48 Y c'ari' xpe ri Jesús xubij chique ri vinek ri e benek chapoy richin: ¿Achique c'a xich'ob rix? ¿Xich'ob chi yixpe chuchapic jun elek'on y romari' ic'amon-pe che' y machet?
MAR 14:49 Yin can k'ij-k'ij c'a xic'oje' iviq'uin ri chiri' pa rachoch ri Dios, tok xinc'ut ri ruch'abel chivech y man jun bey xinichop ta. Roma can quere' c'o na chi nibanatej, can achi'el ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios.
MAR 14:50 Y can ja vi c'a ri' tok ri e rutijoxela' ri Jesús, xquiya' can ruyon y xe'anmej.
MAR 14:51 Pero c'o c'a jun ala' ri can tzeketel-el chirij ri Jesús y choj pa jun tziek nim rucuchun-vi-el-ri'. Y ri e chapayon-el richin ri Jesús, xquichop c'a ri ala' ri'.
MAR 14:52 Pero rija' xa xel c'a el chupan ri tziek ri', y choj queri' xanmej-el chiquivech. Manek c'a rutziak xbe.
MAR 14:53 Y ri vinek ri e chapayon-el richin ri Jesús xquic'uaj c'a el c'a pa rachoch ri nimalej sacerdote. Y chiri' chuka' xquimol-vi-qui' ri principal-i' tak sacerdotes, cachibilan ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij y ri etamanela' chirij ri ley.
MAR 14:54 Y ri Pedro c'anej c'o-vi can, pero rojkan-el ri Jesús. Y tok ri Jesús xucusex-apo pa rachoch ri nimalej sacerdote, chuka' ri Pedro xoc-apo chiri' chuva-jay. Y xtz'uye' c'a ka chiquicojol ri samajela' ri ec'o-apo chiri', e mek'el oc chuchi-k'ak'.
MAR 14:55 Y ri principal-i' tak sacerdotes, y conojel c'a ri achi'a' ri can pa comon niquik'et tzij, niquicanola' c'a chi ec'o ta ri itzel tak banobel ri ye'ilitej chirij ri Jesús, richin queri' can niquitek-vi pa camic, pero xa man jun c'a ri xquil chirij.
MAR 14:56 Roma stape' can e q'uiy ri xe'apon ri xquitz'uc tzij chirij, man xbequic'ulu' ta c'a qui' ca'i' ri can ta junan ri niquibij chirij ri Jesús, y richin queri' c'o ta ruchuk'a' ri niquibij richin nucusex chirij ri Jesús.
MAR 14:57 Y c'ari' ec'o chic c'a ch'aka' ri xebepa'e-pe y que c'a re' ri xquibij chirij ri Jesús:
MAR 14:58 Roj can kac'axan c'a tok rija' rubin: Yin xtinvulaj re rachoch ri Dios banon coma achi'a', y pan oxi' k'ij xtinben chic jun ri man achi'a' ta xquebanon.
MAR 14:59 Man riq'uin ri', man junan ta chuka' ri xquibila'.
MAR 14:60 Y ri Caifás, ri nimalej sacerdote, xbepa'e' c'a pe ri pa quinic'ajal y xuc'utuj chire ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij-ka re xech'on-ka chavij? ¿Achique nabij vacami? xcha' chire.
MAR 14:61 Pero ri Jesús xa man xch'on ta c'a. Can man jun c'a ch'abel ri xubij. Romari' xpe ri nimalej sacerdote, c'o chic c'a ri xuc'utuj chire. Rija' xuc'utuj c'a chire: ¿Ja rat ri' ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios ri nikaya' ruk'ij? xcha' chire.
MAR 14:62 Y ri Jesús xubij c'a: Ja', ja yin. Y xquinitz'et chuka' chi yin ri xinalex chi'icojol chi in tz'uyul pa rajquik'a' ri Dios ri nitiquir nuben ronojel. Y xquinitz'et tok yika-pe pa sutz' ri chila' chicaj.
MAR 14:63 Tok ri nimalej sacerdote xrac'axaj ri', xuretz-ka ri rutziak chirij, roma itzel xrac'axaj y xubij c'a: Man nic'atzin ta c'a chi noka' chic jun richin norubij chike chi ri Jesús can aj-mac vi.
MAR 14:64 Chi'ivonojel rix xivac'axaj chi xubij chi ja rija' ri Cristo. Can itzel c'a xuben chuvech ri Dios. ¿Achique nibij vacami? xcha' rija'. Y conojel c'a xquibij chi ruc'amon chi nika' ri camic pa ruvi'.
MAR 14:65 Y ec'o c'a ri xquichop niquiben q'uiy etzelal chire ri Jesús. Xquichop c'a niquichubala'. Xquitz'apej ruvech. Xquich'ey y c'ari' c'a niquic'utula' chire: ¿Achique ri xach'ayon? Tabij na c'a chike, yecha' chire. Y ri samajela' ri ec'o chiri', xquiyala' c'a k'a' chire ri Jesús.
MAR 14:66 Y tok ri Pedro c'a c'o na c'a ri chiri' chuva-jay ka, c'o c'a jun ixok raj-ic' ri nimalej sacerdote ri xapon ri chiri'.
MAR 14:67 Ri Pedro numek' c'a ri' chuchi-k'ak'. Y jari' tok xpe ri aj-ic' nutzu-nutzu' c'a apo ri Pedro, y c'ari' xubij chire: Rat chuka' at rachibil ri Jesús ri aj-Nazaret, xcha' chire.
MAR 14:68 Pero ri Pedro xa xrevaj c'a, roma xubij: Yin man vetaman ta ruvech ri Jesús. Man nik'ax ta chuka' chinuvech achique roma tok queri' nabij chuve, xcha' chire ri aj-ic'. Y ri Pedro xel c'a el ri chiri' chiquicojol y xbe chuchi-bey. Y jac'ari' tok ri mama' xsiq'uin-pe.
MAR 14:69 Y tok ri ixok aj-ic' xutzu' chic jun bey ri Pedro, xuchop chic c'a rubixic chique ri ec'o chiri': La achin la' jun chique ri ec'o riq'uin ri Jesús, xcha'.
MAR 14:70 Pero ri Pedro xa xrevaj chic jun bey. Y c'a juba' ri' ja yan chic ri quimolon-qui' chiri' xquibij chic jun bey chire: Can kitzij na vi chi rat at jun chique ri ec'o riq'uin ri Jesús. Roma rat pa Galilea yape-vi, y can junan rubanic ri yach'on quiq'uin, xecha' chire.
MAR 14:71 Pero ri Pedro xubij c'a: Yin man vetaman ta ruvech ri achin ri nibij rix. Can chuva Dios ninbij chive chi yin man vetaman ta ruvech. Y vi man kitzij ta ri ninbij, tika' c'a ruc'ayeval pa nuvi', xcha' chique.
MAR 14:72 Y ri mama' xbesiq'uin c'a pe pa ruca'n bey. Y ri Pedro jac'ari' xe'oka' chuc'u'x ri ch'abel ri e rubin can ri Jesús chire, chi can c'a man jani tisiq'uin-pe ri mama' pa ruca'n bey tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech. Y rija' xujik' c'a ok'ej tok xel-el ri chiri', roma nuch'ob c'a quij ri ch'abel ri'.
MAR 15:1 Y tok xseker c'a pe chupan ri k'ij ri', ri principal-i' tak sacerdotes xquimol c'a qui' e cachibilan ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij y ri etamanela' chirij ri ley. Can conojel vi c'a ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij, can xquimol-vi c'a qui'. Rije' xquich'ob c'a ri achique niquiben riq'uin ri Jesús, y can ximon-vi-el tok xquic'uaj y xbequijacha' pa ruk'a' ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato.
MAR 15:2 Y jac'ari' tok ri Pilato xuc'utuj chire ri Jesús: ¿Ja rat ri qui-Rey ri israelitas? xcha' chire. Y ri Jesús xubij c'a: Ja', queri'. Can achi'el ri xabij, xcha' rija'.
MAR 15:3 Y ri principal-i' tak sacerdotes, q'uiy c'a ri niquibila-apo chire ri Pilato, richin niquisujuj ri Jesús.
MAR 15:4 Xpe ri Pilato xch'on chic apo riq'uin ri Jesús y xubij c'a chire: Rije' janíla q'uiy ri niquibila-pe chavij richin yatquisujuj, y rat ¿man jun ch'abel nabij? xcha' ri Pilato chire.
MAR 15:5 Pero man riq'uin ri' ri Jesús can man jun c'a ch'abel ri xubij. Y ri Pilato can achique la xuna', roma man jun bey rutz'eton ta chi jun vinek que ta ri' nuben.
MAR 15:6 Y ronojel juna' tok napon c'a ri quinimak'ij ri israelitas, ri nimak'ij ri rubini'an pascua, ri k'atoy-tzij nucol c'a el jun preso; ri preso ri niquibij ri vinek chi utz nel-el.
MAR 15:7 Y ri k'ij ri', c'o c'a pa cárcel jun achin rubini'an Barrabás e rachibilan ch'aka' chic rachibil. Rije' e kajinek c'a pa cárcel roma xeyacatej chirij ri k'atbel-tzij y chuka' xquiben camic.
MAR 15:8 Y roma c'a ri vinek ri' can quetaman chi ri k'atoy-tzij can nucol-vi-el jun chique ri ec'o pa cárcel, romari' xepe rije' xquic'utuj c'a chire ri Pilato chi trelesaj-el jun chique ri ec'o pa cárcel.
MAR 15:9 Y ri Pilato can jac'ari' xubij-pe chique: ¿Ri irayibel rix chi yin nincol ta el re achin Rey ivichin rix israelitas? xcha' chique.
MAR 15:10 Ri Pilato can que vi c'a ri' ri xubij-pe, roma rija' can retaman-vi chi ri principal-i' tak sacerdotes quiyo'on ri Jesús pa ruk'a', roma itzel niquina' chire chi janíla e q'uiy vinek ri ye'ojkan richin.
MAR 15:11 Y ri principal-i' tak sacerdotes xquiya' c'a quina'oj ri vinek, chi tiquibij-apo chire ri Pilato chi xa ja ri Barrabás ri tucolo-el. Y ri vinek can queri' xquiben.
MAR 15:12 Y ri Pilato can jac'ari' xbech'on chic pe jun bey y xuc'utuj c'a chique: ¿Achique c'a ri nibij rix chi yin ninben ta riq'uin re achin ri nibij chi i-Rey rix israelitas? xcha' rija' chique.
MAR 15:13 Y ri vinek xech'on chic c'a apo y riq'uin uchuk'a' xquibij: Tataka' rucamisaxic chuvech cruz, xecha' chire.
MAR 15:14 Romari' ri Pilato xubij chique: ¿Achique c'a rumac rubanon chivech? Pero rije' man yetane' ta ka. Xa riq'uin más uchuk'a' xquibij-apo: ¡Tataka' rucamisaxic chuvech cruz! xecha'.
MAR 15:15 Y ri Pilato xucol c'a el ri Barrabás, richin chi ri vinek utz nuna-ka cánima; richin chi ticuker-ka quic'u'x. C'ari' xutek c'a ruch'ayic ri Jesús y xujech-el richin chi ticamisex chuvech cruz.
MAR 15:16 Xepe ri soldados xquicusaj c'a apo ri Jesús chuva-jay richin ri palacio. C'ari' xecoyoj c'a conojel ri ch'aka' chic soldados, ri e cachibil. Xequimol c'a apo chirij ri Jesús.
MAR 15:17 Y re soldados re' xquiya' c'a jun tziek morado chirij ri Jesús, can achi'el vi ri yequicusala' ri reyes. Y xquipach'uj chuka' jun k'ayis ri janíla ruq'uixal. Can achi'el jun corona xquiben chire, y c'ari' xquiya' pa rujolon (ruvi') ri Jesús.
MAR 15:18 Xepe chuka' ri soldados can niquiben c'a chi niquik'ejela' (niquik'ijala') ri Jesús, y niquibila' c'a chire: Caquicot c'a janíla, rat ri qui-Rey ri israelitas, yecha' c'a chire.
MAR 15:19 Rije' niquibojila' c'a pa rujolon (ruvi') ri Jesús riq'uin jun aj; y niquichubala' chuka'. Can yexucuyaj c'a chuvech. Can niquiben c'a chi niquiya' ruk'ij, pero xa yetze'en c'a chubanic.
MAR 15:20 Y tok rije' xetane' c'a chi tze'en chirij, xquelesaj-el ri tziek morado ri quiyo'on-ka chirij. C'ari' xquiya-el ri can rutziak vi rija', y xquic'uaj c'a el richin chi nequibajij chuvech cruz.
MAR 15:21 Tok quichapon c'a el bey, xquic'ul jun achin aj-Cirene, jun achin petenek pa juyu'. Re achin re', quitata' ri achi'a' quibini'an Alejandro y Rufo. Y rija' rubini'an Simón. Y ri soldados xquiben c'a chire ri achin ri' chi xuc'uaj-el ri ru-cruz ri Jesús.
MAR 15:22 Y ri soldados pa ruvi' c'a ri jun juyu' rubini'an Gólgota xquic'uaj-vi ri Jesús. Ri juyu' ri nibix chuka' Calavera chire.
MAR 15:23 Y tok ec'o chic c'a chiri', xquisuj chire ri Jesús vino xolon riq'uin ruya'al jun che' rubini'an mirra. Pero rija' man xrajo' ta.
MAR 15:24 Y tok ri soldados quibajin chic c'a ri Jesús chuva ri cruz, xquiya' c'a pan etz'anen ri rutziak ri Jesús richin xquitz'et achique chi tziek ri niquic'uala-el chiquijujunal.
MAR 15:25 Las nueve c'a ri nimak'a' tok xquibajij ri Jesús chuvech cruz.
MAR 15:26 Y chutza'n c'a el ri ru-cruz, chiri' c'a tz'ibatel-vi chuvech jun tz'alen ri achique rumac ri Jesús richin nicamisex. Chuvech ri tz'alen ri' nubij c'a: Jare' ri qui-Rey ri israelitas.
MAR 15:27 Y ri soldados ec'o chuka' e ca'i' chic ri xequibajij. Ri ca'i' achi'a' ri' e elek'oma'. Jun c'a ri xpabex pa rajquik'a' ri Jesús y jun chic ri pa rajxocon (izquierda).
MAR 15:28 Y riq'uin ri' can nibanatej c'a achi'el ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, tok nubij: Rija' can achi'el chuka' jun aj-mac xban chire. Queri' ri tz'ibatel can.
MAR 15:29 Ri vinek c'a ri yek'ax-el y ye'apon riq'uin ri Jesús, niquisilola-apo quijolon (quivi') chuvech, roma can man niquinimaj ta chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios. Y c'o chuka' ch'abel ri yequibila' can chire. Ri vinek ri' niquibila' c'a can chire ri Jesús: Ja rat ri xabin chi can navulaj ri rachoch ri Dios y pan oxi' k'ij naben chic jun bey.
MAR 15:30 Tacolo' na c'a avi' ayon y caka-pe chuva la a-cruz, yecha' c'a can chire.
MAR 15:31 Y ja chuka' ch'abel ri' ri niquibila' ri principal-i' tak sacerdotes. Rije' y ri etamanela' chirij ri ley niquitze'ej c'a ri Jesús y niquibila' c'a chiquivech: Rija' can e q'uiy vi c'a xerucol, pero rija' man nitiquir ta nucol-ri'.
MAR 15:32 Can rubin c'a chi ja rija' ri Cristo, ri Rey richin re tinamit Israel. Vi queri', can tika' c'a pe chuva la ru-cruz, richin nikatz'et y nikanimaj, yecha'. Y ri elek'oma' ri e bajin chuvech qui-cruz cachibilan ri Jesús, c'o c'a chuka' ch'abel ri que tak ri' ri yequibila-apo chire.
MAR 15:33 Y tok xnic'ajer k'ij, jac'ari' tok xk'ekumer ri ruvach'ulef. Y ri k'eku'n ri' xq'uis c'a el ri las tres ri tikak'ij.
MAR 15:34 Y jac'a hora ri', tok ri Jesús can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xcha'. Y ri ch'abel c'a ri xerubij rija', que c'a re' ri nubij: Nu-Dios yin, nu-Dios yin, ¿achique c'a roma tok xinamalij can?
MAR 15:35 Y ec'o ri ec'o apo chiri' chunakaj ri Jesús, tok xcac'axaj ri xubij, xquibila' c'a: ¿Xivac'axaj? Rija' ja ri Elías ri nroyoj, xecha' c'a.
MAR 15:36 Y jac'ari' tok c'o jun ri junanin xberumuba-pe jun achi'el bo'j ri nibix esponja chire. Xumuba' c'a chupan jun ch'amilej ruya'al-uva, xuya' chutza'n jun aj y xuya' chire ri Jesús richin nich'uch'u-ka juba' ri nichaki'j ruchi', y xubij: Tikoyobej na c'a k'alaj ri' vi nipe ri Elías chukasaxic, xcha'.
MAR 15:37 Can jac'ari' tok ri Jesús riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xquen (xcom).
MAR 15:38 Y ri tziek ri achok iq'uin ch'aron-vi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa ca'i'. Xuchop-pe pa jotol c'a pa xulan ka.
MAR 15:39 Chuvech apo acuchi c'o-vi ri Jesús c'o c'a ri Capitán quichin ri soldados. Rija' xrac'axaj c'a tok ri Jesús riq'uin ruchuk'a' xch'on, y jari' tok xquen (xcom). Romari' tok ri Capitán xubij c'a: Can kitzij na vi chi re achin re' Ruc'ajol ri Dios, xcha' c'a.
MAR 15:40 Y ec'o chuka' ixoki' ri yetzu'un-apo, pero can c'anej ec'o-vi-el. Chiquicojol c'a ri ixoki' ri', c'o c'a ri María Magdalena, c'o ri María ri quite' ri José y ri Jacobo ri c'a ac'ual na, y c'o chuka' ri jun ixok rubini'an Salomé.
MAR 15:41 Ri ixoki' ri', can c'a c'o ri Jesús pa Galilea, tok cojkan y quilin-pe. Y chuka' can ec'o c'a ch'aka' chic ixoki' ri cojkan-apo ri Jesús ri pa Jerusalem.
MAR 15:42 Ri tikak'ij c'a tok xquen (xcom) ri Jesús, ri uxlanibel-k'ij nitiquir yan c'a. Romari' ri vinek niquibanala' chic c'a rutzil ronojel ri xtic'atzin chique chupan ri uxlanibel-k'ij. Xa xkak'ij yan c'a chupan ri k'ij ri'.
MAR 15:43 Y jac'ari' tok xapon jun achin rubini'an José; y rija' aj pa tinamit Arimatea. Rija' jun achin cachibil ri achi'a' ri yek'aton tzij chiquicojol ri quivinak; y rija' c'o c'a janíla ruk'ij chiquicojol rije'. Rija' jun achin ri can royoben c'a chuka' tok ri Dios xtoc ri K'atoy-Tzij. Y rija' xapon riq'uin ri Pilato chupan ri hora ri', chuc'utuxic ri ruch'acul ri Jesús richin numuk. Ri José can man jun chic c'a xibinri'il chuvech xbe chuc'utuxic ri ruch'acul ri Jesús.
MAR 15:44 Pero ri Pilato man c'a nunimaj ta chi can ta chanin yan xquen (xcom) ri Jesús. Romari' rija' xroyoj ri Capitán, y xuc'utuj chire vi kitzij chi caminek chic ri Jesús.
MAR 15:45 Y tok ri Pilato retaman chic can riq'uin ri Capitán, c'ari' c'a xuya' k'ij chire ri José chi terumuku' can ri Jesús.
MAR 15:46 Y ri José xulok' c'a jun tziek nim. Y tok rukasan chic pe ri ruch'acul ri Jesús chuva ri cruz, xupis c'a chupan ri tziek ri'. Y c'ari' xberumuku' can pa jun jul richin caminek, c'oton chuvech jun juyu' ri xa can abej vi. Y richin xutz'apej can ri jul, xunim c'a can ri abej tz'apebel-ruchi' ri jul.
MAR 15:47 Y ri María Magdalena y ri María ri quite' ri José y ri Jacobo, xquitzu' c'a jebel acuchi xmuk-vi can ri Jesús.
MAR 16:1 Y tok k'axinek chic c'a ri uxlanibel-k'ij, ri María Magdalena, ri María ri quite' ri José y ri Jacobo, y chuka' ri ixok rubini'an Salomé xbequilok'ola-pe jubulej tak ak'on. Y re ak'on re' nic'atzin c'a chique richin nequiya' can chirij ri Jesús.
MAR 16:2 Y nimak'a' yan chupan ri nabey k'ij chire ri semana, xebe c'a chuchi-jul. Y tok niseker c'a pe, jari' tok ye'apon yan.
MAR 16:3 Y rije' xquibila' c'a chiquivech: ¿Y achique c'a xtijakon ri jul chikavech? xecha'.
MAR 16:4 Pero tok xquitz'et ri jul, xquitz'et chi xa jakel. Ri nimalej abej tz'apebel-ruchi' ri jul, xa elesan chic el.
MAR 16:5 Y tok rije' e oquinek chic c'a apo chupan ri jul, rije' xquitz'et c'a chi c'o jun achi'el ala', tz'uyul ri pa cajquik'a' apo, rucusan jun tziek sek ri napon c'a chiraken ka. Y ri ixoki' tok xquitz'et ri', xpe xibinri'il chique.
MAR 16:6 Pero rija' xubij chique: Man c'a tixibij-ivi'. Roma yin can vetaman chi rix nicanoj ri ruch'acul ri Jesús aj-Nazaret, ri xcamisex chuva ri cruz. Rija' xc'astej yan el, xa manek chic vave'. Titzu' la xc'oje-vi.
MAR 16:7 Vacami c'a quixbiyin, y te'ibij chire ri Pedro y chique ri ch'aka' chic rutijoxela' ri Jesús. Te'ibij c'a chique chi ri Jesús xtinabeyej-el chivech, richin nic'ul-ivi' chila' pa Galilea. Y chiri' xtitz'et-vi, can achi'el ri rubin can chive.
MAR 16:8 Y ri ixoki' xe'el c'a el ri chiri' pa jul, pero can yebaybot c'a (yebarbot c'a). Ri xibinri'il ri chapayon c'a quichin can janíla nim. Rije' e anmajnek c'a el. Can man jun c'a achok che xquitzijoj-vi, roma e caminek roma quixibinri'il.
MAR 16:9 Tok ri Jesús xc'astej c'a chupan ri nimak'a' chire ri domingo, ri nabey k'ij richin ri semana, nabey c'a xuc'ut-ri' chuvech ri María Magdalena; ri ixok ri achok iq'uin xerelesaj e vuku' itzel tak espíritu.
MAR 16:10 Y ri María Magdalena can jac'ari' xbe y xberubij c'a chique conojel ri xerachibilaj ri Jesús. Rije' janíla c'a yebison y quichapon ok'ej.
MAR 16:11 Pero tok rije' xcac'axaj c'a chi ri Jesús c'astajinek chic pe y chi ri María Magdalena xutz'et yan can ruvech, xa man xquinimaj ta.
MAR 16:12 Que chuka' ri' ri Jesús xuc'ut-ri' chiquivech e ca'i' achi'a' ri quichapon c'a bey richin chi yebe juc'an chic. Rije' pa jun juyu' c'a ri e benek-vi. Pero roma ri Jesús jun vi chic nitzu'un tok xuc'ut-ri' chiquivech, man chanin ta xquetamaj ruvech.
MAR 16:13 Re ca'i' achi'a' c'a re' xbequibij chuka' chique ri ch'aka' chic ri xe'ojkan richin ri Jesús, pero chuka' man xenimex ta.
MAR 16:14 C'ari' ri Jesús xuc'ut-ri' chiquivech ri julajuj rutijoxela', tok quichapon va'in. Rija' xubij c'a chique: ¿Achique c'a roma tok xa can man xicukuba' ta ic'u'x y xicovirisaj ri ivánima? xcha' chique. Queri' ri xubij chique roma ri tijoxela' xa can man xequinimaj ta ri xetz'eton richin ri Jesús chi c'astajinek chic pe chiquicojol ri caminaki'.
MAR 16:15 Y xubij c'a chuka' chique: Can quixbiyin c'a chuvech re ruvach'ulef y titzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique conojel ri vinek.
MAR 16:16 Ri vinek c'a ri niniman ri utzilej ch'abel richin colotajic y nuben chuka' bautizar ri', xticolotej c'a. Jac'a ri vinek ri xa man niniman ta, xtika' c'a ri ruc'ayeval pa ruvi'.
MAR 16:17 Ri xqueniman c'a vichin, q'uiy c'a xquequibanala' richin nik'alajin chi can inc'o-vi quiq'uin. Pa nubi' c'a yin xquequelesala' itzel tak espíritu y xquech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta.
MAR 16:18 Rije' chuka' stape' xquequichop itzel tak cumatzi' y xquequitijla' camisanel tak ak'on, man jun xtiquiben. Xtiquiyala' chuka' quik'a' pa quivi' yava'i' y xquec'achoj. Q'uiy c'a ri xquequibanala' rije', xcha' ri Jesús.
MAR 16:19 Tok ri Ajaf Jesús ch'ovinek chic can chique ri rutijoxela', xbe; y ri chila' chicaj xc'ul roma ri Dios, y xtz'uye-apo pa rajquik'a'.
MAR 16:20 Y tok ri tijoxela' xe'el c'a chi nej chi nakaj, xquitzijoj ri ruch'abel ri Dios. Y ri Ajaf can c'o-vi c'a quiq'uin richin yeruto' y chuka' can xuben chique chi q'uiy milagros ri xetiquir xquibanala' richin tik'alajin chi can ja ri kitzij ri niquitzijoj. Que c'a ri'.
LUK 1:1 E q'uiy yan c'a quitijon chic quik'ij richin niquitz'ibaj pa rucholajen ri xa c'a ja re tiempo re' xebanatej.
LUK 1:2 Y ri rutz'ibaxic ri xquiben chire can achi'el vi ri xtzijox chike coma ri xetz'eton ri c'a pa rutiquiribel pe. Y ri xetz'eton ri xbanatej xe'oc chuka' tzijoy ruch'abel ri Dios.
LUK 1:3 Y yin chuka' ninvajo' nintz'ibaj ri xbanatej. Can xintej c'a nuk'ij richin xinvetamaj chirij ri rutiquiribel. Y jari' ri ninvajo' nintzijoj chave. Ninvajo' chi pa rucholajen nintzijoj chave rat nimalej Teófilo,
LUK 1:4 richin queri' can ja vi ri rubanic ri navetamaj chirij ri kitzij ri can at tijon-vi-pe.
LUK 1:5 Chiri' pa Judea xc'oje' c'a jun sacerdote ri xubini'aj Zacarías, y rija' xc'oje' c'a quiq'uin juk'at sacerdotes ri quibini'an chi e richin ri Abías. Pa ru-tiempo ri Zacarías jac'a ri achin Herodes ri rey chiri' pa Judea. Ri rixjayil ri Zacarías rubini'an Elisabet. Re Elisabet re' jun riy-rumam can ri nimalej sacerdote ri xubini'aj Aarón.
LUK 1:6 Re juc'ulaj vinek re' e choj chuvech ri Ajaf Dios, y niquinimaj c'a ri rutzij. Can niquiben-vi ri nubij. Y man jun vinek nitiquir nibin c'a achique ta tzij chiquij, roma can e choj vi.
LUK 1:7 Re juc'ulaj vinek re' man jun c'a calc'ual, roma ri Elisabet man alanel ta. Y che ca'i' c'o chic juba' quijuna' chuka'.
LUK 1:8 Ri k'ij c'a tok ja ri Zacarías y ri e rachibil ri ec'o chi yebanon ri jalajoj ruvech samaj chiri' pa rachoch ri Dios, que c'a re' xbanatej.
LUK 1:9 Chiquijujunal ri sacerdotes ri' can jalajoj c'a ruvech samaj ri c'o chi niquiben, y ri k'ij ri' pa ruvi' ri Zacarías xka-vi richin chi ja rija' ri c'o chi noc-apo pa rachoch ri Dios richin chi nuporoj ri pon.
LUK 1:10 Y tok najin c'a chuporoxic ri pon, conojel c'a ri vinek ri niquimol-apo-qui' chuva-jay, niquiben orar.
LUK 1:11 Jac'a tok c'o ri Zacarías chiri' richin nuporoj ri pon, jari' tok xuc'ut-ri' jun ángel chuvech, jun ángel richin ri Ajaf Dios. Y re ángel re' xpa'e' chunakaj ri altar ri niporox-vi ri pon. Pa rajquik'a' ri altar xpa'e-vi.
LUK 1:12 Tok ri Zacarías xutz'et re ángel re', xsach ruc'u'x y xpe xibinri'il chire.
LUK 1:13 Pero ri ángel xubij chire ri Zacarías: Man taxibij-avi'. Ri Dios xrac'axaj ri a-oración. Ri Elisabet ri avixjayil xtic'oje' c'a jun ral, y re ac'ual re', Juan ri rubi' ri xtaya'.
LUK 1:14 Re ac'ual c'a re' xtuq'uen-pe janíla quicoten chave rat, y xtuq'uen chuka' pe quicoten chique janíla e q'uiy vinek.
LUK 1:15 Roma re avalc'ual re' xtoc nimalej samajel chuvech ri Dios. Man xtukun ta vino, ni ch'aka' chic quivech ya' ri yek'abarisan, roma can pa ralaxic pe ri nojinek ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu.
LUK 1:16 Y xtuben c'a chique e q'uiy avinak israelitas richin niquinimaj ri Ajaf Dios y nijalatej ri quic'aslen.
LUK 1:17 Jac'a ri Juan ri avalc'ual ri xtichojmirisan acuchi noka-vi ri Ajaf. Rija' can xtic'oje' c'a ri Lok'olej Espíritu y ri uchuk'a' riq'uin, can achi'el tok xc'oje' riq'uin ri Elías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Chuka' ri Juan xtuben c'a chique ri te'ej-tata'aj richin yecajo' ri calc'ual, y xtuben chuka' chique ri vinek man yeniman ta tzij, chi niquic'uaj jun choj c'aslen achi'el ri quic'uan ri vinek choj quic'aslen. Queri' ruchojmirisaxic xtuben-apo chique ri vinek, richin queri' re vinek re' xa can xe chic coyoben ri Ajaf, xcha' ri ángel chire ri Zacarías.
LUK 1:18 Y ri Zacarías xuc'utuj chire ri ángel: ¿Achi'el c'a tok xtinvetamaj yin chi can kitzij ri nabij? Roma yin y ri vixjayil xa oj rijita'k chic, y man yec'oje' ta chic kalc'ual, xcha'.
LUK 1:19 Y jari' tok ri ángel xubij chire: Ja yin ri nubini'an Gabriel, y ri Dios yirutek richin ninben ri nrajo'. Roma c'a ri' xirutek-pe vacami richin nonbij can chave ri nuq'uen-pe quicoten, chi xtic'oje' ri avalc'ual.
LUK 1:20 Y roma c'a ri man xanimaj ta ri xinbij chave, xcamemur c'a can, man c'a xcach'on ta, c'a tok xtalex na ri avalc'ual, c'ari' xcach'on chic jun bey. Ronojel c'a re' can xtibanatej na vi, pero tok xtapon ri k'ij, xcha'.
LUK 1:21 Tok ri Zacarías nitzijon c'a ri ángel riq'uin, ri vinek ri e oyobeyon richin chuva-jay el, niquibila' c'a: ¿Achique roma tok xa man jun bey nel-pe chupan ri lok'olej rachoch ri Dios?
LUK 1:22 Y tok ri Zacarías xbe'el-pe, man nitiquir ta nich'on chique, roma ri memurinek. Roma c'a ri', ri e oyobeyon richin, xquinabej chi c'o ri xk'alajirisex-pe chuvech ri chiri' chupan ri lok'olej jay. Ri Zacarías xaxe riq'uin ruk'a' nich'on-vi chique, roma xa xmemur c'a can.
LUK 1:23 Y tok rija' e rutz'akatisan chic can ri k'ij richin samaj chiri' pa rachoch ri Dios, xbe chirachoch.
LUK 1:24 Xa c'a ca'i-oxi' c'a k'ij tic'o can ri xc'ulvachitej chiri' pa rachoch ri Dios, tok ri Elisabet ri rixjayil ri Zacarías, xunabej chi yava' chic, y romari' man xel ta pa bey vo'o' ic'. Ri Elisabet nubij c'a:
LUK 1:25 Vacami ri Vajaf Dios nuya' c'a re ac'ual re' chuve, richin chi yin man chic quiq'uix chiquivech ri vinek ri niquikasaj nuk'ij roma man jun val.
LUK 1:26 Jac'a tok ri Elisabet ruchapon chic vaki' ic' yava' pe, jari' tok ri Dios xutek ri ángel Gabriel pa jun tinamit rubini'an Nazaret, jun tinamit ri c'o pa Galilea.
LUK 1:27 Ri ángel Gabriel xtak riq'uin jun xten rubini'an María. Re xten c'a re', c'utun chic richin c'ulubic roma jun ala' rubini'an José. Y re José re' riy-rumam can ri rey David.
LUK 1:28 Ri ángel can xapon na vi riq'uin ri xten, y xubij chire: ¡Tiquicot c'a ri avánima, roma yalan xaka' chuvech ri Dios! Ri Ajaf can c'o aviq'uin. Y chique conojel ri ixoki' ja rat ri más urtisanic xac'ul.
LUK 1:29 Y tok ri María xutz'et ri ángel y xrac'axaj ri xubij chire, achi'el xsach ruc'u'x y xuch'ob c'a ka pa ránima chi achique roma tok quere' ruk'ejeloxic (ruk'ijaloxic) nuben.
LUK 1:30 Jari' tok ri ángel chanin xubij chire ri María: Man taxibij-avi'. Rat avilon rutzil ri Dios.
LUK 1:31 Vacami c'a, ninbij can chave chi xtipe alanic chavij, y tok xtalex c'a re ac'ual re', ti ala' y Jesús ri rubi' ri xtaya'.
LUK 1:32 Rija' janíla c'a ruk'ij xtic'oje', y xtubini'aj chuka' Ruc'ajol ri nimalej Dios. Ri Jesús jun riy-rumam can ri rey David, y ri Ajaf Dios can ja rija' ri xtutz'uyuba' can pa rutz'uyubal ri rey David ri xc'oje' ojer can,
LUK 1:33 richin queri' ri Jesús nuk'et tzij pan ivi' rix riy-rumam can ri Jacob. Y ri ruk'atbel-tzij xtibe-ruvech, man jun bey chic xtitane', xcha' ri ángel chire ri María.
LUK 1:34 Y tok ri María rac'axan chic ka ronojel re', xuc'utuj chire ri ángel: ¿Achi'el c'a tok xtic'oje' val? Roma yin xa man jani inc'o ta riq'uin ri xtoc vachijil.
LUK 1:35 Y ri ángel xubij chire ri María: Ja ri Lok'olej Espíritu riq'uin ri ruchuk'a' ri nimalej Dios, jari' ri xtika-pe pan avi'. Roma c'a ri', ri lok'olej ac'ual ri xtalex aviq'uin, can xtubini'aj na vi Ruc'ajol ri Dios.
LUK 1:36 Y tavetamaj c'a chuka' can, chi ri Elisabet ri avach'alal xteralaj jun ac'ual, stape' man vi alanel ta y chuka' can ri'j chic. Y jare' ri ruvak ric' (ruvakak ric').
LUK 1:37 Roma ri Dios man jun ri c'ayef ta nuben chuvech.
LUK 1:38 Can jari' tok ri María xubij: Jac'are' inc'o pa ruk'a' ri Ajaf. Can tibanatej c'a achi'el ri xabij chuve, xcha' ri María chire ri ángel. Y ri ángel xel-el chiri' riq'uin ri María, y xbe.
LUK 1:39 Je k'ij c'a ri' tok ri María chanin xuben-el richin xbe pa jun tinamit ri c'o pa ruvi' jun juyu' richin Judea.
LUK 1:40 Y tok xapon chiri' pa tinamit, rija' xbe pa cachoch ri Zacarías y ri Elisabet. Rija' xuk'ejela' c'a (xuk'ijala' c'a) ri Elisabet.
LUK 1:41 Tok ri Elisabet xrac'axaj ri ruk'ejelonic (ruk'ijalonic) ri María, can xropin janíla ri ac'ual ri royoben, xuna' rija'. Y tok ri Elisabet nojinek chic ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu,
LUK 1:42 can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on, y xubij: Chikacojol roj ixoki', ja rat ri más urtisanic ac'ulun, y que chuka' ri' ri urtisanic c'o pa ruvi' ri ac'ual ri xtalex aviq'uin.
LUK 1:43 Man nik'ax ta c'a chinuvech, ¿roma in achique ta c'a yin, richin yino'ak'ejela' can (yino'ak'ijala' can) rat ri rute' ri Vajaf?
LUK 1:44 Y can xe xinvac'axaj ri ach'abel tok xinak'ejela' (xinak'ijala'), ri ac'ual ri voyoben, can xropin roma quicoten, xinna' yin.
LUK 1:45 Jebel c'a ruva-ak'ij chi xanimaj ri xubij ri Ajaf chave, roma ri ac'ual ri xubij chave chi xtalex aviq'uin, can xtalex na vi.
LUK 1:46 Y jac'ari' tok ri María xubij: Yin riq'uin ronojel vánima ninya' ruk'ij ri Ajaf.
LUK 1:47 Ri vánima niquicot roma ri Dios ri Nucolonel.
LUK 1:48 Roma ri Dios xirucha', yin ri xa in achique la oc chi samajel. Y janipe' ri xtibe-apo, ri vinek xtiquibij chi jebel ruva-nuk'ij.
LUK 1:49 Roma q'uiy nima'k tak utzil ri rubanon-pe chuve rija', ri can nitiquir-vi nuben ronojel. Y ri rubi' rija' can lok'olej vi.
LUK 1:50 Can nujoyovaj c'a chuka' quivech conojel ri vinek, ri chi sol chi sol yek'ax-el chuvech re ruvach'ulef y can niquiya' ruk'ij rija'.
LUK 1:51 Y riq'uin c'a ri ruchuk'a', can q'uiy c'a rubanalon. Rija' rukasan quik'ij ri yech'obon pa tak cánima chi can janíla quik'ij.
LUK 1:52 E rukasan nima'k tak k'atoy-tzij, y e runimirisan ri xa juba' oc quik'ij.
LUK 1:53 Ri yevayjan, can ruyo'on c'a ronojel ri nic'atzin chique; jac'a ri beyoma' xa choj queri' xetak-el. Can man jun xuya-el chique.
LUK 1:54 Rija' oj ruto'on c'a roj israelitas ri can oj rucha'on-vi richin chi nikaben ri rusamaj. Man oj rumestan ta vi can y rujoyovan kavech.
LUK 1:55 Can rujoyovan-vi kavech, achi'el ri rubin can chique ri kati't-kamama' ojer, ri rubin can chire ri Abraham y chike roj ri riy-rumam rija'. Ri Dios can man jun bey c'a xtumestaj ri rubin can. Queri' c'a ri xubij ri María.
LUK 1:56 Y ri María xc'oje' la'ek can jun oxi' ic' riq'uin ri Elisabet, y c'ari' xtzolin chirachoch.
LUK 1:57 Tok xapon ri k'ij richin nalex ri ti ac'ual riq'uin ri Elisabet, xralaj jun ac'ual ti ala'.
LUK 1:58 Y ri vinek c'a ri e ru-vecinos ri Elisabet y ri e rach'alal xcac'axaj c'a chi jun nimalej rutzil ri Ajaf, roma xralaj jun ac'ual. Y re vinek c'a re' xe'apon riq'uin, chuk'ejeloxic (chuk'ijaloxic), y janíla c'a chuka' xequicot riq'uin.
LUK 1:59 Y rije' xe'apon chic c'a riq'uin ri Elisabet, tok xapon ri vakxaki' ruk'ij ri ac'ual, tok can ja chuka' ri' niban ri circuncisión chire ri ac'ual, achi'el nubij chupan ri ru-ley ri Moisés. Y can ja chuka' k'ij ri' tok niquicanoj can rubi' ri ac'ual. Y ri ec'o quiq'uin ri rute-rutata' ri ac'ual xcajo' c'a xquiya' ri rubi' ri rutata' chire ri ac'ual, y queri' ri ac'ual xubini'aj ta Zacarías.
LUK 1:60 Jac'a ri rute' ri ac'ual chanin xubij: Re ac'ual man xtuc'uaj ta ri rubi' ri rutata', roma re ac'ual re' xtubini'aj Juan.
LUK 1:61 Y ri ec'o quiq'uin ri Elisabet xquibij chire: ¿Achique roma tok navajo' chi re ac'ual nubini'aj Juan? Roma man jun chique ri e avach'alal rubini'an ta queri'.
LUK 1:62 Jac'ari' tok pa mem xech'on-apo chire ri Zacarías, ri rutata' ri ac'ual, richin niquic'utuj chire achique bi'aj nrajo' nuya' chire ri ac'ual.
LUK 1:63 Ri rutata' ri ac'ual xuc'utuj jun tz'alen ri yequicusaj richin yetz'iban. Chuvech c'a ri tz'alen ri' xutz'ibaj: Ri ac'ual xtubini'aj Juan. Y conojel c'a ri quimolon-apo-qui' quiq'uin ri rute-rutata' ri ac'ual, xsach quic'u'x, roma can ja ri bi'aj ri xubij ri te'ej, can ja chuka' ri' xutz'ibaj ri Zacarías chuvech ri tz'alen.
LUK 1:64 Can jac'ari' tok ri Zacarías xch'on chic jun bey. Y rija' can xe xch'on, can jari' xuya' ruk'ij ri Dios.
LUK 1:65 Y ri e qui-vecinos xpe c'a xibinri'il chique, roma ri xbanatej chiri'. Y ri xbanatej, nitzijox c'a ri lugar ri', chiri' pa tak juyu' ri e richin ri Judea.
LUK 1:66 Y conojel c'a vinek ri ye'ac'axan ri xbanatej quiq'uin ri Zacarías y ri Elisabet, niquiyec c'a ka pa tak cánima ri nitzijox chique, y niquibij: ¿Achique c'a rusamaj ruc'amon-pe re ac'ual re'? yecha'. Roma nik'alajin chi can c'o-vi ri Ajaf Dios riq'uin.
LUK 1:67 Roma c'a ri' ri Zacarías, ri rutata' ri ac'ual, tok nojinek ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu, rija' xuk'alajirisaj c'a y xubij:
LUK 1:68 Janíla ta xtinimirisex rubi' ri Ajaf Dios kichin roj ri aj-Israel, roma yojrunataj-pe roj ri rutinamit, y yojrucol.
LUK 1:69 Ri Dios nuya' jun kanimalej Colonel. Y re Kacolonel re', jun riy-rumam can ri David ri jun ka-rey y rusamajel ri Dios xc'oje' ojer can.
LUK 1:70 Ri Dios xbin chique ri lok'olej tak achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel rija' ojer can, chi xquibij chi xtuya' jun Kacolonel. Can rusujun-vi-pe jun Kacolonel ojer ri'.
LUK 1:71 Can rubin-vi-pe chi xkojrucol chiquivech ri ye'etzelan kichin, y xkojrucol pa quik'a' ri man ye'ajovan ta kichin,
LUK 1:72 y richin xtujoyovaj chuka' quivech ri kati't-kamama' xec'oje' ojer can, can nuben-vi ri xubij, tok xuben ri lok'olej trato.
LUK 1:73 Can xuben-vi jurar chire ri kamama' Abraham
LUK 1:74 chi can xkojrucol na vi pa quik'a' ri ye'etzelan kichin, richin queri' man jun xibinri'il pa tak kánima nikasamajij rija',
LUK 1:75 y riq'uin jun chojmilej y ch'ajch'ojilej c'aslen chuvech rija', nikasamajij-el janipe' yojc'ase-el chuvech re ruvach'ulef.
LUK 1:76 Y rat ti nuc'ajol, xcha' ri Zacarías, can at k'alajirisey ri ruch'abel ri nimalej Dios xtibix chave, roma ja rat ri xcabin chique ri vinek chi tiquichojmirisala' ri rubey ri quic'aslen, roma nakaj chic c'o-vi ri rupetebel ri Ajaf,
LUK 1:77 y ja rat ri xcabin chi ri Dios nucuy quimac ri can e rutinamit, richin yecolotej.
LUK 1:78 Y ri', xaxe roma ri ka-Dios nujoyovaj kavech, riq'uin ronojel ajovabel. Romari' nutek-pe ri Jun ri nosakirisan kichin, ri can achi'el k'ij tok xtika-pe chila' chicaj.
LUK 1:79 Ri Jun c'a ri nosakirisan, xquerusakirisaj ri ec'o pa k'eku'n y ri ec'o pa rumujal ri camic, y xkojruyukej c'a chupan ri bey richin uxlanen.
LUK 1:80 Y que c'a ri', ri ac'ual ri xalex quiq'uin ri Zacarías y ri Elisabet, ruchapon c'a niq'uiy y chuka' queri' pa ruc'aslen. Y jac'a ri pa tz'iran ruvach'ulef xc'oje-vi, c'a tok xapon ri k'ij richin xutzijoj ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri aj-Israel ri ruvinak.
LUK 2:1 Y chupan c'a ri k'ij ri', ri pa ru-tiempo ri Augusto César ri jun nimalej k'atoy-tzij, jari' tok xtak rubixic chique conojel vinek chi neban jun tz'iban bi'aj.
LUK 2:2 Man jun bey banatajinek ta queri'. Pero tok xban re nabey tz'iban bi'aj re', jari' tok c'a k'atoy na tzij ri jun achin rubini'an Cirenio, chiri' pa ruvach'ulef Siria.
LUK 2:3 Y ri vinek pa ruvach'ulef Israel c'o c'a chi nequitz'ibaj quibi' pa tak quitinamit ri cati't-quimama'.
LUK 2:4 Y chiri' pa Galilea c'o jun tinamit rubini'an Nazaret. Y ri chiri' pa Nazaret c'o c'a jun achin rubini'an José. Y re José c'a re', c'o c'a chi nibe chutz'ibaxic ri rubi' c'a pa Belén, ri jun tinamit c'a pa Judea nicanej-vi can, roma e aj chiri' ri e rati't-rumama'. Chiri' c'a pa Belén xalex-vi ri rey David, y ri José can riy-rumam c'a ri rey David.
LUK 2:5 Y ri José rachibilan ri María ri rixjayil chic, roma ri pa nabey xaxe c'a ruc'utun richin chi nic'ule' riq'uin. Che ca'i' rije' xebe c'a pa Belén chutz'ibaxic quibi'. Y ri María xa nakaj chic c'a alanic chirij.
LUK 2:6 Y chiri' c'a pa Belén ec'o-vi tok ri María xtz'aket ri ruk'ij.
LUK 2:7 Rija' xc'oje' c'a ral ti ala'. Ri María jebel xubolkotij ri ac'ual pa tziek, y xuliba' pa jun quivaybal chicop. Pa jun quica'aj chicop xalex-vi ri nabey ti ral ri María, roma nojinek chic ri posada.
LUK 2:8 Y ec'o c'a aj-yuk'a' yequivaraj quicarne'l pa jun juyu' ri nakaj nicanej-vi can chire ri tinamit Belén.
LUK 2:9 Can jari' tok xuc'ut-ri' jun ángel chiquivech re aj-yuk'a' re', jun ángel ri petenek chila' chicaj riq'uin ri Ajaf. Y rije' janíla xquixibij-qui' roma ri ángel, y roma chuka' ri rusakil ri Ajaf ri xsakirisan quichin.
LUK 2:10 Pero ri ángel xubij chique: Man tixibij-ivi'. Tivac'axaj na pe' re ninvajo' ninbij chive, can richin janíla quicoten. Y man xe ta chuka' ivichin rix re quicoten re', xa can quichin chuka' conojel vinek.
LUK 2:11 Tivac'axaj c'a re xtinbij chive: Chiri' pa Belén, ri rutinamit can ri rey David, vacami xalex ri Colonel, ri Cristo ri Ajaf.
LUK 2:12 Ri retal richin vi ja ti ac'ual ri' ri xivil, xtitz'et c'a chi bolkotin jebel pa tziek y cotz'oban pa jun quivaybal chicop, xcha' ri ángel.
LUK 2:13 Can jari' chuka' xe'oc'ulun ch'aka' chic ángeles ri e petenek chila' chicaj. Can e janíla. Y rije' niquiya' c'a ruk'ij ri Dios, y niquibij:
LUK 2:14 ¡Vacami, ri chila' chicaj janíla ruk'ij-ruc'ojlen nuc'ul ri Dios! ¡Y vave' chuvech re ruvach'ulef xoka' yan ri uxlanen. Xoka' yan chiquicojol ri vinek, roma ri rutzil ri Dios!
LUK 2:15 Can xe xquibij can queri' ri ángeles, can jari' xebe chila' chicaj. Y can xe c'a xebe ri ángeles ri', ri aj-yuk'a' can jari' xquibila-ka chiquivech: Jo' junanin pa Belén. Jo' chutz'etic ri ac'ual ri xalex chila'. Roma ri Ajaf can xutek-pe re rutzijol chike.
LUK 2:16 Y richin c'a chi nequitz'eta', re aj-yuk'a' re' can junanin c'a xebe c'a pa tinamit. Can c'o na vi ri María, ri José, y ri ac'ual can cotz'oban c'a pa jun quivaybal chicop.
LUK 2:17 Re aj-yuk'a' re', can xe xquitz'et ri ac'ual, xquichop c'a rutzijoxic ri xbix chique roma ri ángel, chirij re jun ti ac'ual re'.
LUK 2:18 Y conojel c'a ri vinek ri ye'ac'axan quichin, can achique la xcac'axaj ri utzilej tak ch'abel ri niquitzijoj ri aj-yuk'a'.
LUK 2:19 Y ri María can xeruyec c'a pa ránima ronojel ri tzij ri', y nuch'ob chuka' quij ri tzij ri'.
LUK 2:20 Ri aj-yuk'a' xetzolej c'a. Pero rije' niquiyala' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios y niquinimirisala' ri rubi'. Rije' que c'a ri' niquiben roma ronojel ri quitz'eton y cac'axan chic. Can xbanatej-vi c'a achi'el ri rubin can ri ángel.
LUK 2:21 Can c'a man jani rutzijol chi nic'oje' ta c'a ral ri María chiri', tok jun ángel xubij chi ri ac'ual ri xtralaj xtubini'aj Jesús. Y can que c'a re' xubini'aj can ri ac'ual tok c'a vakxaki' k'ij talex. Y ja k'ij chuka' ri' tok xban ri circuncisión chire, achi'el ri nubij ri ruch'abel ri Dios chi c'o chi niban.
LUK 2:22 Y tok xtz'aket c'a ri k'ij achi'el nubij ri ley richin ri Moisés, chi ri ixoki' ri xe'alan c'o chi niquich'ajch'ojirisaj-qui', ri María can queri' vi xuben. Y tok xebe c'a chubanic ri ch'ajch'ojirisanic ri' c'a chila' pa rachoch ri Dios pa Jerusalem, ri María y ri José can xquic'uaj c'a chuka' ri Jesús richin chi can jac'ari' nequic'utu' can ri ac'ual pa rachoch ri Dios.
LUK 2:23 Queri' xquiben roma ri ley richin ri Ajaf Dios nubij chi ronojel nimalaxel-ala' pa jun jay, can richin vi ri Dios.
LUK 2:24 Ri José y ri María can xquiben-vi c'a ri nubij chupan ri ley richin ri Ajaf Dios, ri nich'on chirij ri ch'ajch'ojirisanic. Rije' xquiya' c'a chuvech ri Dios ca'i' palomas, roma ri ley can nubij-vi c'a: Ca'i' palomas e nima'k o ca'i' tak cocoj.
LUK 2:25 Y chiri' pa tinamit Jerusalem ri tiempo ri', c'o c'a jun achin rubini'an Simeón. Re jun achin c'a re', choj ri ruc'aslen y yo'ol ruk'ij ri Dios. Ri Simeón, can c'o-vi c'a ri Lok'olej Espíritu riq'uin y royoben chuka' tok xtipe ri Cristo chucolic ka rija' y chiquicolic ri ch'aka' chic israelitas.
LUK 2:26 Y ri Lok'olej Espíritu ruk'alajirisan chic c'a chire ri Simeón chi man xtutz'et ta ri camic c'a tok rutz'eton chic na can ri Cristo, ri xtutek-pe ri Ajaf Dios.
LUK 2:27 Y chupan c'a ri k'ij tok ri te'ej-tata'aj xquic'uaj ri ac'ual pa rachoch ri Dios richin niquiben achi'el ri nubij ri ley, can jac'a chuka' k'ij ri' tok xapon ri Simeón pa rachoch ri Dios, roma queri' xrajo' ri Lok'olej Espíritu.
LUK 2:28 Ri Simeón xuch'elej c'a ri ac'ual, y richin chi xuya' ruk'ij ri Dios, xubij c'a:
LUK 2:29 Ajaf, vacami c'a xa can utz chic chi yinavelesaj-el, xa can c'o chic el uxlanen pa vánima yibe, roma can achi'el ri abin chuve, can queri' xbanatej.
LUK 2:30 Ri runak'-nuvech xquitzu' yan c'a can ri Colonel ri petenek aviq'uin rat,
LUK 2:31 ri xaya-pe rat quichin conojel ri vinek.
LUK 2:32 Ja rija' chuka' ri Sakil quichin ri vinek man e israelitas ta, roma ja rija' ri xtik'alajirisan ri abey rat chiquivech. Y roj ri atinamit Israel, roma can chikacojol xalex-vi ri Colonel, q'uiy utzil xtikac'ul y xtic'oje' kak'ij-kac'ojlen, xcha' ri Simeón.
LUK 2:33 Y ri José y ri María ri te'ej can achique la c'a xcac'axaj ri xubila' ri Simeón chirij ri ac'ual.
LUK 2:34 Y jac'ari' tok ri Simeón xuben jun oración coma ri José y ri María, richin ja ta ri Dios ri xturtisan quichin. Tok rubanon chic ka orar ri Simeón, xubij c'a chire ri María, ri rute' ri ac'ual: Tavac'axaj na pe', re ac'ual re' nim ri samaj yo'on-pe chire roma ri Dios. Y roma rija', e q'uiy chique ri kavinak israelitas xquecolotej. Y e q'uiy chuka' ri xquetzak, roma xtiquetzelaj janíla.
LUK 2:35 Can roma c'a rija' tok xtek'alajin-pe ri etzelal c'o pa tak cánima ri vinek. Y ri Simeón xubij chuka' chire ri María: Roma ri itzel ri xtiban chire ri Jesús, xtipe k'axo'n aviq'uin rat. Xtana' c'a chi can achi'el jun ch'ich' ri xtusoc ri avánima, xcha' ri Simeón.
LUK 2:36 Chiri' c'a pa rachoch ri Dios c'o c'a jun ixok rubini'an Ana. Rija' k'alajirisey c'a richin ri nibix chire roma ri Dios. Rija' rumi'al can jun achin rubini'an Fanuel, y riy-rumam can ri Aser, ri jun achin xc'oje' ojer can. Re Ana c'a re' ti ri'j chic. Rija' c'a co'ol tok xc'ule'. Y xaxe vuku' juna' xquic'uaj-qui' riq'uin ri rachijil, roma xa chanin xquen-el (xcom-el) ri achin chuvech.
LUK 2:37 Man riq'uin ri' man xc'ule' ta chic jun bey. C'o chic c'a ochenta y cuatro rujuna', y can nic'oje' c'a pa rachoch ri Dios k'ij-k'ij. Q'uiy c'a bey nuben chi man niva' ta, richin nuben orar. Nuya' c'a ruk'ij ri Dios chi pak'ij chi chak'a'.
LUK 2:38 Tok ri Ana xutz'et ri ti ac'ual Jesús, rija' xbe-apo riq'uin. Y janíla c'a xmatioxin chire ri Dios roma ri ac'ual ri', roma xunabej chi ja Colonel ri'. Y xuchop c'a rutzijoxic chique ri vinek ri e oyobeyon richin re Colonel re', ri chiri' pa Jerusalem.
LUK 2:39 Ri José y ri María xquiben c'a ronojel ri nuchilabej ri Ajaf Dios chupan ri ru-ley, ri c'o chi niquiben tok c'a juba' talex jun ac'ual. C'ari' xetzolej pa cachoch chiri' pa Nazaret. Re tinamit re' c'a pa Galilea nicanej-vi can.
LUK 2:40 Y ri ac'ual xuchop c'a ruq'uiyinen, y nic'oje' chuka' el ruchuk'a'. Rija' can ninimer c'a el riq'uin etamabel, y c'o ri rutzil ri Dios pa ruvi'.
LUK 2:41 Ri María y ri José ri e rute-rutata' ri Jesús, can ronojel c'a juna' yebe pa tinamit Jerusalem. Rije' yebe chiri' pa Jerusalem tok napon ri k'ij richin ri quinimak'ij ri israelitas ri rubini'an pascua.
LUK 2:42 Y xapon chic c'a jun bey ri k'ij richin ri quinimak'ij ri'. Ri Jesús tz'aket chic c'a cablajuj rujuna' tok xebe c'a pa Jerusalem. Xebe c'a pa tinamit, can achi'el vi niquiben ri quivinak israelitas.
LUK 2:43 Tok ic'ovinek chic c'a can ri nimak'ij pascua, ri María y ri José xetzolin chicachoch. Pero rije' man quetaman ta c'a chi ri ac'ual Jesús xa xc'oje' ajc'a can chiri' pa tinamit Jerusalem.
LUK 2:44 Ri José y María can quicukuban-ka quic'u'x chi ri ac'ual benek, y queri' xebiyin jun k'ij. Pero xquinabej chi man benek ta, c'a tok xquic'utula' na chique ri cach'alal y chique ri quetaman quivech.
LUK 2:45 Y roma ri man xquil ta, ri José y ri María xetzolin can chucanoxic ri ac'ual c'a pa tinamit Jerusalem.
LUK 2:46 C'a pa rox k'ij c'a chire tok ri María y ri José quisachon ri ac'ual, c'ari' xquil. Rije' xquil c'a ri ac'ual chiri' pa rachoch ri Dios chiri' pa Jerusalem. Ri ac'ual tz'uyul-apo quiq'uin ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley, nrac'axaj ri niquibij y c'o chuka' ri yeruc'utula-apo rija' chique.
LUK 2:47 Y conojel c'a ri can xcac'axaj ri nubij ri ac'ual xsach quic'u'x, roma ri nic'utux-pe chire coma ri etamanela', ri ac'ual can jebel vi nitiquir nubij-apo chique. Rija' can nik'alajin-vi chi ronojel jebel nik'ax chuvech y c'o etamabel riq'uin.
LUK 2:48 Chiri' c'a pa rachoch ri Dios c'o-vi ri Jesús tok ri María y ri José xbequila'. Rije' can achique la c'a xquina'. Y jari' tok ri rute' xubij chire ri ral: ¿Achique xaben? ¿Achique roma tok xac'oje' can y man jun xabij chike? Tatzu' la'. La atata' y yin janíla at kacanon chic. Y can nik'axon chic kánima roma man jun bey yatkil.
LUK 2:49 Y jari' tok rija' xubij chique: ¿Achique c'a roma tok janíla yinicanoj? Chinuvech yin, rix can jebel vi ivetaman chi ja ri nrajo' ri Nata' Dios jari' ri c'o chi ninben.
LUK 2:50 Jac'a ri ch'abel ri xubij ri ac'ual chique ri José y María man xk'ax ta chiquivech.
LUK 2:51 Y c'ari' ri ac'ual junan c'a xtzolin quiq'uin rije' c'a chicachoch, ri pa tinamit Nazaret c'o-vi. Ri ac'ual can janíla nunimaj quitzij. Y ronojel c'a ri xbanatej ri pa Jerusalem riq'uin ri ac'ual, ri María xeruyec c'a pa ránima.
LUK 2:52 Y riq'uin ri benek ri tiempo, ri Jesús ruchapon chuka' q'uiyinen, y can que chuka' ri' ri etamabel ri c'o riq'uin benek pa jotol. Can janíla c'a jebel chuvech ri Dios, y janíla c'a chuka' jebel chiquivech ri vinek.
LUK 3:1 C'o yan c'a volajuj juna' tuk'et-pe tzij ri achin rubini'an Tiberio César. Y pa ruk'a' c'a re Tiberio César re' xec'oje-vi re caji' k'atoy tak tzij re'. Jun chique ri caji' k'atoy-tzij ri' ja ri Poncio Pilato, y rija' nik'aton tzij pa Judea. Ri jun chic, ja ri Herodes y rija' nik'aton tzij pa Galilea. Ri rox, ja ri Felipe ri rach'alal ri Herodes, y rija' nik'aton tzij ri pan Iturea y Traconite. Jac'a ri rucaj k'atoy-tzij ja ri Lisanias, y rija' nik'aton tzij ri pan Abilinia.
LUK 3:2 Y can jac'a chuka' tiempo ri' tok ri Anás y ri Caifás e nimalej tak sacerdotes chiri' pa rachoch ri Dios, chiri' pan Israel. Ronojel c'a re' ye'oc retal richin tok xch'on ri Dios chire ri Juan ri ruc'ajol ri Zacarías. Can jac'a ri chiri' pa tz'iran ruvach'ulef xch'on-vi ri Dios chire ri Juan.
LUK 3:3 Y rija' xaxe c'a ri ruchi' ri raken-ya' Jordán xuchop-el, y xbe. Rija' nubij c'a chique ri vinek ri ye'apon riq'uin chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios y tiquibana' bautizar qui', richin queri' ri Dios nucuy quimac.
LUK 3:4 Y can jac'a riq'uin ri Juan xbanatej-vi ri rubin can ri Dios chire ri jun rusamajel ri xc'oje' ojer can. Re rusamajel c'a re' xubini'aj Isaías. Y ri rutz'iban can ri Isaías, que c'a re' ri nubij: C'o c'a jun achin ri xtic'oje' pa tz'iran ruvach'ulef, y ja rija' ri xtitzijon ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek ri xque'apon riq'uin. Y xtubila' c'a chique: Tichojmirisala' rubey ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-vi ri rupetebel ri Ajaf.
LUK 3:5 Y richin c'a nichojmirisex jun bey, can nic'atzin c'a chi yenojisex ri sivan. Nic'atzin chuka' yejos-ka ri juyu'. Ri xotoxek tak bey, choj tiban chique. Y ri cujquek tak bey, lik' c'a chuka' tiban chique.
LUK 3:6 Y conojel c'a vinek xtiquitz'et ri colotajic ri nuya' ri Dios, nicha' chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Isaías.
LUK 3:7 Y que c'a ri', tok ye'apon ri vinek riq'uin ri Juan richin yeban-el bautizar, rija' nubij c'a chique: Ix achi'el itzel tak cumatzi', ri yixanmej chuvech ri ruc'ayeval, roma nivajo' yixcolotej chuvech ri ruc'ayeval ri xtutek-pe ri Dios, re chikavech apo. ¿Achique c'a xyo'on rutzijol chive chi quere' tibana'?
LUK 3:8 Rix nic'atzin c'a chi nic'ut chi can kitzij nitzolej-pe ic'u'x riq'uin ri Dios. Y man tich'ob-ka chi can xe roma ri ix riy-rumam can ri Abraham, can ta romari' xquixcolotej, man que ta ri'. Roma can ta ri Dios nrajo', rija' yeruben ta riy-rumam ri Abraham chique re abej re ye'itz'et vave'.
LUK 3:9 Ri ruc'ayeval ri nuya' ri Dios nipe yan. Rija' xtuben c'a achi'el nuben jun achin ri c'o chic ri iquej pa ruk'a' richin chi yerukasaj ri che' ri xa man niquiya' ta utzilej quivech. Y ronojel c'a ri che' ri xquerukasaj, xqueruq'uek pa k'ak', xcha' ri Juan.
LUK 3:10 Y can jac'ari' tok ri vinek ri ye'ac'axan-apo richin ri Juan, xquic'utuj chire: ¿Achique c'a ri ruc'amon chi nikaben? xecha'.
LUK 3:11 Y ri Juan xubij c'a chique ri xec'utun-apo: Achique c'a chive rix ri c'o ca'i' rutziak, tuya' jun chire ri manek rutziak. Y xabachique c'a chuka' chive rix c'o ta vey riq'uin, tuya' c'a chuka' chire ri man jun nutej, xcha' chique.
LUK 3:12 Y chiri' riq'uin ri Juan, ec'o c'a chuka' apo ca'i-oxi' achi'a' ri e moloy tak alcaval. Re achi'a' c'a re' xe'apon richin yeban bautizar. Y re achi'a' chuka' re' xquic'utuj chire ri Juan: Tijonel, xecha' chire. Y roj ¿achique ri ruc'amon chi nikaben? xecha'.
LUK 3:13 Ri Juan xubij chique: Xaxe c'a ri alcaval ri bin chive roma ri k'atbel-tzij, can xe ri' tic'utuj chique ri vinek. Man c'a tiya' ruvi'.
LUK 3:14 Can jac'a chuka' ri' tok e ca'i-oxi' soldados ri e apovinek riq'uin ri Juan, xquic'utuj-apo chire: Y roj ¿achique ruc'amon chi nikaben? xecha'. Ri Juan xubij chique: Man c'a que'ivelesala' qui-cosas ri vinek, can roma ri c'o k'atbel-tzij pan ik'a'. Ni man achique que'ik'abala' chiquij vinek. Y ticuker c'a ka ic'u'x riq'uin ri mero nich'ec, xcha' ri Juan.
LUK 3:15 Y ri vinek ri ec'o c'a apo riq'uin ri Juan, can coyoben c'a chi ri Juan c'o ta ri nubij, roma niquibila' c'a pa tak cánima chi riq'uin juba' ja ri Juan jari' ri Cristo, pero xa man ja ta rija'.
LUK 3:16 Roma c'a ri' ri Juan xubij chique ri vinek ri e apovinek riq'uin: Rix nitz'et chi yin yixinben bautizar riq'uin ya'. Pero c'o c'a Jun ri xtipe re chikavech apo, ri xquixruben bautizar riq'uin ri Lok'olej Espíritu y riq'uin k'ak'. Re Jun c'a re xtipe, janíla nim ruk'ij y nim ruchuk'a'. Xa man achi'el ta oc yin. Roma yin man ruc'amon ta richin ninsol ri ruximbal ri ruxajab, roma rija' nim ruk'ij y nim ruchuk'a'.
LUK 3:17 Y can achi'el c'a jun achin tok nujosk'ij ri ru-trigo pan era. Rija' nic'atzin jun che' c'o ca'i' o oxi' rutza'n chire, richin queri' nuq'uek chuva-cak'ik' ri trigo ri ch'ayon chic. Ri runak' ri trigo nic'oje' can, pero ri páxa nuc'uaj-el cak'ik'. Y ja ri runak' ri trigo, jari' ri nuyec, y ri páxa nuporoj. Can que c'a ri' xtuben ri Jun ri xtipe, xcha' ri Juan. Ri Jun ri xtipe c'o chic k'atbel-tzij pa ruk'a', richin nuk'et tzij pa quivi' ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Ri vinek c'a ri yeniman richin, xqueruc'uaj chila' chicaj. Jac'a ri vinek ri man yeniman ta richin, xquerutek chupan ri k'ak' ri man jun bey xtichup.
LUK 3:18 Q'uiy tzij c'a re que tak re' xerucusaj ri Juan richin xutzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri vinek.
LUK 3:19 Ri Juan xubij c'a chire ri k'atoy-tzij rubini'an Herodes, chi man utz ta ri rubanon, roma rija' ruc'amon-ka ri rixjayil ri rach'alal, rubini'an Felipe. Re ixok re' rubini'an Herodías. Ri Juan xunataj c'a ri' chire ri Herodes, y xerunataj chuka' ch'aka' chic rumac ri e rubanalon.
LUK 3:20 Y ri Herodes xnimer c'a ruvi' ri rumac, roma xutz'apej ri Juan pa cárcel.
LUK 3:21 Y c'o c'a ri xbanatej tok najin ri bautismo quichin ri vinek y xban chuka' bautizar ri Jesús. Tok ri Jesús najin c'a che oración, jari' tok xjakatej ri caj.
LUK 3:22 Y ri Lok'olej Espíritu can tz'etel-vi ri xka-pe pa ruvi' ri Jesús. Can achi'el jun paloma ri xka-pe pa ruvi' rija'. Y xac'axatej chuka' chi nibix-pe chire chila' chicaj: Ja rat ri Nuc'ajol, janíla yatinvajo', y aviq'uin rat nucukuban-vi nuc'u'x.
LUK 3:23 Chupan ri tiempo ri', ri Jesús c'o la'ek juvinek-lajuj rujuna'. Can jac'ari' tok xuchop ri rusamaj. Y chiquivech ri vinek, ri Jesús ruc'ajol ri José. Ri José ruc'ajol can ri Elí.
LUK 3:24 Y re Elí re', ruc'ajol can ri Matat, y ri Matat ruc'ajol can ri Leví, y ri Leví ruc'ajol can ri Melqui, y ri Melqui ruc'ajol can ri Jana, y ri Jana ruc'ajol can jun chic achin rubini'an José.
LUK 3:25 Y re José re', ruc'ajol can ri Matatías, y ri Matatías ruc'ajol can ri Amós, y ri Amós ruc'ajol can ri Nahum, y ri Nahum ruc'ajol can ri Esli, y ri Esli ruc'ajol can ri Nagai.
LUK 3:26 Y re Nagai re', ruc'ajol can ri Maat, y ri Maat ruc'ajol can jun achin rubini'an Matatías, y re Matatías re', ruc'ajol can ri Semei, y ri Semei ruc'ajol can jun achin rubini'an José, y re José re', ruc'ajol can ri Judá.
LUK 3:27 Y re Judá re', ruc'ajol can ri Joana, y ri Joana ruc'ajol can ri Resa, y ri Resa ruc'ajol can ri Zorobabel, y ri Zorobabel ruc'ajol can ri Salatiel, y ri Salatiel ruc'ajol can ri Neri.
LUK 3:28 Y re Neri re', ruc'ajol can jun achin rubini'an Melqui, y ri Melqui ruc'ajol can ri Adi, y ri Adi ruc'ajol can ri Cosam, y ri Cosam ruc'ajol can ri Elmodam, y ri Elmodam ruc'ajol can ri Er.
LUK 3:29 Y re Er re', ruc'ajol can ri Josué, y ri Josué ruc'ajol can ri Eliezer, y ri Eliezer ruc'ajol can ri Jorim, y ri Jorim ruc'ajol can jun achin rubini'an Matat.
LUK 3:30 Y re Matat re', ruc'ajol can jun achin rubini'an Leví, y ri Leví ruc'ajol can ri Simeón, y ri Simeón ruc'ajol can jun achin rubini'an Judá, y ri Judá ruc'ajol can jun achin rubini'an José, y ri José ruc'ajol can ri Jonán, y ri Jonán ruc'ajol can ri Eliaquim.
LUK 3:31 Y re Eliaquim re', ruc'ajol can ri Melea, y ri Melea ruc'ajol can ri Mainán, y ri Mainán ruc'ajol can ri Matata, y ri Matata ruc'ajol can ri Natán.
LUK 3:32 Y re Natán re', ruc'ajol can ri David, y ri David ruc'ajol can ri Isaí, y ri Isaí ruc'ajol can ri Obed, y ri Obed ruc'ajol can ri Booz, y ri Booz ruc'ajol can ri Salmón, y ri Salmón ruc'ajol can ri Naasón.
LUK 3:33 Y re Naasón re', ruc'ajol can ri Aminadab, y ri Aminadab ruc'ajol can ri Aram, y ri Aram ruc'ajol can ri Esrom, y ri Esrom ruc'ajol can ri Fares, y ri Fares ruc'ajol can jun achin rubini'an Judá.
LUK 3:34 Y re Judá re', ruc'ajol can ri Jacob, y ri Jacob ruc'ajol can ri Isaac, y ri Isaac ruc'ajol can ri Abraham, y ri Abraham ruc'ajol can ri Taré, y ri Taré ruc'ajol can ri Nacor.
LUK 3:35 Y re Nacor re', ruc'ajol can ri Serug, y ri Serug ruc'ajol can ri Ragau, y ri Ragau ruc'ajol can ri Peleg, y ri Peleg ruc'ajol can ri Heber, y ri Heber ruc'ajol can ri Sala.
LUK 3:36 Y re Sala re', ruc'ajol can ri Cainán, y ri Cainán ruc'ajol can ri Arfaxad, y ri Arfaxad ruc'ajol can ri Sem, y ri Sem ruc'ajol can ri Noé, y ri Noé ruc'ajol can ri Lamec.
LUK 3:37 Y re Lamec re', ruc'ajol can ri Matusalén, y ri Matusalén ruc'ajol can ri Enoc, y ri Enoc ruc'ajol can ri Jared, y ri Jared ruc'ajol can ri Mahalaleel, y ri Mahalaleel ruc'ajol can jun achin rubini'an Cainán.
LUK 3:38 Y re Cainán re', ruc'ajol can ri Enós, y ri Enós ruc'ajol can jun achin rubini'an Set, y ri Set ruc'ajol can ri Adán, y ri Adán ralc'ual ri Dios.
LUK 4:1 Ri k'ij c'a tok xban bautizar ri Jesús, rija' nojinek ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu xtzolin-pe pa raken-ya' Jordán. Y re Lok'olej Espíritu re' xuben c'a chire ri Jesús chi xbe, c'a pa tz'iran ruvach'ulef.
LUK 4:2 Y chiri' xc'oje-vi. Ri cavinek k'ij c'a xc'oje' chiri', ri itzel-vinek can nutej ruk'ij chirij richin nitzak ta pa ruk'a'. Y chupan ri janipe' k'ij xc'oje' ri Jesús chupan ri lugar ri', man jun vey xutej. Romari' ninum nuna' rija'.
LUK 4:3 Y can jac'ari' c'o-apo ri itzel-vinek, y xubij chire ri Jesús: Rat nabij chi at Ruc'ajol ri Dios, y yanum. Tabana' c'a chique re abej re' chi que'oc vey.
LUK 4:4 Pero ri Jesús xubij chire: Tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, chi ri achin nril chuka' ruc'aslen riq'uin ri ruch'abel ri Dios y man xe ta c'a riq'uin ri vey.
LUK 4:5 Y can jac'ari' tok ri itzel-vinek xuc'uaj ri Jesús pa ruvi' jun nimalej juyu', y xuc'ut ronojel tinamit richin ri ruvach'ulef chuvech ri Jesús, pa jun ti ramaj.
LUK 4:6 Y c'ari' ri itzel-vinek xubij chire ri Jesús: Yin ninjech pan ak'a' ri quik'ij re nimalej tak tinamit re', y ye'oc pan ak'a' richin nak'et tzij pa quivi', roma pa nuk'a' yin e jachon-vi can, y yin yitiquir ninya' ronojel re' chire xabachique ri ninvajo' yin.
LUK 4:7 Y vi rat yaxuque' chinuvech y naya' nuk'ij, ronojel c'a re' xtoc avichin, xcha' ri itzel-vinek.
LUK 4:8 Pero ri Jesús jari' tok xubij chire: Quinaya' can, y man chic quinanek, rat Satanás. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Xaxe c'a ri Kajaf Dios tikaya' ruk'ij, y xaxe chuka' rija' ri tikasamajij, xcha' ri Jesús chire.
LUK 4:9 Y can jac'a chuka' ri' tok ri itzel-vinek xuc'uaj ri Jesús, c'a pa tinamit Jerusalem, y c'a ja ri más nej benek-vi chicaj chire ri rachoch ri Dios, chiri' xberuya-vi. Y tok ec'o chic chiri', ri itzel-vinek xubij chire ri Jesús: Tatorij-ka-avi' vave', rat ri yabin chi at Ruc'ajol ri Dios.
LUK 4:10 Roma chupan ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can, nubij: Ri Dios xquerutek ri ru-angeles, richin yatquichajij.
LUK 4:11 Y xcatquili'ej pa quik'a', richin queri' man xtapajq'uij ta (xtachek'ij ta) avaken chuvech abej.
LUK 4:12 Pero ri Jesús xubij chire ri itzel-vinek: Yin can man ninben ta ri narayij rat, y nintejtobej ta ri Dios. Roma ri ruch'abel ri Dios nubij chi man tikatejtobej ri Kajaf Dios.
LUK 4:13 Y tok ri itzel-vinek man jun chic xril richin nuben chire ri Jesús, richin nimacun ta, xuya' can ca'i-oxi' k'ij.
LUK 4:14 Y ri Jesús xtzolin pa ruvach'ulef Galilea, y nojinek ránima riq'uin ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu. Y pa conojel c'a tinamit ri ec'o-pe chunakaj ri Galilea, xapon rutzijol ri Jesús.
LUK 4:15 Y rija' nuc'ut c'a ri ruch'abel ri Dios pa tak jay ri can richin vi niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, ri achique tinamit napon-vi. Y ri vinek c'a ri ye'ac'axan ri nubij, niquiyala' c'a janíla ruk'ij.
LUK 4:16 Ri Jesús xbe pa Nazaret, ri tinamit ri xq'uiy-vi. Y chupan ri uxlanibel-k'ij, rija' xbe c'a chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, can achi'el vi tuben. Y tok c'o chic chiri', rija' xpa'e' c'a, richin nusiq'uij ri ruch'abel ri Dios.
LUK 4:17 Y c'o c'a jun vuj ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Jac'a vuj re' xjach pa ruk'a' ri Jesús, richin nusiq'uij chiquivech ri vinek ri quimolon-qui' chiri'. Y tok ri Jesús xuric'-ka ri vuj ri', xril c'a ri nubij-vi:
LUK 4:18 Ri Lok'olej Espíritu richin ri Ajaf Dios, c'o viq'uin yin, roma can xirucha-vi-pe richin ninbij ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri meba' cánima chuvech ri Dios. Xirutek chuka' pe richin yenvak'omaj vinek ri nik'axon cánima pa ruk'a' ri mac. Xirutek-pe ri Dios richin ninbij chique ri vinek ri ec'o preso pa ruk'a' ri mac, chi yetiquir yecolotej pa ruk'a'. Xitak chuka' pe richin ninben chique ri vinek e achi'el moyi', chi yetzu'un. Y ri Dios xirutek chuka' pe richin yencol ri vinek ri janíla niquitej pokon.
LUK 4:19 Y xirutek chuka' pe richin ninbij chique ri vinek chi ja tiempo re' tok ri Ajaf Dios nuben ri utzil.
LUK 4:20 Y ri Jesús xubot c'a can ri vuj ri xusiq'uij chiquivech ri vinek ri ec'o chupan ri jay richin quimolojri'il. C'ari' xuya' can chire jun ri nisamej chiri', y xbetz'uye' c'a richin chi nich'on. Y ri vinek quitzuliben-quitzuliben c'a.
LUK 4:21 Y rija' xch'on c'a y xubij: Jac'a re chivech rix, re vacami, nibanatej-vi ri rubin can ri Dios chupan re vuj re tz'iban can chike, xcha'.
LUK 4:22 Y conojel c'a ri vinek ri quimolon-qui' chiri', janíla xka' chiquivech ri Jesús. Y ri utzilej tak ch'abel ri xerubij ri Jesús chique, can achique la xcac'axaj, roma man jun bey e cac'axalon ta ch'abel achi'el ri xerubij rija' chique. Y ri vinek ri' niquibila' chuka' chiquivech: ¿Man ja ta c'a re' ri ruc'ajol ri José? yecha'.
LUK 4:23 Y ri Jesús xubij chique: Yin can cukul nuc'u'x chi rix nich'ob-ka chuvij: Vi re Jesús re' can nitiquir-vi yerubanala' milagros, man ta xe c'a pa Capernaum yerubanala-vi. Can querubanala' c'a chuka' vave' pa rutinamit.
LUK 4:24 Y xubij chuka' chique ri quimolon-qui' chiri': Ri nik'alajirisan ri ch'abel ri bin chire roma ri Dios, man c'a niquinimaj ta tok napon pa rutinamit.
LUK 4:25 Y yin ninbij chi rix ivetaman ri xbanatej tok man xuben ta job oxi' juna' riq'uin nic'aj, pa ru-tiempo ri jun achin kavinak ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, ri xubini'aj Elías. Can kitzij vi chi janíla e q'uiy ri ixoki' e malcani'a' vave' pan Israel, ri tiempo ri', tok janíla vayjal xpe chuvech re karuvach'ulef.
LUK 4:26 Pero ri Dios man xutek ta ri Elías chuto'ic jun malca'n-ixok vave' pan Israel, ri can pa ruruvach'ulef ri Elías c'o-vi. Rija' xutek-el ri Elías riq'uin jun malca'n-ixok c'a pa jun tinamit rubini'an Sarepta. Y re tinamit Sarepta re', c'a chunakaj ri tinamit Sidón c'o-vi-apo.
LUK 4:27 Y can queri' chuka' xc'ulvachitej quiq'uin ri yava'i' pa ru-tiempo ri Eliseo, ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Pa ru-tiempo c'a ri Eliseo, ri chiri' pan Israel can e q'uiy c'a ri e yava'i' riq'uin ri jun yabil rubini'an lepra. Pero ri Dios man xrajo' ta chuka' chi c'o ta jun ri xc'achojirisex chique ri c'o ri yabil ri' chique, xaxe c'a ri Naamán ri xrajo' chi xc'achojirisex y rija' jun achin aj pa ruvach'ulef Siria.
LUK 4:28 Y ri vinek ri quimolon-qui' chiri' pa jay richin quimolojri'il, tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús chique, xyacatej coyoval.
LUK 4:29 Y xebeyacatej-pe, c'ari' xquelesaj-el chuchi' ri tinamit. Re jun tinamit c'a re' chuva jun juyu' c'o-vi. Romari' ri vinek xquic'uaj c'a ri Jesús c'a pa ruvi' ri juyu' richin nequinima-pe.
LUK 4:30 Pero ri Jesús achi'el e man jun ri vinek chuvech. Choj xel-pe chiquicojol ri vinek y xbexule-pe.
LUK 4:31 C'ari' ri Jesús xbe-ka pa tinamit Capernaum, ri jun chic tinamit ri c'o pa Galilea. Y chiri' c'a c'o-vi tok xka' ri uxlanibel-k'ij. Y romari' rija' nubij ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek ri quimolon-qui' chiri' pa nima-jay ri nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios.
LUK 4:32 Y conojel c'a ri vinek ri quimolon-qui', can achique la xcac'axaj ri tijonic ri xuya' ri Jesús chique, roma ri ruch'abel rija' can nuc'ut chi ri nubij rija' jari' ri c'o chi niban.
LUK 4:33 Y chiri' pa nima-jay richin quimolojri'il, chiri' chiquicojol ri vinek c'o c'a apo jun achin ri c'o jun itzel espíritu riq'uin. Y ri itzel espíritu ri c'o riq'uin ri achin, riq'uin ronojel ruchuk'a' xch'on.
LUK 4:34 Ri espíritu ri' xubij c'a chire ri Jesús: ¿Achique navajo' chike roj, Jesús aj-Nazaret? ¿Xape c'a richin chi yojaq'uis? Yin vetaman at achique rat y romari' vetaman chi rat can at lok'olej vi y at petenek riq'uin ri Dios, xcha'.
LUK 4:35 Pero ri Jesús xubij chire ri itzel espíritu: Man chic cach'on. Catel-el. Y ri itzel espíritu ri' xuben c'a chire ri achin achok iq'uin c'o-vi, chi xtzak pan ulef, chiri' chiquicojol ri vinek quimolon-qui'. Y re itzel espíritu re', choj xel-el riq'uin ri achin, y man jun chic xuben can chire.
LUK 4:36 Y ri vinek ri quimolon-qui' chiri', xsach quic'u'x tok xquitz'et ri xuben ri Jesús, y niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a ruchuk'a' ri ruch'abel re achin re'? Roma can riq'uin uchuk'a' nich'on. Can nuc'ut chi ja ri nubij rija' ri c'o chi niban. Ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij y ye'el, yecha' ri vinek chiquivech.
LUK 4:37 Y ri vinek ri ec'o pa tak lugar ri ec'o-pe chunakaj ri Capernaum, xcac'axaj chuka' ri yerubanala' ri Jesús. Chanin c'a xbiyin rutzijol ri Jesús.
LUK 4:38 Y chupan c'a ri uxlanibel-k'ij ri', ri Jesús xel c'a pe chiri' pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios y choj xbe c'a pa rachoch ri jun rutijoxel rubini'an Simón. Y chupan c'a ri k'ij ri' ri rujite' ri Simón, yava' riq'uin jun nimalej c'aten. Y ri ec'o chiri' pa jay xquic'utuj utzil chire ri Jesús pa ruvi' ri yava'.
LUK 4:39 Y rija' xluque-ka riq'uin ri yava' y xubij chi tiq'uis-el ri c'aten chirij. Y can xe c'a xubij queri' ri Jesús, can jari' xq'uis-el ri c'aten chirij ri yava'. Y ri ixok ri', can jari' xbeyacatej-pe y xuchop quilixic ri Jesús y ri e benek riq'uin.
LUK 4:40 Tok xka' yan c'a ka ri k'ij chupan ri jun k'ij ri', conojel c'a ri vinek richin ri tinamit, ri ec'o yava'i' quiq'uin, xequic'uala-apo chuvech ri Jesús. Ri yava'i' ri xequic'uala-apo ri vinek ri', jalajoj c'a ruvech yabil ri noc chique. Y ri Jesús xuya' c'a ruk'a' pa quivi' chiquijujunal ri yava'i'. Rija' xeruc'achojirisaj c'a el.
LUK 4:41 E q'uiy c'a chique re yava'i' re' xa man choj ta yabil noc chique. Xa itzel tak espíritu ec'o quiq'uin. Pero ri Jesús xerelesaj chuka' el. Y tok ri itzel tak espíritu ye'el c'a el quiq'uin re yava'i' re', can riq'uin c'a uchuk'a' yech'on y niquibij: Ja rat ri Ruc'ajol ri Dios. Y ri Jesús xeruk'et riq'uin ri ruch'abel y man xuya' ta k'ij chique richin xech'on más. Roma re itzel tak espíritu re' can quetaman chi ja ri Jesús, jari' ri Cristo.
LUK 4:42 Y tok xseker-pe ruca'n k'ij, ri Jesús xel-el juba' pa tinamit. Rija' xbe ri pa tz'iran ruvach'ulef. Pero ri vinek xebe chucanoxic ri Jesús, y xbequila-pe. Re vinek c'a re' man nicajo' ta chi nibe ri Jesús, rije' xcajo' ta xquik'et-ka.
LUK 4:43 Pero ri Jesús xubij chique: Yin c'o chi yibe pa ch'aka' chic tinamit, richin nintzijoj ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, roma xa can romari' tok xitak-pe, xcha' ri Jesús.
LUK 4:44 Y can queri' xuben. Ri chiri' pa Galilea, rija' can nutzijoj c'a ri ruch'abel ri Dios ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios.
LUK 5:1 Y jun k'ij, tok ri Jesús c'o chiri' chuchi' ri ya' rubini'an Genesaret, janíla c'a vinek xe'apon riq'uin, roma nicajo' nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y re vinek re' can janíla vi e q'uiy, romari' niquipitz' ri Jesús.
LUK 5:2 Pero rija' chanin xutz'et-apo ca'i' canoas ec'o can chuchi' ri ya', y man jun c'o chiquipan. Roma re cajaf re canoas re' e chapoy tak quer, y ri hora ri' xa quichapon ruch'ajic ri quiya'l chapbel-quer.
LUK 5:3 Y jun c'a chique re canoas re' richin ri Simón. Y chupan re ru-canoa ri Simón, xoc-vi-el ri Jesús. Y rija' xubij c'a chire ri Simón chi que'oc-apo juba' pa ruvi' ri ya'. Y rija' xtz'uye-ka chiri' pa canoa, y xuchop-pe quitijoxic ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios.
LUK 5:4 Tok ri Jesús xtane' richin nich'on quiq'uin re vinek re', rija' xubij chire ri Simón: Jo-apo acuchi nim rupan ri ya', y que'iya-ka ri iya'l chapbel-quer.
LUK 5:5 Pero jari' tok ri Simón xubij chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. Roj junak'a' xojc'ase' richin xekacanoj quer, y xa man jun xkachop. Pero roma c'a can ja rat yabin chi tikaya-ka re ya'l chapbel-quer re pa ya', nikaya-ka.
LUK 5:6 Y tok xquiya-ka ri quiya'l chapbel-quer, can ec'o na vi. Can janíla c'a quer xe'oc chupan ri ya'l, y romari' ri ya'l xuchop nirak'ach'itej roma ri calal ri quer.
LUK 5:7 Romari' re achi'a' chapoy tak quer re' xquiben-apo retal chique ri ch'aka' chic cachibil ri ec'o pa jun chic canoa, richin quepe chiquito'ic. Y ri cachibil can xepe na vi chiquito'ic. Y ri ca'i' canoas xequinojisaj chi quer. Romari' re ca'i' canoas re' yebe yan chuxe' ya'.
LUK 5:8 Y tok ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire, xutz'et chi jun milagro ri xbanatej quiq'uin ri quer, rija' xbexuque' chuvech ri Jesús, y xubij chire: Ajaf, yin xa in jun achin aj-mac, man ruc'amon ta c'a chi yac'oje-pe viq'uin, rat ri janíla ak'ij-ac'ojlen.
LUK 5:9 Quere' xubij ri Simón roma rija' man jun bey rutz'eton chi que ta re' nibanatej. Y can que chuka' ri' conojel ri e benek riq'uin. Rije' can achique la xquina' tok xquitz'et chi janíla quer xequichop ri k'ij ri'.
LUK 5:10 Y chuka' ri Jacobo y ri Juan, ri e rachibil ri Simón, ri e ruc'ajol ri jun achin rubini'an Zebedeo, can achique la xquina' tok xquitz'et ri xbanatej. Romari' ri Jesús xubij chire ri Simón: Man c'a tisach ac'u'x roma ri xatz'et. Re rubanon-pe at jun achin chapoy-quer, pero re xtibe-apo, xtavetamaj chuka' xque'achop vinek, richin queri' yinquitzekelbej.
LUK 5:11 Y re achi'a' chapoy tak quer re' xequiq'uen-pe ri qui-canoas c'a chuchi' ri ya'. Re achi'a' re' xquiya' can ri quisamaj y xquitzekelbej-el ri Jesús.
LUK 5:12 Y tok ri Jesús xapon c'a pa jun tinamit, xapon c'a jun achin riq'uin, jun achin yava' riq'uin ri jun yabil rubini'an lepra. Re achin re', can xe xutz'et ri Jesús, xbexuque' chuvech y xulucuba-ka ri rujolon (ruvi') chuvech. Y xubij chire ri Jesús: Ajaf, yin vetaman chi yatiquir yinac'achojirisaj chire re nuyabil, pero man vetaman ta achique nanojij pa nuvi', xcha'.
LUK 5:13 Y ri Jesús can jari' xuchop-apo ri achin yava' riq'uin ri lepra y xubij chire: Ninvajo' chi yac'achoj. Tiq'uis c'a el re yabil re' chavij, xcha' chire. Y can xe xubij quere' ri Jesús, can jari' xq'uis-el ri ru-lepra ri achin.
LUK 5:14 Ri Jesús xuchilabej c'a el chire re achin re' chi man tutzijoj chique ri vinek ri xbanatej riq'uin. Y xubij chuka' el chire: Vacami xa choj cabiyin pa rachoch ri Dios, richin queri' te'ac'utu-avi' chuvech ri sacerdote. Y can taya' c'a ri nubij chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Moisés. Chupan ri vuj ri' nubij ri nic'atzin chi naya' rat, richin nak'alajirisaj chi at ch'ajch'oj chic, xcha-el chire.
LUK 5:15 Pero ri Jesús más c'a xbiyin rutzijol, y janíla c'a vinek niquimol-qui' riq'uin. Ec'o c'a vinek ri yepe riq'uin, nicajo' nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y ec'o c'a ch'aka' chic nicajo' chi yec'achojirisex-el roma rija'.
LUK 5:16 Y rija' jac'a ri pa tz'iran ruvach'ulef nibe-vi, richin chi nuben orar.
LUK 5:17 Y jun c'a k'ij, ec'o c'a achi'a' fariseos y ec'o chuka' etamanela' chirij ri ley ri xbequic'ulu-qui' ri acuchi c'o-vi ri Jesús. Ec'o c'a chique rije' ri e petenek c'a quela' pa tak tinamit ri ec'o pa Galilea. Ec'o e petenek pa tinamit Jerusalem y pa ch'aka' chic tinamit ri ec'o pa Judea. Re etamanela' y re fariseos c'a re' e tz'uyul-apo chiquicojol ri vinek ri ye'ac'axan ri ruch'abel ri Dios ri nuc'ut ri Jesús chiquivech. Y ri Jesús can c'o ruchuk'a' ri Ajaf Dios riq'uin, richin yeruc'achojirisaj ri yava'i'.
LUK 5:18 Y c'o c'a jun achin siquirinek uc'uan-apo coma achi'a' chuvech ri ruvarabel. Y rije' xcajo' c'a xe'oc-apo pa jay c'a riq'uin ri Jesús, richin niquiya' ri quiyava' chuvech.
LUK 5:19 Pero re achi'a' re' man xetiquir ta xe'oc-apo chupan ri jay, roma janíla e q'uiy vinek quimolon-qui' chiri'. Romari' rije' xquich'ob chi xejote' pa ruvi' ri jay, y xquisol ri ruvi'. Y c'ari' xquikasaj-ka ri varabel ri acuchi li'an-vi-el ri achin siquirinek. Re yava' re' can c'a chuvech ri Jesús xbec'oje-vi-ka, chiri' chiquicojol ri vinek.
LUK 5:20 Y tok ri Jesús xutz'et chi ri achi'a' ri e uc'uayon-apo ri achin yava', can quicukuban-vi quic'u'x riq'uin rija', xubij chire ri achin yava': Ri amac xecuyutej.
LUK 5:21 Can xe xcac'axaj re ch'abel re' ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos, re achi'a' re' can jari' xquichop niquich'ob-ka: ¿Achique c'a achin re'? ¿Y achique roma tok nuben chi ja rija' ri Dios? ¿Roma achique ta c'a vinek nicuyun mac? Man jun. Xaxe ri Dios ri nicuyun mac, yecha' c'a pa tak cánima.
LUK 5:22 Pero ri Jesús jebel retaman ri niquich'ob ri etamanela', y retaman chuka' ri niquich'ob ri achi'a' fariseos. Romari' rija' xubij chique: ¿Achique c'a roma tok rix nich'ob quere'?
LUK 5:23 Roma vi yin yitiquir ninben chire re jun achin siquirinek re', richin nibiyin-el y nibe, ¿yitiquir ta cami ninbij chuka' chire chi nincuy rumac? ¿Achique nibij rix?
LUK 5:24 Vacami c'a, richin chi rix nivetamaj chi yin ri xinalex chi'icojol can c'o uchuk'a' pa nuk'a' richin nincuy mac, titz'eta' c'a, xcha' rija'. Y jari' tok ri Jesús xubij chire ri achin siquirinek: Ninbij c'a chave: Cayacatej, tac'uaj-el la avarabel y cabiyin chi'avachoch, xuche'ex roma ri Jesús.
LUK 5:25 Y ri achin siquirinek, can jari' xpa'e-el. Can chiquivech conojel vinek ri quimolon-qui' chiri' xpa'e-el rija'. Y xuc'ol-el ri ruvarabel ri acuchi cotz'oban-vi-pe, y xbe. Y rija' janíla c'a nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri xtzolin-el chirachoch.
LUK 5:26 Y conojel ri vinek ri quimolon-qui' chiri', xsach quic'u'x, roma man jun bey quitz'eton ta chi queri' nibanatej. Re vinek c'a re' janíla xquiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y quixibin-qui' niquibij: Chupan re jun k'ij re' xekatz'et milagros ri man jun bey e tz'eton.
LUK 5:27 Ri Jesús xel c'a pe chiri', y xutz'et c'a jun achin moloy-alcaval. Re achin re' rubini'an Leví, y tz'uyul pa jun ch'aquet, nuc'ul can ri alcaval ri nitoj can. Y ri Jesús xubij chire: Quinatzekelbej.
LUK 5:28 Y jac'ari' tok rija' xbeyacatej-pe ri acuchi tz'uyul-vi, xuya' can ronojel ri c'o chiri', y xrojkaj-el ri Jesús.
LUK 5:29 Y c'a juba' ri', ri achin rubini'an Leví xuben c'a jun nima-va'in pa rachoch, jun nima-va'in ri can richin vi ri Jesús, pero chuka' xeroyoj ri moloy tak alcaval y chuka' ch'aka' chic vinek. Y conojel c'a re' junan e tz'uyul ri pa mesa riq'uin ri Jesús y ri rutijoxela'.
LUK 5:30 Y ec'o c'a etamanela' chirij ri ley y ec'o chuka' achi'a' fariseos ri ec'o-apo chiri'. Y re etamanela' y re fariseos re', q'uiy c'a tzij yequibila-apo chiquij ri rutijoxela' ri Jesús. Yequibila' c'a apo chique: ¿Achique roma tok rix yixva-yixuc'ya' quiq'uin re moloy tak alcaval y re ch'aka' chic vinek ri xa e aj-maqui'? yecha'.
LUK 5:31 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' fariseos y ri etamanela': Jun ak'omanel man ja ta ri e utz ri yerak'omaj. Rija' yerak'omaj ri c'o quiyabil.
LUK 5:32 Y romari' yin man xipe ta chiquicanoxic vinek ri choj quic'aslen. Yin xipe chiquicanoxic ri aj-maqui', ri nic'atzin chi nitzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 5:33 Y ri achi'a' fariseos y ri etamanela' chirij ri ley xquic'utuj chire ri Jesús: ¿Achique roma tok ri rutijoxela' ri Juan can quicha'on k'ij richin man yeva' ta, richin yequibanala' oraciones chire ri Dios? Y can que chuka' ri' niquiben ri quitijoxela' ri achi'a' fariseos, pero ri atijoxela' rat man que ta ri' niquiben, xa yeva-ye'uc'ya', xecha' chire.
LUK 5:34 Y ri Jesús xubij chique: ¿Achique nibij rix? ¿Ruc'amon cami chi rix niben chi man yeva' ta ri e oyon pa jun c'ulubic, tok xa c'a c'o na ri ala' c'a ruc'ulubic quiq'uin? Man ruc'amon ta.
LUK 5:35 Pero xtapon ri k'ij tok re ala' re' xtelesex-el chiquicojol, y jari' tok xtiquiben chi man yeva' ta, richin niquiben orar.
LUK 5:36 Chuka' ri Jesús xrucusaj re jun c'ambel-tzij re' chiquivech: Man jun vinek nelesan jun c'ojobel chire jun tziek c'ac'a', y c'ari' nucusaj ta richin nuc'ojoj jun tziek ri xa ri'j chic. Roma vi c'o jun ri nibanon queri', c'ayef. Roma can nuretz-ka ri tziek c'ac'a' richin nrelesaj jun c'ojobel, y re c'ojobel re' xa man nuq'uen ta ri jun rutziak ri xa ri'j chic.
LUK 5:37 Y que chuka' ri' man jun niyo'on c'ac'a' vino chupan jun tz'un c'ojlibel ri xa ucusan chic. Roma vi queri' niban, y ri tz'un xa man niyukuk ta chic, ri tz'un nibojbo' y niq'uis-el ri vino chupan. Y ri tz'un chuka' man jun chic nic'atzin-vi.
LUK 5:38 Pero chupan jun c'ac'a' c'ojlibel, utz niyaque' c'ac'a' vino, roma can c'a niyukuk na jebel y man nibojbo' ta. Ri vino can niyaque' c'a jebel chupan.
LUK 5:39 Y man jun ri rukumun vino ri c'o yan chic tiempo yaquel, y c'a ta ri' nrajo' ri c'ac'a' vino. Man que ta ri'. Roma xa xtubij: Ri vino ri c'o yan chic tiempo yaquel jari' ri más utz, xticha'.
LUK 6:1 Pa jun uxlanibel-k'ij, ri Jesús y ri rutijoxela' yek'ax c'a el pa jun ulef ticon ruvech riq'uin trigo. Y ri tijoxela' c'o c'a ruvi-trigo yequich'up-el, y re ruvi' re trigo re' yequibil pa quik'a'. Y jac'a ri ruvech ri trigo, niquitej.
LUK 6:2 Romari' tok ec'o achi'a' fariseos xquibij chique ri rutijoxela' ri Jesús: ¿Achique c'a roma rix ye'ibil re trigo pan ik'a' re k'ij re'? Re k'ij re', k'ij richin uxlanen y man utz ta richin niban samaj, xecha'.
LUK 6:3 Pero ri Jesús xch'on-apo chique, y xubij: ¿Can man jun bey cami itz'eton ri jun tzij ri tz'ibatel can chirij ri xquiben ri David y ri e rachibil, chupan ri ojer can tiempo, tok janíla xenum?
LUK 6:4 Ri David xbe chucanoxic vey chiri' pa rachoch ri Dios, y can ja ri lok'olej tak caxlan-vey ri xbejach-pe chire. Rija' xutej ri lok'olej tak caxlan-vey ri', y xuya' chuka' chique ri e benek riq'uin. Y man riq'uin ri', man mac ta ri xquiben. Y ri' xaxe ri sacerdotes c'o quik'a' chire, xcha' ri Jesús.
LUK 6:5 Y ri Jesús xubij chuka' chique ri achi'a' fariseos: Ri Rajaf ri k'ij richin uxlanen ja yin, ri xinalex chi'icojol, xcha'.
LUK 6:6 Pa jun chic c'a k'ij richin uxlanen, ri Jesús y ri rutijoxela' xebe pa jun nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, y xuchop c'a quitijoxic ri quimolon-qui' chiri'. Y chiquicojol ri vinek ri quimolon-qui' chiri', c'o c'a jun achin ri chaki'j ri rajquik'a'.
LUK 6:7 Roma c'a ri' ec'o chique ri etamanela' chirij ri ley y ec'o chuka' achi'a' fariseos ri quitzuliben ri Jesús, k'alaj ri' vi nuc'achojirisaj ri achin, richin queri' niquisujuj chi ri Jesús xsamej chupan ri jun uxlanibel-k'ij ri'.
LUK 6:8 Pero ri Jesús jebel retaman ri ye'ajin chuch'obic re etamanela' y re achi'a' fariseos re'. Y ri Jesús xubij chire ri achin chaki'j ri ruk'a': Cak'ax-pe ri chiri' pa nic'aj. Y ri achin can jari' xyacatej-pe ri acuchi tz'uyul-vi, y xbepa'e' acuchi ri xbix-vi chire roma ri Jesús.
LUK 6:9 Xpe c'a ri Jesús xubij chique ri vinek ri ec'o chiri': Vacami ninvajo' c'a ninc'utuj chive: ¿Más cami ruc'amon niban ri utz pa jun uxlanibel-k'ij o ri itzel? ¿Ri nicol jun vinek chuvech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nich'ob rix? xcha'.
LUK 6:10 Y ri Jesús xerutzu' c'a conojel ri quimolon-qui' chiri'. Xch'on chire ri achin ri yava' ruk'a', y xubij: Tayuku' la ak'a'. Y ri achin can xe xuyuk ri ruk'a' achi'el ri xbix chire roma ri Jesús, can jari' xchojmir can ri ruk'a'.
LUK 6:11 Pero ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos ri ec'o-apo chiri', xe'oyover. Y re achi'a' re' niquitzula-qui', y niquic'utula' chuka' chiquivech achique niquich'ob niquiben chire ri Jesús.
LUK 6:12 Y jun k'ij, ri Jesús xbe c'a pa ruvi' ri juyu' richin xberubana' orar. Y junak'a' c'a xc'ase' richin xch'on riq'uin ri Dios pan oración.
LUK 6:13 Y chupan c'a ri nimak'a' ruca'n k'ij, rija' xeroyoj ri achi'a' ri can yetzekelben-vi richin. Chiquicojol c'a re achi'a' re', xerucha' e cablajuj, y xubij apóstoles chique.
LUK 6:14 Ri e cablajuj ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xubij chuka' Pedro chire, ri Andrés ri rach'alal ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé,
LUK 6:15 ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ruc'ajol jun achin rubini'an Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' quibini'an celadores,
LUK 6:16 ri Judas ri rach'alal ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richin ri Jesús.
LUK 6:17 Y jac'ari' tok ri Jesús y ri e ru-apóstoles xeka-pe pa ruvi' ri juyu', y xebec'oje-ka quiq'uin ri ch'aka' chic tijoxela' chiri' pa jun tak'aj. Y chiri' janíla chuka' vinek quimolon-qui'. Ec'o vinek e petenek pa tinamit Jerusalem y pa ch'aka' chic tinamit ri ec'o pa Judea, y ec'o chuka' e petenek c'a quela' chuchi-mar, ri c'a quela' pa Tiro y Sidón. Ec'o c'a chique re vinek re' e petenek richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y ec'o c'a e petenek richin yec'achojirisex-el roma ri Jesús.
LUK 6:18 Y ec'o c'a chuka' vinek ri ec'o pa pokonal pa quik'a' ri itzel tak espíritu ri ec'o quiq'uin. Xe'elesex chuka' el ri itzel tak espíritu ri' roma ri Jesús.
LUK 6:19 Y conojel ri vinek e yava'i' nicajo' c'a niquichop-apo ri rutziak ri Jesús, roma rija' c'o uchuk'a' riq'uin richin nuc'achojirisaj ronojel ruvech yabil.
LUK 6:20 Y can jac'ari' tok ri Jesús xerutzu' ri rutijoxela' y xubij chique: Jebel ruva-ik'ij rix ri meba' ivánima chuvech ri Dios, roma can yixoc-vi pa rajavaren o pa ruk'a' rija'.
LUK 6:21 Jebel ruva-ik'ij rix ri ninum ri ivánima chuvech ri Dios, roma ri Dios xtuben c'a chive chi xtich'uch'u' ri ivánima. Jebel ruva-ik'ij rix ri nok' ri ivánima chuvech ri Dios, roma ri Dios xtujel ri ivok'ej riq'uin tze'en.
LUK 6:22 Jebel ruva-ik'ij chuka' rix ri yixetzelex coma ri vinek, rix ri yixquelesaj-pe chiquicojol, rix ri yixyok', rix ri itzel yixtz'et roma ja ri nubi' yin ri iniman, y ronojel ruvech tijoj-pokonal re' nicoch' voma yin ri xinalex chi'icojol.
LUK 6:23 Y tok xtic'ulvachij ronojel re', can quixquicot c'a janíla, y quixropin chuka' roma quicoten, roma nim rajel-ruq'uexel xtic'ul chila' chicaj. Roma xa can que chuka' ri' ri pokonal ri xquic'ovisala' ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ojer can. Rije' xquic'ovisala' pokonal pa quik'a' ri cati't-quimama' re vinek re ye'etzelan ivichin rix vacami.
LUK 6:24 Y rix beyoma', tok'ex c'a ivech, roma xic'ovisaj yan jun c'aslen janíla jebel chuvech re ruvach'ulef. Jac'a ri k'ij ri e petenek chivij man e que ta chic ri'.
LUK 6:25 Rix chuka' ri yixva' jebel, tok'ex ivech, roma xtapon c'a ri k'ij tok xtitej vayjal. Rix ri jebel yixtze'en vacami, tok'ex ivech, roma xtapon ri k'ij tok xtoc ri ok'ej iviq'uin, roma ri bis.
LUK 6:26 Y rix xa tok'ex c'a ivech tok ninimirisex ik'ij coma ri vinek ri can man e richin ta ri Dios. Roma ri quite-quitata' rije' xa xquiya' quik'ij ri xebin chi e k'alajirisey ruch'abel ri Dios y xa man que ta ri'.
LUK 6:27 Pero rix ri ixc'o vave' viq'uin vacami, ri can yinivac'axaj-vi, tivac'axaj c'a re xtinbij chive: Can que'ivajo' c'a ri ye'etzelan ivichin, y xaxe ri utz tibana' chique ri vinek ri yec'ulula'an ivichin.
LUK 6:28 Tic'utuj c'a chire ri Dios chi yerurtisaj ta ri vinek ri yerayin itzel pan ivi', y chuka' man que'imestaj ri pan i-oración ri yebanon chive chi nic'ovisaj tijoj-pokonal.
LUK 6:29 Y vi c'o c'a jun yixch'ayon, man c'a tiya' ruq'uexel chire. Utz c'a chi niya' chic ivi' pa ruk'a' jun bey. Y vi c'o c'a chuka' jun vinek numej-el jun ak'u', man c'a tabisoj naya' chuka' el jun chic atziak chire.
LUK 6:30 Xabachique c'a vinek ri c'o nuc'utuj chave, taya' chire ri nrajo'. Y vi c'o jun vinek ri c'o numej-el chave, man jun bey chic c'a tach'ojij chire.
LUK 6:31 Y rix utz tibana' quiq'uin ri vinek, roma rix man c'a nika' ta chivech chi ri vinek itzel quina'oj iviq'uin.
LUK 6:32 Y vi rix xaxe ri vinek ri ye'ajovan ivichin ri ye'ivajo', man c'ayef ta. Roma xabachique vinek nitiquir nibanon queri'. Can que chuka' ri' ri vinek janíla e itzel, yecajo' ri ye'ajovan quichin rije'.
LUK 6:33 Vi rix, xaxe ri vinek ri yebanon utzil chive, xaxe chique rije' niben-vi utzil chuka', man c'ayef ta. Can que chuka' ri' ri vinek janíla e itzel, niquiben utzil chique ri vinek ri yebanon utzil chique rije'.
LUK 6:34 Vi rix niya' jun cosa chire jun vinek pa kajic, roma nivoyobej ri kajbel richin, man c'ayef ta. Roma ri vinek janíla e itzel yequiya-ka pa kajic ri qui-cosas chiquivech rije', richin queri' c'o niquich'ec can chirij.
LUK 6:35 Pero rix man tiben queri'. Xa que'ivajo' ri vinek ri ye'etzelan ivichin. Que'itola'. Y tok rix niya' pa kajic jun i-cosa, man c'a tivoyobej ri kajbel richin. Richin queri' nim ri rajel-ruq'uexel ri xtic'ul, y xtik'alajin c'a chi can ix ralc'ual chic ri nimalej lok'olej Dios ri c'o chila' chicaj. Rija' jebel runa'oj quiq'uin ri vinek janíla e itzel, y jebel runa'oj quiq'uin ri man jun bey yematioxin ta. Que c'a chuka' ri' tibana' rix.
LUK 6:36 Tijoyovaj quivech ri vinek, can achi'el ri nujoyovaj kavech roj ri Katata' Dios.
LUK 6:37 Man jun bey tiben chi ye'itzu' ri vinek xaxe richin chi itzel yixch'on chiquij, y ri Dios man xtuben ta chuka' queri' iviq'uin rix. Man tirayij chi ri vinek c'o chi niquitoj ri itzel tak banobel ri yequibanala', y ri Dios can man xtuben ta chuka' queri' iviq'uin rix. Ticuyu' quimac ri vinek y ri Dios que chuka' ri' xtuben iviq'uin rix.
LUK 6:38 Vi rix riq'uin ronojel ivánima ye'ito' ri vinek riq'uin ri nic'atzin, ri Dios xtuya' chuka' ri rajel-ruq'uexel chive. Ri rajel-ruq'uexel xtuya' chive ri Dios, janíla q'uiy. Can xtupulisaj ri iyaconabal. Y can achi'el ri niben rix quiq'uin ri vinek, can que chuka' ri' xtuben ri Dios iviq'uin rix.
LUK 6:39 Y ri Jesús xubij c'a chuka' jun c'ambel-tzij chique. Rija' xubij c'a: ¿C'o cami jun moy ri nitiquir ta nuyukej jun chic moy, y man ta yetzak pa tak jul?
LUK 6:40 Y que chuka' ri' man jun c'a tijoxel ri más ta ruk'ij que chuvech ri rutijonel. Man juba'. Xa can c'a nretamaj na ronojel ri nic'atzin, c'ari' junan nuben-el riq'uin ri rutijonel.
LUK 6:41 ¿Y achique roma tok rat ja ri ti k'ayis c'o pa runak'-ruvech ri avach'alal ri natz'et chanin y man nana' ta ri che' k'atel pa runak'-avech rat? Re c'ambel-tzij re' nubij c'a chi man tikanimirisaj ri rumac jun kach'alal y nikach'utinirisaj-ka ri nimalej tak kamac roj.
LUK 6:42 Y man c'a tabij chuka' chire ri avach'alal: Taya' k'ij chuve richin ninvelesaj re ti k'ayis k'atel pa runak'-avech, y man naya' ta ka pa cuenta ri che' k'atel pa runak'-avech rat. Re c'ambel-tzij re' nubij c'a chi man tabij chire jun avach'alal chi man chic camacun, tok xa can c'a ja chuka' ri naben rat. Man naya' ta ka pa cuenta ri amac. Xa ca'i' apalej. Nabey na tachojmirisaj-ka ri ac'aslen rat, c'ari' utz nato' ri avach'alal.
LUK 6:43 Y man jun utzilej che' xtuya' ta itzel tak ruvech. Man jun chuka' che' ri man utz ta, xtuya' ta utzilej tak ruvech.
LUK 6:44 Ri che' netamex ruvech vi utz o man utz ta, roma ri ruvech ri nuya', vi utz o man utz ta. Roma ri k'ayis janíla quiq'uixal man xtiquiya' ta víquix (higo), ni uva.
LUK 6:45 Y can que c'a ri' ri achin. Ri achin utz, ja ri utz ri nuben y nubij, roma can ja ri utz ri c'o pa ránima. Jac'a ri achin itzel, ja ri itzel ri nuben y ri nubij, roma can ja ri itzel ri c'o pa ránima. Roma jun vinek can jac'a ri c'o pa ránima ri nubij.
LUK 6:46 ¿Y achique c'a chuka' roma tok rix nibij: Ajaf, Ajaf, yixcha' chuve, y xa man niben ta ri ninbij chive?
LUK 6:47 Romari' ri vinek ri nipe viq'uin, ri nrac'axaj ri nuch'abel y nuben ri ninbij chire,
LUK 6:48 junan riq'uin ri jun achin ri xupaba' jun rachoch. Nabey, xuben-ka ri jul richin ri ru-cimiento ri jay, y can pan abej xuc'ot-vi-ka re jul re'. C'ari' xuya' ri ru-cimiento ri jay, y xuchop c'a samaj. Y tok c'achojinek chic c'a ri jay, xq'uiy-pe ri raken-ya'. Y re raken-ya' re' xberila' ri jay. Pero ri jay man xsilon ta, man riq'uin chi ri raken-ya' janíla nimarinek, y janíla ruchuk'a'.
LUK 6:49 Pero ri vinek ri nipe viq'uin richin nrac'axaj ri nuch'abel, y man nuben ta ri ninbij chire, junan riq'uin ri jun achin ri xupaba' jun rachoch, y xa man xuya' ta ru-cimiento. Y tok ri raken-ya' xbeq'uiy-pe, xberila' ri jay. Ri jay ri' xtzak y xq'uis chiri'.
LUK 7:1 Tok ri Jesús xtane' chi tzij chiquivech ri vinek, rija' xbe pa tinamit Capernaum.
LUK 7:2 Y chiri' pa tinamit c'o jun achin Capitán. Y re achin re' c'o jun rusamajel achin ri janíla nrajo', pero yava', y xa jubama niquen yan ka (nicom yan ka).
LUK 7:3 Y tok ri Capitán xrac'axaj c'a chirij ri Jesús, rija' xerutek ch'aka' rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, achi'a' israelitas, richin queri' niquic'utuj utzil chire ri Jesús chi tipe juba' richin noruc'achojirisaj can ri rusamajel ri Capitán.
LUK 7:4 Y tok ri rijita'k tak achi'a' xe'apon riq'uin ri Jesús, janíla c'a xquic'utuj utzil chire. Y xquibij chuka' chire: Can ruc'amon-vi c'a chi naben re jun utzil re' chire ri Capitán.
LUK 7:5 Roma rija' janíla yojrajo' roj israelitas, y chuka' xuben jun jay ri nikamol-vi-ki', richin nikac'axaj ri ruch'abel ri Dios, xecha'.
LUK 7:6 Y ri Jesús xbe c'a chiquij ri rijita'k tak achi'a' ri e takon-pe roma ri Capitán. Y tok ri Jesús y ri e benek riq'uin ye'apon yan c'a chirachoch ri Capitán, rija' xerutek c'a pe ch'aka' chic vinek ri can quetaman ruvech, chuc'ulic ri Jesús. Y ri achi'a' ri' xoquibij c'a chire ri Jesús: Ajaf, ri achin ri oj takayon-pe chi'ac'ulic rubin c'a pe: Ajaf, man c'a taya' más asamaj voma yin, yin xa jun aj-mac y romari' man ruc'amon ta chave chi yatoc pa vachoch.
LUK 7:7 Y jac'ari' ri xbanon chuve chi can xinna-vi' chi man ruc'amon ta chi can ja yin ri xinapon aviq'uin. Rat xaxe c'a tabij chi nic'achoj ri nusamajel, y xtic'achoj.
LUK 7:8 Y can vetaman-vi chi queri' xtibanatej, roma yin, can c'o jun ri nibin chuve ri c'o chi ninben. Y chuka' ec'o achi'a' e yo'on pa nuk'a'. Tok ninbij c'a chire jun achin ri c'o pa nuk'a' chi tibe, can nibe-vi; y vi ninbij chuka' chire jun chic chique ri achi'a' ri ec'o pa nuk'a' chi tipe, can nipe-vi chuka'. Y tok ninbij c'a chire ri nusamajel chi tabana' re', can nuben-vi chuka', nicha-pe, xecha' ri achi'a' chire ri Jesús.
LUK 7:9 Y ri Jesús can achique la xuna' tok xrac'axaj ri xquibij ri achi'a' chire. Can achique la xuna' tok xrac'axaj ri rutakon-el rubixic ri Capitán. Y ri Jesús can jari' xerutzu' ri vinek ri e benek chirij, y xubij c'a chique: Can kitzij ninbij chive, chi ri achin ri takayon-pe rubixic re ch'abel re', can rucukuban-vi ruc'u'x viq'uin. Y man jun c'a nuvinak israelita ri vilon ri can rucukuban ta ruc'u'x viq'uin, achi'el re jun achin re'.
LUK 7:10 Y tok xetzolin ri vinek ri e takon-pe roma ri Capitán, xquitz'et c'a chi ri achin samajel, y yava' can, man jun chic yabil c'o chire.
LUK 7:11 Jun chic c'a k'ij, ri Jesús xbe pa jun tinamit rubini'an Naín, y e benek chuka' ri rutijoxela' riq'uin. Y janíla c'a chuka' vinek ri e tzeketel-el chiquij.
LUK 7:12 Tok ri Jesús y ri e benek riq'uin ye'oc yan apo ri pa tinamit Naín, xquitz'et c'a chi c'amon-pe jun caminek richin nemuk can. Re caminek re' jun ala', ral jun malca'n-ixok. Re malca'n-ixok re', xa can xe c'a ri jun ral-ala' ri c'o, y jari' ri benek chumukic ri vacami. Y janíla c'a vinek ri k'ejeloy (k'ijaloy) richin e benek riq'uin richin ri mukunic.
LUK 7:13 Y tok ri Ajaf Jesús xutz'et ruvech ri ixok ri xquen-el (xcom-el) ri ral, xujoyovaj ruvech, y xubij c'a chire: Man chic c'a catok'.
LUK 7:14 Y ri Jesús xuchop-apo ri rucáxa ri caminek, y ri e uc'uayon-el richin ri caminek xepa'e-ka chiri'. Y rija' xubij chire ri ala' caminek: Chave rat yich'on-vi. Cayacatej.
LUK 7:15 Y tok ri Jesús xubij queri', ri caminek ala' xyacatej, y xbetzijon-pe. Y ri Jesús xujech c'a el ri ala' chire ri rute'.
LUK 7:16 Tok ri vinek xquitz'et ri xbanatej, xpe jun xibinri'il quiq'uin janíla. Y xquiya' chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y niquibila' c'a: Vacami xbec'ulun-pe jun nimalej achin chikacojol, ri nik'alajirisan ri ruch'abel ri Dios. Vacami ri Dios xutek-pe jun ri niyo'on rutzil chikacojol roj ri rutinamit, xecha' ri vinek.
LUK 7:17 Y ri xuben ri Jesús chupan ri k'ij ri', xetamex ri chiri' pa Judea, y xetamex chuka' ri pa tak tinamit ri ec'o-pe chunakaj ri Judea.
LUK 7:18 Y ri Juan ri Bautista xrac'axaj c'a ronojel, roma ja ri rutijoxela' ri xebetzijon chire. Romari' rija' xeroyoj e ca'i' chique ri rutijoxela',
LUK 7:19 y xerutek-el riq'uin ri Jesús. Xerutek-el richin xbequic'utuj chire: ¿Can jac'a rat ri Cristo ri oyoben? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Queri' xubij-el chique.
LUK 7:20 Y ri e rutakon-el ri Juan, xe'apon c'a riq'uin ri Jesús. Y rije' xquibij c'a chire: Ri Juan ri Bautista oj rutakon-pe aviq'uin, richin nokac'utuj chave: ¿Jac'a rat ri Cristo ri oyoben? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xecha'.
LUK 7:21 Y riq'uin c'a ri ec'o-ka chiri' ri e ca'i' rutijoxela' ri Juan, ri Jesús e q'uiy c'a vinek xeruc'achojirisaj riq'uin ri quiyabil. Xeruc'achojirisala' chuka' vinek riq'uin nimalej tak yabil. Xerelesala' chuka' itzel tak espíritu ri ec'o quiq'uin ch'aka' vinek, y xuben chuka' chique ri moyi' chi xetzu'un.
LUK 7:22 Y c'ari' ri Jesús xubij chique ri e ca'i' rutijoxela' ri Juan: Vacami quixtzolin, y titzijoj chire ri xitz'et can y xivac'axaj-el re vave'. Te'itzijoj chire achique rubanic tok ri moyi' yetiquir yetzu'un-el, achique rubanic tok ri vinek ri man can ta yetiquir yebiyin roma ri e jetz', yebiyin-el jebel, y achique rubanic tok ri e yava'i' riq'uin ri yabil lepra yec'achoj. Titzijoj chuka' chire ri achique rubanic tok ri man ye'aq'uex ta, yec'achoj, ri caminaki' yec'astej, y ri vinek ri meba' cánima chuvech ri Dios, ninbij ri utzilej ch'abel richin colotajic chique.
LUK 7:23 Y tibij chuka' chire chi jun vinek achi'el rija', ri can rucukuban ruc'u'x viq'uin y man jun bey yirumalij ta can, jebel ruva-ruk'ij, xe'uche'ex-el y xebe.
LUK 7:24 Y tok ri e ca'i' achi'a' ri e rutakon-pe ri Juan xetzolin, ri Jesús xerubila' c'a utzilej tak tzij chirij ri Juan chiquivech ri vinek ec'o chiri'. Y que c'a re' ri nubij ri Jesús chique ri vinek: ¿Achique ri xbe'itz'eta' rix chiri' chupan ri tz'iran ruvach'ulef? ¿Xitz'et cami rix jun achin chiri', ri achi'el aj, ri nibe quela' nibe quela' pa ruk'a' ri cak'ik'?
LUK 7:25 ¿Achique c'a ri xbe'itz'eta' rix chiri'? ¿Xitz'et cami rix jun achin ri jebel tak tziek e rucusan? Man que ta ri'. Ri achi'a' e cucusalon tziek queri', jebel ri ec'o-vi. Rije' yec'oje' pa tak cachoch ri reyes.
LUK 7:26 ¿Pero achique ri xbe'itz'eta' rix chiri' pa tz'iran ruvach'ulef? ¿Jun achin ri nik'alajirisan ri bin chire roma ri Dios ri xitz'et chiri'? Ja'. Ri achin ri xitz'et chiri' can ja vi ri' ri rusamaj. Pero can c'o c'a chuka' jun chic samaj ri yo'on pa ruk'a'.
LUK 7:27 Y chirij c'a ri Juan nich'on-vi ri Dios chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can, tok nubij: Xtintek c'a jun achin nabey, richin chi nuchojmirisaj ri bey ri xtapon-vi ri Cristo. Queri' nubij ri Dios.
LUK 7:28 Y tivetamaj c'a, chi janipe' achi'a' ri e k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri e alaxinek chuvech re ruvach'ulef, man jun c'a ri más ta ruk'ij que chuvech ri Juan ri Bautista. Can nim vi ruk'ij rija'. Jac'a re vacami, can conojel c'a ri ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, can más c'a nima'k quik'ij. Y ri más co'ol chique rije', más nim que chuvech ri Juan.
LUK 7:29 Y ri chiri' ec'o c'a q'uiy vinek y moloy tak alcaval ri e banon bautizar roma ri Juan. Y tok rije' xcac'axaj ri xubij ri Jesús, xquibij chi ri Dios yalan choj.
LUK 7:30 Y jac'a ri achi'a' fariseos y ri etamanela' chirij ri ley man xcajo' ta xquic'ul ri can ruch'obon ri Dios chi can quichin chuka' rije'. Rije' man xcajo' ta chi xeban bautizar roma ri Juan.
LUK 7:31 Y ri Ajaf Jesús xubij: ¿Achique cami ninbij chiquij ri vinek richin re tiempo re'? ¿Y achok iq'uin e junan vi?
LUK 7:32 Re vinek re' xa e junan riq'uin ri jun quetz'anen ri niquiben ri ac'uala' pa tak bey. Re ac'uala' re' riq'uin cuchuk'a' yech'on chiquivech, y niquibij c'a chupan ri quetz'anen: Xojk'ojoman riq'uin xul chivech y man xixxajo' ta roma quicoten. Xkabixaj bix richin bis chivech y man xixok' ta, yecha' ri ac'uala' pa quetz'anen. Y e queri' re vinek re', man jun ri nika' chiquivech.
LUK 7:33 Roma tok xoc'ulun ri Juan ri Bautista, rija' man xutej ta caxlan-vey, man xukun ta chuka' ri ruya'al-uva. Jac'a rix xibij chire chi rija' c'o itzel espíritu riq'uin.
LUK 7:34 Y tok xinoka' yin, ri xinalex chi'icojol, nintej caxlan-vey, y ninkun chuka' ruya'al-uva. Y rix xibij chuve chi xe va'in ninvajo', y xibij chuka' chi in jun k'abarel, chi in cachibil ri moloy tak alcaval, y in cachibil chuka' ri vinek ri aj-maqui' nibij chique rix.
LUK 7:35 Pero ri etamabel richin ri Dios can nik'alajin pa quic'aslen ri vinek ri yeniman richin, xcha' ri Jesús.
LUK 7:36 Y c'o c'a jun achin fariseo ri xoyon richin ri Jesús. Xroyoj richin jun va'in ri pa rachoch. Y tok ri Jesús xapon c'a pa rachoch ri achin, xtz'uye' c'a apo ri pa mesa, richin ri va'in.
LUK 7:37 Y chupan ri tinamit ri', c'o c'a jun ixok ri itzel ruc'aslen. Y re ixok re' xretamaj c'a chi ri Jesús c'o pa rachoch ri jun achin fariseo, romari' rija' xapon chiri'. Y rija' ruc'uan chuka' apo jun c'ojlibel, ri banon riq'uin jun abej rubini'an alabastro. Re c'ojlibel re' c'o-el jun jubulej ak'on chupan.
LUK 7:38 Y re ixok re' xapon c'a riq'uin ri Jesús, rija' janíla c'a nok'. Y ri ruya'al tak runak'-ruvech re ixok re' yeka-ka chirij raken ri Jesús. Rija' yerusula' c'a raken ri Jesús, riq'uin ri rusmal tak ruvi'. Re ixok re' yerutz'ubala' (yerutz'umala') chuka' ri raken ri Jesús, y xuya' chuka' ri jubulej ak'on chirij ri raken.
LUK 7:39 Y ri achin fariseo ri xoyon richin ri Jesús, tok xutz'et ri xuben ri ixok, xuch'ob-ka: Vi ta re Jesús can kitzij vi chi k'alajirisey richin ri ruch'abel ri Dios, nunabej ta achique nichapon la raken, y achique chi vinek la ixok la'. Roma la jun ixok la' itzel ri ruc'aslen, xcha-ka pa ránima.
LUK 7:40 Y ri Jesús xubij chire ri achin fariseo ri xoyon richin: Simón, c'o jun ri ninvajo' ninbij chave. Ri Simón xubij chire: Ajaf, ¿achique c'a ri navajo' nabij chuve?
LUK 7:41 Y ri Jesús xubij chire: Ec'o c'a e ca'i' achi'a' c'o quic'as riq'uin jun achin ri niyo'on mero pa kajic. Jun chique re achi'a' re', vo'o' ciento quetzales ruc'as, y ri jun chic, cincuenta quetzales ruc'as.
LUK 7:42 Pero roma c'a re achi'a' re' man yetiquir ta niquitoj ri quic'as, ri achin ri yoyon mero pa kajic chique, xubij chi man chic tiquitoj, xa tiq'uis queri', xcha' chique. Y ri Jesús xubij chuka' chire ri Simón ri fariseo: Vacami c'a tabij chuve, ¿achique c'a chique re e ca'i' achi'a' re' ri más najovan richin ri achin ri niyo'on mero pa kajic?
LUK 7:43 Ri Simón xubij: Yin ninbij chi ja ri más q'uiy ruc'as xuben riq'uin. Ja', queri', xcha' ri Jesús chire ri Simón.
LUK 7:44 Y ri Jesús rutzuliben ri ixok tok xubij chire ri Simón ri fariseo: ¿Natz'et re ixok re'? Yin tok xinoc-pe re vave' pan avachoch, man xaya' ta nuya' ch'ajbel-vaken. Jac'a re ixok re' xeruch'ej re vaken riq'uin ri ruya'al tak runak'-ruvech, y xeruchakirisaj riq'uin ri rusmal tak ruvi'.
LUK 7:45 Chuka' tok xinoc-pe man xinatz'ubaj ta (xinatz'umaj ta) richin xinak'ejela' (xinak'ijala'). Jac'a re ixok re', ja ri vaken ri e rutz'uban (e rutz'uman) re jampe' quinoka'.
LUK 7:46 Rat chuka' man xak'ej ta aceite pa nuvi' tok xinoc-pe. Jac'a re ixok re', can jubulej ak'on ri xuyala' chirij re vaken.
LUK 7:47 Romari' ninbij chave rat Simón, chi re ixok re' janíla nrajo' ri xcuyun ri rumac. Roma ri janipe' mac ri e rubanalon xecuyutej yan. Jac'a ri xa man q'uiy ta ri rumac ri xecuy, xa man can ta nrajo' ri xcuyun ri rumac.
LUK 7:48 Y ri Jesús xubij chire ri ixok: Ri amac xecuyutej yan.
LUK 7:49 Y ri vinek ri e oyon roma ri Simón ri fariseo y junan ec'o riq'uin ri Jesús ri chiri' pa mesa, niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a chi achin re'? Roma can yerucuy chuka' mac, yecha'.
LUK 7:50 Y ri Jesús xubij chire ri xten: Xacolotej, roma ri xacukuba' ac'u'x viq'uin. Vacami c'a, catzolin; ri avánima xril yan uxlanen.
LUK 8:1 Ca'i-oxi' k'ij después chire ronojel re', ri Jesús xuchop c'a nibe pa tak nima'k y cocoj tinamit, y chi cablajuj rutijoxela' e benek riq'uin. Y rija' nutzijoj ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
LUK 8:2 Y ec'o chuka' ca'i-oxi' ixoki' ri e tzeketel-el chirij. Re ixoki' re', jare' ri e ruc'achojirisan ri Jesús y relesalon itzel tak espíritu quiq'uin. Chiquicojol c'a re ixoki' re' benek ri María, ri nibix chuka' Magdalena chire. Y jac'a riq'uin re ixok re' xe'elesex e vuku' itzel tak espíritu, roma ri Jesús.
LUK 8:3 Chiquicojol ri ixoki' ri e tzeketel chirij ri Jesús, benek ri jun ixok ri rubini'an Juana, rixjayil ri jun achin rubini'an Chuza. Y re achin re' jun rusamajel ri Herodes. Chuka' benek ri jun ixok rubini'an Susana. Y ec'o chuka' ch'aka' chic ixoki' ri e benek ri can yeto'on chuka' richin ri Jesús. Re ixoki' re' xequilij ri Jesús y ri rutijoxela'.
LUK 8:4 Y riq'uin ri Jesús janíla q'uiy vinek xquimol-qui', vinek ri yepe pa ch'aka' chic tinamit. Romari' ri jun k'ij ri', tok janíla chic e q'uiy vinek quimolon-qui' riq'uin, rija' xubij jun c'ambel-tzij chique:
LUK 8:5 C'o c'a jun achin ri xbejopin ija'tz. Y tok ri achin nijopin chic ija'tz, juba' c'a chire ri ija'tz xka' pa bey, romari' ri vinek yek'ax pa ruvi'. Y riq'uin chic xepe ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', xquitej-el ri ija'tz ri'.
LUK 8:6 Y ch'aka' chic ija'tz xka' cojol tak abej. Re ija'tz c'a re' richin xel-pe, xel-pe. Xa jac'a tok xpe ruvech ri k'ij, xechaki'j-ka, roma man rex ta ri ulef ri xka-vi ri ija'tz.
LUK 8:7 Y juba' chic ija'tz xka' cojol k'ayis c'o quiq'uixal. Y tok xe'el-pe, junan xeq'uiy quiq'uin ri q'uix. Pero roma ri q'uix janíla xeq'uiy, ri tico'n xejik' pa quik'a'.
LUK 8:8 Y ri ch'aka' chic c'a ija'tz xka' pa jun utzilej ulef, y jebel xeq'uiy. Y xquiyala' jujun ciento quivech jujun ija'tz, xcha'. Y tok rubin chic ka re' ri Jesús, can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on, y xubij: Ri c'o c'a rac'axabal, can trac'axaj c'a ri xinbij, xcha' chique.
LUK 8:9 Y ri rutijoxela' ri Jesús xquic'utuj c'a chire chi achique c'a ri nrajo' nuk'alajirisaj chiquivech riq'uin re jun c'ambel-tzij re'.
LUK 8:10 Y ri Jesús xubij chique: Man jun bey can ta bin can jebel chirij tok ri vinek yue'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, pero chive rix yo'on c'a k'ij chi nivetamaj. Jac'a chique ri vinek ri man yeniman ta vichin, riq'uin c'ambel tak tzij yich'on-vi quiq'uin, richin queri' choj niquitzu' y man niquitz'et ta jebel ri niquitzu', y richin chi choj nicac'axaj y man nik'ax ta chiquivech ri nicac'axaj.
LUK 8:11 Y que c'a re' ri nubij ri c'ambel-tzij ri': Ri ija'tz junan nuben riq'uin ri ruch'abel ri Dios.
LUK 8:12 Ri juba' ija'tz ri xka' pa bey, junan riq'uin ri ruch'abel ri Dios tok nac'axex coma ri vinek. Ri itzel-vinek junanin nipe, y nrelesaj-el ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima ri vinek ri', richin queri' re vinek re' man tiquinimaj ri Dios, y man quecolotej chuka'.
LUK 8:13 Y ri ija'tz ri xka' can cojol tak abej, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek. Ri vinek ri' can janíla c'a yequicot tok niquic'ul ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima. Pero roma c'a ri can man nuq'uen ta ka ruxe' jebel ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima, can man niyaloj ta c'a ri quicoten quiq'uin, xa jun ca'i-oxi' oc k'ij cukul quic'u'x riq'uin ri Dios. Y tok yetejtobex c'a, man c'ayef ta richin niquiya' can ri Dios.
LUK 8:14 Ri ija'tz ri xka' cojol tak k'ayis ri c'o quiq'uixal can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek. Pero ri vinek ri' xa yejik' roma ja ri nic'atzin chire ri quic'aslen vave' chuvech re ruvach'ulef ri niquich'ob, yejik' chupan ri quibeyomel y chuka' chupan ri yequirayila'. Y man nivachin ta jebel ri quic'aslen.
LUK 8:15 Y ri ija'tz ri nika' pa jun utzilej ulef, can nich'on-vi c'a chirij ri ruch'abel ri Dios ri nac'axex coma ri vinek. Rije' riq'uin ronojel cánima nicac'axaj y niquiben ri nubij. Jantape' quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios, y nivachin jebel ri quic'aslen.
LUK 8:16 Y man jun chuka' vinek ri nutzij jun k'ak' y c'a ta ri' nrajo' nutz'apej o nuya' ta apo chuxe' ri ruch'at. Man que ta ri' nuben. Ri k'ak' ri' nic'atzin richin nicanox jun c'ojlibel ri nitz'uyubex-vi, richin queri' ri ye'oc-apo pa jay yetzu'un jebel.
LUK 8:17 Y man jun ri evan can, ri man ta xtek'alajin-pe. Y chuka' man jun ri tz'apen can rij, ri xa man ta nek'alajin-pe y nel-pe chuva-sakil.
LUK 8:18 Y queri', vi rix nivac'axaj ri ruch'abel ri Dios, tiyaca' c'a ka ri pa tak ivánima. Roma ri can c'o c'a ruyacon pa ránima, can xtuc'ul c'a más. Jac'a ri nac'axan ri ruch'abel ri Dios y xa man nuyec ta ka pa ránima, ri janipe' nuch'ob chi c'o riq'uin, hasta ri' nelesex chire, xcha' ri Jesús.
LUK 8:19 Y ri rute' y ri e rach'alal ri Jesús xepe c'a acuchi c'o-vi rija'. Pero man xetiquir ta xe'apon c'a riq'uin apo, roma janíla e q'uiy vinek quimolon-qui' riq'uin ri Jesús.
LUK 8:20 Y xbix c'a apo chire ri Jesús: Ri ate' y ri e avach'alal at coyoben chuva-jay, e petenek chi'atz'etic.
LUK 8:21 Pero rija' xubij: Ja ri vinek ri ye'ac'axan y niquiben ri nubij ri ruch'abel ri Dios, jari' ri nte' y ri e vach'alal, xcha' ri Jesús.
LUK 8:22 Y jun k'ij, ri Jesús rachibilan ri rutijoxela', xoc-el pa jun canoa. Y c'ari' xubij chique: Jo' juc'an ruchi-ya'. Y xebe.
LUK 8:23 Y ri Jesús xver-el, tok quichapon-el bey pa ruvi' ri ya'. Quichapon c'a bey tok xpe jun cak'ik' janíla nim ri chiri' pa ruvi' ri ya'. Romari' ri canoa ri e benek-vi, xuchop ninoj-pe chi ya', y riq'uin ri' man c'ayef ta nibe chuxe' ya' ri canoa. Can pa c'ayeval c'a ec'o-vi.
LUK 8:24 Xepe c'a ri tijoxela' xquic'asoj ri Jesús, y xquibij chire: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Vacami yojquen (yojcom), xecha' chire. Y ri Jesús xyacatej c'a pe, y xubij: Tiq'uis-el ri cak'ik' y titane-ka ri nibolko't ri ya'. Y queri' xbanatej. Ri cak'ik' xq'uis-el, y ri nibolko't ri ya' xtane-ka.
LUK 8:25 C'ari' ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': ¿Achique roma tok man xicukuba' ta ic'u'x viq'uin? Pero ri tijoxela' quixibin-qui'. Can achique la xquitz'et ri xbanatej, y xquic'utula' chiquivech: ¿Achique c'a chi achin re'? Roma can nich'on chique ri cak'ik' y ri ya', y can niquinimaj rutzij.
LUK 8:26 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a ri juc'an ruchi-ya', ri chiri' pa jun lugar rubini'an Gadara, ri c'o-apo chuvech ri Galilea.
LUK 8:27 Y tok ri Jesús xka' can chupan ri canoa, xapon jun achin aj pa tinamit riq'uin. Y re achin re' c'o chic c'a q'uiy tiempo ri ec'o-pe itzel tak espíritu riq'uin. Manek rutziak nrucusaj, ni man nic'oje' ta pa rachoch. Xa ja ri camposanto ri richin ri tinamit ri', ri oquinek rachoch.
LUK 8:28 Y re achin re', can xe xutz'et ri Jesús, can jari' xbexuque' chuvech. Y can riq'uin c'a ruchuk'a' nich'on-apo chire ri Jesús, y nubij c'a: Rat Jesús ri Ruc'ajol ri nimalej Dios, ¿achique roma tok yinanek? Tabana' jun utzil man quinach'ujirisaj.
LUK 8:29 Ri achin xubij quere' roma ri Jesús xubij chire ri itzel espíritu c'o riq'uin, chi tel-el ri chiri'. Roma q'uiy tiempo c'o-pe re itzel espíritu re' riq'uin. Y roma chuka' ri' ri vinek quichapon e quiximilon ruk'a-raken re achin re' riq'uin ch'ich' y cadenas, pero man e tiquirinek ta chirij. Roma re achin re' yeruk'ej ri cadenas ri e ximiyon richin, y ri itzel espíritu c'o riq'uin nuben c'a chire chi nibe ri pa tz'iran ruvach'ulef.
LUK 8:30 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chire ri achin: ¿Achique abi'? Y ri achin xubij: Oj janíla nubi', xcha'. Queri' xubij ri achin roma can e janíla ri itzel tak espíritu ri ec'o riq'uin.
LUK 8:31 Y re itzel tak espíritu re' janíla xquic'utuj utzil chire ri Jesús, chi vi yerelesaj-el riq'uin ri achin, man c'a querutek-el chupan ri qui-lugar conojel ri itzel tak espíritu, xecha'.
LUK 8:32 Y roma chunakaj apo ri lugar ri', pa ruvi' jun juyu', janíla e q'uiy ak yeva', romari' ri itzel tak espíritu xquic'utuj utzil chire ri Jesús chi tuya' k'ij chique richin ye'oc quiq'uin re ak re'. Y ri Jesús xubij chique chi utz.
LUK 8:33 Y ri itzel tak espíritu can jari' xe'el-el riq'uin ri achin, y xebe'oc quiq'uin ri ak. Conojel c'a ri ak ri' xquichop anin (anen) chuvech jun juyu' pa'el-pa'el, y choj xebeka' pa ya'. Y chiri' xejik'-vi conojel ri ak ri'.
LUK 8:34 Y ri yeyuk'un quichin ri ak ri', tok xquitz'et ri xc'ulvachitej, xe'anmej; y rije' xbequiyala' can rutzijol ri pa tinamit y ri pa tak juyu' chuka'.
LUK 8:35 Y ri vinek ri xe'ac'axan-pe ri xc'ulvachitej, xepe richin xoquitz'eta'. Tok ri vinek ri' xe'oka' riq'uin ri Jesús, xquitz'et c'a chi ri achin ri xe'elesex ri itzel tak espíritu riq'uin, tz'uyul c'a apo riq'uin ri Jesús. Rucusan rutziak, y man nuben ta chic c'a ri achi'el ri rubanon-pe. Pero ri vinek ri' xa xquixibij-qui' tok xquitz'et re achin re'.
LUK 8:36 Y xtzijox chuka' chique ri kitzij ri xc'ulvachitej. Ronojel re' xtzijox chique coma ri vinek ri can xetz'eton tok xe'elesex ri itzel tak espíritu riq'uin ri achin, roma ri Jesús.
LUK 8:37 Riq'uin c'a ri xc'ulvachitej ronojel re', ri vinek ri aj chiri' pa Gadara xquic'utuj c'a utzil chire ri Jesús chi man tic'oje-ka chiri'. Ri vinek ri aj chiri' xquibij quere' roma ri quixibin-qui' janíla. Roma c'a ri' ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xoc-el pa canoa, richin nibe.
LUK 8:38 Y ri achin ri xe'elesex ri itzel tak espíritu riq'uin, nuc'utuj c'a utzil chire ri Jesús chi tuya' k'ij chire richin nibe riq'uin. Pero richin chi nitzolin ri achin, ri Jesús xubij c'a chire:
LUK 8:39 Catzolin chi'avachoch, y te'atzijoj ri xuben ri Dios aviq'uin rat, xuche'ex. Y ri achin can xberutzijoj na vi ri chirachoch, y chique conojel ri vinek ri pa rutinamit xutzijoj ri xuben ri Jesús riq'uin rija'.
LUK 8:40 Y tok ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xtzolin c'a juc'an chic ruchi' ri ya', ri vinek ec'o chiri', riq'uin janíla quicoten xquic'ul-apo, roma ri vinek ri' can jac'a rija' ri coyoben.
LUK 8:41 Xapon c'a chuka' jun achin rubini'an Jairo. Re achin c'a re' c'o jun rusamaj chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios y ja rija' ri achi'el tata'aj chiri'. Re achin rubini'an Jairo xbexuque' chuvech ri Jesús, y xuc'utuj utzil chire chi tibe chirij c'a pa rachoch,
LUK 8:42 roma xa can xe ri jun ti rumi'al c'o, ri c'o la'ek cablajuj rujuna' y niquen yan ka (nicom yan ka). Y tok ri Jesús y ri e benek riq'uin xquichop-el bey richin yebe pa rachoch ri Jairo, janíla e q'uiy vinek xetzeke-el chirij. Y roma can janíla e q'uiy ri vinek ri e benek, man utz ta chic yebiyin.
LUK 8:43 Chiquicojol c'a ri vinek, benek jun ixok yava'. Re ixok re' c'o yan cablajuj juna' nibiyin ruquiq'uel, y man tanel ta. Xuq'uis yan c'a ronojel ru-mero, roma benek chic quiq'uin q'uiy ak'omanela', y man jun chique ri ak'omanela' tiquirinek ta rak'oman ri ruyabil.
LUK 8:44 Ri ixok ri' xjel c'a apo riq'uin ri Jesús, pero ja ri chirij, y xberuchapa' c'a can juba' ri ruchi-rutziak ri Jesús. Y can jari' xtane' nibiyin ri ruquiq'uel.
LUK 8:45 Y jari' tok ri Jesús xuc'utuj: ¿Achique ri xichapon? Y roma ri conojel niquibij chi man jun quichapon rije', ri Pedro y ri ch'aka' chic tijoxela' xquibij chire ri Jesús: Ajaf, rat navajo' navetamaj achique xachapon. Pero vave' c'ayef richin navetamaj, roma janíla e q'uiy vinek niquipitz'-qui' y niquinimila-qui' chavij, y rat nac'utuj: ¿Achique xichapon?
LUK 8:46 Y jari' tok ri Jesús xubij: C'o jun ri xichapon, roma can xinna' chi c'o jun ri xinc'achojirisaj riq'uin ri uchuk'a' c'o viq'uin, xcha'.
LUK 8:47 Y ri ixok tok xutz'et chi xa xnabex, nibaybot (nibarbot) xoxuque' chuvech ri Jesús. Y chiquivech conojel ri vinek xubij-apo chire ri Jesús ri achique roma tok xuchop ruchi-rutziak. Y xubij chuka' chi can xe xuchop ruchi-rutziak ri Jesús, can jari' xc'achoj xuna' rija'.
LUK 8:48 Ri Jesús xubij chire: Numi'al, xacolotej, roma xacukuba' ac'u'x viq'uin. Vacami c'a, catzolin; ri avánima xril yan uxlanen, xuche'ex.
LUK 8:49 Y c'a nich'on na c'a ri Jesús riq'uin ri ixok, tok c'o jun xoka' petenek chirachoch ri Jairo, ri achin ri achi'el tata'aj ri chiri' pa nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Ri jun ri xpe, xorubij c'a chire ri Jairo: Man chic tac'uaj-el ri Tijonel Jesús, roma ri ti ami'al xa xquen yan (xcom yan).
LUK 8:50 Jac'a tok ri Jesús xrac'axaj-pe, xubij chire ri Jairo: Man tuxibij-ri' ri avánima roma ri xobix chave. Tacukuba' c'a ac'u'x viq'uin, y ri ti ami'al xtic'astej, xuche'ex.
LUK 8:51 Y tok xe'apon c'a chirachoch ri Jairo, ri Jesús xaxe c'a chique ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri e rutijoxela', y chique ri rute-rutata' ri ac'ual xuya' k'ij richin xe'oc riq'uin ri ti caminek.
LUK 8:52 Conojel janíla niquibisoj y nicok'ej ri ti xten ri'. Pero ri Jesús xubij chique: Man chic c'a tivok'ej ri ti xten, roma rija' xa man caminek ta, rija' xa nuxlan, xcha'.
LUK 8:53 Pero rije' xa xetze'en chirij ri Jesús, roma quetaman chi xa caminek chic ri ti xten ri'.
LUK 8:54 Y ri Jesús xuchop ruk'a' ri ti xten caminek, y xubij c'a: Ti xten, cayacatej.
LUK 8:55 Y ri ti xten can xtzolin na vi pe ri ránima riq'uin, y can jari' xyacatej-pe. Y ri Jesús xubij chi tisuj ruvay.
LUK 8:56 Y ri te'ej-tata'aj can achique la xquina' tok xquitz'et ri xbanatej riq'uin ri calc'ual. Y ri Jesús xubij chique chi man tiquitzijoj ri xbanatej chiri'.
LUK 9:1 Ri Jesús xeroyoj c'a ri cablajuj rutijoxela', y xuya' uchuk'a' chique richin yequelesala' conojel quivech itzel tak espíritu, y richin chuka' yequic'achojirisala' yava'i'. Y man xe ta chuka' xuya' uchuk'a' chique, xa can xuya' chuka' k'ij chique richin niquicusaj ri uchuk'a' ri'.
LUK 9:2 Y xerutek c'a el ri rutijoxela' richin xebe chutzijoxic chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, y richin chuka' yequic'achojirisaj yava'i'.
LUK 9:3 Y ri Jesús xubij chuka' chique: Re nichop-el bey, can man jun c'a tic'uaj. Man tic'uaj ch'ame'y, man tic'uaj pekes (morral), ni vey, ni mero. Y man tic'uaj chic el jun itziak, xa can xe ri icusan-el.
LUK 9:4 Y ri jay c'a ri yixapon-vi, pa jun tinamit, chiri' quixc'oje-vi-ka. Xa can c'a ja tok yixel na pe chupan ri tinamit ri', utz niya' can ri jay ri xixc'oje-vi.
LUK 9:5 Y vi ri tinamit ri yixapon-vi xa man yixc'ul ta jebel, xa tiya' c'a can, y titotala' can (tiquirala' can) ri pokolaj ri c'o pa tak ivaken chiquivech ri vinek, richin queri' tiquinabej chi man utz ta ri xquiben, xcha' ri Jesús.
LUK 9:6 Y ri tijoxela' xebe na vi. Xebe ri pa tak cocoj tinamit richin xbequitzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y xequic'achojirisala' chuka' yava'i' ronojel lugar ri xek'ax-vi.
LUK 9:7 Y ri Herodes ri k'atoy-tzij chupan ri tiempo ri', can yerac'axala' c'a ronojel ri yerubanala' ri Jesús. Pero man nril ta c'a achique ri nunimaj, roma ec'o ri yebin chi ri nibanon ri banobel ri' ja ri Juan ri Bautista c'astajinek chic pe. Ri Juan can caminek chic c'a ri tiempo ri'.
LUK 9:8 Ec'o c'a chuka' yebin chi ri Jesús ja ri Elías ri xtzolin-pe. Y ch'aka' chic vinek niquibij c'a chi ri Jesús jun chique ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, ri xbec'astej-pe.
LUK 9:9 Y ri Herodes nubij: ¿Achique cami achin re Jesús re'? Roma q'uiy yenvac'axaj chirij. Pero man ja ta ri Juan ri Bautista, roma ri Juan ja yin xitakon rutzaq'uixic rukul, xcha'. Y ri Herodes xucanola' c'a rubaniquil richin chi xutz'et ta ri Jesús.
LUK 9:10 Y tok ri e ru-apóstoles ri Jesús xetzolin banoy rusamaj ri Dios, xquitzijola' c'a chire ri Jesús ri xquibanala'. Y ri Jesús xeruc'uaj c'a el ri rutijoxela' ri', y xebe pa jun tz'iran ruvach'ulef. Y re lugar re' richin c'a ri tinamit rubini'an Betsaida.
LUK 9:11 Y tok ri vinek xequinabej-el ri Jesús y ri rutijoxela', xebe chuka'. Y tok re vinek re' xe'apon riq'uin ri Jesús, rija' jebel xeruc'ul y xubij chuka' chique chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Y chuka' xeruc'achojirisala' yava'i'.
LUK 9:12 Y tok xa xkak'ij-ka ri k'ij ri', ri cablajuj tijoxela' xejel-apo riq'uin ri Jesús y xquibij chire: Que'ataka' c'a el re vinek re' richin yebe chucanoxic acuchi yebever-vi, y yebe chuka' chucanoxic quivay pa tak cocoj tinamit y pa ch'aka' chic lugar ri ec'o-pe nakaj. Roma re ojc'o-vi, xa e manek vinek, xecha' chire.
LUK 9:13 Jac'a ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Tiya' quivay rix. Y ri tijoxela' xquibij chire ri Jesús: Vave' man q'uiy ta vey c'o richin nikaya' chique, xaxe vo'o' vey y ca'i' quer. Re vinek re' yeva', pero vi yojbe chulok'ic vey, xecha'.
LUK 9:14 Roma ri vinek janíla e q'uiy. Y xaxe achi'a' ec'o la'ek vo'o' mil. Y ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Tibana' c'a chique re vinek re' chi quetz'uye' pa tak nic'aj ciento, xcha' chique.
LUK 9:15 Y can que na vi ri' xquiben ri tijoxela', xequitz'uyuba' conojel vinek.
LUK 9:16 Y ri Jesús xeruli'ej c'a pa ruk'a' ri vo'o' vey y ca'i' quer, xtzu'un chicaj y xumatioxij ri vey y ri quer ri' chire ri Dios. Y ri Jesús xeruper c'a el (xerupir c'a el) ri vey y ri quer, xuya-el chique ri rutijoxela' richin niquiya' chique ri vinek.
LUK 9:17 Can conojel c'a jebel xquitej quivay. Can man jun c'a ri man ta jebel xva'. Y c'a c'o na cablajuj chaquech vey y quer xmol can.
LUK 9:18 Y jun k'ij ri Jesús ruch'aron c'a el ri', roma nuben orar, y ri rutijoxela' can ec'o chuka' riq'uin. Y jac'ari' tok ri Jesús xuc'utuj chique ri rutijoxela': ¿In achique c'a yin niquich'ob ri vinek?
LUK 9:19 Y rije' xquibij chire: Ec'o ri yebin chi rat ja ri Juan ri Bautista. Ec'o ch'aka' chic niquibij chi ja rat ri Elías, ri jun achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can. Y ec'o c'a chuka' ri yebin chi rat jun chique ri ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ri ojer can, y vacami xac'astej-pe chiquicojol ri caminaki', xecha' chire ri Jesús.
LUK 9:20 Y rija' xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': Y rix ¿achique nich'ob chuvij? xcha' chique. Y ri Pedro can jac'ari' xubij chire ri Jesús: Ja rat ri Cristo, ri takon-pe roma ri Dios.
LUK 9:21 Pero ri Jesús janíla xuchilabej chique ri rutijoxela' chi man tiquitzijoj chi ja rija' ri Cristo.
LUK 9:22 Y xubij c'a chuka' chique: Yin ri xinalex chi'icojol, c'o chi ninc'ovisaj q'uiy tijoj-pokonal. Y xquinetzelex coma ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij. Xquinetzelex coma ri principal-i' tak sacerdotes y coma ri etamanela' chirij ri ley. Y xquicamisex. Pero pa rox k'ij xquic'astej-pe, xcha' ri Jesús.
LUK 9:23 Y c'ari', chique c'a conojel xubij-vi: Vi c'o jun nrajo' nitzekelben vichin, can tubana' c'a achi'el nuben jun ri benek chuxe' ru-cruz. Man nuben ta ri nurayij rija'. Man nupokonaj ta nuc'ovisaj tijoj-pokonal. Vi c'o c'a jun ri nich'obon chi nitiquir nuben queri' k'ij-k'ij, utz nipe viq'uin richin yirutzekelbej.
LUK 9:24 Roma vi yalan nupokonaj ri ruc'aslen re vave' chuvech re ruvach'ulef, xa man xtril ta c'a ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri man nupokonaj ta ri', stape' napon pa camic voma yin, xa can xtril ruc'aslen richin jantape'.
LUK 9:25 ¿Roma achique ta c'a nuq'uen-pe chire ri vinek vi nic'oje' ri beyomel richin ronojel re ruvach'ulef riq'uin y re vinek re' xa man nicolotej ta? Xa ruyon c'a nuya-ri' chupan ri camic ri richin jantape'.
LUK 9:26 Y vi c'o chuka' jun chive rix niq'uix nuk'alajirisaj chi in runiman yin y ri nuch'abel, yin chuka' ri xinalex chi'icojol, xquiq'uix ninbij chi ri jun vinek ri' vichin yin. Queri' xtinben tok xquipe chic jun bey, tok xtik'alajin chi can in Rey vi, y chuka' junan chic nuk'ij-nuc'ojlen riq'uin ri Nata' y e vachibilan-pe ri lok'olej tak ángeles.
LUK 9:27 Y can kitzij c'a re ninbij chive, chi ri Dios can xtoc'oje' c'a pa kavi' y xtoc jun utzilej Kak'atoy-Tzij. Y ec'o c'a chive rix ri man xquequen ta (xquecom ta), c'a tok quitz'eton chic na can ri', xcha' ri Jesús.
LUK 9:28 Y c'o yan la'ek jun semana tic'o can tok ri Jesús xch'on chiquivech ri vinek, c'ari' rija' xerucha' c'a ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo richin chi yerachibilaj-el ri nibe pa ruvi' jun juyu' chubanic orar.
LUK 9:29 Y tok ri Jesús najin chire ri oración, xjalatej ri ruvech, y can que chuka' ri' ri rutziak, xjalatej. Ri rutziak janíla rusakil xuben y niyic'lun.
LUK 9:30 Y tok ri e oxi' tijoxela' xquitz'et c'a, yetzijon yan chic riq'uin ri Jesús ca'i' achi'a'. Re ca'i' achi'a' re' quibini'an Moisés y Elías, y e rusamajela' ri Dios ri xec'oje' ojer can tiempo.
LUK 9:31 Re e ca'i' c'a re' ec'o c'a pa jun lok'olej sakil, y yetzijon chirij ri camic ri xtuc'uaj ri Jesús pa Jerusalem. Roma ja samaj ri' ri yo'on-pe chire roma ri Dios.
LUK 9:32 Y ri Pedro y ri rachibil, man riq'uin ri janíla quivaran, xquicoch', y xquitz'et c'a ri lok'olej rusakil ri Jesús, y xequitz'et chuka' ri e ca'i' chic achi'a' ri ec'o riq'uin ri Jesús.
LUK 9:33 Y tok ri ca'i' achi'a' ri' xquichop niquiya' can ri Jesús richin yebe, jari' tok ri Pedro xubij chire ri Jesús: Ajaf, vave' utz kabanon. Tikabana' oxi' tak jay, jun avichin rat, jun richin ri Moisés y jun richin ri Elías. Ri Pedro que c'a ri' xubij-apo y man retaman ta achique roma tok xch'on-apo. Xa ch'obon man ch'obon ri xerubila-apo.
LUK 9:34 Y c'a nich'on na c'a rija' tok c'o jun sutz' ri xbec'ulun-pe y xerucuch. Y ri tijoxela' xquixibij-qui' tok xquina' chi ec'o chic chupan ri sutz' ri'.
LUK 9:35 Y jac'ari' tok c'o jun ch'abel xcac'axaj chupan re sutz' re', y xubij: Jare' ri Nuc'ajol, y janíla ninvajo'. Tivac'axaj c'a ri rutzij.
LUK 9:36 Y jac'a tok cac'axan chic ri jun ch'abel ri', tok xquitz'et yan chic, ri Jesús xa ruyon chic c'o. Y ri tijoxela' ri', q'uiy c'a tiempo ri man jun xquitzijoj-vi ri xquitz'et ri chiri' pa ruvi' ri juyu'.
LUK 9:37 Y pa ruca'n k'ij, tok ri Jesús e rachibilan ri e oxi' rutijoxela' xka-pe pa ruvi' ri juyu', can e janíla c'a e q'uiy ri vinek ri xec'ulun-apo.
LUK 9:38 Y jun achin ri c'o chiquicojol ri vinek, xch'on-apo chire ri Jesús. Tijonel, xcha' c'a apo chire. Yin xaxe jun valc'ual c'o. Ninc'utuj c'a utzil chave chi tatzu' juba',
LUK 9:39 roma c'o jun itzel espíritu nichapon. Y tok nuchop, nuben c'a chire chi riq'uin ruchuk'a' nich'on, nuben chire chi niyiquic ri ruch'acul, y nuben chuka' chire chi nivokon ruchi'. Re itzel espíritu re' janíla c'a nuben chire re nuc'ajol, y c'arunaj nuya' can tok nuchop.
LUK 9:40 Romari' xinc'utuj yan utzil chique re atijoxela' chi tiquelesaj re itzel espíritu re' riq'uin ri nuc'ajol, pero xa man yetiquir ta, xcha' ri achin.
LUK 9:41 Y ri Jesús jari' xubij: Man jun vinek chupan re tiempo re' ri cukul ta ruc'u'x riq'uin ri Dios. Xa conojel e sachinaki'. ¿Nich'ob rix chi yin jantape' yic'oje' iviq'uin, y can jantape' c'o chi yixincoch'? Tac'ama-pe ri ac'ajol vave', xcha' ri Jesús.
LUK 9:42 Y tok ri ala' xapon-apo riq'uin ri Jesús, ri itzel espíritu riq'uin ruchuk'a' xuyiquiquej ri ala' y xutorij pan ulef. Ri Jesús xchapon c'a chirij ri itzel espíritu, richin chi tel-el riq'uin ri ala'. Y ri Jesús xucol ri ala' ri' chuvech ri itzel espíritu, y xujech-el chire ri rutata'.
LUK 9:43 Y conojel c'a ri vinek xsach quic'u'x tok xk'alajin chi ri Dios can yalan vi nim. Y tok ri vinek yetzijon c'a chiquivech chirij ri ala' ri xuc'achojirisaj ri Jesús, ri Jesús xubij chique ri rutijoxela':
LUK 9:44 Tivac'axaj c'a jebel re tzij re', y man c'a timestaj: Yin ri xinalex chi'icojol, xquijach pa quik'a' ri vinek, xcha'.
LUK 9:45 Y jac'a re tzij re' man xk'ax ta chiquivech ri tijoxela', roma evan chiquivech. Y niquipokonaj c'a niquic'utuj chire ri Jesús achique ri xubij.
LUK 9:46 Y ri rutijoxela' ri Jesús xquich'ojila' chiquivech ri achique chique rije' ri más nim ruk'ij.
LUK 9:47 Pero ri Jesús can retaman c'a achique ye'ajin chuch'obic pa tak cánima ri rutijoxela'. Romari' rija' xberuc'ama-pe jun ti ac'ual, y xupaba' riq'uin.
LUK 9:48 Y xubij chique ri rutijoxela': Ri yacayon vichin ri pa ránima y can riq'uin quicoten nuc'ul jun ac'ual, jun ri achi'el re', man xe ta xtuc'ul ri ac'ual, xa can xquiruc'ul chuka' yin. Y ri nic'ulun c'a vichin yin, can nuc'ul c'a chuka' ri takayon-pe vichin. Can jac'a ri ivachibil ri más man jun ruk'ij nitz'et rix, xa jari' ri más nim ruk'ij, xcha' ri Jesús.
LUK 9:49 Y xpe c'a ri Juan xubij chire ri Jesús: Tijonel, xcha' chire. Roj katz'eton jun achin ri pan abi' rat yerelesala' itzel tak espíritu. Pero roma xa man kachibil ta, xkabij chire chi man chic tuben queri'.
LUK 9:50 Y ri Jesús xubij c'a chire ri Juan: Man chic c'a tibij queri' chire. Roma ri man ye'etzelan ta kichin, can kachibil vi ki' quiq'uin.
LUK 9:51 Y tok xa noka' yan c'a ri k'ij chi ri Jesús nitzolin chila' chicaj, rija' can xuben-el richin xbe ri pa tinamit Jerusalem.
LUK 9:52 Y ec'o chuka' ri xerutek-el nabey. Y re xetak-el re', xebe pa jun ti tinamit ri c'o pa Samaria, richin xbequicanoj jun jay ri acuchi xte'uxlan-vi ri Jesús y ri e rachibilan-el.
LUK 9:53 Pero ri vinek aj chiri' man xcajo' ta xquic'ul ri Jesús, roma re vinek re' xquinabej chi xa pa Jerusalem ruchapon-vi-el bey.
LUK 9:54 Tok ri tijoxela' quibini'an Jacobo y Juan xquinabej chi man nic'ul ta coma ri vinek, xquibij chire ri Jesús: Ajaf, ¿navajo' chi nikac'utuj chi tika-pe k'ak' chila' chicaj, richin yeruq'uis re vinek re'? Achi'el xuben ri Elías, ri jun achin ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, xecha'.
LUK 9:55 Y ri Jesús xerutzu' y xchapon chiquij. Y xubij c'a chique: Rix ni man ivetaman ta chi ix richin ri Espíritu richin ri ajovabel.
LUK 9:56 Roma yin ri xinalex chi'icojol, man xipe ta vave' chuvech re ruvach'ulef chiquicamisaxic vinek, yin xa xipe chiquicolic, xcha'. Y ri Jesús y ri rutijoxela' xebe chic c'a pa jun ti tinamit.
LUK 9:57 Y tok rije' quichapon chic c'a bey, c'o c'a jun achin ri xbec'ulun-pe, y ja rija' ri xbin chire ri Jesús: Ajaf, yin ninvajo' c'a yatintzekelbej xabacuchi ri yatapon-vi.
LUK 9:58 Pero ri Jesús xubij chire ri achin: Ri utiva', can c'o-vi quijul acuchi yec'oje-vi; y que chuka' ri' ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', can c'o chuka' quisoc. Jac'a yin ri xinalex chi'icojol, can man jun yinuxlan-vi, xcha' chire ri achin ri'.
LUK 9:59 Y ri Jesús xubij c'a chire jun chic achin: Quinatzekelbej. Pero re achin re' xubij: Ajaf, yin can janíla ninvajo' yibe chavij. Pero taya' c'a k'ij chuve chi ninmuk na el ri nata', c'ari' xquibe chavij.
LUK 9:60 Pero ri Jesús xubij chire re achin re': Ri caminek quemuk c'a coma ri e caminaki' roma ri quimac. Jac'a rat, te'atzijoj chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
LUK 9:61 Y c'o chic c'a jun ri xbin chire ri Jesús: Ajaf, yin ninvajo' yatintzekelbej. Pero nabey, taya' c'a k'ij chuve richin yibech'on na can chique ri nte-nata' y chique ri e vach'alal, xcha'.
LUK 9:62 Pero ri Jesús xubij chire: Ri achin ri nuc'uan richin ri arado, richin nusamajij jun ulef, man utz ta c'a chi nitzu'un can chirij, roma man utz ta nel ri rusamaj. Y que c'a chuka' ri' ri vinek ri niniman richin ri Dios, man utz ta chi nutzu' ri yebanatej can chirij. Roma vi queri' nuben, can man ruc'amon ta chi nisamej pa rusamaj ri Dios y yeruto' ta ri ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 10:1 Y tok e banatajinek chic c'a ronojel re', ri Ajaf Jesús xerucha' c'a ch'aka' chic achi'a' richin yesamej riq'uin. Rija' xerucha' e setenta achi'a', richin xerutek-el chi caca'. Xerutek ri pa tak tinamit y pa ch'aka' chic lugar ri xtapon-vi rija'.
LUK 10:2 Y ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri xerucha': Can kitzij vi chi ri samaj richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios, janíla nim; jac'a ri samajela' man e q'uiy ta. Xa e ca'i-oxi' oc. Romari' tic'utuj c'a chire ri Rajaf ri samaj, chi querutaka-pe más samajela' chiquicojol ri vinek ri nic'atzin richin nicac'axaj ri ruch'abel.
LUK 10:3 Y vacami quixbiyin c'a. Ivetaman c'a ri' chi rix xa achi'el tak carne'l ri yixintek-el chiquicojol ri vinek e achi'el utiva'.
LUK 10:4 Y man c'a tic'uaj pekes (morral), ni man c'a tic'uaj mero, y man tic'uaj chuka' jun chic c'ulaj xajab. Ni man chuka' quixpataj pa tak bey richin ye'ik'ejela' na can (ye'ik'ijala' na can) vinek. Xa choj quixbiyin c'a acuchi c'o chi yixapon-vi.
LUK 10:5 Y tok yixapon c'a pa jun jay, ri nabey c'o chi niben, ja ri yixk'ejelon (yixk'ijalon). Y nibij c'a chique: Ja ta c'a ri uxlanen richin ri Dios ri xtic'oje' iviq'uin chupan re jay re'.
LUK 10:6 Y vi chiri' chupan ri jay ri', ri vinek riq'uin quicoten yixquic'ul-vi richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, ri uxlanen richin ri Dios can xtic'oje-vi quiq'uin. Jac'a vi ri vinek xa man jebel ta yixquic'ul richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, ri uxlanen man c'a xtic'oje' ta can quiq'uin.
LUK 10:7 Rix can quixc'oje' c'a ka chupan ri jay ri yixapon-vi y jebel ic'ulic niquiben, titija' y tikumu' ri xtiquisipaj chive. Roma ri samajel can ruc'amon-vi chi nitoj roma ri samaj ri nuben. Y man c'a tijalala' ri jay ri acuchi yixc'oje-vi. Xa can acuchi yixapon-vi pa nabey, chiri' yixc'oje-vi-ka.
LUK 10:8 Y que chuka' ri' tibana' tok yixapon xabachique tinamit y jebel ic'ulic niban. Can titija' c'a ronojel ri nisipex chive.
LUK 10:9 Que'ic'achojirisala' c'a chuka' ri yava'i' ri ec'o chiri', y tibij c'a chique: Ri k'ij richin chi rix yixoc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xa nakaj chic c'o-vi-pe chive.
LUK 10:10 Pero ja vi yixapon pa jun tinamit ri xa man utz ta ic'ulic niban, quixel c'a el ri pa tak bey richin ri tinamit y tibij c'a chique ri vinek:
LUK 10:11 Ri pokolaj richin re tinamit re' ri c'o-el pa kaken, nikatotaj can (nikaquiraj can) chivech, richin queri' tivetamaj chi man utz ta ri xiben chi man xojic'ul ta jebel. Y tivetamaj can chuka' chi ri k'ij richin chi ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios nakaj chic c'o-vi-pe, y rix can xsuj c'a chive, xcha'.
LUK 10:12 Y ri Jesús xubij chuka' el chique: Tok ri Dios xtuya-pe ri ruc'ayeval, ri vinek quichin ri tinamit ri man xtiquic'ul ta jebel ri ruch'abel ri Dios ri nibij rix chique, más c'a ri ruc'ayeval ri xtuya' pa quivi' rije' que chuvech ri ruc'ayeval ri xtuya' pa quivi' ri aj-Sodoma.
LUK 10:13 Romari' ninvok'ej quivech ri ec'o pa tinamit Corazín, y ninvok'ej chuka' quivech ri ec'o pa tinamit Betsaida, roma janíla q'uiy milagros xeban chiquivech y man xquinimaj ta ri ruch'abel ri Dios. Roma xa ta ja ri pa tak tinamit Tiro y Sidón xeban-vi re milagros re', ri vinek aj chiri' xtzolej yan ta pe quic'u'x riq'uin ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak richin bis, y quiyolon ta chaj chiquij, richin queri' nik'alajin chi yebison roma janíla ri quimac ri e quibanalon.
LUK 10:14 Pero chupan ri k'ij tok xtibanatej ri k'atoj-tzij, ja ri ec'o pa Corazín y ri ec'o pa Betsaida ri más ruc'ayeval xtika' pa quivi', que chiquivech ri aj-Tiro y aj-Sidón.
LUK 10:15 Y ri ec'o pa tinamit Capernaum can niquich'ob chi yebe chila' chicaj riq'uin ri Dios y janíla xtinimirisex quik'ij. Pero xa man que ta ri'. Xa xtikasex quik'ij, roma xa c'a chupan ri lugar ri richin ri tijoj-pokonal xquebeka-vi.
LUK 10:16 Y achique c'a vinek ri xquixruc'ul jebel richin nrac'axaj ri ruch'abel ri Dios, can ja chuka' yin ri yiruc'ul. Y ri achique c'a chuka' ri xquixetzelan roma ri ruch'abel ri Dios, can ja chuka' yin ri yiretzelaj. Y ri netzelan vichin yin, can ja chuka' ri Dios ri takayon-pe vichin ri nretzelaj, xcha' c'a el ri Jesús chique ri setenta achi'a' ri xerucha'.
LUK 10:17 Y tok xetzolin c'a pe re setenta achi'a' re' chire ri samaj ri bin-el chique y xe'oka' riq'uin ri Jesús, janíla yequicot, y xquibij c'a chire: Ajaf, ri itzel tak espíritu can xeniman chuka' chike tok pan abi' rat xojch'on-vi chique.
LUK 10:18 Y ri Jesús xubij chique: Ja', can kitzij ri nibij. Roma yin can xintz'et chi ri Satanás xuna' yan chi xch'acatej, roma can achi'el nuben ri coyopa' ri chicaj, queri' xuben rija' tok xtzak-pe.
LUK 10:19 Yin can nuyo'on na vi uchuk'a' chive richin chi yixch'acon chirij ri ruchuk'a' ri itzel-vinek, y chuka' richin chi stape' xque'ipalibela' ta cumatzi' y alacrán ri yeruya' pan ibey, can man jun xtic'ulvachij pa ruk'a'.
LUK 10:20 Pero rix man quixquicot xaxe roma ri itzel tak espíritu yixquinimaj. Más quixquicot pa tak ivánima roma can tz'ibatel ri ibi' chila' chicaj riq'uin ri Dios.
LUK 10:21 Y chupan c'a ri misma hora ri', ri Lok'olej Espíritu janíla quicoten xuya' pa ránima ri Jesús. Y ri Jesús xubij: Matiox ninya' chave Nata' Dios, rat ri Rajaf ri caj y re ruvach'ulef, roma man xak'alajirisaj ta ri utzilej ach'abel chiquivech ri vinek ri can niquina' chi janíla q'uiy quetaman. Xa ja ri chiquivech ri vinek ri manek más quetaman, xa chiquivech rije' xak'alajirisaj-vi re utzilej ach'abel re'. Can que vi c'a ri' Nata' Dios, roma jari' ri arayibel rat, xcha' ri Jesús pa ru-oración.
LUK 10:22 Y c'ari' rija' xubij c'a: Ri Nata' Dios can ronojel c'a ruyo'on-pe pa nuk'a'. Y man jun chic c'a etamayon in achique yin, xaxe ri Nata' ri etamayon. Y man jun chuka' etamayon achique ri Nata', xaxe yin ri Ruc'ajol, y ri vinek achok che xtinvajo' xtink'alajirisaj-vi yin, xtretamaj achique c'a ri Nata'.
LUK 10:23 Y c'ari' ri Jesús xerutzu' ri rutijoxela' y xaxe chique rije' xubij-vi: Jebel ruva-ik'ij rix, roma re yixajin chutz'etic riq'uin ri runak' tak ivech. Y chuka' can jebel ruva-quik'ij ri ch'aka' chic vinek ri yetz'eton ronojel re'.
LUK 10:24 Y can ninbij c'a chive, chi e q'uiy ri achi'a' xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios y ri reyes ri xec'oje' ojer can, janíla xcajo' chi xquitz'et ta ri nitz'et rix vacami, y man xquitz'et ta. Xcajo' ta chuka' xcac'axaj ri nivac'axaj rix re vacami, y man xcac'axaj ta chuka', xcha'.
LUK 10:25 Y c'o c'a jun etamanel chirij ri ley xbeyacatej-pe y xbech'on riq'uin ri Jesús, roma nrajo' nutejtobej ri Jesús. Tijonel, xcha' c'a chire. ¿Achique nic'atzin richin ninben yin richin queri' ninvichinaj ri c'aslen ri man q'uisel ta? xcha'.
LUK 10:26 Ri Jesús xubij chire: ¿Achique c'a ri nubij chupan ri ley ri xuya' ri Dios chire ri Moisés? ¿Y achique nik'ax chavech rat?
LUK 10:27 Y ri etamanel xubij chire ri Jesús: Ri ley nubij chi tavajo' ri Dios ri Avajaf. Tavajo' riq'uin ronojel avánima. Tavajo' chupan ri ronojel ri ac'aslen, riq'uin ronojel avuchuk'a', y riq'uin chuka' ri anojibal. Y can achi'el navajo-ka-avi' rat, can que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic.
LUK 10:28 Y jac'ari' tok ri Jesús xubij chire ri etamanel: Can kitzij ri xabij. Vacami c'a, vi xtaben ronojel re', xtavichinaj c'a ri c'aslen ri man q'uisel ta, xcha' ri Jesús chire.
LUK 10:29 Pero re etamanel re' can xrajo' chi tik'alajin chi can c'o-vi ri nrajo' nretamaj. Romari' rija' xuben chi achi'el man k'axinek ta chuvech ri achique c'a ri' ri ch'aka' chic, ri ruc'amon chi yerajo' achi'el nrajo-ka-ri' rija'. Romari' xuc'utuj-apo chire ri Jesús.
LUK 10:30 Y ri Jesús can jac'ari' xutzijoj jun c'ambel-tzij chire ri etamanel: C'o c'a jun achin ri elenek-pe ri pa tinamit Jerusalem y xulan-ka richin nibe-ka c'a pa tinamit Jericó. Pero re achin re' xebe'el-pe elek'oma' chirij ri pa bey, y ri elek'oma' ri' ronojel xquelesaj-el chire. Hasta ri rutziak ri rucusan ri achin xquelesaj can chirij. Ri elek'oma' xebe na vi, pero nabey janíla xquich'ey can. Ri achin xpune' c'a can ri chiri' pa bey achi'el jun caminek.
LUK 10:31 Y c'o c'a jun sacerdote ri petenek chuka' chupan ri bey ri'. Y tok re sacerdote re' xutz'et chi punul ri achin ri chiri' pa bey, ja chic ri jun ruchi-bey xk'ax-vi.
LUK 10:32 Y que chuka' ri' jun achin levita, ri yeto'on quichin ri sacerdotes ri pa rachoch ri Dios, petenek chuka' chupan ri bey ri'. Y tok re levita re' xapon chupan ri lugar ri', xutz'et chuka' ri achin, y can achi'el xuben ri sacerdote can que chuka' ri' xuben rija'. Xe xutz'et ri achin punul pa bey, xa ja chuka' ri jun chic ruchi' ri bey xk'ax-vi.
LUK 10:33 Pero c'o c'a jun achin aj-Samaria ri petenek chuka' chupan ri bey ri', y c'o c'a chi nic'o riq'uin ri achin punul can pa bey, ri achin ch'ayon can coma elek'oma'. Y tok ri aj-Samaria xutz'et ri achin punul pa bey, janíla xujoyovaj ruvech roma ri rubanon.
LUK 10:34 Romari' re aj-Samaria re' xjel-apo riq'uin ri achin punul pa bey, xutz'et achique rubanon. Y xerak'omala' ri rusocotajic ri achin riq'uin aceite olivo y vino. Rija' xerupisla' c'a chuka' ri socotajic riq'uin tziek. C'ari' ri achin aj-Samaria, chirij ruquiej rija' mismo xuya-vi-pe ri achin socotajinek y xuq'uen-pe c'a pa jun posada. Y xuchajij c'a ri junak'a' ri'.
LUK 10:35 Pa ruca'n k'ij tok ri aj-Samaria nuchop yan chic ri rubey, rija' xrelesaj juba' mero y xuya' can chire ri rajaf ri posada, y xubij chire: Tavilij y tavak'omaj re jun achin re'. Y tok xquitzolin-pe, xtintoj c'a chave ri ch'aka' chic mero ri xtacusaj.
LUK 10:36 Roma c'a ri', ¿chavech rat achique c'a chique ri e oxi' achi'a' ri can achi'el nrajo-ka-ri' rija', can que chuka' ri' xrajo' ri achin ri xka' pa quik'a' elek'oma'? xcha' ri Jesús chire ri etamanel.
LUK 10:37 Y ri etamanel xubij: Ja ri achin ri xjoyovan ruvech, xcha'. Y ri Jesús xubij c'a chire ri etamanel: Vacami cabiyin c'a y tabana' achi'el xuben ri achin aj-Samaria.
LUK 10:38 Y ri Jesús xuchop chic c'a rubey y xapon pa jun ti tinamit. Y chiri' chupan ri ti tinamit ri' c'o c'a ri ixok rubini'an Marta, y ja rija' ri xc'ulun-apo richin ri Jesús pa rachoch.
LUK 10:39 Re ixok c'a re' c'o c'a jun rach'alal rubini'an María. Y re María re' xtz'uye' c'a chiraken ka ri Jesús, richin queri' nrac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús.
LUK 10:40 Jac'a ri Marta xa man que ta ri' xuben. Rija' xa ch'ujirinek c'a chubanic ri rusamaj. Roma c'a ri' ri Marta xapon riq'uin ri Jesús y xubij chire: Ajaf, ¿man c'a natz'et ta chi re María nuyon in ruyo'on can chuvech re samaj? Tabij c'a chire chi quiruto' juba'.
LUK 10:41 Pero ri Ajaf Jesús xubij chire: Marta, rat q'uiy ri nach'ob, y sachinek ac'u'x roma q'uiy ri c'o chi naben.
LUK 10:42 Pero xaxe jun c'a ri más nic'atzin y más utz, y jari' ri xucha' ri María. Y ri xucha' rija', man jun xtelesan chire.
LUK 11:1 Y jun bey c'a, ri Jesús c'o pa jun lugar, y nuben c'a orar. Y tok tanel chic ka, jun c'a chique ri rutijoxela' xubij chire: Ajaf, kojatijoj richin nikaben orar, achi'el ri Juan ri Bautista xerutijoj ri rutijoxela' richin niquiben orar.
LUK 11:2 Y can jari' tok ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Tok xtiben c'a orar, tibana' c'a jun oración achi'el re': Katata' Dios atc'o chila' chicaj, xtibanatej ta c'a chi conojel ta ri vinek niquiya' ta ak'ij, y man ta xtiquixolk'otij (xtiquixalk'atuj) ri lok'olej abi'. Y xtoka' yan ta c'a ri k'ij tok ja rat ri yatoc Kak'atoy-tzij. Y xe ta c'a ri navajo' rat chi nikaben, can xe ta c'a ri' ri xtikaben, achi'el niquiben ri ec'o aviq'uin chila' chicaj.
LUK 11:3 Y taya' c'a chuka' ri kavay ri nic'atzin chike ronojel k'ij.
LUK 11:4 Y can achi'el c'a yekacuy conojel ri vinek ri c'o niquiben chike, que ta c'a ri' xtaben kiq'uin roj, xtacuy ta c'a ri kamac ri nikaben chavech. Y man c'a taya' k'ij chi ri itzel nuben ta chike chi yojtzak pa mac. Can kojacolo' c'a chuvech, xcha' ri Jesús.
LUK 11:5 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chique ri rutijoxela': Vi jun chive rix napon pa nic'aj-ak'a' pa jun jay ri can etaman-vi ruvech jebel, y nubij ta chire ri rajaf-jay: Tabana' utzil ninjel ta oxi' avay.
LUK 11:6 Roma c'o jun nu-amigo ri juc'an chic petenek-vi y xoka' viq'uin yin, y yin man jun vey c'o viq'uin richin ninya-apo chuvech. Roma c'a ri' tabana' utzil chuve, xcacha-apo chire.
LUK 11:7 Y ri vinek ri nac'utuj-vi-apo ri vey, can c'a pa ruvarabel c'a xtich'on-pe chave y xtubij c'a: Tabana' utzil man quinaya' pa c'ayef, roma ri ruchi-jay xa xintz'apej yan can y ri ac'uala' xa viq'uin yin yever-vi. Romari' man yitiquir ta yiyacatej-el richin chi nenya' can chave ri navajo'.
LUK 11:8 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Can kitzij vi ninbij chive, chi ri vinek ri nic'utux-apo ri vey chire, neyacatej-pe, pero man roma ta ri can janíla ta e amigo riq'uin ri nic'utun-apo ri vey. Man que ta ri'. Rija' neyacatej-pe y neruya-pe ronojel ri nic'atzin chire, richin chi titane-apo chuc'utuxic.
LUK 11:9 Y yin ninbij c'a chive rix, xcha' ri Jesús. Tibana' c'a achi'el ri xuben ri achin ri xbec'utun vey. Tic'utuj ri nic'atzin chive y ri Dios xtuya-pe chive. Ticanoj y xtivil ri nivajo'. Tibana' c'a tocar ri ruchi-jay y yixac'axex-pe.
LUK 11:10 Roma c'a ri', vi can riq'uin ronojel ivánima nic'utuj chire ri Dios, rija' can xtuya-vi-pe chive. Vi rix can nicanoj, can xtivil-vi. Y vi rix xtiben tocar ri ruchi-jay, can xquixac'axex-vi-pe.
LUK 11:11 Y rix ri ix tata'aj chic, ¿yixtiquir cami niya' jun abej pa ruk'a' jun ivalc'ual, tok ri ac'ual xa jun vey nuc'utuj chive? ¿O niya' ta jun itzel cumetz pa ruk'a', tok re ac'ual xa jun quer nrajo'?
LUK 11:12 ¿O niya' ta chuka' jun alacrán pa ruk'a', tok ri ac'ual xa jun sakmolo' ri nuc'utuj chive?
LUK 11:13 Rix man yixtiquir ta niben queri' chique ri ivalc'ual. Man riq'uin chi rix man can ta utz ina'oj, pero chuka' man jun bey niya' jun cosa itzel. Rix ja ri utz tak cosas ri niya'. C'a ta la' c'a ri aj-chicajil Itata'. Rija' can nuya-vi c'a ri Lok'olej Espíritu chique ri can niquic'utuj, xcha' ri Jesús.
LUK 11:14 Y jun k'ij ri Jesús, c'o c'a apo jun achin memurinek pa ruk'a' jun itzel espíritu riq'uin. Y tok ri Jesús xubij chire ri itzel espíritu chi tel-el riq'uin ri achin ri', ri itzel espíritu can xel na vi el, y ri achin ri memurinek xch'on chic jun bey. Y ri vinek ri xetz'eton, can achique la xquina' tok xquitz'et.
LUK 11:15 Pero ec'o c'a chuka' chique ri vinek xebin: Ri Jesús c'o ri Beelzebú riq'uin; ri cajaf ri itzel tak espíritu. Y ja ri Beelzebú ri niyo'on uchuk'a' chire richin queri' nitiquir yerelesaj ri itzel tak espíritu.
LUK 11:16 Y ec'o c'a ch'aka' chic vinek, ri xaxe richin niquitejtobej ri Jesús xquibij c'a chire chi tubana' c'a chi c'o ri nibanatej chupan ri caj, richin tuc'utu' chi rija' can ja vi ri Dios ri takayon-pe richin, xecha' c'a.
LUK 11:17 Pero ri Jesús retaman c'a ri niquinojila' ri achi'a' ri', romari' xubij chique: Vi ri vinek richin jun ruvach'ulef man yenojin ta y ca'i' quivech niquiben, nipe oyoval chiquicojol. Y re' man utz ta, roma nuben chire ri quiruvach'ulef chi nitzak. Y que chuka' ri' pa jun jay, vi xa yejalajo' chiquivech y yech'aratej, man c'a xtiquic'uaj ta chic qui' junan.
LUK 11:18 Y que c'a chuka' ri' ri Satanás, man utz ta chi nuben-ka oyoval quiq'uin ri rusamajela'. Roma vi queri' nuben, ri rachibil ruyon niquiya' can y chanin nitzak rija'. Y yin quere' ninbij chive, roma rix nibij chi yin c'o ri Beelzebú viq'uin y romari' tok yitiquir yenvelesaj ri itzel tak espíritu.
LUK 11:19 Rix queri' nich'ob chuvij yin, chi c'o ri Beelzebú viq'uin romari' yitiquir yenvelesaj ri itzel tak espíritu, ¿pero achique c'a nich'ob rix chiquij ri yetzekelben ivichin? ¿Achique yoyon uchuk'a' chique rije' richin yetiquir yequelesaj itzel tak espíritu chuka'? Can jac'a ri yetzekelben ivichin ri yek'alajirisan chi xa man utz ta ri nibij rix.
LUK 11:20 Y yin can ja vi ri Dios ri yoyon-pe uchuk'a' chuve richin yitiquir yenvelesaj ri itzel tak espíritu. Xa can xoka' yan c'a ri k'ij chi conojel ruc'amon chi niquinimaj rutzij ri Dios y yec'oje' pa rajavaren o pa ruk'a' rija'.
LUK 11:21 Y tok c'o jun achin ri can janíla ruchuk'a', y c'o ronojel tobel ri nic'atzin chire, re achin re' can jebel vi nuchajij ri rachoch, y man jun ri xtelesan ta chire ri c'o riq'uin.
LUK 11:22 Pero tok noc'ulun chic c'a jun achin ri más ruchuk'a' que chuvech rija', nich'acatej, y nelesex chire ronojel ri tobel ri nucusaj y can rucukuban ruc'u'x riq'uin. C'ari' ri achin ri más ruchuk'a' nutalula' c'a ronojel ri xrelesaj-el chire ri achin ri xuch'ec.
LUK 11:23 Y roma c'a ri', ri man viq'uin ta yin nisamej-vi, xa chuvij yin nisamej-vi. Y ri achique ri man nito'on ta vichin, xa jari' ri niyojon (niyujun) ronojel ri yenben yin.
LUK 11:24 Y tok c'o jun itzel espíritu nel-el pa ránima jun vinek, re itzel espíritu re' nucanoj uxlanen pa tak lugar tz'iran-tz'iran. Y tok re jun itzel espíritu re' nuna' chi man jun uxlanen nril, nuch'ob-ka: Más utz yitzolin chic pa ránima ri vinek ri xinel-vi-pe.
LUK 11:25 Y tok re jun itzel espíritu re' nitzolin chic apo pa ránima ri vinek, nril c'a ri ránima ri vinek ri' achi'el jun jay ri meson y chojmirisan can jebel.
LUK 11:26 Y c'ari' re itzel espíritu re' yeruq'uen c'a pe e vuku' chic itzel tak espíritu ri más e itzel, y conojel c'a re' ye'oc pa ránima ri vinek. Y ri vinek achok iq'uin yec'oje-vi re itzel tak espíritu re', más c'ayef nuben ri ruc'aslen que chuvech ri xuben nabey.
LUK 11:27 Y tok ri Jesús najin c'a chubixic re tzij re' chiquivech ri janíla vinek ri quimolon-qui' riq'uin, jari' tok c'o c'a jun ixok ri chiri' chiquicojol ri riq'uin ruchuk'a' xbech'on-pe, y xubij c'a: Ri te'ej ri xalan avichin chuvech re ruvach'ulef y xaruq'uiytisaj riq'uin tz'umaj, jebel ruva-ruk'ij, xcha' ri ixok chire ri Jesús.
LUK 11:28 Y ri Jesús xubij: Más jebel ruva-quik'ij ri ye'ac'axan ri ruch'abel ri Dios y niquiben ronojel ri nubij ri ruch'abel rija', xcha' ri Jesús.
LUK 11:29 Y tok can e janíla c'a ri vinek ri ye'ajin-apo chiquimolic qui' chirij ri Jesús, xpe rija' xubij c'a chique ri vinek ri': Re vinek vacami janíla e itzel y man yinquinimaj ta. Romari' tok nicajo' chi yin ninben jun milagro chiquivech richin yinquinimaj. Pero man ja ta ri nicajo' rije' ri xtic'ulvachitej. Man que ta ri'. Xa can xe ri xc'ulvachitej riq'uin ri jun achin ri xubini'aj Jonás, jun achin ri xk'alajirisan ri xbix chire roma ri Dios ojer can, xaxe ri' ri retal chuka' chique rije'.
LUK 11:30 Ri xuc'ulvachij ri Jonás xuc'ut chiquivech ri vinek ri xec'oje' ojer can chupan ri tinamit Nínive, chi can ja ri Dios takayon-pe richin. Y que c'a chuka' ri' yin ri xinalex chi'icojol, ri xtinc'ulvachij yin xtucusex richin jun retal chiquivech re vinek vacami.
LUK 11:31 Y tok xtapon c'a ri k'ij richin xtik'at tzij, xtik'at c'a chuka' tzij pa quivi' ri vinek re ec'o vacami. Y xtic'astej c'a pe ri jun reina ri aj-Sabá y xtubij c'a chi man utz ta xquiben re vinek re ec'o vacami, chi man xquinimaj ta. Roma tok xc'ase' ri jun reina ri', janíla nej xbiyin richin queri' xorac'axaj ri etamabel richin ri jun rey richin re Israel, ri xubini'aj Salomón. Y vacami inc'o yin ri más nuk'ij chuvech ri rey Salomón ri xc'oje' ojer can, y xa man yinquinimaj ta ri vinek.
LUK 11:32 Y tok can xtapon c'a chuka' ri k'ij richin xtik'at tzij pa quivi' ri vinek ec'o vacami, xquec'astej c'a pe ri vinek aj-Nínive. Ri vinek ri' xtiquibij c'a chi man utz ta xquiben re vinek re ec'o vacami, roma man xinquinimaj ta. Y ri vinek ri xec'oje' pa tinamit Nínive ri ojer can, can xe xcac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, can jari' xtzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Y vacami inc'o yin ri más nuk'ij chuvech ri Jonás, y xa man yinquinimaj ta ri vinek.
LUK 11:33 Y man jun vinek ri nutzij jun k'ak' y c'a ta ri' nuya' acuchi ri man nik'alajin ta pe, o nuya' ta chuxe' jun cajón. Man jun nibanon queri'. Ri vinek ri nutzij jun k'ak', nutzekeba', richin queri' yerusakirisaj ri ye'oc-apo pa jay.
LUK 11:34 Y ri runak'-avech chuka' yec'atzin chave achi'el ri k'ak'. Roma vi ri runak'-avech e utz, rat atc'o pa jun sakil. Pero vi ri runak'-avech man e utz ta, rat atc'o pa jun k'eku'n.
LUK 11:35 Roma c'a ri' tachajij ri ac'aslen, richin queri' ri sakil ri ruyo'on ri Dios pan avánima man tijalatej, y xtek'alajin ta pe chi xa pa k'eku'n chic atc'o-vi. Man taben queri'.
LUK 11:36 Roma vi can atc'o pa jun sakil, can man jun c'a ti retal ta ri k'eku'n aviq'uin, y queri' can yatzu'un-vi jebel. Re' can junan vi c'a riq'uin tok tzijon jun k'ak' richin sakil y jebel sek nik'alajin richin yarusakirisaj.
LUK 11:37 Y tok ri Jesús xtane' c'a ka richin nitzijon chiquivech ri vinek, c'o c'a jun chique ri achi'a' fariseos xubij chire ri Jesús chi tubana' utzil nibe ta juba' ri pa rachoch, richin nutej jun ruvay. Y ri Jesús can xbe na vi. Rija' xapon, y xbetz'uye' ri pa mesa.
LUK 11:38 Y ri achin fariseo, can achique la xutz'et ri Jesús, roma xtz'uye-apo ri pa mesa y man xuch'ej ta ruk'a' achi'el rubanic ruch'ajic quik'a' ruc'ulun chique conojel.
LUK 11:39 Y ri Ajaf Jesús xutz'et ri nuch'ob ri fariseo ri xoyon richin, y romari' xubij chire: Rix fariseos xa ix achi'el ri lek ri jebel ch'ajch'oj rij y ri rupan xa tz'il-tz'il. Rix can nic'ut c'a chiquivech ri vinek chi utz ri ibanobal, pero ri pa tak ivánima man que ta ri', roma xa nojinek riq'uin elek', y nojinek riq'uin etzelal.
LUK 11:40 Man jun bey ix nacanek. ¿Can man ivetaman ta c'a chi ri xbanon re kach'acul, xuben chuka' pe jun kánima?
LUK 11:41 Roma c'a ri' rix xa ja ri ivánima tich'ajch'ojirisaj, richin queri' tok ch'ajch'ojirinek chic ri ivánima, xtalex c'a pe iviq'uin chi ye'ito' chuka' ri man jun c'o quiq'uin, y xquixch'ajch'ojir c'a.
LUK 11:42 ¡Tok'ex ivech rix fariseos! roma rix xaxe ri jubulej tak k'ayis, ri róra (ruda) y ronojel quivech ichaj ri nich'ob. Roma ye'ivelesala' pa lajuj, y jun c'a chire ri' ri niya' chire ri Dios. Xa can xe oc ri' ri ye'ich'ob. Y xa man nivajo' ta ri Dios, ni man ix choj ta chuka' quiq'uin ri vinek. Y xa ja ta ri' ri más ruc'amon ibanon, c'a ta ri' ri can yixajin-vi chubanic.
LUK 11:43 ¡Tok'ex ivech rix fariseos! roma can ja oc ri nabey tak ch'aquet ye'icanola' ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, richin queri' nibix chi janíla ik'ij. Y can janíla chuka' nika' chivech ri yixk'ejelox can (yixk'ijalox can) ri pa bey ri acuchi nequimolo-vi-qui' ri vinek.
LUK 11:44 ¡Tok'ex chuka' ivech rix etamanela' quiq'uin ri fariseos ri xa ca'i' ipalej! roma xa ix achi'el ri ulef ri c'o pa quivi' ri caminaki'. Tok re ulef re' xa xsoboso' yan ka y man can ta nik'alajin chic, ri vinek choj chic yek'ax-el pa ruvi'. Can man c'a quetaman ta chi xa pa ruvi' jun caminek yek'ax-vi-el, xcha' ri Jesús.
LUK 11:45 Pero jun c'a chique ri etamanela' chirij ri ley xubij chire ri Jesús: Tijonel, xcha' rija'. Tok rat nabij queri', man xe ta chic ri fariseos ye'ilon, xa can yojilon chuka' roj.
LUK 11:46 Y ri Jesús xubij c'a chire ri etamanel ri': ¡Tok'ex chuka' ivech rix ri etamanela' chirij ri ley! roma tok ye'itijoj ri vinek, niya' nimalej tak ejka'n chiquij, ri janíla c'ayef quic'uaxic. Ri ejka'n ri' xaxe c'a chiquij ri vinek niya-vi y rix man nisiloj ta jun ti ruvi-ik'a' richin ta niben y nic'uaj ta ri ejka'n ri nibij chi c'o chi niquic'uaj ri vinek.
LUK 11:47 ¡Tok'ex ivech rix etamanela'! roma ja rix ri yixchojmirisan ri tz'ak acuchi e mukul-vi ri achi'a' ri xek'alajirisan ruch'abel ri Dios ojer can, y rije' xa ja ri ivati't-imama' ri xecamisan quichin.
LUK 11:48 Vacami nik'alajin c'a chi rix can nika' chivech ri itzel ri xequibanala' ri ivati't-imama' ri ojer, roma ja rije' ri xecamisan ri achi'a' ri e richin ri Dios, y rix ye'ichojmirisala' ri tz'ak acuchi e mukul-vi can.
LUK 11:49 Y roma chuka' ri' ri Dios, roma ri retaman, xubij: Xquentek c'a achi'a' quiq'uin ri nuvinak; achi'a' ri xquek'alajirisan ri ch'abel ri ninbij chique, y xquentek chuka' apóstoles chiquicojol. Pero ri vinek ec'o c'a ri xquequicamisaj, y ec'o ri xtiquiben chique richin niquic'ovisaj pokon, xcha'.
LUK 11:50 Romari', xubij ri Jesús, ri Dios pa quivi' re vinek re ec'o vacami xtuya-vi ri quicamic ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can. Pa quivi' rije' xtika-vi ri quicamic ri achi'a' ri'. Y nitiquir-pe c'a pa rutiquiribel pe re ruvach'ulef.
LUK 11:51 Nitiquir-pe riq'uin ri rucamic ri achin xubini'aj Abel c'a riq'uin ri rucamic ri achin xubini'aj Zacarías. Y jare' ri xcamisex chunakaj ri altar ri c'o chuva-rachoch ri Dios. Roma c'a ri' ninbij chive, chi ri Dios pa quivi' re vinek re ec'o vacami xtuya-vi ri quicamic ri achi'a' e rusamajela' rija'.
LUK 11:52 ¡Tok'ex ivech rix etamanela' chirij ri ley! roma rix ivetaman achique rubaniquil richin chi jun vinek noc richin ri Dios, pero rix man ix oquinek ta richin ri Dios y chuka' ye'ik'et ri vinek ri nicajo' ye'oc richin ri Dios.
LUK 11:53 Tok ri Jesús xubij ronojel re', ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos chuka', xe'oyover janíla. Y roma c'a ri' rije' ronojel c'a niquic'utula-apo chire ri Jesús xaxe richin niquinek.
LUK 11:54 Ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' fariseos, can man niquiya' ta c'a can juba' ri Jesús, c'o ta nicajo' chi nicac'axaj chi rija' c'o ta jun ch'abel ri man ruc'amon ta ri nubij y nika' ta pa quik'a', richin chi niquisujuj. Pero ri Jesús can ruyon c'a pa rubeyal ri yerubij.
LUK 12:1 Y ri vinek xemolotej c'a apo. Pa mil vinek ri xquimol-apo-qui' chiri'. Romari' niquipalibela' chic qui'. Y ri Jesús xuchop c'a tzij quiq'uin ri rutijoxela' nabey, y xubij c'a chique: Tichajij-ivi' chuvech ri ch'en (ch'amilej-k'or) quichin ri achi'a' fariseos. Ri ch'en (ch'amilej-k'or) ri quichin ri achi'a' fariseos ja ri ca'i' quipalej.
LUK 12:2 Y ronojel ri man k'alajirisan ta xtik'alajin-pe. Y ronojel ri tz'apel can rij, xtel c'a pe pa sakil, y conojel c'a xque'etaman, y conojel chuka' xquetz'eton.
LUK 12:3 Roma c'a ri' rix, ronojel ri ibilon pa tak evel (eval), ronojel xtek'alajin-pe. Y ronojel c'a ri ibilon pa tak ixiquin ri pa jay, xtetamex na coma ri vinek y xquesiq'uin chubixic ri pa tak ruq'uisibel vik (vek) chique ri jay.
LUK 12:4 Y roma chuka' ri' ninbij chive rix ri can ix nu-amigos: Man tixibij-ivi' chiquivech ri xaxe oc ri ch'aculaj ri yetiquir niquicamisaj, y tok quicamisan chic ri ch'aculaj man jun chic achique xquetiquir ta xtiquiben.
LUK 12:5 Y ninbij c'a chive achok chuvech ruc'amon chi nixibij-ivi': Tixibij-ivi' chuvech ri jun ri can nitiquir yixrutek pa k'ak', y man xe ta ri ch'aculaj nucamisaj. Can tixibij c'a ivi' chuvech ri nibanon queri'.
LUK 12:6 Y rix chuka' jebel ivetaman chi tok ye'ilok' vo'o' tak aj-xic' chicop, xaxe ca'i' tak centavos cajel. Y man riq'uin chi ri tak aj-xic' chicop ri' man jun oc ri cajel, ri Dios man jun bey yerumestaj ta can.
LUK 12:7 Y c'a ta la' chic c'a rix. Rix can ajlan-vi ri rusmal tak ivi'. Ri Dios man jun bey yixrumestaj ta can. Ri Dios can janíla yixrajo'. Más yixrajo' que chiquivech ri tak aj-xic' chicop. Roma c'a ri' man tixibij-ivi'.
LUK 12:8 Chuka' ninbij c'a chive, chi xabachique vinek ri nuk'alajirisaj-ri' chi vichin yin, yin c'a chuka' ri xinalex chi'icojol, xtink'alajirisaj chi rija' vichin chic yin. Y re tzij re' can chiquivech ri ru-ángeles ri Dios xtinbij-vi.
LUK 12:9 Jac'a ri vinek ri man nuk'alajirisaj ta ri' chi vichin yin, yin c'a chuka' man xtink'alajirisaj ta ri rubi' chiquivech ri ru-ángeles ri Dios, roma man vichin ta yin ri vinek ri'.
LUK 12:10 Y xabachique c'a vinek ri niyok'on vichin yin ri xinalex chi'icojol, c'a nicuyutej na rumac. Jac'a ri niyok'on richin ri Lok'olej Espíritu, man c'a xticuyutej ta rumac.
LUK 12:11 Y vi ja yin ri yininimaj, romari' yixuc'uex chiquivech ri principal-i' pa tak jay ri can richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios, y roma chuka' ri' yixuc'uex chiquivech k'atoy tak tzij ri pa tak k'atbel-tzij, man tich'ob janíla achique ri xtibij chique y achique rubanic ch'abel xticusaj richin yixch'on chiquivech.
LUK 12:12 Roma tok c'o chi yixch'on-apo, can ja ri Lok'olej Espíritu ri xtiyo'on ch'abel chive richin nibij-apo, xcha' ri Jesús.
LUK 12:13 Y chiri' chiquicojol ri janíla vinek ri quimolon-apo-qui', c'o c'a jun ri xch'on-apo y xubij chire ri Jesús: Tijonel, xcha' c'a chire. Tabana' utzil cach'on riq'uin ri vach'alal y tabij chire chi tuya-pe ri verencia ri rubanon-ka richin chire.
LUK 12:14 Pero ri Jesús xubij chire ri achin: ¿Banon cami chuve yin chi in jun k'atoy-tzij pan ivi' rix y chuka' in jun jachoy-herencia chi'icojol?
LUK 12:15 Y ri Jesús xch'on chic c'a chique ri vinek y xubij: Can titzu' c'a ka ivi' jebel richin nichajij ri ic'aslen, richin chi man tipe rayinic pan ivánima chirij ronojel ruvech cosas. Roma stape' janíla q'uiy rubeyomel jun vinek, man ja ta ri' ri xtiyo'on ruc'aslen.
LUK 12:16 Y can jac'ari' tok ri Jesús xuchop rubixic jun c'ambel-tzij, y xubij: C'o c'a jun achin beyon, ri janíla ulef c'o riq'uin. Y jun bey c'a, janíla cosecha ri xumol.
LUK 12:17 Roma c'a ri' ri beyon ri' xuch'ob-ka pa ránima: ¿Achique ta jun ninben richin queri' ninyec ronojel ri nu-cosecha? Roma man jun chic ninya-vi re ch'aka' chic.
LUK 12:18 Y tok xch'obotej chuvech, xubij: Más utz quenturu' na el re nuc'ujay tak cocoj, y yenben chic ch'aka' más nima'k. Y chupan re nuc'ujay re' xquenyacala-vi ri c'o viq'uin y ronojel ri nu-cosecha chuka'.
LUK 12:19 Y xtinbij c'a chire ri vánima: Vánima, vacami janíla q'uiy a-cosas ri ayacon, y q'uiy juna' man xtatej ta vayjal. Caquicot c'a, catuxlan, cava' y catuc'ya', xcha' ri beyon chire ri ránima.
LUK 12:20 Pero ri Dios xubij chire ri beyon ri': Nacanic chi achin, chupan re ak'a' re' xtinvoyoj-el ri avánima, ¿y ronojel ri abeyomel ri xayec, achique c'a ri xtichinan can?
LUK 12:21 Que c'a ri' ri vinek ri nimolon beyomel richin re ruvach'ulef, y xa man c'o ta ri beyomel richin ri Dios riq'uin.
LUK 12:22 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Ninbij c'a chive, chi man tich'ujirisaj-ivi' roma ri achique nic'atzin chive k'ij-k'ij, ri acuchi xtivil-vi ivay y ri acuchi xtiq'uen-vi itziak.
LUK 12:23 Roma vi ri Dios can xuya-pe ic'aslen chuvech re ruvach'ulef, can nuya' chuka' pe ri ivay richin c'o ic'aslen y ri itziak richin nicuchbej-ivi'.
LUK 12:24 Que'itz'eta' na pe' ri aj-xic' tak chicop quibini'an ko'ch. Re aj-xic' chicop re' man yetico'n ta, y romari' manek cosecha niquelesaj juna-juna', ni manek chuka' quic'ujay richin quiyacon ta quijal. Pero man riq'uin ri' rije' yeva', roma can ja ri Dios ri niyo'on quivay. C'a ta la' c'a rix man ta xtuya' ivay ri Dios, tok rix más ivejkalen que chiquivech ri aj-xic' tak chicop. Xa roma c'a ri' man más tich'ob ri'.
LUK 12:25 ¿C'o ta cami c'a jun chive rix ri nitiquir ta nibanon chi niq'uiy chic juba', roma can nuch'ujirisaj-ri' chubanic? Man jun.
LUK 12:26 Y vi xa jun samaj ri yalan co'ol achi'el re' man yixtiquir ta niben, ¿achique c'a roma tok can nich'ujirisaj-ivi' richin nivil ivay, itziak y ri ch'aka' chic ri yec'atzin chive?
LUK 12:27 Que'itzu' na pe' ri cotz'i'j quibini'an lirio. Que'itzu' na pe' tok yeq'uiy. Rije' man yesamej ta, ni man yebatz'in ta, richin queri' niquibanala' ta quitziak jebel oc. Man jun bey. Y c'o c'a jun rey richin re Israel xc'oje' ojer can ri xubini'aj Salomón. Rija' ruyon jebel tak tziek ri xerucusaj, pero man jun bey xc'oje' ta jun rutziak achi'el titzu'un jun cotz'i'j.
LUK 12:28 Roma ri cotz'i'j jari' ri tziek ri nuya' ri Dios chique ri k'ayis. Y stape' ri k'ayis man can ta niyaloj, roma jun k'ij jebel rubanon, jun chic k'ij nichaki'j-ka y c'ari' nic'ak pa k'ak'; man riq'uin ri' ri Dios nuvik (nuvek) jebel. Y vi ri Dios can nuvik (nuvek) jebel ri k'ayis, ¿achique c'a roma rix man icukuban ta ic'u'x riq'uin chi nuya' itziak?
LUK 12:29 Romari' rix man tich'ujirisaj-ivi' nicanola' ri ivay-ivuc'ya'.
LUK 12:30 Roma conojel vinek quere' niquiben. Pero rix c'o jun Itata' ri can retaman chic chi jare' ri nic'atzin chive.
LUK 12:31 Romari' ri ruc'amon chi niben rix ja ri can tiya-ivi' chuxe' rutzij ri Dios. Y vi xtiben c'a queri', ri Dios xtuya' jun ic'aslen jebel, y xtuya' chuka' ri nic'atzin chive.
LUK 12:32 Roma c'a ri' man tixibij-ivi' rix ri yixtzekelben vichin, roma stape' xa ix juba' oc, can rurayibel vi c'a ri aj-chicajil Itata' chi yixc'oje' pa rajavaren o pa ruk'a' rija'.
LUK 12:33 Tic'ayila' c'a ri c'o iviq'uin y tiyala' chique ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. Vi que c'a ri' niben, xtic'oje' jun iyaconabal chila' chicaj ri man jun bey xtik'ey, y xtic'oje' chuka' ibeyomel ri man jun bey xtiq'uis. Chila' chicaj man jun elek'on, ni man jun chuka' jut ri nichicopirisan.
LUK 12:34 Roma ri ivánima can nic'oje' acuchi c'o-vi ri ibeyomel, roma jari' ri nitzekelbej-el.
LUK 12:35 Tichajij c'a ri ic'aslen, y jantape' tic'at ri i-candil.
LUK 12:36 Tibana' c'a achi'el niquiben ri samajela' pa jun jay. Ri samajela' coyoben chi nitzolin-pe ri cajaf benek pa jun c'ulubic, richin queri' tok noka' y noyon-apo, can jari' niquijek ri ruchi-jay chuvech.
LUK 12:37 Y can jebel c'a ruva-quik'ij ri samajela' ri e q'ues tok xoka' ri cajaf. Y kitzij ninbij chive, chi ri cajaf xtuchojmirisaj-ri' richin nisamej, yerutz'uyuba' ri rusamajela' ri pa mesa y nuya-apo ronojel cosas richin nitij chiquivech. Yerilij-apo jebel roma janíla niquicot chi c'a coyoben na apo ri hora ri'.
LUK 12:38 Y vi ri cajaf ri samajela' ri' noka' pa nic'aj-ak'a' o ja tok niseker yan pe, ri samajela' ri' jebel ruva-quik'ij roma c'a e q'ues na chiroyobexic ri cajaf ri hora ri'.
LUK 12:39 Y rix ivetaman, chi vi ta jun rajaf-jay retaman jampe' napon jun elek'on pa rachoch, ri rajaf-jay ri' nic'ase' richin nuchajij ri rachoch, y man nuya' ta k'ij chi ri elek'on nujek-apo ri rachoch richin nelek'-el.
LUK 12:40 Romari' rix can jantape' c'a quinivoyobej-apo, roma ja tok man ja ta ri' nich'ob, jari' tok xquinoka' yin ri xinalex chi'icojol, xcha' ri Jesús.
LUK 12:41 Jac'ari' tok ri Pedro xubij chire ri Jesús: Ajaf, ¿rat xatzijoj re c'ambel-tzij re' xaxe chike roj atijoxela', o xatzijoj coma conojel vinek?
LUK 12:42 Y ri Ajaf Jesús xubij: Yin yich'on chique conojel ri e achi'el ri samajel pa jun jay, ri niban chire roma ri rajaf chi nic'oje' pa quivi' ri e aj pa rachoch, richin chi nuya' quivay y richin chi nuya' ronojel ri nic'atzin chique tok napon ri hora. Y vi ri samajel ri' can ta nuben ri bin can chire y utz nuben chire ronojel ri samaj, ¿achique ta cami nuben?
LUK 12:43 Rija' can nuben-vi ri samaj ri bin can chire, y romari' niquicot ránima tok no'ilitej-ka roma ri rajaf y najin chubanic ri samaj.
LUK 12:44 Can kitzij c'a ninbij chive chi ri rajaf ri samajel ri' xtuya' pa ruvi' ronojel ri c'o riq'uin, richin chi nuchajij.
LUK 12:45 Jac'a vi ri samajel ri' nuch'ob-ka pa ránima: Ri vajaf ri' xa c'a man jani noka', nicha' ta; y nuchop ta c'a quich'ayic ri ch'aka' chic samajela' achi'a' y ixoki', y xaxe ta va'in nuben, y nuchop rutijic ya' richin nik'aber, y man jun ta chic samaj nuben,
LUK 12:46 jac'a ri k'ij y ri hora tok man jun nuch'ob chi noka' ta ri rajaf, jari' tok noka'. Ri rajaf can xtuya-vi ruc'ayeval pa ruvi' ri samajel ri' y xtuya' quiq'uin ri ch'aka' chic samajela' ri man yeniman ta tzij.
LUK 12:47 Ri samajel c'a ri etamayon achique nrajo' ri rajaf, pero xa man nuchojmirisaj ta ri' richin nuben ri samaj, ni man nuben ta ri nrajo' ri rajaf, re samajel c'a re' xtika' janíla ruc'ayeval pa ruvi'.
LUK 12:48 Jac'a ri samajel ri xa man retaman ta achique ri nrajo' ri rajaf, y c'o ri man utz ta yerubanala-apo, stape' ta re samajel re' ruc'amon ta chi janíla ruc'ayeval nika' pa ruvi', man que ta ri' xtiban chire, ri ruc'ayeval ri xtika' pa ruvi' rija' man can ta xtic'o ruvi'. Roma ri can q'uiy c'a yo'on chire, chuka' can q'uiy c'a ri xtic'utux chire, vi can rubanon o xa man rubanon ta. Chuka' ri can q'uiy ri jachon can pa ruk'a', can q'uiy c'a chuka' ri xtic'utux chire, chi achique c'a ri rubanon riq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 12:49 Yin can chuya'ic c'a k'ak' re chi'icojol tok xipe chuvech re ruvach'ulef. Y janíla ninrayij chi re k'ak' re' nic'at ta chic.
LUK 12:50 Pero nabey nic'atzin c'a chi ninc'ovisaj na tijoj-pokonal, romari' nik'axon vánima re voyoben-apo, y janíla ninrayij chi ic'ovinek ta chic can re jun c'ayevalej bautismo re'.
LUK 12:51 ¿Rix nich'ob chi yin xipe richin nuc'amon-pe quicoten chuvech re ruvach'ulef? Man que ta ri'. Voma yin ec'o ri xtiquijachala-qui'.
LUK 12:52 Romari' re xtibe-apo, vi pa jun jay ec'o e vo'o' vinek, e oxi' xa xqueyacatej c'a chiquij ri e ca'i', o ja ri e ca'i' ri xqueyacatej chiquij ri e oxi'. Pero can man c'a xtiquic'uaj ta qui'.
LUK 12:53 Ri tata'aj man xtika' ta c'a chuvech ri nubij ri ruc'ajol. Ni ta c'a ri c'ajolaxel man xtika' ta chuvech ri nubij ri tata'aj. Ni ta c'a ri te'ej man xtika' ta chuvech ri nubij ri ral-xten chire. Y can que c'a chuka' ri' ri xten man xtika' ta chuvech ri nubij ri rute' chire. Y can que c'a ri' ri alite' man xtiquic'uaj ta qui' riq'uin ri rali', roma man junan ta yech'obon, y can ni ta c'a ri alibetz (ali') xtuc'uaj-ri' riq'uin ri ralite'.
LUK 12:54 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chique ri vinek: Rix ivetaman achique titzu'un ri sutz' ri nic'amon-pe job. Y tok nitz'et c'a re sutz' re', chanin nibij chi nipe job. Y can nipe-vi.
LUK 12:55 Y tok nuchop ri cak'ik', jac'a retal re' iyo'on chi nel yan sak'ij. Y can nel-vi sak'ij.
LUK 12:56 Rix xa ca'i' ipalej, roma jebel ivetaman achique ri nipe tok nitzu' chi c'o sutz' ri chicaj y jebel chuka' ivetaman achique ri nipe xaxe riq'uin nitzu' re ruvach'ulef. Vi ivetaman ri', ¿achique c'a roma tok can man ivetaman ta chuka' achique tiempo re xojoka-vi?
LUK 12:57 ¿Y achique c'a roma tok man pan iyonil ta nivetamaj ri choj ri ruc'amon chi niben rix?
LUK 12:58 Roma vi c'o jun chive ri nisujux pa k'atbel-tzij roma c'o ruc'as riq'uin jun vinek, nutej ruk'ij richin nuchojmirisaj-ri' riq'uin ri vinek ri xsujun chirij, tok xa c'ari' quichapon-el bey pa k'atbel-tzij. Roma vi man nuchojmirisaj ta ri' riq'uin ri vinek achok iq'uin c'o-vi ruc'as, can nuc'uex c'a chuvech ri k'atoy-tzij ri', y ri k'atoy-tzij ri' nujech-el pa ruk'a' ri achin ri nichajin ri cárcel, y ri chajiy-cárcel nuc'uaj-el, richin nutz'apej.
LUK 12:59 Y can kitzij ninbij, chi ri vinek ri noc pa cárcel roma ruc'as, man xtel ta pe chiri' vi man nutoj ta can ronojel ri ruc'as.
LUK 13:1 Y jec'a k'ij ri' tok ec'o ca'i-oxi' vinek ri xe'apon riq'uin ri Jesús, y rije' xquitzijoj c'a chire chirij ri xquic'ulvachij ch'aka' achi'a' aj pa Galilea. Ri achi'a' cha ri' ec'o c'a pa rachoch ri Dios, y e quic'ualon-apo chicop richin chi yequisuj chire ri Dios. Y jac'a tok ye'ajin chusujic ri chicop chire ri Dios, rije' xebecamisex c'a can. Can etaman c'a chi ri xbanon chi xebecamisex can ri achi'a' ri' ja ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato. Ri quiquiq'uel c'a ri chicop y ri quiquiq'uel ri achi'a', xuxol-ri'.
LUK 13:2 Pero ri Jesús xubij chique: ¿Rix nich'ob chi ri achi'a' aj-Galilea ri', queri' xquic'ulvachij roma más e aj-maqui' que chiquivech ri ch'aka' chic e quivinak aj-Galilea?
LUK 13:3 Man que ta ri'. Jac'a rix, vi man xtitzolin ta pe ic'u'x riq'uin ri Dios, xa can xquixapon chuka' chupan ri ruc'ayeval ri xe'apon-vi rije'.
LUK 13:4 ¿O rix nich'ob chuka' chi ri e vakxaklajuj ri xequen (xecom) ri chiri' acuchi c'o-vi ri ya' rubini'an Siloé, tok xtzak ri torre chiquij, chi más e aj-maqui' que chiquivech conojel ri ch'aka' chic vinek ri ec'o chiri' pa tinamit Jerusalem?
LUK 13:5 Man que ta ri'. Jac'a rix vi man xtitzolin ta pe ic'u'x riq'uin ri Dios, xa can xquixapon chuka' chupan ri ruc'ayeval ri xe'apon-vi rije'.
LUK 13:6 Y ri Jesús xuchop c'a rubixic jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij: C'o c'a jun achin ruticon juvi' víquix (higo) ri pa rulef, y xapon chuxe' ri che' chutz'etic vi c'o ruvech. Y ri juvi' víquix ri' xa man jun ti ruvech c'o.
LUK 13:7 Romari' ri rajaf ri ulef xubij chire ri achin ri samajiy rulef: Oxi' yan c'a juna' re' ri can juna-juna' nontz'eta' re che' re', y man jun bey nutz'eton chi ruyo'on ta jun ti ruvech. Roma c'a ri' más utz tachoyo-el, roma xa man jun ti ruvech nuya'. ¿Achique nic'atzin-vi chi xaxe nuq'uis ruchuk'a' re ulef?
LUK 13:8 Pero ri samajiy richin ri ulef xubij chire ri rajaf: Taya' na chic c'a can re juna' re'. Tinbana' na c'a rutzil ri ulef ri tiquil-vi y tinya' na k'ayis chuxe'.
LUK 13:9 Vi nuya' c'a ruvech, utz. Y vi xa man nuya' ta c'a ruvech, c'ari' c'a tachoyo-el, xcha' ri samajiy richin ri ulef. Quere' ri c'ambel-tzij ri xutzijoj ri Jesús.
LUK 13:10 Y pa jun c'a k'ij richin uxlanen, ri Jesús yerutijoj c'a ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios, pa jun jay ri can nitzijox-vi ruch'abel ri Dios.
LUK 13:11 Y chiquicojol ri vinek ri quimolon-qui' ri chiri', c'o c'a jun ixok ri c'o yan vakxaklajuj juna' ruchapon-pe yabil. Re ixok c'a re' luculic, y can man nitiquir ta nipa'e' juba' choj. Re ixok re' ruc'ulvachin c'a quere' roma jun itzel espíritu.
LUK 13:12 Pero tok ri Jesús xutz'et ri ixok ri', xroyoj y xubij chire: Re vacami jac'are' xacolotej chuvech ri ayabil.
LUK 13:13 Y xuya' c'a ruk'a' pa ruvi' ri ixok. Y ri ixok can jari' xchojmir, xpa'e' jebel. Y ri ixok can jac'ari' xuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios.
LUK 13:14 Pero ri achin ri achi'el jun tata'aj ri chiri' chupan ri jay ri richin ri quimolojri'il, janíla itzel xuna' chire ri Jesús roma xuc'achojirisaj ri ixok chupan ri k'ij ri richin uxlanen. Romari' ri achi'el tata'aj xubij chique ri vinek ri quimolon-qui' ri chiri': Ronojel semana c'o vaki' k'ij richin yojsamej. Y chupan c'a ri k'ij ri' quixpe riq'uin ri Jesús richin yixc'achojirisex, y man ja ta re k'ij re', k'ij richin uxlanen.
LUK 13:15 Pero ri Ajaf Jesús can jari' xubij chire: Rix xa ca'i' ipalej. ¿Man c'a chi'ivonojel ta rix ye'isol-el ri iváquix, ri iquiej pa jun uxlanibel-k'ij, richin yixbe chuya'ic quiya'? Ja', queri' ri niben rix, man riq'uin chi ri chicop man can ta janíla ruk'ij.
LUK 13:16 C'a ta la' chic c'a re jun ixok re', ri alc'ualan can roma ri Abraham, achi'el rix. Y ri Satanás c'o yan vakxaklajuj juna' ri ruximon-pe. ¿Man ta cami c'a ruc'amon chi nic'achojirisex chupan jun uxlanibel-k'ij?
LUK 13:17 Tok ri Jesús rubin chic ka re tzij re', conojel ri ye'etzelan richin, xeq'uixbitej-ka chuvech. Jac'a ri ch'aka' chic vinek janíla niquicot cánima, roma ri Jesús janíla nim ri rusamaj ri Dios najin chubanic.
LUK 13:18 Y ri Jesús xubij c'a: ¿Achique c'a xtinbij chirij ri rubanic tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios? ¿Achok iq'uin junan vi?
LUK 13:19 Yin ninbij c'a chi junan riq'uin ri ija'tz ri richin ri mostaza ri nutic can jun achin ri pa rulef. Tok niq'uiy, can achi'el jun ti che' nitzu'un, can janíla nim. Romari' tok ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik', ye'apon chupan richin niquiben quisoc ri pa tak ruk'a'.
LUK 13:20 Y ri Jesús xubij c'a chuka': ¿Achique cami xtinbij chirij ri rubanic tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios? ¿Achok iq'uin junan vi?
LUK 13:21 Xa can junan c'a riq'uin ri ch'en (ch'amilej-k'or) ri neruc'ama-pe jun ixok y nuya' can chupan oxi' pajbel-q'uej, y nuch'amirisaj ronojel, xcha' ri Jesús.
LUK 13:22 Y ri Jesús xuchop chic c'a el ri rubey pa tinamit Jerusalem. Pero nabey xbek'ax-pe pa tak nima'k y cocoj tinamit, richin nutzijoj ri ruch'abel ri Dios.
LUK 13:23 Y c'o c'a jun ri xc'utun chire ri Jesús, y xubij chire: Ajaf, ¿e q'uiy cami ri xquecolotej? Pero ri Jesús xa chique c'a conojel xch'on-vi, y xubij:
LUK 13:24 Can titija' c'a ik'ij tinimaj ri ruch'abel ri Dios. Ronojel ri niben rix, can pa ruchojmilal tibana' chuvech ri Dios. Roma ri ruchi-jay ri yixk'ax-vi, janíla latz'. Y janíla c'a e q'uiy ri vinek xticajo' xque'oc chupan ri ruchi-jay ri', pero man xquetiquir ta xque'oc.
LUK 13:25 Roma tok ri Ajaf xtiyacatej-pe y xtorutz'apej can ri oquibel, rix ri man jani ix oquinek ta apo riq'uin, xquixoyon c'a apo y xtibij: Ajaf, Ajaf, tajaka' ri ruchi-jay chikavech richin chi yojoc-apo. Pero rija' xtubij-pe chive: Man vetaman ta acuchi quixpe-vi.
LUK 13:26 Y rix xtibila' c'a apo chire: Ja roj ri xojva-xojuc'ya' aviq'uin. Y ja ri pa tak bey richin ri katinamit, chiri' xabij-vi ri ruch'abel ri Dios.
LUK 13:27 Jac'a rija' xtubij-pe chive: Xinbij yan chive chi man vetaman ta acuchi quixpe-vi. Man utz ta chi yixc'oje' viq'uin, rix banoy-etzelal, xticha' ri Ajaf.
LUK 13:28 Y tok xque'itz'et ri achi'a' ri quibini'an Abraham, Isaac, Jacob y conojel ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, chi ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, jac'ari' tok xtoc ri ok'ej iviq'uin roma ri bis, xtikach'ach'ej ivey roma xixelesex can.
LUK 13:29 Y xquepe c'a vinek quere' pa jotol, quere' pa xulan, quere' pa relebel-k'ij y quere' pa kajibel-k'ij. Vinek ri quicukuban quic'u'x viq'uin. Y re vinek re' xquec'oje' c'a pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Rije' xquetz'uye' c'a apo ri pa mesa.
LUK 13:30 Y ri chiri' ec'o c'a xtic'oje' quik'ij y ri vacami manek oc quik'ij, y ec'o c'a ri janíla quik'ij vacami, manek oc quik'ij xtic'oje', xcha' c'a ri Jesús.
LUK 13:31 Y chupan c'a chuka' ri k'ij ri', ec'o achi'a' fariseos ri xe'apon riq'uin ri Jesús, y xquibij chire: Ri Herodes, ri k'atoy-tzij, nrajo' yarucamisaj. Catel c'a el vave' chanin, xecha' chire.
LUK 13:32 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Quixbiyin y tibij chire ri jun k'atoy-tzij ri', ri novinek chubanic ri etzelal, chi yin c'a xquenvelesala' na itzel tak espíritu y can c'a xquenc'achojirisala' na chuka' ri c'o quiyabil. Queri' re vacami, ri chua'k y ri cabij, y c'ari' c'a xtinq'uis can rubaniquil re samaj re'.
LUK 13:33 Yin xa can c'o-vi chi ninchop-el nubey. Queri' re vacami, ri chua'k y ri cabij. C'o chi yinapon ri pa tinamit Jerusalem, roma ri e k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios man jun bey ri xquecamisex ta pa jun chic tinamit.
LUK 13:34 Y c'ari' ri Jesús xch'on c'a chiquij ri vinek ri ec'o pa Jerusalem. Rija' xubij c'a: Aj-Jerusalem, aj-Jerusalem, ¿achique c'a roma tok ye'icamisala' ri achi'a' ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios? ¿Achique c'a roma chuka' tok ye'icamisala' chi abej ri yerutek-pe ri Dios chi'icojol? Y yin, can janíla c'a bey ri xinvajo' chi xixinmol ta viq'uin, achi'el nuben ri quite-ec' chique ri tak ral, yerumol chuxe' ri ruxic'. Man jun bey c'a xivajo' ta rix.
LUK 13:35 Vacami c'a, ri ivachoch chi'ijujunal rix xtic'oje' can achi'el jun tz'iran ruvach'ulef. Y can kitzij chuka' ninbij chive chi man chic c'a xquinitz'et ta chic, can c'a ja tok xtapon na ri k'ij tok xtibij chuve: ¡Matiox chi petenek re Jun re'! ¡Rija' can urtisan-vi-pe roma ri Ajaf Dios! ¡Y petenek pa rubi' ri Ajaf Dios! C'a chupan c'a ri k'ij ri' tok xquinitz'et chic jun bey.
LUK 14:1 Y pa jun k'ij richin uxlanen, ri Jesús xbe pa rachoch jun quitata'al ri achi'a' fariseos. Ri Jesús oyon c'a roma ri achin ri' richin jun va'in. Y ri ec'o chiri' niquitzula' c'a apo ri Jesús,
LUK 14:2 roma ri chiri' c'o-apo jun achin yava'. Ri yabil ri noc chire ri jun achin ri', ja ri ya' c'o pa ruch'acul.
LUK 14:3 Y ri Jesús xubij c'a chique ri etamanela' chirij ri ley y chuka' chique ri achi'a' fariseos ri ec'o chiri': ¿Xajan cami chi nic'achojirisex jun yava' pa jun k'ij richin uxlanen? ¿Achique nibij rix?
LUK 14:4 Pero ri etamanela' y ri fariseos man jun xquibij. Romari' ri Jesús xuchop-apo ri yava' y xuc'achojirisaj y xubij chire chi tibe.
LUK 14:5 Y chique ri etamanela' y ri fariseos, ri Jesús xubij: Vi c'o jun chive rix nitzak jun ruquiej o jun ruváquix pa jun jul, ¿man cami junanin ta yixbe chirelesaxic, stape' jun k'ij richin uxlanen?
LUK 14:6 Y ri etamanela' y ri fariseos man xquil ta c'a achique xquibij-apo chire ri Jesús.
LUK 14:7 Y xpe ri Jesús xuchop c'a rubixic jun c'ambel-tzij chique ri e oyon pa va'in. Roma xerutz'et ri vinek ri e oyon chi yequichala' quich'acat richin yetz'uye' ri chiri' pa mesa. Romari' xubij c'a chique:
LUK 14:8 Tok c'o c'a jun ri noyon ivichin pa jun c'ulubic, man c'a ticanoj ri nabey tak ch'aquet. Roma riq'uin juba' at tz'uyul chic ri chiri' tok napon jun vinek ri más ruk'ij que chavech rat,
LUK 14:9 y nipe ri xoyon avichin ri pa c'ulubic, nubij chave: Tabana' utzil taya' can ri ach'acat chire re jun re voyon chuka'. Y rat yaq'uixbitej y at cakarinek yabetz'uye' pa ruq'uisibel tak ch'aquet.
LUK 14:10 Roma c'a ri' tok c'o jun ri noyon ivichin pa jun c'ulubic, quixtz'uye' ri pa ruq'uisibel tak ch'aquet richin queri' tok yarutz'et-pe ri xoyon avichin, xtoka' c'a aviq'uin rat y xtubij chave: Tabana' utzil cajote-pe vave'. Y tok queri' xtiban chave, conojel c'a ri yetz'uye' aviq'uin ri pa mesa richin va'in xtiquetamaj chi can c'o ak'ij.
LUK 14:11 Roma c'a ri', ri niquinimirisaj-qui', xa xtikasex quik'ij. Y jac'a ri man nunimirisaj ta ri', xtinimirisex ruk'ij, xcha' ri Jesús.
LUK 14:12 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chire ri xoyon richin: Tok navajo' c'a chi c'o yepe aviq'uin richin jun va'in, man c'a que'avoyoj xaxe ri avachibil, ri ate-atata', conojel ri e avach'alal, y ri a-vecinos ri e beyoma', roma rije' can yetiquir chuka' yatcoyoj richin jun va'in ri pa cachoch, y riq'uin ri' nac'ul yan el ri rajel-ruq'uexel.
LUK 14:13 Jac'a rat, tok c'o jun nimak'ij pan avachoch, vi ye'avoyoj vinek ri man jun c'o quiq'uin, ri vinek ri man utz ta ri quik'a' o ri caken, o ye'avoyoj ri xa man choj ta yebiyin roma ri e jetz' y ri moyi',
LUK 14:14 can jebel c'a ruva-ak'ij, roma re vinek re xe'avoyoj re', man yetiquir ta niquiya' yan el rajel-ruq'uexel chave. Pero rat xtac'ul ri rajel-ruq'uexel, tok junan xcac'astej-el quiq'uin ri chojmilej tak vinek, xcha' ri Jesús.
LUK 14:15 Y c'o c'a jun ri tz'uyul ri chiri' pa mesa, tok rac'axan chic ka ri tzij ri xubij ri Jesús, xubij c'a apo chire: Jebel ruva-quik'ij ri xquec'oje' pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios y can xtiquitej quivay chiri', xcha'.
LUK 14:16 Y jari' tok ri Jesús xubij: Jun achin jun bey, nrajo' c'a nuben nimak'ij ri pa rachoch y nuya' jun va'in. Romari' rija' chique e q'uiy vinek ri xubij chi yeroyobej chirachoch ri k'ij richin va'in.
LUK 14:17 Romari', tok xapon ri k'ij richin ri va'in, ri achin xutek c'a el jun rusamajel chicoyoxic conojel ri vinek ri'. Y ri samajel xberubij c'a chique: Ronojel c'o chic, vacami jo' c'a ri pa va'in.
LUK 14:18 Pero conojel can junan ri xquibila-pe, chi man yetiquir ta yebe. C'o c'a jun ri xubij-pe: Tabana' utzil tabij chire ri avajaf, chi tucuyu' juba' chi man yitiquir ta yibe, roma xa c'a xinlok' can jun vulef, y nic'atzin richin yibe chutz'etic.
LUK 14:19 C'o chic jun ri can que chuka' ri' xubij: Tabana' utzil tabij chire ri avajaf chi man yitiquir ta yibe, roma ec'o vo'o' c'ulaj nuváquix richin samaj xenlok', y nic'atzin richin yentejtobej.
LUK 14:20 Y c'o chic c'a jun ri xubij-pe, chi man nitiquir ta nibe roma xa c'a xc'ule'.
LUK 14:21 Y tok ri samajel ri takon-el xtzolin-apo riq'uin ri rajaf, ronojel c'a ri xbix-pe chire xutzijoj chire. Romari' ri rajaf itzel xuna', y xubij chire ri rusamajel: Vacami c'a cabiyin pa tak bey ri cojol jay y quebe'amolo' c'a pe ri xa man utz ta ri quik'a' o ri caken, ri man choj ta yebiyin roma e jetz', ri e moyi', y chuka' ri xa man jun c'o quiq'uin.
LUK 14:22 Y tok ri samajel xtzolin, xubij c'a chire ri rajaf: Xenq'uen yan pe ri vinek ri xabij-el chuve, pero ri ch'aquet c'a q'uiy na c'o.
LUK 14:23 Y ri rajaf xubij chire: Vacami c'a cabiyin ri tza'n tak jay el y ri pa tak bey ri yebe juc'an chic tinamit, y tabana' c'a chique ri vinek ri yec'oje' que tak ri' chi quepe pa vachoch, richin queri' ninoj re vachoch.
LUK 14:24 Roma yin can kitzij vi ninbij chive chi man jun chic chique ri xenvoyoj pa nabey, ri xtorubana' ta re va'in re' viq'uin, xcha', xubij ri Jesús.
LUK 14:25 Y janíla c'a vinek ri e tzekelbeyon-el richin ri Jesús. Y tok rija' xtzu'un c'a can chirij y xerutz'et ri vinek ri', xpa'e', y xuchop c'a rubixic chique:
LUK 14:26 Vi c'o c'a jun ri nipe viq'uin richin noc nutijoxel, c'o c'a chi ja yin ri más ta yirajo'. Man ruc'amon ta c'a chi ja ta ri rute-rutata' ri más yerajo' que chinuvech yin. Ni man ruc'amon ta c'a chuka' chi ja ta ri rixjayil, ri e ralc'ual, ri e rach'alal o rija' mismo ri más nrajo-ka-ri'. C'o c'a chi ja yin ri más yirajo' ta. Roma vi man que ta ri' ri nuben, man nitiquir ta c'a noc nutijoxel.
LUK 14:27 Ri vinek ri can nrajo-vi noc nutijoxel, nic'atzin chi man tupokonaj nuc'ovisaj tijoj-pokonal voma yin, achi'el xa ta can benek chuxe' ru-cruz. Jac'a ri vinek ri xa nupokonaj nuc'ovisaj tijoj-pokonal voma yin y man nrajo' ta yirutzekelbej, man nitiquir ta noc nutijoxel.
LUK 14:28 Roma tok c'o jun chive rix ri nrajo' nuben jun jay nim, ¿man cami nitz'uye' ta juba' richin chi nuch'ob janipe' mero xtic'atzin chire, y vi can c'o ronojel riq'uin richin nuq'uis rubanic o xa man nitiquir ta?
LUK 14:29 Roma vi xaxe ri ru-cimiento ri jay nitiquir nuya-ka y nupaba' can ri samaj chiri', xquepe c'a ri vinek xtiquitze'ej,
LUK 14:30 y xtiquibila' c'a: La jun achin la' xrajo' xupaba' jun jay, y xa man xtiquir ta chic, xquecha'.
LUK 14:31 O vi jun k'atoy-tzij ri nibix rey chire, c'o chi nuben oyoval riq'uin jun chic rey, ¿man cami nitz'uye' ta juba' richin queri' nuch'ob vi lajuj mil ru-soldados yetiquir niquiben oyoval quiq'uin ri juvinek mil soldados ri e ruc'amon-pe ri jun chic rey?
LUK 14:32 Y vi nuch'ob chi man nitiquir ta, rija' yerutek achi'a' chuc'ulic ri rey, tok xa c'a man jani rutzijol noka'. Y ri achi'a' ri yebe chuc'ulic nequic'utuj utzil chire chi man nicajo' ta oyoval.
LUK 14:33 Romari', vi jun chive rix nrajo' noc nutijoxel, c'o c'a chi nuch'ob nabey chi c'o chi nuya' can ronojel ri c'o riq'uin. Vi man nuben ta queri', man nitiquir ta noc nutijoxel.
LUK 14:34 Ri atz'an yalan jebel. Y vi ta re atz'an re' niq'uis ta el ri ratz'amil, ¿achique ta c'a rubanic richin queri' nitzolin ta chic pe ri ratz'amil?
LUK 14:35 Jun atz'an ri man natz'amin ta chic, man utz ta nucusex achi'el nucusex ri ulef, ni man utz ta chuka' nucusex achi'el ri k'ayis richin nik'ayisex jun ulef. Xa nitorix-el, roma man jun chic nic'atzin-vi. Rix ri c'o ivac'axabal, can tivac'axaj c'a ri xinbij-ka, xcha' ri Jesús.
LUK 15:1 Y conojel c'a ri achi'a' moloy tak alcaval y ri ch'aka' chic vinek ri nibix aj-maqui' chique, ye'apon c'a apo riq'uin ri Jesús. Re vinek c'a re' ye'apon riq'uin ri Jesús richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj.
LUK 15:2 Y roma ja quivech vinek re' ri ye'apon riq'uin ri Jesús, ri achi'a' fariseos y ri etamanela' chirij ri ley janíla c'a niquibij chirij ri Jesús. Y niquibila' c'a: Re Jesús junan ruvech quiq'uin ri aj-maqui'. Roma man xe ta ri jebel quic'ulic nuben, xa can nibe chuka' quiq'uin ri chi tak cachoch richin neva', yecha'.
LUK 15:3 Roma c'a ri' ri Jesús xuchop c'a rubixic jun c'ambel-tzij chiquivech, y xubij:
LUK 15:4 Vi ta jun chive rix ri ec'o ta jun ciento rucarne'l y nisach ta can jun tok e ruc'uan-el richin yeruyuk'uj, ¿man cami yeruya' ta can juba' ri ch'aka' chic rucarne'l ri chiri' pa juyu', chucanoxic ri jun? Ja', queri' nuben.
LUK 15:5 Y tok nerila-pe ri carne'l ri', nuya' c'a pe chuvi-rutele'n. Can niquicot-vi c'a roma ri xril-pe.
LUK 15:6 Y tok napon chirachoch, yeroyoj ri vinek retaman quivech, y yeroyoj chuka' ri ru-vecinos, y nubij c'a chique: Quixquicot c'a viq'uin re vacami, roma ri nucarne'l ri sachinek can, xinvil-pe.
LUK 15:7 Y can kitzij c'a ninbij chive, chi chila' chicaj c'o quicoten tok ec'o noventa y nueve vinek ri choj quic'aslen, ri xa tzolijinek chic pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Pero c'o más quicoten ri chila' chicaj, tok c'o jun aj-mac ri nitzolin-pe ruc'u'x riq'uin ri Dios.
LUK 15:8 O vi c'o ta jun ixok ri c'o lajuj fichas riq'uin, y chire ri lajuj fichas ri' nutzek ta jun, ri chiri' pa rachoch, ¿man cami nutzij ta jun k'ak' ri ixok ri', richin nucanoj ri ru-mero? ¿Y man cami numes ta rupan ri rachoch chucanoxic ri ru-mero? Ja', queri' nuben.
LUK 15:9 Y tok nril, yeroyoj ri vinek ri retaman quivech, y yeroyoj chuka' ri ru-vecinos, y nubij c'a chique: Quixquicot c'a viq'uin, roma ri nu-mero ri sachinek, xinvil yan.
LUK 15:10 Y can kitzij c'a ninbij chive, chi tok c'o jun aj-mac nitzolin-pe ruc'u'x riq'uin ri Dios, chiquivech chuka' ri ángeles richin ri Dios janíla quicoten, xcha' ri Jesús.
LUK 15:11 Y ri Jesús xubij c'a chuka' chique: C'o c'a jun achin ri ec'o e ca'i' ruc'ajol.
LUK 15:12 Y jun k'ij ri chak'laxel-ala' xubij c'a chire ri rutata': Táta, yin ninvajo' yan ri verencia, y taya' c'a chuve ri nel-apo chikavech riq'uin ri nunimal, xcha'. Y ri tata'aj can xujech na vi ri herencia chiquivech che ca'i'.
LUK 15:13 C'a juba' ri', ri chak'laxel-ala' xuc'ayila' can ronojel ri xrichinaj. Can q'uiy c'a ri mero ri xumol-el, y c'ari' xbe pa jun chic ruvach'ulef ri nej c'o-vi: Y tok c'o chic ri chiri', xuc'uaj c'a jun itzel c'aslen, y romari' janíla q'uiy mero ri nuq'uis.
LUK 15:14 Rija' xuq'uis c'a ronojel ri ru-mero. Y jari' tok xpe jun nima-vayjal chupan ri ruvach'ulef ri c'o-vi. Y ri ala' ri' q'uiy c'a ri xbec'atzin-pe chire.
LUK 15:15 Y romari' xberusuju-ri' pa samaj riq'uin jun achin aj chiri' chupan ri ruvach'ulef ri', y ri achin xutek-el c'a pa rulef y yuk'un ak ri c'o chi nerubana'.
LUK 15:16 Y roma ri janíla vayjal c'o chire re ala' re', can nurayij c'a nutej ri niquitej ri ak. Pero man jun vinek ri niyo'on ta chire.
LUK 15:17 Y re ala' re', c'ari' xtzolin-pe ruc'u'x, y xuch'ob-ka: Ri e rusamajela' ri nata' man niquitej ta vayjal, roma c'o q'uiy quivay. Pero yin yiquen yan ka (yicom yan ka) roma vayjal vave'.
LUK 15:18 Más utz quitzolin na riq'uin ri nata', y xtinbij c'a chire: Táta, ximacun chuvech ri Dios, y can ximacun chuka' chavech rat.
LUK 15:19 Man chic c'a ruc'amon ta nabij ac'ajol chuve. Más utz tabana' chuve chi yinoc jun asamajel, xcha' ri pa ránima.
LUK 15:20 Y can xuchop na vi el bey chirachoch, c'a riq'uin ri rutata'. Y c'a nej na c'a c'o-vi ri ala' che ri rachoch, tok ri tata'aj xutz'et yan ri ruc'ajol, y janíla c'a xujoyovaj ruvech. Romari' junanin xbe chuc'ulic, xuk'etej y xutz'ubaj (xutz'umaj).
LUK 15:21 Y ri ala' can jac'ari' xubij chire ri rutata': Táta, ximacun chuvech ri Dios, y can ximacun chuka' chavech rat. Man chic c'a ruc'amon ta chi nabij ac'ajol chuve.
LUK 15:22 Pero ri tata'aj xubij c'a chique ri rusamajela': Tivelesaj-pe ri tziek más jebel y tivika' (tiveka') re nuc'ajol. Tiya' jun anillo chuvi-ruk'a' y tiya' chuka' ruxajab chiraken.
LUK 15:23 Y te'ic'ama' c'a pe chuka' ri ti váquix ri tiojirisan, y ticamisaj-ka. Tikabana' c'a jun nimak'ij, y kojva'.
LUK 15:24 Roma tok ninbij c'a yin ri', chi re jun nuc'ajol re' caminek chic, pero vacami achi'el c'astajinek chic pe. Rusachon c'a el ri', pero xoka' chic kiq'uin, xcha' ri tata'aj. Y jac'ari' xtiquir ri nimak'ij.
LUK 15:25 Y tok najin c'a ri nimak'ij, ri nimalaxel-ala' nisamej pa juyu'. Y tok xtzolin c'a pe y napon yan pa jay, xrac'axaj c'a chi c'o nimak'ij najin.
LUK 15:26 Romari' rija' xroyoj jun chique ri quisamajela' y xuc'utuj chire: ¿Achique xbanatej? ¿Y achique roma tok c'o nimak'ij?
LUK 15:27 Y ri samajel xubij chire: Roma xtzolin-pe ri achak', y utz ruvech xtzolin-pe. Romari' ri atata' xutek rucamisaxic ri ti váquix ri tiojirisan.
LUK 15:28 Tok xrac'axaj ri queri' ri nimalaxel-ala', xyacatej royoval, y man nrajo' ta c'a noc-apo ri pa jay. Xbe'el c'a pe ri rutata', y nubochila' c'a, richin queri' noc ta apo.
LUK 15:29 Pero man xrajo' ta. Rija' xa xubij c'a chire ri rutata': Yin can jantape' yisamej aviq'uin y man jun bey ri man ta nuniman atzij. Y man riq'uin ri', man jun ri ayo'on ta chuve. Stape' ta jun ti cabra, richin nikaben ta jun nimak'ij quiq'uin ri vachibil, pero ri' can man jun.
LUK 15:30 Y vacami rat xacamisaj-ka ri ti váquix ti'oj, xaxe roma xtzolin-pe re jun ac'ajol re', ri xa xberuq'uisa' yan can ronojel ri abeyomel, quiq'uin ixoki' ri man choj ta quic'aslen, xcha'.
LUK 15:31 Y ri tata'aj xubij: Nuc'ajol, xcha' c'a chire. Rat, can viq'uin atc'o-vi. Romari' ronojel ri c'o, can avichin vi rat.
LUK 15:32 Pero re achak' re' can caminek vi chic chinuvech yin ri', y vacami achi'el c'astajinek chic pe, chinuvech yin. Rusachon c'a el ri', y vacami xoka' chic kiq'uin. Y romari' c'o c'a chi c'o nimak'ij y quicoten ri pa tak kánima, xcha' ri tata'aj ri', xubij ri Jesús.
LUK 16:1 Ri Jesús xubij c'a chuka' chique ri rutijoxela': C'o c'a jun achin beyon. Y re beyon re' c'o c'a jun rusamajel ri c'o pa ruvi' ronojel ri rubeyomel rija'. Y chire ri achin beyon xtzijox c'a chi ri rusamajel ri c'o pa ruvi' ronojel ri c'o riq'uin, najin c'a chuq'uisic ronojel rubeyomel.
LUK 16:2 Y ri patrón xutek c'a royoxic ri samajel ri'. Y tok xoka' c'a ri samajel, ri patrón xubij chire: ¿Achique nabij chuve chirij ri nitzijox chavij? Vacami c'a ninvajo' nintz'et achique rubanon ronojel ri beyomel pan ak'a', roma ri asamaj jare' xq'uis can vave', xcha' ri patrón chire.
LUK 16:3 Y ri samajel xuch'ob c'a ka pa ránima: ¿Achique ninben? Roma re nu-patrón nrelesaj nusamaj. Y ninben ta c'a jun chic ruvech nusamaj ri nrajo' uchuk'a', pero man yitiquir ta chic. Yinoc ta c'utuy-limosna pa tak bey, pero yiq'uix.
LUK 16:4 Tok xch'obotej chuvech, xubij: Vacami vetaman chic achique ri xtinben, richin queri' ec'o yec'ulun vichin ri pa tak cachoch, tok xtelesex can re nusamaj.
LUK 16:5 Re samajel c'a re' xeroyoj chiquijujunal ri c'o quic'as riq'uin ri ru-patrón, y xuc'utuj c'a chire ri nabey: ¿Achique c'a ri ac'as, y janipe'?
LUK 16:6 Y ri achin aj-c'as xubij c'a: Yin c'o jun ciento barril aceite olivo nuc'as, xcha'. Y ri rusamajel ri beyon achin xubij c'a chire ri aj-c'as: Ja ruvujil ri ac'as re'. Y vacami aninek catz'uye-ka y tabana' chic can jun. Y chupan ri jun chic vuj ri xtaben, tabana' c'a ka chupan chi xa nic'aj ciento barril aceite ri ac'as.
LUK 16:7 Y tok xapon chic c'a jun aj-c'as, ri samajel xuc'utuj c'a chire: Y rat ¿achique ri ac'as y janipe'? Ri aj-c'as xubij: Yin vakxaki' ciento quintal trigo nuc'as, xcha'. Y ri samajel xubij chire: Ja ruvujil ri ac'as re', y vacami catz'uye-ka y tabana' chic jun. Y chupan ri jun chic vuj ri xtaben, tabana-ka chupan chi xa vaki' ciento riq'uin nic'aj ri ac'as, xcha'.
LUK 16:8 Y tok ri ru-patrón xrac'axaj ri nuben ri jun itzel samajel ri', xubij: C'o runa'oj, xcha'. Y achi'el c'a ri achin ri', e queri' ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin ri ruvach'ulef. Can janíla vi e novinek quiq'uin ri vinek ri man quiniman ta ri Dios. Y can más e novinek re vinek re', que chiquivech ri quiniman ri Dios y e richin chic ri sakil.
LUK 16:9 Y yin ninbij c'a chive, xcha' ri Jesús. Q'uiy bey ri beyomel richin re ruvach'ulef, man utz ta rucusaxic niban coma ri vinek. Jac'a vi can pan ik'a' rix ri ralc'ual chic ri Dios c'o-vi re beyomel re', can ticusaj c'a richin chi ye'ito' ri nic'atzin quito'ic. Richin queri' tok ri ibeyomel xtiq'uis, xquixc'ul c'a ri chila' chicaj, chupan ri jay ri man jun bey xqueq'uis.
LUK 16:10 Jun ri can utz nuben riq'uin jun cosa ri xa manek más rejkalen, can utz c'a chuka' xtuben riq'uin ri can janíla rejkalen. Jac'a ri xa man utz ta nuben riq'uin jun cosa ri xa manek más rejkalen, xa que chuka' ri' xtuben riq'uin ri can c'o-vi rejkalen.
LUK 16:11 Y vi riq'uin ri beyomel richin re ruvach'ulef, rix man utz ta niben, ¿xtujech cami ri Dios ri kitzij beyomel pan ik'a'?
LUK 16:12 Roma vi xa man utz ta niben riq'uin ri beyomel richin re ruvach'ulef ri uxkanen can pan ik'a', c'a ta la' chic c'a chi utz ta niben riq'uin ri kitzij beyomel, vi ta nijach chive roma ri Dios, beyomel ri can ivichin vi rix.
LUK 16:13 Y man jun c'a samajel ri e ca'i' ta rajaf y nitiquir ta nisamej quiq'uin che ca'i' pa jun bey. Roma vi nrajo' jun chique ri rajaf, nretzelaj chic can ri jun. Y vi can nunimaj rutzij ri jun, man nitiquir ta nuben queri' riq'uin ri jun chic. Y que c'a ri', manek modo chi c'o ta jun ri benek ránima chirij ri beyomel, y nrajo' ta chuka' nuben ri nrajo' ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 16:14 Y ri achi'a' fariseos xcac'axaj c'a ri xubij ri Jesús, romari' xquibanala-apo quipalej chuvech, roma rije' can benek cánima chirij ri beyomel.
LUK 16:15 Y ri Jesús xubij chique: Rix can nibananej chiquivech ri vinek chi can janíla ix choj. Pero ri Dios retaman achique ri c'o pan ivánima, y man utz ta yixrutz'et. Y ri' stape' janipe' jebel yixtz'et y stape' chuka' janipe' ix nimirisan coma ri vinek.
LUK 16:16 Y tok c'a man jani c'a tuchop samaj ri Juan ri Bautista, can c'a ja na c'a ri ley richin ri Moisés ri nitzijox. Y can c'a ja na chuka' ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri bin chique roma ri Dios chupan ri ojer can tiempo, can c'a ja na c'a chuka' ri' nitzijox. Jac'a tok xuchop samaj ri Juan, jari' tok xchap can rutzijoxic ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' rija'. Y e q'uiy c'a vinek ri janíla niquitej quik'ij richin ye'oc ri chiri'.
LUK 16:17 Y chuka' ninbij chive, chi más man c'ayef ta chi re ruvach'ulef y ri caj yeq'uis, que chuvech ri ley. Roma ri nubij chiri', can c'o-vi c'a chi nibanatej na, y man jun ri que ta ri' xtic'oje' can, xcha' ri Jesús.
LUK 16:18 Y ri Jesús xubij chuka': Vi c'o c'a jun achin ri nujech-ri' riq'uin ri rixjayil y c'ari' nuq'uen chic pe jun ixok, re achin re' nuben mac chuvech ri Dios. Y vi c'o c'a jun achin ri nuc'uan-el ri ixok ri jachon can roma ri rachijil, chuka' ri achin ri' nimacun chuvech ri Dios.
LUK 16:19 Y ri Jesús xubij c'a chuka': Xc'oje' c'a jun achin ri janíla beyon. Re achin re' ruyon c'a jebel tak tziek ri jotol cajel ri yerucusala', y k'ij-k'ij nubanala' nima tak va'in.
LUK 16:20 Pero que chuka' ri' xc'oje' c'a jun achin ri c'utuy-limosna y nojinek ruch'acul riq'uin ch'a'c. Rija' rubini'an Lázaro, y can jac'a ri pa ruchi-rachoch ri beyon nic'oje-vi.
LUK 16:21 Ri Lázaro can janíla c'a nurayij chi nutej ta ri ruchi' tak vey ri yetzak-ka chuxe' ri mesa. Y ri tz'i' can ye'apon c'a riq'uin churek'ic ri ch'a'c c'o chirij.
LUK 16:22 Y jun k'ij re c'utuy-limosna xquen-el (xcom-el), y c'a ja ri lugar richin quicoten xapon-vi; chiri' riq'uin ri Abraham. Can c'a jac'a ri lugar ri' xuc'uex-vi, coma ri ángeles. Y chuka' c'a ri achin beyon xquen (xcom), y xmuk.
LUK 16:23 Y tok rija' nutej chic c'a pokonal chupan ri lugar ri ye'apon-vi ri caminaki' ri man xquinimaj ta el, rija' xtzu'un-pe, y jari' tok xutz'et ri Abraham, pero c'anej c'a c'o-vi. Xutz'et c'a chuka' ri Lázaro rak'el-apo chuva-ruc'u'x ri Abraham.
LUK 16:24 Y ri achin beyon riq'uin ruchuk'a' xch'on, y xubij c'a chire ri Abraham: Nata' Abraham, tajoyovaj nuvech. Tabana' c'a utzil tabij chire la Lázaro, chi stape' xe rutza'n jun ruvi-ruk'a' tuch'ekeba', y tataka-pe viq'uin re vave', richin noruya' can chutza'n vak'. Roma nic'at vánima chupan re k'ak' re', xcha'.
LUK 16:25 Pero ri Abraham xubij chire: Toka' c'a chi'ac'u'x rat nuc'ajol, chi tok xac'ase' chuvech ri ruvach'ulef, yalan jebel xac'ovisaj ri ac'aslen, y re Lázaro yalan tijoj-pokonal xuc'ovisaj. Pero rija' yalan jebel ri ruc'aslen ri xorila' vave', y rat xa jun c'aslen richin tijoj-pokonal xavil.
LUK 16:26 Y chuka' xa c'o jun nimalej sivan chikacojol. Romari', vi c'o jun ri c'o vave' nrajo' ta napon iviq'uin, man nitiquir ta. Y vi ta jun chive rix nrajo' nipe vave' kiq'uin roj, man nitiquir ta chuka', xcha' ri Abraham.
LUK 16:27 Y ri achin beyon xubij c'a: Vi queri', ninvajo' c'a ninc'utuj jun chic utzil chave rat nata' Abraham. Tataka' c'a el juba' ri Lázaro chuvech ri ruvach'ulef, pa rachoch ri nata'.
LUK 16:28 Roma ec'o vo'o' vach'alal, y nech'on ta quiq'uin, richin man quepe chupan re jun lugar richin tijoj-pokonal, xcha'.
LUK 16:29 Y ri Abraham xubij chire: Rije' c'o ri ruch'abel ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés, quiq'uin. Y c'o chuka' ruch'abel ri Dios ri tz'iban can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Jac'ari' ri ticac'axaj, y tiquinimaj, xcha' ri Abraham.
LUK 16:30 Y ri achin beyon xubij: Ja', can kitzij, nata' Abraham. Pero vi c'o jun caminek ri nic'astej-el y napon quiq'uin ri vach'alal, can xtitzolej-vi quic'u'x riq'uin ri Dios, xcha' ri beyon.
LUK 16:31 Pero ri Abraham xubij chire: Vi can man niquinimaj ta ri ruch'abel ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés, ni man niquinimaj ta chuka' ri ruch'abel ri Dios ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri' ojer can, xa man xtiquinimaj ta chuka' jun ri nic'astej-el chiquicojol ri caminaki'.
LUK 17:1 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Can ronojel c'a bey c'o c'a ri xtibanon chique ri vinek richin yemacun. Pero ri xtibanon chire jun chic vinek chi nimacun, xa tok'ex c'a ruvech.
LUK 17:2 Y más ta utz chire ri jun vinek ri nich'obon chi nuben ri etzelal ri', chi ximon ta jun nimalej ca' chukul y nic'ak chupan jun nimalej ya', que chuvech nuben chire jun co'ol chi nitzak pa mac.
LUK 17:3 Romari' rix tichajila' c'a ri ic'aslen. Y vi c'o jun avach'alal c'o itzel ri nuben chave, tabij c'a chire. Y vi ri nibanon itzel chave noruc'utuj cuyubel rumac chavech roma xtzolin-pe ruc'u'x, tacuyu' c'a rumac.
LUK 17:4 Y vi pa jun k'ij vuku' ta bey c'o itzel nuben chave y chi vuku' bey nitzolin ta pe ruc'u'x y nipe aviq'uin y nubij chave: Tacuyu-tasacha' numac, can ruc'amon chi nacuy rumac, xcha' ri Jesús.
LUK 17:5 Y ri apóstoles xquibij c'a chire ri Ajaf Jesús: Tabana' c'a chike chi nikacukuba' ta más kac'u'x riq'uin ri Dios.
LUK 17:6 Pero ri Ajaf Jesús xubij chique: Vi rix icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios, stape' ta juba' oc achi'el jun ti ija'tz richin ri mostaza, y nibij ta chire re che' rubini'an sicómoro chi tel-el vave' y tik'ax chupan ri nimalej ya' richin nerutica-ri' chiri', re che' re' can nunimaj ta vi itzij.
LUK 17:7 Y vi c'o ta c'a jun chive rix ri c'o ta jun ri can samajel vi riq'uin, y rutakon ta el pa juyu' pan arado o yuk'uy quichin carne'l, ¿can xe cami tok nitzolin-pe, can ja cami ri' xtubij chire: Catoc pa jay, catz'uye' pa mesa y cava'? Man jun bey ri'.
LUK 17:8 ¿Man cami nabij ta chire: Tachojmirisaj ri xtintej re vacami tikak'ij, y tachojmirisaj chuka' avi' rat richin queri' yinavilij-pe re yiva' y yinuc'ya', y can c'a tok yicolaj na yin, c'ari' cava' y catuc'ya' rat?
LUK 17:9 ¿Y namatioxij cami chire ri samajel roma xuben ri xabij chire? Man jun.
LUK 17:10 Y can achi'el ri samajel ri', queri' chuka' rix. Tok ibanon chic ri samaj ri nubij ri Dios chive, tibij: Roj oj samajela' ri man jun yojc'atzin-vi. Roma xaxe ri bin chike, xaxe ri' ri xkaben, quixcha', xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'.
LUK 17:11 Y tok ri Jesús rachibilan ri rutijoxela' xuchop chic el bey pa Jerusalem, xk'ax c'a chiquicojol ri lugar Samaria y ri Galilea.
LUK 17:12 Y tok xapon pa jun ti tinamit, ec'o c'a e lajuj achi'a' ri c'o ri yabil ri rubini'an lepra chique. Ri achi'a' ri' xebec'ulun-pe, pero c'a nej xepa'e-vi chire ri Jesús.
LUK 17:13 Y tok xech'on c'a, riq'uin cuchuk'a' xech'on-apo chire ri Jesús y xquibij: Ajaf, tajoyovaj kavech roma re kabanon, xecha'.
LUK 17:14 Y ri Jesús can xerutzu-vi c'a y xubij chique: Quixbiyin c'a y te'ic'utu-ivi' chiquivech ri sacerdotes, xcha-el ri Jesús chique. Y tok quichapon c'a el binen richin nequic'utu-qui' chiquivech ri sacerdotes, ri quiyabil xq'uis-el y xech'ajch'ojir c'a.
LUK 17:15 Y jun c'a chique ri e lajuj achi'a', tok xutz'et chi can xc'achojirisex-vi chire ri ruyabil, rija' xtzolin. Y janíla c'a nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y can riq'uin c'a ruchuk'a' nich'on tok nuya' ruk'ij ri Dios.
LUK 17:16 Y tok xapon riq'uin ri Jesús, xxuque' chuvech y xulucuba-ka-ri', y janíla c'a numatioxij chire ri Jesús. Re achin c'a re' aj-Samaria.
LUK 17:17 Y ri Jesús xubij: ¿Man e lajuj ta c'a ri xq'uis-el ri quiyabil y xech'ajch'ojir? ¿Y ri beleje' chic?
LUK 17:18 ¿Can man jun chic c'a ri xtzolin ta pe richin chi nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios? ¿Xaxe cami re man israelita ta ri xtzolin-pe richin chi nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios? xcha' ri Jesús.
LUK 17:19 Y ri Jesús xubij chuka' chire ri achin aj-Samaria: Cayacatej y cabiyin c'a. Xac'achoj roma can xacukuba' ac'u'x viq'uin, xcha' chire.
LUK 17:20 Y ri achi'a' fariseos xquic'utuj c'a chire ri Jesús chi jampe' c'a xtoka' ri utzilej k'atbel-tzij richin ri Dios richin pa ruk'a' rija' yojc'oje-vi. Y ri Jesús xubij c'a chique: Man xtinabex ta jampe' xtoka', roma ri ruk'atbel-tzij ri Dios man tz'etel ta.
LUK 17:21 Y man c'a jun xtibin ta chi jare' c'o vave', o jala' c'o chila', roma ri ruk'atbel-tzij ri Dios c'o chic iviq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 17:22 Y rija' xch'on c'a chique ri rutijoxela', y xubij: Xque'oka' c'a ri k'ij tok rix xtivajo' chi stape' xaxe jun k'ij yic'oje' ta chic iviq'uin, yin ri xinalex chi'icojol. Pero man jani yinitz'et ta.
LUK 17:23 Y can ec'o c'a ri xquebin chive: Jare' c'o vave'. Jala' c'o chila'. Pero rix man c'a quixbe quiq'uin, ni man c'a chuka' que'itzekelbej.
LUK 17:24 Roma tok xtapon ri k'ij chi yin ri xinalex chi'icojol yipe chic jun bey, xquinoka' achi'el jun coyopa', ri nik'alajin jebel roma nusakirisaj ri caj.
LUK 17:25 Pero nabey c'o c'a chi ninc'ovisaj na q'uiy tijoj-pokonal, y c'o c'a chuka' chi yinetzelex coma ri vinek richin re tiempo re', re ojc'o vacami.
LUK 17:26 Y ri k'ij c'a tok xquipe, yin ri xinalex chi'icojol, can xtibanatej c'a chuka' achi'el ri xc'ulvachitej chupan ri k'ij tok xc'ase' ri Noé.
LUK 17:27 Chupan c'a ri ru-tiempo ri Noé, ri vinek man jun chic c'a ri janíla ta rejkalen chiquivech. Rije' xa jac'a ri quivay-cuc'ya' ri niquich'ob, chuka' ri c'ulubic, ri yeyatej chuka' quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'. Jari' ri yequich'obola' rija', tok xapon c'a ri k'ij richin chi ri Noé y ri e aj pa rachoch xe'oc chupan ri nimalej barco, y xuchop ri camic job. Y ri ch'aka' chic vinek, can conojel xequen (xecom).
LUK 17:28 Y can que c'a chuka' ri' xc'ulvachitej pa ru-tiempo ri Lot. Ri vinek xa benek c'a cánima riq'uin ri quiva'in, riq'uin ri achique yequikumula', riq'uin ri quilok'oj, ri quic'ayij, ri quiticoj y ri paban tak jay.
LUK 17:29 Y ri k'ij tok ri Lot y ri e aj pa rachoch xquiya' can ri tinamit Sodoma, xka' c'a can k'ak' y azufre pa ruvi' ri tinamit. Can achi'el c'a job xuben tok xka-pe ri chicaj, y can conojel vinek ri ec'o chiri' xeruq'uis k'ak'.
LUK 17:30 Y ri k'ij c'a tok yin ri xinalex chi'icojol xquinoc'ulun chic ka re vave' chuvech re ruvach'ulef, janíla c'a e q'uiy vinek ri xa riq'uin ronojel ri c'o quiq'uin benek-vi cánima. Y romari' xtika' ruc'ayeval pa quivi'. Can xtiquic'ulvachij c'a achi'el ri xec'oje' pa tinamit Sodoma.
LUK 17:31 Ri xa nuxlan pa ruq'uisibel vik (vek) chire ri rachoch tok napon ri k'ij ri', choj queri' tanmej-el. Man chic toc-apo ri pa rachoch richin chi c'o na ri neruc'ama-pe. Y vi c'o c'a chuka' jun ri nisamej pa juyu' chupan ri k'ij ri', man chic titzolej ri chuva-rachoch.
LUK 17:32 Roma xaxe c'a toka' chi'ic'u'x ri xuc'ulvachij ri rixjayil ri Lot, tok xporox ri tinamit Sodoma roma ri Dios.
LUK 17:33 Ri can yalan c'a nupokonaj ri ruc'aslen re vave' chuvech re ruvach'ulef, man xtril ta ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri man nupokonaj ta ri ruc'aslen richin re vave', ri ruc'aslen can man xtiq'uis ta.
LUK 17:34 Y tok yin xquipe chic jun bey, vi ec'o e ca'i' yever pa jun ch'at, jun runiman y jun man runiman ta, xaxe c'a jun chique rije' ri xtuc'uex-el y ri jun chic xtic'oje' can.
LUK 17:35 Y vi ec'o c'a e ca'i' ixoki' ri junan yeque'en, y xaxe jun ri runiman, xa jun c'a ri xtuc'uex-el y ri jun chic xtic'oje' can.
LUK 17:36 Y vi ec'o e ca'i' achi'a' ri junan chuka' ec'o pa samaj ri pa juyu', y xaxe jun ri runiman, xaxe c'a chuka' jun ri xtuc'uex-el y ri jun chic xtic'oje' can.
LUK 17:37 Y tok ri tijoxela' cac'axan chic ka ri xubij ri Jesús, xquic'utuj chire: Ajaf, ¿acuchi c'a xtic'ulvachitej-vi ri queri' ri'? Y ri Jesús xubij c'a chique: Ri ruk'atbel-tzij ri Dios xtika' acuchi c'o-vi ri mac. Can xtibanatej c'a achi'el nibanatej quiq'uin ri c'uch. Roma ri aj-xic' tak chicop ri' yeka' acuchi c'o-vi jun caminek ch'aculaj, xcha'.
LUK 18:1 Y ri Jesús xutzijoj c'a jun c'ambel-tzij chique ri rutijoxela', richin chi nuc'ut chiquivech chi can nic'atzin-vi chi jantape' tiquibana' orar y man tiquimalij rubanic.
LUK 18:2 Rija' xubij c'a chique: Pa jun c'a tinamit xc'oje' jun k'atoy-tzij ri can man nuxibij ta ri' chuvech ri Dios, y man jun chuka' quejkalen ri vinek chuvech.
LUK 18:3 Y chupan c'a chuka' ri tinamit ri', c'o c'a jun malca'n-ixok. Y ri malca'n-ixok ri' nel-noc c'a riq'uin ri jun k'atoy-tzij ri', richin nuc'utuj utzil chire chi tuto' richin chi nich'acon chirij ri banayon ch'a'oj chire.
LUK 18:4 Y q'uiy c'a k'ij ri xk'ax, y ri k'atoy-tzij man nrajo' ta nuto' ri ixok malca'n. Pero jun k'ij re k'atoy-tzij re' xuch'ob c'a ka pa ránima: Stape' man in nimey ta richin ri Dios, ni man jun chuka' quejkalen re vinek chinuvech,
LUK 18:5 pero roma c'a re ixok re' nel-noc re viq'uin, tinto' na c'a. Roma vi man xtinto' ta, xtic'o nuc'u'x pa ruk'a'. Queri' nubij ri c'ambel-tzij ri xutzijoj ri Jesús.
LUK 18:6 Y c'ari' ri Ajaf Jesús xubij: Yin vetaman chi rix xivac'axaj ri jebel tak ch'abel ri xerubij ri k'atoy-tzij, y rija' xa man choj ta.
LUK 18:7 C'a ta la' chic c'a ri Dios chi man ta xqueruto' ri vinek ri e rucha'on chic rija' y chi pak'ij chi chak'a' niquiben orar. ¿Ri Dios man chanin ta cami xqueruto-pe ri vinek ri e rucha'on chic?
LUK 18:8 Yin can ninbij c'a chive chi chanin xqueruto-pe. Y tok yin ri xinalex chi'icojol xquipe chic jun bey vave' chuvech re ruvach'ulef, ¿c'a ec'o cami vinek ri quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios? xcha' ri Jesús.
LUK 18:9 Y ri Jesús xuya' chic c'a jun c'ambel-tzij chiquivech ri vinek, roma ec'o chique rije' ri niquich'ob chi janíla e choj, y yequetzelaj ri ch'aka' chic vinek. Romari' ri Jesús xubij:
LUK 18:10 Ec'o c'a e ca'i' achi'a' ri xebe pa rachoch ri Dios che oración. Ri jun achin, jun chique ri fariseos, y ri jun chic jun moloy-alcaval.
LUK 18:11 Ri achin fariseo pa'el, ruyon nuben orar, y nubij c'a chupan ri ru-oración: Dios, matiox ninya' chave roma yin man in junan ta quiq'uin ri ch'aka' chic. Roma ri ch'aka' chic vinek e elek'oma', e canoy quichin ch'aka' chic ixoki', y man e choj ta chupan ri quic'aslen. Ni man in junan ta c'a chuka' riq'uin la jun achin moloy-alcaval la'.
LUK 18:12 Roma yin can ca'i' k'ij pa jun semana ri man yiva' ta, richin ninben orar. Y ronojel ri ninch'ec, lajuj ninben chire, y jun chire ri' ninya' chave rat, xcha' ri fariseo pa ru-oración.
LUK 18:13 Y jac'a ri moloy-alcaval c'a nej xc'oje-vi can richin nuben orar. Pa'el c'a nuben orar, pero jun lucul-vi chiri', roma chuvech rija' can man ruc'amon ta nuyec ri runak'-ruvech chicaj y rija' nubajila' c'a ruva-ruc'u'x riq'uin ri ruk'a', y nubij c'a chire ri Dios: Tajoyovaj nuvech, roma yin in jun aj-mac chavech.
LUK 18:14 Can kitzij ninbij chive, xcha' ri Jesús, chi ri achin moloy-alcaval xtzolin-el, y man jun rumac xc'ulun can chuvech ri Dios. Jac'a ri achin fariseo man que ta ri' xc'ulun chuvech ri Dios. Roma xabachique c'a ri nunimirisaj-ri', xtiban c'a chire chi xtikasex ruk'ij. Jac'a ri ruch'utinirisan-ri', xtiniminirisex ruk'ij, xcha' ri Jesús.
LUK 18:15 Y ri vinek yequic'amala' c'a pe ri ac'uala' c'a riq'uin ri Jesús, richin nuya' ta el ri ruk'a' pa quivi'. Y ri rutijoxela' ri Jesús xquitz'et, y xquibij chique ri vinek chi man tiquiben queri'.
LUK 18:16 Pero ri Jesús xeroyoj ri rutijoxela', y xubij chique: Tiya' k'ij richin chi ri ac'uala' yepe c'a viq'uin yin, y man que'ik'et. Roma ri xque'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xaxe ri e achi'el ri ac'uala'.
LUK 18:17 Y can kitzij c'a ninbij chive, chi ri xa man niquiben ta achi'el ri ac'uala' richin chi niquijech-qui' pa ruk'a' ri Dios, can man c'a xque'oc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha'.
LUK 18:18 Y c'o c'a jun achin ri nim ruk'ij, xuc'utuj chire ri Jesús: Rat utzilej Tijonel, ¿achique c'a ruc'amon chi ninben yin richin chi ninvichinaj ri c'aslen ri man q'uisel ta? xcha'.
LUK 18:19 Y ri Jesús xubij chire: ¿Achique roma tok nabij utz chuve yin? Roma man jun vinek ri utz ta, xa can xe ri Dios ri utz.
LUK 18:20 Y yin ninbij chi rat jebel avetaman ri lajuj pixa' ri xuya' ri Dios pa ruk'a' ri Moisés ri ojer can, chi rat achin ri c'o avixjayil man tacanoj jun chic ixok; man cacamisan; man catelek'; man tatz'uc tzij chirij jun chic vinek; taya' quik'ij ri ate-atata', xcha'.
LUK 18:21 Y ri achin xubij chire ri Jesús: C'a in co'ol tok nubanon-pe ronojel ri'.
LUK 18:22 Tok ri Jesús xrac'axaj quere', xubij: C'a c'o jun ri man abanon ta. Man atalun ta ri abeyomel chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. Tac'ayij c'a ronojel ri c'o aviq'uin y ri rajel tataluj chiquivech ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, richin queri' nic'oje' abeyomel chila' chicaj. Y catampe c'a viq'uin y quinatzekelbej, xcha' ri Jesús.
LUK 18:23 Y tok ri achin xrac'axaj ri xubij ri Jesús, janíla xbison pa ránima, roma janíla ri beyomel c'o riq'uin y man nrajo' ta nel pa ruk'a'.
LUK 18:24 Y tok ri Jesús xutz'et chi xa xpe janíla bis pa ránima ri achin, xubij: Ri c'o quibeyomel, janíla c'ayef richin chi ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
LUK 18:25 Xa más la'ek man can ta c'ayef chi nik'ax ri jun chicop rubini'an camello pa ti rujulil jun bak, que chuvech jun beyon noc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' ri Jesús.
LUK 18:26 Ri xe'ac'axan ri xubij ri Jesús, xquibila' c'a: Vi can achi'el ri nubij, queri', man jun xticolotej, xecha'.
LUK 18:27 Y ri Jesús xubij chique: Ri vinek man ronojel ta yetiquir niquiben. Jac'a ri Dios can ronojel nitiquir nuben, xcha' chique.
LUK 18:28 Jari' tok xpe ri Pedro xubij: Rat avetaman chi roj kayo'on can ri c'o kiq'uin, richin at katzekelben.
LUK 18:29 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij ninbij chive, chi xabachique vinek can c'o ri xtuc'ul, vi ruyo'on can rachoch, rute-rutata', rach'alal, rixjayil o ralc'ual, richin nuben rusamaj ri Dios y yeruto' ri ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
LUK 18:30 Can q'uiy yan c'a ri nuc'ul chupan re tiempo re kachapon. Y chupan apo ri jun chic tiempo chikavech apo, can xtuc'ul c'a ri ruc'aslen ri xa man q'uisel ta.
LUK 18:31 Y ri Jesús xaxe c'a quiq'uin ri cablajuj rutijoxela' xch'on-vi, y xubij: Rix ivetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon-vi-el bey, y ri chiri', q'uiy c'a ri xtiban chuve yin ri xinalex chi'icojol. Can ronojel vi c'a ri tz'ibatel can chuvij xtibanatej, can achi'el ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
LUK 18:32 Xquijach c'a pa quik'a' vinek ri xa man e israelitas ta. Y ri vinek ri' xquetze'en chuvij, xtiquibila' pokon tak ch'abel chuve y xquinquichubaj.
LUK 18:33 Xquinquich'ey, y c'ari' xquinquicamisaj. Pero pa rox k'ij xquic'astej c'a pe, xcha' ri Jesús.
LUK 18:34 Pero ri tijoxela' can man xk'ax ta chiquivech ri xubij ri Jesús. Ri ch'abel ri' xa evan c'a chiquivech, roma c'a ri' xaxe choj xcac'axaj y man quetaman ta achique nic'ulun-vi chi tzij.
LUK 18:35 Tok ri Jesús noc yan apo ri pa tinamit rubini'an Jericó, ri chiri' chuchi-bey tz'uyul c'a jun achin. Y re achin c'a re' moy, y nuc'utula' limosna chique ri vinek ri yek'ax queri'.
LUK 18:36 Y tok re moy re' xrac'axaj chi sibilej vinek ri yek'ax-el, xuc'utuj c'a chi achique xc'ulvachitej.
LUK 18:37 Y xquibij chire chi ja ri Jesús aj-Nazaret ri nik'ax-el queri'.
LUK 18:38 Y ri achin moy riq'uin ruchuk'a' xch'on, y xubij c'a: Tajoyovaj nuvech rat Jesús, ri at riy-rumam can ri rey David, xcha'.
LUK 18:39 Y ri vinek c'a ri e nabeyejinek-el chuvech ri Jesús, xquibila' chire ri achin chi man chic tich'on. Pero rija' xa riq'uin más ruchuk'a' xch'on, y xubij: Rat ri riy-rumam can ri rey David, tajoyovaj nuvech roma re nubanon, xcha'.
LUK 18:40 Y ri Jesús xrac'axaj c'a ri ruch'abel. Romari' xpa'e-ka y xubij chi tiquic'ama-pe. Y tok c'amon chic pe ri achin c'a riq'uin, xuc'utuj c'a chire:
LUK 18:41 ¿Achique c'a ri navajo'? Y ri achin moy xubij: Ajaf, yin ninvajo' yitzu'un, xcha'.
LUK 18:42 Y ri Jesús xubij chire: Catzu'un c'a. Roma ri xacukuba' ac'u'x, xac'achoj.
LUK 18:43 Y ri achin moy can jac'ari' tok xtzu'un y xtzeke-el chirij ri Jesús. Re achin c'a chuka' re' nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Y conojel ri vinek ri xetz'eton chi ri moy xtzu'un, can xquiya' c'a chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios.
LUK 19:1 Y jac'ari' tok ri Jesús rachibilan ri rutijoxela' xoc-apo ri pa tinamit rubini'an Jericó, y nik'ax c'a el.
LUK 19:2 Y ri chiri' chupan ri tinamit ri' c'o c'a jun achin beyon rubini'an Zaqueo. Re achin c'a re', jare' ri más ruk'ij que chiquivech ri ch'aka' chic moloy tak alcaval.
LUK 19:3 Y rija' can nutej c'a ruk'ij richin nutzu-el ri Jesús, pero roma c'a ri e janíla vinek y xa ti co'ol chuka' oc ri rupalen, xa man nitiquir ta nutz'et-el.
LUK 19:4 Romari' rija' junanin xnabeyej-el y xbejote' pa ruvi' jun che' ri nibix sicómoro chire, richin queri' nutz'et-el ri Jesús, roma queri' c'o chi nik'ax-vi-el.
LUK 19:5 Y tok ri Jesús nik'ax c'a el ri queri', xtzu'un chicaj pa ruvi' ri che', y xubij c'a chire ri jotol chiri': Zaqueo, chanin caka-pe ri chiri', roma can ja re vacami c'o chi yinapon chi'avachoch, richin chi yinuxlan juba', xcha' chire.
LUK 19:6 Y ri Zaqueo can jari' xka-pe junanin, y riq'uin quicoten xuc'ul-apo ri Jesús.
LUK 19:7 Tok xbanatej c'a quere', ri vinek niquibila' c'a chi ri Jesús xa pa rachoch jun achin aj-mac xbecanej-vi can.
LUK 19:8 Y ri Zaqueo pa'el c'a tok xch'on chire ri Ajaf Jesús y xubij c'a: Ajaf, vacami nic'aj chire ri nubeyomel nintaluj chique ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. Y ri vinek ri can c'o velesan chique, can caji' chic c'a ri xtintzolij chique, man xe ta chic ri xinvelesaj chique, roma yin can xic'o ruvi' ri mero ri xinc'utuj chique, man xaxe ta chic ri mero ri c'o chi niquitoj chire ri k'atbel-tzij, xcha'.
LUK 19:9 Y ri Jesús xubij chire: Ri colotajic xoka' vave' pan avachoch vacami, roma rat can xacukuba' ac'u'x achi'el xucukuba' ruc'u'x ri jun ojer katata', ri xubini'aj Abraham.
LUK 19:10 Roma yin ri xinalex chi'icojol, can in petenek-vi chiquicanoxic y chiquicolic ri ec'o pa mac, xcha' ri Jesús.
LUK 19:11 Y tok ri Jesús rubin chic ka ronojel re' chique ri vinek, xuchop rubixic jun c'ambel-tzij chique. Queri' xuben roma nakaj chic ec'o-vi chire ri Jerusalem y roma chuka' ri vinek ri ye'ac'axan richin, niquich'ob chi tok rija' xtoc-apo ri pa tinamit, xtetz'uye' can ri pa k'atbel-tzij richin queri' nuchop yan nik'alajin ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Dios.
LUK 19:12 Y rija' xubij c'a: Xc'oje' c'a jun achin ri janíla nim ruk'ij. Re achin re' xbe c'a pa jun chic ruvach'ulef ri c'anej c'o-vi, richin niban-pe rey chire. Y c'ari' nitzolej-pe.
LUK 19:13 Pero tok c'a man jani c'a tibe, xeroyoj e lajuj rusamajela' y xuya' can veinte quetzales pa quik'a' chiquijujunal, y xubij chique: Tic'uaj c'a re mero re xinya' can chive richin c'o nich'ec chirij, c'a jampe' xquitzolin-pe yin, xcha' can chique, y xbe.
LUK 19:14 Y tok c'o chic c'a chupan ri ruvach'ulef ri c'o chi napon-vi richin niban-pe rey chire, ec'o c'a achi'a' ri e benek pa quibi' conojel ri ruvinak ri xe'apon c'a acuchi c'o-vi rija'. Y re achi'a' re' xbequibij: Roj man nikajo' ta chi re achin re' noc k'atoy-tzij ri pa karuvach'ulef, xecha'. Ri e takayon c'a el ri achi'a' ri', janíla c'a niquetzelaj ri achin ri niban-pe rey chire.
LUK 19:15 Y man riq'uin ri' ri jun achin ri' xban-pe rey chire, y xtzolin c'a. Y tok c'o chic ri pa ruruvach'ulef, xutek c'a coyoxic ri rusamajela' ri xuya' can mero pa quik'a' tok rija' c'a man jani tibe, roma nrajo' nretamaj janipe' mero quich'acon chiquijujunal.
LUK 19:16 Tok xapon c'a ri nabey samajel, xubij: Ajaf, ri veinte quetzales xajech can pa nuk'a' richin c'o ninch'ec chirij, can xinch'ec na vi ca'i' ciento quetzales chirij, xcha'.
LUK 19:17 Y ri achin, rey chic ri tiempo ri', xubij c'a chire ri rusamajel: Yalan utz ri xaben. At jun utzilej samajel. Y roma c'a ri utz xaben riq'uin ri juba' ri xinya' can pan ak'a', vacami c'a ninya' lajuj tinamit pan ak'a' richin nak'et tzij pa quivi', xcha' ri rey.
LUK 19:18 Y jac'ari' tok xapon jun chic samajel, y xubij: Ajaf, ri veinte quetzales ri xaya' can pa nuk'a' tok xabe, xinch'ec jun ciento quetzales riq'uin, xcha'.
LUK 19:19 Y ri rey xubij c'a chuka' chire re jun samajel re': Roma utz ri xaben riq'uin ri juba' ri xinya' can pan ak'a', vacami c'a ninya' vo'o' tinamit pan ak'a' richin nak'et tzij pa quivi', xcha' chuka' ri rey chire.
LUK 19:20 Jac'a ri jun chic samajel ri xapon, xubij: Ajaf, ja veinte quetzales re' nonya' can chave. Re mero re' xinpis pa jun su't richin xinyec.
LUK 19:21 Roma yin ninxibij-vi' chavech. Roma at jun achin janíla c'a'el. Xa can navajo-vi c'a yach'acon. Rat xa at junan vi riq'uin jun achin ri neruc'utuj ru-mero pa banco y xa man jun mero ruyo'on can chiri'. Y chuka' navajo' nac'ul ri nel-pe chuvech ri ticoj ri xa man rat ta xaticon-ka, xcha' ri samajel chire ri rey.
LUK 19:22 Y ri rey xubij c'a chire ri samajel ri': Rat man at jun utzilej samajel ta. Ri tzij ri xabij jari' ri xtincusaj richin nink'et tzij pan avi'. Roma vi can avetaman chi yin can in c'a'el vi, chi yin can ninch'ojij-vi nu-mero ri acuchi xa man jun nuyacon ta, y chuka' can ninvajo' ninc'ul ri nel-pe chuvech ri ticoj ri xa man ja ta yin xiticon-ka;
LUK 19:23 vi queri' nabij rat, ¿achique c'a roma tok man xaya' ta ri nu-mero pa kajic? Richin queri' ninc'ul ta c'a ri mero ri can vichin yin y c'o ta chuka' ral ninc'ul re vacami tok xitzolin-pe, xcha'.
LUK 19:24 Y ri rey xubij c'a chique ri ec'o chiri': Tic'ama' c'a can la mero pa ruk'a', y tiya' chire ri nusamajel ri xch'acon ca'i' ciento quetzales.
LUK 19:25 Y ri ec'o chiri' xquibij: Ajaf, ri ca'i' ciento quetzales ri xuch'ec, pa ruk'a' rija' c'o-vi, xecha'.
LUK 19:26 Pero rija' xubij chique: Yin ninbij c'a chive, chi ri c'o, c'o riq'uin, xtuc'ul más. Jac'a ri man jun oc c'o riq'uin, janipe' oc ri c'o riq'uin xtelesex chire.
LUK 19:27 Vacami c'a, ninvajo' yich'on chiquij ri ye'etzelan vichin, y ri xe'ajovan chi man ta xinoc can rey: Je que'ic'amala-pe, y c'a ja re chinuvech yin que'icamisala-vi, xcha' ri rey. Queri' xubij ri Jesús.
LUK 19:28 Y tok ri Jesús xtane' yan richin nich'on chiquivech ri vinek, xuchop c'a bey chiquivech ri rutijoxela'. Benek c'a chiquivech, quichapon-el bey pa tinamit Jerusalem.
LUK 19:29 Y ja tok ye'apon yan apo ri pa Betfagé y ri Betania ri ec'o chuvech ri juyu' rubini'an Olivos, ri Jesús xerutek c'a el e ca'i' chique ri rutijoxela',
LUK 19:30 y xubij-el chique: Quixbiyin-apo la pa ti tinamit la', y can ja yan ri xquixoc-apo, jari' xtivil jun alaj burro ximil can chiri'. Y c'a man jun ch'ocolbeyon richin. Tisolo' c'a pe y tic'ama-pe chuve.
LUK 19:31 Y vi c'o c'a xtibin-pe chive chi achique roma tok rix nisol-pe ri alaj burro ri', tibij c'a can chire chi nic'atzin chire ri Ajaf, xcha-el chique.
LUK 19:32 Ri ca'i' tijoxela' ri xetak-el, xebe c'a, y can xquil na vi ri burro, can achi'el ri bin-el chique roma ri Jesús.
LUK 19:33 Jac'a tok ye'ajin chusolic, ri e rajaf xquibij-pe chique: ¿Achique roma tok nisol-el? xecha-pe.
LUK 19:34 Y ri rutijoxela' ri Jesús xquibij c'a can chique ri e rajaf ri burro: Xa nic'atzin chire ri Ajaf, xecha'.
LUK 19:35 Y xquiq'uen-pe chire ri Jesús. Y rije' xquiya' c'a chuka' quik'u' chirij ri burro ri', y xquich'ocoba-el ri Jesús chirij.
LUK 19:36 Y tok benek c'a ri Jesús, ri vinek niquiriq'uila' c'a ka ri quik'u' pa rubey richin niquiya' ruk'ij. Y que c'a ri' niquibanala' e benek.
LUK 19:37 Jac'a tok xa niquichop yan ri xulan richin ri juyu' Olivos, conojel ri e tzekelbey richin ri Jesús e benek, roma niquicot ri cánima, niquiya' c'a ruk'ij ri Dios. Niquiya' c'a ruk'ij ri Dios roma ri milagros e quitz'etelon riq'uin ri Jesús. Y can riq'uin c'a cuchuk'a' niquibila'.
LUK 19:38 Rije' niquibij c'a: ¡Re Rey re urtisan-pe roma ri Ajaf Dios, can pa rubi' vi ri Ajaf Dios petenek-vi! ¡Quicoten c'a ri chila' chicaj! ¡Janíla c'a ruk'ij-ruc'ojlen nuc'ul ri Dios ri chila' chicaj! yecha'.
LUK 19:39 Y ri chiri' chiquicojol ri vinek, e benek c'a ch'aka' achi'a' fariseos. Y rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Tijonel, xecha' chire. Que'ak'ila' ri e tzekelbey avichin, xecha'.
LUK 19:40 Jac'a ri Jesús xubij chique: Can kitzij ninbij chive, chi vi yetane-ka rije', ja ri abej xquebech'on-pe richin niquiya' nuk'ij, xcha' chique ri achi'a' fariseos.
LUK 19:41 Y ri Jesús xutzu' c'a ri tinamit Jerusalem, tok más nakaj chic ec'o-vi-apo. Rija' xrok'ej c'a ri tinamit ri',
LUK 19:42 y xubij c'a: Rix ri ixc'o pa Jerusalem, stape' c'a ja ta re k'ij re' nik'ax ta chivech ri achique niyo'on uxlanen ri pa tak ivánima. Pero xa evan can chivech, y romari' man yixtiquir ta nitz'et.
LUK 19:43 Roma xque'ivil c'a k'ij richin k'axo'n, k'ij tok achi'a' banoy-oyoval xquebeyacatej-pe chivij, y xtiquisurij rij (xtiquisutij rij) ri itinamit riq'uin jun chic tz'ak, y xquixquiya' pa tijoj-pokonal, roma pa quinic'ajal xquixc'oje-vi can.
LUK 19:44 Xtiquikasaj c'a pan ulef ri itinamit ivachibilan rix. Y chire ri itinamit man jun c'a jay ri xtipa'e' can. Ronojel-ronojel xquevulex. Roma can man nitzu' ta chi ri Dios xoka' yan iviq'uin, xcha'.
LUK 19:45 Y tok ri Jesús apovinek chic c'a, rija' xoc-apo ri pa rachoch ri Dios ri c'o chiri' pa Jerusalem. Jari' tok rija' xerokotala-pe ri c'ayinela' y ri lok'onela' ri chiri' pa rachoch ri Dios.
LUK 19:46 Y xubij c'a chuka' chique: Chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij chi ri vachoch, jay richin oración. Jac'a rix xa achi'el quijul elek'oma' ibanon chire, xcha' chique.
LUK 19:47 Y jac'ari' tok ri Jesús k'ij-k'ij xerutijoj ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios, ri chiri' chupan ri rachoch ri Dios. Pero ri principal-i' tak sacerdotes cachibilan ri etamanela' chirij ri ley y ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chupan ri tinamit, niquicanola' c'a achique ta niquiben richin queri' niquicamisaj ri Jesús.
LUK 19:48 Y man niquil ta c'a achique niquiben, roma ri vinek can quicamben-vi ri nubij ri Jesús chique. Can nika-vi chiquivech nicac'axaj ri achique nuk'alajirisaj ri Jesús chique.
LUK 20:1 Y chupan jun chique ri k'ij ri', tok ri Jesús c'o ri pa rachoch ri Dios nuc'ut y nutzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri vinek, jac'ari' tok xe'oka' riq'uin, ri principal-i' tak sacerdotes, ri etamanela' chirij ri ley cachibilan ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij.
LUK 20:2 Y re achi'a' re' xquibij c'a chire ri Jesús: Tabij c'a chike: ¿Achique xyo'on k'atbel-tzij pan ak'a' richin xe'avokotaj-el ri vinek c'ayinela' re pa rachoch ri Dios? ¿Y achique xyo'on k'ij chave richin chi q'uiy ri ye'abanala' chiquicojol ri vinek? xecha' chire.
LUK 20:3 Y ri Jesús xubij c'a chique: Yin c'o c'a chuka' jun ri ninvajo' ninc'utuj chive. Tibij c'a chuve:
LUK 20:4 ¿Ri Juan xtak-pe roma ri Dios richin xeruben bautizar ri vinek? ¿O xa vinek xebin chire chi tubana' queri'? xcha' ri Jesús.
LUK 20:5 Pero ri principal-i' tak sacerdotes, ri etamanela' y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, xquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a xtikabij chire re Jesús vacami? xecha-ka. Roma vi nikabij chi ri Juan ja ri Dios takayon-pe richin, ri Jesús xtubij c'a chike chi achique c'a roma tok man xinimaj ta.
LUK 20:6 Y vi nikabij chi xa vinek xebin chire ri Juan chi tubana' queri', xquepe conojel vinek y xkojquicamisaj chi abej. Roma ri vinek can quetaman-vi chi ri Juan can xuk'alajirisaj-vi ri xbix chire roma ri Dios, xecha' c'a ka chiquivech.
LUK 20:7 Y c'ari' xquibij-apo chire ri Jesús chi man quetaman ta achique xbin chire ri Juan chi querubana' bautizar ri vinek, xecha'.
LUK 20:8 Y ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Roma c'a rix man xixtiquir ta xibij chuve, que c'a chuka' ri' yin man xtinbij ta chive achique yoyon k'ij chuve richin yenbanala' quere', xcha' ri Jesús.
LUK 20:9 Y ri Jesús xuchop c'a nich'on chiquivech ri vinek. Xuchop rubixic jun c'ambel-tzij chique, y xubij c'a: Xc'oje' c'a jun achin ri xutic ruvech ri rulef riq'uin uva. Y c'ari' xuya' can pa kajic chique ca'i-oxi' samajela'. Y rija' xbe richin q'uiy tiempo.
LUK 20:10 Y ri rajaf ri ulef ri' xutek c'a jun raj-ic' achin quiq'uin ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, tok can tiempo chic richin chi niquiya' ri uva kajbel richin ri ulef. Jac'a tok xapon ri aj-ic' quiq'uin ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, re kajoy tak ulef re' xquichop c'a ri aj-ic' y xquich'ey, y man jun c'a uva xquiya-el pa ruk'a'.
LUK 20:11 Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun raj-ic' achin chuc'amic ri uva kajbel richin ri ulef. Pero ri achi'a' kajoy tak ulef xa xquichop y xquich'ey. Q'uiy c'a ri xquibanala' y xquibila-el chire, y man jun chuka' uva kajbel richin ri ulef xquiya' ta el chire.
LUK 20:12 Pero ri rajaf ri ulef xutek chic c'a el jun raj-ic' achin chuc'amic ri uva kajbel richin ri ulef, pero can ja chuka' xuc'ulvachij. Xquisocola', y c'ari' xcokotaj-el.
LUK 20:13 Y pa ruq'uisibel c'a, ri rajaf ri ulef xubij: ¿Achique c'a xtintek-el? xcha'. Y rija' c'o c'a jun ruc'ajol ri janíla nrajo', y jari' ri xutek-el chuc'amic ri kajbel richin ri ulef. Roma ri rajaf ri ulef ri' xuch'ob chi ri achi'a' ri e kajayon ri rulef, riq'uin juba' can xqueniman-vi tok xtiquitz'et chi can ja ri c'ajolaxel ri napon.
LUK 20:14 Pero ri achi'a' ri e kajayon ri ulef, can xe xquitz'et ri ruc'ajol ri rajaf ri ulef, xquibij c'a chiquivech: Jare' ri xtichinan can ronojel re ulef re kakajon vacami. ¿Achique roma man nikacamisaj? Richin queri' pa kak'a' roj nic'oje-vi can re ulef, xecha'.
LUK 20:15 Y can que vi c'a ri' xquiben. Xquelesaj-pe ri c'ajolaxel ri chiri' chupan ri rulef y xquicamisaj. C'ari' ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf-ulef quiq'uin ri achi'a' kajoy tak ulef?
LUK 20:16 Ri rajaf ri ulef xtipe c'a y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef ri' y ri rulef xtuya' chic can pa kajic chique ch'aka' chic, xcha' ri Jesús. Tok ri vinek cac'axan chic ka ronojel re', xquibij: Man ta jun bey xtibanatej queri', xecha'.
LUK 20:17 Y ri Jesús xerutzu' c'a ri vinek, y xubij: ¿Achique cami nic'ulun-vi chi tzij ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can? Tok nubij: C'o c'a jun abej ri man xka' ta chiquivech ri ch'aka' banoy tak jay. Pero re abej re' can xch'acon-vi, roma re abej re' xa can c'o-vi ri xucusan chire ri jay richin chi ri jay ri' man nitzak ta, nicha', xcha' ri Jesús.
LUK 20:18 Y ri vinek c'a ri xtitzak chuvech re jun abej re', can xtuvulaj-ri' chuvech. Y ri vinek ri xtika' ri abej ri' chirij, can xtuque'ej c'a, xcha' ri Jesús.
LUK 20:19 Y ri principal-i' tak sacerdotes, y ri etamanela' chirij ri ley, can ja yan c'a ri' tok xcajo' yan niquichop-el ri Jesús, roma xquinabej chi ri achi'a' kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri c'ambel-tzij, xa chiquij rije' xch'on-vi. Pero man xquichop ta el, roma niquixibij-qui' chiquivech ri vinek ri ec'o riq'uin. Y xebe.
LUK 20:20 Y ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' ri' xequitek c'a pe ch'aka' chic achi'a' ri can choj ri quic'aslen nik'alajin, pero xa man e que ta ri'. Rije' xa nicajo' c'a niquiya' ta pa c'ayef ri Jesús, y nitzak ta pa quik'a' riq'uin ri ch'abel ri nubij. Y vi can nika' c'a ri Jesús pa quik'a', niquiya' pa ruk'a' ri k'atoy-tzij.
LUK 20:21 Y richin c'a chi niquiya' pa c'ayef ri Jesús, ri achi'a' ri' xquic'utuj c'a chire: Rat ri at jun Tijonel, roj can ketaman-vi chi can kitzij ri natzijoj. Man naxibij ta avi' chuvech jun vinek, stape' janíla ruk'ij. Y can nac'ut-vi ri ruch'abel ri Dios pa rubeyal.
LUK 20:22 Tabij c'a chike: ¿Ruc'amon cami nikatoj ri alcaval ri nubij ri rey César ri c'o chi nikatoj, o xa man ruc'amon ta chi nikatoj chire? xecha' chire ri Jesús.
LUK 20:23 Pero ri Jesús can retaman-vi c'a ri niquinojij chirij. Romari' rija' xubij c'a chique: ¿Achique c'a roma rix nitej ik'ij richin yinitejtobej?
LUK 20:24 Tic'utu' c'a pe ri mero, xcha'. Y ri Jesús xuc'utuj c'a: ¿Achok vachibel la'? ¿Y achok bi' chuka' la c'o chuvech la mero? Y rije' xquibij chire: Richin ri rey César, xecha'.
LUK 20:25 Y ri Jesús xubij c'a chique: Titojo' ri alcaval chire ri César riq'uin ri mero ri ruc'amon chi niya' chire rija'. Y tiya' chire ri Dios, ronojel ri ruc'amon chi niya' chire rija', xcha' ri Jesús chique.
LUK 20:26 Y ri achi'a' ri xec'utun chire ri Jesús, man c'a xech'acon ta chirij, roma ri Jesús ronojel tzij pa rubeyal yerubila' chique chiquivech ri vinek. Y can achique la xquina' tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús chique. Y romari' man chic xech'on ta apo.
LUK 20:27 Y jac'ari' tok ch'aka' chique ri achi'a' saduceos xe'apon riq'uin ri Jesús. Re achi'a' re' man niquinimaj ta c'a chi ri caminaki' xquec'astej chic pe. Y roma c'a ri' rije' xquibij chire ri Jesús:
LUK 20:28 Rat ri at jun Tijonel chuka', c'o c'a jun ri nikajo' nikac'utuj chave. Ri Moisés can rutz'iban-vi c'a can chike chi tok jun achin nuya' can ri rixjayil roma ri niquen-el (nicom-el) y man jun ralc'ual nic'oje' can, can jun c'a rach'alal rija' ri c'o chi nic'ule' riq'uin ri malca'n-ixok, richin queri' yec'oje' ta ralc'ual riq'uin ri ixok malca'n. Y vi can ec'o ralc'ual yec'oje' riq'uin ri ixok, ri nabey ala' noc ralc'ual ri caminek chic el.
LUK 20:29 Y rije' xquibij c'a: Que c'a ri' xec'oje' e vuku' achi'a' cach'alal qui'. Ri nabey xc'ule'. Pero xquen-el (xcom-el), y man jun ralc'ual xc'oje'.
LUK 20:30 Xpe ri ruca'n achin, ri rach'alal can ri achin ri caminek chic el, xc'ule' c'a riq'uin ri malca'n-ixok. Pero chuka' re achin re' xquen-el (xcom-el), y man jun ralc'ual xc'oje'.
LUK 20:31 Ri rox achin xc'ule' c'a chuka' riq'uin ri malca'n-ixok, pero can achi'el ri xquic'ulvachij-el ri e ca'i' nabey rach'alal, can que chuka' ri' xuc'ulvachij-el rija'. Y che vuku' achi'a' cach'alal qui' quere' xquic'ulvachila-el. Y man jun c'a chique re vuku' achi'a' re' xec'oje' ta can ralc'ual.
LUK 20:32 Y pa ruq'uisibel xquen c'a chuka' el (xcom c'a chuka' el) ri ixok.
LUK 20:33 Y ri achi'a' saduceos xquibij c'a chire ri Jesús: Rat nabij chi xtapon jun k'ij tok ri caminaki' xquec'astej-pe. Tok xtapon c'a ri k'ij ri', ¿achok ixjayil c'a xtoc re ixok re'? Roma che vuku' achi'a' cach'alal qui' xec'oje' riq'uin, xecha'.
LUK 20:34 Y ri Jesús can jac'ari' xubij chique: Chuvech re ruvach'ulef, ri vinek can c'a yec'ule' na c'a y can c'a yeyatej na quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'.
LUK 20:35 Jac'a ri e caminaki' chic el, manek chic c'ulubic chiquivech. Romari' ri xquec'astej-el y yo'on k'ij chique richin yebe chila' chicaj, man xquec'ule' ta chic, ni man xqueyatej ta chuka' el quimi'al-quic'ajol richin yec'ule'.
LUK 20:36 Roma rije' man chic xtapon ta ri camic quiq'uin, roma xque'oc achi'el ri ángeles y chuka' e ralc'ual ri Dios roma e c'astajinek chic el.
LUK 20:37 Y ri caminaki' can yec'astej-vi. Roma ri Moisés rutz'iban can chupan ri ruch'abel ri Dios, tok rija' xutz'et ri ruxulu-quiej, ri jun k'ayis c'o ruq'uixal, nic'at, y xrac'axaj tok xubij ri Dios: Ja yin ri ru-Dios ri Abraham, ri ru-Dios ri Isaac, y ri ru-Dios chuka' ri Jacob, xcha'.
LUK 20:38 Y vi ta rije' e caminaki' richin jantape', y xa man ta yec'astej chic pe jun bey, ri Dios man ta qui-Dios rije', roma ri Dios can qui-Dios vi ri c'o quic'aslen y man quichin ta ri caminaki'. Roma chuvech ri Dios rije' can e q'ues vi, xcha' ri Jesús.
LUK 20:39 Y ec'o c'a chique ri etamanela' chirij ri ley ri xquibij chire ri Jesús: Tijonel, xecha' chire. Can kitzij vi ri xabij, xecha'.
LUK 20:40 Y man chic c'a xquiben ta covil richin c'o ta xquic'utuj-apo chire ri Jesús.
LUK 20:41 Y c'ari' ri Jesús xubij c'a chique: ¿Achique roma tok nibix chi ri Cristo xa choj jun riy-rumam can ri rey David?
LUK 20:42 Tok xa can ja ri rey David biyon can chupan ri vuj ri rubini'an Salmos: Chi ri Ajaf Dios xubij chire ri Vajaf ri Cristo: Catz'uye-pe re pa vajquik'a',
LUK 20:43 y xquenya' pan ak'a' ri ye'etzelan avichin, nubij.
LUK 20:44 Y can k'alaj vi c'a chi ri rey David tok xc'ase' vave' chuvech re ruvach'ulef, xubij Vajaf chire ri Cristo. ¿Y achique c'a roma tok nibix chi ri Cristo xa choj jun riy-rumam can ri rey David? xcha' ri Jesús.
LUK 20:45 Y conojel c'a ri vinek ri quimolon-qui' ri chiri', xcac'axaj tok ri Jesús xubij chique ri rutijoxela':
LUK 20:46 Man c'a tiben achi'el niquiben ri achi'a' e etamanela' chirij ri ley. Roma rije' yalan nika' chiquivech niquicusaj tukutek tak tziek, richin queri' titz'et chi janíla quik'ij. Janíla chuka' nika' chiquivech chi yek'ejelox can (yek'ijalox can) ri pa bey ri acuchi nequimolo-vi-qui' ri vinek. Y ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, can jac'a ri nabey tak ch'aquet yequicanola', richin queri' tibix chi janíla quik'ij. Y can que c'a chuka' ri' yequibanala' ri pa nima'k tak va'in.
LUK 20:47 Y re achi'a' c'a chuka' re' yequelesala' ronojel qui-cosas ri malcani'a' tak ixoki'. Y xe richin quenimex chi rije' e utz tak vinek, yeyaloj tok yequibanala' oración chire ri Dios. Pero rije' can xtika-vi más ruc'ayeval pa quivi', roma ri quimac janíla q'uiy, xcha' ri Jesús.
LUK 21:1 Ri chiri' c'a ri pa rachoch ri Dios, ri Jesús xerutz'et c'a chi ri vinek beyoma' niquiyala' can mero ri chiri' acuchi niyalox-vi can ri mero pa rachoch ri Dios.
LUK 21:2 Y que c'a chuka' ri' xutz'et jun malca'n-ixok ri can nik'alajin chi man beyon ta, chi xuya' can ca'i' tak mero ri man rubanon ta ni jun centavo.
LUK 21:3 Y tok ri Jesús xutz'et re jun malca'n-ixok re', xuc'ut c'a chiquivech ri rutijoxela', y xubij chique: Can kitzij c'a ninbij chive chi yin nintz'et chi xa ja la ixok la' ri xyo'on can más q'uiy que chiquivech ri e yoyon can mero.
LUK 21:4 Roma rija' stape' can man jun oc ri c'o riq'uin, xuya' c'a can ronojel ri c'o riq'uin, y xuya' can chupan la acuchi ec'o-vi ri sipanic ri e banon chire ri Dios. Jac'a la beyoma', stape' janíla q'uiy mero niquiyala' can, xa juba' oc chire ronojel ri beyomel ri c'o quiq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 21:5 Y ec'o c'a ri quichapon tzij chirij ri rachoch ri Dios. Y niquibila' c'a chi janíla jebel rubanic, chi ruyon jebel tak abej ri e ucusan richin banon, y chi ronojel ri vikobel (vekobel) ruyon sipanic quichin ri vinek, xecha'. Y ri Jesús xubij c'a chique:
LUK 21:6 Xtapon c'a jun k'ij tok ronojel re nitz'et vave' xquevulex na y man xquepa'e' ta chic can. Ronojel re nimalej tak abej re e ucusan chire re jay re', xa can xquec'akalox c'a pe. Can man jun c'a abej ri xtic'oje' ta can achi'el la rubanon vacami, xcha'.
LUK 21:7 Y ri tijoxela' xquic'utuj c'a chire ri Jesús: Tijonel, xecha'. ¿Jampe' c'a xtic'ulvachitej ri xabij yan ka chirij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique retal richin queri' ninabex chi nibanatej yan? xecha'.
LUK 21:8 Y ri Jesús xubij chique: Can jebel c'a tichajij-ivi' richin man yixk'olotej. Roma e q'uiy ri xquepe, xtiquibij: Ja yin ri Cristo. Ja tiempo re' xoka', xquecha'. Pero rix man que'inimaj, ni man chuka' que'itzekelbej.
LUK 21:9 Y tok xtivac'axaj c'a chuka' chi ec'o ruvach'ulef c'o oyoval najin chiquicojol o ri vinek pa ch'aka' tinamit niquibanala-ka oyoval chiquivech, man c'a tixibij-ivi', roma nabey can c'o na chi nibanatej quere', pero man can ta ja chuka' re' ri ruq'uisibel tak k'ij richin re ruvach'ulef.
LUK 21:10 Y ri Jesús xubij c'a chuka': Jun tinamit xtiyacatej-el richin nerubana' oyoval riq'uin jun chic tinamit. Ec'o c'a chuka' e nima'k tak ruvach'ulef xqueyacatej-el richin chi nequibana' oyoval quiq'uin ch'aka' chic nima'k tak ruvach'ulef.
LUK 21:11 Xquepe nimalej tak silonel (cab-raken), vayjal y yabil xabachique lugar chire re ruvach'ulef. Xtuya' c'a jun nimalej xibinri'il ri xquebanatej y xquetz'etetej chupan re caj, ri man jun bey e tz'eton ta.
LUK 21:12 Y tok man jani tibanatej ronojel re', rix xquixchap y xtiban c'a chive chi nitej pokon, roma ri ruch'abel ri Dios. Xquixuc'uex c'a chiquivech ri principal-i' ri pa tak nima-jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Xquixtz'apex pa cárcel. Xquixuc'uex chiquivech k'atoy tak tzij; chiquivech reyes y ch'aka' chic k'atoy tak tzij. Ronojel c'a re' xtic'ulvachila' roma ic'uan ri nubi' yin.
LUK 21:13 Y tok quere' c'a xtiban chive coma ri vinek, jari' tok xquixtiquir xquinik'alajirisaj chiquivech.
LUK 21:14 Y can toka' c'a chi'ic'u'x chi man jun nic'atzin-vi chi rix janíla nich'ob ri achique c'o chi ne'ibij richin nito-ivi',
LUK 21:15 roma can ja yin ri xquiyo'on ch'abel chive. Y xtinya' chuka' etamabel chive richin queri', riq'uin ri etamabel ri' xtitz'apej quichi' ri ye'etzelan ivichin.
LUK 21:16 Y xquixjachalox c'a pa quik'a' ri ye'etzelan ivichin. Y riq'uin juba' ri ite-itata', ri ivach'alal o ri can e ivachibil ri xquejachon ivichin. Y ec'o c'a chive rix ri can xquecamisex.
LUK 21:17 Xa can xquixetzelex-vi c'a coma conojel, roma icukuban ic'u'x viq'uin yin.
LUK 21:18 Pero man c'a tixibij-ivi', roma ri Dios can yixruchajij-yixruvaraj, y chuvech rija' man jun ti rusmal ivi' ri xtitzak can choj queri'.
LUK 21:19 Y vi nicoch' ronojel, xtivil c'a ri utzilej c'aslen ri man q'uisel ta.
LUK 21:20 Y tok xtitz'et c'a chi ri tinamit Jerusalem surin rij (sutin rij) coma achi'a' e richin oyoval, tivetamaj c'a ri' chi xa juba' chic tiempo nrajo' richin chi ri tinamit xtivulex.
LUK 21:21 Romari', vi rix ixc'o pa Judea, quixanmej c'a el y te'ivevaj-ivi' ri pa tak juyu'. Y vi pa tinamit Jerusalem ixc'o-vi, quixanmej c'a pe chupan. Y vi pa tak juyu' ixc'o-vi, man chic c'a quixtzolin-apo ri pa tinamit.
LUK 21:22 Roma tok xtapon c'a ri k'ij richin ri tijoj-pokonal, jac'ari' tok ri tinamit ri' xtuc'ul ruq'uexel ronojel ri e rubanalon, y can xtibanatej c'a ronojel ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios.
LUK 21:23 Y chupan ri k'ij ri' xtic'o c'a ruvi' tijoj-pokonal xtipe pa ruvi' re ruvach'ulef. Can xtika' c'a ri royoval ri Dios pa ruvi' re tinamit re'. Y roma ri tijoj-pokonal ri', c'ayef c'a xtuben chique ri ixoki' ri coyoben chic alanen y chuka' c'ayef xtuben chique ri ixoki' ri c'a niquiya' na quitz'un tak cal. Can tok'ex c'a quivech ri e te'ej chupan ri tiempo ri'.
LUK 21:24 E janíla c'a q'uiy vinek xquequen (xquecom) pa quik'a' ri achi'a' e richin oyoval. Y ri ch'aka' chic chique ri vinek xque'uc'uex-el coma ri achi'a' e richin oyoval. Xque'uc'uex c'a pa ch'aka' chic ruvach'ulef. Y re tinamit Jerusalem xtixek'-xtipalibex coma vinek ri xa man e israelitas ta. Pero man richin ta c'a jantape' queri' xtiquiben, roma ri k'ij ri yo'on chique xa xtic'o.
LUK 21:25 Y q'uiy c'a ri man jun bey e banatajinek ta y man jun bey e tz'eton ta xquec'ulvachitej chupan ri k'ij, ri ic' y ri ch'umila'. Y ri vinek c'a ri ec'o chuvech re ruvach'ulef man xtiquil ta achique xtiquiben, xa xtisach quic'u'x roma ri nimalej ya' nibix mar chire, can xtic'o c'a ruvi' xtik'ajan, roma xtibolko't janíla.
LUK 21:26 Y ri vinek roma ri can coyoben c'a ri achique xtic'ulvachitej chuvech re ruvach'ulef, xtipe quicamic roma ri xibinri'il ri'. Roma hasta ronojel ri nimalej tak uchuk'a' ri e richin ri chicaj xquesilon roma ri ruchuk'a' ri Dios. Can chi jun vi c'a ri caj xtisilon.
LUK 21:27 Y jac'ari' tok xquinquitz'et yin ri xinalex chi'icojol, chi yika-pe pa jun sutz', riq'uin chic nimalej uchuk'a' y riq'uin chuka' chic jun nimalej nuk'ij-nuc'ojlen, xcha' ri Jesús.
LUK 21:28 Y jac'a rix, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela', tok xtitz'et chi ronojel re' yec'ulvachitej chic, quixquicot y tic'oje-el más ivuchuk'a', roma can napon yan ri k'ij richin yixcolotej-el chuvech ronojel tijoj-pokonal richin re ruvach'ulef, xcha' ri Jesús.
LUK 21:29 Y jac'ari' tok rija' xubij chuka' jun c'ambel-tzij chique: Que'itzu' na pe' ri che', xcha' ri Jesús. Titzu' ri víquix (higo) o xabachique chic chi che'.
LUK 21:30 Tok xa can niquichop yan pe quelic ri quixak, ivetaman c'a ri' chi ri ru-tiempo ri job noka' yan.
LUK 21:31 Y que c'a ri' tok xtitz'et chi ec'o chic yec'ulvachitej chupan ri k'ij, ri ic' y ri ch'umila', y ronojel ri xinbij yan ka nibanatej chic, tivetamaj c'a ri' chi noka' yan ri k'ij chire ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Dios. Rija' can noc'oje' c'a chikacojol.
LUK 21:32 Y tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive re vacami: Ronojel re' xtic'ulvachitej, tok ri vinek richin re tiempo re' c'a man jani queq'uis-el chuvech re ruvach'ulef.
LUK 21:33 Y re ruvach'ulef y ri caj can e richin vi yeq'uis. Jac'a ri nuch'abel man xtiq'uis ta queri', xa can xtibanatej-vi ri nubij.
LUK 21:34 Y tichajij c'a ri ic'aslen. Man tibe ivánima chirij ri va'in; man quixk'aber; y chuka' man xaxe ri nic'atzin chive chuvech re ruvach'ulef ri nich'ob, y c'a tok xtina' xa jari' xoka' ri k'ij, richin chi yin xquinoka'.
LUK 21:35 Xa xtoka' achi'el jun colo' ri nirarin (nirapin). Queri' rubanic tok xtoka' pa quivi' conojel ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
LUK 21:36 Roma c'a ri' can tichajij-apo jebel ri ic'aslen. Y tibana' chuka' orar jantape', richin yixcolotej chuvech ronojel ri tijoj-pokonal ri xtipe pa ruvi' re ruvach'ulef, y richin chuka' utz yixapon c'a chinuvech yin ri xinalex chi'icojol, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'.
LUK 21:37 Y ri pak'ij, ri Jesús c'o c'a chiri' ri pa rachoch ri Dios, yerutijoj ri vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios. Y ri chak'a' nibe ri chiri' pa juyu' rubini'an Olivos, y chiri' nic'oje-vi.
LUK 21:38 Y roma c'a ri Jesús nutzijoj ri ruch'abel ri Dios ri chiri' pa rachoch ri Dios, can e janíla c'a vinek ri ye'apon nimak'a' yan richin nicac'axaj.
LUK 22:1 Y xa chua'k-cabij c'a ri quinimak'ij ri israelitas chiri', jun nimak'ij tok niquitej caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin, y niquibij pascua chire.
LUK 22:2 Y jari' c'a tok ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley niquich'obola' c'a achique ta rubanic niquiben richin queri' niquicamisaj ri Jesús. Pero xa quixibin-qui' chiquivech ri vinek.
LUK 22:3 Y ri Judas ri jun chique ri cablajuj rutijoxela' ri Jesús, ri tijoxel ri xbix chuka' Iscariote chire, can nisamej chic vi ri Satanás pa ránima.
LUK 22:4 Romari' ri Judas ri' xbe c'a quiq'uin ri principal-i' tak sacerdotes y quiq'uin chuka' ri ye'uc'uan quichin ri e chajinela' ri chiri' pa rachoch ri Dios, y xch'on quiq'uin chirij ri achique rubanic xtuben richin nujech ri Jesús pa quik'a'.
LUK 22:5 Y rije' can janíla c'a xequicot tok xcac'axaj ri', y xquisuj ru-mero romari'.
LUK 22:6 Ri Judas can xberusuju' c'a can ri Jesús chique. Y xuchop c'a ruch'obic jampe' tok xtujech pa quik'a', y can c'a ja tok man quimolon ta qui' vinek riq'uin.
LUK 22:7 Tok xoka' ri nimak'ij, k'ij richin nitij ri caxlan-vey manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin, y tok yecamisex chuka' ri tak carne'l ri richin ri pascua,
LUK 22:8 ri Jesús xerutek c'a el ri Pedro y ri Juan, y xubij c'a el chique: Quixbiyin y tibana' rutzil ri xtikatej chupan re pascua re'.
LUK 22:9 Y ri ca'i' tijoxela' xquic'utuj c'a chire: ¿Acuchi c'a navajo-vi chi nikaben ruchojmil?
LUK 22:10 Y ri Jesús xubij chique: Tok xquixapon ri pa tinamit Jerusalem, xtitz'et c'a chi c'o jun achin aj-ic' ri ruc'amon-pe ruya' pa jun cucu' (k'e'l). Tivojkaj c'a el re achin re' c'a achique jay xtoc-vi.
LUK 22:11 Y tibij c'a chire ri tata'aj chupan ri jun jay ri': Ri Katijonel rubin c'a pe: ¿Achique jay re vave' pan avachoch ri utz ta richin ninben ri va'in richin re pascua e vachibilan ri nutijoxela'? quixcha' chire.
LUK 22:12 Y ri rajaf-jay xquixruc'uaj c'a pa jun ruca'n vik jay (cavek jay). Y chiri' c'o jun nima-jay ri chojmirisan chic rupan. Ja ri chiri' tibana-vi rutzil ri xtikatej richin re pascua, xe'uche'ex-el.
LUK 22:13 Y ri ca'i' tijoxela' xebe c'a. Y can achi'el ri rubin-el ri Jesús chique, can queri' ri xbanatej. Y rije' can xquiben-vi c'a rutzil ronojel ri nic'atzin richin ri va'in richin ri pascua ri'.
LUK 22:14 Y tok xapon c'a ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xetz'uye-apo ri pa mesa.
LUK 22:15 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can janíla nurayiben-pe chi nabey chi yinapon chuvech ri camic, junan nikaben can re jun va'in richin re jun pascua re'.
LUK 22:16 Roma can ninbij-vi c'a chive, chi can c'a ja tok c'o chic na ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Dios, y tok banatajinek chic na ronojel ri nic'ulun-vi chi tzij ri pascua, can c'a jari' tok xtinben chic re jun va'in re'.
LUK 22:17 Y ri Jesús xuchop c'a jun vaso ri c'o ruya'al-uva chupan, y tok rumatioxin chic chire ri Dios, xubij: Tikumu' c'a can chi'ivonojel.
LUK 22:18 Roma can ninbij-vi c'a chive, chi can c'a ja tok c'o chic na ri utzilej ruk'atbel-tzij ri Dios, can c'ari' tok xtinkun chic jun bey ruya'al-uva.
LUK 22:19 Y que c'a chuka' ri' xuq'uen-apo jun caxlan-vey, y tok rumatioxin chic chire ri Dios, xuper (xupir) ri caxlan-vey y xuya' chique ri rutijoxela' y xubij: Re' natabel vichin yin. Can titija' c'a. Roma ri nuch'acul can xtijach c'a richin chi napon pa camic, richin yixcolotej.
LUK 22:20 Y tok e va'inek chic, ri Jesús xuchop c'a chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupan, y xubij: Re ruya'al-uva re', jare' ri nuquiq'uel ri xtibiyin tok xquiquen (xquicom). Riq'uin c'a re nuquiq'uel re', can jac'are' xc'achoj ri c'ac'a' trato ri rajovan-pe ri Dios chi nuben quiq'uin ri vinek. Ri nuquiq'uel ri xtibiyin, richin chi yixcolotej.
LUK 22:21 Y vacami c'a, ri achin ri xquijachon-el pa quik'a' ri vinek, can c'o c'a pe viq'uin re pa mesa.
LUK 22:22 Can tivac'axaj c'a re ninbij chive, chi yin ri xinalex chi'icojol, can yibe-vi pa camic, roma can jare' ri ruch'obon ri Dios pa nuvi'. Pero tok'ex c'a ruvech ri xtijachon-el vichin yin ri xinalex chi'icojol, xcha' ri Jesús.
LUK 22:23 Y jari' tok ri rutijoxela' ri Jesús niquibila-ka chiquivech chi achique cami ri xtijachon-el richin ri Jesús.
LUK 22:24 Y re tijoxela' re' xquich'ojila' c'a chuka' chiquivech achique ri más nim ruk'ij chiquicojol rije'.
LUK 22:25 Pero ri Jesús xa xubij chique: Ri k'atoy tak tzij richin re ruvach'ulef, roma can ec'o ri vinek pa quik'a', romari' can niquina' chi ja rije' ri e cajaf. Y ri achi'a' can c'o quik'a' chique ri vinek, can achi'a' e banoy-utzil nibix chique.
LUK 22:26 Jac'a chi'icojol rix nutijoxela' man que ta ri'. Roma ri más nim ruk'ij chi'icojol rix, nic'atzin chi nuna-ka-ri' chi xa más co'ol que chiquivech ri rachibil. Y ri jun chive rix ri nic'oje' pan ivi', nic'atzin chi nuna-ka-ri' chi xa manek ruk'ij y nuch'utinirisaj-ri' richin nusuj-ri' chubanic xabachique samaj.
LUK 22:27 Roma c'a ri', ¿ja cami ri c'o pa mesa nilix-apo ri más ruk'ij, o ja ri ilinel? ¿Man ja ta cami ri c'o pa mesa nilix-apo ri más ruk'ij? Pero chinuvech yin man que ta ri', roma yin xa achi'el ri ilinel inc'o chi'icojol.
LUK 22:28 Rix can ixc'o c'a pe viq'uin chupan ri tijoj-pokonal ri yetejtoben vichin.
LUK 22:29 Roma c'a ri', yin xtinya' jun k'atbel-tzij pan ik'a' rix, can achi'el ri rubanon ri Nata' Dios viq'uin yin,
LUK 22:30 richin queri' xquixva' y xquixuc'ya' pa jun misma mesa viq'uin, tok xa can c'o chic c'a k'atbel-tzij pa nuk'a' yin. Y rix xquixoc c'a k'atoy-tzij pa quivi' ri cablajuj tak tinamit rubanon re nimalej tinamit Israel.
LUK 22:31 Y ri Ajaf Jesús xubij c'a chuka' chire ri jun tijoxel nibix Pedro chire: Simón, Simón, ninbij c'a chave chi ri Satanás xixruc'utuj yan chire ri Dios richin chi yixrutejtobej. Can nrajo' c'a yixrusiloj achi'el nisilox ri trigo chupan ri chaybel.
LUK 22:32 Pero yin can nubanon-vi orar avoma rat, richin queri' can tacukuba' ac'u'x viq'uin. Can xcatapon-vi pa ruk'a' ri Satanás. Pero tok xtitzolin-pe ac'u'x viq'uin, tabana' chique ri ch'aka' chic nutijoxela' chi can tiquicukuba-vi quic'u'x viq'uin, xcha' ri Jesús.
LUK 22:33 Y ri Simón xubij: Ajaf, vi rat xcatuc'uex pa jun cárcel, yibe aviq'uin. Hasta yibe aviq'uin, vi rat xcatapon chuvech ri camic, xcha'.
LUK 22:34 Pero ri Jesús xubij chire: Pedro, yin ninbij c'a chave, chi chupan re ak'a' vacami, man jani tisiq'uin-pe ri mama' tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech, xcha' ri Jesús chire ri Pedro.
LUK 22:35 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chique ri rutijoxela': Tok ri jun bey xixintek y man xinvajo' ta richin xic'uaj pekes (morral), ni mero, ni jun chic c'ulaj xajab, ¿c'o cami ri xivajo' y man xivil ta? xcha'. Y rije' xquibij chi man jun.
LUK 22:36 Y ri Jesús xubij c'a chique: Jac'a re vacami jun vi chic ri rubanic nrajo'. Roma vacami ri c'o pekes (morral) riq'uin, tuc'uaj. Ri c'o ru-mero, tuc'uaj chuka'. Y ri manek rumachet, tuc'ayij ri ruk'u' y c'ari' tulok'o' jun richin.
LUK 22:37 Y vacami quere' ninbij chive, roma c'o chi nibanatej achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can. Ri chiri' nubij c'a: Can achi'el chuka' jun aj-mac xban chire. Queri' ri tz'ibatel can. Y re' can xtibanatej na vi viq'uin yin. Ronojel c'a ri e tz'ibatel can chuvij yin chupan ri ruch'abel ri Dios, can xquebanatej na vi, xcha' ri Jesús.
LUK 22:38 Y ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Ajaf, vave' c'o ca'i' machet. Pero ri Jesús xubij chique: Man chic tinataj ri', xcha'.
LUK 22:39 Ri Jesús tok elenek chic c'a el ri chiri', xbe c'a ri acuchi can tibe-vi. Rija' xbe c'a ri pa juyu' Olivos. Y ri rutijoxela' can e tzeketel-vi el chirij.
LUK 22:40 Y tok xe'apon c'a, xubij chique: Tibana' orar y tic'utuj chire ri Dios richin chi tok yixtejtobex man quixtzak pa mac.
LUK 22:41 Y ri Jesús xbiyin chic c'a apo jun ca'i' raken-c'an, xxuque-ka chiri', y xuchop c'a nuben orar.
LUK 22:42 Y nubij c'a ri pa ru-oración: Nata' Dios, tabana' c'a chi man ta ninc'ovisaj re jun tijoj-pokonal re', vi can queri' ri navajo' chuka' rat. Pero man taben chuka' ri ninrayij yin, xaxe voma ta yin. Roma yin can ninvajo-vi c'a ninben ri arayibel rat, xcha'.
LUK 22:43 Y c'o c'a jun ángel ri petenek chila' chicaj xuc'ut-ri' chuvech, richin noruya-ka ruchuk'a' ri Jesús.
LUK 22:44 Y can janíla c'a k'axo'n ri c'o pa ránima rija'. Romari' can riq'uin c'a ronojel ránima nuben orar. Y roma chuka' ri k'axo'n ri', ri ya' ri nel chirij man choj ta ya'. Xa achi'el chic nima'k tak tz'uj quic' ri yeka' pan ulef.
LUK 22:45 Tok ri Jesús xbeyacatej-pe ri acuchi xucul-vi nuben orar, xpe c'a quiq'uin ri rutijoxela', pero tok xoka' quiq'uin, xa quichapon varan, roma bis y cosic noc chique.
LUK 22:46 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela' ri': ¿Achique roma xa yixver? Quixyacatej, tibana' orar y tic'utuj chire ri Dios richin chi tok yixtejtobex, man quixtzak pa mac, xcha' chique.
LUK 22:47 Y can c'a nich'on na c'a ri Jesús quiq'uin ri rutijoxela', tok c'a xquina' xe'apon e q'uiy vinek quiq'uin. Y can jac'a ri jun chique ri cablajuj rutijoxela' ri rubini'an Judas, can jac'ari' ri uc'uayon-apo quibey ri vinek ri'. Y ri Judas xjel-apo riq'uin ri Jesús richin xutz'ubaj (xutz'umaj).
LUK 22:48 Pero ri Jesús xubij c'a chire ri Judas: ¿Xinatz'ubaj (Xinatz'umaj) yin ri xinalex chi'icojol, xe richin yinac'ayij-el pa quik'a' ri ye'etzelan vichin? xcha' ri Jesús.
LUK 22:49 Y ri tijoxela' tok xquitz'et ri najin rubanic, xquinabej ri achique ri xtec'ulvachitej. Romari' xquibij c'a chire: Ajaf, ¿yojyacatej chiquij riq'uin machet? xecha'.
LUK 22:50 Y can c'o na vi c'a jun chique ri tijoxela' ri xusoc jun samajel richin ri nimalej sacerdote. Can xuchoy na vi ri ruxiquin. Y ri ruxiquin ri xuchoy ja ri c'o pa rajquik'a'.
LUK 22:51 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Man chic c'a jun tiben. Y xpe rija' xuchop ri ruxiquin y xuc'achojirisaj can.
LUK 22:52 Y can jac'a ri principal-i' tak sacerdotes, ri e uc'uey quichin ri achi'a' e chajinela' pa rachoch ri Dios, y ri rijita'k tak achi'a' c'o quik'ij, jac'ari' ri e benek chapoy richin ri Jesús. Y rija' xubij chique: ¿Achique c'a xich'ob rix? ¿Xich'ob chi yixpe chuchapic jun elek'on y romari' ic'amon-pe che' y machet?
LUK 22:53 Can k'ij-k'ij c'a xic'oje' iviq'uin ri pa rachoch ri Dios, y man jun achique ta xiben chuve. Pero c'a jac'a hora re' ri yo'on chive rix, hora tok xtich'acon ri k'eku'n, xcha' ri Jesús.
LUK 22:54 Xquichop c'a el ri Jesús, y xquic'uaj pa rachoch ri nimalej sacerdote. Y ri Pedro e rutzekelben-el, pero c'anej c'o-vi can chiquij.
LUK 22:55 Y ri chiri' pa nic'aj ruva-jay, ri rusamajela' ri nimalej sacerdote xquibox k'ak', y xetz'uye-apo conojel ri chuchi-k'ak'. Y chuka' ri Pedro xtz'uye-apo chiquicojol.
LUK 22:56 Y jun c'a ixok raj-ic' ri nimalej sacerdote, tok xutz'et ri Pedro chi tz'uyul chiri' rumek'on-ri', xutzu-xutzu' y xubij: Re jun achin re' rachibil chuka' ri Jesús, xcha'.
LUK 22:57 Pero ri Pedro xa xrevaj c'a chuvech ri ixok, y xubij: Yin man vetaman ta ruvech ri Jesús, xcha'.
LUK 22:58 Y c'a juba' ri' c'o chic c'a jun ri xtz'eton-pe richin ri Pedro, y xubij chire: Rat, jun chique ri ec'o riq'uin ri Jesús, xcha'. Ri' man yin ta ri', xcha' ri Pedro chire.
LUK 22:59 C'a jun la'ek hora tik'ax-ka ri', tok c'o chic c'a jun ri xbin chirij ri Pedro: Re achin re', can kitzij vi chi xc'oje' riq'uin ri Jesús, roma can aj-Galilea chuka', xcha'.
LUK 22:60 Pero ri Pedro xubij chire ri achin: Man nik'ax ta chinuvech achique roma nabij queri', xcha' ri Pedro. Y can c'a nich'on na c'a ri Pedro, tok ri mama' xsiq'uin-pe.
LUK 22:61 Y ri Ajaf Jesús xtzu'un-pe chirij y xutzu-pe ri Pedro. Y ri Pedro can jac'ari' xoka' chuc'u'x ri rubin can ri Ajaf chire, chi c'a man jani tisiq'uin-pe ri mama' tok rat oxi' yan bey tabij chique ri yec'utun chave, chi man avetaman ta nuvech.
LUK 22:62 Y ri Pedro xel c'a el y xujik' ok'ej.
LUK 22:63 Y ri achi'a' ri e chajiyon c'a richin ri Jesús, yetze'en c'a chirij y niquich'ey c'a.
LUK 22:64 C'ari' xquitz'apej runak'-ruvech y xquich'ayila' chupalej y niquic'utula' c'a chire: ¿Achique ri xach'ayon? Tabij na c'a chike, yecha' chire.
LUK 22:65 Y c'o c'a q'uiy ri man utzilej tak tzij ta ri xquibila' chire.
LUK 22:66 Tok xseker c'a pe, xquimol c'a qui' ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, ri principal-i' tak sacerdotes, y ri etamanela' chirij ri ley chuka'. Y ri Jesús xuc'uex c'a apo chiquivech ri achi'a' ri', ri can pa comon yek'aton tzij. Y xquic'utuj c'a chire ri Jesús:
LUK 22:67 Tabij c'a chike: ¿Jac'a rat ri Cristo? xecha'. Pero ri Jesús xubij chique: Vi ninbij chive chi ja yin ri Cristo, man yininimaj ta.
LUK 22:68 Y chuka' vi ta c'o ri yenc'utuj-apo chive, man jun xtibij-pe chuve, ni man chuka' xquinivisk'opij ta el.
LUK 22:69 Y tok xtik'ax c'a can re jun tijoj-pokonal re', yin ri xinalex chi'icojol, xquibetz'uye' c'a pa rajquik'a' ri Dios ri nitiquir nuben ronojel, xcha' ri Jesús.
LUK 22:70 Can jac'ari' tok conojel xec'utun-apo chire ri Jesús: ¿Can jac'a rat ri Ruc'ajol ri Dios? xecha'. Ja', queri', can achi'el ri c'ari' nibij-ka rix, xcha' ri Jesús chique.
LUK 22:71 Y rije' xquibij: Man jun chic tzij nic'atzin chike richin niketamaj chi re Jesús can aj-mac vi. Roma konojel xkac'axaj ri c'ari' nubij-ka, xecha'.
LUK 23:1 Y c'ari' c'a, conojel ri ec'o chiri' xeyacatej c'a el, y xquic'uaj-el ri Jesús richin nequijacha' pa ruk'a' ri jun k'atoy-tzij rubini'an Pilato.
LUK 23:2 Y ri chiri' chuvech ri k'atoy-tzij, niquisujula' c'a apo y niquibij: Roj ketaman chi re Jesús q'uiy rumac. Rija' nuya' quina'oj ri vinek. Rija' nubila' chuka' chique ri vinek chi man tiquitoj ri alcaval chire ri rey César. Y chuka' nubila' chi ja rija' ri Cristo, y re' can nuk'alajirisaj c'a chi ja rija' ri Rey, xecha'.
LUK 23:3 Y ri Pilato xuc'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Ja rat ri qui-Rey ri israelitas? xcha' chire. Y ri Jesús xubij chire: Ja', queri'. Can achi'el ri xabij, xcha' rija'.
LUK 23:4 Y c'ari' ri Pilato xubij chique ri principal-i' tak sacerdotes y chique ri vinek chuka': Yin man jun ch'a'oj ninvil chirij re jun achin re', xcha'.
LUK 23:5 Pero rije' man yetane' ta ka. Xa niquitej c'a quik'ij chi niquibila-apo: Xa nuya' quina'oj ri vinek pa ronojel tinamit richin re Judea. Chila' c'a pa Galilea ruchapon-pe rubanic. Y queri' nubanala' ri petenek, y c'a tok xkana' xoka' chuka' re vave' pa tinamit Jerusalem, xecha-apo.
LUK 23:6 Y tok ri Pilato xrac'axaj ri c'ari' niquibij-ka, xuc'utuj c'a chi vi aj-Galilea ri Jesús.
LUK 23:7 Tok xbix c'a chire chi kitzij, rija' xutek c'a el ri Jesús chire ri Herodes, ri k'atoy-tzij richin ri Galilea. Y man c'ayef ta xuben roma ri Herodes c'o c'a chiri' pa tinamit Jerusalem ri k'ij ri'.
LUK 23:8 Y tok ri Herodes xutz'et ri Jesús, janíla xquicot ránima, roma can q'uiy yan c'a k'ij rurayin chi rutz'eton ta. Y q'uiy c'a ri rac'axan chirij. Romari' can rubanon c'a chi can xtutz'et na jun bey tok nuben jun milagro.
LUK 23:9 Y ri Herodes q'uiy c'a ri xeruc'utula' chire ri Jesús, pero ri Jesús man jun tzij xubij chire.
LUK 23:10 Y can ec'o c'a apo chuka' ri principal-i' tak sacerdotes y ri etamanela' chirij ri ley, richin niquisujuj ri Jesús. Rije' can niquitej c'a quik'ij richin yesujun-apo.
LUK 23:11 Y ri Herodes y ri e ru-soldados can man jun ruk'ij xquiben chire ri Jesús y xquitze'ej. Xquiya' c'a jun tziek chirij, can achi'el ri yequicusala' ri reyes. Roma chiquivech rije' xa man jun ruk'ij ri Jesús. Y c'ari' c'a ri Herodes xutzolij chic el chire ri Pilato.
LUK 23:12 Ri Herodes y ri Pilato c'o oyoval chiquicojol. Jac'a ri k'ij ri' xa junan quivech xuben can.
LUK 23:13 Y c'ari' ri Pilato xeroyoj ri e principal-i' tak sacerdotes y ri e cachibil, ri pa comon yek'aton tzij. Y chuka' xeroyoj ri vinek.
LUK 23:14 Y c'ari' xubij chique: Rix xo'iya' re Jesús pa nuk'a', y nisujuj chi nuyala' quina'oj ri vinek. Pero can chivech c'a rix xinc'utuj-vi chire, y yin nintz'et chi man e rubanalon ta ri ch'a'oj ri nibij rix richin xo'isujubej.
LUK 23:15 Y chuka' ri Herodes man jun xril chirij, tok xixintek-el riq'uin, y romari' xutzolij chic pe pa nuk'a' yin. Xaxe riq'uin ri' niketamaj chi man jun ch'a'oj rubanon richin queri' nika' ta ri camic pa ruvi'.
LUK 23:16 Xtintek c'a ruch'ayic, y c'ari' nincol-el, xcha' ri Pilato.
LUK 23:17 Y ri k'atoy-tzij can c'o c'a chi nucol-el jun preso, roma queri' niban ronojel juna' pa ru-tiempo ri pascua, ri jun quinimak'ij ri israelitas.
LUK 23:18 Romari' conojel junan xech'on-apo riq'uin uchuk'a', y xquibij: ¡Ja ri Barrabás tacolo-el, y ri Jesús ticamisex! xecha'.
LUK 23:19 Y ri Barrabás kajinek c'a pa cárcel roma xyacatej chirij ri k'atbel-tzij ri chiri' pa tinamit, y rubanon chuka' camic.
LUK 23:20 Y ri Pilato, roma c'a can nrajo-vi nucol-el ri Jesús, xch'on chic c'a jun bey chique ri vinek.
LUK 23:21 Pero ri vinek xech'on-apo riq'uin cuchuk'a', y xquibij: ¡Ticamisex chuvech cruz! ¡Ticamisex chuvech cruz!
LUK 23:22 Y pa rox bey ri Pilato xubij c'a chique: ¿Achique c'a mac rubanon chivech re jun achin re'? Yin man jun ch'a'oj ninvil chirij, richin chi nika' ta ri camic pa ruvi'. Xtintek c'a ruch'ayic, y c'ari' nincol-el, xcha'.
LUK 23:23 Pero ri vinek y ri principal-i' tak sacerdotes, can riq'uin c'a uchuk'a' niquic'utuj-apo chi ticamisex ri Jesús chuvech cruz. Can nik'alajin c'a chi ja ri ch'abel ri xquibila-apo rije' ri xtech'acon.
LUK 23:24 Y jari' tok ri Pilato xubij chi tiban c'a achi'el ri niquic'utuj-apo rije'.
LUK 23:25 Y xucol c'a el ri achin ri xquic'utuj-apo chire chi tucolo-el. Y ri achin ri' xa kajinek c'a pa cárcel roma xyacatej chirij ri k'atbel-tzij y xuben chuka' camic. Jac'a ri Jesús xa xujech-el richin chi ticamisex chuvech cruz, roma can jari' ri xcajo' ri vinek chirij.
LUK 23:26 Y tok ri soldados quic'uan c'a el ri Jesús richin nequibajij chuva ri cruz, xquic'ul c'a jun achin petenek pa juyu', jun achin aj-Cirene y rubini'an Simón. Y ri soldados chirij c'a rija' xquiya-vi-el ri ru-cruz ri Jesús. Can jac'a rija' xuc'uan-el ri cruz, y chirij ri Jesús benek-vi.
LUK 23:27 Y can janíla c'a vinek ri e benek chirij. Y janíla c'a chuka' ixoki' ri ye'ok'en ruvech ri Jesús, y niquibisoj janíla.
LUK 23:28 Y ri Jesús xerutzu' c'a, y xubij chique: Ixoki' aj-Jerusalem, man c'a quinivok'ej yin. Xa tivok'ej-ivi' rix, y tivok'ej chuka' quivech ri ac'uala' ec'o iviq'uin.
LUK 23:29 Roma can ec'o c'a k'ij xque'oka' tok c'ayef ri xtibanatej. Y romari' xtibitej chi jebel ruva-ruk'ij ri ixok ri man nalan ta, ni man jun bey xroyobej ta jun ac'ual, y man xuya' ta chuka' rutz'un.
LUK 23:30 Roma jari' tok xtibanatej chi ri vinek can xquech'oviyaj chique ri nima'k tak juyu' y xtiquibila': Quixtzak-pe chikij. Chuka' xquech'oviyaj chique ri cocoj tak juyu' y xtiquibila' c'a: Kojivevaj, xquecha'.
LUK 23:31 Roma vi chuve yin ri achi'el jun che' rex can niban chi c'o chi ninc'ovisaj tijoj-pokonal, ¿achique ta cami ri man xtiban chique ri xa e achi'el chaki'j tak che'? xcha' ri Jesús.
LUK 23:32 Y ec'o c'a chuka' e ca'i' elek'oma' ri e uc'uan-el, richin yecamisex junan riq'uin ri Jesús.
LUK 23:33 Y tok xe'apon c'a chupan ri jun juyu' rubini'an Calavera, xquibajij c'a ri Jesús chuva ri ru-cruz, y que chuka' ri' ri e ca'i' elek'oma'. Jun xpabex pa rajquik'a', y ri jun chic pa rajxocon (izquierda).
LUK 23:34 Y ri Jesús xubij c'a: Nata' Dios, tacuyu' quimac, roma man quetaman ta achique ri ye'ajin chubanic, xcha' ri Jesús. Y ri soldados xquiya' pan etz'anen ri rutziak ri Jesús, richin xquitz'et achique chi tziek ri niquic'uala-el chiquijujunal.
LUK 23:35 Y ri Jesús tzuliben c'a apo coma janíla vinek y coma chuka' ri achi'a' ri can yek'aton-vi tzij chiquicojol ri israelitas. Y conojel c'a re vinek re' niquitze'ej-apo, y niquibila': Rija' e q'uiy xerucol. Vacami tucolo' c'a ri' rija', vi can kitzij chi ja rija' ri Cristo ri cha'on roma ri Dios, xecha'.
LUK 23:36 Y can que chuka' oc ri' niquiben ri soldados. Yetze'en-apo chirij ri Jesús. Yejel-apo riq'uin y niquisujla' jun ch'amilej ruya'al-uva chire.
LUK 23:37 Y niquibila' c'a chire chuka': Vi can ja rat ri qui-Rey ri israelitas, tacolo' c'a avi' ayon, yecha' chire.
LUK 23:38 Y pa ruvi' c'a el ri cruz c'o c'a jun tzij tz'iban chuvech jun tz'alen. Ri tzij c'a ri' tz'ibatel-el pan oxi' ch'abel. Tz'iban pa quich'abel ri aj-Grecia, pa quich'abel ri aj-Roma y pa quich'abel ri israelitas. Y ri tzij ri' nubij c'a: Jare' ri qui-Rey ri israelitas.
LUK 23:39 Y jun c'a chique ri e ca'i' elek'oma' ri ec'o chuka' chuvech qui-cruz, itzel xch'on-apo chire ri Jesús, roma xubij: Rat ri nabij chi ja rat ri Cristo, tacolo' c'a avi' rat, y kojacolo' chuka' roj, xcha'.
LUK 23:40 Jac'a ri jun chic elek'on xchapon, y xubij-apo chire ri jun: ¿Can man naxibij ta avi' chuvech ri Dios chupan re ruc'ayeval re ojc'o-vi riq'uin?
LUK 23:41 Roj can utz vi rubanic chike, roma yojajin chutojic ri itzel e kabanalon. Jac'a rija' man jun achique ta mac rubanon.
LUK 23:42 Y ri elek'on ri' xubij c'a apo chire ri Jesús: Quinoka' c'a chi'ac'u'x, tok xcape y ja rat chic ri K'atoy-Tzij, xcha'.
LUK 23:43 Y ri Jesús xubij c'a chire: Kitzij c'a ninbij chave, chi can ja re vacami xcabec'oje' viq'uin ri pa lugar richin quicoten, xcha' ri Jesús chire.
LUK 23:44 Y pa nic'aj-k'ij la'ek ri' tok ri ruvach'ulef xk'ekumer. Y ri k'eku'n ri' xq'uis-el ri las tres ri tikak'ij.
LUK 23:45 Ri k'ij can man xsakirisan ta chic, y jac'ari' tok xel pa ca'i' ri tziek ri achok iq'uin ch'aron-vi rupan ri rachoch ri Dios.
LUK 23:46 Can jac'ari' tok ri Jesús riq'uin c'a ruchuk'a' xubij: Nata' Dios, pan ak'a' c'a ninjech-vi ri vánima, xcha'. Y can xe c'a xubij quere', can jari' xquen-ka (xcom-ka).
LUK 23:47 Tok ri Capitán quichin ri soldados xutz'et ri xbanatej, xuya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y xubij c'a: Can kitzij na vi chi re jun achin re' man jun na vi rumac, xcha'.
LUK 23:48 Y janipe' ri vinek ri ec'o-apo y xquitz'et ri xbanatej, niquibajila' c'a ruva-quic'u'x ri xetzolin roma ri k'axo'n c'o pa cánima.
LUK 23:49 Y ri e etamayon ruvech ri Jesús, y ri ixoki' ri can c'a pa Galilea e tzeketel-pe chirij, c'a nej c'a ec'o-vi-el niquitzu-apo ri xbanatej.
LUK 23:50 Y c'o c'a jun achin rubini'an José, y aj pa tinamit Arimatea ri pa Judea nicanej-vi can. Re jun utzilej y chojmilej achin c'a re' cachibil ri achi'a' ri yek'aton tzij chiquicojol ri israelitas.
LUK 23:51 Y ri José chuka' royoben tok ri Dios xtoc ri K'atoy-Tzij, y romari' tok rija' man xka' ta chuvech ri xquibij ri rachibil chi niban chire ri Jesús.
LUK 23:52 Y rija' xbe c'a riq'uin ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato chuc'utuxic ri ruch'acul ri Jesús, richin numuk.
LUK 23:53 Y tok rukasan chic c'a pe ri ruch'acul ri Jesús chuva ri cruz, rija' xupis pa jun tziek. Y c'ari' xberumuku' can pa jun jul richin caminek, c'oton chuvech jun juyu' ri xa can abej vi. Y man jun c'a ucusayon ri jul ri'.
LUK 23:54 Pero ri k'ij ri', ri vinek niquichojmirisala' chic c'a qui', roma ri k'ij ri richin uxlanen nitiquir yan. Y can jac'a tok nika' ri k'ij, jari' tok nitiquir.
LUK 23:55 Y ri ixoki' ri can c'a pa Galilea e tzeketel-pe chirij ri Jesús, xebe c'a tok xbemuk can; y romari' tok can jebel quetaman ri lugar ri xmuk-vi can, y chuka' xquitzu' can jebel achique rubanic xban can chire ri ruch'acul.
LUK 23:56 Y tok xetzolej ri pa tak cachoch ri ixoki' ri', xequibanala' cutzil jubulej tak ak'on richin jari' nequiya' can chirij ri Jesús. Y xe'uxlan c'a chupan ri jun k'ij richin uxlanen ri', can achi'el nubij chupan ri ley richin ri Moisés.
LUK 24:1 Y nimak'a' yan domingo ri nabey k'ij richin ri semana, ri ixoki' xebe c'a ri chuchi-jul, y e quic'ualon-el ri jubulej tak ak'on ri e quibanon-el. Y ec'o c'a chuka' ch'aka' chic ixoki' ri e benek quiq'uin.
LUK 24:2 Y tok xe'apon c'a ri chuchi-jul, xquitz'et c'a chi ri abej tz'apebel ruchi' ri jul, elesan chic el.
LUK 24:3 Rije' xe'oc c'a apo chupan ri jul, y xquitz'et c'a chi ri ruch'acul ri Ajaf Jesús xa man c'o ta.
LUK 24:4 Romari' janíla c'a xquixibij-qui', y xsach quic'u'x. Y can jac'ari' tok xequitz'et e ca'i' achi'el achi'a' e pa'el-apo quiq'uin, y niyic'lun ri quitziak.
LUK 24:5 Y ri ixoki', roma ri quixibinri'il xquilucuba-ka-qui'. Y jari' c'a tok ri achi'el achi'a' xquibij c'a chique: ¿Achique c'a roma rix chiquicojol caminaki' nicanoj-vi ri xa q'ues?
LUK 24:6 Ri ruch'acul man chic c'o ta vave'. Rija' xc'astej yan el. Toka' c'a chi'ic'u'x ri xubij chive tok rija' c'a c'o na c'a ri chiri' pa Galilea.
LUK 24:7 Rija' xubij c'a chive: Yin ri xinalex chi'icojol, can c'o c'a chi xquijach pa quik'a' ri aj-maqui'. Xquicamisex chuvech-cruz. Y pa rox k'ij xquic'astej-pe, xecha' ri e ca'i' achi'el achi'a'.
LUK 24:8 Y ri ixoki' can xoka' na vi c'a chiquic'u'x ri ch'abel ri rubilon can ri Jesús.
LUK 24:9 Y tok e tzolijinek chic c'a pe ri chiri' pa jul, xquitzijoj chique ri julajuj apóstoles y ri quimolon-qui' quiq'uin, ronojel ri xquitz'et can.
LUK 24:10 Ri ixoki' ri xebeyo'on rutzijol chique ri apóstoles ja ri María Magdalena, ri Juana, ri María ri rute' ri Jacobo, y ch'aka' chic ixoki'.
LUK 24:11 Pero ri apóstoles xa xquich'ob chi ri ixoki' ri' xa achique la ri yequitz'etela', y romari' man xquinimaj ta ri xbix chique coma ri ixoki'.
LUK 24:12 Y ri Pedro can jari' xel-el, y junanin xbe c'a chuchi-jul. Y tok xtzu'un c'a apo chupan ri jul, xutzu' chi ri tziek ec'o can chiri'. Rija' xtzolin c'a el, pero janíla c'a nuch'ob rij ri xbanatej.
LUK 24:13 Y chupan chuka' ri k'ij ri', ec'o c'a e ca'i' chique ri xe'ojkan richin ri Jesús quichapon-el bey richin yebe pan Emaús, ri jun ti tinamit nicanej can pa jun la'ek oxi' leguas chire ri tinamit Jerusalem.
LUK 24:14 Y yetzijon c'a ri e benek. Niquitzijola' ri xebanatej ri cabijir-oxijir can.
LUK 24:15 Y tok benek c'a cánima riq'uin ri quitzij ri e benek, y riq'uin ri niquic'utula' c'a chiquivech ka rije', ri Jesús c'astajinek chic el, xuben c'a chi xeberuk'i', y junan xebe.
LUK 24:16 Ri ca'i' c'a achi'a' ri' can niquitzu-vi c'a ri benek quiq'uin, pero c'o c'a banayon chique richin queri' man niquetamaj ta ruvech.
LUK 24:17 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chique: ¿Achique c'a chi tzij ri ichapon-pe re ix petenek? ¿Y achique roma tok yixbison chuka' yixintz'et yin? xcha'.
LUK 24:18 Y jun c'a chique rije', ri rubini'an Cleofas, xch'on-apo chire y xubij: Man jun la'ek vinek ri c'o chiri' pa tinamit Jerusalem ri man ta etamayon ri xc'ulvachitej chupan ri ca'i-oxi' k'ij can. Y rat chiri' at petenek-vi y man avetaman ta achique ri e c'ulvachitajinek chiri', xcha'.
LUK 24:19 Y ri Jesús xuc'utuj c'a chique: ¿Achique ri xc'ulvachitej? Y rije' xquibij: Ri xuc'ulvachij ri Jesús aj-Nazaret, jun achin ri can k'alajirisey richin ri xbix chire roma ri Dios. Y chuka' can xuc'ut chi c'o ruchuk'a', riq'uin ri nima'k tak milagros ri xerubanala' y chuka' riq'uin ri ruch'abel. Queri' c'a xk'alajin chiquivech ri vinek y chuka' chuvech ri Dios.
LUK 24:20 Pero ri principal-i' tak sacerdotes y ri e cachibil, ri pa comon yek'aton tzij chikacojol, jari' ri xebanon chi xcamisex chuvech cruz.
LUK 24:21 Y roj can xkacukuba' c'a kac'u'x riq'uin chi can ja vi rija' ri petenek chikacolic konojel roj israelitas. Pero vacami man jun chic c'a achique xtikaben, roma ja yan re' ri rox k'ij tiquen-el (ticom-el).
LUK 24:22 Pero ec'o kachibil ixoki' ri nimak'a' yan xebe chuchi' ri jul, y xojoquixibij.
LUK 24:23 Roma niquibij chi ri ruch'acul ri Jesús xa man c'o ta ri chiri' pa jul. Y niquibij c'a chuka' chi c'o ángeles xquic'ut-qui' chiquivech, y chi re ángeles re' xquibij chique chi ri Jesús xc'astej yan el.
LUK 24:24 Y romari' ec'o c'a chike roj achi'a' ri xebe chuchi-jul richin xbequitz'eta'. Y can achi'el ri xbequibij ri ixoki' chike, can queri' ri xbequitz'eta' can ri achi'a', pero ri Jesús man xquitz'et ta can.
LUK 24:25 Y ri Jesús ri nitzijon benek quiq'uin, xubij c'a chique: Nacanek. Rix xa man oquinek ta c'a pan ivánima ri quibin can ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
LUK 24:26 ¿Man quibin ta cami can rije' chi ri Cristo can c'o-vi chi nuc'ovisaj tijoj-pokonal, y c'ari' nibe chila' chicaj richin nec'oje' ruk'ij-ruc'ojlen? xcha' chique.
LUK 24:27 Y ri Jesús xuchop c'a rusolic rij chiquivech ri e ca'i' achi'a' ri', ronojel ri e tz'ibatel can chirij rija', chupan ri ruch'abel ri Dios. Xuchop c'a el riq'uin ri e rutz'iban can ri Moisés, c'a riq'uin ri quitz'iban can ri ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
LUK 24:28 Y tok xe'apon c'a ri pa ti tinamit Emaús, ri Jesús xuben chi can choj nik'ax-el.
LUK 24:29 Y richin c'a chi nicanej-ka quiq'uin, ri ca'i' achi'a' ri' xquibij chire: Cacanej-ka kiq'uin, roma ri k'ij xa xka' yan ka, y xa can nimoymot chic, xecha'. Y ri Jesús xoc c'a apo, richin nic'oje-ka quiq'uin.
LUK 24:30 Y tok e tz'uyul chic c'a apo ri pa mesa, ri Jesús xuq'uen-apo ri vey, y tok rumatioxin chic chire ri Dios, xuper (xupir) ri vey y xuya' c'a chique.
LUK 24:31 Y can c'ari' achi'el xjakatej ri runak'-quivech, y c'ari' xquetamaj ruvech chi can ja ajc'a ri Jesús ri c'o quiq'uin. Ri Jesús xbe chiquivech.
LUK 24:32 Y ri ca'i' achi'a' ri' niquibila' c'a chiquivech: Can kitzij vi chi can nuna-vi chic ri kánima tok yojtzijon ri oj petenek, tok rija' xusol rij ri ruch'abel ri Dios chikavech, xecha'.
LUK 24:33 Ri ca'i' achi'a' ri' can jari' xeyacatej-el ri pa mesa, y xquichop bey richin yetzolin pa Jerusalem. Y xebequila' c'a ri julajuj tijoxela' y ri ch'aka' chic ri can e tzekelbey vi richin ri Jesús, quimolon-qui'.
LUK 24:34 Y ri tijoxela' y ri ch'aka' chic niquibij c'a: Ri Ajaf Jesús can xc'astej yan na vi el, y xuc'ut yan ri' chuvech ri Simón.
LUK 24:35 Y jac'ari' tok ri ca'i' achi'a' xquitzijoj-apo ri xquic'ulvachij tok quichapon-el bey pan Emaús, y xquetamaj ruvech chi ja ri Jesús tok xuper (xupir) ri vey.
LUK 24:36 Y conojel ri quimolon-qui', c'a yetzijon na c'a chirij ri Jesús, tok xquitz'et c'o chic chiri' chiquicojol, y xubij c'a chique: Ja ta c'a ri uxlanen ri xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel, xcha'.
LUK 24:37 Pero rije' xquich'ob chi ri niquitz'et jac'a ri ánima richin ri Jesús, romari' janíla xquixibij-qui'.
LUK 24:38 Pero ri Jesús xubij chique: ¿Achique roma tok xsach ic'u'x tok xinitz'et y xpe man utzilej tak ch'obonic ta iviq'uin?
LUK 24:39 Que'itzu' re nuk'a-vaken. Quinichapa' na pe', y xtitz'et chi can ja vi yin. Roma xa ta in jun ánima achi'el ri nich'ob rix, man ta c'o nuch'acul. Y rix nitz'et chi yin c'o ronojel, xcha' ri Jesús chique.
LUK 24:40 Y tok ri Jesús rubin chic queri' chique, xeruc'ut c'a ri ruk'a-raken chiquivech.
LUK 24:41 Pero rije' man niquinimaj ta. Xa xsach quic'u'x roma ri niquitzu' y roma ri quicoten. Y richin chi niquinimaj, xpe ri Jesús xuc'utuj c'a chique: ¿Man jun cami richin nitij c'o iviq'uin richin nisipaj ta juba' chuve? xcha'.
LUK 24:42 Y rije' xbequiya-pe chire juba' sa'on quer y juba' cab c'a c'o pa cera.
LUK 24:43 Y rija' xuc'ul y xuchop rutijic, richin tiquitz'eta' chi can ja vi rija' ri Jesús.
LUK 24:44 Y xubij c'a chique: Tok can c'a inc'o c'a iviq'uin, xinbij c'a chive ri xtinc'ulvachij, y chi can nic'atzin na vi chi nibanatej ronojel ri e tz'ibatel can chuvij yin chupan ri ruch'abel ri Dios, achi'el ri e tz'ibatel can roma ri Moisés, ri e tz'ibatel can coma ri ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ruch'abel ri Dios ri ojer can, y ri e tz'ibatel can chupan ri vuj rubini'an Salmos.
LUK 24:45 C'ari' rija' xuben chique richin tik'ax chiquivech ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can.
LUK 24:46 Y xubij c'a chique: Can tz'ibatel-vi c'a can ri', chi yin ri Cristo c'o chi ninc'ovisaj tijoj-pokonal, y chi can yiquen na vi (yicom na vi), y pa rox k'ij yic'astej-pe,
LUK 24:47 y chi ec'o ri xquebe pa nubi' yin richin xtequitzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek chuvech re ruvach'ulef, chi titzolin-pe quic'u'x riq'uin ri Dios richin nicuyutej quimac. Y nitiquiribex-el re pa Jerusalem.
LUK 24:48 Y rix ri can xitz'et, tik'alajirisaj c'a ri xitz'et.
LUK 24:49 Y can tivac'axaj c'a jebel re ninbij can chive, xcha' ri Jesús. Can xtintek c'a pe chive ri rusujun ri Nata' Dios chi nuya-pe chive. Ri rusujun c'a rija' chive rix, ja ri Lok'olej Espíritu. Y jari' ri xtoyo'on-ka ivuchuk'a'. Y can quixc'oje' c'a re vave' pa tinamit Jerusalem c'a ri k'ij tok xtika-pe ri Lok'olej Espíritu, xcha' chique.
LUK 24:50 Y ri Jesús xeruc'uaj-el ri rutijoxela' c'a pa tinamit Betania. Y ri chiri', rija' xerutzekej ri ruk'a' chicaj, y xuc'utuj rutzil ri Dios pa quivi' rije'.
LUK 24:51 Y ri Jesús jari' c'a ri najin chubanic tok ja yan ri' xuch'er-el-ri'. Jac'ari' tok xyacatej-el pa cak'ik' y xuc'uex c'a el chicaj riq'uin ri Dios.
LUK 24:52 Y ri tijoxela' can xquiya' c'a ruk'ij ri Jesús ri chiri'. C'ari' xetzolin pa tinamit Jerusalem. Rije' can janíla c'a quicoten c'o pa cánima.
LUK 24:53 Y can k'ij-k'ij c'a ec'o ri pa rachoch ri Dios richin niquiya' ruk'ij ri Dios y niquinimirisaj rubi'. Can que c'a ri'.
JOH 1:1 Ri Cristo jari' ri Ch'abel. Tok xtiquir c'a pe ronojel, can c'o-vi rija'. Rija' can c'o c'a riq'uin ri Dios, y rija' chuka' can Dios vi.
JOH 1:2 Rija' can c'o-vi-pe riq'uin ri Dios tok xban re ruvach'ulef.
JOH 1:3 Y roma rija' tok c'o ronojel. Roma ri Dios pa ruk'a' ri Cristo xuya-vi richin xuben ronojel cosas.
JOH 1:4 Riq'uin c'a rija' c'o-vi ri c'aslen. Y re c'aslen re', jac'are' ri nisakirisan quichin ri vinek.
JOH 1:5 Y re jun Sakil re', can nisakirisan-vi ri pa k'ekumatajinek quic'aslen ri vinek. Y can man jun bey c'a chupnek ta pa ruk'a' ri k'ekumatajinek c'aslen ri'.
JOH 1:6 Y xc'oje' c'a jun achin ri cha'on-pe roma ri Dios, jun achin ri xubini'aj Juan.
JOH 1:7 Re Juan c'a re' xpe richin xoruk'alajirisaj ri Sakil, richin queri' can conojel c'a vinek tiquinimaj. Can tiquinimaj c'a ri nuya' rutzijol rija' chique.
JOH 1:8 Y man ja ta c'a rija' ri Sakil. Rija' xaxe c'a richin xoruk'alajirisaj ri Sakil ri'.
JOH 1:9 Y can jac'ari' tok xoka' ri Sakil ri' chuvech re ruvach'ulef. Jari' ri kitzij Sakil, ri nisakirisan quichin ri vinek.
JOH 1:10 Can xoka-vi c'a chuvech re ruvach'ulef ri banon roma rija', pero ri ec'o chuvech re ruvach'ulef re' xa man xquetamaj ta ruvech tok xoka'.
JOH 1:11 Can chupan vi c'a ri ruvach'ulef richin rija' xoka-vi, pero ri vinek ri can e richin rija' xa man xquic'ul ta.
JOH 1:12 Jac'a ri xec'ulun richin tok xoka' chuvech re ruvach'ulef, ri can xeniman-vi richin, can xuben c'a chique chi xe'oc ralc'ual ri Dios.
JOH 1:13 Ri vinek c'a ri xe'oc ralc'ual ri Dios, can xe'alex-vi chic, pero man junan ta chic chi alaxic ri xquic'uaj, achi'el tok xe'alex riq'uin ri quite', tok xa ja ri te'ej-tata'aj xe'ajovan chi xalex ri ac'ual. Roma ri c'ac'a' alaxic rurayibel ri Dios, y man rurayibel ta achin.
JOH 1:14 Y ri Cristo ri Ch'abel xoka' c'a chuvech re ruvach'ulef y can xoc c'a chuka' achi'el roj vinek. Y can xkatz'et c'a chi xaxe vi rija' ri Ruc'ajol ri Dios, roma can c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Y can nojinek c'a riq'uin ri kitzij y janíla chuka' ri rutzil.
JOH 1:15 Y ri Juan ri xbix chuka' Bautista chire, can c'o c'a ri xuk'alajirisaj chirij ri Cristo. Can riq'uin vi ruchuk'a' tok xubij: Jare' ri nutzijon chive, tok xinbij chive chi ri xtoka' chuvij yin, jari' ri nimalaxel chinuvech. Y can c'o-vi-pe pa nabey; tok yin c'a man jani yinoc'ulun ta chuvech re ruvach'ulef, xcha' c'a ri Juan ri Bautista.
JOH 1:16 Can konojel c'a roj kac'ulun ri rutzil ri Cristo. Can man xe ta c'a jun bey ri ruyo'on-pe pa kavi', xa can quitzekelbelon-pe-qui' ri utzil ri yeruya-pe pa kavi'.
JOH 1:17 Ri Dios jac'a ri Moisés ri xrucusaj richin xuya-pe ri ley. Jac'a richin chi xoka' ri utzil y ri kitzij, ja ri Jesucristo ri xrucusaj.
JOH 1:18 Can man jun c'a vinek ri tz'eteyon ta richin ri Dios, xa can xe ri Ruc'ajol ri tz'eteyon richin. Ri Dios xa can xe c'a ri jun Ruc'ajol c'o y janíla nrajo'. Y jari' ri xok'alajirisan-ka ri Dios chikavech re vave' chuvech re ruvach'ulef.
JOH 1:19 Y ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas ri chiri' pa tinamit Jerusalem, ec'o c'a achi'a' ri xequitek-el c'a riq'uin ri Juan ri Bautista. Xequitek c'a achi'a' e sacerdotes y achi'a' ri e levitas nibix chique, richin chi xbequic'utuj chire ri Juan chi tubij vi ja rija' ri Cristo. Y rija' can xuk'alajirisaj-vi chiquivech.
JOH 1:20 Ri Juan can ja vi c'a ri kitzij ri xuk'alajirisaj, roma xubij c'a chique: Man ja ta yin ri Cristo.
JOH 1:21 Y c'ari' ri achi'a' ri e takon-el, xquic'utuj chic c'a chire: ¿At achique c'a rat c'a? ¿O xa ja rat ri achin ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can y xubini'aj Elías? xecha' chire. Pero ri Juan xubij c'a chique: Man ja ta yin, xcha' chique. C'ari' ri achi'a' ri' xquic'utuj chic c'a jun bey chire ri Juan: ¿Ja rat ri k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios ri c'o chi nipe? xecha' chire. Pero ri Juan xubij chi man ja ta rija'.
JOH 1:22 Y c'ari' ri achi'a' ri' can xquic'utuj c'a chire: ¿At achique c'a rat c'a? Roma roj can nic'atzin c'a chike chi niketamaj-el at achique rat, y jari' ri nekabij chique ri e takayon-pe kichin. Tak'alajirisaj c'a avi' chikavech, xecha'.
JOH 1:23 Y rija' xubij c'a chique ri achi'a' ri': Jac'a yin ri jun ri achok chij c'o rutz'iban ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xc'oje' ojer can y xubini'aj Isaías. Y jare' ri xutz'ibaj can rija': C'o c'a jun achin ri xtic'oje' pa tz'iran ruvach'ulef, y ja rija' ri xtitzijon ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek ri xque'apon riq'uin. Y xtubila' c'a chique: Tichojmirisala' rubey ri ic'aslen, roma nakaj chic c'o-vi ri rupetebel ri Ajaf, xcha' ri Juan chique.
JOH 1:24 Ri achi'a' c'a ri xe'apon riq'uin ri Juan, je ri achi'a' ri e takon-el coma ri fariseos.
JOH 1:25 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj chic c'a chire ri Juan: ¿Achique c'a roma rat ye'aben bautizar ri vinek? Tok xa man ja ta rat ri Cristo, ni man ja ta chuka' rat ri Elías, ni man ja ta rat ri k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios ri c'o chi nipe, xecha' ri achi'a' ri' chire ri Juan.
JOH 1:26 Y ri Juan xubij c'a chique: Yin riq'uin ya' yenben bautizar ri vinek, pero chi'icojol rix c'o c'a Jun ri man ivetaman ta ruvech,
JOH 1:27 y rija' can c'a chuvij c'a yin xtoka-vi, pero can ja rija' ri c'o-pe nabey que chinuvech yin. Y yin can man ruc'amon ta c'a ni richin ninsol ri ruximbal ri ruxajab.
JOH 1:28 Y ronojel c'a re', ja ri chiri' pa Betábara xbanatej-vi, ri lugar ri c'o-apo juc'an ruchi' ri raken-ya' Jordán, ri nuben-vi bautizar ri Juan.
JOH 1:29 Pa ruca'n k'ij tok ri Juan ri Bautista xutz'et chi choj petenek ri Jesús c'a riq'uin, xubij: Jare' xoka' ri achi'el Alaj Carne'l ri takon-pe roma ri Dios, richin chi nrelesaj ri quimac ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
JOH 1:30 Y jare' ri nutzijon chive, tok xinbij chi ri chuvij yin xtoka' c'a jun achin ri xa can nimalaxel vi chinuvech yin, y can c'o-vi-pe pa nabey, tok yin c'a man jani yinoc'ulun ta chuvech re ruvach'ulef.
JOH 1:31 Y yin man vetaman ta achique achin rija'. Pero richin chi nik'alajirisex chire re tinamit Israel, romari' tok xipe chubanic bautizar riq'uin ya'.
JOH 1:32 Y ri Juan can xuk'alajirisaj c'a chuka' y xubij: Yin can xintz'et c'a ri Lok'olej Espíritu tok xka-pe chila' chicaj achi'el jun paloma y xoc'oje-ka pa ruvi' rija'.
JOH 1:33 Y yin ri chiri' can c'a man jani c'a vetaman ta achique c'a ri Jun ri'. Pero ri Dios ri yoyon-pe re jun samaj re' chuve, can ruk'alajirisan-vi chic c'a chinuvech chi tok xtintz'et chi nika-pe ri Lok'olej Espíritu y noc'oje-ka pa ruvi' jun achin, jac'ari' ri nibanon bautizar riq'uin ri Lok'olej Espíritu y man riq'uin ta ya'.
JOH 1:34 Vacami can xintz'et yan c'a. Y romari' nink'alajirisaj chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios.
JOH 1:35 Y pa ruca'n k'ij, ri Juan e rachibilan e ca'i' chique ri rutijoxela', c'o chic c'a chiri' jun bey.
JOH 1:36 Y jac'ari' tok rija' xutz'et chi ri Jesús nik'ax-el ri queri'. Rija' xubij c'a: Titzu', ja Jesucristo la', ri achi'el Alaj Carne'l ri takon-pe roma ri Dios.
JOH 1:37 Y ri e ca'i' rutijoxela' ri Juan tok xcac'axaj c'a ri xubij, rije' xquitzekelbej-el ri Jesús.
JOH 1:38 Y tok ri Jesús xtzu'un can chirij y xerutz'et ri e ca'i' rutijoxela' ri Juan chi e tzeketel-el chirij, rija' xuc'utuj c'a chique: ¿Achique nicanoj? xcha' chique. Y rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Roj nikajo' niketamaj acuchi c'o-vi ri avachoch rat Rabí. Rije' Rabí xecha' c'a chire roma ri israelitas queri' niquibij chire jun tijonel.
JOH 1:39 Y ri Jesús xubij c'a chique: Jo', y te'ivetamaj can. Y rije' can xebe na vi y xbequetamaj can ri rachoch. Y xec'oje' c'a ka riq'uin ri jun k'ij ri', roma xa can las cuatro chic ri tikak'ij. Xa can xkak'ij yan c'a.
JOH 1:40 Ri jun c'a chique ri e ca'i' tijoxela' ri xe'ac'axan-el achique ri xubij ri Juan y xquitzekelbej-el ri Jesús, jac'a ri Andrés ri rach'alal ri Simón Pedro.
JOH 1:41 Re Andrés nabey c'a xberucanoj ri Simón ri rach'alal y xberubij c'a chire: Ketaman chic c'a achique ri Mesías. Y que c'a ri' niquibij ri israelitas chire ri Cristo.
JOH 1:42 C'ari' ri Andrés xuc'uaj ri Simón ri rach'alal, c'a riq'uin ri Jesús. Y tok ri Jesús xutz'et, xubij c'a chire: Ja rat ri Simón ri ruc'ajol ri Jonás. Vacami xtabini'aj c'a chuka' Cefas. Y que c'a ri' niquibij ri israelitas chire jun vinek rubini'an Pedro.
JOH 1:43 Jac'a ri pa ruca'n k'ij, ri Jesús can ruch'obon-vi chi nibe c'a pa Galilea. Y chupan c'a ri k'ij ri' ri Jesús xberuc'ulu-pe ri jun achin rubini'an Felipe y xubij c'a chire: Quinatzekelbej.
JOH 1:44 Y re jun achin re', re rubini'an Felipe, aj pa tinamit Betsaida, ri tinamit ri c'o-vi cachoch ri Andrés y ri Pedro.
JOH 1:45 Ri achin c'a ri rubini'an Felipe, xberuc'ulu-pe ri jun achin rubini'an Natanael, y xubij c'a chire: C'o chic ri Jun ri runatan can ri Moisés chupan ri ley y ri quinatan chuka' can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, ri chupan ri quivuj e quitz'ibalon can. C'ari' niketamaj can ruvech. Rija', ja ri Jesús ri ruc'ajol ri José aj-Nazaret.
JOH 1:46 Y ri Natanael xubij: ¿Xtic'ulun ta c'a pe jun utzilej achin ri chiri' pa tinamit Nazaret? xcha' rija'. Pero ri Felipe xubij chire: Vi man nanimaj ta, jo' chutz'etic.
JOH 1:47 Y tok ri Jesús xutz'et ri Natanael chi xa napon yan apo riq'uin, xubij c'a: Titzu' la jun achin la'. Rija' can richin vi ri rutinamit ri Dios; rija' jun kitzij israelita; roma queri' nuc'ut ri ruc'aslen. Can man jun k'oloj riq'uin.
JOH 1:48 C'ari' ri Natanael xuc'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Acuchi xavetamaj-vi nuvech? Y ri Jesús xubij c'a chire: Yin xatintz'et tok c'a atc'o na chiri' chuxe' ri víquix (higo), tok c'a man jani tac'ul ri Felipe, xcha' ri Jesús chire.
JOH 1:49 Ri Natanael can jac'ari' xubij: Tijonel, xcha' chire. Can ja vi rat ri Ruc'ajol ri Dios. Y can ja rat ri Rey richin re tinamit Israel, xcha'.
JOH 1:50 Y ri Jesús xubij chire ri Natanael: Rat can xanimaj chi ja yin ri Ruc'ajol ri Dios xaxe riq'uin xinbij chave chi chuxe' ri víquix (higo) atc'o-vi tok c'a man jani tac'ul ri Felipe. Can c'a q'uiy na rubaniquil xtatz'et richin queri' nanimaj más.
JOH 1:51 Y ri Jesús xubij c'a chuka': Can tinimaj c'a re xtinbij chive: Rix can xtitz'et c'a chi ri caj xtijakatej, y chi ri ángeles richin ri Dios xquexule-xquejote' chinuto'ic yin ri xinalex chi'icojol.
JOH 2:1 Y pa rox k'ij, ri chiri' pa tinamit rubini'an Caná ri chiri' pa Galilea, c'o c'a jun c'ulubic xbanatej. Y ri María ri rute' ri Jesús, can c'o c'a chuka' chiri' chupan ri c'ulubic ri'.
JOH 2:2 Y ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela', xe'oyox c'a chuka' chupan ri c'ulubic ri'.
JOH 2:3 Jac'a ri ruya'al-uva xa xq'uis yan chanin chupan ri c'ulubic ri'. Y ri María ri rute' ri Jesús, xapon c'a apo riq'uin ri Jesús y xberubij chire: Man jun chic tz'uj ruya'al-uva quiq'uin.
JOH 2:4 Pero ri Jesús xubij c'a chire: ¿Achique c'a ri navajo'? Roma ri nu-hora xa c'a man jani tapon, xcha' rija'.
JOH 2:5 Y ri rute' ri Jesús xubij c'a chique ri ajic'a': Vi c'o ri xtubij ri Jesús chive, can tibana' c'a, xcha' chique.
JOH 2:6 Y ri chiri' ec'o c'a vaki' nima'k tak cucu' (k'e'l), e banon riq'uin abej. Ri israelitas yalan yecucusaj cucu' (k'e'l) que tak ri', roma chupan cucu' (k'e'l) que tak ri' niquiya-vi ya' ri nic'atzin chique richin ri ch'ajch'ojirisanic, can achi'el c'a ri nichilabex chique roma ri qui-ley. Y ri cucu' ri' (ri k'e'l ri'), cajquej ciento vasos ya' quipan.
JOH 2:7 Y ri Jesús xubij chique ri ajic'a': Que'inojisaj chi ya' re cucu' re' (re k'e'l re'), xcha' chique: Y ri ajic'a' can que vi ri' xquiben. Can xequipulisaj c'a can ri nima'k tak cucu' ri' (k'e'l ri').
JOH 2:8 C'ari' ri Jesús xubij c'a chique ri ajic'a': Vacami tipaja-el juba' y tic'uaj chire ri pa'el chuvech re nimak'ij re', richin tuna'. Y ri ajic'a' can xquiben-vi ri xubij ri Jesús chique.
JOH 2:9 Y ri pa'el chuvech ri nimak'ij ri', tok runa'on chic ka chi yalan jebel ri ruya'al-uva ri', xroyoj c'a ri achijlonel chupan ri c'ulubic ri'. Ri pa'el c'a chuvech ri nimak'ij ri', man c'a retaman ta acuchi petenek-vi ri ruya'al-uva ri'. Xa can xe c'a ri ajic'a' ri xepajon ri e etamayon.
JOH 2:10 Y tok ri achijlonel xapon c'a, ri pa'el chuvech ri nimak'ij richin ri c'ulubic ri' xubij c'a chire: Tok c'o jun nimak'ij quere', conojel c'a vinek ja ri ruya'al-uva ri utz niquiya' nabey, y tok xa yojtajinek chic ri pa quichi' ri ec'o pa nimak'ij, roma q'uiy chic ri quikumun, niquiya' c'a jun ruya'al-uva ri man can ta utz. Pero rat xa man que ta ri' xaben. Rat xa c'a ri' xabevelesaj-pe ri ruya'al-uva ri utz, xcha'.
JOH 2:11 Re xuben c'a ri Jesús chi xuben ruya'al-uva chire ri ya' ri pa c'ulubic pa Caná ri chiri' pa Galilea, jac'ari' ri nabey milagro ri xuben. Y re jun milagro re', can xuc'ut c'a chi rija' can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen. Y ri e rutijoxela' can xquicukuba' c'a quic'u'x riq'uin.
JOH 2:12 Tok can c'achojinek chic c'a can ri c'ulubic, ri Jesús rachibilan ri rute', ri e rach'alal y ri rutijoxela' xebe pa tinamit Capernaum. Y xec'oje' c'a ca'i-oxi' k'ij chiri'.
JOH 2:13 Y can nakaj chic c'a ri k'ij richin ri quinimak'ij ri israelitas, ri rubini'an pascua, k'ij tok yecamisex ri tak carne'l. Romari' ri Jesús can xbe c'a pa tinamit Jerusalem, richin ri nimak'ij ri'.
JOH 2:14 Y ri chiri' chuva-rachoch ri Dios ri c'o pa Jerusalem, ri Jesús xeberila' c'a c'ayil tak váquix, c'ayil tak carne'l, y c'ayil tak palomas. Y xeberila' chuka' jaloy-ruvech mero e tz'uyul ri chiri'.
JOH 2:15 Ri Jesús, can xe c'a xerutz'et, xuben c'a jun ruch'aybal riq'uin colo' y xerokotaj-pe conojel. Xerokotaj c'a pe cachibilan ri quicarne'l y ri quiváquix ri chiri' chuva-rachoch ri Dios. Y chique ri jaloy-ruvech mero, xuc'akala' c'a can ri qui-mero chiquivech y xerutec'mayila' can ri qui-mesas.
JOH 2:16 Y chique ri c'ayil tak palomas xubij c'a: Que'ivelesaj-el re' vave'. Y man tiben chire ri rachoch ri Nata' Dios, jun c'ayibel, xcha' ri Jesús.
JOH 2:17 Romari' ri rutijoxela', can chanin c'a xoka' chiquic'u'x ri jun tzij tz'ibatel chupan ri ruch'abel ri Dios. Ri tzij c'a ri' nubij: Nupaxij vánima ri itzel ye'ajin chubanic ri vinek chupan ri avachoch, nicha'.
JOH 2:18 Y jari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij chire ri Jesús: ¿Achique c'a ri yatiquir nac'ut chikavech richin chi can niketamaj chi c'o uchuk'a' pan ak'a' richin xe'avokotaj-el ri vinek vave'? xecha'.
JOH 2:19 Y ri Jesús xubij c'a chique: Tikasaj c'a pan ulef re jun jay re', ri can richin ri Dios, y yin pan oxi' k'ij xtinyec chic jun bey, xcha'.
JOH 2:20 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij chire ri Jesús: Re jun jay re', cavinek-vaki' juna' xquiben ri kate-katata' chirij richin xquipaba'. ¿Yatiquir cami c'a rat napaba' pan oxi' k'ij? xecha' chire.
JOH 2:21 Pero ri jay ri xubij ri Jesús chique ri vinek ri', ja ri mismo ruch'acul.
JOH 2:22 Y romari', tok ri Jesús xcamisex chuva ri cruz y pa rox k'ij xbec'astej-pe, ri rutijoxela' xoka' c'a chiquic'u'x re jun tzij re xubij chique ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Y xcuker c'a quic'u'x riq'uin ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can y riq'uin ri ch'abel ri e rubin can ri Jesús.
JOH 2:23 Y chupan c'a ri k'ij tok c'o-ka ri Jesús ri pa Jerusalem roma ri nimak'ij pascua, can e q'uiy vi c'a vinek ri xeniman. Re vinek re' xquinimaj tok xequitz'et ri milagros ri xeruben chiquivech.
JOH 2:24 Pero ri Jesús man c'a xucukuba' ta ruc'u'x quiq'uin ri vinek ri', roma rija' can retaman-vi ri c'o pa tak cánima conojel vinek.
JOH 2:25 Y man nic'atzin ta c'a chire chi c'o ta jun ri nibin chire achique rubanic ri quic'aslen chiquijujunal ri vinek; roma rija' can retaman-vi achique c'a ri c'o pa tak cánima.
JOH 3:1 Y c'o c'a jun achin chiquicojol ri fariseos ri rubini'an Nicodemo, y re achin re' can c'o-vi c'a ruk'ij chiquivech ri ruvinak israelitas.
JOH 3:2 Y pa jun ak'a', rija' xapon riq'uin ri Jesús y xubij chire: Can nik'alajin-vi c'a chi at jun Tijonel ri takon-pe roma ri Dios; roma ri milagros ri ye'abanala', xaxe c'a ri c'o Dios riq'uin ri nitiquir nibanon.
JOH 3:3 Y ri Jesús xubij c'a chire ri Nicodemo: Yin can kitzij c'a re ninbij chave: Ri achique c'a ri man xtuc'uaj ta jun chic c'ac'a' alaxic, man c'a xtic'oje' ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, xcha' chire.
JOH 3:4 Pero ri Nicodemo xubij chire ri Jesús: ¿Can nitiquir cami nalex chic jun bey jun achin achi'el yin, ri xa xirijix yan? ¿Y can nitiquir cami chi ri nte' yiralaj chic jun bey? xcha'.
JOH 3:5 Ri Jesús xubij c'a: Yin can kitzij vi c'a re ninbij chave: Ri c'ac'a' alaxic ri xinnataj, jari' ri niban roma ri Lok'olej Espíritu y ya'. Y ri man c'a xtiquic'uaj ta ri jun c'ac'a' alaxic ri', man xque'oc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
JOH 3:6 Ri vinek c'a ri ruc'uan xaxe ri alaxic richin re ruvach'ulef, can aj-ruvach'ulef vi. Jac'a ri vinek ri ruc'uan chuka' ri alaxic richin ri Lok'olej Espíritu, can richin vi ri Lok'olej Espíritu.
JOH 3:7 Y man c'a tisach ac'u'x riq'uin re ninbij chave, roma can queri' vi: Can conojel c'a nic'atzin chi niquic'uaj jun chic c'ac'a' alaxic.
JOH 3:8 Ri ye'uc'uan ri alaxic richin ri Lok'olej Espíritu, nijalatej ri quic'aslen. Y ri Lok'olej Espíritu ri nijalon ri quic'aslen, man c'a tz'etel ta. Xa can achi'el c'a ri cak'ik' ri xabacuchi nic'ulun-vi-pe. Roma xaxe navac'axaj, pero man c'a avetaman ta acuchi petenek-vi y man avetaman ta chuka' acuchi nibe-vi, xcha' ri Jesús.
JOH 3:9 Y ri Nicodemo xuc'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Achique c'a rubanic ri'?
JOH 3:10 Ri Jesús xubij c'a chire: ¿Man avetaman ta c'a achique rubanic re', y can at jun tijonel chiquicojol ri kavinak israelitas?
JOH 3:11 Yin ja ri vetaman y nutz'eton ri nintzijoj, jac'a rix vinek man nivajo' ta ninimaj.
JOH 3:12 Rix man ninimaj ta re ninbij chive, y xa chirij cosas aj-ruvach'ulef. C'a ta la' chic c'a chi nintzijoj ta chive ri cosas ri e richin chila' chicaj.
JOH 3:13 Ri chila' chicaj man jun chic c'a ri apovinek ta, xa can xe c'a ri Jun kajinek-pe chila'. Can xe rija' ri apovinek. Xa can xe ri Jun ri xalex chi'icojol y chila' chicaj riq'uin ri Dios c'o-vi rachoch.
JOH 3:14 Y ojer-ojer can ri', tok ri Moisés xc'oje' ri pa tz'iran ruvach'ulef, rija' xutic c'a jun che' nim raken y xuya' jun ruvachibel cumetz pa ruvi'. Y achi'el c'a xban chire ri ruvachibel ri cumetz chutza'n re che' re', can que chuka' ri' nic'atzin chi niban chire ri Jun ri alaxinek chi'icojol.
JOH 3:15 Richin queri' achique c'a vinek ri xtiniman richin, man c'a xtapon ta chupan ri camic ri richin jantape', xa can xtic'oje' ruc'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 3:16 Ri Dios can janíla vi c'a najovan. Xerajo' ri vinek ri ec'o chuvech ronojel ruvach'ulef, y romari' can xutek c'a pe ri Ruc'ajol vave' chuvech re ruvach'ulef. Rija' xaxe c'a jun Ruc'ajol c'o, pero xutek-pe richin chi xabachique c'a vinek ri xtiniman richin, man c'a xtapon ta chupan ri camic ri richin jantape', xa can xtic'oje' ruc'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 3:17 Roma ri Dios man xutek ta pe ri Ruc'ajol vave' chuvech re ruvach'ulef, richin chi noruk'ata' tzij pa quivi' ri vinek y noruya' ta ruc'ayeval ri richin jantape' pa quivi'. Man que ta ri'. Ri Dios xutek-pe ri Ruc'ajol, richin chi yojorucolo-ka chupan ri kamac.
JOH 3:18 Y achique vinek ri xtiniman richin, man xtika' ta ruc'ayeval pa ruvi'. Jac'a ri vinek ri man xtiniman ta richin, ri ruc'ayeval richin jantape' xa can c'o chic c'a pa ruvi', roma xa can man xunimaj ta rubi' ri juney (jun oc) Ruc'ajol ri Dios.
JOH 3:19 Can conojel vi c'a ri man yeniman ta, c'o chic ri ruc'ayeval pa quivi'; roma ri Sakil can xoka-vi chuvech re ruvach'ulef, pero rije' xa más xcajo' ri k'eku'n que chuvech ri Sakil, roma rije' can xe vi c'a ri itzel tak banobel ri yequibanala'.
JOH 3:20 Y conojel c'a ri yebanon ri itzel tak banobel, man c'a nika' ta ri Sakil chiquivech, ni man chuka' yejel ta apo riq'uin; roma re Sakil re' nuben c'a chi yebek'alajin-pe ronojel ri itzel tak quibanobal ri ye'ajin chubanic.
JOH 3:21 Jac'a ri vinek ri can yequibanala' banobel richin ri kitzij, can yebe-vi-apo chupan ri Sakil, richin yek'alajin jebel chi yetiquir niquiben queri' roma jun quibanon riq'uin ri Dios.
JOH 3:22 Y tok banatajinek chic c'a ronojel re', ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xbe pa Judea, y chiri' xebec'oje-vi. Y xe'apoviyaj c'a vinek ri chiri' richin xeban-el bautizar.
JOH 3:23 Chupan c'a chuka' ri tiempo ri', ri Juan ri Bautista c'o c'a ri chiri' pan Enón, ri c'o-apo chunakaj ri tinamit rubini'an Salim. Rija' chiri' c'a yeruben-vi bautizar ri vinek, roma chupan ri lugar ri' jebel ya' c'o. Ri vinek ye'apon c'a riq'uin richin yeban-el bautizar.
JOH 3:24 Chupan can ri tiempo ri' ri Juan c'a man jani c'a titz'apex pa cárcel, romari' c'a nuben bautizar.
JOH 3:25 Y ec'o ruvinak israelitas ri xquibila' chiquivech quiq'uin ri rutijoxela' ri Juan chirij ri achique chi bautismo ri más utz.
JOH 3:26 Xepe c'a ri tijoxela' ri' xebe c'a riq'uin ri Juan y xbequibij chire: Tijonel, xecha' c'a. Ri Jun ri xapon aviq'uin ri juc'an chic ruchi-ya' Jordán. Ri xabij chi ja rija' ri nak'alajirisaj, xa can conojel chic ri vinek ye'apon riq'uin richin chi querubana' bautizar.
JOH 3:27 Ri Juan xubij c'a chique ri rutijoxela': Ja ri Dios xtibin achique ri xtic'oje' ruk'ij.
JOH 3:28 Y rix mismo yixtiquir yixbin achique ri nubin yin, chi xa man ja ta yin ri Cristo. Yin xaxe nubin chi xitak-pe richin chi nonchojmirisaj ri acuchi xtoka-vi rija'.
JOH 3:29 Yin can xtz'aket c'a ri quicoten pa vánima vacami, riq'uin ri xinvac'axaj chi janíla e q'uiy vinek ye'apon riq'uin ri Jesucristo. Can ninc'ulvachij c'a ri nuc'ulvachij jun ala' rachibil ri ala' c'a ruc'ulubic; roma ri jun ri' niquicot chi yerac'axaj ri juc'ulaj yetzijon y quic'uan chic qui'. Can retaman c'a chi ri xten c'o chic apo riq'uin ri rachijil.
JOH 3:30 Can xe c'a ri Jesucristo ri ruc'amon chi ninimer ruk'ij, jac'a yin más utz chi yich'utiner-ka.
JOH 3:31 Ri Jun ri petenek chicaj, jari' ri más nim que chikavech konojel roj vinek. Roma roj vinek, ri ti kana'oj can xe oc re vave' chuvech re ruvach'ulef niq'uis-vi-ka. Can xe oc ri' ri yojtiquir nikatzijoj. Jac'a ri Jun ri kajinek-pe chila' chicaj, man achi'el ta oc roj, roma rija' can c'o c'a pa ruvi' ronojel.
JOH 3:32 Re Jun c'a ri petenek chila' chicaj, can jac'a ri rac'axan-pe y rutz'eton can, jari' ri noruk'alajirisaj-ka chike. Pero ri vinek man nicajo' ta niquic'ul ri nuk'alajirisaj rija'.
JOH 3:33 Y ri vinek c'a ri niniman ri nuk'alajirisaj ri Jun ri petenek chila' chicaj, can nuk'alajirisaj c'a chi ri Dios can kitzij vi.
JOH 3:34 Roma ri Jun ri xutek-pe ri Dios chuvech re ruvach'ulef, can ja vi ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj. Y ri Dios can ruyo'on c'a pe ri Lok'olej Espíritu chire. Y ri Lok'olej Espíritu ri nuya-pe chire rija' man jun ri nitiquir ta netan.
JOH 3:35 Y ri Tata'ixel can janíla vi c'a nrajo' ri Ruc'ajol, y pa ruk'a' rija' xujech-vi ronojel.
JOH 3:36 Achique c'a vinek ri xqueniman richin re C'ajolaxel, xtic'oje' quic'aslen ri man q'uisel ta. Jac'a ri vinek ri man nicajo' ta niquinimaj ri Ruc'ajol ri Dios, man c'a xtic'oje' ta quic'aslen; roma ri vinek ri man xtiquicukuba' ta quic'u'x riq'uin, can ec'o chic c'a richin nika' ri royoval ri Dios pa quivi'.
JOH 4:1 Ri achi'a' fariseos cac'axan c'a chi ri Jesús más vinek ri yeruben bautizar y más e q'uiy ri yetzekelben richin, que chiquivech ri vinek ri yeban bautizar y ri yetzekelben richin ri Juan ri Bautista. Y ri Ajaf Jesús xretamaj c'a ronojel re'.
JOH 4:2 Pero ri Jesús man can ta ja rija' ri yebanon bautizar ri vinek. Xa jac'a ri e rutijoxela' ri yebanon bautizar.
JOH 4:3 Y ri Jesús xel c'a el ri chiri' pa Judea y xtzolin chic jun bey pa Galilea e rachibilan ri rutijoxela'.
JOH 4:4 Xa jac'a richin chi ye'apon c'a pa Galilea, c'o c'a chi yek'ax ri pa Samaria.
JOH 4:5 Ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela' xe'apon c'a pa Sicar. Ri Sicar jun tinamit richin ri Samaria. Ri Sicar c'o c'a apo chunakaj ri ulef ri xuya' ri Jacob chire ri José ri ruc'ajol.
JOH 4:6 Y jac'a ri chiri' c'o-vi ri pozo ri nibix Richin Jacob chire. Chiri' c'a xtz'uye-vi-ka ri Jesús, roma rija' can janíla c'a cosinek-pe roma ri binen quibanon-pe. Ri' pa nic'aj-k'ij la'ek ri'.
JOH 4:7 Y tok e benek c'a ri rutijoxela' pa tinamit chulok'ic vey, ri chiri' chi pozo xapon c'a jun ixok aj chiri' pa Samaria, chirelesaxic ruya'. Y ri Jesús xubij c'a chire ri ixok ri': Tasipaj juba' nuya' richin ninkun, xcha'.
JOH 4:9 Pero ri ixok aj-Samaria xubij c'a chire ri Jesús: Rat at jun israelita, ¿y achique roma tok nac'utuj aya' chuve yin? ¿Ruc'amon cami c'a chi jun aj-Samaria nuya' ruya' jun israelita? xcha' ri ixok. Rija' xubij queri' roma ri e israelitas y ri e aj-Samaria man junan ta quivech.
JOH 4:10 C'ari' ri Jesús xubij c'a chire ri ixok ri': Vi ta rat avetaman achique chi sipanic ruyo'on-pe ri Dios, y avetaman ta chuka' achique c'a ri' ri nic'utun juba' ruya' chave; xa ja ta rat ri yac'utun aya' chire, y rija' nuya' ta Aya' ri can niyo'on c'aslen, xcha' ri Jesús.
JOH 4:11 Y ri ixok xubij c'a chire ri Jesús: Re pozo nej kajinek-vi-ka, y rat man jun c'o aviq'uin richin naq'uen-ka ya'. ¿Acuchi c'a naq'uen-vi ri Ya' ri niyo'on c'aslen ri nasuj?
JOH 4:12 Roma can chupan c'a re jun pozo re' xuq'uen-vi ruya' ri kamama' Jacob, ri e ralc'ual y quichin chuka' ri quichicop. ¿Acuchi ta c'a xtaq'uen-vi ri Ya' ri nasuj? ¿O más ak'ij rat que chuvech ri kamama' Jacob chi man vave' ta navelesaj-vi ri Ya' ri nabij chi nuya' c'aslen? xcha' ri ixok.
JOH 4:13 Y ri Jesús xubij c'a chire ri ixok: Ri yekumun re ya' re', re nel chupan re pozo, man c'a nuc'ovisaj ta el ri nichaki'j quichi' (yechakchi'in). Xa can nic'atzin c'a chi niquikun más ya' richin chi nich'uch'u-ka juba' ri nichaki'j quichi'.
JOH 4:14 Jac'a ri yekumun ri Ya' ri niyo'on c'aslen ri ninya' chique yin, xtuben c'a che ri cánima chi man chic xtichaki'j ta quichi' (xtichakchi'in ta). Xa can xtuben chique chi quiq'uin rije' nalex-vi ri Ya' ri', y can xtichoxin c'a pe richin chi yeruc'uaj chupan ri c'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 4:15 Y ri ixok can jac'ari' xubij chire ri Jesús: Taya' c'a ri Ya' ri' chuve yin, richin queri' man jun bey chic c'a xtichaki'j nuchi', y richin man jun chic nic'atzin-vi chi yipe vave' chi pozo chirelesaxic ya', xcha' ri ixok.
JOH 4:16 Pero ri Jesús xubij c'a chire ri ixok: Cabiyin y te'avoyoj-pe ri avachijil, xuche'ex roma ri Jesús.
JOH 4:17 Ri ixok xubij c'a: Yin manek vachijil, xcha'. Y ri Jesús xubij chire: Can kitzij vi ri nabij chi manek avachijil.
JOH 4:18 Roma can e vo'o' yan avachijil quec'oje'. Y ri achin ri c'o aviq'uin vacami, xa man avachijil ta. Can ruc'amon-vi c'a ri xabij chi manek avachijil.
JOH 4:19 Y can jari' tok ri ixok xubij chire ri Jesús: Yin ninch'ob chi rat at jun k'alajirisey richin ri nibix chave roma ri Dios.
JOH 4:20 ¿Achique c'a lugar ruc'amon chi nikaya-vi ruk'ij ri Dios? Roma ri kate-katata' ri xec'oje' ojer can, pa ruvi' re jun juyu' re' xquiben-vi ri jay richin xquiya' ruk'ij ri Dios. Ja chic c'a rix israelitas nibij chi conojel vinek c'o chi ja ri pa Jerusalem niquiya-vi ruk'ij ri Dios, xcha' ri ixok.
JOH 4:21 Jac'a ri Jesús xubij chire ri ixok ri': Tanimaj c'a re xtinbij chave. Can xtoka-vi c'a jun k'ij tok ronojel vinek man ja ta chic pa ruvi' re juyu' re', ni man pa Jerusalem ta chuka' xtiquiya-vi ruk'ij ri Katata' Dios.
JOH 4:22 Rix aj-Samaria q'uiy c'a ri man ivetaman ta chirij ri niya' ruk'ij. Jac'a roj israelitas can ketaman-vi ri achique ri nikaya' ruk'ij; roma can jac'a ri kiq'uin roj petenek-vi ri colotajic quichin ri vinek chupan ri quimac.
JOH 4:23 Ri jun k'ij ri xinbij chave chi can nipe-vi, xoka' yan, richin chi conojel vinek man chic niquiya' ta ruk'ij ri Katata' Dios pa ruvi' re juyu' re', ni chuka' ri pa Jerusalem. Ri kitzij xqueyo'on ruk'ij ri Katata' Dios, ja ri c'o ri Lok'olej Espíritu quiq'uin, y chuka' can riq'uin ronojel cánima xtiquiya' ruk'ij. Y ri Dios can jac'a ri vinek ri yebanon queri' ri yerajo'.
JOH 4:24 Ri Dios can Espíritu vi. Roma c'a ri' ri vinek ri yeyo'on ruk'ij, can nic'atzin chi c'o ri Lok'olej Espíritu quiq'uin y riq'uin ronojel cánima tiquiya' ruk'ij.
JOH 4:25 Y ri ixok xubij c'a chire ri Jesús: Yin vetaman c'a chi c'o na jun k'ij tok xtoka' chuvech re ruvach'ulef ri Mesías, ri nibix chuka' Cristo chire. Y ri k'ij tok xtoka' rija', ronojel c'a xtuk'alajirisaj chikavech, xcha' ri ixok.
JOH 4:26 Ri Jesús xubij c'a chire: Ri Mesías ri nibij chuka' Cristo chire, ja yin ri'. Ja yin ri yitzijon aviq'uin, xcha'.
JOH 4:27 Y jac'ari' tok xe'apon ri rutijoxela', y rije' jun vi juba' xquitz'et roma nitzijon riq'uin jun ixok aj chiri' pa Samaria. Pero ri tijoxela' man jun xquibij chire ri Jesús: ¿Achique nac'utuj chire? o ¿Achique ri natzijoj riq'uin? Can man jun vi c'a xquic'utuj chire.
JOH 4:28 Y ri ixok ri' xuya' c'a can ri rucucu' (ruk'e'l) y xbe ri pa tinamit. Y xberubij c'a chique ri vinek:
JOH 4:29 C'o jun achin xch'on viq'uin y xubij c'a chuve ronojel ri e nubanalon. ¿Man cami ja ta c'a re' ri Cristo? Jo', y titz'eta', xcha' chique.
JOH 4:30 Y ri vinek ri xe'ac'axan ri', xquiya' can ri tinamit y xebe c'a acuchi c'o-vi ri Jesús.
JOH 4:31 Y tok man jani c'a que'apon ri vinek, ri tijoxela' xquibij c'a chire ri Jesús: Tijonel, tatija' avay, xecha' chire.
JOH 4:32 Pero rija' xubij c'a chique: Rix man c'a ivetaman ta chi yin c'o nuvay richin nintej, xcha'.
JOH 4:33 ¿C'o cami xc'amon-pe ruvay? xecha-ka ri tijoxela' chiquivech rije'.
JOH 4:34 Y ri Jesús xubij chique: Ri nuvay yin jac'a ri ninben ri rurayibel ri takayon-pe vichin y ninq'uis can rubanic ronojel ri rusamaj ri ruchilaben-pe chuve.
JOH 4:35 Rix nibij c'a chi c'a c'o na caji' ic' nrajo' richin chi nic'ol ronojel quivech tico'n. Jac'a yin ninbij chive: Quixtzu'un chila' y que'itzu' la vinek. Rije' e achi'el jun tico'n ri k'en chic. Coyoben chic richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios chique, richin niquinimaj.
JOH 4:36 Ri xquebanon c'a la cosecha la', can c'o c'a rajel-ruq'uexel xtiquic'ul; roma ri vinek ri xtiniman ri ruch'abel ri Dios, xtuc'ul ruc'aslen ri man q'uisel ta. Y riq'uin ri', ri e tiquiyon can ri ruch'abel ri Dios, can xtiquicot c'a cánima quiq'uin ri yec'olon re jun ruvech cosecha re'.
JOH 4:37 Vave' can kitzij vi c'a nel ri tzij ri nubij: Jun vi c'a ri nibanon can ri ticoj y jun vi chic ri nic'olon ruvech ri tico'n.
JOH 4:38 Yin xixintek c'a richin chi rix xaxe chic nic'ol ri cosecha ri man ja ta rix ri xixcos chusamajixic. Roma ri ruch'abel ri Dios can ch'aka' chic c'a samajela' e tiquiyon can pa tak cánima ri vinek, y rix xaxe chic c'a juba' samaj ri ne'ibana' richin niquinimaj ri ruch'abel ri Dios, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'.
JOH 4:39 Y chupan c'a ri k'ij ri', can e janíla vi ri vinek xeniman richin ri Jesús ri chiri' pa tinamit Sicar, ri c'o chiri' pa Samaria. Y ri' roma ri xberubij ri ixok chique chi ri Jesús xubij chire ronojel ri e rubanalon.
JOH 4:40 Y ri samaritanos ri' xbequic'utuj c'a chire ri Jesús chi tic'oje-ka quiq'uin. Y rija' xc'oje' c'a ka ca'i' k'ij quiq'uin.
JOH 4:41 Y ec'o c'a ch'aka' chic vinek ri aj chiri' ri xeniman, pero can c'a ja tok cac'axan chic na ri ch'abel ri nubij ri Jesús. Can e q'uiy vi c'a ri xeniman.
JOH 4:42 Re vinek c'a re' niquibila' c'a chire ri ixok ri xbeyo'on rutzijol chique: Vacami can ketaman chic c'a y nikanimaj chuka', man xe ta roma ri xabij rat chike, xa can nikanimaj chuka' roma ri xkac'axaj roj mismo. Xketamaj c'a chi can kitzij vi chi ja rija' ri Cristo, ri Colonel quichin conojel vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
JOH 4:43 Tok ic'ovinek chic ri ca'i' k'ij, xuya' can ri tinamit Sicar ri c'o chiri' pa Samaria y xuchop chic c'a el ri rubey richin nibe c'a pa Galilea.
JOH 4:44 Y jac'a ri Jesús ri nibin chi jun ri nik'alajirisan ri ruch'abel ri Dios pa rutinamit, xa man jun ruk'ij chiquivech ri ruvinak.
JOH 4:45 Pero tok ri Jesús xapon pa Galilea, jebel ruc'ulic xban coma ri vinek aj chiri'; roma re vinek re' xec'oje' pa Jerusalem richin ri nimak'ij y xquitz'et ri milagros ri xerubanala' ri Jesús chiri'.
JOH 4:46 C'ari' ri Jesús xbe chic c'a jun bey ri pa tinamit Caná ri c'o chiri' pa Galilea, ri acuchi xuben chi xoc ruya'al-uva ri ya'. Y chiri' pa Galilea, pa jun chic tinamit ri rubini'an Capernaum, c'o c'a jun achin nimalej rusamajel ri rey, yava' jun ruc'ajol.
JOH 4:47 Re achin re rusamajel ri rey, tok xrac'axaj chi ri Jesús petenek c'a quela' pa Judea y xapon ri chiri' pa Galilea, xbe c'a riq'uin. Rija' xberuc'utuj utzil chire richin nucol ta ri ruc'ajol chuvech ri camic, roma ri ala' ri' xa can niquen yan c'a (nicom yan c'a).
JOH 4:48 C'ari' ri Jesús xubij c'a chire ri rusamajel ri rey: Man ta nitz'et rix ri milagros ri ninben yin, xa man ta yininimaj. Y chuka' vi man ta nik'alajin riq'uin ri milagros chi can ja ri Dios ri takayon-pe vichin, xa man ta chuka' yininimaj.
JOH 4:49 Pero ri achin ri rusamajel ri rey xubij c'a chire ri Jesús: Ajaf, tabana' c'a utzil chi yaxule' ta c'a ka pa tinamit Capernaum, roma ri nuc'ajol xa can niquen yan (nicom yan).
JOH 4:50 Y ri Jesús xubij c'a chire: Catzolin. Ri ac'ajol xtic'ase' c'a can, xuche'ex-el. Y ri achin ri' can xunimaj-vi ri xubij ri Jesús, y xbe.
JOH 4:51 Tok ri achin ri rusamajel ri rey ruchapon-ka rutzolejen, ec'o c'a rajic'a' xepe chuc'ulic y xquibij c'a chire: Ri ac'ajol q'ues. Man xquen ta (xcom ta), xecha' chire.
JOH 4:52 Y rija' xuc'utuj c'a chique ri ajic'a' ri' achique c'a hora tok ri ruc'ajol xk'alajin chi nic'achoj. Y ri ajic'a' xquibij: Ja ri tikak'ij ivir. La una chiri', tok xq'uis-el ri c'aten chirij, xecha'.
JOH 4:53 Ri rutata' ri ala' yava', chanin c'a xoka' chuc'u'x chi ja hora ri' tok ri Jesús xubij chire chi ri ruc'ajol man xtiquen ta (xticom ta). Y romari' rija' y ri e aj pa rachoch can xquinimaj c'a ri Jesús; xquicukuba' c'a quic'u'x riq'uin.
JOH 4:54 Y jac'are' ri ruca'n milagro ri xuben ri Jesús chiri' pa Galilea; milagro ri nik'alajirisan richin chi can ja vi ri Dios takayon-pe richin. Y re' jare' ri milagro ri xuben tok petenek c'a quela' pa Judea.
JOH 5:1 Y tok banatajinek chic c'a ronojel ri', jari' noka' yan c'a jun quinimak'ij ri israelitas, y romari' tok ri Jesús c'o chi xbe-el ri pa tinamit Jerusalem.
JOH 5:2 Ri chiri' c'a pa tinamit Jerusalem, ri chunakaj apo ri puerta Quichin ri Carne'l nibix chire, c'o c'a jun atinibel. Y chiri' chuchi' ri ya' ec'o c'a vo'o' corredores. Y ri vinek israelitas niquibij c'a Betesda che ri lugar ri'.
JOH 5:3 Ri chiri' c'a ri pa tak corredores ri' janíla e q'uiy yava'i' e cotz'ol ri chiri' pan ulef. Ec'o e moyi', ec'o ri man choj ta yebiyin roma ri e jetz', y ec'o e siquirinek. Y ec'o c'a ri jun vi chic chi ruvech yabil noc chique. Y ronojel c'a quivech yava'i' ri', can coyoben c'a chi nisilon-pe ri ya'.
JOH 5:4 Roma re ya' re' can c'o c'a k'ij tok nosilox can roma jun ángel ri nipe chila' chicaj riq'uin ri Dios. Y jac'a ri yava' ri nika' nabey chupan ri ya' tok silon chic, jac'a yava' ri' ri nic'achoj. Y xabachique yabil noc chire ri yava', nic'achoj-el.
JOH 5:5 Y chiri' chuchi' ri ya' c'o c'a jun achin ri yava' pe treinta y ocho juna'.
JOH 5:6 Y jun k'ij tok ri Jesús nik'ax c'a el queri', xutz'et c'a ri achin cotz'ol chiri'. Y rija' can retaman c'a chi ri achin ri' q'uiy yan c'a juna' ri queri' ruc'ulvachin-pe. Y c'ari' rija' xuc'utuj c'a chire ri achin ri': ¿Navajo' yac'achoj?
JOH 5:7 Y re yava' re' xubij c'a chire ri Jesús: Tok nisilon-pe la ya', man jun nibanon utzil chuve richin ta yiruto' yinapon-apo c'a chupan. Romari', stape nintej nuk'ij chi yibe ta apo, c'a man jani quinapon tok ja yan ri' xapon chic jun, xcha' chire ri Jesús.
JOH 5:8 Y ri Jesús xubij chire ri achin: Cayacatej, tac'uaj-el la avarabel y cabiyin, xcha' chire.
JOH 5:9 Can xe c'a xubij queri' ri Jesús chire ri yava', can jac'ari' xc'achoj chire ri ruyabil. Xuc'ol c'a el ri ruvarabel y xuchop-el binen. Ri k'ij c'a ri', richin uxlanen.
JOH 5:10 Y ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij chire ri achin ri xc'achojirisex chire ri ruyabil: Vacami k'ij richin uxlanen, xa xajan chi rat ac'uan-el la avarabel.
JOH 5:11 Pero rija' xubij c'a chique ri achi'a' ri': Ri xc'achojirisan vichin xubij chuve: Tac'olo-el la avarabel y cabiyin.
JOH 5:12 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj c'a chire ri achin: ¿Achique c'a ri xbin chave chi tac'olo' ri avarabel y cabiyin? xecha' chire.
JOH 5:13 Pero ri achin ri xc'achojirisex, man retaman ta c'a achique ri xc'achojirisan chire ri ruyabil; roma ri Jesús xa man xc'oje' ta ka chiri' chiquicojol ri vinek. Rija' xa xbe.
JOH 5:14 C'a juba' c'a ri' ri Jesús xberila' chic ri achin ri' pa rachoch ri Dios, y xubij chire: Vacami xa can at utz chic. Man chic c'a camacun, richin queri' man tavoyobej jun cosa más itzel chavij, xcha' chire.
JOH 5:15 Y ri achin xtzolin-el, y xapon c'a quiq'uin ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, y xubij chique: Ri xc'achojirisan vichin, ja ri Jesús, xcha' chique.
JOH 5:16 Romari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, can xeyacatej c'a chirij ri Jesús, y niquich'obola' c'a achique ta rubanic niquiben richin niquicamisaj; roma ri Jesús c'o milagros yerubanala' chupan ri k'ij richin uxlanen.
JOH 5:17 Pero ri Jesús xubij: Ri Nata' Dios can c'a nisamej re k'ij re', y que c'a chuka' ri' yin, yisamej.
JOH 5:18 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, más xquich'ob rij richin chi achique ta rubanic niquiben richin niquicamisaj ri Jesús; roma chiquivech rije', xajan ri yerubanala' chupan ri k'ij richin uxlanen. Y chuka' man xe ta c'a romari', xa can roma c'a chuka' ri Jesús nubij Rutata' chire ri Dios, roma chiquivech rije', ri Jesús can nuben chi rija' junan riq'uin ri Dios.
JOH 5:19 Y jac'ari' tok ri Jesús xubij: Can kitzij c'a re ninbij chive, chi yin ri Ruc'ajol ri Dios man yitiquir ta yisamej pa nuyonil; xa can nic'atzin chi ninvoyobej na ri nubij ri Nata'. Roma ja ri samaj ri nrajo' rija', jari' ri ninben yin ri Ruc'ajol.
JOH 5:20 Y roma ri Nata' Dios janíla yirajo' yin ri Ruc'ajol, romari' tok rija' nuc'ut chinuvech ronojel ri rusamaj rija'. Y chikavech apo c'o samaj más e nima'k ri xtuc'ut chinuvech. Y tok xtinben re samaj re', rix can xtisach c'a ic'u'x chutz'etic.
JOH 5:21 Y can achi'el c'a nuben ri Nata' Dios tok nuya' quic'aslen ri caminaki' ri yeruyec-pe, can que c'a chuka' ri' ninben yin. Yin can ninya' c'a chuka' quic'aslen ri yenvajo'.
JOH 5:22 Ri Nata' Dios, can pa nuk'a' c'a chuka' yin ri Ruc'ajol rujachon-vi ri k'atoj-tzij y man ja ta c'a rija' ri xtibanon.
JOH 5:23 Richin queri', yin xtinc'ul c'a chuka' nuk'ij achi'el ri nuc'ul ri Nata'. Roma achique vinek ri man xtiyo'on ta nuk'ij yin ri C'ajolaxel, man nuya' ta c'a chuka' ruk'ij ri Nata', ri takayon-pe vichin.
JOH 5:24 Roma can kitzij vi ri ninbij chive, chi ri nac'axan ri nuch'abel y nunimaj rubi' ri takayon-pe vichin, nril ruc'aslen ri man q'uisel ta. Man c'a xtapon ta chupan ri lugar richin janíla ruc'ayeval, roma colotajinek chic chuvech ri camic, richin xk'ax-apo chupan ri c'aslen.
JOH 5:25 Y can kitzij c'a re ninbij chive, chi c'o c'a jun k'ij ri oyoben y jare' xoka' yan; chi ri achi'el e caminaki' xticac'axaj c'a ri nuch'abel yin ri Ruc'ajol ri Dios. Y jac'a ri can xquincac'axaj-vi, xtiquil quic'aslen.
JOH 5:26 Roma ri Dios ruyo'on k'ij chuve richin chi ninya' c'aslen, achi'el nuben rija'. Ri Nata' Dios can nuya-vi c'aslen.
JOH 5:27 Y chuka' nilitej k'atbel-tzij viq'uin, roma ri Nata' Dios yirucusaj richin ri'; roma rija' retaman chi yin xinalex chi'icojol.
JOH 5:28 Man c'a tich'ob chi ja ri xinbij yan chive ri más nima'k ri yitiquir ninben, man que ta ri', roma can xtapon c'a ri k'ij chi ri e caminaki' chic el can c'o c'a chi nicac'axaj ri nuch'abel.
JOH 5:29 Y jac'a ri xe'uc'uan jun c'aslen utz chuvech ri Dios, xquebeyacatej c'a pe richin xtiquil quic'aslen ri man q'uisel ta. Y ri man utzilej c'aslen ta xquic'uaj chuvech ri Dios, xquebeyacatej c'a pe richin xquebeka' c'a pa ruc'ayeval.
JOH 5:30 Yin can man yitiquir ta c'a yisamej pa nuyonil, roma xa can achi'el ri k'atoj-tzij ri nik'alajirisex chinuvech, queri' ri ninben. Ri nuk'atoj-tzij can pa ruchojmilal; roma can man ja ta ri nurayibel yin ri ninben, xa can ja ri rurayibel ri Nata' Dios ri takayon-pe vichin, jari' ri ninben.
JOH 5:31 Y vi ta man jun chic nik'alajirisan vichin, utz ta chi nibix chuvij chi man kitzij ta ri ninbij.
JOH 5:32 Pero can c'o chic c'a Jun ri nik'alajirisan vichin. Y ri nubij rija' chuvij yin, can kitzij vi.
JOH 5:33 Y rix can xitek c'a ruc'utuxic chire ri Juan ri Bautista chirij ri Cristo, y rija' xuk'alajirisaj-pe ri kitzij chivech.
JOH 5:34 Re' ninnataj c'a apo chive, richin chi yixcolotej ta c'a. Roma can c'o chic c'a Jun ri más nim ri nik'alajirisan vichin, que chuvech ri Juan ri Bautista o jun chic vinek.
JOH 5:35 Y ri Juan ri Bautista can xuya' c'a ri sakil chive. Can xuben-vi c'a achi'el nuben juboraj chej tok nic'at y nisakirisan. Y rix xirayij y xixquicot c'a riq'uin ri sakil ri', jun ca'i-oxi' k'ij.
JOH 5:36 Y roma c'a ri xuk'alajirisaj ri Juan chuvij yin, can utz vi chi yininimaj. Pero más c'a nic'atzin chi yininimaj, roma ri samaj ri yenben yin chivech. Samaj ri can niquik'alajirisaj chi ja ri Nata' Dios ri takayon-pe vichin. Y can jac'a rija' ri chilabeyon-pe chuve chi ninben re samaj re'.
JOH 5:37 Y can jac'a ri Nata' Dios ri xitakon-pe, ri nik'alajirisan chuka' vichin. Y rix man jun bey ivac'axan ta achique rubanic nuben nich'on, ni man jun bey chuka' itz'eton ta ruvech.
JOH 5:38 Ri ruch'abel rija' can man c'o ta c'a ri pa tak ivánima, roma rix xa man yininimaj ta yin ri xitak-pe richin chi yinoc'oje-ka chi'icojol.
JOH 5:39 Can tinic'oj c'a jebel rupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, roma can ivetaman chi chupan ri' nivil-vi c'aslen ri man q'uisel ta. Y chupan ri ruch'abel ri Dios can jac'a yin ri yiruk'alajirisaj.
JOH 5:40 Jac'a rix man nivajo' ta nicukuba' ic'u'x viq'uin, richin queri' nivil ta ri ic'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 5:41 Y ronojel re xinbij-ka chive, man roma ta c'a chi yin ninvajo' ta chi rix niya' nuk'ij-nuc'ojlen.
JOH 5:42 Yin xa can vetaman c'a ivech jebel, romari' vetaman chi xa man jun retal ri ajovabel richin ri Dios ri pa tak ivánima.
JOH 5:43 Roma yin can pa rubi' ri Nata' Dios in petenek-vi y xa man xinic'ul ta. Pero vi ta ec'o ri yepe, pa quibi' rije' mismo, jari' sí can chi'ivonojel yixbe chiquic'ulic.
JOH 5:44 Rix c'a ri xa man nicanoj ta ik'ij riq'uin ri kitzij Dios, y xa quiq'uin vinek nicanola-vi, can man c'a xticukuba' ta ic'u'x viq'uin yin.
JOH 5:45 Y man c'a tich'ob ri pa tak ivánima chi ja yin ri xquisujun chivij chuvech ri Nata' Dios. Man que ta ri'. Ri xtisujun c'a ivichin chuvech ri Dios roma man ja ta ri niben, ja ri Moisés; ri achok iq'uin nibij-vi rix chi can icukuban-apo ic'u'x.
JOH 5:46 Roma xa ta can kitzij chi rix ninimaj ri e rutz'iban can ri Moisés, can yininimaj ta chuka' yin, roma ri e rutz'iban can rija' can chuvij vi yin yech'on-vi.
JOH 5:47 Y vi xa man ninimaj ta ri e tz'ibatel can roma ri Moisés, man c'a xtinimaj ta chuka' ri ch'abel ri nuc'amon-pe yin chive, xcha' ri Jesús.
JOH 6:1 Y tok e banatajinek chic c'a can ronojel re', ri Jesús y ri rutijoxela' xebe c'a juc'an ruchi-ya' Galilea; ya' ri rubini'an chuka' Tiberias.
JOH 6:2 Can e janíla c'a e q'uiy vinek ri xetzekelben-el richin, roma re vinek re' quitz'eton chic c'a ri milagros yerubanala' quiq'uin ri yava'i', milagros ri yek'alajirisan richin chi can ja vi ri Dios takayon-pe richin.
JOH 6:3 Ri Jesús y ri rutijoxela' xejote' c'a el pa ruvi' jun juyu'; y rija' tz'uyul c'a chiquicojol ri rutijoxela'.
JOH 6:4 Ri k'ij c'a ri', xa nakaj chic c'a c'o-vi ri pascua, ri nimak'ij israelita.
JOH 6:5 Y tok ri Jesús xtzu'un c'a más quela', xutzu' chi can janíla c'a e q'uiy vinek ri e apovinek-apo riq'uin. Romari' rija' xubij c'a chire ri Felipe ri jun rutijoxel: ¿Acuchi xtekalok'o-vi-pe vey richin chi yekatzuk conojel re vinek re'?
JOH 6:6 Que c'a re' ri xuc'utuj ri Jesús chire ri rutijoxel, richin chi nretamaj achique c'a ri nuch'ob; vi noka' chuc'u'x chi ri Jesús ronojel nitiquir nuben. Pero ri Jesús xa can retaman chic ri c'o chi nuben richin yerutzuk ri vinek ri'.
JOH 6:7 Y ri Felipe xubij c'a chire ri Jesús: Vi ta nikalok' ca'i' ciento quetzales vey, man xqueruben ta. Can man xtel ta apo chiquivech, stape' xa juba' ta oc ri nikaya' chique.
JOH 6:8 C'ari' jun c'a chique ri rutijoxela', ri rubini'an Andrés y rach'alal ri Simón Pedro, xubij:
JOH 6:9 Vave' c'o jun ala' c'o vo'o' vey richin cebada y ca'i' tak quer e ruc'amon-pe, ¿pero xaxe ta c'a oc re' ri xtikaya-apo chiquivech conojel re vinek re'? xcha' ri Andrés.
JOH 6:10 C'ari' ri Jesús xubij c'a: Tibana' chique la vinek chi quetz'uye', xcha' rija'. Y ri lugar c'a ri' jebel richin yetz'uye', roma ri sabana rex-rex rubanon. Conojel c'a ri vinek quimolon-qui' chiri' xetz'uye'. E vo'o' mil la'ek xaxe ri achi'a'.
JOH 6:11 Ri Jesús xeruli'ej c'a re vo'o' vey re' y xumatioxij chire ri Dios. C'ari' xujachala-el chique ri rutijoxela', y ri tijoxela' xbequijachala' can chique ri vinek ri e tz'uyul. Y ri Jesús can que c'a chuka' ri' xuben riq'uin ri ca'i' quer. Ri vinek can xquic'ul c'a ri janipe' vey y quer ri xcajo'.
JOH 6:12 Y tok e va'inek chic c'a jebel ri vinek ri', ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Timolo' c'a pe ronojel vey y quer ri man xq'uis ta, roma man ninvajo' ta c'a chi c'o ta yec'oje' can queri'.
JOH 6:13 Ri tijoxela' can xbequimolo' c'a pe y xquinojisaj cablajuj chaquech riq'uin ri man xq'uis ta rutijic, tok e va'inek chic conojel. C'a ja na c'a ri' xmolotej can chire ri vo'o' tak vey banon riq'uin cebada.
JOH 6:14 Y ri vinek ri', tok quitz'eton chic ka ri milagro ri xuben ri Jesús, ri nik'alajirisan chi can ja ri Dios ri takayon-pe richin, rije' xquibij: Can kitzij vi chi ja achin re' ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri q'uiy yan tiempo oyoben chi can nipe-vi chuvech re ruvach'ulef, xecha'.
JOH 6:15 Ri Jesús can ruyon c'a xtzolin-el pa ruvi' ri juyu', roma can xunabej chi ri vinek xquepe chuc'amic richin chi niquiben qui-rey chire y stape' man nrajo' ta rija'.
JOH 6:16 Y ri rutijoxela' ri Jesús xetzolin-ka chuchi-ya', c'a tok xquitz'et na chi xkak'ij-ka.
JOH 6:17 Rije' xe'oc c'a el pa jun canoa y quichapon c'a el bey richin chi yebe c'a pa tinamit Capernaum, ri c'o c'a juc'an chic ruchi' ri ya'. Janíla chic c'a k'eku'n chiri' y ri Jesús xa man apovinek ta quiq'uin.
JOH 6:18 Y jac'ari' tok xbetiquir-pe jun nimalej cak'ik' pa ruvi' ri ya'; jun cak'ik' ri janíla ruchuk'a'. Y romari' ri ya' can janíla c'a nisilon.
JOH 6:19 Y tok e biyinek chic c'a jun vo'o' o vaki' kilómetros pa ruvi' ri ya', ri tijoxela' xquitz'et chanin chi ja ri Jesús ri petenek chiraken pa ruvi-ya' y yeruk'i' yan c'a. Y rije' janíla c'a xquixibij-qui'.
JOH 6:20 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Man tixibij-ivi'. Ja yin ri Jesús, xcha' rija'.
JOH 6:21 Ri tijoxela' xcac'axaj na c'a chi can ja na vi rija' ri Jesús, c'ari' xcuker-ka quic'u'x y riq'uin quicoten xquic'ul-apo ri Jesús chupan ri canoa. Y can jac'ari' tok xe'apon chuchi' ri ya', ri lugar ri c'o chi ye'apon-vi.
JOH 6:22 Pa ruca'n k'ij, ri vinek ri c'a xec'oje' na can juc'an ruchi-ya' ri jun tikak'ij can, c'a quimolon na c'a qui'. Rije' can quetaman c'a chi xaxe ri rutijoxela' ri Jesús ri xetzolin chupan ri jun oc canoa ri c'o chiri'. Y ri Jesús xa xc'oje' can.
JOH 6:23 Ri k'ij c'a ri', ec'o c'a canoas ri e petenek pa tinamit Tiberias y xe'apon chunakaj ri acuchi xquitej-vi quivay ri vinek ri jun k'ij can; ri vey ri xuya' ri Ajaf Jesús chique, tok rumatioxin chic chire ri Dios.
JOH 6:24 Y ri vinek ri', roma xquitz'et chi ri Jesús xa man c'o ta chic ri chiri' y ri rutijoxela' xa xetzolin yan, rije' chuka' xe'oc-el ri pa tak canoas y xebe pa Capernaum chucanoxic ri Jesús.
JOH 6:25 Tok re vinek re' xbequila' ri Jesús la juc'an ruchi-ya', xquibij c'a chire: ¿Jampe' catoka' vave'? xecha'.
JOH 6:26 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Kitzij ninbij chive, chi rix yinicanoj xaxe roma xivil ivay viq'uin y jebel xinojisala' ipan, y man roma ta chi xe'itz'et ri milagros ri yek'alajirisan chi yin can ja vi ri Dios ri takayon-pe vichin.
JOH 6:27 Can quixsamej c'a, pero man richin ta chi nich'ec ri vey ri xa niq'uis. Xa can quixsamej richin nich'ec ri Vey ri jantape' c'o y nuya' ic'aslen ri man q'uisel ta. Vey ri xtinya' chive yin ri xinalex chi'icojol, roma ja yin xirutek-pe ri Nata' Dios, richin ninben re samaj re', xcha'.
JOH 6:28 Y ri vinek ri' xquibij c'a chire ri Jesús: ¿Achique c'a ri nika' chuvech ri Dios chi nikaben ta?
JOH 6:29 Y ri Jesús xubij c'a chique: Ri nika' chuvech ri Dios chi rix niben ta, ja ri quininimaj yin ri xitak-pe roma rija'.
JOH 6:30 Y ri vinek xquibij chire ri Jesús: ¿Achique c'a ri yatiquir naben? Tabana' c'a jun milagro, richin queri' nikatz'et y yatkanimaj.
JOH 6:31 Roma ri ojer tak kati't-kamama', tok xek'ax chupan ri tz'iran ruvach'ulef, jac'a ri vey xubini'aj maná ri xuya' ri Moisés chique richin xquitej. Can achi'el vi c'a ri nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can. Chiri' nubij: Vey c'a ri petenek chila' chicaj ri xuya' chique richin xquitej. Y rat ¿yatiquir cami naben achi'el xuben ri Moisés?
JOH 6:32 Y ri Jesús xubij c'a chique: Tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive: Ri vey ri xpe chila' chicaj, man ja ta c'a ri Moisés ri xyo'on. Jac'a ri Nata' Dios ri niyo'on chive ri kitzij Vey richin chila' chicaj.
JOH 6:33 Roma ri Vey ri can richin ri Dios, jac'a ri Jun ri petenek chila' chicaj. Y jari' ri c'amayon-pe c'aslen chique ri vinek, xcha' chique.
JOH 6:34 Tok xcac'axaj queri' ri vinek, xquibij c'a chire ri Jesús: Can jantape' c'a taya' re Vey re' chike, xecha'.
JOH 6:35 Y ri Jesús xubij c'a chique: Ja yin ri Vey ri yiyo'on c'aslen. Ri xtucukuba' ruc'u'x viq'uin, man chic c'a xtinum ta ri ránima; roma ja yin ri yinoc Ruvay ri nic'ovisan-el ruvayjal. Y chuka' ri xtucukuba' ruc'u'x viq'uin, man xtichaki'j ta chic ruchi' (xtichakchi'in ta chic) ri ránima; roma ja yin ri yinoc Ruya' ri nic'ovisan-el ri nichaki'j ruchi' (nichakchi'in).
JOH 6:36 Pero can achi'el c'a ri nubin chive, chi stape' rix can xitz'et y xivac'axaj ri samaj xinben yin iviq'uin, man c'a xquininimaj ta.
JOH 6:37 Conojel c'a ri xquepe chinucanoxic, yenc'ul; y man jun bey xquenvetzelaj ta el. Roma jac'are' ri e rucha'on chic ri Nata'.
JOH 6:38 Roma yin re xika-pe chila' chicaj man nusamaj ta c'a yin ri nuc'amon-pe, man que ta ri'. Yin xika-pe chila' chicaj chubanic ri samaj ri can rurayibel vi ri takayon-pe vichin.
JOH 6:39 Y ri samaj c'a ri ruchilaben-pe ri Nata' Dios ri takayon-pe vichin, jac'a chi conojel ri e rucha'on rija', ri yecanon vichin yin, man ta c'a xquesach can, y pa ruq'uisibel k'ij xquenc'asoj ta el chiquicojol ri caminaki'.
JOH 6:40 Ri samaj chuka' ri chilaben-pe chuve roma ri Nata', ri takayon-pe vichin, jac'a chi conojel ri yetz'eton ri nusamaj y niquicukuba' chuka' quic'u'x viq'uin, tic'oje' c'a quic'aslen ri man q'uisel ta, y yenc'asoj-el chiquicojol ri caminaki' ri pa ruq'uisibel k'ij, xcha' ri Jesús.
JOH 6:41 Jac'a ri vinek israelitas ri' yexebeloj chirij ri Jesús, roma rija' xubij: Ja yin ri Vey ri kajinek-pe chila' chicaj.
JOH 6:42 Y yequixebexa' c'a: ¿Man ja ta c'a re' ri Jesús ri ruc'ajol ri José? Xa ketaman c'a quivech ri rute-rutata'. C'a ta c'a chike roj xtorubij-vi chi rija' kajinek-pe chila' chicaj riq'uin ri Dios, yecha'.
JOH 6:43 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Man c'a quixxebexot-pe chuvij yin.
JOH 6:44 Roma ri xqueniman vichin, xa jac'a ri samajinek chic ri Nata' Dios pa tak cánima; ri Nata' Dios ri takayon-pe vichin. Y yin can xtinben c'a chique ri yeniman vichin chi xquec'astej-el chiquicojol ri caminaki' ri pa ruq'uisibel k'ij.
JOH 6:45 Y can tz'ibatel c'a chuka' coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, chi conojel c'o c'a ri xtic'ut chiquivech roma ri Dios, queri' ri nubij. Y ri achique c'a ri nrac'axaj ri ruch'abel ri Nata' Dios y nretamaj, can xtipe c'a chinucanoxic.
JOH 6:46 Pero yin man ninbij ta c'a chi c'o ta jun vinek ri tz'eteyon richin ri Dios, man que ta ri'. Xaxe yin ri in petenek chila' chicaj riq'uin rija' ri in tz'eteyon ruvech ri Dios.
JOH 6:47 Tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive: Ri niniman c'a vichin, can c'o na vi ruc'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 6:48 Ri Vey c'a ri can niyo'on na vi c'aslen, ja yin.
JOH 6:49 Roma ri vey ri xubini'aj maná, ri xtij coma ri ojer tak ivati't-imama' ri xek'ax pa tz'iran ruvach'ulef, man xtiquir ta xuben chique chi xc'oje' ta quic'aslen richin jantape'.
JOH 6:50 Jac'a ri kitzij Vey ri kajinek-pe chila' chicaj nuben chique ri yetijon richin chi man xque'apon ta chupan ri camic ri richin jantape'.
JOH 6:51 Ja yin c'a ri Vey ri can c'o ruc'aslen, ri xka-pe chila' chicaj. Ri xtiquitej c'a re Vey re', xquec'ase' richin jantape'. Ri Vey c'a ri xtinya' yin chique can jac'a ri nuch'acul. Can xtapon-vi c'a pa camic richin chi nuq'uen-pe c'aslen chique ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
JOH 6:52 Y re vinek israelitas re', tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús, xquic'utula' c'a chiquivech ka rije': ¿Achique c'a rubanic ri' chi rija' nuya' ri ruch'acul chike richin nikatej? yecha' c'a. Xa can xejalajo' c'a roma man junan ta quich'obonic.
JOH 6:53 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can kitzij vi, chi vi xa man nitej ta ri nuch'acul y man nikun ta chuka' ri nuquiq'uel yin ri xinalex chi'icojol, ri c'aslen richin jantape' can man xtoc ta ivichin.
JOH 6:54 Ri can xtiquitej c'a ri nuch'acul yin y xtiquikun chuka' ri nuquiq'uel, can c'o-vi c'a ri quic'aslen richin jantape'. Y yin can xtinben c'a chique chi xquec'astej-el chiquicojol ri caminaki', ri pa ruq'uisibel k'ij.
JOH 6:55 Roma ri nuch'acul yin jari' ri kitzij Vey y ri nuquiq'uel jari' ri kitzij Ya'; ri can niquiq'uen-pe c'aslen.
JOH 6:56 Ri can niquitej c'a ri nuch'acul yin y niquikun chuka' ri nuquiq'uel, xa jun c'a ri xtikaben quiq'uin. Rije' xquec'oje' viq'uin yin y yin quiq'uin rije'.
JOH 6:57 Roma can ja ri Nata' ri takayon-pe vichin y rija' can c'o-vi ri c'aslen riq'uin, yin chuka' c'o ri c'aslen ri' viq'uin. Y can que c'a chuka' ri' ri xquinquic'ul yin, can xquec'ase-vi voma yin.
JOH 6:58 Ri can kitzij Vey c'a, ri kajinek-pe chila' chicaj, ri Vey ri' can man junan ta riq'uin ri vey ri xubini'aj maná ri xquitej ri ojer tak ivati't-imama', roma ri vey ri xquitej rije' man xtiquir ta xuben chique chi xc'oje' ta quic'aslen richin jantape'. Jac'a ri niquitej ri kitzij Vey ri kajinek-pe chila' chicaj xtic'oje' quic'aslen ri can richin jantape'.
JOH 6:59 Jac'are' ri xubij ri Jesús chique ri vinek israelitas ri quimolon-qui' chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, chiri' pa tinamit Capernaum.
JOH 6:60 Y tok ri yetzekelben richin ri Jesús cac'axan chic ka ri xubij, e q'uiy c'a chique rije' ri xquibij: Yalan c'ayef ri xubij. Man k'alaj ta, vi ec'o ri xqueniman.
JOH 6:61 Y tok ri Jesús xutz'et ri niquich'ob pa tak cánima e q'uiy chique ri yetzekelben richin, rija' xubij c'a chique: ¿Achique roma tok rix nich'ob chi c'ayef richin xtinimex ri xinbij?
JOH 6:62 Vi ta yinitz'et yin ri xinalex chi'icojol chi yitzolin chila' riq'uin ri Dios ri acuchi in petenek-vi, ¿man ta cami yininimaj?
JOH 6:63 Ri ruc'aslen ri ich'acul, ja ri ru-espíritu ri niyo'on. Ri ich'acul xa can man jun rejkalen. Y ri Espíritu ri niyo'on ri kitzij ic'aslen, jac'a ri ch'abel ri e nubin chic ka chive ri niyo'on.
JOH 6:64 Pero can c'a e q'uiy na c'a chive rix ri man nurayij ta cánima yinquinimaj, xcha' ri Jesús. Roma rija' can pa nabey c'a ri retaman chic pe achique vinek ri man xqueniman ta, y ri achique xtic'ayin-el richin.
JOH 6:65 Y ri Jesús xubij c'a: Roma ec'o c'a chive rix ri man nurayij ta cánima yinquinimaj, romari' tok yin nubin c'a chive chi ja ri vinek ri e cha'on roma ri Nata' Dios, jari' ri xquepe c'a viq'uin yin chinucanoxic, xcha'.
JOH 6:66 Roma c'a ri xubij ri Jesús, janíla c'a e q'uiy chique ri can quetzekelben richin, man chic xquitzekelbej ta. Xa can xetzolin c'a can.
JOH 6:67 Y ri Jesús xubij c'a chique ri cablajuj rutijoxela': ¿Rix chuka' nivajo' yixbe can?
JOH 6:68 Y ri Simón Pedro xubij c'a chire ri Jesús: Ajaf, man jun chic achi'el rat, richin nikatzekelbej ta; roma ri ach'abel rat can nuya' c'aslen ri man q'uisel ta.
JOH 6:69 Roj can kacukuban kac'u'x aviq'uin y ketaman chi ja rat ri Cristo, ri Ruc'ajol ri c'aslic Dios.
JOH 6:70 Y ri Jesús xubij c'a: Man riq'uin c'a chi can ja yin ri xicha'on ivichin rix cablajuj, can c'o c'a jun ri itzel-vinek xc'ulun chi'icojol, xcha'.
JOH 6:71 Tok ri Jesús xunataj c'a ri jun ri itzel-vinek xel, chirij c'a ri Judas Iscariote xch'on-vi; ri Judas ri ruc'ajol ri jun achin rubini'an Simón. Ri Jesús xunataj c'a ri jun ri', roma jac'ari' ri xtic'ayin-el richin ri Jesús. Y rija' can jun c'a chique ri cablajuj rutijoxela'.
JOH 7:1 Y c'ari' ri Jesús xuchop benan pa tak tinamit ri ec'o pa Galilea. Man c'a rajovan ta chic benek tzijoy ruch'abel ri Dios c'a pa Judea, roma ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, niquicanola' c'a achique rubanic niquiben richin niquicamisaj.
JOH 7:2 Ri k'ij c'a ri', xa can nakaj chic c'a c'o-vi ri jun chique ri quinimak'ij ri israelitas; nimak'ij richin niquinatabej ri tiempo ri xquic'ovisaj ri cati't-quimama' chupan ri tz'iran ruvach'ulef.
JOH 7:3 Y ri e rach'alal c'a ri Jesús xquibij chire rija': Taya' c'a can juba' re Galilea y cabiyin pa Judea, richin queri' ri vinek ri can yetzekelben avichin ri ec'o chila', tiquitz'eta' c'a ri asamaj. Tiquitz'eta' c'a ri milagros ri ye'abanala'.
JOH 7:4 Roma achique c'a ri nrajo' nuk'alajirisaj-ri' chiquivech ri vinek, man ruc'amon ta c'a chi nrevaj-ri'. Can nic'atzin chi nuc'ut-ri' chi can c'o-vi ri nitiquir nuben, xecha' ri e rach'alal chire.
JOH 7:5 Stape' rije' can cach'alal ri Jesús, can man c'a niquinimaj ta.
JOH 7:6 Y c'ari' ri Jesús xubij c'a chique ri e rach'alal: Rix xabachique c'a k'ij utz yixapon chupan ri nimak'ij. Jac'a yin man que ta ri'. Yin man jani c'a utz ta richin chi yinapon.
JOH 7:7 Rix xa can man c'a yixetzelex ta coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Jac'a yin can yinquetzelaj-vi. Yinquetzelaj roma yin can nink'alajirisaj ri itzel tak quibanobal ri yequibanala'.
JOH 7:8 Quixbiyin c'a el iyon rix. Yin xa c'a man jani yibe-el chupan re nimak'ij re'. Ri hora richin chi nink'alajirisaj-vi', can c'a man jani c'a tapon, xcha' ri Jesús chique.
JOH 7:9 Y tok ri Jesús rubin chic c'a ronojel re' chique ri e rach'alal, rija' can xc'oje' na vi can ri chiri' pa Galilea.
JOH 7:10 Y tok e benek chic ri e rach'alal chupan ri jun nimak'ij ri', c'ari' c'a xbe rija'. Achi'el xa pan evel c'a (pan eval c'a) ri xbe, roma man xtz'etetej ta el.
JOH 7:11 Jac'a ri pa nimak'ij ri', ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, y niquetzelaj ri Jesús, yexule-yejote' chucanoxic y niquic'utula' c'a: ¿Man itz'eton ta ri jun achin ri'? yecha'.
JOH 7:12 Y chiquicojol ri vinek chupan ri nimak'ij ri', q'uiy c'a ri nibitej chirij ri Jesús. Ec'o la' niquibij chi ri nuk'alajirisaj ri Jesús, utz. Ec'o la' man que ta ri' chiquivech, xa niquibila' c'a chi ri Jesús xa yeruk'ol ri vinek.
JOH 7:13 Pero man jun c'a chique ri vinek ri yebin queri' nuk'alajirisaj ta ri', roma niquixibij c'a qui' chiquivech ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas.
JOH 7:14 Y jac'a tok nic'ajarinek ri nimak'ij ri', jari' tok ri Jesús xapon ri pa rachoch ri Dios ri c'o chiri' pa tinamit Jerusalem, ri acuchi najin-vi ri nimak'ij ri'. Y rija' can nutzijoj c'a ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri vinek ri quimolon-qui' chiri'.
JOH 7:15 Ri achi'a' c'a ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, niquibij c'a chirij ri Jesús: ¿Achique c'a roma chi re achin re' can janíla etamabel riq'uin chirij ri ruch'abel ri Dios y xa man jun bey xkatz'et chi najin ta chiretamaxic? yecha' c'a.
JOH 7:16 Pero ri Jesús xubij: Re tijonic re ninya', can ja ri takayon-pe vichin ri chilabeyon-pe chuve. Re' can man vichin ta c'a yin.
JOH 7:17 Y ri vinek ri can c'o rayibel riq'uin richin nuben ri nrajo' ri Dios, ri vinek ri' can xtretamaj c'a, vi ri tijonic ri ninya' yin can riq'uin ri Dios petenek-vi o xa nuyon nutz'ucun-el.
JOH 7:18 Achique c'a vinek ri ruyon rija' nuk'alajirisaj-ri', can nrajo' c'a chi ri vinek niquiya' ta ruk'ij. Jac'a yin ninvajo' chi rix niya' ta ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri takayon-pe vichin. Y romari' nik'alajin chi yin can ja ri kitzij ninben y man jun bey ninben ta ri man utz ta.
JOH 7:19 Rix can nicanoj c'a achique rubanic niben richin yinicamisaj. Xa can man niben ta c'a ri achique nubij ri ley richin ri Moisés, y re ley re' xa can pan ik'a' c'o-vi, xcha' ri Jesús.
JOH 7:20 Y ri vinek xquibij c'a: Xa xach'ujer la'. ¿Achique c'a ri najovan nicamisan avichin? xecha'.
JOH 7:21 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Rix can achique la xuna' ri ivánima tok xitz'et chi yin pa jun k'ij richin uxlanen xinc'achojirisaj ri jun achin.
JOH 7:22 Y ri Moisés tok xuya' ri ley xubij c'a chi tiban ri circuncisión chique ri alabon. Pero xa man ja ta c'a rija' ri xtiquiriban-pe, xa ja ri ojer tak kati't-kamama' ri xetiquiriban-pe. Y romari' rix, tok napon ri vakxaki' k'ij talex jun ac'ual ti ala', stape' pa jun k'ij richin uxlanen, can niben-vi c'a ri circuncisión chire.
JOH 7:23 Rix nibij chi man nivajo' ta nixolk'otij (nixalk'atuj) ri nubij chupan ri ley ri ruyo'on can ri Moisés, y stape' pa jun k'ij richin uxlanen rix can niben-vi ri circuncisión. ¿Y achique roma tok xpe ivoyoval chuve yin roma xinc'achojirisaj jun achin chupan jun k'ij richin uxlanen?
JOH 7:24 Man c'a tibij chi man utz ta ri nubanobal, xaxe roma queri' nik'alajin chivech rix. Xa can tivetamaj na c'a jebel, vi queri' o man que ta ri'; richin queri' man quixsach, xcha' ri Jesús.
JOH 7:25 Y ec'o c'a chique ri vinek aj chiri' pa tinamit Jerusalem ri niquibila' c'a: ¿Man ja ta cami c'a ri Jesús ri nicanox richin nicamisex?
JOH 7:26 Pero rija' xa man revan ta ri'. Titzu' c'a la', rija' nich'on chiquivech la vinek y man jun nibin ta chire chi man tuben chic quela'. Riq'uin juba' ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij ri ec'o chikacojol xa xquitz'et yan chi can ja vi rija' ri Cristo.
JOH 7:27 Pero can nik'alajin c'a chi xa man ja ta rija' ri Cristo, roma xa can ketaman c'a acuchi tipe-vi. Y tok xtoka' ri kitzij Cristo, xa man c'a xtik'alajin ta acuchi xtipe-vi, yecha' ri vinek aj-Jerusalem.
JOH 7:28 Y ri Jesús nich'on c'a chiquivech ri vinek ri chiri' pa rachoch ri Dios. Y riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Rix can ivetaman-vi nuvech y ivetaman chuka' acuchi quipe-vi. Jac'a ri takayon-pe vichin man c'a ivetaman ta ruvech, y rija' can kitzij. Man c'a nuyon ta yin xinben chi xipe chuvech re ruvach'ulef.
JOH 7:29 Yin can vetaman-vi c'a ruvech ri man ivetaman ta ruvech rix, roma can riq'uin rija' in petenek-vi; y can ja chuka' rija' ri takayon-pe vichin, xcha' rija'.
JOH 7:30 Y can ec'o c'a ri xe'ajovan chi xquichop ta, pero man xquichop ta el roma ri hora richin ri Jesús man jani c'a tapon.
JOH 7:31 E janíla c'a e q'uiy chique ri vinek ri xeniman richin ri Jesús chupan ri k'ij ri'. Ri vinek c'a ri' niquibij chi ja rija' ri Cristo, roma ri milagros man jun chic c'a nibanon. Xaxe c'a vi can ja ri Cristo, nitiquir nuben, xecha' rije'.
JOH 7:32 Y ri achi'a' fariseos xcac'axaj c'a chi queri' ri yequibila' ri vinek chirij ri Jesús. Romari' ri achi'a' fariseos y ri principal-i' tak sacerdotes, xequitek c'a el achi'a' e chajinela' chuchapic.
JOH 7:33 Jac'ari' tok xubij ri Jesús: C'a c'o na juba' tiempo ri yic'oje-el iviq'uin. C'ari' xquitzolin riq'uin ri achique takayon-pe vichin.
JOH 7:34 Rix xquinicanoj c'a, y man xquinivil ta chic; roma ri lugar ri xquibec'oje-vi yin, man xquixtiquir ta xquixapon chinucanoxic, xcha' ri Jesús.
JOH 7:35 Y ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, niquibila' c'a chiquivech: ¿Acuchi cami c'a xtibe-vi re Jesús re'? Roma nubij chi chiri' man xtekila' ta chic pe. ¿Nibe cami c'a pa ch'aka' chic ruvach'ulef richin nerutzijoj ri ruch'abel chique ri kavinak israelitas y chique ri man e israelitas ta?
JOH 7:36 Can man c'a ketaman ta acuchi xtibe-vi, roma man ketaman ta achique nic'ulun-vi chi tzij tok xubij: Xquinicanoj y man xquinivil ta. Ri lugar ri xquibec'oje-vi yin, man xquixtiquir ta xquixapon rix, yecha' c'a.
JOH 7:37 Chupan c'a ri nimalej k'ij y ruq'uisibel richin ri jun semana nimak'ij ri', ri Jesús pa'el tok riq'uin c'a ruchuk'a' xubij: Vi c'o c'a jun ri nichaki'j ruchi' (nichakchi'in) ri ránima, tipe c'a viq'uin yin, richin nich'uch'u-el ránima riq'uin ri Ya' ri xtinya-el chire yin.
JOH 7:38 Ri can xtipe c'a viq'uin yin richin yirunimaj, can xtic'oje' c'a ri Ya' richin c'aslen pa ránima, y ri Ya' ri' can achi'el c'a ri nuben ri ya' pa ralaxibel, queri' xtuben pa ruc'aslen. Queri' ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can.
JOH 7:39 Re Ya' c'a ri xunataj ri Jesús, jac'a ri Lok'olej Espíritu; roma can jac'ari' ri xtiquic'ul ri vinek ri yeniman richin ri Jesús. Y ri k'ij c'a ri' c'a man jani tika-pe ri Lok'olej Espíritu, roma c'a man jani chuka' titzolej-el ri Jesús chila' chicaj richin chi can nik'alajin chi rija' can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen.
JOH 7:40 Y ec'o c'a chique ri vinek, tok xcac'axaj-ka ri ch'abel ri xerubij ri Jesús, xquibij c'a: Can kitzij vi chi re Jesús jare' ri rusamajel ri Dios ri nik'alajirisan ri ruch'abel, ri q'uiy yan tiempo oyoben-pe.
JOH 7:41 Y ec'o chuka' la' niquibij: Ja ri Jesús jari' ri Cristo. Pero ec'o chic c'a ch'aka' ri niquibij: Ri Cristo man pa Galilea ta nipe-vi.
JOH 7:42 Roma ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can nubij chi ri Cristo riy-rumam ri rey David. Y ri chiri' pa Belén ri tinamit ri xalex-vi ri David, chiri' c'o chi nipe-vi, yecha'.
JOH 7:43 Can man junan ta c'a ri quich'obonic chirij ri Cristo; roma xa jun vi nubij la jun y jun vi chic nubij la jun.
JOH 7:44 Y ec'o c'a ch'aka' chic chique ri vinek, can xcajo' c'a chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa man xquiben ta.
JOH 7:45 Jac'a tok ri achi'a' chajinela', ri e takon-el coma ri principal-i' tak sacerdotes y coma ri achi'a' fariseos, xetzolin; xbix c'a chique: ¿Achique c'a roma tok man xichop ta pe ri Jesús? xe'uche'ex.
JOH 7:46 Pero ri achi'a' chajinela' ri' xquibij: Roj man c'a xkachop ta pe, roma ri ch'abel ri yerubij man jun chic c'a achin ri biyon ta. Can yalan c'a jebel, xecha' rije'.
JOH 7:47 C'ari' ri achi'a' fariseos xquibij c'a chique ri achi'a' chajinela': ¿Rix chuka' xixk'olotej-pe?
JOH 7:48 ¿Nitz'et ta cami c'a rix chi ec'o ta chique ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij y ri fariseos chi quiniman ta ri nubij ri Jesús?
JOH 7:49 Xa ja ri vinek ri man jun quetaman chire ri ley ri ruyo'on can ri Moisés, xa jac'ari' ri yeniman richin. Ja ta nika' ruc'ayeval pa quivi' re vinek re'.
JOH 7:50 Pero ri Nicodemo ri achin ri xa chak'a' xapon riq'uin ri Jesús, xubij c'a chique ri can e rachibil:
JOH 7:51 ¿Utz ta cami chuvech ri ka-ley chi nibix chi jun achin c'o rumac, y xa man etaman ta, ni man ac'axan ta chuka' chire vi kitzij chi c'o mac rubanon o xa man jun?
JOH 7:52 Y rije' xquibij c'a chire ri Nicodemo: Rat ni man at aj-Galilea ta, richin queri' nato' ri Jesús. Tanic'oj na pe' jebel ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can. Chiri', can nik'alajin-vi c'a chi ri pa Galilea man nic'ulun ta c'a pe jun achin k'alajirisey richin ri nibix chire roma ri Dios, xecha'.
JOH 7:53 Y c'ari' ri achi'a' ri quimolon-qui', xquitaluj-el-qui' y xebe chi tak cachoch.
JOH 8:1 Ri Jesús xbe c'a el pa ruvi' ri juyu' rubini'an Olivos.
JOH 8:2 Y nimak'a' yan, rija' xapon chic ri pa rachoch ri Dios. Ri vinek xe'apon c'a riq'uin. Y tz'uyul tok nubij ruch'abel ri Dios chique ri vinek ri quimolon-apo-qui' chiri'.
JOH 8:3 Y ri achi'a' fariseos y ri etamanela' chirij ri ley xe'apon c'a riq'uin ri Jesús; quic'uan-apo jun ixok ri nimacun riq'uin jun achin ri xbe'ilitej-pe. Xbequipaba' chuvech ri Jesús, pa quinic'ajal.
JOH 8:4 Ri fariseos y ri etamanela' ri' xquibij c'a chire ri Jesús: Tijonel, xecha' rije'. Re jun ixok re kapaban chavech, nimacun riq'uin jun achin ri xilitej-pe.
JOH 8:5 Chupan ri ley ri ruyo'on can ri Moisés, nubij chi ri yebanon quere', quecamisex chi abej. ¿Achique c'a nabij rat? ¿Utz o man utz ta nikacamisaj chi abej re jun ixok re'? xecha' chire.
JOH 8:6 Ri achi'a' ri' queri' xquibij xaxe richin niquitejtobej ri Jesús; richin queri' yetiquir yesujun chirij. Pero ri Jesús xa xluque-ka, y c'o c'a xerutz'ibaj-ka pan ulef riq'uin ri ruvi-ruk'a'.
JOH 8:7 Y roma c'a ri achi'a' ri' can janíla c'a niquic'utula-apo chire ri Jesús, vi nicamisex o man nicamisex ta re ixok re', rija' xbepa'e' c'a pe y xubij: Ri man jun bey c'a kajinek pa jun mac, tuchapa' c'a ruc'akic re ixok, xcha'.
JOH 8:8 Y ri Jesús xluque' chic c'a ka jun bey y xuchop chic c'a tz'ibanic jun bey, riq'uin ri ruvi-ruk'a', ri chiri' pan ulef.
JOH 8:9 Tok ri sujunela' chirij ri ixok xcac'axaj c'a ri xubij ri Jesús, ri cánima xubij chique chi rije' chuka' e aj-maqui'; y xe'eleyaj c'a el ri chiri'. Xenabeyej-el ri rijita'k, y c'ari' xebe ri más c'a e ac'uala'. Xa can xe chic c'a ri ixok ri xc'oje' can, roma ri e sujunela' chirij xa xebe yan. Ri ixok pa'el c'a can ri chiri' acuchi xbequipaba-vi chuvech ri Jesús.
JOH 8:10 Y tok ri Jesús xbepa'e' chic pe, xutz'et c'a chi xaxe chic ri ixok ri pa'el can chiri'. Romari' xuc'utuj c'a chire ri ixok ri': ¿Y ri vinek ri e c'amayon-pe avichin? ¿Man jun xc'oje-ka richin yarucamisaj? xcha' ri Jesús.
JOH 8:11 Y ri ixok ri' xubij: Ajaf, man jun chic c'o can, xcha'. Y ri Jesús xubij c'a chire: Yin chuka' man ninbij ta chi yacamisex. Vacami c'a catzolin y man chic camacun.
JOH 8:12 Tok ri Jesús xch'on chic c'a jun bey chiquivech ri vinek, xubij c'a: Ja yin ri yisakirisan quic'aslen ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Ri nitzekelben c'a vichin, can xtinsakirisaj c'a y xtril ruc'aslen viq'uin. Y rija' man chic c'a xtibiyin ta pa k'eku'n.
JOH 8:13 C'ari' ri achi'a' fariseos ri ec'o c'a chiri', xquibij-apo chire ri Jesús: Roj man nikanimaj ta chi kitzij ri nabij chavij, roma xa ja rat ri yabin.
JOH 8:14 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' fariseos: Stape' xa ja yin ri yik'alajirisan-ka vichin, can kitzij vi c'a ri nink'alajirisaj-ka chuvij. Roma chinuvech yin k'alaj ri acuchi yin petenek-vi, y can chiri' c'a chuka' xquitzolin-vi. Jac'a rix man ivetaman ta acuchi quipe-vi, ni man ivetaman ta c'a chuka' acuchi xquibe-vi.
JOH 8:15 Rix can iyon c'a nibanala-ka ik'atbel-tzij. Jac'a yin man que ta ri' ninben.
JOH 8:16 Y vi yin ninben jun k'atbel-tzij, can pa ruchojmilal c'a nel-vi; roma can man nuyon ta yin, xa can vachibilan-vi c'a ri Nata' ri takayon-pe vichin.
JOH 8:17 Chupan ri ley ri can ivichin ibanon-ka chire, nubij c'a chi tok ec'o e ca'i' ri can junan ri niquibij, can nik'alajin c'a chi kitzij ri niquibij.
JOH 8:18 Y yin y ri Nata' ri takayon-pe vichin, junan ri nikabij, xcha' ri Jesús.
JOH 8:19 Ri achi'a' fariseos xquibij c'a chire ri Jesús: ¿Acuchi c'a c'o-vi ri Atata'? xecha' chire. Y ri Jesús xubij c'a: Rix man ivetaman ta ruvech ri Nata', roma man ivetaman ta nuvech yin. Vi ta ivetaman nuvech yin, can ivetaman ta chuka' ruvech ri Nata'.
JOH 8:20 Y jac'a ch'abel re' ri xerubij ri Jesús chique ri vinek ri quimolon-qui' ri acuchi neyalox-vi can mero coma ri vinek ri chiri' pa rachoch ri Dios. Y man riq'uin xerubila' ch'abel queri', man jun ri xpe ta chuchapic, roma ri ru-hora man jani c'a tapon.
JOH 8:21 Y jun bey chic, ri Jesús xubij c'a chique: Yin can xquitzolin-vi c'a, y tok rix c'ari' xquinicanoj, man c'a xquinivil ta. Xa can chupan c'a ri imac xquixquen-vi (xquixcom-vi). Y ri acuchi yibe-vi yin, rix man yixtiquir ta yixapon, xcha' ri Jesús.
JOH 8:22 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, niquibila' c'a chiquivech: ¿Xtucamisaj cami c'a ri' ri Jesús? Roma nubij: Ri acuchi xquibe-vi yin, rix man c'a yixtiquir ta yixapon, nicha', yecha' ri achi'a' ri'.
JOH 8:23 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Rix can ix aj vave' ka y yin in aj chila' chicaj. Can ix richin vi re ruvach'ulef y yin man que ta ri'.
JOH 8:24 Y can romari' xinbij c'a chive chi chupan ri imac yixquen-vi (yixcom-vi). Y vi xa man ninimaj ta ri achique c'a yin, can xquixquen na vi (xquixcom na vi) chupan ri imac, xcha'.
JOH 8:25 C'ari' ri achi'a' ri' xquibij chic c'a chire ri Jesús: ¿At achique ta c'a rat? Y ri Jesús xubij chique: Yin, can jac'a tok nuchapon-pe tzij iviq'uin, can jac'ari' tok nubin-pe chive ri achique yin.
JOH 8:26 Can q'uiy c'a ri c'o chi ninbij chivij, roma ri itzel ibanobal. Pero ri ninbij c'a chive rix y chique conojel vinek, xaxe c'a ri vac'axan-pe riq'uin ri takayon-pe vichin, y rija' can kitzij vi, xcha' ri Jesús.
JOH 8:27 Pero rije' man xk'ax ta chiquivech ri xbix chique roma ri Jesús, romari' man xquetamaj ta chi chirij ri Tata'ixel nich'on-vi rija'.
JOH 8:28 Ri Jesús xubij chic c'a: Ri k'ij c'a tok xquinijotoba' chuva ri cruz yin ri xinalex chi'icojol, c'a jac'ari' tok xtivetamaj ri achique c'a yin. Y xtivetamaj chuka' chi ronojel ri ninben yin, xa man pa nuyonil ta. Xa can achi'el ri rubin-pe ri Nata' chuve yin, can que c'a chuka' ri' ninbij yin chive.
JOH 8:29 Ri Nata' ri takayon-pe vichin, can c'o viq'uin. Man c'a yiruya' ta can nuyon, roma yin can ninben-vi ri nika' chuvech, xcha' ri Jesús.
JOH 8:30 Y roma c'a re tzij re xerutzijola' ri Jesús chiquivech ri vinek, e q'uiy c'a ri xeniman richin.
JOH 8:31 C'ari' ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas ri xeniman richin: Vi rix can jebel ruc'uaxic niben chire ri nuch'abel, can xquixoc c'a kitzij tak tzekelbey vichin.
JOH 8:32 Xtivetamaj c'a chuka' achique ri kitzij; y ri kitzij xtuben c'a chive chi yixel libre.
JOH 8:33 Y ri vinek ri' xquibij c'a: Roj can oj riy-rumam can ri Abraham, y romari' man xojc'oje' ta chuxe' quitzij ch'aka' chic, achi'el ta oj lok'on tak ajic'a'. ¿Achique c'a roma tok nabij chike chi xkojcolotej-el?
JOH 8:34 Pero ri Jesús xubij chique: Tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive vacami: Conojel c'a vinek ri yemacun, can nik'alajin chi chuxe' rutzij ri mac ec'o-vi y jari' ri uc'uayon quichin.
JOH 8:35 Y vi jun vinek chuxe' rutzij ri mac c'o-vi, man xtic'oje' ta riq'uin ri Dios. Jac'a ri jun ri can ralc'ual vi ri Dios, can xtic'oje-vi riq'uin richin jantape'.
JOH 8:36 Romari' vi yin ri Ruc'ajol ri Dios yicolon ivichin, can kitzij vi chi colotajic ri xtivil.
JOH 8:37 Y chinuvech yin, ri nibij rix chi ix riy-rumam can ri Abraham, can queri' vi, xa jac'a ri ibanobal man nuc'ut ta chi queri'; roma rix xa nicanola' achique c'a rubanic niben richin yinicamisaj. Re' nuc'ut c'a chi rix man iyo'on ta k'ij chire ri nuch'abel chi oquinek ta ri pa tak ivánima.
JOH 8:38 Ronojel c'a ri nintzijoj yin, can jac'a ri Nata' c'utuyun-pe chinuvech. Y can que c'a chuka' ri' rix. Xaxe chic c'a rix riq'uin ri jun ri oquinek itata', riq'uin rija' nivac'axaj ronojel ri yixajin chubanic.
JOH 8:39 Y rije' xquibij c'a chire ri Jesús: Ri Abraham jari' ri katata' roj, xecha'. Y ri Jesús xubij chique: Can ta ix riy-rumam can ri Abraham, nik'alajin ta, roma ja ta ri utz tak banobel ri xerubanala' rija', ja ta chuka' ri' ri ye'ibanala' rix.
JOH 8:40 Pero rix man que ta ri' niben. Rix xa nicanoj achique rubanic niben richin yinicamisaj yin ri nintzijoj ri kitzij chive; kitzij ri vac'axan-pe riq'uin ri Dios. Ri Abraham man c'a xuben ta achi'el ri niben rix, y rix nibij chi ix riy-rumam can rija'.
JOH 8:41 Rix xa can jac'a ri nuben ri jun ri oquinek itata', xa jari' ri niben, xcha' ri Jesús chique. Y rije' xquibij c'a chire: Roj can ketaman ruvech ri xojalc'ualan. Xa can xe c'a Jun ri Katata', y ri' ja ri Dios, xecha'.
JOH 8:42 C'ari' ri Jesús xubij c'a chique ri vinek ri': Can ta ja ri Dios ri Itata', can ta nik'alajin, roma yinivajo' ta y yinic'ul ta jebel; roma yin can riq'uin ri Dios in petenek y in kajinek-vi-pe. Can ja vi c'a ri Dios ri takayon-pe vichin y man pa nuyonil ta yin chi xipe chuvech re ruvach'ulef.
JOH 8:43 ¿Achique c'a roma tok rix man nivajo' ta chi nik'ax chivech ri ninbij chive? Roma xa can man nika' ta chivech.
JOH 8:44 Ri itata' rix xa can ja ri itzel-vinek y can ix richin c'a rija'; y ja ri nika' chuvech rija', jari' ri yixajin chubanic. Ri itzel-vinek can ja ri pa rutiquiribel tiquirinek-vi-pe richin nicamisan. Man c'a xc'oje' ta chic chupan ri kitzij, roma xa can man jun c'a kitzij ri c'o ta riq'uin. Xa can jun tz'ucuy-tzij vi. Can quitata' c'a conojel tz'ucuy tak tzij.
JOH 8:45 Y yin man c'a yininimaj ta roma can ja ri kitzij ri ninbij chive.
JOH 8:46 ¿C'o cami c'a jun ri nibin-pe chuve vacami achique mac e nubanalon? Y vi can jebel nik'alajin chi man jun mac pa nuc'aslen y can ruyon kitzij ri ninbij, ¿achique c'a roma tok man yininimaj ta?
JOH 8:47 Roma ri can richin chic c'a ri Dios, can ja ri nubij ri ruch'abel ri Dios ri nuben. Jac'a rix man que ta ri' niben, roma man ix richin ta ri Dios, xcha' ri Jesús.
JOH 8:48 Y ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij c'a chire ri Jesús: Can kitzij vi c'a ri kabin chavij chi rat xa at jun vinek ri tipe pa Samaria y c'o itzel espíritu aviq'uin, xecha' chire.
JOH 8:49 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Yin man jun itzel espíritu ri c'o ta viq'uin. Yin can jac'a ri Nata' ri ninya' ruk'ij, y rix xa man que ta ri' chivech. Rix xa niben chuve chi in itzel.
JOH 8:50 Yin man nuk'ij-nuc'ojlen ta ri nincanoj chi'icojol, pero can c'o c'a Jun ri najovan chi ronojel vinek nuya' ta nuk'ij-nuc'ojlen. Y jac'a chuka' rija' ri xtik'aton tzij pa quivi' ri man xtiquiben ta queri'.
JOH 8:51 Can tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive: Achique c'a vinek ri can nunimaj ri nuch'abel, man c'a xtutz'et ta ri camic ri richin jantape', xcha' ri Jesús.
JOH 8:52 Y ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas xquibij c'a chire ri Jesús: Vacami can ketaman chic c'a chi can c'o-vi itzel espíritu aviq'uin; roma nabij chi achique ri yeniman ri ach'abel, man c'a xquequen ta (xquecom ta). Tatz'eta' na pe' ri katata' Abraham y ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, xequen (xecom).
JOH 8:53 ¿Más ta cami ak'ij rat que chuvech ri katata' Abraham? Rija' xa xquen (xcom), y que chuka' ri' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, xequen (xecom). ¿At achique ta c'a rat? Roma nabij chi ri yeniman ri ach'abel man xquequen ta (xquecom ta).
JOH 8:54 Y ri Jesús xubij: Vi nuyon c'a yin ninya' nuk'ij-nuc'ojlen, xa man jun c'a nic'atzin-vi. Pero ri nuk'ij-nuc'ojlen yin, can jac'a ri Nata' niyo'on. Ri Nata' jac'ari' ri nibij i-Dios chire.
JOH 8:55 Y stape' rix queri' nibij chire, man ivetaman ta ruvech. Jac'a yin can vetaman-vi ruvech. Y xa yinoc c'a jun tz'ucuy-tzij achi'el rix, vi ta ninbij chi man vetaman ta ruvech ri Dios, y xa can vetaman. Yin can ninben-vi c'a ri nubij ri ruch'abel rija'.
JOH 8:56 Ri Abraham can janíla c'a xquicot ránima, roma can c'o c'a chi nutz'et can ri k'ij vichin yin. Y rija' can xutz'et-vi, y janíla xquicot ránima romari', xcha' ri Jesús.
JOH 8:57 Jari' tok ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas xquibij chire ri Jesús: Rat nabij chi atz'eton chic ri katata' Abraham, pero rat xa c'a at ac'ual na. Xa c'a man jani nak'i-el nic'aj ciento ajuna'.
JOH 8:58 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Can kitzij c'a ninbij chive chi yin can inc'o-vi-pe. Can inc'o-vi-pe tok man jani rutzijol chi nalex ri Abraham, xcha'.
JOH 8:59 Y ri achi'a' ri' can jac'ari' xbequisiq'uila-pe abej richin yequiq'uek chirij. Pero ri Jesús xel c'a pe ri chiri' pa rachoch ri Dios. Chiquicojol c'a ri vinek xrevala-pe-ri', xel-pe.
JOH 9:1 Ri Jesús nik'ax c'a el acuchi c'o-vi jun achin moy pa ralaxic. Ri Jesús can xutz'et c'a ri jun achin ri'.
JOH 9:2 Y ri tijoxela' xquic'utuj c'a chire ri Jesús: Ajaf, ¿achique c'a ri xmacun richin quere' xalex re achin re'? ¿Ja ri rute-rutata' o ja rija'? xecha'.
JOH 9:3 Pero ri Jesús xubij: Man jun c'a chique ta rije' ri xmacun, richin quere' xuc'ulvachij re jun achin re'. Ni rija' ni ri rute-rutata'. Rija' can que c'a re' pa ralaxic, richin chi nik'alajin ta ri rusamaj ri Dios riq'uin.
JOH 9:4 Pak'ij, can utz vi chi niban samaj. Jac'a tok noc-pe ri ak'a', conojel man utz ta chic yesamej. Y can que c'a chuka' ri' yin, vacami nic'atzin richin ninben ri samaj ri ruchilaben-pe chuve ri takayon-pe vichin; roma tok man xquic'oje' ta chic, man chic xquitiquir ta xtinben re samaj re'.
JOH 9:5 Y re k'ij c'a re c'a inc'o na el chuvech re ruvach'ulef, jac'a yin ri yisakirisan ruc'aslen ronojel vinek, xcha'.
JOH 9:6 Tok e rubin chic c'a ka ri ch'abel ri' ri Jesús, rija' xchuban c'a ri pan ulef. Y riq'uin ri ruchub ri xka' pan ulef, xuben juba' ti ch'abek. C'ari' ri ch'abek ri' xuquil-el ri chirunak'-ruvech ri achin moy.
JOH 9:7 Y xubij chire: Vacami cabiyin c'a, y te'ach'aja' ri runak'-avech ri pan atinibel rubini'an Siloé. Re bi'aj c'a re' pa jun chic ch'abel nibix Tako'n chire. Ri achin ri' can xbe na vi, xuch'ej ri runak'-ruvech, y tok xtzolin-pe, nitzu'un chic.
JOH 9:8 C'ari' c'a tok ri vinek ri e ru-vecinos re achin re' y ri ch'aka' chic vinek ri can e tz'eteyon richin chi moy, niquibila' c'a: ¿Man ja ta cami achin re' ri c'utuy-limosna ri katz'etelon chi tz'uyul nuc'utuj can ru-limosna? yecha' c'a.
JOH 9:9 Y ec'o c'a vinek ri yebin: Ja', ja rija'. Ch'aka' chic niquibij: Junan nitzu'un riq'uin ri achin ri'. Pero rija' can nubij c'a: Ja'. Ja yin ri' ri tz'uyul ninc'utuj can limosna chique ri vinek, xcha'.
JOH 9:10 Y ri vinek niquic'utuj c'a chire ri achin ri': Re rubanon-pe xa man yatzu'un ta. ¿Achique c'a rubanic xban aviq'uin richin chi yatzu'un chic re vacami? xecha' c'a chire.
JOH 9:11 Ri achin xubij chique: Ri jun achin rubini'an Jesús xuben juba' ti ch'abek y jari' ri xuquil ri chirunak'-nuvech, y c'ari' xubij chuve: Cabiyin y te'ach'aja' ri runak'-avech ri pa Siloé. Y yin can xibe-vi; xinch'ej ri runak'-nuvech y jari' tok xitzu'un.
JOH 9:12 Pero ri vinek xquic'utuj chire: ¿Acuchi c'a c'o-vi ri Jesús vacami? xecha'. Y rija' xubij: Man vetaman ta, xcha' chique.
JOH 9:13 Y ri vinek xquic'uaj c'a el ri achin moy tok rubanon can, c'a chiquivech ri achi'a' fariseos.
JOH 9:14 Ri k'ij c'a tok ri Jesús xuben ri juba' ti ch'abek y xuben chire ri achin moy chi nitzu'un, pa jun c'a k'ij richin uxlanen.
JOH 9:15 Tok ri achin, ri moy rubanon can, c'o chic c'a apo chiquivech ri achi'a' fariseos, ri achi'a' ri' xquic'utuj c'a chire chi achique rubanic xban chire richin vacami nitzu'un chic. Y rija' xubij: Ri xbanon c'a chuve richin yitzu'un chic, xuquil c'a juba' ti ch'abek chirunak'-nuvech, xinch'ej, y jare' yitzu'un chic, xcha' chique.
JOH 9:16 Y ec'o c'a achi'a' fariseos ri xquibij: Ri achin ri rubini'an Jesús man riq'uin ta ri Dios petenek-vi; roma can man nuchajij ta juba' ri k'ij ri richin uxlanen, yecha'. Pero ec'o c'a ch'aka' chic fariseos ri xquibij: ¿Can nitiquir ta cami yeruben milagros jun achin aj-mac, achi'el xuben ri Jesús riq'uin ri achin moy? Ri achi'a' fariseos ri' man junan ta c'a ri quich'obonic chirij ri Jesús.
JOH 9:17 C'ari' ri achi'a' fariseos xquic'utuj c'a chire ri achin, ri moy tok rubanon can: ¿Achique chi achin ri Jesús nach'ob rat? Ri can xuben chave chi yatzu'un. Y ri achin ri' xubij: Yin ninch'ob chi ri Jesús k'alajirisey richin ri nibix chire roma ri Dios, xcha' chique.
JOH 9:18 Jac'a ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, man niquinimaj ta c'a chi ri achin ri' can moy vi tok xalex. Romari' man niquinimaj ta chuka' chi jun milagro ri xbanon chi nitzu'un vacami. Can xecoyoj na c'a ri rute-rutata' ri achin ri nitzu'un chic vacami.
JOH 9:19 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj c'a chique ri rute-rutata' ri achin: ¿Ja ivalc'ual re', ri nibij chi can moy pa ralaxic? Vi can moy c'a tok xalex, ¿achique c'a roma tok nitzu'un vacami? xecha'.
JOH 9:20 Y ri rute-rutata' ri achin xquibij c'a chique ri achi'a' ri': Ja', ja kalc'ual re' y moy vi pa ralaxic.
JOH 9:21 Jac'a ri man ketaman ta roj, ja ri achique rubanic xuben richin nitzu'un chic vacami. Y vi c'o jun ri xbanon chire richin nitzu'un chic re vacami, man ketaman ta roj. Tic'utuj c'a chire rija'; roma xa can c'o chic c'a rujuna', y nitiquir nubij chive ri achique xbanatej, xecha' rije'.
JOH 9:22 Que c'a ri' ri xquik'alajirisaj ri rute-rutata' ri achin, chique ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, roma quixibin c'a qui' chiquivech. Ri achi'a' ri c'o quik'ij, can quelesan chic c'a rutzijol chi xabachique vinek ri xtibin chi ri Jesús jari' ri Cristo, can nokotex c'a pe chupan ri jay ri niquimol-vi-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
JOH 9:23 Xa romari' tok ri rute-rutata' ri achin ri nitzu'un chic, xaxe c'a xquibij chi tiquic'utuj chire rija', roma xa can c'o chic rujuna'.
JOH 9:24 Y ri achi'a' ri' xcoyoj chic c'a jun bey ri achin ri nitzu'un chic, y xquibij chire: Ja ri Dios taya' ruk'ij-ruc'ojlen. Roj ketaman chi ri achin rubini'an Jesús, jun achin aj-mac, xecha'.
JOH 9:25 Y ri achin xubij c'a chique ri achi'a' ri': Yin man c'a vetaman ta vi ri Jesús jun aj-mac o man aj-mac ta. Ri vetaman yin chirij rija', jac'a chi xiruc'achojirisaj; roma tok rubanon can man c'a yitzu'un ta, y vacami yitzu'un chic, xcha' rija'.
JOH 9:26 Y ri achi'a' ri' xquic'utuj chic c'a chire ri achin: ¿Achique ri xeruben chave richin queri' xuben chave chi xatiquir xatzu'un? xecha'.
JOH 9:27 Rija' xubij c'a chique ri achi'a' ri': Pero ri' xintzijoj yan c'a chive y xa man xinivac'axaj ta. ¿Achique c'a roma tok vacami rix nivajo' chi yin nincamuluj chic rubixic chive? ¿Nivajo' c'a nivojkaj ri Jesús? xcha' chique.
JOH 9:28 Pero ri achi'a' ri' xyacatej c'a coyoval y xquibij: Ja rat sí can at jun vi ojkey richin rija', jac'a roj can oj ojkey richin ri Moisés.
JOH 9:29 Roj can ketaman-vi c'a chi ri Moisés can xch'on-vi ri Dios riq'uin, jac'a re Jesús re' man ketaman ta acuchi tipe-vi, xecha'.
JOH 9:30 Y ri achin xch'on-apo chique y xubij c'a: Jac'are' ri nibanon chuve yin chi can janíla ninch'ob rij, roma rix can man ivetaman ta acuchi nipe-vi, pero viq'uin yin xuben jun milagro, roma vacami yitzu'un chic.
JOH 9:31 Can nik'alajin-vi chi ri Jesús man aj-mac ta, roma ketaman chi ri Dios man nuben ta ri niquic'utuj ri aj-maqui' chire. Pero ri jun ri can nuya-vi ruk'ij ri Dios y can nuben chuka' ri nrajo' ri Dios, can nac'axex-vi roma ri Dios, y nibanatej ri nuc'utuj.
JOH 9:32 Can man jun bey c'a tz'eton o ac'axan ta chi c'o ta jun ri nibanon chire jun ri can moy vi pa ralaxic richin nitzu'un ta.
JOH 9:33 Y vi ta ri achin rubini'an Jesús man ta riq'uin ri Dios petenek-vi, man ta xtiquir xuben ri milagro viq'uin yin, xcha' rija'.
JOH 9:34 Pero ri achi'a' ri' xquibij chire ri achin ri nitzu'un chic: Rat can at aj-mac pe pan avalaxic, ¿y navajo' yojatijoj roj? xecha'. Y xquelesaj c'a pe ri achin ri', ri chiri'.
JOH 9:35 Ri Jesús xrac'axaj c'a chi ri achin ri' xelesex-pe. Romari' xberucanoj, y tok xril, xubij c'a chire: ¿Nacukuba' cami ac'u'x rat riq'uin ri Ruc'ajol ri Dios? xcha' ri Jesús chire.
JOH 9:36 Y ri achin ri nitzu'un chic xubij c'a chire ri Jesús: Yin ninvajo' nincukuba' nuc'u'x riq'uin ri Ruc'ajol ri Dios, xa jac'a ri man vetaman ta achique ri'. Tabij c'a chuve, xcha' ri achin.
JOH 9:37 Y ri Jesús xubij c'a chire: Rat can atz'eton chic c'a ri Ruc'ajol ri Dios. Ja yin ri Ruc'ajol ri Dios. Jac'a yin ri yich'on aviq'uin, xcha'.
JOH 9:38 Ri achin can jac'ari' xubij: Ajaf, yin yatinnimaj. Y ri achin can xuya' ruk'ij ri Jesús.
JOH 9:39 Y ri Jesús xubij: Yin xipe c'a chuvech re ruvach'ulef chiquitz'etic ri vinek achique quibanon, vi utz o man utz ta. Y ninben c'a chique ri vinek ri man nitzu'un ta cánima, chi titzu'un. Jac'a ri niquina' chi nitzu'un ri cánima, xa tik'ekumer c'a chiquivech.
JOH 9:40 Y ec'o c'a achi'a' fariseos ri ec'o-apo chiri' acuchi c'o-vi ri Jesús, tok xcac'axaj ri', xquibij: ¿Oj moyirinek c'a chuka' roj?
JOH 9:41 Y ri Jesús xubij chique: Vi ta ix moyi', jebel ta, roma man jun ta mac nivejkalej. Xa roma c'a rix nibij chi man ix moyi' ta, xa romari' tok ri imac can c'o-vi.
JOH 10:1 Y tivac'axaj na pe' jebel re xtinbij chive: Ri quicoral ri carne'l can c'o c'a jun ruchi'. Y ri man c'a nucusan ta ri ruchi' ri coral richin noc-apo y xa nuropij; ri nibanon c'a queri' jun elek'on y jun chapoy quichin vinek pa tak bey richin c'o nrelesaj can chique.
JOH 10:2 Jac'a ri nucusan ri ruchi' ri coral richin noc-apo, ri' can ja vi ri' ri aj-yuk' quichin ri carne'l.
JOH 10:3 Y ri chajinel quichin ri carne'l nujek c'a pe ri ruchi' ri coral chuvech, y ri carne'l can quetaman chic ri ruch'abel ri caj-yuk'. Rija' yeroyoj chiquijujunal riq'uin ri quibi' y yerelesaj c'a el.
JOH 10:4 Tok ri aj-yuk' e relesan chic c'a el conojel ri rucarne'l, ninabeyej c'a el chiquivech y ri carne'l yetzeke-el chirij. Ri carne'l can que vi ri' niquiben, roma can quetaman c'a ruch'abel ri niyuk'un quichin.
JOH 10:5 Jac'a ri man quetaman ta ruvech, man xtiquitzekelbej ta. Xa ye'anmej chuvech, roma man quetaman ta ri ruch'abel; ch'abel ri xa man jun bey cac'axan ta.
JOH 10:6 Ri Jesús jun c'ambel c'a tzij ri xubij chique ri achi'a' fariseos, jac'a rije' man xk'ax ta chiquivech achique ri xubij chique.
JOH 10:7 C'ari' ri Jesús xch'on chic jun bey y xubij chique ri achi'a' fariseos ri': Tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive: Ja yin ri Ruchi' ri coral ri acuchi ye'oc-apo ri tak carne'l.
JOH 10:8 Y e q'uiy c'a ri xec'oje' yan nabey que chinuvech yin y xquibij chi e takon-pe roma ri Dios, pero xa man que ta ri', xa e junan quiq'uin ri elek'oma' y e junan quiq'uin ri yechapon vinek pa tak bey richin c'o niquelesaj can chique. Matiox c'a chi man xetzekelbex ta coma ri tak carne'l ri e vichin yin.
JOH 10:9 Ja yin c'a ri Ruchi' ri coral. Ri xtoc c'a viq'uin yin, can xticolotej y nril ronojel ri nic'atzin chire.
JOH 10:10 Jun elek'on tok napon, can xe c'a richin nerubana-pe elek' y nicamisan can. Can ronojel c'a ri nuben can, man pa rubeyal ta. Jac'a yin, nicha' ri Jesús, xipe richin ninya' ri c'ac'a' c'aslen; jun utzilej c'aslen.
JOH 10:11 Y jac'a yin ri utzilej Aj-Yuk'. Ri utzilej Aj-Yuk', can nuya-vi ruc'aslen coma ri rucarne'l.
JOH 10:12 Jac'a ri xa man kitzij aj-yuk' ta, ri xa niyuk'un roma tojon y man rajaf ta chuka' ri carne'l; ri' tok nutz'et c'a chi nipe ri utif, xa ja rija' ri nucol-el-ri' nabey y yerumalij can ri carne'l ri yeruyuk'uj. Y ri utif yeruc'uaj c'a ri carne'l, y ri ch'aka' chic yetalutej-el.
JOH 10:13 Ri man c'a kitzij aj-yuk' ta, ri xa tojon, nanmej. Y queri' nuben roma xa man c'a rajaf ta ri carne'l. Man jun c'a pena chire rija' vi c'o niquic'ulvachij ri carne'l.
JOH 10:14 Jac'a yin ri utzilej Aj-Yuk', y vetaman quivech ri carne'l ri can e vichin yin, y rije' can quetaman c'a chuka' nuvech yin.
JOH 10:15 Can que c'a chuka' ri' nubanon yin riq'uin ri Nata'. Rija' retaman nuvech yin, y yin vetaman ruvech rija'. Yin ninya' c'a nuc'aslen coma ri nucarne'l.
JOH 10:16 Y yin man xe ta c'a nucarne'l re' ec'o, xa can ec'o c'a chuka' ch'aka' chic ri man jani ec'o ta vave' chupan re jun coral re'. Can xquenq'uen c'a pe y xticac'axaj chuka' ri nuch'abel. Can xtic'oje-vi c'a jun kitzij Aj-Yuk' y jun li'aj rucarne'l.
JOH 10:17 Ri Nata' Dios can yirajo-vi c'a. Can nika' c'a chuvech chi yin ninya' ri nuc'aslen coma ri nucarne'l, y chuka' roma ri nic'oje' chic c'a el nuc'aslen jun bey.
JOH 10:18 Ri nuc'aslen yin, can man jun c'a xtelesan, xa c'a ja na yin ri yiyo'on. Can pa nuk'a' c'a yin c'o-vi richin chi ninya' y pa nuk'a' chuka' yin c'o-vi richin nic'oje' chic el nuc'aslen jun bey. Que c'a ri' ri rubin-pe ri Nata' chuve, xcha' ri Jesús.
JOH 10:19 Y jari' tok xjalajo' chic jun bey chiquivech ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, roma ri ch'abel ri xerubij ri Jesús.
JOH 10:20 E q'uiy chique rije' ri xquibij chirij ri Jesús: Xa ch'ujirinek la'. Xa itzel espíritu ri c'o riq'uin, y rix can ninimaj-ka ri nubij.
JOH 10:21 Jac'a ri ch'aka' chic xquibij: Jun ri c'o itzel espíritu riq'uin, man nitiquir ta nubij utzilej tak ch'abel achi'el ri xerubij-ka ri Jesús. ¿Nitiquir ta cami chuka' jun ri c'o itzel espíritu riq'uin chi nuben chire jun moy chi nitzu'un chic jun bey? yecha'.
JOH 10:22 Y pa ru-tiempo c'a ri tef, jari' tok niban ri nimak'ij rubini'an Dedicación; nimak'ij richin niquinatabej ri k'ij tok xch'ajch'ojirisex ri rachoch ri Dios ri c'o chiri' pa tinamit Jerusalem.
JOH 10:23 Y ri Jesús c'o c'a apo chupan ri rachoch ri Dios. Y pa jun corredor ri rubini'an Richin ri Salomón, chiri' c'a c'o-vi.
JOH 10:24 Ri achi'a' ri can c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas xe'apon riq'uin ri Jesús, xquisurij rij (xquisutij rij), y c'ari' xquibij c'a chire: ¿Achique c'a roma tok man jun bey navajo' nak'alajirisaj-avi' chikavech? Vi can jac'a rat ri Cristo, tabij c'a chike.
JOH 10:25 Y ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Nubin chic c'a chive y man iniman ta. Y ronojel ri samaj ri yenben, can pa rubi' c'a ri Nata' Dios yenben-vi. Y ri samaj ri' can nuk'alajirisaj-vi c'a ri achique yin.
JOH 10:26 Xa jac'a rix can man yininimaj ta vi, roma rix xa man ix nucarne'l ta; can achi'el vi c'a ri xinbij yan chive.
JOH 10:27 Ri nucarne'l yin can quetaman y nicac'axaj ri nuch'abel, y can yinquitzekelbej chuka'. Yin vetaman c'a chuka' quivech rije'.
JOH 10:28 Man c'a xquesach ta can, xa can xtiquil-vi quic'aslen ri man q'uisel ta, viq'uin yin. Ni man jun c'a chuka' ri xtitiquir xque'elesan-el pa nuk'a'.
JOH 10:29 Y chuka' can pa ruk'a' c'a ri Nata' Dios ec'o-vi, roma ja rija' ri xcha'on quichin. Y rija' jari' ri más nim ruk'ij que chuvech xabachique. ¿Can c'o ta cami c'a jun ri nitiquir yerelesaj-el pa ruk'a' rija'? Man jun.
JOH 10:30 Yin vachibilan ri Nata', can jun c'a kabanon riq'uin, xcha' ri Jesús.
JOH 10:31 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas xebequisiq'uila' chic c'a pe abej chirij ri Jesús, richin niquicamisaj chi abej.
JOH 10:32 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Can q'uiy c'a utzilej tak samaj ri e nubanalon chivech, roma ri uchuk'a' ri ruyo'on-pe ri Nata' chuve. ¿Achique c'a chique ri utzilej tak samaj ri nubanon ri man nika' ta chivech, y romari' nivajo' yinicamisaj chi abej? xcha' ri Jesús.
JOH 10:33 y ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas xquibij chire ri Jesús: Roj man yatkaq'uek ta chi abej roma jun utzilej samaj. Roj yatkaq'uek chi abej roma nabij chi at junan riq'uin ri Dios. Roma jun achin ri nibin queri', xa nuyok' rubi' ri Dios, xecha'.
JOH 10:34 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Chupan ri ley ri can ivichin ibanon-ka chire, ri Dios nubij c'a: Yin nubin chi ivonojel rix can ix dios chuka'.
JOH 10:35 Can ketaman c'a chi man jun bey yojtiquir ta nikabij chi ri nubij ri ruch'abel ri Dios man kitzij ta. Rija' can xubij dios chique ri achok che xuya-vi ri ruch'abel.
JOH 10:36 Vi queri' xubij ri Dios, ¿achique c'a roma rix nibij chi yin xinyok' rubi' ri Dios roma xinbij chi ja yin ri Ruc'ajol ri Dios? Y yin can xirucha' c'a ri Dios richin xirutek-pe chuvech re ruvach'ulef.
JOH 10:37 Y vi man ninben ta c'a ri ruchilaben-pe ri Nata' Dios chi ninben yin, can man c'a quininimaj.
JOH 10:38 Jac'a vi can ninben ri ruchilaben-pe ri Dios chuve, quininimaj romari'; stape' man yininimaj ta roma ri nubin chive. Tinimaj, richin chi tivetamaj chi ri Nata' Dios can c'o-vi c'a viq'uin y yin chuka' queri' nubanon riq'uin rija', xcha' ri Jesús chique ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij.
JOH 10:39 Can janíla c'a xcajo' ri achi'a' ri' chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa man xetiquir ta chic jun bey; roma xa xbe chiquivech.
JOH 10:40 Y ri Jesús xk'ax chic apo juc'an ruchi' raken-ya' Jordán y xc'oje' c'a ka q'uiy k'ij ri chiri'; ri acuchi xuben-vi bautizar ri Juan ri Bautista, pa nabey.
JOH 10:41 Y e janíla c'a e q'uiy vinek xe'apon riq'uin ri Jesús, ri chiri'. Y ri vinek ri' niquibila' c'a: Ri Juan ri Bautista can kitzij vi chi man jun milagro ri xuben richin chi xuk'alajirisaj-ri' chi takon-pe roma ri Dios, pero ronojel c'a ri tzij ri xerubij can chirij re achin re', can kitzij vi, yecha' c'a ri vinek ri'.
JOH 10:42 Y e q'uiy c'a vinek ri xeniman richin ri Jesús chupan ri jun lugar ri'.
JOH 11:1 Chupan c'a ri ti tinamit rubini'an Betania ri quitinamit ri María y ri Marta ri rach'alal, c'o c'a jun yava'. Ri yava' ri' rubini'an c'a Lázaro.
JOH 11:2 Re María re', jac'are' ri xyo'on jubulej ak'on chirij ri raken ri Ajaf Jesús y xerusu' riq'uin ri rusmal tak ruvi'. Xa ruxibal c'a rija' ri Lázaro, ri yava'.
JOH 11:3 Y ri María y ri Marta ri e rana' ri Lázaro, xquitek c'a rubixic chire ri Jesús: Ajaf, vacami c'a nikaya' rutzijol chave chi ri kaxibal Lázaro, ri janíla navajo' rat, yava'. Kajinek c'a pa varabel.
JOH 11:4 Y tok ri Jesús xrac'axaj c'a ri takon-el rubixic chire, rija' xubij: Ri Lázaro yava', roma nic'atzin c'a chi nik'alajin ri ruchuk'a' ri Dios. Ri yabil c'a ri noc chire, man c'a xtitiquir ta xtuc'uaj pa camic. Xa can xtik'alajin na c'a ri ruchuk'a' ri Dios, richin queri' yin ri Ruc'ajol ri Dios xtinc'ul ta c'a nuk'ij-nuc'ojlen, xcha' ri Jesús.
JOH 11:5 Ri Jesús can janíla c'a nrajo' ri Marta, chuka' ri María ri rach'alal, y ri Lázaro. Can che oxi' janíla c'a yerajo'.
JOH 11:6 Y tok rija' xrac'axaj chi ri Lázaro c'o yabil chapayon richin, c'a pa rox c'a k'ij xbe chutz'etic, roma c'a xc'oje' na chic ca'i' k'ij chupan ri lugar ri c'o-vi.
JOH 11:7 Y jac'a tok ic'ovinek chic ri ca'i' k'ij, ri Jesús xubij chique ri rutijoxela': Vacami kojtzolin c'a pa Judea, xcha' chique.
JOH 11:8 Y ri rutijoxela' xquibij c'a chire: Tijonel, xecha' c'a chire. Xa c'are' c'a can ri' tok ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij re chikacojol roj israelitas quic'ualon chic abej chavij richin yatquicamisaj. ¿Can navajo' c'a chi yatzolin chila' vacami? xecha' ri tijoxela' chire ri Jesús.
JOH 11:9 Pero ri Jesús xubij chique: Ri k'ij ruc'uan c'a cablajuj horas. Ri nibiyaj pak'ij, man c'a xtupajq'uila' ta (xtuchek'ila' ta) raken, roma can c'o ri sakirisayon richin re ruvach'ulef. Can ronojel vi c'a nutz'et roma ri sakil ri'.
JOH 11:10 Jac'a ri nibiyaj pa k'eku'n, can nupajq'uila-vi (nuchek'ila-vi) ri raken; roma xa manek ri sakil pa ruvi'.
JOH 11:11 Y tok ri Jesús rubin chic ka ronojel re', xch'on chic jun bey chique ri rutijoxela' y xubij: Ri Lázaro ri ketaman ruvech, niver. Roma c'a ri' jare' yibe chuc'asoxic, xcha' chique ri rutijoxela'.
JOH 11:12 Y jari' tok ri rutijoxela' xquibij chire: Ajaf, vi ri Lázaro xa niver, xa xtic'achoj, xecha'.
JOH 11:13 Y ri Jesús xa chirij ajc'a ri rucamic ri Lázaro xch'on-vi tok xubij chi niver, pero ri rutijoxela' xk'ax chiquivech chi can varan vi.
JOH 11:14 C'ari' ri Jesús can jebel c'a k'alaj ri xubij chique. Rija' xubij c'a: Ri Lázaro xquen (xcom).
JOH 11:15 Y can janíla c'a yiquicot, xcha' ri Jesús, roma man pa Betania ta inc'o-vi tok xquen (xcom) ri Lázaro, richin queri' c'o k'ij chive rix richin chi más nicuker ic'u'x. Vacami jo' c'a pa Betania, acuchi c'o-vi ri Lázaro, xcha' ri Jesús.
JOH 11:16 Jac'a ri tijoxel ri rubini'an Tomás, y nibix chuka' Dídimo chire; rija' xubij c'a chique ri tijoxela' ri can e rachibil vi: Jo' c'a chirij ri Jesús, richin chi vi rija' xticamisex, can jac'a chuka' ri' tikac'ulvachij roj, xcha'.
JOH 11:17 Y ri Jesús y ri rutijoxela' xe'apon c'a pa Betania. Ri k'ij c'a tok xe'apon rije', caji' yan k'ij tic'oje' ri caminek pa jul.
JOH 11:18 Ri tinamit Betania man nej ta nicanej-vi can chire ri tinamit Jerusalem. Ri quicojol xa juba' ruvi' nic'aj legua.
JOH 11:19 Y e q'uiy c'a achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas ri xepe chiri' y xe'apon chiquik'ejeloxic (chiquik'ijaloxic) ri Marta y ri María, roma ri rucamic ri quixibal Lázaro.
JOH 11:20 Tok ri Marta xapon c'a rutzijol riq'uin chi petenek ri Jesús, junanin xel-el richin xbe chuc'ulic. Y ri María man c'a xunabej ta, xa xc'oje' can ri chiri' pa jay.
JOH 11:21 Y ri Marta tok xapon c'a riq'uin ri Jesús, rija' xubij chire: Ajaf, ri nuxibal xquen (xcom). Xa ta vave' atc'o-vi, c'a q'ues ta re vacami.
JOH 11:22 Pero yin vetaman chi ri xtac'utuj chire ri Dios vacami, ri Dios can xtuya-vi chave, xcha' ri Marta chire ri Jesús.
JOH 11:23 Jac'ari' tok ri Jesús xubij chire ri Marta: Ri axibal Lázaro xtic'astej, xcha' ri Jesús.
JOH 11:24 Y ri Marta xubij chire ri Jesús: Ja', yin can vetaman chi xtic'astej; roma tok xtapon ri ruq'uisibel k'ij, conojel c'a ri caminaki' xquec'astej, xcha' rija'.
JOH 11:25 Ri Jesús xubij c'a chire ri Marta: Yin can yitiquir-vi yenc'asoj ri e caminek chic el, y can yitiquir-vi ninya' c'aslen. Romari' ri niniman vichin, man jun rubanon vi caminek chic, roma xtic'oje' ruc'aslen.
JOH 11:26 Xabachique c'a vinek ri c'a c'o na ruc'aslen chuvech re ruvach'ulef y yirunimaj yin, man c'a xtapon ta chupan ri camic ri can richin jantape'. ¿Nanimaj c'a re'? xcha' ri Jesús chire ri Marta.
JOH 11:27 Y ri Marta xubij chire ri Jesús: Ja', Ajaf. Can ninnimaj c'a ronojel ri nabij; roma can vetaman-vi chi ja rat ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios, ri can c'o-vi c'a chi nipe na chuvech re ruvach'ulef, xcha' ri Marta.
JOH 11:28 Tok ri Marta rubin chic c'a can re ch'abel re' chire ri Jesús, xbe chiroyoxic ri María ri rach'alal. Y tok xapon c'a, ri Marta xubij pa ruxiquin ri María: Ri Ajaf xoka' y vacami yaroyoj, xcha' chire.
JOH 11:29 Ri María, can xe c'a xrac'axaj-el queri', can jari' xyacatej-el ri acuchi tz'uyul-vi y junanin xbe. Rija' xbe c'a acuchi c'o-vi ri Jesús.
JOH 11:30 Ri Jesús can c'a man jani c'a toc-apo chupan ri ti tinamit Betania, xa can c'a c'o na ri acuchi xbec'ul-vi roma ri Marta.
JOH 11:31 Y ri vinek israelitas ri ec'o chiri' pa jay, ri yek'ejelon (yek'ijalon) richin ri María, tok xquitz'et chi junanin xyacatej, xel-el y xbe; ri vinek ri' junanin chuka' xquitzekelbej-el, roma rije' xquich'ob chi ri María nibe chuchi-jul richin nrok'ej ri ruxibal.
JOH 11:32 Jac'a tok ri María xapon acuchi c'o-vi ri Jesús y xutz'et, xxuque-ka chiraken y xubij chire: Ajaf, ri nuxibal xquen (xcom). Xa ta vave' atc'o-vi, man ta caminek vacami, xcha'.
JOH 11:33 Jac'a tok ri Jesús xutz'et chi ri María nok' y que chuka' ri' ye'ok' conojel ri quivinak israelitas ri xe'apon k'ejelonel (k'ijalonel) richin ri María, ri ránima ri Jesús jun vi xuben xuna' rija' y xpe c'a bis riq'uin.
JOH 11:34 Y c'ari' c'a xuc'utuj: ¿Acuchi ximuk-vi ri Lázaro? xcha'. Y rije' xquibij: Ajaf, jo' y nekac'utu' c'a chavech acuchi xkamuk-vi, xecha' chire.
JOH 11:35 Y ri Jesús xok'.
JOH 11:36 Jac'ari' tok ri vinek israelitas ri k'ejeloy (k'ijaloy) quichin ri Marta y ri María, xquibila' c'a: Titzu' la Jesús, nrok'ej ri Lázaro. Nik'alajin chi can janíla xrajo', xecha'.
JOH 11:37 C'ari' ec'o c'a chique ri vinek ri' xquibila' c'a chirij ri Jesús: Rija' can xtiquir c'a xuben chire ri moy richin xtzu'un. ¿Man ta cami c'a xtiquir ta xuben chire ri Lázaro chi man ta xquen (xcom)? xecha'.
JOH 11:38 Tok ri Jesús xapon c'a chuchi' ri jul, xtzolin chic c'a pe ri bis riq'uin. Ri jul ri mukul-vi can ri Lázaro, jun jul ri c'oton chuvech jun juyu', y tz'apel can ruchi' riq'uin jun abej.
JOH 11:39 Y jac'ari' tok ri Jesús xubij: Tivelesaj la abej tz'apebel ruchi' la jul, xcha' rija'. Jac'a ri Marta, ri rana' can ri Lázaro ri xquen-el (xcom-el), xubij chire ri Jesús: Ajaf, can caji' yan c'a k'ij ri'. Xa petenek chic ruchuvirinen ninch'ob yin, xcha'.
JOH 11:40 Pero ri Jesús xubij chire ri Marta: Yin can nubin chic c'a chave chi vi xtanimaj, can xtatz'et c'a ri nuben ri ruchuk'a' ri Dios, xcha' chire.
JOH 11:41 Y jari' tok xquelesaj c'a ri abej tz'apebel ruchi' ri jul acuchi c'o-vi ri caminek. C'ari' ri Jesús xtzu'un c'a chicaj y xubij: Nata', matiox ninya' chave, roma can xinavac'axaj c'a pe.
JOH 11:42 Yin vetaman chi can jantape' vi yinavac'axaj. Y ronojel c'a re', can ninbij coma re vinek re quimolon-pe-qui' viq'uin vacami, richin chi tiquinimaj chi can ja rat ri xatakon-pe vichin chuvech re ruvach'ulef.
JOH 11:43 Tok ri Jesús rubin chic c'a ka re ch'abel re', can riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' xch'on y xubij: Lázaro, cayacatej y catel c'a pe, xcha'.
JOH 11:44 Y ri Lázaro, ri caminek chic el, xbe'el-pe. Ri ruk'a-raken ri caminek, jebel c'a biron-el (baron-el) pa tak tziek, y ri ruvech tz'apel c'a el riq'uin jun xax tziek. C'ari' ri Jesús xubij: Que'isolo' can la tziek chirij, richin chi utz nibiyin y nitiquir nitzolin-el, xcha'.
JOH 11:45 Y e q'uiy c'a vinek israelitas k'ejeloy (k'ijaloy) richin ri María, xquinimaj ri Jesús tok xquitz'et ri xuben, chi xuc'asoj ri caminek.
JOH 11:46 Pero ec'o ch'aka' ri xebe quiq'uin ri achi'a' fariseos y xbequitzijoj chique ri achique ri xuben ri Jesús.
JOH 11:47 Y can ja yan c'a ri' ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos xquimol-qui' y xecoyoj chuka' ri ch'aka' chic achi'a' ri junan yek'aton tzij quiq'uin, y xquibij chique: ¿Achique c'a nikaben? Roma ri achin rubini'an Jesús ruchapon samaj y q'uiy milagros ri yerubanala' chiquivech ri vinek richin tiquinimaj.
JOH 11:48 Y vi can xtikaya' c'a k'ij chire, can conojel c'a ri vinek xqueniman richin. Y tok xtiquinabej-pe ri vinek romanos, xtoquivulaj can ri jay ri acuchi nikaya-vi ruk'ij ri Dios y xkojquiq'uis chuka' can roj ri ojc'o chupan re ruvach'ulef re', yecha' c'a rije'.
JOH 11:49 C'ari' c'o jun ri xch'on. Ri xch'on jac'a ri Caifás ri nimalej sacerdote chupan ri tiempo ri'. Rija' c'o c'a ri chiri', roma rija' jun chique ri can c'o-vi quik'ij. Y tok rija' xch'on, xubij c'a: Xa man jun ivetaman rix.
JOH 11:50 Can man nich'ob ta c'a juba' chi xa más utz chike roj chi xaxe ri jun niquen (nicom) pa kaq'uexel konojel y mani yojquen (yojcom) konojel xaxe roma ri jun ri', xcha'.
JOH 11:51 Ri Caifás tok xch'on y xubij queri', man can ta ja ri runojibal rija' ri xrucusaj; man que ta ri'. Ri ch'abel ri xerubij rija', can jac'a ri Dios ri xyo'on-pe chire. Roma can jac'a rija' ri nimalej ru-sacerdote ri Dios ri tiempo ri', romari' ri Dios xuya' c'a k'ij chire richin chi xubij yan chi ri Jesús c'o c'a chi niquen na (nicom na) pa quiq'uexel ri vinek richin ri ruvach'ulef ri'.
JOH 11:52 Y ri Jesús can man xe ta c'a pa quiq'uexel ri vinek richin ri ruvach'ulef ri' tok xtiquen (xticom), xa can xtiquen c'a (xticom c'a) richin yerumol conojel ri vinek ri can e ralc'ual vi ri Dios ri e talutajinek chuvech re ruvach'ulef.
JOH 11:53 Y can jac'a k'ij ri' tok ri achi'a' ri can c'o quik'ij, xquiya' yan can chiquivech chi xtiquicamisaj ri Jesús.
JOH 11:54 Roma c'a ri', ri Jesús man chic xtz'et ta coma ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Rija' xa xbe c'a pa jun chic tinamit. Xbe pa jun tinamit ri rubini'an Efraín, y ri tinamit c'a ri' chunakaj apo ri tz'iran ruvach'ulef c'o-vi. Y xc'oje' c'a ka chiri' e rachibilan ri rutijoxela'.
JOH 11:55 Y jac'ari' tok napon yan ri k'ij richin ri pascua, ri jun quinimak'ij ri israelitas. Romari' can janíla yan c'a e q'uiy vinek ri xe'el-pe pa tak quitinamit, richin xebe pa tinamit Jerusalem. Can xebe yan c'a roma c'o chi nequich'ajch'ojirisaj-qui' chuvech ri Dios.
JOH 11:56 Y ri vinek niquicanola' c'a ri Jesús. Rije' e pa'el chupan ri rachoch ri Dios y niquic'utula' c'a chiquivech: ¿Achique c'a nich'ob rix? ¿Xtipe cami chupan re nimak'ij? yecha' c'a ri vinek ri'.
JOH 11:57 Jac'a ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos, can quelesan chic c'a rutzijol chi xabachique c'a vinek ri xtetaman ta acuchi c'o-vi ri Jesús, tubij chique rije', richin chi niquichop.
JOH 12:1 Tok xa vaki' chic c'a k'ij nrajo' richin man napon ri k'ij richin ri nimak'ij rubini'an pascua, ri Jesús xbe pa tinamit Betania, ri rutinamit ri jun achin rubini'an Lázaro; ri Lázaro ri xquen-el (xcom-el) y xbec'asox-pe chiquicojol caminaki' roma ri Jesús.
JOH 12:2 Y ri chiri' xban c'a jun nima-va'in, roma xapon ri Jesús. Y jac'a ri Marta ri ye'ilin-apo ri pa mesa. Ri Lázaro jun c'a chique ri e tz'uyul-apo ri pa mesa riq'uin ri Jesús.
JOH 12:3 Xpe ri María ri rach'alal ri Marta y rana' ri Lázaro, xberuc'ama' c'a pe jun libra jubulej ak'on rubini'an nardo; jun jubulej ak'on ri janíla jotol rajel. Y jac'are' ri xuya' chirij raken ri Jesús y xerusula' can riq'uin ri rusmal tak ruvi' rija'. Y ri jay ri' can xnoj c'a riq'uin ri rujubulil ri ak'on ri'.
JOH 12:4 Y c'o c'a jun chique ri tijoxela' ri man xka' ta chuvech chi queri' xban chire ri jubulej ak'on, y ri' ja ri Judas Iscariote ri ruc'ajol ri jun achin rubini'an Simón; ri tijoxel ri xtic'ayin na richin ri Jesús. Rija' xubij c'a:
JOH 12:5 ¿Achique roma tok xa man xc'ayix ta re jubulej ak'on re'? Re ak'on re' xa xbe ta chi oxi' ciento quetzales, y re mero re' xtalux ta chique ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, xcha'.
JOH 12:6 Tok rija' xubij queri', man roma ta c'a chi can janíla ta yerajo' ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, y nrajo' ta yeruto', man que ta ri'. Xa roma c'a chi ja rija' ri yacol-mero y c'o c'a nrelesala-el, xa romari'. Rija' xa can nelek' c'a.
JOH 12:7 Can jac'ari' tok ri Jesús xubij chire ri Judas: Man chic c'a jun tabij. Taya' can re xten re' chi tubana' na ri nrajo' ri ránima. Stape' man jani yiquen (yicom) richin yimuk, pero can vichin yin ruyacon-pe re ak'on re'.
JOH 12:8 Roma ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, can jantape' c'a ec'o iviq'uin richin chi xabachique k'ij niben utzil chique. Jac'a yin man jantape' ta xquic'oje' iviq'uin, xcha' rija'.
JOH 12:9 Tok ri Jesús xnabex c'a pe coma ri ruvinak israelitas chi c'o pa Betania, xepe. Y can janíla c'a vinek ri xepe. Conojel c'a ri vinek ri' xepe roma ri Jesús y richin chuka' chi niquitz'et can ri Lázaro, ri xc'asox-pe roma ri Jesús chiquicojol ri caminaki'.
JOH 12:10 Romari' ri principal-i' tak sacerdotes xquiya' chiquivech chi chuka' ri Lázaro xtiquicamisaj rachibilan ri Jesús.
JOH 12:11 Roma chirij ri Lázaro xquiya-vi chi janíla e q'uiy quivinak israelitas ri yeyo'on can quichin rije' y niquinimaj-el ri Jesús.
JOH 12:12 Pa ruca'n k'ij, ri chiri' pa tinamit Jerusalem, can e janíla c'a e q'uiy vinek. Conojel c'a ri' quic'ulun-qui' chiri' roma ri nimak'ij. Y tok xcac'axaj c'a chi benek-apo ri Jesús,
JOH 12:13 e quic'uan ruk'a' tak che' ri nibix palma chire, xebe chuc'ulic y niquibila' c'a: ¡Matiox chi petenek re Jun re'! ¡Jare' ri ka-Rey roj israelitas! ¡Can urtisan-pe roma ri Ajaf Dios, y pa rubi' ri Ajaf Dios petenek-vi! yecha'.
JOH 12:14 Y ri Jesús can c'o c'a jun alaj burro ri xril, richin chi xuch'ocolbej. Can achi'el vi c'a ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chiri' nubij:
JOH 12:15 Man c'a tuxibij-ri' ri ivánima rix ri ix richin chic ri tinamit rubini'an Sión; roma ri i-Rey jac'are' petenek, ch'ocol-pe chirij jun alaj burro. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
JOH 12:16 Y pa nabey, ronojel re' man c'a xk'ax ta chiquivech ri rutijoxela'. Y xk'ax chiquivech can c'a ja tok ri Jesús c'astajinek chic el chiquicojol ri caminaki' y c'o chic ruk'ij-ruc'ojlen. C'ari' c'a tok xoka' chiquic'u'x chi ronojel re' can tz'ibatajinek can; chi can c'o na c'a chi xtibanatej, y can queri' vi; roma can achi'el ri tz'ibatel can, can queri' xbanatej.
JOH 12:17 Y ri vinek c'a ri xetz'eton richin ri Jesús tok xroyoj ri Lázaro ri caminek chic el richin xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', can niquitzijola' c'a chique ri ch'aka' chic vinek.
JOH 12:18 Y roma c'a ri', tok ri Jesús nakaj chic c'o-vi chire ri tinamit Jerusalem, can xepe c'a richin noquic'ulu'. Ri vinek ri' can cac'axan chic c'a ri milagro ri xuben riq'uin ri Lázaro.
JOH 12:19 Jac'a ri achi'a' fariseos niquibila' c'a chiquivech: Titzu', conojel ri vinek e benek chirij. Man c'a niquinimaj ta katzij, yecha'.
JOH 12:20 Y chiquicojol c'a conojel ri vinek ri e apovinek pa tinamit Jerusalem chupan ri k'ij ri', richin niquiya' ruk'ij ri Dios chupan ri nimak'ij ri', ec'o chuka' e ca'i-oxi' vinek griegos.
JOH 12:21 Re ca'i-oxi' c'a vinek re', xe'apon-apo riq'uin ri Felipe ri nipe pa Betsaida ri c'o pa Galilea, richin niquic'utuj jun utzil chire; roma rija' jun rutijoxel ri Jesús. Ri vinek ri' xquibij c'a chire: Roj nikajo' yojch'on juba' riq'uin ri Jesús, xecha'.
JOH 12:22 Ri Felipe xbe y xberubij c'a chire ri Andrés ri can tijoxel chuka'. C'ari' che ca'i' xebe-apo c'a riq'uin ri Jesús y xquibij chire: Ec'o ca'i-oxi' vinek griegos ri nicajo' yech'on aviq'uin.
JOH 12:23 Y ri Jesús can jac'ari' xubij chique ri ca'i' tijoxela' ri': Ja k'ij re' xoka', richin chi yin ri xinalex chi'icojol xtic'oje' nuk'ij-nuc'ojlen y xquitzolin-el chila' chicaj.
JOH 12:24 Y tivac'axaj c'a re xtinbij chive re vacami, chi can kitzij vi: Vi nikapokonaj nikatic-ka jun ti ruvech-trigo pan ulef, ri ti ruvech-trigo ri' xa choj c'a queri' xtic'oje'. Jac'a vi man nikapokonaj ta nikatic-ka, stape' xtic'oje' can chuxe' ulef ri ti ruvech-trigo ri', xtel-pe y xtuya' ruvech.
JOH 12:25 Roma c'a ri', ri vinek ri yalan nupokonaj ri ruc'aslen re vave' chuvech re ruvach'ulef, man xtril ta ruc'aslen richin jantape'. Jac'a ri man nupokonaj ta ri ruc'aslen voma yin, can richin c'a jantape' nuyec-apo. Can nic'oje-vi ruc'aslen richin jantape'.
JOH 12:26 Vi can c'o c'a jun ri nrajo' nuben ri nusamaj, tipe c'a viq'uin. Y ri acuchi c'a inc'o-vi yin, can chiri' c'a chuka' xtic'oje-vi rija'. Ri can xtibanon c'a ri nusamaj, xtinimirisex c'a ruk'ij roma ri Nata'.
JOH 12:27 Yin can janíla c'a nik'axon ri vánima vacami. ¿Pero xtinbij ta c'a chire ri Nata': Quinacolo' chuvech re k'axomal re'? Tok xa can romari' xinoka'. Romari' tok c'a inc'o vacami.
JOH 12:28 C'ari' rija' xubij c'a: Nata', can tabana' c'a chi nik'alajin ta ri ak'ij-ac'ojlen, xcha'. Y can jac'ari' tok ri Dios xch'on-pe chila' chicaj y xubij: Can nubanon chic c'a queri'. Y xtinben chic c'a jun bey, chi can nik'alajin-vi ri nuk'ij-nuc'ojlen.
JOH 12:29 Y e janíla c'a chique ri vinek ri ec'o chiri' ri xebin chi xa jun cokolajay ri xcac'axaj tok xch'on-pe ri Dios chila' chicaj. Jac'a ri ch'aka' chic niquibij: Jun ángel ri xch'on-pe chire, yecha'.
JOH 12:30 Y ri Jesús xubij c'a chique: Ri Jun c'a ri xivac'axaj chi xch'on-pe chila' chicaj, xch'on-pe ivoma rix y man voma ta yin.
JOH 12:31 Vacami noka' yan c'a ri ruk'atoj-tzij ri Dios chuvech re ruvach'ulef, y ri itzel-vinek ri chapayon re ruvach'ulef, can xtelesex c'a el.
JOH 12:32 Y tok yin xquijotobex chuvech ri cruz, ri vinek can xquepe c'a viq'uin yin; roma can xquisamej pa tak cánima, xcha' rija'.
JOH 12:33 Ri Jesús xubij c'a queri', richin xuk'alajirisaj c'a ri rubanic ri rucamic.
JOH 12:34 Y ri vinek xquibij c'a: Rat abin chi ja rat ri' ri Jun ri xalex chikacojol, pero xa nabij chuka' chi xcajotobex chuvech ri cruz. Can man nik'ax ta c'a chikavech achique romari'. Roma roj ketaman ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios chi ri Cristo tok xtipe, xtic'oje' richin jantape'. Can tak'alajirisaj c'a chikavech vi ri xalex chikacojol, can jari' ri Cristo o man ja ta, xecha' rije'.
JOH 12:35 Jac'ari' tok ri Jesús xubij chique: Ri Sakil can c'a c'o na juba' iviq'uin. Can chupan c'a ri Sakil ri' quixbiyin-vi, roma c'a c'o na. Y vi xa c'a xtivoyobej na, c'a tok xtina' nik'ekumer-pe chivech; y ri xa pa k'eku'n nibiyin-vi, man retaman ta achique lugar benek-vi.
JOH 12:36 Romari', re k'ij tok c'a c'o na ri Sakil iviq'uin, can ticuker ic'u'x riq'uin, richin chi yixoc alc'ualaxela' richin ri Sakil ri'. Que c'a re' ri xerubij ri Jesús chique ri vinek. C'ari' xeruya' can, y man jun c'a xetaman acuchi xbe-vi.
JOH 12:37 Ri Jesús can xerubanala-vi janíla milagros chiquivech ri vinek. Pero man riq'uin ri' rije' man xquinimaj ta.
JOH 12:38 Y que c'a re' xbanatej, roma can c'o c'a chi nibanatej na ri e tz'ibatel can. Can c'o na chi xbanatej ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Rija' rutz'iban c'a can: Ajaf, ¿ri ach'abel ri xkatzijoj chique ri vinek, can c'o cami c'a jun ri xniman? ¿C'o cami c'a jun ri xk'ax yan chuvech, roma xutz'et ri avuchuk'a'? Queri' nubij ri rutz'iban can ri Isaías.
JOH 12:39 Re vinek re' can man c'a tiquirel ta chi niquinimaj, roma chupan ri rutz'iban can ri Isaías nubij chuka':
JOH 12:40 Can banon c'a chique rije' chi man yetzu'un ta y covirinek ri cánima; romari' man niquitz'et ta ri nic'ut chiquivech, man nika' ta ka pa cánima, y man nitzolin ta pe quic'u'x richin chi yin ninchojmirisaj ri quic'aslen, nicha' ri Ajaf. Queri' ri tz'ibatel can roma ri Isaías.
JOH 12:41 Ri Isaías, ri achin ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, xubij quere' tok xutz'et yan c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Ajaf Jesús, y chirij c'a rija' ch'ovinek-vi can.
JOH 12:42 Pero chiquicojol c'a ri vinek ri xeniman richin ri Jesús, e q'uiy ri can e cachibil vi ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij chiquicojol ri israelitas. Xa jac'a ri man xquik'alajirisaj ta qui', roma niquixibij-qui' chiquivech ri achi'a' fariseos. Xa can niquixibij c'a qui' chi ye'okotex-pe chupan ri jay ri niquimol-vi-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
JOH 12:43 Rije' xa más c'a xquich'ob achique xtiquibij ri vinek, y man xoka' ta chiquic'u'x ri Dios ri can más ruk'ij que chiquivech ri vinek ri'.
JOH 12:44 Y ri Jesús riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Ri niniman c'a vichin yin, man xe ta c'a yin ri xquirunimaj, xa can xtunimaj c'a ri Dios ri takayon-pe vichin.
JOH 12:45 Ri nitz'eton vichin, can nutz'et c'a chuka' ri Dios ri takayon-pe vichin.
JOH 12:46 Roma yin ri Sakil, xipe chuvech re ruvach'ulef richin chi achique c'a ri xtiniman vichin, man xtic'oje' ta can chupan jun k'eku'n c'aslen.
JOH 12:47 Y jac'a ri vinek ri nrac'axaj ri nuch'abel y xa man nika' ta chuvech nuben ri nrac'axaj; man ja ta c'a yin ri xquik'aton tzij pa ruvi'. Roma ri nusamaj ri nuc'amon-pe tok xipe chuvech re ruvach'ulef, man richin ta chi nink'et tzij pa quivi' ri vinek. Man tich'ob queri'. Ri nusamaj c'a yin ja ri yencol ri vinek.
JOH 12:48 Pero ri pa ruq'uisibel k'ij, can xtik'at na c'a tzij pa quivi' ri ye'etzelan vichin y man niquic'ul ta ri nuch'abel pa cánima. Xtik'at tzij pa quivi', roma ri ch'abel ri xenk'alajirisaj.
JOH 12:49 Roma ri ch'abel ri xenk'alajirisaj chivech, can jac'a ri Nata' biyon-pe chuve, y man xentz'ucula' ta el. Can jac'a rija' ri takayon-pe vichin y rubin c'a pe chuve achique chi ch'abel ri nonbij-nonk'alajirisaj chivech.
JOH 12:50 Y can vetaman c'a chi ri rubin-pe ri Nata' Dios chuve, can nuya-vi c'a c'aslen ri man q'uisel ta. Romari' re ch'abel nonbij c'a chive, can achi'el rubixic rubanon-pe ri Nata' chuve yin, queri' rubixic xonbana' chivech rix.
JOH 13:1 Y tok noka' yan ri k'ij richin ri nimak'ij rubini'an pascua, ri Jesús retaman chic c'a chi noka' yan ri hora richin chi rija' nel-el vave' chuvech re ruvach'ulef y nitzolin chila' chicaj riq'uin ri Dios, ri Rutata'. Ri Jesús can janíla vi e rajovan-pe conojel ri can e richin chic rija' ri ec'o vave' chuvech re ruvach'ulef, y can c'a que na c'a ri' ri nuben chupan ri k'ij ri', ri ruq'uisibel k'ij.
JOH 13:2 Ri Jesús y ri rutijoxela' quichapon c'a va'in. Jac'a ri Judas Iscariote, ri ruc'ajol ri jun achin rubini'an Simón, nisamej chic c'a ri itzel-vinek pa ránima, y jac'ari' ri nibin chire chi tujacha' ri Jesús.
JOH 13:3 Y stape' ri Jesús can retaman-vi chi ronojel jachon pa ruk'a' roma ri Dios ri Rutata', y chiri' riq'uin ri Dios petenek-vi y chiri' chic nitzolej-vi-el;
JOH 13:4 man roma ta ri' xupokonaj ta xyacatej-pe y xuya' can ri ruva'in. Man que ta ri'. Rija' xrelesaj can ri tziek ri ruk'un, xberuc'ama-pe jun toalla, y xuxim xe-rupan.
JOH 13:5 C'ari' xuya' chuka' ya' chupan jun palangana y xuchop ruch'ajic ri caken chiquijujunal ri rutijoxela', y nusula' c'a ri caken riq'uin ri toalla ri ruximon xe-rupan.
JOH 13:6 Jac'a tok xapon riq'uin ri Simón Pedro richin nuch'ej ri raken, ri Pedro xubij chire ri Jesús: Ajaf, ¿can nach'ej c'a chuka' vaken yin? xcha'.
JOH 13:7 Y ri Jesús xubij chire ri Pedro: Re ninch'ej c'a re ivaken vacami, man jani c'a nik'ax ta chivech achique roma tok ninben. Pero can xtik'ax c'a chivech, juba' chic apo.
JOH 13:8 Jac'a ri Pedro xubij: Man ruc'amon ta c'a chuve yin chi can ja rat yach'ajon re vaken. Man c'a xtinya' ta k'ij chi xtach'ej ta re vaken, xcha'. Y ri Jesús xubij c'a chire: Vi man c'a naya' ta k'ij, man c'a yac'oje' ta viq'uin, xcha' ri Jesús.
JOH 13:9 Roma c'a ri' ri Simón Pedro xubij chire ri Jesús: Ajaf, vi queri', man c'a xaxe re vaken nach'ej, xa can tach'aja' c'a chuka' re nuk'a' y re nuvi', xcha' ri Pedro.
JOH 13:10 Pero ri Jesús xubij chire: Ri ruch'ajch'ojirisan chic ri', xaxe c'a ri raken ri ruc'amon chi nuch'ej, roma ri pokolaj; roma rija' can ch'ajch'oj chic. Rix can ix ch'ajch'oj chic. Stape' man chi'ivonojel ta, pero can ix ch'ajch'oj chic, xcha' ri Jesús.
JOH 13:11 Rija' xubij c'a queri', roma can retaman achique ri xtic'ayin richin. Y romari' tok xubij: Man chi'ivonojel ta ix ch'ajch'oj.
JOH 13:12 Y tok ri Jesús ruch'ajon chic c'a caken ri rutijoxela' xberuc'ama' chic c'a pe ri tziek ri ruch'ilon can chirij, xbetz'uye' chic pa mesa y xubij c'a: ¿Xk'ax cami chivech achique roma tok yin xinch'ej ri ivaken?
JOH 13:13 Katijonel y Kajaf, yixcha' c'a chuve. Can utz vi c'a ri', roma can queri' vi.
JOH 13:14 Y roma yin ri Itijonel y ri Ivajaf man xiq'uix ta richin xinch'ej ri ivaken, can que c'a chuka' ri' tibana' rix. Man c'a quixq'uix nich'ajla' ivaken. Can que c'a ri' tibana'.
JOH 13:15 Yin can xinc'ut yan c'a can chivech. Can achi'el c'a ri xinben yin iviq'uin, que chuka' ri' tibana' rix quiq'uin ri ch'aka' chic.
JOH 13:16 Yin can c'o-vi c'a nuk'ij y xinben re samaj re'. Can que c'a chuka' re' tibana' rix. Man tipokonaj niben re samaj re'. Roma chuvech re ruvach'ulef, man ja ta c'a ri samajel ri más ruk'ij que chuvech ri rajaf ri samaj; ni ta c'a ri jun ri nitak, man ja ta chuka' ri' ri más ruk'ij que chuvech ri takayon richin.
JOH 13:17 Vi rix can xivetamaj c'a can ronojel re' y can niben c'a re xivetamaj, can jebel c'a ruva-ik'ij.
JOH 13:18 Can ninbij c'a chi man ivonojel ta queri' xquixel, roma yin can vetaman ivech chi'ivonojel ri xixincha'. Y chuka' ri tz'ibatel can, c'o c'a chi nibanatej na. Achi'el ri nubij: Ri jun c'a ri can xva' viq'uin, xyacatej c'a chuvij. Queri' nubij chupan ri ruch'abel ri Dios.
JOH 13:19 Re jun banobel re', can ninya' yan c'a apo rutzijol chive, nabey chuvech tok xtibanatej, richin queri' tok xtapon ruk'ijul, xtinimaj c'a chi can ja yin ri Cristo.
JOH 13:20 Can kitzij vi c'a ninbij chive, chi ri xtic'ulun c'a richin ri nintek-el yin, can ja yin ri yiruc'ul. Y ri xquic'ulun c'a yin, xa can xtuc'ul c'a chuka' ri takayon-pe vichin.
JOH 13:21 Y tok ri Jesús rubin chic c'a ronojel re', ri ránima can achique la xuben xuna' rija', roma ri bis. Rija' can xuk'alajirisaj c'a achique roma tok janíla bis pa ránima y xubij c'a: Can kitzij c'a ri ninbij chive, chi jun chive rix nutijoxela' ri xquijachon-el pa quik'a' ri vinek, xcha' rija'.
JOH 13:22 Can jac'ari' tok ri e rutijoxela' rija' xquitzula-qui', y man niquil ta c'a achique niquich'ob; roma man quetaman ta achok chij xch'on-vi ri Jesús. Can man c'a quetaman ta achique ri xtic'ayin richin.
JOH 13:23 Jac'a ri jun chique ri rutijoxela', ri janíla najovex roma ri Jesús, rak'el c'a apo riq'uin ri Jesús.
JOH 13:24 Y chire c'a ri jun tijoxel ri', ri xuben-vi-apo retal ri Simón Pedro. Rija' xubij c'a apo chire chi tuc'utuj chire ri Jesús chi achique c'a ri jun ri xtic'ayin richin, ri c'ari' nubij-ka chique.
JOH 13:25 Y ri tijoxel ri' tok rak'el c'a apo chunakaj ri ruva-ruc'u'x ri Jesús, xuc'utuj c'a: Ajaf, ¿achique ri jun ri xtijachon avichin? xcha' chire.
JOH 13:26 Ri Jesús can jac'ari' tok xubij chire ri tijoxel ri': Ri xtinya' c'a ri caxlan-vey muban chire, jac'ari' ri xtijachon vichin. Y rija' xumuba' c'a ri caxlan-vey y xuya' chire ri Judas Iscariote ri ruc'ajol jun achin rubini'an Simón.
JOH 13:27 Y tok ri Judas Iscariote ruq'uison chic c'a ka ri jucach' caxlan-vey ri', can xpe-vi c'a ri Satanás pa ránima. C'ari' ri Jesús xubij chire: Ri ach'obon chic chi naben, caniman chubanic, xcha-el chire.
JOH 13:28 Jac'a ri rutijoxela' ri ec'o-apo ri pa mesa riq'uin, man xk'ax ta chiquivech achique roma tok xubij-el queri' chire ri Judas.
JOH 13:29 Ec'o xech'obon chi xtak-el roma ri Jesús chulok'ic ronojel ri nic'atzin chique chupan ri nimak'ij ri'. Y ec'o chic ch'aka' chique ri tijoxela' xech'obon chi xtak-el richin c'o teruyala' can chique ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, roma rije' can quetaman-vi chi ja ri Judas ri yacol-mero.
JOH 13:30 Ri Judas xa can xe c'a tok xuq'uis-el ri jucach' caxlan-vey, xa can jac'ari' tok xel-el. Tok xel c'a el rija', xa can ch'ak'a' chic.
JOH 13:31 Y tok ri Judas elenek chic c'a el, c'ari' c'a ri Jesús xubij: Jac'are' xoka' yan ri k'ij chi yin ri xinalex chi'icojol xtik'alajin chi can c'o-vi nuk'ij-nuc'ojlen. Y can que c'a chuka' ri' ri Dios; can xtik'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen, voma yin.
JOH 13:32 Y roma ri Dios can xtik'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen, voma yin; rija' can xtuben c'a chi nik'alajin ri nuk'ij-nuc'ojlen yin. Y ri' man c'a jampe' ta, xa can ja yan c'a re k'ij re'.
JOH 13:33 Juba' chic c'a oc re yic'oje' iviq'uin rix ri can achi'el tak valc'ual nubanon chive. C'ari' xquinicanoj. Pero re vacami can ninbij c'a can chive, achi'el ri nubin chique ch'aka' kavinak israelitas, chi ri xquibec'oje-vi yin, man xquixtiquir ta xquixapon chinucanoxic.
JOH 13:34 Xa can tivajovala' c'a ivi'. Yin can yixinvajo-vi. Can que c'a chuka' ri' tibana' rix. Can tivajovala' c'a ivi' chi'ivachibil ivi'. Jac'are' ri ninbij can chive vacami, y can jun c'ac'a' pixa'.
JOH 13:35 Y vi can xtivajovala' c'a ivi' chi'ivachibil ivi', ri vinek can xtiquetamaj chi ix nutijoxela' yin, xcha' ri Jesús.
JOH 13:36 Jac'ari' tok ri Simón Pedro xubij chire ri Jesús: Ajaf, ¿acuchi c'a yabe-vi? xcha'. Y ri Jesús xubij chire: Vacami man jani yatiquir ta yinatzekelbej ri acuchi xquibe-vi yin. Jac'a tok xtapon ri k'ij, can xquinatzekelbej-vi-el, xcha' chire ri Pedro.
JOH 13:37 Y ri Pedro xubij chire: Ajaf, ¿achique c'a roma tok man yitiquir ta yatintzekelbej-el vacami? Roma vi nic'atzin, can ninya' c'a ri nuc'aslen avoma rat, xcha'.
JOH 13:38 Y ri Jesús xubij chire: ¿Naya' cami ri ac'aslen voma yin? Yin can kitzij vi c'a ninbij chave, chi oxi' c'a bey ri xtabij chi man avetaman ta nuvech, chique ri yec'utun chave. Y c'ari' xtesiq'uin-pe ri mama', xcha' ri Jesús chire ri Pedro.
JOH 14:1 Man c'a tisach ic'u'x, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'. Yin can vetaman c'a chi cukul ic'u'x riq'uin ri Dios. Can que c'a chuka' ri' tibana' viq'uin yin. Can ticukuba' c'a chuka' ic'u'x viq'uin.
JOH 14:2 Ri chila' chicaj ri acuchi c'o-vi ri Nata', c'o c'a lugar ri xquec'oje-vi ri ye'apon riq'uin. Vi man ta kitzij chi queri', yin jun vi ta chic rubixiquil xinben-apo chive. Yin vacami yibe chubanic rutzil ri i-lugar chila' chicaj riq'uin ri Nata'.
JOH 14:3 Chubanic c'a ri' tok yibe, y can yipe c'a chuka' chic jun bey, y yixinc'uaj viq'uin; richin c'a chi ri yic'oje-vi yin, chiri' chuka' quixc'oje-vi rix.
JOH 14:4 Can ivetaman-vi c'a ri bey ri nuc'uan ivichin c'a acuchi ri yibe-vi yin, xcha' ri Jesús chique ri rutijoxela'.
JOH 14:5 Jac'a ri tijoxel ri rubini'an Tomás xubij chire ri Jesús: Ajaf, roj man ketaman ta acuchi yabe-vi. ¿Achi'el c'a tok xtiketamaj achique bey nikac'uaj-el?
JOH 14:6 Y ri Jesús xubij: Ja yin ri bey, yin ri kitzij, y ja yin chuka' ri c'aslen. Xaxe c'a ri xtiniman vichin, xtapon riq'uin ri Nata'.
JOH 14:7 Vi can ivetaman c'a nuvech yin, can ivetaman c'a chuka' ruvech ri Nata'. Re vacami can itz'eton chic, y chuka' ivetaman chic ruvech, xcha' chique.
JOH 14:8 Y can jac'a chuka' ri' tok jun chic chique ri tijoxela', ri rubini'an Felipe xubij c'a chire ri Jesús: Ajaf, tac'utu' c'a ri Tata'ixel chikavech, y xticuker kac'u'x riq'uin ri', xcha'.
JOH 14:9 Jac'a ri Jesús xubij chire: Felipe, ¿man cami avetaman ta nuvech? Yin, can c'o yan c'a juna' quic'oje-pe iviq'uin. Ri tz'eteyon c'a vichin yin, rutz'eton c'a chuka' ri Nata'. ¿Achique c'a roma tok rat nabij chi ninc'ut ri Nata' chivech?
JOH 14:10 ¿Man c'a nanimaj ta rat chi ri Nata' c'o viq'uin yin, y yin inc'o riq'uin rija'? Ri ch'abel c'a ri xink'alajirisaj chivech, can riq'uin c'a ri Nata' petenek-vi, roma can viq'uin yin c'o-vi. Can jac'a rija' ri nibanon re samaj re'.
JOH 14:11 Can quininimaj c'a chi yin inc'o riq'uin ri Nata' y rija' c'o viq'uin yin. Y vi man yininimaj ta roma re ninbij chive, titzu' c'a ri nusamaj y quininimaj.
JOH 14:12 Can kitzij vi c'a ri ninbij chive: Ri can xtucukuba' c'a ruc'u'x viq'uin, can xquerubanala' c'a chuka' ri samaj xenben yin; can más c'a nima'k tak samaj xquerubanala'. Roma jari' tok yin inc'o chic c'a riq'uin ri Nata' chila' chicaj,
JOH 14:13 y ronojel c'a ri xtic'utuj pa nubi' yin, can xtinya-vi. Richin queri' nik'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen ri Nata', voma yin.
JOH 14:14 Vi c'o c'a ri xtic'utuj pa nubi' yin, can xtinya-vi-pe chive.
JOH 14:15 Vi can yinivajo', can que'itakej c'a ri pixa' ri yenbij chive.
JOH 14:16 Y yin xtinc'utuj c'a chire ri Nata', y rija' can xtutek c'a pe jun chic ri nito'on ivichin; Jun ri can xtic'oje-vi iviq'uin richin jantape'.
JOH 14:17 Y ri' can jac'a ri Lok'olej Espíritu, ri nitijon ivichin chire ri kitzij. Y rija' man tiquirel ta richin nic'ul-apo coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Roma ri Lok'olej Espíritu xa man tz'etel ta ni man quetaman ta chuka' ruvech. Jac'a rix ri can iniman chic, man que ta ri'. Rix can ivetaman chic ruvech, roma can c'o chic chi'icojol. Y rija' can xtoc c'a ri pa tak ivánima.
JOH 14:18 Yin man xquixinmalij ta can stape' xquibe, man xquixc'oje' ta can achi'el jun meba', roma xa can yipe chic iviq'uin.
JOH 14:19 Jac'a ri vinek ri can c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, xa juba' chic c'a oc re xquinquitz'et. Pero rix can xquinitz'et-vi, roma can c'o-vi nuc'aslen. Y rix can xtic'oje' c'a chuka' ic'aslen quere'.
JOH 14:20 Y chupan c'a ri k'ij ri' tok xtik'alajin jebel chivech chi yin can inc'o-vi c'a riq'uin ri Nata', rix ixc'o viq'uin yin y yin iviq'uin rix.
JOH 14:21 Ri can c'o ri nuch'abel pa ránima y can yerutakej ronojel ri pixa' ri yenbij, can yirajo-vi. Y ri can najovan vichin yin, can xtajovex c'a roma ri Nata', y yin chuka' can xtinvajo' y xtink'alajirisaj-vi' chuvech, xcha' ri Jesús.
JOH 14:22 Jac'ari' tok ri Judas ri jun tijoxel, pero man ja ta ri Judas Iscariote, xuc'utuj chire ri Jesús: Ajaf, ¿achique c'a roma ri' chi xaxe chikavech roj xtak'alajirisaj-vi-avi'? ¿Y achique c'a roma tok man nak'alajirisaj ta avi' chiquivech ri vinek ri can c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef?
JOH 14:23 Y ri Jesús xubij chire: Ri can yirajo-vi, can nuben ri nubij ri nuch'abel chire. Ri jun c'a ri xtibanon queri', can xtajovex-vi roma ri Nata' chuka'. C'ari' ri Nata' y yin can xkojpe riq'uin y xtikaben c'a kachoch ri pa ránima.
JOH 14:24 Jac'a ri man najovan ta vichin, man nuben ta ri nubij ri nuch'abel chire. Y ri ch'abel ri ivac'axan viq'uin yin, man c'a vichin ta yin. Can jac'a ri Nata' ri takayon-pe vichin, ja rija' ri yoyon-pe re ch'abel re' chuve.
JOH 14:25 Y ronojel c'a re ch'abel re', can e nuk'alajirisan-vi-pe chivech.
JOH 14:26 Y tok yin man chic c'a inc'o ta iviq'uin, ri Nata' xtutek-pe ri Lok'olej Espíritu richin yixruto'. Y ja rija' ri xtic'oje' iviq'uin pa nuq'uexel. Y can jac'a chuka' rija' xquixtijon y xtunataj ronojel ri ch'abel ri e nubin can yin chive.
JOH 14:27 Ri uxlanen ri c'o viq'uin yin, can jac'ari' ri ninya' can chive. Ri uxlanen c'a ri ninya' can yin ri pa tak ivánima rix ri iniman chic, man achi'el ta c'a oc ri uxlanen ri niquisuj ri vinek ri xa c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Can man c'a tisach ic'u'x, ni man chuka' tixibij-ivi'.
JOH 14:28 Xa can ivac'axan viq'uin chi nubin: Yin can xquibe-vi, pero yipe chic c'a iviq'uin. Y vi rix yalan ta yinivajo', niquicot ta ri ivánima, roma yin can riq'uin c'a ri Nata' yitzolin-vi-el. Rija' can más vi c'a ruk'ij que chinuvech yin.
JOH 14:29 Re' ninya' yan can rutzijol chive, richin queri' tok xtapon ruk'ijul, man jun c'a achique ta xtich'ob, xa can xtinimaj-vi ri nubin can chive.
JOH 14:30 Y re vacami xa man q'uiy ta chic c'a ch'abel re xtinbij can chive, roma ri tiempo xa man q'uiy ta chic. Ri itzel-vinek ri chapayon re ruvach'ulef xa nuk'alajirisaj yan pe ri'. Pero stape' can ja rija' ri chapayon re ruvach'ulef, man jun ruk'a' chuve yin.
JOH 14:31 Ri ninben, can jac'a ri Nata' ri xitakon-pe chubanic, richin chi ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, tiquetamaj chi yin ninvajo' ri Nata'. Kojyacatej c'a el y kojel-el vave', xcha'.
JOH 15:1 Y c'ari' ri Jesús xubij: Jac'a yin ri kitzij juvi' uva, y ri Nata' jari' ri nisamajin re uva re'.
JOH 15:2 Roma tok juvi' uva ec'o ruk'a' ri xa man niquiya' ta quivech, ye'elesex-el. Jac'a ri ruk'a' ri can niquiya' quivech, yejosk'ix jebel, richin más utz yevachin. Can que c'a chuka' ri' yin. Ri Nata' yerutz'et conojel ri ec'o viq'uin y yerelesaj-el ri man nivachin ta ri quic'aslen. Jac'a ri nivachin ri quic'aslen, xqueruch'ajch'ojirisaj más, richin chi ri quic'aslen más nivachin.
JOH 15:3 Rix ri can nuk'alajirisan-vi-pe ri ch'abel chivech, can xixch'ajch'ojir yan c'a roma ri ch'abel ri'.
JOH 15:4 Can jantape' c'a quixc'oje' viq'uin, richin queri' yin can yic'oje' c'a chuka' iviq'uin. Roma ri ruk'a' ri uva man nivachin ta, vi xa man tiquil ta chuvech ri raken. Xa can nic'atzin chi jun ruk'a' uva tiquil chuvech ri raken, richin queri' nivachin. Can que c'a chuka' ri' rix, can nic'atzin chi jantape' quixc'oje' viq'uin.
JOH 15:5 Ja yin c'a ri uva, y rix ri ruk'a'. Ri can jantape' c'o viq'uin y yin riq'uin rija', ri ruc'aslen can xtivachin-vi. Roma ri xa man c'o ta viq'uin, man jun c'a ri xtitiquir xtuben.
JOH 15:6 Ri xa can man nic'oje' ta c'a viq'uin, xtuc'ulvachij c'a achi'el nuc'ulvachij ri ruk'a' uva xa man nivachin ta. Nelesex-el roma man nivachin ta, y tok chaki'j chic, rachibilan ch'aka' chic yebemol-pe, yec'ak pa k'ak', y chiri' yec'at-vi.
JOH 15:7 Jac'a rix can quixc'oje' viq'uin, y tic'oje' ri nuch'abel iviq'uin. Vi queri' xtiben, can tic'utuj c'a chire ri Dios achique ri nurayij ri ivánima, y can queri' xtibanatej. Can xtuya-vi-pe chive ri nic'utuj.
JOH 15:8 Vi can nivachin jebel ri ic'aslen, can nik'alajin-vi chi ix tzekelbey vichin. Y romari' ri xquixtz'eton, can xtiquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Nata'.
JOH 15:9 Can achi'el c'a vajovaxic nuben ri Nata' chuve yin, can que c'a chuka' ri' ivajovaxic ninben yin chive. Can jantape' c'a quixc'oje' chupan re ajovabel re'.
JOH 15:10 Y can xquixc'oje' c'a chupan ri ajovabel vichin yin, vi niben ri yenbij chive. Achi'el ri nubanon yin; can ninben ri yerubij ri Nata', y romari' inc'o c'a chupan ri ajovabel richin rija'.
JOH 15:11 Y ronojel c'a ri nubin chic chive, can richin c'a chi tic'oje' quicoten ri pa tak ivánima, can achi'el ri quicoten ri c'o viq'uin yin. Y can tz'aket ta c'a chuka' ri quicoten xtic'oje' pan ivánima.
JOH 15:12 Y yin ninchilabej c'a chive, chi can tivajovala' c'a ivi'; can achi'el ri yixinvajovala' yin.
JOH 15:13 Roma ri jun ri can nuya-vi ri ruc'aslen pa quiq'uexel ri ru-amigos, can tz'aket vi c'a ri ajovabel ri c'o riq'uin.
JOH 15:14 Y rix can ix nu-amigos, vi niben ronojel ri ninbij chive chi tibana'.
JOH 15:15 Roma yin can amigos chic nubanon chive, roma can ronojel ri ruk'alajirisan-pe ri Nata' chuve yin, can xink'alajirisaj c'a chuka' chive rix. Man choj ix nusamajela' ta chic. Roma jun samajel man retaman ta achique nuch'ob ri ru-patrón. Yin man que ta chic ri' nubanon chive.
JOH 15:16 Ri xcha'on ivichin rix, ja yin, y xa man ja ta rix ri xixcha'on vichin yin. Y yin xixincha' richin chi yixintek chubanic ri nusamaj y richin chuka' chi nivachin jebel ri ic'aslen, y re' can richin ta c'a jantape'; richin queri' ri achique c'a ri xtic'utuj chire ri Nata' pa nubi' yin, can xtuya-vi c'a pe chive.
JOH 15:17 Can ninchilabej c'a chive, chi tivajovala-ivi'.
JOH 15:18 Y vi yixetzelex coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, toka' c'a chi'ic'u'x chi man xe ta chive rix queri' niquiben, xa can que chuka' ri' quibanon-pe chuve yin.
JOH 15:19 Vi rix ix junan ta quiq'uin ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, yixcajo' ta. Pero vacami yixquetzelaj, roma man ix richin ta chic re ruvach'ulef. Can jac'a yin ri xinelesan-pe ivichin ri chiri'.
JOH 15:20 Can toka' chi'ic'u'x chi ri samajel, man ja ta ri' ri más ruk'ij que chuvech ri rajaf ri samaj. Y vi yin ri Ivajaf yinetzelex coma ri vinek y man utz ta ri niquiben chuve, rix chuka' xa can queri' xtic'ulvachij. Jac'a vi can niquiben ri nubij ri nuch'abel yin, xa can niquiben chuka' ri nibij rix.
JOH 15:21 Ri man utz ta niquiben iviq'uin, queri' xtiquiben, roma man quetaman ta ruvech ri Dios ri takayon-pe vichin, y romari' yixquetzelaj, roma viq'uin yin icukuban-vi ic'u'x.
JOH 15:22 Y vi man ta xipe yin chuvech re ruvach'ulef chuk'alajirisaxic ri nuch'abel, man ta xinquetzelaj y man ta nik'alajin chi e aj-maqui'. Jac'a re vacami, roma yin can xipe yan chuvech re ruvach'ulef, romari' rije' can man xquetiquir ta xtiquibij chi man jun quimac.
JOH 15:23 Ri can ye'etzelan vichin yin, can man xe ta c'a yin ri yinquetzelaj, xa can nik'alajin c'a chi que chuka' ri' niquiben chire ri Nata'.
JOH 15:24 Yin nubanalon nima'k tak samaj ri man jun banayon chiquivech. Y rije' xquitz'et re samaj re', pero man in quiniman ta. Xa yinquetzelaj y niquetzelaj chuka' ri Nata'. Y romari' man jun xtibin chi man ta c'o rumac.
JOH 15:25 Ronojel c'a re', can najin chic rubanic, roma can queri' ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios ri yo'on chique. Chupan ri ruch'abel ri Dios, can nubij c'a: Yinquetzelaj y xa man k'alaj ta achique roma, roma man jun numac. Queri' nubij chupan ri ruch'abel ri Dios.
JOH 15:26 Jac'a tok yin xquitzolin chic chila' riq'uin ri Nata', xtintek c'a pe ri xtito'on ivichin, y rija' can xquiruk'alajirisaj-vi c'a. Y ri Jun ri' jac'a ri Lok'olej Espíritu, ri nitijon ivichin chire ri kitzij. Y rija' riq'uin c'a ri Nata' nipe-vi.
JOH 15:27 Y rix can xquinik'alajirisaj c'a chuka'; roma can ja ri pa rutiquiribel pe ri ixc'o-pe viq'uin.
JOH 16:1 Y ronojel c'a re', can xinbij c'a chive, richin chi rix nivetamaj yan can y man ta jun nibanon chive chi yixtzak.
JOH 16:2 Xquixokotex c'a pe ri chiri' pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y can xtapon-vi c'a chuka' ri k'ij tok ri vinek xtiquich'ob chi rusamaj ri Dios niquiben rije' tok yixquicamisaj.
JOH 16:3 Que c'a re' ri xquequibanala' ri vinek, roma can man quetaman ta ruvech ri Nata' y man quetaman ta chuka' nuvech yin.
JOH 16:4 Can ronojel yan c'a re' ninbij can chive, richin chi tok xtapon ri k'ij man c'a xtibij ta chi yin man xinya' ta can rutzijol chive. Pa ruq'uexel chi que ta ri' xtich'ob, xa can jari' tok xtoka' chi'ic'u'x chi can kitzij ri rutzijol ri nuyo'on can chive. Ronojel re' can man xinya' ta c'a rutzijol chive ri pa rutiquiribel pe, roma can inc'o-vi-pe iviq'uin.
JOH 16:5 Y re vacami, can jac'are' yitzolin riq'uin ri takayon-pe vichin. ¿Achique c'a roma tok man jun chic chive rix nutijoxela' ri nic'utun ta pe chuve: C'a acuchi c'a xcatapon-vi?
JOH 16:6 Pero pa ruq'uexel chi que ta ri' nic'utuj chuve, ri ivánima xa nojinek riq'uin bis, roma ri xinbij-ka chive.
JOH 16:7 Pero yin can jac'a ri kitzij ri ninbij chive: Jebel nuben chive, vi yibe yan; roma vi man ta yibe, man noka' ta ri Lok'olej Espíritu ri noto'on ivichin. Jac'a vi yibe yan, can jac'ari' nintek-pe.
JOH 16:8 Y tok xtoka' c'a ri Lok'olej Espíritu, can xtuk'alajirisaj c'a chiquivech ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef chi can e aj-maqui' vi, chi can c'o jun chojmilej bey richin c'aslen, y chi ri Dios can xtuk'et-vi tzij pa quivi' ri vinek.
JOH 16:9 Rija' xtuk'alajirisaj c'a chiquivech ri vinek chi e aj-maqui', roma man yinquinimaj ta yin.
JOH 16:10 Can xtuk'alajirisaj c'a chuka' chiquivech ri vinek, ri chojmilej bey richin ri c'aslen, roma yin riq'uin ri Nata' yinapon-vi. Y jac'ari' tok rix man xquinitz'et ta chic.
JOH 16:11 Y chuka' rija' can xtuk'alajirisaj chi ri Dios can xtuk'et-vi tzij pa quivi' ri vinek, roma vacami can c'o chic chi nik'at tzij pa ruvi' ri itzel-vinek ri chapayon richin re ruvach'ulef.
JOH 16:12 Can c'a q'uiy c'a ri man ninbij ta chic can chive, roma can c'ayef richin yek'ax yan ta chivech y can c'ayef chuka' ri quic'uaxic.
JOH 16:13 Jac'a tok xtipe ri Lok'olej Espíritu, can xquixrutijoj y xquixruyukej chupan ri kitzij. Rija' can man pa ruyonil ta c'a xtisamej; roma ri ch'abel c'a ri xtuyala' chive, can jec'ari' ri e bin-pe chire chila' chicaj. Y romari' tok rija' xqueruk'alajirisaj yan c'a chivech ri xquebanatej ri chivech apo.
JOH 16:14 Y rija' can xtuya' c'a nuk'ij-nuc'ojlen yin; roma ronojel c'a ri xtuk'alajirisaj chivech, can chuvij c'a yin y ri nusamaj.
JOH 16:15 Can ronojel c'a ri c'o riq'uin ri Nata' Dios, can vichin yin chuka', y romari' tok yin xinbij yan c'a chi ronojel ri xtuk'alajirisaj ri Lok'olej Espíritu chivech, can chuvij c'a yin y ri nusamaj.
JOH 16:16 C'o c'a juba' tok man xquinitz'et ta chic. Pero c'a juba' c'a ri', xquinitz'et chic jun bey, y c'ari' yin yitzolin chic c'a chila' riq'uin ri Nata' Dios, xcha' ri Jesús.
JOH 16:17 Y ch'aka' chique ri tijoxela' tok xcac'axaj ri xubij ri Jesús, xquic'utula' c'a chiquivech. Rije' xquibij c'a: ¿Achique c'a ri xrajo' xubij chike riq'uin ri ch'abel ri xerubij? Roma xubij: C'o c'a juba' tok man xquinitz'et ta chic. Pero c'a juba' c'a ri', xquinitz'et chic jun bey, y c'ari' yin yitzolin chic c'a chila' riq'uin ri Nata' Dios, xcha', xquibila' ri tijoxela' chiquivech.
JOH 16:18 Ri tijoxela' ri' c'a niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a nrajo' nubij ri rutzij: C'o c'a juba'? Xa man yek'ax ta chikavech ri ruch'abel, yecha'.
JOH 16:19 Y ri Jesús can chanin c'a xunabej chi ri rutijoxela' c'o ri nicajo' niquic'utuj chire, romari' rija' xubij: Rix nivajo' nivetamaj achique c'a ri xinbij, chi c'o c'a juba' tok man xquinitz'et ta chic, pero c'a juba' ri' xquinitz'et chic jun bey.
JOH 16:20 Can kitzij c'a ninbij chive: Rix can xquixok' y xquixbison roma ri xtinc'ulvachij yin. Jac'a ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, xquequicot romari'. Y man riq'uin c'a chi can c'o-vi bis ri pa tak ivánima, ri bis c'a ri' xtijalatej. Ri bis c'a ri' xa can xtoc quicoten.
JOH 16:21 Ri bis c'a ri' junan riq'uin ri k'axo'n ri nuc'ovisaj jun ixok tok napon ruk'ijul richin nralaj jun ac'ual. Tok ri ac'ual alaxinek chic, ri te'ej ri' man c'a noka' ta chic chuc'u'x achique chi k'axomal ri xuc'ovisaj, roma janíla niquicot ránima chi xalex chic jun ac'ual chuvech re ruvach'ulef.
JOH 16:22 Can que c'a ri' rix, vacami c'o bis ri pa tak ivánima, pero xa can yipe chic iviq'uin jun bey richin yixintz'et. Y jac'ari' tok xtitzolin chic pe ri quicoten ri pa tak ivánima, y ri quicoten ri' can man jun c'a xtelesan iviq'uin.
JOH 16:23 Y chupan ri k'ij ri', man chic c'a chuve ta yin xtic'utuj-vi ri nurayij ri ivánima. Pero can kitzij ninbij chive, chi ronojel c'a ri xtic'utuj chire ri Nata' pa nubi' yin, can xtuya-vi c'a pe chive.
JOH 16:24 C'a re vacami can man jun c'a ri ic'utun ta chire ri Nata' pa nubi' yin. Can tic'utuj c'a, y xtic'ul. Y richin queri' can tz'aket ta c'a ri quicoten ri pa tak ivánima.
JOH 16:25 Can ronojel c'a ri nubin chic ka chive, can c'ayef vi richin yek'ax chivech, pero xtoka' c'a ri k'ij tok man chic que ta ri' rubanic xquich'on iviq'uin. Xa can k'alaj-k'alaj chic c'a ri rubixic xtinben chive chirij ri Nata' Dios.
JOH 16:26 Y chupan c'a ri k'ij ri', can pa nubi' c'a yin xtic'utuj-vi chire ri Nata', y rija' can xtuya' c'a pe chive ri nic'utuj chire. Y xtuya' chive, man roma ta chi can ja yin ri yic'utun pan iq'uexel rix. Man que ta ri'.
JOH 16:27 Ri Nata' nuya' chuka' chive ri nic'utuj, roma yixrajo'. Y rija' yixrajo', roma rix yinivajo' yin y ninimaj chi yin riq'uin rija' in petenek-vi.
JOH 16:28 Can riq'uin vi c'a ri Nata' Dios in petenek-vi, richin xinoka' chuvech re ruvach'ulef. Y re vacami, can riq'uin c'a chuka' rija' yitzolin-vi, y ninya' can re ruvach'ulef, xcha' ri Jesús.
JOH 16:29 Y ri rutijoxela' xquibij c'a chire: Can kitzij vi chi re vacami man chic c'ayef ta richin yek'ax chikavech ri nabij, xa can e k'alaj ri ye'abij.
JOH 16:30 Vacami nik'ax chikavech chi rat can ronojel vi natz'et y ronojel vi chuka' avetaman. Can man nic'atzin ta chi c'a nikac'utuj na chave richin navetamaj ri nikach'ob. Y romari' roj can nikanimaj-vi chi riq'uin ri Dios at petenek-vi, xecha'.
JOH 16:31 Y ri Jesús xubij c'a chique ri tijoxela': ¿Can yininimaj na vi vacami?
JOH 16:32 Roma can kitzij ninbij chive chi ri jun k'ij ri' can nipe-vi, y can hora chic, chi can xtibanatej c'a chi rix xa xtitaluj-el-ivi' y xa xquiniya' can nuyon yin. Pero man can ta nuyon chuka' yic'oje' can, roma ri Nata' can c'o-vi viq'uin.
JOH 16:33 Y ronojel c'a re', can nink'alajirisaj yan can chive, richin chi can c'o ta c'a ri uxlanen pa tak ivánima. Y ri uxlanen ri' xtic'oje' ri pa tak ivánima, vi icukuban ic'u'x viq'uin. Y ninbij c'a chuka' can chive, chi can xtivil-vi tijoj-pokonal. Pero roma yin xich'acon yan chirij ri itzel-vinek ri chapayon richin re ruvach'ulef, re' can nuben ta c'a chive chi nic'oje-el ivuchuk'a'.
JOH 17:1 Y tok ri Jesús rubin chic c'a ronojel re' chique, rija' xtzu'un c'a chicaj richin nuben orar, y xubij c'a: Nata' Dios, ri nu-hora can jac'are' xoka'. Vacami can tabana' c'a chuve yin ri Ac'ajol chi nik'alajin ri nuk'ij-nuc'ojlen; richin queri', yin ri Ac'ajol can jac'a chuka' xtinben aviq'uin rat, chi can xtik'alajin ri ak'ij-ac'ojlen.
JOH 17:2 Roma can ajachon-vi-pe uchuk'a' pa nuk'a' richin can yic'oje-vi pa quivi' conojel vinek. Y ri uchuk'a' ri' nic'atzin c'a chi yin ninya' ri c'aslen man q'uisel ta chique conojel ri can e ayo'on chic chuve.
JOH 17:3 Y ri c'aslen ri man q'uisel ta, ja ri niquetamaj avech rat Nata' Dios y chuka' niquetamaj nuvech yin. Roma ja rat ri kitzij Dios y man jun chic Dios c'o, y yin ri Jesucristo ri xinatek-pe chuvech re ruvach'ulef.
JOH 17:4 Riq'uin c'a ri samaj ri xinben vave' chuvech re ruvach'ulef, xk'alajin c'a ri ak'ij-ac'ojlen. Y xinq'uis yan c'a chuka' rubanic ronojel ri samaj achilaben-pe chuve richin ninben.
JOH 17:5 Vacami c'a, Nata' Dios, can taya' chic c'a ri nuk'ij-nuc'ojlen ri xc'oje' aviq'uin rat. Can achi'el c'a ri nuk'ij-nuc'ojlen ri xc'oje' tok c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef, chiri'.
JOH 17:6 Roma re achi'a' re can e acha'on chic pe rat chiquicojol ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, chuve c'a yin xe'aya-vi re vacami, y yin can xinben c'a chi xk'alajin-vi ri abi' chiquivech. Re achi'a' re', can e avichin rat, romari' xe'aya' c'a chuve yin. Y rije' can quibanon y quichajin c'a ri ach'abel.
JOH 17:7 Re achi'a' c'a chuka' re' can quetaman chic chi ronojel ri ayo'on-pe chuve yin, can xk'ax yan vi chiquivech chi ja rat ri at yoyon-pe chuve.
JOH 17:8 Roma can ja ri ch'abel ri ayo'on-pe chuve yin richin nink'alajirisaj, can jac'ari' ri xink'alajirisaj chiquivech re achi'a' re'. Y rije' can xquic'ul na vi ri ach'abel pa tak cánima, y can xquetamaj-vi c'a chi kitzij chi aviq'uin rat Nata' Dios in petenek-vi. Can xquinimaj c'a chi ja rat ri at takayon-pe vichin.
JOH 17:9 Can ninc'utuj c'a ri avutzil rat pa quivi' rije' re vacami, y man ja ta ri pa quivi' ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Can pa quivi' c'a re achi'a' re xe'aya' chuve ninc'utuj chi taya' ri avutzil, roma can e avichin chuka' rat.
JOH 17:10 Y conojel c'a ri can e vichin yin, can e avichin chuka' rat, y ri ec'o aviq'uin rat, can e vichin chuka' yin. Y yin can xk'alajin yan c'a ri nuk'ij-nuc'ojlen, coma re achi'a' re xe'aya' chuve.
JOH 17:11 Lok'olej Nata' Dios, can pan ak'a' c'a yenjech-vi can re achi'a' re xe'aya' chuve, richin que'achajij; richin queri', can junan ta c'a quivech y jun ta c'a niquiben. Can niquiben ta c'a achi'el kabanon roj. Roj, can jun kabanon. Can que'achajij c'a, roma rije' can c'a yec'oje' na can chuvech re ruvach'ulef, y yin man que ta ri'. Yin xa can yitzolin yan c'a el aviq'uin.
JOH 17:12 Y yin, can e nuchajin-vi-pe re achi'a' re xe'aya' chuve. Re k'ij re inc'o-pe quiq'uin chuvech re ruvach'ulef, can xenchajij riq'uin ri avuchuk'a' rat. Y can man jun chic c'a ri xsach ta can chique, xa can xe ri jun. Xa can xe c'a ri itzel nubanala' y nucanoj rucamic. Can que c'a ri' ri tz'ibatajinek can, chi c'o na jun ri nisach can.
JOH 17:13 Yin, can ja yan c'a re' yitzolin aviq'uin, Nata' Dios, pero riq'uin c'a re c'a yic'oje' na el chuvech re ruvach'ulef juba' chic, ninc'utuj c'a ri avutzil pa quivi', roma ninvajo' chi tz'aket ta ri quicoten ri nic'oje' can pa tak cánima. Achi'el ri quicoten c'o viq'uin yin.
JOH 17:14 Re achi'a' re xe'aya' chuve, can nuyo'on-vi c'a ri ach'abel chique. Romari' ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, xequetzelaj; roma re achi'a' re xe'aya' chuve man e richin ta chic re ruvach'ulef. Can e achi'el chic c'a yin. Yin, man richin ta re ruvach'ulef.
JOH 17:15 Man c'a ninc'utuj ta chave Nata' Dios chi que'avelesaj yan el chuvech re ruvach'ulef richin ye'acol. Ri ninc'utuj c'a chave, chi que'ato'. Man taya' k'ij chi ri itzel nich'acon chiquij.
JOH 17:16 Re achi'a' re xe'aya' chuve, can man e richin ta c'a re ruvach'ulef. Can e achi'el yin. Yin man in richin ta chuka' re ruvach'ulef.
JOH 17:17 Can que'ach'ara' c'a richin yec'oje' chupan ri ach'abel. Ri ach'abel jari' ri kitzij.
JOH 17:18 Y can achi'el rubanic ri xaben-pe chuve yin richin xinatek-pe chubanic ri asamaj chuvech re ruvach'ulef, can que c'a chuka' ri' ninben yin chique re achi'a' re xe'aya' chuve. Can e nutakon-vi c'a chubanic ri asamaj chuvech re ruvach'ulef.
JOH 17:19 Coma rije' yin can ninch'er c'a chuka' vi' richin ri samaj; richin que ta chuka' ri' niquiben rije'. Can tiquich'ara-qui' y quec'oje' chupan ri kitzij.
JOH 17:20 Nata' Dios, yin man xe ta c'a pa quivi' re achi'a' re xe'aya' chuve ninc'utuj ri avutzil, xa can queri' c'a chuka' ninc'utuj chave pa quivi' conojel ri xqueniman c'a vichin; ri can xquinquinimaj roma ri ch'abel ri xtik'alajirisex chiquivech;
JOH 17:21 richin chi conojel can junan ta quivech. Xa can jun ta c'a xtiquiben. Can ta xtiquiben achi'el ri kabanon roj, chi xa jun kabanon. Roma rat Nata' Dios can atc'o viq'uin yin, y yin, can inc'o chuka' aviq'uin rat. Queri' ri ninvajo' chi niquiben ta rije' kiq'uin roj. Can ta nik'alajin chiquivech ri vinek ri xa c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, chi yin, can ja rat ri xatakon-pe vichin, roma niquitz'et chi can junan quivech quibanon ri ec'o kiq'uin roj.
JOH 17:22 Yin can xinya' yan c'a chique ri ayo'on-pe rat chuve yin. Rije' can c'o chic c'a quik'ij-quic'ojlen chuka', achi'el ri abanon-pe chuve yin; richin queri' xa jun ta c'a xtiquiben, achi'el kabanon roj. Xa jun kabanon.
JOH 17:23 Can xquic'oje-vi c'a quiq'uin rije' y rat viq'uin yin, richin queri' rije' can jun ta c'a xtiquiben. Y coma rije' xtetamex ta c'a coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, chi yin can ja rat Nata' Dios ri xatakon-pe vichin. Y roma c'a chuka' ri' xtetamex coma ri vinek chi can ye'avajo-vi, achi'el yinavajo' yin.
JOH 17:24 Nata' Dios, yin can ninvajo' c'a chi conojel ri e ayo'on chuve xquebec'oje' ta c'a viq'uin chila' chicaj; richin chi niquitz'et ta c'a ri nuk'ij-nuc'ojlen ri ayo'on; roma xinavajo' yan tok c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef, chiri'.
JOH 17:25 Nata' Dios, rat ri at choj riq'uin ronojel, man c'a etaman ta avech coma ri vinek ri xa c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Pero yin, can vetaman-vi avech, y re achi'a' re xe'aya' chuve, can xquetamaj c'a chuka' chi ja rat ri xatakon-pe vichin.
JOH 17:26 Can nuk'alajirisan-vi c'a ri abi' rat chiquivech, y can c'a xtink'alajirisaj na c'a más; richin queri' ri ajovabel ri achok iq'uin in avajovan-vi yin, can ja ta c'a chuka' ri' xtic'oje' quiq'uin rije'. Y xquic'oje' ta c'a chuka' yin quiq'uin rije'.
JOH 18:1 Y tok ri Jesús rubin chic c'a ronojel re', rija' e rachibilan ri rutijoxela' xe'el-pe. C'ari' xebe c'a juc'an ruchi' ri raken-jul rubini'an Cedrón, pa jun ulef; y chiri' c'a xoc-apo ri Jesús e rachibilan ri rutijoxela'.
JOH 18:2 Ri Judas ri nijachon richin ri Jesús, can retaman c'a chuka' ri ulef ri acuchi xe'apon-vi ri Jesús y ri rutijoxela', roma ri Jesús q'uiy bey e ruc'uan ri rutijoxela' chiri'.
JOH 18:3 Romari' ri Judas chupan c'a ri lugar ri' xeruc'uaj ri jusol soldados y ri jusol chajinela' ri xequiya-el ri principal-i' tak sacerdotes y ri achi'a' fariseos. Ri soldados y ri chajinela' can quic'ualon c'a k'ak' richin sakil y chuka' quic'ualon ronojel camisabel ri yec'atzin richin oyoval.
JOH 18:4 Y ri Jesús can retaman c'a achique ri petenek chirij y achique ri xtuc'ulvachij. Romari' tok can xbe c'a chiquic'ulic ri e petenek chapoy richin y xuc'utuj c'a chique: ¿Achique c'a ri nicanoj? xcha' chique.
JOH 18:5 Rije' xquibij c'a: Roj ja ri Jesús aj-Nazaret ri nikacanoj, xecha'. Y ri Jesús jac'ari' tok xubij chique: Ja yin ri', xcha'. Y ri Judas ri nijachon-el richin ri Jesús, can c'o c'a chuka' apo quiq'uin ri vinek ri'.
JOH 18:6 Y jac'a tok ri Jesús xubij chique: Ja yin ri'; jari' c'a tok ri vinek ri' xetzolin chiquij, y quejak'ek' xetzak pan ulef.
JOH 18:7 Jac'ari' tok ri Jesús xuc'utuj chic chique jun bey: ¿Achique c'a ri nicanoj? xcha'. Y ri vinek ri' xquibij chic c'a: Roj ja ri Jesús aj-Nazaret nikacanoj, xecha'.
JOH 18:8 Y ri Jesús xubij c'a chique: Can xivac'axaj yan c'a chi xinbij chive chi ja yin ri'. Y vi can jac'a yin ri yinicanoj, tiya' c'a k'ij chique re ca'i-oxi' re e vachibilan chi quebe na, xcha'.
JOH 18:9 Ri Jesús que c'a ri' ri xubij, richin queri' nibanatej na c'a achi'el ri rubin. Rija' can rubin-vi c'a: Nata' Dios, chique c'a ri achi'a' ri xe'aya' chuve, can man jun chic c'a ri xsach ta can chique.
JOH 18:10 Pero ri Simón Pedro ruc'uan c'a rumachet; y jari' ri xrelesaj richin chi xuya' chire ri jun rusamajel ri nimalej sacerdote. Ri Simón Pedro can xuchoy-vi c'a jun ruxiquin ri achin rubini'an Malco. Ri ruxiquin ri xuchoy ja ri c'o pa rajquik'a'.
JOH 18:11 Pero ri Jesús xubij chire ri Simón Pedro: Tayaca-ka la amachet; ¿rat nach'ob chi riq'uin la xaben, yin can yicolotej chuvech ri tijoj-pokonal ri rubin-pe ri Nata' chi can c'o chi ninc'ovisaj? xuche'ex.
JOH 18:12 Y jac'ari' tok xepe ri jusol soldados y ri uc'uey quichin, y ri jusol chajinela' ri e quiyo'on-pe ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquichop c'a el ri Jesús y xquixim-el.
JOH 18:13 Nabey c'a xquic'uaj-el ri Jesús c'a chuvech ri jun achin rubini'an Anás, roma re Anás re' rujinan c'a ri Caifás. Y ri tiempo ri' jac'a ri Caifás ri nimalej sacerdote.
JOH 18:14 Y can jac'a ri Caifás biyon chique ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, chi más utz chi xaxe jun ri niquen (nicom) pa quiq'uexel conojel vinek y mani chi conojel yequen (yecom) xaxe roma ri jun ri'.
JOH 18:15 Ri Simón Pedro rachibilan jun chic tijoxel, can e tzeketel c'a el chiquij ri e chapayon-el richin ri Jesús, roma ja ri Jesús ri quitzekelben-el e benek. Ri jun chic tijoxel can etaman c'a ruvech roma ri nimalej sacerdote, romari' choj xoc-apo chuva-rachoch ri nimalej sacerdote.
JOH 18:16 Jac'a ri Pedro xa man xoc ta oc. Rija' xc'oje' can ri chiri' pa puerta. Y ri tijoxel ri etaman c'a ruvech roma ri nimalej sacerdote, xbe'el chic c'a pe y xch'on c'a riq'uin ri ixok ri chajinel ri chiri' pa puerta, y xrucusaj c'a apo ri Pedro.
JOH 18:17 Y can jac'ari' tok ri ixok ri chajinel ri chiri' pa puerta xubij chire ri Pedro: ¿Man cami at tijoxel ta chuka' rat richin re achin chapon-pe? xcha'. Pero rija' xubij: Yin man in tijoxel ta richin re achin re', xcha'.
JOH 18:18 Jac'a ri samajela' chupan ri jay ri' y ri chajinela' ri xebechapon-pe ri Jesús, roma ri tef najin, quibanon c'a jun k'ak' y e pa'el-apo chuvech richin niquimek'-qui'. Y chuka' ri Pedro pa'el c'a apo quiq'uin, rumek'on-apo-ri' chuchi' ri k'ak'.
JOH 18:19 Y ri Anás ri jun nimalej sacerdote ri rujachon chic can ri rusamaj, tok xbepabex c'a ri Jesús chuvech, c'o c'a ri xuc'utula' chire. Rija' xuc'utula' c'a chire ri Jesús ri quibanic ri can ye'ojkan richin y chuka' xuc'utuj chire chirij ri rubanic ri tijonic ri nuya' chique ri vinek.
JOH 18:20 Xpe ri Jesús xubij c'a: Man vetaman ta achique roma tok man avac'axan ta, roma yin can pa sakil in ch'ovinek-vi chique conojel vinek. In ch'ovinek chiquivech ri pa rachoch ri Dios y ri pa tak jay ri niquimol-vi-qui' conojel ri kavinak israelitas richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Can pa sakil vi c'a in ch'ovinek-vi chique.
JOH 18:21 ¿Achique c'a roma tok rat xa chuve yin ri nac'utuj-vi? Tac'utuj chique ri e ac'axayon vichin. Tac'utuj chique achique ri e nubin. Y tatz'eta' na pe', rije' jebel quetaman achique ri nubin yin chique.
JOH 18:22 Y jac'a tok ri Jesús rubin chic ka re', jun chique ri chajinela' ri can c'o-apo ri chiri' chunakaj ri Jesús xuya' jun k'a' chire. Y ri chajinel c'a chuka' xubij chire ri Jesús: ¿Achique roma quere' xach'on-apo chire la nimalej sacerdote?
JOH 18:23 Pero ri Jesús xubij c'a chire ri chajinel ri': Vi c'o c'a ch'abel ri man ja ta rubixic xinben-apo chire, tak'alajirisaj achique ri man pa rubeyal ta ri xinbij-apo. Y vi ronojel ri xinbij-apo, utz, ¿achique c'a roma tok xaya' jun k'a' chuve? xcha' ri Jesús.
JOH 18:24 C'ari' ri Anás xutek c'a apo ri Jesús chuvech ri Caifás ri nimalej sacerdote chupan ri tiempo ri'. Y ri Jesús ximil c'a tok xuc'uex-el.
JOH 18:25 Jac'a ri Pedro pa'el-apo chuchi' ri k'ak' rumek'on-ri'. Y ec'o c'a ri xec'utun chire: ¿Man at rutijoxel ta c'a re jun achin re chapon? xecha' chire. Y ri Pedro xrevaj. Rija' xa xubij: Yin man in tijoxel ta richin re jun achin re', xcha'.
JOH 18:26 Y jun c'a chique ri rusamajela' ri nimalej sacerdote, rach'alal juba' ri achin ri xelesex ruxiquin roma ri Pedro, xuc'utuj c'a chire ri Pedro y xubij: ¿Man ja ta c'a rat ri xatintz'et chi atc'o riq'uin ri Jesús ri chiri' acuchi xbekachapa-pe? xcha' chire.
JOH 18:27 Jac'a ri Pedro xrevaj chic jun bey chi rija' tijoxel richin ri Jesús. Y can jac'ari' tok xbesiq'uin-pe ri mama'.
JOH 18:28 Y ri chiri' pa rachoch ri Caifás, chiri' c'a c'o-vi ri Jesús richin nik'at tzij pa ruvi'. Rija' can paban c'a apo chuvech ri Caifás. Y chiri' c'a xel-vi-el richin chi nejach pa ruk'a' ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato, ri c'o chiri' pa ru-palacio. Y nimak'a' c'a tok xbanatej ri'. Ri e uc'uayon-apo richin ri Jesús man c'a xe'oc ta apo ri pa palacio, roma chique rije' xa xajan. Y chuka' richin queri' rije' yetiquir c'a niquitej ri achique ri nitij chupan ri quinimak'ij rubini'an pascua.
JOH 18:29 Y ri Pilato, ri k'atoy-tzij xbe'el c'a pe y xuc'utuj c'a chique ri e uc'uayon-apo richin ri Jesús: ¿Achique c'a chi sujunic ic'amon-pe chirij re jun achin re xo'ijacha' pa nuk'a'? xcha' chique.
JOH 18:30 Y ri vinek ri e uc'uayon-apo richin ri Jesús chuvech ri k'atoy-tzij, xquibij chire: Vi ta re achin re' man ta banoy-ch'a'oj, man ta xokapaba' chavech richin nak'et tzij pa ruvi', xecha' chire.
JOH 18:31 Jari' tok ri Pilato, ri k'atoy-tzij xubij chique: Tic'uaj chic c'a el rix re achin re' y tik'ata' tzij pa ruvi' can achi'el ri nubij ri i-ley, xcha' rija'. Pero ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij chire: Roj man jun k'atbel-tzij pa kak'a' richin nikabij chi ticamisex jun vinek aj-ch'a'oj chuvech cruz, xecha'.
JOH 18:32 Y can jac'are' nibanatej ri rubin chic ri Jesús, chi achique rubanic chi camic ri xtuc'ulvachij-el.
JOH 18:33 Y ri Pilato, ri k'atoy-tzij xoc chic c'a apo ri pa ru-palacio. Y xroyoj c'a ri Jesús y c'ari' xuc'utuj chire: ¿Ja rat ri qui-Rey ri israelitas? xcha' rija'.
JOH 18:34 Pero ri Jesús xubij chire ri Pilato: ¿Re xac'utuj chuve, can aviq'uin cami rat petenek-vi re na'oj re', o xa ch'aka' chic vinek ri e biyon-pe chave? xcha'.
JOH 18:35 Jac'ari' tok ri Pilato xubij chire ri Jesús: Yin can man jun c'a utz ni itzel ri nuq'uen-pe chuve, roma man in israelita ta. Ri xejachon avichin pa nuk'a' je ri avinak y ri principal-i' tak sacerdotes. ¿Achique c'a ri quitz'eton chavij, richin niquibij chi at Rey?
JOH 18:36 Y ri Jesús xubij c'a chire ri Pilato: Yin man in rey ta c'a richin re ruvach'ulef. Roma vi ta yin in rey richin re ruvach'ulef, conojel ta ri e samajela' viq'uin, ye'ajin ta chic chi oyoval, richin man yijach-el pa quik'a' ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri nuvinak israelitas. Yin can man in rey ta c'a richin re ruvach'ulef.
JOH 18:37 Pero ri Pilato xubij c'a chire ri Jesús: ¿Can at Rey vi c'a rat? xcha'. Y ri Jesús jac'ari' tok xubij chire: Ja', queri'. Yin can in Rey vi achi'el ri xabij. Can richin vi c'a ri' tok xinalex chuvech re ruvach'ulef y richin chi nink'alajirisaj ri kitzij chiquivech ri vinek. Y conojel c'a ri yeniman y e richin chic ri kitzij, can niquiben-vi c'a ri ninbij yin chique, xcha'.
JOH 18:38 Y ri Pilato xuc'utuj c'a chire ri Jesús: ¿Achique c'a ri' ri kitzij? Y tok rubin chic c'a can queri' chire ri Jesús, rija' xa xel chic c'a el ri chiri' pa palacio richin xbech'on chiquivech ri vinek israelitas y xubij chique: Yin man jun ch'a'oj ninvil chi rubanon ta re jun achin re'.
JOH 18:39 Pero ronojel juna' chupan re k'ij richin re pascua rix nic'utuj chi yin nincol-el jun chique ri ivinak ri ec'o pa cárcel. ¿Re vacami, rix nivajo' chi yin nincol-el re achin Rey ivichin rix israelitas? xcha' chique.
JOH 18:40 Jac'a ri vinek ri', can riq'uin c'a chuka' ronojel cuchuk'a' xech'on-apo chire ri Pilato y xquibij c'a: Ja ri Barrabás tacolo-el y man ja ta re achin re', xecha'. Y ri achin rubini'an Barrabás xa jun c'a achin elek'on.
JOH 19:1 Y roma c'a ri' ri Pilato, ri k'atoy-tzij, xuya' ri Jesús pa ch'ayquil.
JOH 19:2 Jac'a ri soldados xquipach'uj jun k'ayis ri janíla ruq'uixal. Can achi'el jun corona xquiben chire, y c'ari' xquiya' pa rujolon (ruvi') ri Jesús. C'ari' xquiya' chuka' jun tziek morado chirij ri Jesús, can achi'el vi ri yequicusala' ri reyes.
JOH 19:3 Y c'ari' ri soldados ri' niquibila' c'a apo chuvech ri Jesús: ¡Caquicot c'a janíla, rat ri qui-Rey ri israelitas! yecha'. Y can niquiyala' c'a chuka' k'a' chire.
JOH 19:4 Jac'ari' tok ri Pilato xel chic pe jun bey ri pa ru-palacio richin xoch'on chiquivech ri vinek, y rija' xubij c'a chique: Titzu', jac'a achin re' ninvelesaj-pe chivech, richin tivetamaj chi rija' xa man jun ch'a'oj ninvil chirij, xcha'.
JOH 19:5 Y tok ri Jesús xbe'el c'a pe, can c'a rucusan na c'a ri achi'el corona ri banon riq'uin ri jun k'ayis janíla ruq'uixal, y ri tziek ri morado nitzu'un. Y jari' tok ri Pilato xubij c'a: Jac'are' ri achin, xcha'.
JOH 19:6 Can xe c'a xquitz'et ri Jesús, ri principal-i' tak sacerdotes y ri e quichajinela', can riq'uin c'a ronojel cuchuk'a' xech'on y xquibij: ¡Tataka' rucamisaxic chuvech cruz! ¡Tataka' rucamisaxic chuvech cruz! xecha'. Y jari' tok ri Pilato xubij chique: Yin man jun ch'a'oj ninvil chirij, richin queri' nintek ta rucamisaxic chuvech cruz. Y vi rix nich'ob chi c'o k'atbel-tzij pan ik'a' richin nitek rucamisaxic chuvech cruz, to'ic'ama' c'a el, xcha' rija'.
JOH 19:7 Pero ri achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas, xquibij c'a apo chire ri k'atoy-tzij: Rija' nubij chi Ruc'ajol ri Dios, y romari' c'o chi nika' ri camic pa ruvi', roma can queri' nubij ri ka-ley, xecha'.
JOH 19:8 Ri Pilato can c'o-vi chic xibinri'il riq'uin, y tok xrac'axaj ri xquibij ri vinek, chi ri Jesús nubij chi Ruc'ajol ri Dios, xpe c'a más xibinri'il chire.
JOH 19:9 C'ari' rija' xoc chic c'a apo ri pa ru-palacio y xuc'utuj chire ri Jesús: ¿Acuchi c'a cape-vi rat? xcha' chire. Y ri Jesús man jun c'a ch'abel xubij chire.
JOH 19:10 Jari' tok ri Pilato xubij chire ri Jesús: ¿Achique c'a roma tok man jun tzij nabij-pe chuve? Yin, can c'o c'a ri xinc'utuj chave. ¿Man avetaman ta c'a chi yin c'o k'atbel-tzij pa nuk'a' richin yacamisex chuvech cruz y richin yatincol chuvech chuka'? xcha'.
JOH 19:11 Y ri Jesús xubij: Man jun ta ak'atbel-tzij pa nuvi', vi ta man roma ri Dios ri c'o chila' chicaj. Roma c'a can ja rija' yoyon-pe k'atbel-tzij pan ak'a', romari' c'o ak'a' chuve. Y vi xquinatek pa camic, can c'o c'a amac, pero ri más nim rumac ja ri xijachon pan ak'a', xcha' ri Jesús.
JOH 19:12 Can jac'ari' tok ri Pilato, ri k'atoy-tzij xutej ruk'ij richin nucol ta el. Pero ri vinek israelitas xech'on c'a riq'uin ronojel cuchuk'a', y xquibij c'a: Vi xtacol-el, man c'a junan ta chic avech riq'uin ri César. Roma xabachique c'a ri nibin chi rija' jun rey, can nretzelaj c'a ri César ri', xecha'.
JOH 19:13 Tok ri Pilato xrac'axaj c'a ri tzij ri xquibij ri vinek chire, xuxibij-ri'. Y c'ari' rija' xubij chi telesex-pe ri Jesús. Y ri Pilato xbetz'uye-pe ri acuchi can tuk'et-vi tzij; ri jay ri nibix Enlosado chire, y ri pa kach'abel roj israelitas nibix Gabata chire.
JOH 19:14 Ri k'ij ri', jari' tok nitiquir c'a ri jun kanimak'ij roj israelitas, jun nimak'ij rubini'an pascua, y romari' tok conojel vinek niquibanala' chic rutzil ronojel ri xtic'atzin chique. Y pa nic'aj-k'ij la'ek chire ri k'ij ri' tok ri Pilato xubij chique ri vinek ri e apovinek chiri': Jac'a i-Rey re', xcha' chique.
JOH 19:15 Pero ri vinek ri quimolon-apo-qui', riq'uin c'a cuchuk'a' xech'on-apo y xquibij: ¡Ticamisex! ¡Ticamisex! ¡Ticamisex chuvech cruz! xecha-apo. Y ri Pilato xubij c'a chique: ¿Ja ri i-Rey ri nivajo' chi nintek rucamisaxic chuvech cruz? Pero ri achi'a' principal-i' tak sacerdotes xa xquibij c'a apo: Xaxe ri César ri ka-rey roj, xecha'.
JOH 19:16 Y jari' tok ri Pilato can xuben c'a ri niquic'utuj ri vinek chire. Xujech c'a el ri Jesús pa quik'a' ri xquecamisan richin chuvech cruz; y rije' xquic'uaj-el.
JOH 19:17 Y ri Jesús can ruc'uan c'a el ri ru-cruz. Rija' ruchapon c'a el bey, roma can jac'ari' uc'uan-el richin necamisex chuvech cruz, pa ruvi' ri jun juyu' rubini'an Calavera. Ri vinek israelitas Gólgota yecha' chire ri juyu' ri'.
JOH 19:18 Tok xe'apon c'a el chiri' pa ruvi' ri juyu', xquibajij c'a ri Jesús chuva ri cruz. Y chupan c'a ri hora ri', can que c'a chuka' ri' xban chique e ca'i' chic achi'a'. Y pa quinic'ajal ri e ca'i' achi'a' ri e bajin chuva ri qui-cruz, chiri' c'a xc'oje-vi ri cruz ri acuchi bajin-vi ri Jesús.
JOH 19:19 Y ri Pilato ri k'atoy-tzij, can c'o c'a jun tzij ri xutz'ibaj-el chuvech jun tz'alen y jac'ari' ri xc'oje' pa ruvi' ri ru-cruz ri Jesús. Ri tzij c'a ri c'o-el chuvech ri tz'alen nubij c'a: Jesús aj-Nazaret, qui-Rey ri israelitas, nicha'.
JOH 19:20 Ri tzij ri', can conojel c'a ri vinek yetz'eton can, roma ri lugar ri xbajix-vi ri Jesús chuva ri cruz, xa can nakaj c'a c'o-vi chire ri tinamit Jerusalem. Y ri tzij ri', can pan oxi' c'a ch'abel ri tz'iban-vi-el. Can tz'iban c'a ri pa kach'abel roj israelitas, pa quich'abel ri aj-Grecia y pa quich'abel chuka' ri vinek aj-Roma.
JOH 19:21 Jac'a ri principal-i' tak sacerdotes chiquicojol ri israelitas xbequich'ojij chire ri Pilato: Man ta xatz'ibaj ri tzij nubij: Qui-Rey ri israelitas; roma xa man que ta ri'. Xa ja rija' ri xbin. Romari' tajala' c'a rubaniquil y tatz'ibaj: Ja yin yibin chi in qui-Rey ri israelitas, xecha'.
JOH 19:22 Pero ri Pilato xubij c'a chique ri principal-i' tak sacerdotes ri': Ri xintz'ibaj yan, can tz'ibatel chic c'a ri'. Man nic'atzin ta c'a chi ninjel rubixiquil, xcha' chique.
JOH 19:23 Jec'a ri soldados xebajin richin ri Jesús chuva ri cruz. Y tok re soldados re' e c'achojinek chic can chire ri', xebequic'ama' c'a pe ri rutziak ri Jesús; tziek ri e quelesan can chirij. Re tziek c'a re' xquijech chiquivech rije'. Caji' c'a xquiben chire, roma e caji' rije'. Xa jac'a ri jun tziek ri nibix túnica chire, manek rut'isbal (rutz'isbal). Can pa ruquemic ri xa jun rubanic.
JOH 19:24 Romari' tok rije' xquibila' c'a chiquivech: Man tikaretz re jun tziek re'. Xa tikaya' pan etz'anen, richin queri' xa jun ri nuc'uan-el, xecha' rije'. Ri xbanatej c'a riq'uin ri rutziak ri Jesús, can tz'ibatel-vi can chupan ruch'abel ri Dios. Roma chupan c'a ri ruch'abel ri Dios, nubij c'a: Xequijachala' ri nutziak chiquivech y chuka' xquiya' pan etz'anen. Y can que vi ri' xquiben ri soldados. Can xbanatej na vi achi'el ri tz'ibatel can.
JOH 19:25 Ri chiri' chuxe' apo ri cruz ri bajin-vi ri Jesús c'o c'a apo ri María ri rute' y jun chuka' ruch'itite'. Ri María ri rixjayil ri achin rubini'an Cleofas y ri María Magdalena ec'o chuka' apo.
JOH 19:26 Y tok ri Jesús xutz'et c'a pe ri rute' y ri rutijoxel ri janíla nrajo', xubij c'a chire ri rute': Ja aval la', xcha'.
JOH 19:27 C'ari' xubij c'a chuka' chire ri rutijoxel: Ja ate' la', xcha' chire. Y ri tijoxel can xunimaj-vi, roma can jac'ari' tok xuq'uen ri María pa rachoch.
JOH 19:28 Y roma ri Jesús can retaman chic c'a chi ronojel xc'achoj yan y can c'o na chi nibanatej ronojel ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, roma c'a ri' xubij: Nichaki'j nuchi', xcha'.
JOH 19:29 Y ri chiri', can c'o-apo jun c'ojlibel ri c'o-el jun ch'amilej ruya'al-uva chupan. Can nojinek c'a ri c'ojlibel. Y ri soldados chupan ri' xquimuba-el jun achi'el bo'j ri nibix esponja chire, xquiya-el chutza'n jun ti che' rubini'an hisopo, y c'ari' xquiya' chire richin nutz'ub.
JOH 19:30 Y tok ri Jesús rutz'ubun chic c'a can ri ch'amilej ruya'al-uva, rija' xubij c'a: Xc'achoj c'a ronojel, xcha'. Y can jac'ari' tok xujech ri ránima, roma jari' tok xulucuba-pe ri rujolon (ruvi') y man xsilon ta chic.
JOH 19:31 Ri k'ij ri', conojel vinek israelitas niquibanala' chic rutzil ronojel, roma nitiquir yan ri jun nimalej k'ij. Y romari' tok ri achi'a' ri can c'o quik'ij xebe riq'uin ri Pilato y xbequic'utuj chire richin chi tik'ajlox ri caken ri ec'o chuvech cruz, richin queri' ye'elesex c'a el. Roma man ruc'amon ta c'a chi ri achi'a' ri' yec'oje' ta can chuvech ri qui-cruz chupan ri nimalej k'ij; roma can pascua vi y chuka' uxlanibel-k'ij.
JOH 19:32 Y ri soldados can xe'apon-vi c'a quiq'uin ri ec'o chuvech ri qui-cruz. Xepe rije' xquik'ej c'a raken ri nabey y can jac'a chuka' xquiben riq'uin ri jun chic. Can xquik'ej c'a caken che ca'i'.
JOH 19:33 Jac'a tok xe'apon riq'uin ri Jesús, xa man xquik'ej ta chic ri raken, roma xquitz'et chi xa can caminek chic.
JOH 19:34 Stape' xquitz'et chi ri Jesús caminek chic, jun c'a chique ri soldados xuju' ri rutza'n ri ru-lanza pa ruc'alc'a'x ri Jesús, y can jac'ari' tok xbe'el-pe quic' y ya'.
JOH 19:35 Y ri xtz'eton chi queri' xbanatej, can nuk'alajirisaj c'a, y ri nuk'alajirisaj rija' can kitzij vi. Ri can rutz'eton y retaman, can kitzij vi ri nutzijoj chupan re vuj re', richin chi ivonojel ta rix ninimaj chuka'.
JOH 19:36 Roma ri xbanatej, can xbanatej richin queri' kitzij nic'ulun ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios. Roma ri tz'ibatel can, nubij: Can man jun c'a rubakil rija' ri xtiquik'ej ta.
JOH 19:37 Y chupan ri ruch'abel ri Dios, can c'o chic c'a jun ri tz'ibatel can chirij ri Jesús, y nubij c'a: Can xtiquitzu-vi c'a ri Jun ri xsocotej pa quik'a'; ri Jun ri uc'uayon ri socotajic banon riq'uin jun camisabel ri c'o rutza'n.
JOH 19:38 C'ari' c'o c'a jun achin rubini'an José ri nipe ri pa tinamit Arimatea, y stape' man jun bey xuk'alajirisaj-ri' chi jun tzekelbey richin ri Jesús, can queri' vi. Rija' man c'a ruk'alajirisan ta ri' chi jun nimanel, coma ri ch'aka' chic achi'a' ri can c'o-vi quik'ij chiquicojol ri israelitas. Y jac'a rija' ri xapon riq'uin ri Pilato ri k'atoy-tzij, richin chi xberuc'utuj utzil chire richin tuya' ri ruch'acul ri Jesús chire richin numuk. Y ri Pilato xuya' k'ij chire. Xpe c'a ri José, xberukasaj-pe ri ruch'acul ri Jesús y xuc'uaj-el.
JOH 19:39 Y chuka' ri jun achin rubini'an Nicodemo, ri achin ri xapon riq'uin ri Jesús pa jun ak'a', xapon c'a chupan ri hora ri', ruc'uan-apo mirra xolon riq'uin ch'aka' chic quivech jubulej tak ak'on. Ruc'uan c'a apo jun quintal la'ek ri jubulej ak'on ri'.
JOH 19:40 Xepe c'a ri José y ri Nicodemo, xquibir (xquiber) ri ruch'acul ri Jesús pa tak tziek ri can c'o ri jubulej ak'on ri' chirij. Rije' can que c'a ri' xquiben riq'uin ri ruch'acul ri Jesús, roma ri vinek israelitas que vi ri' niquiben quiq'uin ri quicaminak.
JOH 19:41 Pa ruvi' c'a ri juyu' ri xbajix-vi ri Jesús chuva ri cruz, ri chunakaj apo, c'o c'a jun ulef ticon ruvech. Y ri chiri' c'o c'a jun jul c'oton richin caminek y man ucusan ta. Can c'a man jun c'a caminek ri yo'on ta chupan ri jul ri'.
JOH 19:42 Y chiri' chupan c'a ri jul ri' xquiya-vi ri ruch'acul ri Jesús, roma xkak'ij yan chiquivech y ri jul ri' nakaj c'o-vi. Y ri quinimak'ij ri israelitas; ri nimalej k'ij, nitiquir yan; romari' ri vinek niquibanala' chic rutzil ronojel.
JOH 20:1 Y chupan c'a ri nabey k'ij richin ri semana, ri domingo; ri María Magdalena xbe c'a chuchi-jul. Can nimak'a' yan c'a ri xbe. Can c'a k'eku'n na c'a tok xbe. Y jari' tok xutz'et chi ri abej tz'apebel-ruchi' ri jul, xa elesan chic el.
JOH 20:2 Rija' junanin c'a xtzolin y xbe c'a riq'uin ri Simón Pedro y riq'uin chuka' ri jun chic tijoxel ri janíla xajovex roma ri Jesús. Ri María Magdalena xuya' c'a rutzijol chique y xubij c'a: Ec'o xe'elesan-el ri ruch'acul ri Ajaf Jesús pa jul, roma manek chic. Y vacami man ketaman ta acuchi xbequiya-vi can, xcha' rija'.
JOH 20:3 Ri Pedro y ri jun chic tijoxel, can xe xcac'axaj ri xubij ri María Magdalena chique, can jari' xe'el-el y xebe chuchi' ri jul.
JOH 20:4 Junanin xebe che ca'i'. Xa jac'a ri jun chic tijoxel más aninek nibiyin, romari' xuya' can ri Pedro, y jari' ri xapon nabey chuchi' ri jul.
JOH 20:5 Ri tijoxel ri' xluque' c'a ka richin ninachan-apo ri pa jul; y rija' xerutz'et c'a ri tziek ec'o can chiri', pero man xoc ta apo ri pa jul.
JOH 20:6 Y tok ri Simón Pedro xapon, roma can tzeketel-apo chirij ri tijoxel ri xapon nabey, ri Simón Pedro can choj c'a xoc-apo ri pa jul, y xutz'et c'a ri tziek ri ec'o can chiri'.
JOH 20:7 Jac'a ri tziek ri pisben can rujolon (ruvi') ri Jesús, can juc'an chic c'o-vi can, banon can ruchojmil. Can man junan ta c'o can quiq'uin ri ch'aka' chic tziek.
JOH 20:8 C'ari' xoc c'a chuka' apo ri jun chic tijoxel, ri xapon nabey chuchi' ri jul. Y tok rija' oquinek chic apo, xutz'et c'a ronojel y xunimaj chi xc'astej na vi el.
JOH 20:9 Ri tijoxela' can c'a tok xquitz'et na, c'ari' xquinimaj; y man k'axinek ta chiquivech ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can chirij ri Jesús, chi can c'o chi nic'astej-pe chiquicojol ri caminaki'.
JOH 20:10 Y ri ca'i' tijoxela', can jac'ari' tok xetzolin-el chi tak cachoch.
JOH 20:11 Jac'a ri María Magdalena nok' xc'oje' can ri chiri' chuchi' ri jul. Y tok rija' janíla c'a nok', xluque-ka richin xnachan-oc chupan ri jul.
JOH 20:12 Y jac'ari' tok xerutz'et-oc e ca'i' ángeles ri e quicusalon sakilej tak tziek. Ri ca'i' ángeles ri' e tz'uyul c'a. Ri jun tz'uyul ri acuchi xli'e-vi ri rujolon (ruvi') ri Jesús y ri jun chic acuchi ri xc'oje-vi ri raken.
JOH 20:13 Y ri ca'i' ángeles ri' xquic'utuj c'a pe chire ri María Magdalena: ¿Achique roma tok yatok'? xecha' chire. Y rija' xubij c'a chique: Yin yinok', roma ec'o xe'elesan-el ri ruch'acul ri Vajaf Jesús y man vetaman ta acuchi xbequiya-vi can chinuvech, xcha' chique.
JOH 20:14 Y tok rija' rubin chic c'a ka ri ch'abel ri', xtzu'un chirij. Rija' can xutz'et-vi c'a chi c'o jun ri pa'el-apo ri chiri', pero man xretamaj ta ruvech chi ja ri Jesús ri c'o-apo chiri'.
JOH 20:15 Jac'ari' tok ri Jesús xuc'utuj chire ri María Magdalena: ¿Achique c'a ri nacanoj y achique chuka' roma tok janíla ok'ej naben? xcha' chire. Y ri María Magdalena xuch'ob c'a chi ri nich'on-apo riq'uin ja ri nisamajin ri ulef ri', ri ticon ruvech; romari' tok rija' xubij c'a chire: Vi ja rat ri xatuc'uan-el ri ruch'acul ri Vajaf Jesús, tabij c'a chuve acuchi xaya-vi can, y yin xtincanoj c'a acuchi xtinya-vi, xcha' chire.
JOH 20:16 Pero ri Jesús xch'on chic c'a apo chire y xubij c'a: María, xcha'. Y ri María Magdalena can jac'ari' xretamaj ruch'abel ri Jesús, xupiscolij-ri' y xubij c'a chire: Raboni, xcha'. Roma ri israelitas queri' niquibij chire jun tijonel.
JOH 20:17 Y ri Jesús xubij c'a chire ri María Magdalena, roma xrajo' ta xuk'etej: Man quinak'etej. Yin can man jani c'a quibe riq'uin ri Nata', ri chila' chicaj. Xa cabiyin chubixic chique ri can e vach'alal, chi yin can yibe c'a riq'uin ri Nata', ri can Itata' chuka' rix. Can yibe c'a riq'uin ri nu-Dios, ri i-Dios chuka' rix, xcha' chire.
JOH 20:18 Y ri María Magdalena, can xbe na vi quiq'uin ri tijoxela', richin xberuya' rutzijol chique chi xutz'et ri Ajaf Jesús, y richin chuka' xberuya' rutzijol chique ri bin-el chire.
JOH 20:19 Y tok xoc c'a pe ri ak'a' chupan ri k'ij ri', ri domingo ri nabey k'ij richin ri semana, ri tijoxela' quimolon-qui', pero can e quitz'apelon c'a ri ruchi' ri jay ri ec'o-vi; roma rije' can quixibin c'a qui' chiquivech ri israelitas, ri e quivinak. Y jac'a tok quitz'apen-qui', tok xquitz'et c'o chic ri Jesús pa quinic'ajal y xubij c'a chique: Ja ta c'a ri uxlanen xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel, xcha'.
JOH 20:20 Tok rija' rubin chic c'a ka ri ch'abel ri' chique ri quimolon-qui' chiri', can xeruc'utula' c'a ri rusocotajic chiquivech. Can xeruc'utula' c'a ri ruk'a' y ri ruc'alc'a'x. Y ri tijoxela' can janíla vi xequicot, roma xquitz'et chi can ja vi ri Ajaf Jesús.
JOH 20:21 C'ari' ri Jesús, can xubij chic c'a jun bey chique ri rutijoxela': Ja ta c'a ri uxlanen xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel. Vacami c'a can yixintek-el, achi'el xirutek-pe yin ri Nata', chubanic ri rusamaj.
JOH 20:22 Y tok rubin chic c'a ka ri ch'abel ri', rija' xeruxupuj y xubij chique: Can tic'ulu' c'a ri Lok'olej Espíritu.
JOH 20:23 Y vi rix can nicuy c'a rumac jun vinek, can xticuyutej-vi c'a rumac chuka' chuvech ri Dios. Jac'a ri xa man xticuy ta rumac, ri Dios can man xtucuy ta chuka' rumac ri vinek ri', xcha' ri Jesús.
JOH 20:24 Jac'a ri Tomás, ri jun chique ri cablajuj rutijoxela' ri Jesús, ri nibix chuka' Dídimo chire, xa man c'o ta quiq'uin ri rachibil, tok ri Jesús xoc'ulun chiquicojol.
JOH 20:25 Y romari' ri tijoxela' ri e rachibil ri Tomás xquibij c'a chire: Roj xkatz'et ri Ajaf Jesús, xecha' chire. Pero rija' pa ruq'uexel chi xunimaj ta, xa xubij chique: Yin ta ri' can c'a ja ta na tok nutz'eton chic ri socotajic ri xeruc'uaj ri ruk'a' coma ri clavos, c'a ta ri' xinnimaj. Can c'a ja ta na tok nuju'un chic ri ruvi-nuk'a' pa tak socotajic ri pa ruk'a' y nuju'un ta chic na ri nuk'a' pa ruc'alc'a'x chupan ri socotajic ri xuben ri lanza, c'a ta ri' xinbij chi ja rija', xcha' ri Tomás.
JOH 20:26 Vakxaki' yan c'a k'ij ri' tok ri rutijoxela' xquitz'et ri Jesús. Rije' can quimolon chic c'a qui' jun bey, quitz'apen c'a qui' pa jay y c'o c'a ri Tomás quiq'uin. Y jac'ari' tok xapon chic jun bey, y ri ruchi-jay can e tz'apel c'a. Ri Jesús xapon c'a pa quinic'ajal y xubij chique: Ja ta c'a ri uxlanen xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel, xcha'.
JOH 20:27 Y can jac'ari' xubij chire ri Tomás: Taju-pe ri ruvi-ak'a' vave' y que'atzu' re nuk'a' e socotajinek. Taya-pe la ak'a' pa nuc'alc'a'x y taju-pe chupan re socotajic re xuben ri lanza. Can tanimaj c'a, y man taben achi'el niquiben ri ch'aka' chic vinek, ri xa man e nimanela' ta.
JOH 20:28 Y ri Tomás xubij c'a chire ri Jesús: Can jac'a rat nu-Dios yin y Vajaf yin, xcha'.
JOH 20:29 Pero ri Jesús xubij chire ri Tomás: C'a vacami queri' nabij chuve, roma can c'a xinatz'et na. Can c'a vacami c'a nanimaj. Ri yinquinimaj y xa man yinquitz'et ta, can jebel c'a ruva-quik'ij, xcha' ri Jesús.
JOH 20:30 Ri Jesús can janíla c'a q'uiy milagros xerubanala', richin chi tik'alajin chi can ja ri Dios takayon-pe richin, pero xa man ronojel ta c'a e tz'ibatel can chupan re vuj re'. Y ronojel re', can chiquivech ri rutijoxela' xerubanala-vi.
JOH 20:31 Jac'a ri e tz'ibatel can chupan re vuj re', can e tz'ibatel can, richin chi rix tinimaj c'a chi ri Jesús jari' ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios. Y tok xtinimaj, xtic'ul ri ic'aslen ri man q'uisel ta, roma can xicukuba' c'a ic'u'x riq'uin.
JOH 21:1 Q'uiy c'a ri xbanatej yan, c'ari' ri Jesús xuc'ut chic c'a ri' jun bey chiquivech ri rutijoxela'. Rija' can jac'a ri chuchi' ri ya' rubini'an Tiberias, chiri' xuc'ut-vi-ri' chiquivech. Y que c'a re' rubanic tok rija' xuc'ut-ri' chiquivech ri chuchi-ya'.
JOH 21:2 Ri Simón Pedro, ri Tomás ri nibix chuka' Dídimo chire, ri Natanael ri aj pa tinamit Caná ri c'o quela' pa Galilea, ri e ca'i' ruc'ajol ri Zebedeo y e ca'i' chic tijoxela', can quic'uan c'a qui'.
JOH 21:3 Y jac'ari' tok ri Simón Pedro xubij chique ri rachibil: Yin yibe na chuchapic quer, xcha'. Y ri rachibil xquibij: Roj chuka' yojbe aviq'uin. Y can conojel na vi xebe y xe'oc-el pa jun canoa. Rije' stape' junak'a' xec'ase', man jun ti quer xquichop.
JOH 21:4 Jac'a tok xpe rusekeric, ri Jesús xapon y xbepa'e' c'a ri chiri' chuchi' ri ya'. Pero ri tijoxela' man c'a xquetamaj ta pe ruvech achique ri pa'el chuchi-ya'.
JOH 21:5 Y rija' xch'on-apo chique y xubij c'a: ¿Man jun cami ti quer iviq'uin richin niya' ta chuve? xcha-apo rija'. Y ri tijoxela' xquibij-pe chire: Man jun quer c'o kiq'uin richin nikaya' ta chave, xecha'.
JOH 21:6 Xpe ri Jesús xubij c'a apo chique: Tiya-ka la ya'l chapbel-quer re quere' pa rajquik'a' chire la canoa y can ec'o c'a quer xque'ichop, xcha'. Y ri tijoxela' can jac'ari' xquiya-ka ri ya'l chapbel-quer ri pa ya'. C'a juba' c'a ri', can man yetiquir ta chic niquelesaj-pe ri ya'l pa ya', roma can janíla q'uiy quer ri xquiya-pe-qui'.
JOH 21:7 Y ri jun tijoxel ri janíla c'a xajovex roma ri Jesús, can jac'ari' tok xch'on-apo chire ri Pedro y xubij c'a chire: La xch'on-pe chike, ja ri Ajaf Jesús, xcha'. Y ri Simón Pedro, can xe xrac'axaj queri', can jari' xrucusaj-pe ri jun chic rutziak ri relesan can chirij y xuq'uek-pe-ri' pa ya' richin nel-pe.
JOH 21:8 Jec'a ri ch'aka' chic tijoxela', can c'a ja na ri pa canoa xepe-vi, y quikiriren c'a pe ri ya'l nojinek chi quer. Man can ta nej c'a e oquinek-apo pa ruvi' ri ya'. Xa jun la'ek oxi' raken-c'an.
JOH 21:9 Y tok ri ch'aka' chic tijoxela' xe'oka' y xe'el-pe ri pa canoa richin xeka' pan ulef, xquitz'et c'a chi c'o jun k'ak' boxon y kajinek chic jebel ri rachek-k'ak'. Y pa rachek-k'ak' c'o jun quer sa'on-ka, y vey chuka'.
JOH 21:10 Ri Jesús xubij c'a chique: C'o ri quer ri c'ari' ye'ichop-pe. Que'ic'ama' c'a pe ca'i-oxi', xcha' rija'.
JOH 21:11 Ri Simón Pedro xbe c'a y xjote' ri pa canoa. Can c'a pa ya' na c'a c'o-vi can re canoa re', y xberukasaj-pe ri ya'l nojinek chi quer. Can e q'uiy vi c'a quer nima'k ec'o chupan ri ya'l. Ec'o c'a jun ciento riq'uin nic'aj y oxi' chic más. Xa matiox chi man tirak'ach'itej ruvech ri ya'l, roma janíla e q'uiy quer ec'o-pe chupan.
JOH 21:12 Y ri Jesús xubij c'a chique ri rutijoxela': Quixampe c'a y titija' ivay, xcha'. Y can conojel c'a ri tijoxela' ri ec'o chiri', xeniman chire, roma can quetaman c'a chi ja rija' ri Ajaf Jesús. Y man jun c'a chique rije' ri xc'utun ta chire: ¿At achique c'a rat?
JOH 21:13 Jac'ari' tok ri Jesús xjel-apo y xuchop rujachic ri vey chiquivech, y can que chuka' ri' xuben riq'uin ri quer. Xujachala' c'a chiquivech, richin queva'.
JOH 21:14 Y jac'are' ri rox yan bey chi ri Jesús nuk'alajirisaj-ri' chiquivech ri rutijoxela', tok c'astajinek chic pe chiquicojol ri caminaki'.
JOH 21:15 Y tok xecolaj yan conojel, ri Jesús xuc'utuj chire ri Simón Pedro: Rat Simón ri ruc'ajol ri Jonás, ¿yinavajo' cami más que chiquivech conojel re'? xcha' chire. Y ri Simón Pedro xubij c'a: Ajaf, can queri' vi. Rat avetaman chi yatinvajo'. Y ri Jesús xubij chire: Vi can yinavajo', can que'ayuk'uj y que'achajij c'a ri tak nucarne'l, xcha'.
JOH 21:16 C'ari' ri Jesús xuc'utuj chic chire jun bey: Rat Simón ri ruc'ajol ri Jonás, ¿can yinavajo' c'a? xcha' chire. Y ri Pedro xubij c'a: Ajaf, can queri' vi. Rat avetaman chi yatinvajo', xcha'. Y ri Jesús xubij: Vi can yinavajo' c'a, que'ayuk'uj y que'ac'uaj c'a ri nucarne'l.
JOH 21:17 Y pa rox bey, ri Jesús xubij c'a chire: Rat Simón ri ruc'ajol ri Jonás, ¿can yinavajo' c'a? xcha'. Y ri Pedro can k'alaj vi c'a chi xpe bis pa ránima, roma ja yan ri' ri rox bey ri xc'utux chire roma ri Jesús: ¿Can yinavajo' c'a? C'ari' ri Pedro xubij: Ajaf, rat can ronojel c'a avetaman. Can avetaman c'a chi yatinvajo'. Y ri Jesús xubij chic c'a chire: Can que'ayuk'uj y que'achajij c'a ri nucarne'l.
JOH 21:18 Can kitzij c'a ri ninbij chave: Tok can c'a at ala', can ayon c'a rat nabetz' apan y xabacuchi c'a navajo' yabe-vi, yabe. Jac'a tok xcarijix, xque'aric' ri ak'a' chuvech chic jun, ri xa man yarajo' ta, y xcaruc'uaj ri acuchi xa man nika' ta chavech, xcha' chire.
JOH 21:19 Ri xubij c'a ri Jesús, can richin c'a xuk'alajirisaj ri achique chi camic ri xtuc'ulvachij-el ri Pedro, richin chi nuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Y tok ri Jesús rubin chic c'a ronojel ri', xubij c'a chuka' chire ri Pedro: Quinatzekelbej c'a, xcha'.
JOH 21:20 Y tok ri Jesús y ri Pedro e benek c'a, ri Pedro xtzu'un can chirij y xutz'et c'a chi c'o jun chic tijoxel ri benek chiquij. Y ja tijoxel ri' ri janíla xajovex roma ri Jesús y ja chuka' rija' ri xrak'e-apo chunakaj ri ruva-ruc'u'x ri Jesús tok xquiben ri jun nima-va'in, y ri xc'utun c'a chire ri Jesús: Ajaf, ¿achique c'a ri xtijachon avichin?
JOH 21:21 Tok ri Pedro xutz'et c'a ri tijoxel ri', xuc'utuj chire ri Jesús: Ajaf, y rija' ¿achique c'a xtuben can? xcha'.
JOH 21:22 Y ri Jesús xubij c'a chire ri Pedro: Vi ninvajo' chi rija' c'a q'ues na tok xquipe chic jun bey, man jun nic'atzin-vi chi jari' ri nach'ob. Ri ruc'amon chi naben rat, ja ri quinatzekelbej, xcha' ri Jesús.
JOH 21:23 Re jun c'a tzij re xubij ri Jesús, can xetamex c'a coma ri kach'alal. Y ri kach'alal can xquich'ob c'a chi ri jun tijoxel ri' can man c'a xtiquen ta (xticom ta). Pero ri xubij ri Jesús xa man que ta ri' nic'ulun-vi chi tzij, roma rija' xa xubij c'a: Vi ninvajo' chi rija' c'a q'ues na tok xquipe chic jun bey, man jun nic'atzin-vi chi jari' ri nach'ob.
JOH 21:24 Ri tijoxel ri c'a juba' tinatex-ka, can jac'a rija' ri tz'ibayon ronojel re c'o chupan re jun vuj re'. Can ketaman c'a chi kitzij ronojel ri nuk'alajirisaj; roma rija' can xutz'et.
JOH 21:25 Y can c'a c'o na c'a q'uiy ri samaj xerubanala' ri Ajaf Jesús ri man e tz'ibatel ta can chupan re vuj re'. Roma vi ta can chi jujun ri samaj xerubanala' ri Jesús yetz'ibex, ninch'ob chi re ruvach'ulef man ta nuben richin yeyac ronojel ri vuj ri acuchi xetz'ibex ta vi ri samaj ri'; roma can janíla ta q'uiy vuj ri'. Can que vi ri'.
ACT 1:1 Nimalej Teófilo, chupan c'a ri jun vuj ri xinben-el chave nabey, nutz'iban c'a el ri samaj ri xutiquiriba' can rubanic ri Jesús, y ri xutiquiriba' chuka' can ruc'utic chiquivech ri vinek.
ACT 1:2 Y xutanaba' can chupan ri k'ij tok rija' xbe chila' chicaj. Pero tok rija' c'a man jani nibe chila' chicaj, riq'uin ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu xubij c'a chique ri ru-apóstoles ri e rucha'on, ri nic'atzin chi niquiben can, tok rija' xtibe.
ACT 1:3 Y rija' can xutej pokon, y xcamisex. Pero tok rija' c'astajinek chic pe, xuc'utula' c'a ri' chiquivech. Cavinek k'ij ri xubanala' queri'. Y c'o ch'aka' chic ri xubanala' richin tetamex chi can q'ues vi. Y c'o c'a chuka' xubila' chique chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
ACT 1:4 Y jun bey tok ri Jesús y ri e ru-apóstoles quimolon-qui', ri Jesús xubij chique: Quixc'oje' c'a re vave' pa tinamit Jerusalem, y tivoyobej ri nubin chive; tivoyobej c'a ri rusujun-pe ri Dios chi can nuya'.
ACT 1:5 Roma rix ivetaman chi ri Juan riq'uin ya' xeruben bautizar ri vinek. Jac'a rix, pa ca'i-oxi' k'ij apo, riq'uin ri Lok'olej Espíritu xquixban bautizar, xcha' ri Jesús.
ACT 1:6 Y ri quimolon c'a qui' xquic'utuj chire ri Jesús: Ajaf, ¿man cami ja ta k'ij re' tok yojacol roj israelitas y nic'oje' chic ri k'atbel-tzij pa kak'a'? xecha' chire.
ACT 1:7 Pero ri Jesús xubij chique: C'a ja na ri Dios nibin jampe' xtibanatej ri', y man nic'atzin ta chi nivetamaj rix.
ACT 1:8 Xaxe c'a tivetamaj, chi tok ri Lok'olej Espíritu xtika-pe pan ivi', xtic'ul c'a uchuk'a', y xquinik'alajirisaj chique ri vinek pa tinamit Jerusalem, y chique ri vinek ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit vave' pa Judea y ri pa Samaria, y chique chuka' conojel vinek pa ch'aka' chic ruvach'ulef chi nej chi nakaj, xcha' ri Jesús.
ACT 1:9 Y can xe chic c'a ri ch'abel ri' ri xubij can. Roma ri ec'o riq'uin ri Jesús ri chiri', can quitzuliben c'a tok xyacatej-el chiquivech pa cak'ik', y xoc-el pa jun sutz', y man chic xquitz'et ta.
ACT 1:10 Y ri apóstoles can c'a quitzuliben na c'a el ri xbe chicaj. Tok c'a xquina' xebec'ulun e ca'i' achi'el achi'a' quiq'uin, ri quicusalon sek tak tziek.
ACT 1:11 Y ri ca'i' achi'el achi'a' ri' xquibij c'a chique ri e ru-apóstoles can ri Jesús: Achi'a' ri yixpe pa Galilea, ¿achique roma tok yixtzu'un chicaj? Re Jesús re xitz'et chi xbe chicaj re vacami, can xtipe chic c'a jun bey. Y can achi'el re xuben-el re xbe, can que chuka' ri' xtuben ri pa ruca'n bey tok xtika-pe chila' chicaj, xecha' chique.
ACT 1:12 Y ri apóstoles xe'el c'a pe ri chiri' pa ruvi' ri juyu' rubini'an Olivos, y xetzolin ri pa tinamit Jerusalem. Ri Olivos man nej ta c'o-vi chire ri Jerusalem, xa pa jun la'ek kilómetro.
ACT 1:13 Y tok xe'apon c'a, xejote-el ri pa ruca'n vik jay (cavek jay) ri acuchi can ec'o-vi-pe: Ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, ri Andrés, ri Felipe, ri Tomás, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Jacobo ri ruc'ajol ri jun achin rubini'an Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ri nibix celadores chique, y ri Judas ri rach'alal ri Jacobo.
ACT 1:14 Y conojel rije' can jantape' c'a niquiben orar, junan quivech conojel, e cachibilan ri ixoki', y chuka' ri María ri rute' ri Jesús, y ri e rach'alal ri Jesús.
ACT 1:15 Y jun k'ij tok quimolon c'a qui' jun la'ek ciento veinte kach'alal, ri Pedro xbepa'e-pe chiquivech, y xubij c'a chique:
ACT 1:16 Vach'alal, ri jun ka-rey ri xc'oje' ojer can y xubini'aj David, rutz'iban c'a can ri ch'abel ri xeruya' ri Lok'olej Espíritu pa ránima. Chupan c'a ri vuj ri rutz'iban can rija', c'o c'a ri nich'on chirij ri Judas ri xuc'uan quibey ri vinek ri xebe chuchapic ri Jesús. Can c'o-vi c'a chi xbanatej ri'.
ACT 1:17 Y ri Judas ri' can xoc-vi kachibil, y c'o c'a samaj ri xuben chuka'.
ACT 1:18 Y riq'uin ri ru-mero rija' xlok' jun ulef. Ja mero ri' ri xuc'ul roma xujech-el ri Jesús. Ri Judas xucamisaj-ri'. Rija' xcubucu', y ronojel ri rupan c'a quela' xeka-vi, tok xka' pan ulef.
ACT 1:19 Y tok xbanatej re', conojel c'a ri vinek aj-Jerusalem xe'etaman, y romari' tok Acéldama xbix chire ri ulef ri'. Y jari' ri bi'aj ri niquiya' rije' chire jun ulef richin quic'.
ACT 1:20 Romari' bin can chupan ri vuj rubini'an Salmos: Man jun c'a tic'oje' chupan ri rachoch, xa timalix can. Y chuka' nubij: Toc chic jun ruq'uexel richin nipa'e' can chuvech ri rusamaj, nicha'.
ACT 1:21 Roma c'a ri', can nic'atzin c'a chi nikacanoj jun ruq'uexel, pero can ja ri chiquicojol ri achi'a' ri can ronojel tiempo ec'o-pe kiq'uin, y ri can e benek-vi kiq'uin tok xc'oje' ri Ajaf Jesús.
ACT 1:22 Jun chique ri can ec'o-pe kiq'uin tok xban bautizar ri Jesús roma ri Juan, c'a tok xbe chila' chicaj, y xel-el chikacojol. Can nic'atzin c'a chi nuk'alajirisaj junan kiq'uin roj achique rubanic tok ri Jesús xbec'astej-pe chiquicojol caminaki', xcha' ri Pedro.
ACT 1:23 Y jac'ari' xquiya' quibi' e ca'i'. Xquiya-apo ri rubi' ri José ri rubini'an Barsabás y niquibij chuka' Justo chire, y ri rubi' ri Matías.
ACT 1:24 Y xquiben c'a orar, quere': Ajaf, rat ri natz'et ri cánima conojel, tac'utu' c'a chikavech achique c'a chique re ca'i' achi'a' re' ri acha'on,
ACT 1:25 richin noc can apóstol pa ruq'uexel ri Judas, y nipa'e' chuvech ri samaj. Roma ri Judas xa xuya' can ri samaj, roma ri itzel xerubanala'. Y vacami rija' xapon yan chupan ri lugar ri ruc'amon chi napon-vi, xecha'.
ACT 1:26 Y ri achin c'a ri xc'oje' can pa ruq'uexel ri Judas richin noc cachibil ri julajuj apóstoles, ja ri rubini'an Matías, roma pa ruvi' rija' xka-vi can ri samaj ri'.
ACT 2:1 Y tok xoka' c'a ri k'ij richin ri quinimak'ij ri israelitas rubini'an Pentecostés, ri quiniman c'a ri Ajaf Jesús quimolon c'a qui' pa jun jay. Can junan c'a quivech.
ACT 2:2 Y can man jun c'a runabexic tok jari' c'o jun ri xk'ajan ri chicaj, can achi'el tok c'o jun nimalej cak'ik' ri nik'ajan petenek. Y re' xunojisaj ri jay ri quimolon-vi-qui', e tz'uyul.
ACT 2:3 Y ri ec'o c'a chiri', xquitz'et c'a chi ri achi'el ruxak-k'ak' nuch'arala-ri' y jujun ri xec'oje' pa quivi' chiquijujunal.
ACT 2:4 Y xquichop yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri xa man e quetamalon ta. Pero queri' xbanatej roma ri Lok'olej Espíritu xunojisaj ri cánima, y jari' ri xbanon chique richin chi xech'on pa ch'aka' chic ch'abel.
ACT 2:5 Y ri chiri' pa tinamit Jerusalem ri k'ij ri', e janíla c'a israelitas ri niquiya' ruk'ij ri Dios ri quimolon-qui'. E janíla c'a chique ri ec'o pa ch'aka' chic ruvach'ulef, ri e okavinek.
ACT 2:6 Pero roma ri xk'ajan, ri vinek xebec'ulun-pe y xquimol-apo-qui'. Y stape' re vinek re' xa man junan ta quich'abel, roma man junan ta ri e petenek-vi, pero tok ri e tzekelbey richin ri Jesús xebech'on-pe, xk'ax chiquivech, roma can pa jalajoj c'a ruvech ch'abel xech'on-vi. Ri vinek xsach quic'u'x tok xcac'axaj re'.
ACT 2:7 Can xsach-vi quic'u'x roma ri xcac'axaj y niquibila' c'a chiquivech: ¿Man aj-Galilea ta cami re yech'on?
ACT 2:8 ¿Y achique c'a roma tok roj nikac'axaj ri niquibij? Tok roj xa man junan ta kach'abel chikajujunal, yecha'.
ACT 2:9 Roma ec'o chike roj ri e aj-vave' pa Judea, ec'o e petenek ri pa Partia, ri pa Media, ri pan Elam, ri pa Mesopotamia, ri pa Capadocia, ri pa Ponto, ri pan Asia,
ACT 2:10 ri pa Frigia, ri pa Panfilia, ri pan Egipto, y ec'o chuka' e petenek más c'a quela' chire ri Cirene ri pa nimalej ruvach'ulef rubini'an África. Ec'o e petenek pa Roma. Y chiquicojol rije' ec'o ri can e israelitas pa calaxic y ec'o xaxe roma ri niquinimaj ri nubij ri ley ri richin ri Moisés.
ACT 2:11 Y ec'o c'a chuka' vinek ri e petenek ri pa Creta y ri pan Arabia. Y conojel c'a re vinek re' xcac'axaj ri nimalej rusamaj ri Dios, y can pa tak quich'abel ka rije' xcac'axaj-vi, xecha'.
ACT 2:12 Y conojel man jun bey c'a quitz'eton chi nibanatej ta quere'. Romari' man niquil ta c'a achique niquich'ob, y niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique nic'ulun chi tzij re'? yecha' ri ch'aka'.
ACT 2:13 Pero ec'o c'a vinek ri xa yetze'en-apo chiquij ri e nojinek riq'uin ri Lok'olej Espíritu, y niquibila' c'a: La' xa e k'abarela', yecha'.
ACT 2:14 Y ri Pedro y ri e julajuj chic apóstoles xebepa'e-pe chiquivech ri vinek. Y ri Pedro xch'on c'a, y xubij: Nuvinak ri can ix aj vave' pa Judea, y rix chuka' ri ixc'o re pa Jerusalem re k'ij re', tivac'axaj c'a ri xtinbij chive, y tivetamaj
ACT 2:15 chi chike konojel re kamolon-ki' vave' man jun ri k'abarel ta. Man achi'el ta c'a ri nich'ob rix. Xa c'ari' las nueve. Xa c'a janíla nimak'a' chi c'o ta jun ri k'abarel ta chic.
ACT 2:16 Re xbanatej re vacami, can tz'ibatel c'a can chupan ri ruch'abel ri Dios, y jac'a ri achin ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, ri xubini'aj Joel, ri tz'ibayon can.
ACT 2:17 Y chupan ri rutz'iban can rija', ri Dios nubij: Chupan ri ruq'uisibel tak k'ij, xtinya-pe ri Lok'olej Espíritu pa quivi' ri vinek, y chi xtani' chi alabon xtiquik'alajirisaj ri ninbij chique. Y ri c'a e c'ajola', pa jun achi'el achic' xtiquitz'et ri nink'alajirisaj chique. Y ri achi'a' e rijita'k chic, pa cachic' c'a ri c'o xquenk'alajirisaj chique.
ACT 2:18 Can xtintek chuka' ri Lok'olej Espíritu pa quivi' ri nusamajela', chi achi'a' chi ixoki', y rije' xtiquik'alajirisaj ri xtinbij chique.
ACT 2:19 Y chupan ri caj xtinben chi xquebanataj ri man jun bey e tz'eton ta, y que chuka' ri', ri chuvech ri ruvach'ulef. Xtinben c'a chi xtitz'et quic', k'ak', y sib ri can achi'el chic nima'k tak sutz'.
ACT 2:20 Y ri k'ij man xtisakirisan ta chic. Ri ic' xtoc achi'el quic'. Que c'a re' ri xtibanatej nabey tok man jani noka' ri k'ij richin ri Ajaf, chupan ri nimalej k'ij tok xtik'at tzij pa quivi' ri vinek.
ACT 2:21 Y conojel c'a ri xquec'utun chi ja ri Ajaf ri nito'on quichin, can xquecolotej-vi, nicha'.
ACT 2:22 Y ja chuka' ri' tok ri Pedro xubij: Nuvinak israelitas, tivac'axaj c'a jebel re xtinbij chive: Ri Jesús ri aj-Nazaret, can jac'a ri Dios ri banayon-pe chire chi q'uiy ri xerubanala' chi'icojol. Xerubanala' milagros ri man jun bey e tz'eton ta. Can c'o-vi ri xerubanala' rija' richin xk'alajin chivech chi can ja vi ri Dios ri takayon-pe richin. Rix can ivetaman chuka'.
ACT 2:23 Pero ri Dios xuya' c'a k'ij chi xjach ri Jesús pan ik'a', roma can queri' ri ruch'obon-pe. Y rix xiya' pa quik'a' vinek ri xa man niquiben ta ri nubij ri ruch'abel ri Dios, xaxe richin chi xquicamisaj chuva ri cruz.
ACT 2:24 Pero riq'uin ri ruchuk'a' ri Dios, ri Jesús xbec'astej-pe, y xcolotej-pe pa ruk'a' ri camic, roma ri camic man xtiquir ta xch'acon chirij.
ACT 2:25 Romari' ri rey David rubin c'a can chirij ri Jesús: Can jantape' c'a nintz'et chi ri Ajaf ic'ovinek chinuvech. Man jun achique ta xtibanon chuve richin ninxibij-vi', roma can c'o viq'uin pa vajquik'a'.
ACT 2:26 Y romari' niquicot ri vánima, y quicoten chuka' yich'on. Y stape' xquiquen (xquicom), can cukul-el nuc'u'x chi ninc'ul ri rutzil ri Dios.
ACT 2:27 Rat nu-Dios, can man c'a xquinaya' ta can chiquicojol ri caminaki', ni man c'a chuka' xtaya' ta k'ij chi ri nuch'acul yin, ri Lok'olej Ac'ajol, nik'ey ta.
ACT 2:28 Can nac'ut c'a ri utzilej rubeyal richin re c'aslen chinuvech, y janíla xtiquicot ri vánima tok xquic'oje' aviq'uin, nicha' ri rutz'iban can ri David.
ACT 2:29 Y jac'a chuka' ri' tok ri Pedro xubij: Nuvinak, rix ivetaman chi ri jun kamama', ri rey David xquen (xcom), y xmuk. Y ri acuchi mukun-vi can, can c'a c'o re tiempo re'.
ACT 2:30 Y ri David can jun k'alajirisey richin ri xbix chire roma ri Dios. Can retaman c'a chi ri Dios can xuben-vi jurar chi jun chique ri riy-rumam rija' jari' ri Cristo, y jari' ri xtic'oje' can pa ruq'uexel rija', y xtoc Rey.
ACT 2:31 Y ri David, can achi'el xutz'et yan c'a ri xquebanatej. Xch'on chirij ri c'astajibel richin ri Cristo, chi ri ránima man xtic'oje' ta can chiri' chiquicojol ri caminaki', y chi ri ruch'acul man xtic'oje' ta chuka' can richin nik'ey-ka.
ACT 2:32 Y konojel roj, yin y re ec'o viq'uin, ketaman y nikatzijoj chi ja ri Dios ri xbanon chire ri Jesús richin xbec'astej-pe.
ACT 2:33 Y xuc'uex chuka' chila' chicaj roma ri ruchuk'a' ri Dios. Y rija' xuc'ul c'a ri Lok'olej Espíritu ri sujun roma ri Rutata'. Y tok rija' xuc'ul yan c'a ri Lok'olej Espíritu, xutek c'a pe kiq'uin roj, y ja yan c'a rusamaj re' ri xitz'et y xivac'axaj-el kiq'uin re vacami.
ACT 2:34 Y tok ri David xch'on c'a chirij ri jun ri nic'astej-pe chiquicojol ri caminaki', man chirij ta ka rija' xch'on-vi, roma ri xc'astej-el y xbe chila' chicaj, ja ri Cristo. Y ri David rutz'iban c'a chuka' can: Ri Ajaf Dios xubij chire ri Vajaf ri Cristo: Catz'uye-pe re pa vajquik'a',
ACT 2:35 y xquenya' pan ak'a' ri ye'etzelan avichin. Queri' ri rutz'iban can ri David.
ACT 2:36 Vacami yin yich'on c'a chive chi'ivonojel rix ri riy-rumam can ri Israel; rix ri ixc'o-pe y chuka' ri man ec'o ta pe. Tivetamaj c'a chi can kitzij vi chi ri Jesús ri xitek rucamisaxic chuva ri cruz, can ja vi rija' ri banon-pe chire roma ri Dios chi ja rija' ri Cristo y chi ja rija' ri Rajaf ronojel.
ACT 2:37 Y tok ri vinek xcac'axaj ri xubij ri Pedro, xk'axon cánima, y xquic'utuj c'a chire ri Pedro y ri ch'aka' chic apóstoles: Kach'alal, ¿achique ri ruc'amon chi nikaben? xecha'.
ACT 2:38 Y ri Pedro xubij chique: Titzolej-pe ic'u'x riq'uin ri Dios, y pa rubi' ri Ajaf Jesucristo tibana-el bautizar ivi', richin queri' nicuyutej ri imac. Y ri Dios xtuya' ri Lok'olej Espíritu chive.
ACT 2:39 Roma jare' ri rusujun ri Dios, man xe ta chive rix, ni man xe ta chuka' chique ri ivalc'ual rix, xa can chique c'a conojel vinek ri ec'o nej y ri ec'o nakaj, can chique vi c'a conojel ri vinek ri yeroyoj ri Kajaf Dios.
ACT 2:40 Y ri Pedro c'o c'a ch'aka' chic ch'abel ri xeruk'alajirisala' chique. Rija' xuya' c'a rubeyal chiquivech ri vinek quiq'uin ch'abel achi'el re': Quixel-pe chiquicojol ri vinek richin re tiempo re', ri xa e sachinek pa quimac, richin queri' yixcolotej c'a pe, nicha' c'a chique.
ACT 2:41 Y ri vinek c'a ri xec'ulun ri ruch'abel ri Dios pa tak cánima chupan ri k'ij ri', xeban bautizar. Ri quiniman, can xeq'uiyer c'a, roma chupan ri k'ij ri' xe'oc c'a quiq'uin e jun la'ek oxi' mil vinek.
ACT 2:42 Y can man jun bey c'a niquimalij ta quic'u'x, xa can jantape' c'a niquimol-qui' richin nicac'axaj ri quitijonic ri apóstoles. Can junan chuka' quivech. Junan niquimol-qui' richin niquitej ri caxlan-vey richin niquinataj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y can junan chuka' niquiben orar. Can jantape' c'a queri' niquiben.
ACT 2:43 Y can conojel c'a ri vinek quixibin-qui'. Y q'uiy c'a milagros ri yebanalox coma ri apóstoles; y re milagros re yequibanala' rije', can niquik'alajirisaj c'a chi e rusamajela' ri Dios.
ACT 2:44 Y conojel ri quiniman, can c'o c'a jun ach'alalri'il quiq'uin, y niquicomonij c'a ronojel ri c'o quiq'uin.
ACT 2:45 Y richin yequitola' ri kach'alal ri c'o nic'atzin chique, yequic'ayila' ri achique oc ri ec'o quiq'uin.
ACT 2:46 Y ri pa rachoch ri Dios can k'ij-k'ij c'a ec'o-apo, y junan c'a quivech conojel. Y tok niquiben c'a va'in pa jun jay, can riq'uin c'a ronojel quic'u'x y quicoten.
ACT 2:47 Y niquiya' ruk'ij ri Dios. Can k'ij-k'ij c'a ec'o más ri yecolotej, roma can jac'a ri Ajaf ri nibanon chique chi yeq'uiyer. Y rije' utz c'a yetz'et coma ri vinek.
ACT 3:1 Ri Pedro y ri Juan cachibilan-qui' e benek c'a el richin yebe pa rachoch ri Dios. Las tres ri tikak'ij jari' tok e benek-el, chupan ri hora ri richin oración.
ACT 3:2 Y chiri' pa jun ruchi' ri rachoch ri Dios ri Jebel Oc Nitzu'un niquibij chire, ronojel c'a k'ij c'o ri yebeyo'on can jun achin c'utuy-limosna. Re jun achin re' can pa ralaxic c'a pe ri man tiquirinek ta biyinek. Rija' nuc'utuj c'a can limosna chique ri vinek ye'oc-apo ri chiri'.
ACT 3:3 Y tok ri Pedro y ri Juan ye'oc yan c'a apo ri pa rachoch ri Dios, ri achin c'utuy-limosna c'o c'a nuc'utuj chuka' can chique rije'.
ACT 3:4 Pero ri Pedro xutzu-xutzu' ri achin, y chuka' queri' xuben ri Juan, y c'ari' ri Pedro xubij chire ri achin: Kojatzu' na pe', xcha'.
ACT 3:5 Y ri achin can xerutzu' na vi, y royoben c'a achique ri xtiquiya' can chire.
ACT 3:6 Jari' tok ri Pedro xubij chire: Yin man jun k'anapuek y sakipuek ri c'o viq'uin richin chi ninya' ta chave. Xa can xe c'a ri yo'on chuve, jari' xtinya' chave, xcha'. Y jari' tok xubij chire: Pa rubi' ri Jesucristo ri aj-Nazaret cayacatej, y cabiyin-el, xcha'.
ACT 3:7 Y ri Pedro xuchop c'a ri rajquik'a' ri achin richin xpa'e'. Y can jac'ari' xchojmir. Ri raken xec'oje' c'a el cuchuk'a' y que chuka' ri' ri rukul tak raken.
ACT 3:8 Y ri achin ri', tok xchap ruk'a' roma ri Pedro richin nipa'e-el, jutzoc' xuya', y xbiyin c'a el. Y junan chic ri xoc-apo quiq'uin ri Pedro y ri Juan ri chiri' pa rachoch ri Dios. Niropin c'a ri benek, y nuya' chuka' ruk'ij ri Dios.
ACT 3:9 Y e janíla c'a vinek ri xetz'eton richin, chi nibiyin y nuya' ruk'ij ri Dios ri achin ri'.
ACT 3:10 Ri vinek can quetaman c'a chi ja achin ri' ri c'utuy-limosna, ri nic'oje' ri chiri' pa ruchi-jay ri Jebel Oc nibix chire, ri jun ruchi-jay ri richin ri rachoch ri Dios. Romari' ri vinek ri' xsach quic'u'x chirij y quixibin-qui' roma ri xbanatej ri chiri'.
ACT 3:11 Y ri achin ri xc'achojirisex e ruchapapen c'a ri Pedro y ri Juan. Y e janíla ri vinek ri xe'apon chiquitz'etic ri chiri' pa jun corredor, ri Richin Salomón yecha' chire. Chanin c'a xquimol-apo-qui'. Re vinek c'a re' man jun bey quitz'eton ta chi nibanatej quere'.
ACT 3:12 Y tok ri Pedro xerutz'et ri vinek, xubij c'a chique: Nuvinak israelitas, ¿achique c'a roma tok achi'el nisach ic'u'x roma re xbanatej? ¿Y achique roma tok ja roj ri yojitzu'? Roma re achin re' xbiyin-el, pero man ja ta ri kuchuk'a' roj ri xbanon, y chuka' man ja ta ri utz ri nikaben chuvech ri Dios ri xbanon.
ACT 3:13 Tivac'axaj c'a re xtinbij chive: Ri Katata' Dios, ri qui-Dios chuka' ri kati't-kamama' ri xec'ase' ojer can, achi'el ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob, rija' can xuben c'a chire ri Jesús, ri Ruc'ajol, chi c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Pero rix man xivajo' ta xinimaj chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios. Xa xiya' pa ruk'a' ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato. Y tok ri k'atoy-tzij can rubin chic chi nucol-el, rix man xivajo' ta. Rix xa q'uiy ri xibij-apo chirij.
ACT 3:14 Xa ja ri jun camisanel xibij chi ticol-el, y ri lok'olej y choj chuka' ri ruc'aslen, jari' ri xiya' can pa ruq'uexel.
ACT 3:15 Y riq'uin ri' xitek c'a pa camic ri Jesús ri niyo'on c'aslen. Pero ri Dios xuben chire chi xbec'astej-pe chiquicojol ri caminaki'. Nikabij c'a quere' chive roma roj can xkatz'et-vi tok c'astajinek chic pe.
ACT 3:16 Y re jun achin re nitz'et-pe rix re c'o vave' y ivetaman chuka' ruvech, xc'achoj, roma can pa rubi' ri Jesús xkac'utuj-vi. Y re achin can xc'achoj-vi roma can xucukuba' chuka' ruc'u'x riq'uin ri Jesús.
ACT 3:17 Rix nuvinak y ri principal-i' ri ec'o chi'icojol, tok xiya' pa camic ri Jesús, xich'ob chi rija' xa choj jun achin y man xitz'et ta chi can ja rija' ri Cristo.
ACT 3:18 Can xbanatej-vi c'a achi'el ruch'obon-pe ri Dios. Y queri' ri tz'iban c'a can coma conojel ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can. Rije' quitz'iban c'a can chi ri Cristo c'o c'a chi nuc'ovisaj na tijoj-pokonal.
ACT 3:19 Vacami titzolej c'a pe ic'u'x riq'uin ri Ajaf Dios y tijalatej ri ic'aslen, richin queri' nicuyutej y nisachatej ri imac. Y xquepe c'a tiempos richin uxlanen tok ri Ajaf can c'o chic iviq'uin.
ACT 3:20 Y ri Ajaf Dios can xtutek c'a pe ri Jesucristo ri pa ruca'n bey, ri Jesucristo ri can yo'on-pe rutzijol chive roma ri Ajaf Dios.
ACT 3:21 Jac'a re vacami, c'o chi nic'oje' na ri chila' chicaj, can c'a tok xtapon na ri k'ij tok xtiban rutzil ronojel. Queri' nubij ri Dios chupan ri e quitz'iban can ri lok'olej tak achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can.
ACT 3:22 Y ri Moisés xubij c'a chique ri kati't-kamama': Ri Kajaf Dios xtuyec c'a pe jun ri xtik'alajirisan ri ruch'abel chique ri kiy-kamam, can achi'el rubanon viq'uin yin. Rija' can kavinak vi y tivac'axaj c'a ronojel ri xtubij chive.
ACT 3:23 Y achique c'a ri man xtiniman ta chire, xtika' c'a ri camic pa ruvi' y xtelesex c'a el chiquicojol ri e rutinamit chic ri Dios, nicha' ri rutz'iban can ri Moisés.
ACT 3:24 Y ri Pedro xubij chic c'a chuka' chique ri vinek: Conojel ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can, achi'el ri Samuel y ri ch'aka' chic, chirij re tiempo re' e ch'ovinek-vi can.
ACT 3:25 Y can ivichin c'a rix ri e rusujun can ri Dios chupan ri e tz'ibatel can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can. Y can ivichin chuka' rix ri xusuj tok xuben ri jun trato quiq'uin ri ojer tak kati't-kamama', tok xubij chire ri Abraham chi ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef xtiquic'ul c'a utzil roma ri riy-rumam rija', ri xte'alex.
ACT 3:26 Y tok ri Dios xuben c'a chi ri Jesús ri Ruc'ajol xbec'astej-pe, chi'icojol c'a rix xutek-vi nabey. Rija' xrajo' c'a xuya' can ri rutzil chi'icojol, richin queri' chi'ijujunal xiya' ta can rubanic ri mac.
ACT 4:1 Ri Pedro y ri Juan c'a yech'on na c'a chiquivech ri vinek, tok xe'oka' ri sacerdotes e cachibilan-pe ri achi'a' saduceos, y chuka' ri achin uc'uey quichin ri achi'a' e chajinela' pa rachoch ri Dios.
ACT 4:2 Y re achi'a' c'a re' janíla yacatajinek-pe coyoval chiquij ri Pedro y ri Juan, roma yequitijoj ri vinek. Can niquitzijoj c'a chique ri vinek achique rubanic tok ri Jesús xc'astej y xa can caminek chic el, y romari' ri caminaki' can xquec'astej chuka', yecha' c'a chique ri vinek.
ACT 4:3 Romari' xequichop-el ri ca'i' apóstoles ri', y xequiya' pa cárcel. Y man xechojmirisex ta c'a ri k'ij ri', roma xa xkak'ij yan chiri'. Xa can c'a ja ri ruca'n k'ij.
ACT 4:4 Y can e q'uiy c'a chique ri vinek xeniman ri ruch'abel ri Dios. C'a ri k'ij ri', xaxe ri achi'a' ec'o la'ek jun vo'o' mil.
ACT 4:5 Chupan c'a ri ruca'n k'ij, xquimol-qui' ri chiri' pa Jerusalem ri e principal-i' chiquicojol ri israelitas, ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij, y ri etamanela' chirij ri ley.
ACT 4:6 Y chuka' ri Anás ri nimalej sacerdote, ri Caifás, ri Juan, ri Alejandro, y conojel c'a ri e quiy-quimam can ri nimalej tak sacerdotes, xquimol chuka' apo qui' quiq'uin.
ACT 4:7 Y c'ari' c'a xquitek quic'amic ri Pedro y ri Juan. Y tok ec'o chic c'a apo ri chiri' chiquivech, xquic'utuj c'a chique: ¿Achique yoyon k'ij chive richin chi rix niben quere'? ¿Y achok bi' xinataj richin xic'achojirisaj ri achin? xecha'.
ACT 4:8 Y ri Pedro, can nojinek c'a ri ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu, xubij c'a chique: Rix achi'a' ri ix principal-i' chupan re katinamit Israel, y rix chuka' rijita'k ri c'o ik'ij:
ACT 4:9 Rix nic'utuj c'a chike chirij ri utzil ri xkaben chire jun achin yava', richin nivetamaj achique rubanic tok xc'achoj.
ACT 4:10 Tivetamaj c'a rix ri ixc'o-pe vave', y tiquetamaj c'a chuka' conojel ri kavinak israelitas, chi re jun achin re c'o vave' chivech xc'achoj tok xkanataj ri rubi' ri Jesucristo ri aj-Nazaret, ri Jesucristo ri xitek rucamisaxic chuva ri cruz, pero ri Dios xuben chi xbec'astej-pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 4:11 Ri Jesús ibanon c'a chire chi man jun nic'atzin-vi, can achi'el niquiben ri ch'aka' banoy tak jay chire jun abej, niquibij chi xa man nic'atzin ta. Pero re Abej re' xa jare' ri nic'atzin richin chi man nitzak ri jay. Y ri Jesús xban c'a chire vacami chi ja rija' ri más nic'atzin.
ACT 4:12 Y can man jun chic c'a ri nilitej ta colotajic riq'uin. Roma chuvech re ruvach'ulef xa can man jun chic ri yo'on ta pe chike roj vinek richin yojcolotej ta, xcha' ri Pedro.
ACT 4:13 Y tok ri achi'a' ri can e principal-i' vi xequitz'et ri Pedro y ri Juan, can achique la xequitz'et. Roma stape' man q'uiy ta etamabel c'o quiq'uin, can man jun xibinri'il ri c'o ta quiq'uin. Can janíla c'a k'alaj chi rije' xec'oje' riq'uin ri Jesús.
ACT 4:14 Y can man jun c'a xquibij chic chique ri e ca'i' apóstoles, roma c'o-apo ri achin ri xc'achojirisex. Pa'el-apo ri chiri' quiq'uin.
ACT 4:15 Y ri Pedro y ri Juan xe'elesex c'a el ri acuchi ec'o-vi ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij, richin queri' pa quiyonil na ri achi'a' ri' yech'obon can.
ACT 4:16 Y re achi'a' re' niquibila' c'a chiquivech: ¿Achique c'a nikaben chique? Roma man jun vinek vave' pa Jerusalem ri man ta etamayon chi xbanatej jun nimalej milagro. Y roj man yojtiquir ta nikevaj chuka'.
ACT 4:17 Y xaxe c'a richin man nibiyin más rutzijol ri xbanatej, quekaxibij-el, richin queri' man niquitzijoj chic ri Jesús chique ri vinek.
ACT 4:18 Y tok xe'oyox chic c'a apo ri Pedro y ri Juan, xbix c'a chique chi can man chic quequitijoj ri vinek, chi man chic tiquitzijoj ri Jesús chique ri vinek.
ACT 4:19 Pero ri Pedro y ri Juan xech'on-apo, y xquibij chique: Tibij na c'a chike: ¿Achique ta cami nubij ri Dios, xa ta ja ri nibij rix ri nikaben y man nikaben ta ri nubij rija'?
ACT 4:20 Roj man yojtiquir ta nikaben chi man ta chic nikabij chique ri vinek ri xkatz'et y xkac'axaj riq'uin ri Jesús, xecha'.
ACT 4:21 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij, q'uiy c'a ri xquibij-el chique ri Pedro y ri Juan xe richin yequixibij. Y c'ari' xquiya-el k'ij chique richin xebe. Xa man jun xquil xquiben ta chique, roma ri vinek xa can niquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios roma ri achin xc'achojirisex.
ACT 4:22 Roma ri achin c'a ri' más yan cavinek rujuna', pero xc'achoj roma ri milagro ri'.
ACT 4:23 Y tok ri Pedro y ri Juan xe'isk'opix-el, choj xetzolin c'a quiq'uin ri cachibil, y xbequitzijoj c'a chique ronojel ri bin-el chique coma ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij.
ACT 4:24 Y tok ri cachibil xcac'axaj ri xquitzijoj, junan c'a xquiben orar conojel y xquibij c'a chupan ri qui-oración: Nimalej Ajaf Dios, rat ri xabanon ronojel, rat ri xabanon ri caj y ri ec'o chupan, rat ri xabanon re ruvach'ulef y re ec'o chuvech, rat ri xabanon ri mar y ri ec'o chupan.
ACT 4:25 Rat ri xaben chi xsamej ri Lok'olej Espíritu pa ránima ri asamajel xubini'aj David, richin xubij: ¿Achique c'a roma tok ri pa tak ruvach'ulef xaxe itzel tak ch'obonic yequibanala', y ri vinek ri ec'o pa tak tinamit xaxe ri man jun rejkalen ri yequinojij?
ACT 4:26 Y yebeyacatej-pe ri k'atoy tak tzij richin re ruvach'ulef. Y ri principal-i' chiquicojol xquimol c'a qui', richin xeyacatej chavij rat Ajaf Dios, y chirij chuka' ri Cristo ri acha'on. Queri' rutz'iban can ri David.
ACT 4:27 Y can kitzij vi, chi achi'el ri tz'ibatel can, queri' ri xbanatej. Roma ri rey Herodes y ri jun chic k'atoy-tzij rubini'an Poncio Pilato, ri israelitas y ri man e israelitas ta, xquimol-qui' vave' pa tinamit Jerusalem richin xeyacatej chirij ri Jesús ri lok'olej Ac'ajol ri xatek-pe.
ACT 4:28 Pero can nic'atzin c'a chi nibanatej na ri can ja ri pan ak'a' rat c'o-vi, y ri ach'obon-pe ojer-ojer, y can ja vi re' ri xquiben rije'.
ACT 4:29 Ajaf, vacami c'a tatzu' chi re vinek re' yexibin, roma yacatajinek coyoval chikij roj asamajela'. Y romari' roj nikac'utuj c'a chave chi tabana' chike chi man ta jun xibinri'il kiq'uin richin nikatzijoj ri ach'abel.
ACT 4:30 Y nikac'utuj c'a chuka' chave, chi riq'uin ri avuchuk'a' xquec'achoj ta ri yava'i', y chi yeban ta milagros xaxe riq'uin ninatex ri rubi' ri Jesús ri lok'olej Ac'ajol. Y ronojel re' xtic'atzin ta richin nik'alajin chi can kitzij ri nikatzijoj chique ri vinek, xecha'.
ACT 4:31 Y tok xetane' chire ri oración, ri acuchi quimolon-vi-qui' xsilon janíla. Y tok nojinek chic c'a ri cánima riq'uin ri Lok'olej Espíritu, man jun c'a xibinri'il chiquivech rije' richin niquitzijoj ri ruch'abel ri Dios.
ACT 4:32 Y janipe' c'a ri vinek ri quiniman chic, junan c'a quivech y jun cánima quibanon. Man jun c'a ri nibin chi can xe ta richin ka rija' ri c'o riq'uin, roma can jun quibanon conojel.
ACT 4:33 Ri apóstoles can riq'uin c'a uchuk'a' niquitzijoj ri rubanic tok xc'astej-pe ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminaki', y nim ri rutzil ri Dios c'o pa quivi' conojel.
ACT 4:34 Y chiquicojol c'a ri quiniman chic ri Dios, man jun c'a meba'il, roma ri c'o culef y c'o cachoch, yequic'ayila' y ri rajel niquic'uaj-apo.
ACT 4:35 Niquic'uaj-apo chique ri apóstoles, y ri mero ri' nitalux c'a chiquivech ri c'o nic'atzin chique.
ACT 4:36 Que c'a ri' c'o jun achin ri chiquicojol rubini'an José. Y re José riy-rumam can ri Leví, y alaxinek pa Chipre. Pero ri apóstoles xquiya' chic c'a jun rubi'. Romari' tok xubini'aj Bernabé. Y jare' ri jun chic rubi' ri xquiya' ri José, roma rija' can nucukuba-vi quic'u'x conojel.
ACT 4:37 Y re Bernabé c'a re' xuc'ayij c'a jun rulef, y ri rajel xberujacha' pa quik'a' ri apóstoles.
ACT 5:1 Pero jun achin rubini'an Ananías rachibilan ri rixjayil rubini'an Safira, xquic'ayij c'a jun culef.
ACT 5:2 Y che ca'i' xquiya' chiquivech chi niquiq'uen can ch'aka' chire ri rajel ri ulef, y ri ch'aka' chic xuc'uaj-el ri Ananías richin xberuya' pa quik'a' ri apóstoles.
ACT 5:3 Pero ri Pedro xubij chire ri Ananías: ¿Achique c'a roma tok xaya' k'ij chi ri Satanás xunojisaj ri avánima, richin chi xatz'uc tzij chuvech ri Lok'olej Espíritu, y xaq'uen can ch'aka' chire ri rajel ri ulef ri xac'ayij?
ACT 5:4 Xa ta ri ulef xc'oje' ta queri' y man ta xac'ayij, ¿c'o cami jun nibin chi xa man avichin ta rat? Y tok xac'ayij, ¿c'o cami jun ri nibin ta chave chi man avichin ta rat ri rajel ri avulef? ¿Achique c'a roma tok xpe ri jun itzel ch'obonic aviq'uin? Rat man chiquivech ta c'a vinek xatz'uc-vi tzij, rat can chuvech c'a ri Dios xatz'uc tzij, xcha' ri Pedro.
ACT 5:5 Y ri Ananías, ri achin ri xc'ayin ri ulef, can xe c'a xrac'axaj ri ch'abel xerubij ri Pedro, xquen-ka (xcom-ka). Y conojel c'a ri xe'ac'axan ri xbanatej, xpe c'a jun xibinri'il chique janíla.
ACT 5:6 Y ec'o c'a ca'i-oxi' ri c'a e c'ajola' na ri chanin xeyacatej-el richin xbequibana-pe rutzil ri caminek, y c'ari' xquic'uaj-el richin xebe chumukic.
ACT 5:7 Y c'a jun la'ek oxi' horas tic'ulvachitej-ka ri rucamic ri Ananías, tok xapon ri rixjayil. Rija' man runaben ta c'a ri xc'ulvachitej chiri'.
ACT 5:8 Y ri Pedro xuc'utuj chire ri ixok ri': Ri mero ri ruc'amon-pe ri Ananías, ¿jari' ri rajel ri ulef ri xic'ayij? Y ri ixok xubij: Ja', jari' ronojel mero ri rajel ulef.
ACT 5:9 Pero ri Pedro xubij c'a chire: ¿Achique c'a roma rix can xiben chi man yixrutz'et ta pe ri Lok'olej Espíritu richin ri Ajaf Dios? ¿Achique roma rix can xiya' chivech chi xiben queri'? Romari' ri avachijil jari' xbemuk can. Y ri e benek mukuy richin, jari' ye'oc yan pe, richin queri' yatoquic'ama' chic el rat, richin yatbequimuku' can chuka', xcha'.
ACT 5:10 Y can jari' xtzak-ka ri ixok ri chiri' chuvech ri Pedro, y xquen-ka (xcom-ka). Tok xe'oka' c'a ri c'ajola' ri xebemukun can ri Ananías, y xquitz'et chi caminek chuka' ri ixok, xquic'uaj y xbequimuku' can riq'uin ri rachijil.
ACT 5:11 Y ri kach'alal can janíla c'a xquixibij-qui' roma ri xbanatej. Y can que chuka' ri' xquic'ulvachij ri ch'aka' chic ri xe'ac'axan ri xbanatej. Can janíla xquixibij-qui'.
ACT 5:12 Y ri apóstoles janíla c'a q'uiy nima'k tak milagros ri man jun bey e tz'eton ta, ri yequibanala' chiquivech ri vinek, richin queri' tik'alajin chi ri apóstoles can kitzij vi ri niquibij. Y ri can quiniman chic ri Dios, junan c'a quivech niquimol-qui' pa jun corredor richin ri rachoch ri Dios. Ri corredor ri' Richin ri Salomón yecha' c'a chire.
ACT 5:13 Can ec'o-vi c'a vinek ri man yejel ta apo quiq'uin roma ri niquixibij-qui' niquiben queri'. Jac'a ri ch'aka' chic vinek ri ec'o chupan ri tinamit, can niquiya-vi quik'ij.
ACT 5:14 Pero can janíla e q'uiy ri vinek ri yeniman ri Ajaf Jesucristo. Romari' ri e nimanela' k'ij-k'ij más e q'uiy; chi ixoki' y chi achi'a'.
ACT 5:15 Can que vi ri', roma ri yava'i' ye'elesalox c'a pe ri pa tak bey y yeyolox pa tak ch'at y pa tak varabel, richin queri' tok ri Pedro nik'ax-el, ri rumujal nik'ax ta c'a pa quivi' jun ca'i' chique ri yava'i' ri' y yec'achoj ta.
ACT 5:16 Y e q'uiy c'a chuka' vinek ri ec'o pa tak tinamit ri ec'o-pe chunakaj ri Jerusalem, xe'oka' ri chiri' pa tinamit, y e quic'amalon-pe quiyava'. Ec'o c'a ri choj e yava'i' riq'uin yabil, y ec'o ri ec'o pa pokonal pa quik'a' itzel tak espíritu. Y conojel c'a yec'achojirisex-el.
ACT 5:17 Pero ri nimalej sacerdote e rachibilan ri achi'a' quibini'an saduceo, itzel c'a niquina' chique ri apóstoles roma ri yetiquir niquiben.
ACT 5:18 Romari' xebequichapa-pe y xebequiya' can pa cárcel.
ACT 5:19 Y ri chak'a', ri Ajaf Dios xutek c'a pe jun ángel ri pa cárcel quiq'uin ri apóstoles. Y re ángel re' xujek-el ri ruchi' ri cárcel chiquivech, richin yerelesaj-el. Y xubij c'a chique:
ACT 5:20 Quixbiyin c'a. Y tok xquixapon chic c'a pa rachoch ri Dios, titzijoj chique ri vinek ronojel ri ch'abel ri richin ri c'ac'a' c'aslen ri nuya' ri Jesucristo, xcha' ri ángel.
ACT 5:21 Can xe xcac'axaj re' ri apóstoles, nimak'a' yan ruca'n k'ij xebe ri pa rachoch ri Dios, y yequitijoj c'a ri vinek. Y chupan c'a ri hora ri', juc'an chic, ri nimalej sacerdote y ri rachibil xequitek c'a coyoxic ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij. Y can conojel c'a ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij xquimol-qui'. Y c'ari' xquitek quic'amic ri apóstoles ri ec'o pa cárcel.
ACT 5:22 Pero tok ri jusol achi'a' chajinela' ri e takon-el xe'apon chuchi-cárcel y xe'oc-apo richin yebequic'ama-pe, xquitz'et chi xa man jun c'o ri chiri'. Can jac'ari' xetzolej, y xbequiya' rutzijol.
ACT 5:23 Y xbequibij c'a: Ri pa cárcel man jun chique rije' c'o. C'a ja na roj ri xojbejakon, pero xa man jun ri c'o chiri'. Ri cárcel can jebel rutz'apexic banon can, y ri chajinela' ec'o ri chiri' chuchi-cárcel, yechajin, xecha'.
ACT 5:24 Ri nimalej sacerdote, ri achin uc'uey quichin ri chajinela' ri richin pa rachoch ri Dios, y ri principal-i' tak sacerdotes, tok xcac'axaj ri xbequibij ri chajinela' chique, man niquil ta c'a achique niquich'ob, y romari' niquibila' c'a chiquivech: ¿C'a acuchi c'a xtapon-vi re'? yecha'.
ACT 5:25 Y jac'ari' tok c'o c'a jun ri xapon chiri' quiq'uin ri quimolon-qui', y xberubij chique: Ri achi'a' ri xe'iya' pa cárcel, ye'ajin chiquitijoxic ri vinek chiri' pa rachoch ri Dios, xcha'.
ACT 5:26 Y can jac'ari' tok ri achin ri uc'uey quichin ri chajinela' y ri chajinela' xebe chiquic'amic ri apóstoles. Pero chi utzil c'a xequiq'uen-pe, roma rije' niquixibij-qui' chi yec'ak chi abej coma ri vinek.
ACT 5:27 Y tok ri achi'a' ri xebe chiquic'amic ri apóstoles, xe'oka' y e quic'amon-pe, can choj c'a xebequipaba' chiquivech ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij. Y ri nimalej sacerdote xubij c'a chique ri apóstoles:
ACT 5:28 Roj kabin-el chive chi man chic tiya' ri tijonic chirij ri Jesús chique ri vinek. Pero vacami re tinamit Jerusalem nojinek chic riq'uin ri itijonic, y nik'alajin c'a jebel chi chikij roj nivajo' niya-vi ri rucamic ri jun achin xubini'aj Jesús, xcha'.
ACT 5:29 Pero ri Pedro y ri ch'aka' chic apóstoles xquibij c'a apo chique: Nic'atzin chi ja ri nubij ri Dios ri nikanimaj, y man ja ta ri nicajo' ri vinek.
ACT 5:30 Roma ri xbanon chire ri Jesús richin xc'astej-el, ja ri Dios, ri Dios kichin roj y quichin chuka' ri kati't-kamama'. Pero rix xicamisaj tok xibij chi tibajix chuva ri cruz.
ACT 5:31 Y ri Dios chuka' xunimirisaj c'a ruk'ij ri Jesús, riq'uin ri xutz'uyuba-apo pa rajquik'a', y xuben chire chi ja rija' ri nuc'uan kichin y ri nicolon kichin chuka', richin queri' nuya' k'ij chike roj israelitas richin nitzolin kac'u'x riq'uin ri Dios y nicuyutej kamac.
ACT 5:32 Y ronojel re' kitzij, y can ja roj xojtz'eton, romari' nikatzijoj. Y ri Lok'olej Espíritu chuka' ruchapon c'a ruk'alajirisaxic chi can kitzij vi. Konojel c'a ri yojniman rutzij ri Dios, can ruyo'on c'a ri Lok'olej Espíritu chike, xecha'.
ACT 5:33 Y tok ri achi'a' ri can yek'aton tzij pa comon xcac'axaj ri xquibij ri apóstoles, xyacatej c'a coyoval y xquich'ob chi yequicamisaj.
ACT 5:34 Pero ri chiquicojol c'a ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij, c'o c'a jun achin ri cachibil ri fariseos, y re achin c'a re' rubini'an Gamaliel. Rija' jun tijonel richin ri ley richin ri Moisés, y janíla c'a chuka' ruk'ij chiquivech ri vinek. Re achin re' xpa'e' c'a, y xubij chi que'elesex-el juba' ri apóstoles ri chiri'.
ACT 5:35 Y c'ari' xch'on c'a chique ri rachibil, ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij y xubij c'a chique: Nuvinak, tich'obo' c'a jebel achique ri xtiben chique re achi'a' re'.
ACT 5:36 Roma toka' chi'ic'u'x tok xbec'ulun-pe ri jun achin xubini'aj Teudas. Re Teudas re' xubij chi rija' jun achin janíla ruk'ij, y ec'o la'ek jun caji' ciento achi'a' ri xe'achibilan richin. Y tok xcamisex, conojel ri xeniman rutzij xetalutej y xeq'uis.
ACT 5:37 Y chirij re', tok xbanatej ri tz'iban bi'aj, xbec'ulun-pe chuka' jun chic achin ri xubini'aj Judas. Re jun achin re' aj-Galilea, y rija' xtiquir c'a xuben chi e janíla e q'uiy vinek ri xetzekelben richin. Y tok xcamisex c'a chuka' re Judas re', conojel ri xeniman rutzij, xetalutej.
ACT 5:38 Y roma c'a ri' ninbij chive chi que'iya' can re achi'a' re'. Roma vi xa quich'obonic vinek ri ye'ajin chubanic, rije' xqueq'uis.
ACT 5:39 Pero vi richin ri Dios, man jun c'a xquixtiquir xtiben richin nichup. Tichajij-ivi' jebel, man xa tec'ulun-pe chi rix yixajin chi oyoval riq'uin ri Dios, xcha'.
ACT 5:40 Y conojel xka' chiquivech ri xubij ri achin rubini'an Gamaliel. Y c'ari' xquibij chi ye'uc'uex chic apo ri apóstoles. Y tok ri apóstoles ec'o chic chiri', xech'ay y xbix chic el chique chi man chic tiquitzijoj ri Jesús chique ri vinek. Y c'ari' xquiya-el k'ij chique richin xebe.
ACT 5:41 Y tok ri apóstoles xe'el-el ri chiri' chiquivech ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij, niquicot c'a ri cánima xebe, roma ri Dios ruyo'on k'ij chique richin chi niquic'ovisaj tijoj-pokonal roma ri rubi' ri Jesús, chi q'uiy ri niban y nibix chique.
ACT 5:42 Y rije' can man c'a niquiya' ta can rutzijoxic ri Jesucristo. Can ronojel k'ij niquic'ut y niquitzijoj ri Jesucristo, ri pa rachoch ri Dios y chi tak jay.
ACT 6:1 Chupan c'a ri tiempo ri', ri kach'alal quichapon yeq'uiyer. Y c'o c'a sujunic quichin ri kach'alal ri yech'on griego chiquij ri kach'alal yech'on hebreo. Ri kach'alal ri yech'on griego niquibij c'a chi ri malcani'a' tak ixoki' ri ec'o chiquicojol niban chique chi juba' oc quejkalen tok niban ri jachoj-cosas ri richin k'ij-k'ij.
ACT 6:2 Roma c'a ri' ri cablajuj apóstoles xequimol c'a conojel kach'alal, y xquibij chique: Man c'a ruc'amon ta chi roj nikamalij can ri ruk'alajirisaxic ri ruch'abel ri Dios, richin ja rix yixkilij.
ACT 6:3 Vacami c'a kach'alal, que'icha-pe vuku' achi'a' ri chi'icojol, achi'a' ri can etaman chi choj ri quic'aslen, c'o etamabel quiq'uin y nojinek ri cánima riq'uin ri Lok'olej Espíritu, richin queri' jari' ri xquekaya' chuvech ri jachoj-cosas.
ACT 6:4 Y roj can xtikaben-vi ri samaj achi'el ri kabanon-pe. Jantape' xtikaben orar, y xtikak'alajirisaj ri ruch'abel ri Dios, xecha' chique.
ACT 6:5 Y can conojel kach'alal xka' chiquivech ri xbix chique coma ri apóstoles, y xequicha' c'a ri e vuku' achi'a'. Ri jun c'a ri xquicha' rubini'an Esteban, y re' jun achin ri can jebel vi cukul ruc'u'x riq'uin ri Dios y nojinek ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu. Xequicha' chuka' ri achi'a' quibini'an Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas y ri Nicolás ri aj pa tinamit Antioquía. Re achin re rubini'an Nicolás man israelita ta, pero can nunimaj c'a ri nubij ri ley ri richin ri Moisés, y can quiq'uin c'a ri israelitas c'o-vi tok c'a man jani runiman ta ri Jesucristo chiri'.
ACT 6:6 Y jac'a vuku' achi'a' re' ri xebepabex chiquivech ri apóstoles. Xepe ri apóstoles xquiben c'a orar, y c'ari' xquiya' quik'a' pa quivi' ri achi'a' ri', richin tik'alajin chi jari' niquichop ri quisamaj.
ACT 6:7 Y ri ruch'abel ri Dios riq'uin ruchuk'a' benek, y yeq'uiyer c'a chuka' ri nimanela' ri chiri' pa tinamit Jerusalem. Y e janíla c'a chuka' chique ri sacerdotes ri yeniman.
ACT 6:8 Ri Esteban jun achin ri can c'o c'a ri ruchuk'a' ri Dios riq'uin, y can c'o chuka' ri rutzil ri Dios riq'uin. Romari' tok c'o milagros ri man jun bey e tz'eton ta, ri yerubanala' chiquivech ri vinek, richin queri' tik'alajin chi rija' can kitzij vi ri nuk'alajirisaj.
ACT 6:9 Pero ec'o vinek ri xebeyacatej-pe y xquichop-qui' riq'uin ch'abel riq'uin ri Esteban. Re vinek c'a re' e richin jun jay ri can richin vi nitzijox ri ruch'abel ri Dios, ri quichin ri lok'on tak samajela' e colotajinek chic pe nibix chire. Y quichin chuka' ri vinek aj-Cirene, aj-Alejandría, aj-Cilicia y aj pan Asia.
ACT 6:10 Y roma ri Esteban can ja ri Lok'olej Espíritu ri xyo'on etamabel chire, romari', tok rija' xch'on, ri vinek ri e yacatajinek chirij xa man xetiquir ta riq'uin.
ACT 6:11 Roma c'a ri' xequitoj ch'aka' vinek richin queri' tiquibij chi xcac'axaj chi ri Esteban itzel xch'on chirij ri ley richin ri Moisés y chirij chuka' ri Dios.
ACT 6:12 Can xquiya' c'a quina'oj ri rijita'k achi'a' ri c'o quik'ij, ri etamanela' chirij ri ley y ri vinek, richin xebeyacatej c'a pe chirij ri Esteban. Xbequichapa-pe, y xquic'uaj chiquivech ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij.
ACT 6:13 Y xequic'uaj c'a achi'a' richin chi niquitz'uc tzij chirij ri Esteban, y ri achi'a' ri' niquibij c'a: Re jun achin re' man nitane' ta c'a juba' richin nubij itzel chirij re lok'olej rachoch ri Dios y chirij ri ley richin ri Moisés.
ACT 6:14 Roma kac'axan c'a chi nubila' chi ri Jesús aj-Nazaret xtuvulaj re rachoch ri Dios, y chi xtujel-el ronojel ri rubin can ri Moisés ri nic'atzin chi tikabana'.
ACT 6:15 Y jac'ari' tok ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij y e tz'uyul ri chiri', xquitzu-xquitzu' ruvech ri Esteban. Y jari' tok xquitz'et chi xjalatej ruvech, xoc achi'el titzu'un jun ángel.
ACT 7:1 Y ri nimalej sacerdote xuc'utuj c'a chire ri Esteban: ¿Kitzij c'a ri c'ari' nibix-ka chavij?
ACT 7:2 Ri Esteban xubij: Nuvinak israelitas y rix ri principal-i' chupan re katinamit, tivac'axaj na c'a re xtinbij chive re vacami: Ri Dios ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen, xuk'alajirisaj-ri' chuvech ri katata' Abraham. Y ri' ja ri ojer can, tok c'a c'o na c'a ri chiri' chupan ri lugar rubini'an Mesopotamia, tok c'a man jani rutzijol chi nec'oje' ta ri pan Harán.
ACT 7:3 Jari' tok ri Dios xubij chire ri Abraham: Catel-pe chiquicojol ri avach'alal, y taya' can ri aruvach'ulef, y xcabec'oje' c'a pa jun ruvach'ulef ri xtinc'ut chavech, xcha' ri Dios chire.
ACT 7:4 Y ri Abraham can xuya-vi c'a can ri Caldea ri lugar ri c'o-vi, y xk'ax ri pan Harán. Y caminek chic c'a can ri rutata' ri Abraham ri chiri' pan Harán, tok ri Dios xuq'uen c'a pe ri Abraham chupan re ruvach'ulef Canaán re ojc'o-vi vacami.
ACT 7:5 Y ri Dios can man jun c'a ulef xuya' ta can chire ri Abraham chupan re ruvach'ulef re', stape' ta xaxe richin nipa'e-vi. Can man jun vi ri xrichinaj can. Pero ri Dios can xusuj-vi c'a chire chi re ruvach'ulef re' xtoc richin rija' y quichin ri riy-rumam. Quere' xubij ri Dios chire ri Abraham, stape' man jun ralc'ual chiri'.
ACT 7:6 Y xbix c'a chuka' chire roma ri Dios, chi ri riy-rumam rija' xquebec'oje' c'a pa jun chic ruvach'ulef quiq'uin jun vi chic quivech vinek. Y ri vinek ri' xquequiya' pa samaj y xtiquiben chique chi xtiquitej pokon caji' ciento juna'.
ACT 7:7 Y ri Dios xubij c'a chuka' chi ri vinek ri xquebanon queri' chique ri riy-rumam ri Abraham, xtuya' c'a ruc'ayeval pa quivi'. Y c'ari' c'a xque'el-pe chiquicojol ri vinek ri', y xquepe chupan re lugar re', chinusamajixic y chuya'ic nuk'ij, xcha'.
ACT 7:8 Y ri Dios can xuben c'a chuka' jun trato riq'uin ri Abraham. Ri trato ri' can c'o c'a jun retal. Y ri retal ri trato ri', can jac'a ri circuncisión ri niban chique ri achi'a'. Y tok ri Abraham xalex ri ruc'ajol xubini'aj Isaac, xuben c'a ri circuncisión chire tok xa c'ari' vakxaki' ruk'ij. Que chuka' ri' xuben ri Isaac tok xalex ri Jacob ri ruc'ajol. Y ja chuka' xuben ri Jacob quiq'uin ri cablajuj ruc'ajol ri xe'oc tata'aj richin re tinamit Israel.
ACT 7:9 Y ri ch'aka' c'a ruc'ajol ri Jacob itzel c'a xquina' chire ri quichak' rubini'an José, roma can ja rija' ri más najovex. Y romari' tok xquic'ayij-el, y xuc'uex-el c'a pan Egipto. Jac'a ri Dios can c'o-vi riq'uin ri José,
ACT 7:10 y xucol chuvech ronojel tijoj-pokonal. Xuben c'a chire chi ri Faraón ri rey richin ri ruvach'ulef Egipto utz xutz'et y xutz'et chuka' chi c'o etamabel riq'uin. Y romari' ri rey xuben chi ri José xoc chuka' jun k'atoy-tzij pa ruvi' ri Egipto, y pa ruk'a' chuka' rija' xujech-vi ri rupan ri rachoch richin nuchajij.
ACT 7:11 Y ri tiempo ri' ri pan Egipto y pa Canaán, xpe c'a jun vayjal, jun nimalej tijoj-pokonal. Y ri kati't-kamama' ri ec'o pa Canaán man c'a niquil ta chic achique niquitej.
ACT 7:12 Y ri Jacob ri rutata' ri José, xapon rutzijol riq'uin chi ri chiri' pan Egipto c'o trigo. Romari' xerutek c'a el chulok'ic trigo ri ruc'ajol, ri e kati't-kamama' roj.
ACT 7:13 Y jac'a tok xebe chic jun bey, jac'ari' tok ri José xuk'alajirisaj-ri' chiquivech ri rach'alal chi ja rija' ri José. Y roma ri Faraón xretamaj e achique ri rach'alal ri José, romari' xretamaj chi can jun hebreo vi.
ACT 7:14 Y jac'ari' tok ri José xutek quic'amic ri Jacob ri rutata' y ri rach'alal. E setenta y cinco chiconojel.
ACT 7:15 Y que c'a re' rubanic tok xxule-ka ri Jacob pan Egipto. Chiri' xquen-vi (xcom-vi) rija' y ri e ruc'ajol ri e kati't-kamama' roj.
ACT 7:16 Pero ri quich'acul, pa jun lugar rubini'an Siquem, chiri' xemuk-vi. Xemuk pa jun xoral, ri acuchi can c'o c'ojlibel richin yebemuk-vi can caminaki'. Re jun xoral re', can jac'a ri Abraham ri lok'oyon can chique ri e ralc'ual ri achin rubini'an Hamor.
ACT 7:17 Y ri k'ij c'a richin nibanatej ri rusujun ri Dios chire ri Abraham, ri can xuben jurar chire chi can nuben-vi, xa can nakaj chic c'o-vi. Y ri tinamit Israel chuka' can ruchapon c'a ninimer y niq'uiyer ri chiri' pan Egipto.
ACT 7:18 Y jac'a tiempo ri' tok ri chiri' pan Egipto xoc c'a can jun c'ac'a' rey ri xa man xretamaj ta el ruvech ri José.
ACT 7:19 Y re c'ac'a' rey re' can novinek c'a chubanic ri etzelal chique ri kavinak israelitas. Y xuben c'a chique chi xquic'ovisaj tijoj-pokonal ri kati't-kamama', tok can xuben c'a chique chi ri calc'ual xa c'a calaxic xebetorix can, roma can xrajo' chi man ta xeq'uiyer.
ACT 7:20 Chupan c'a ri tiempo ri' xalex ri Moisés ri chiri' chuka' pan Egipto. Y chuvech ri Dios, re ac'ual re' yalan jebel. Oxi' c'a ic' ri xilix coma ri rute-rutata'.
ACT 7:21 Y c'ari', can c'o c'a chi xbemalix can pa ruvi' ri raken-ya', xbequiya' c'a can pa ruk'a' ri camic. Pero ri xuc'uan-el ri ac'ual jac'a ri rumi'al ri rey, ri rey ri can nibix chuka' Faraón chire. Ri rumi'al ri rey Faraón can achi'el ral c'a xuben chire ri Moisés.
ACT 7:22 Y roma c'a ri' ri Moisés can xtijox-vi jebel riq'uin ronojel ruvech etamabel ri c'o quiq'uin ri nima'k tak vinek aj-Egipto. Y can jun nimalej achin vi. Y nik'alajin tok c'o nubij y tok c'o nuben.
ACT 7:23 Jac'a tok ri Moisés rutz'akatisan chic cavinek rujuna', xalex pa ránima richin xbe chiquitz'etic ri ruvinak israelitas.
ACT 7:24 Y xutz'et c'a chi jun aj-Egipto janíla c'a nuben chire jun israelita, ruvinak rija'. Y richin nuto' ri ruvinak ri' y nuben ruq'uexel chire, xucamisaj ri achin ri', ri janíla nuben.
ACT 7:25 Y pa ruc'u'x rija' chi ri e ruvinak israelitas xtiquinabej chi ja rija' ri takon roma ri Dios richin yerucol-el pa quik'a' ri aj-Egipto, pero xa man que ta ri' xbanatej. Ri israelitas xa man xquinabej ta chi jari' ri rusamaj.
ACT 7:26 Y pa ruca'n k'ij, ec'o c'a e ca'i' vinek israelitas niquiben oyoval, y ri Moisés xapon c'a apo quiq'uin, y xrajo' ta xoc chiquicojol richin chi man ta niquiben oyoval. Romari' rija' xubij chique: ¿Achique c'a roma niben oyoval? Rix can ivach'alal ivi'. Ix israelitas chi ix ca'i', xcha' chique.
ACT 7:27 Jac'a ri jun chique ri niquiben oyoval, ri can nic'o ruvi' nuben, xunim ri Moisés, y xubij: ¿Achique xbin chave rat chi nim ak'ij y chi yatiquir chuka' nak'et tzij pa kavi'?
ACT 7:28 ¿O xa navajo' yinacamisaj, achi'el xaben chire ri jun achin aj vave' pan Egipto, ri ivir? xcha'.
ACT 7:29 Y tok ri Moisés xrac'axaj queri', c'a juba' ri' xanmej-el y xuya' c'a can ri Egipto y xbe c'a pa jun chic ruvach'ulef ri rubini'an Madián. Y ri chiri', chiquicojol vinek ri man e israelitas ta, chiquicojol ri' xc'oje-vi. Chiri' xc'ule-vi chuka', y xec'oje' e ca'i' ruc'ajol.
ACT 7:30 Y k'axinek chic c'a cavinek juna' tic'oje' ri Moisés ri chiri' pa Madián, jari' tok rija' xuc'ut-ri' jun ángel chuvech pa jun ruxulu-quiej, jun k'ayis ri c'o ruq'uixal y nijinon pa k'ak'. Re' xutz'et ri pa tz'iran ruvach'ulef, ri acuchi c'o-vi ri juyu' rubini'an Sinaí.
ACT 7:31 Y tok ri Moisés xutz'et re', xsach ruc'u'x. Y richin nutz'et jebel, xjel-apo. Pero jari' tok xbech'on-pe ri Ajaf chire, y xubij c'a:
ACT 7:32 Ja yin ri Dios ri xquinimaj ri avati't-amama'. Ja yin c'a ri qui-Dios ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob, xcha'. Y ri Moisés man c'a xtiquir ta chic xtzu'un-apo, xa nibaybot c'a (nibarbot c'a) roma xibinri'il.
ACT 7:33 Y ri Ajaf xubij c'a chuka' chire ri Moisés: Tavelesaj la axajab chi'avaken, roma la acuchi at pa'el-vi, can jun lok'olej lugar, roma can in kajinek-pe aviq'uin vave'.
ACT 7:34 Y vacami yatintek c'a el pan Egipto, chucolic ri nutinamit, roma nintz'et c'a chi janíla pokonal niquic'ovisaj, y vac'axan chuka' ri ok'ej ri niquiben, y jac'are' xika-pe chiquicolic, xcha' ri Ajaf chire ri Moisés.
ACT 7:35 Y ri Esteban xubij c'a chuka': Can ja ri Dios ri xtakon-el ri Moisés chiquicolic ri ruvinak, y chi can ja chuka' rija' ri nuc'uan quichin. Y ri xto'on richin ri Moisés, ja ri ángel ri xuc'ut-ri' chuvech chupan ri ruxulu-quiej, jun k'ayis c'o ruq'uixal y nic'at. Y re Moisés re', jare' ri xetzelex coma ri ruvinak, y achok che bin-vi: ¿Achique biyon chave chi nim ak'ij y yatiquir chuka' nak'et tzij pa kavi'? Ja Moisés re' ri xtak-el roma ri Dios.
ACT 7:36 Jac'a rija' ri xcolon-pe quichin ri kati't-kamama' ri chiri' pan Egipto. Rija' c'o c'a milagros ri man jun bey e tz'eton ta ri xerubanala' chiquivech ri vinek, richin queri' tik'alajin chi can ja ri Dios ri takayon-el richin. Ec'o c'a ri xerubanala' ri chiri' pan Egipto, ri pa nimalej ya' rubini'an Mar Rojo, y ri pa tz'iran ruvach'ulef. Cavinek c'a juna' xquiben ri pa tz'iran ruvach'ulef ri'.
ACT 7:37 Y ri Moisés xubij c'a chuka' chique ri kavinak ri tiempo ri': Ri Kajaf Dios xtuyec c'a pe jun ri xtik'alajirisan ri ruch'abel chique ri kiy-kamam, can achi'el rubanon viq'uin yin. Tivac'axaj c'a rutzij ri rusamajel ri Dios. Y ri samajel ri' jun kavinak, cha'inek can ri Moisés.
ACT 7:38 Ri Moisés xc'oje' c'a chiquicojol ri e cha'on roma ri Dios, ri pa tz'iran ruvach'ulef. Y ja chuka' rija' ri xbin chique ri kati't-kamama' ri tzij ri xubij ri ángel richin ri Dios ri xc'oje' pa ruvi' ri juyu' Sinaí. Can chire vi c'a rija' xjach-vi ri ch'abel richin c'aslen y rija' tuya' chike roj.
ACT 7:39 Xa ja chic c'a ri kati't-kamama' ri' man xeniman ta chire ri Moisés. Pa ruq'uexel chi xeniman ta chire, ri cánima rije' chanin xtzolin c'a chila' pa ruvach'ulef Egipto.
ACT 7:40 Y tok ri Moisés c'a c'o c'a pa ruvi' ri juyu' Sinaí, xquibij c'a chire ri Aarón: Que'abana' c'a vachibel richin ye'oc ka-dios, y jari' ri ye'uc'uan kichin. Roma ri Moisés ri xelesan-pe kichin ri pan Egipto, man ketaman ta achique roma tok man tzolijinek ta pe.
ACT 7:41 Y can xquiben c'a ruvachibel jun ti váquix. Y janíla c'a yequicot riq'uin ri xa ja rije' ri xebanon-ka. Romari' xequicamisala' c'a chicop chuvech, richin niquiya' ruk'ij.
ACT 7:42 Y jac'ari' tok ri Dios xeruya' can ri kavinak, roma rije' xa xquichop niquiya' quik'ij dios ri man e kitzij ta. Ri Dios xuya' c'a k'ij chique chi tiquiya' na c'a quik'ij quivachibel conojel ri e tz'etel ri chicaj. Can que c'a ri' quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Chupan ri e tz'ibatel can, ri Dios nubij c'a: Rix vinek aj-Israel, tok xixbiyin cavinek juna' ri pa tz'iran ruvach'ulef, ¿xe'icamisala' cami ri chicop richin xe'isuj chuve yin? Xa man xiben ta queri'.
ACT 7:43 Pa ruq'uexel chi que ta ri' xiben, xa xe'itelela' ruvachibel ri rachoch ri dios Moloc, ri ruvachibel ri ch'umil, ri i-dios rubini'an Renfán. Y ja vachibel ri' ri xe'ibanala' rix, richin xiya' quik'ij. Roma c'a ri' yin, xcha' ri Dios, xtinben chive chi yixbec'oje' c'a más quela' chire ri Babilonia. Queri' nubij chupan ri e tz'ibatel can coma ri rusamajela' ri Dios.
ACT 7:44 Y tok ri kati't-kamama' xebiyin ri pa tz'iran ruvach'ulef, can jantape' c'a quic'uan ri rachoch ri Dios banon riq'uin tziek, y chiri' c'a nuk'alajirisaj-vi-ri' ri Dios chiquivech. Ri rachoch ri Dios ri', can achi'el c'a ri xrajo' ri Dios, can queri' rubanic xban chire, roma ri Dios can xuc'ut-vi chuvech ri Moisés ri rubanic nrajo' chi niban chire.
ACT 7:45 Y ja rachoch ri Dios ri' ri quic'amon-pe ri kati't-kamama' tok xe'oc-pe chupan re ruvach'ulef re', tok e c'amon-pe roma ri Josué. Y xec'oje' c'a ka vave', tok quichapon chic yequich'ec ri vinek ri ec'o chupan re ruvach'ulef re'. Can jac'a ri Dios xto'on quichin. Y ri rachoch ri Dios ri quic'amon-pe tok xe'oka', can c'a jari' ri c'o pa ru-tiempo ri rey David.
ACT 7:46 Y re rey re' can ruc'ulun-vi c'a ri rutzil ri Dios chupan ri ruc'aslen. Romari' tok rija' xuc'utuj c'a utzil chire ri Dios chi tuya' k'ij chire richin chi nuben jun rachoch, ri Dios ri can ru-Dios vi ri kamama' Jacob chuka'.
ACT 7:47 Pero man ja ta c'a ri rey David ri xbanon ri jay. Xa c'a ja ri Salomón ri ruc'ajol ri rey David, jari' ri xbanon ri rachoch ri Dios.
ACT 7:48 Pero chuka' man can ta nic'atzin chi c'o ta jun jay ri nic'oje-vi ri nimalej Dios. Romari' c'o ri jun achin ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, rutz'iban can:
ACT 7:49 Ri Ajaf Dios nubij c'a: Jac'a ri caj ri nutz'uyubal, y ri ruvach'ulef nupalibal. ¿Achique c'a rubanic chi jay niben rix richin noc vachoch? ¿Y acuchi c'o-vi ri lugar ri niben rutzil richin yinuxlan?
ACT 7:50 ¿Rix nibij chi nic'atzin jun jay chuve richin chi yic'oje' chupan? Manek. Xaxe na pe' toka' chi'ic'u'x chi ja yin ri xibanon ronojel. Queri' nubij ri rutz'iban can ri rusamajel ri Dios.
ACT 7:51 Y ri Esteban xubij c'a chuka' chique: Rix covirinek ri ivánima chupan ri etzelal, roma man nivajo' ta nivac'axaj ri nubij ri Dios chive, ni man niya' ta chuka' k'ij richin noc ri pa tak ivánima, y man jun bey nivajo' chi ja ta ri Lok'olej Espíritu ri nuc'uan ivichin. Y can achi'el xquibanala' ri ojer tak kati't-kamama', can que c'a chuka' ri' niben rix re vacami.
ACT 7:52 ¿C'o ta cami jun chique ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ojer can, ri man ta xutej pokon pa quik'a' ri kati't-kamama'? Man jun. Ri kati't-kamama' xequicamisaj c'a ri xebin chi ri Cristo ri can choj, xtipe na vi. Y tok can xoka' c'a ri Cristo, ja chic c'a rix ri xixjachon richin, y xic'utuj chi ticamisex.
ACT 7:53 Y ri ley ri xuya' ri Dios chire ri Moisés, can ángeles c'a ri xebin chire. Y jac'a ley re' ri ic'ulun rix. Y stape' can ángeles ri xebin, rix man ninimaj ta, xcha' ri Esteban.
ACT 7:54 Y tok ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij xcac'axaj ri xubij-ka ri Esteban, xyacatej c'a coyoval, y can niquikach'ach'ela' c'a quey chirij ri Esteban roma itzel xquina' chire.
ACT 7:55 Pero ri Esteban can jun achin c'a ri nojinek ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu. Romari', tok rija' xtzu'un ri chicaj, xutz'et c'a ri ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y xutz'et chuka' ri Jesús pa'el-apo pa rajquik'a' ri Dios.
ACT 7:56 Y can jac'ari' tok xubij: Yin nintz'et chi la caj jakel y nintz'et ri Jesús ri xo'alex-ka chikacojol c'o-apo pa rajquik'a' ri Dios, xcha'.
ACT 7:57 Y ri vinek c'a ri ye'etzelan richin ri Esteban, xaxe richin chi man nicac'axaj, xquitz'apela' c'a pa tak quixiquin. Re vinek c'a re' can janíla c'a pa quichi' xquiben tok xebe chirij ri Esteban richin xbequic'ama-pe.
ACT 7:58 Y xquelesaj c'a el c'a chuchi' ri tinamit, y xquichop ruc'akic chi abej richin niquicamisaj. Y ri xetz'ucun c'a tzij chirij ri Esteban xquisovila' can ri quitziak riq'uin ri jun ala' rubini'an Saulo, richin queri' utz yec'akon.
ACT 7:59 Y ri Esteban xuben c'a orar tok chapon ruc'akic chi abej, y nubij c'a: Vajaf Jesús, tac'ulu' c'a ri vánima.
ACT 7:60 Y jac'ari' tok rija' xxuque', y can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Vajaf, man c'a taben chique chi niquejkalej re niquiben chuve, xcha'. Y can xe c'a xubij quere', xquen (xcom).
ACT 8:1 Ri Saulo can xka' chuvech chi ri Esteban xcamisex. Y ri chiri' pa Jerusalem, jac'a k'ij ri' tok xtiquir can chiquij ri yeniman ri Jesucristo chi janíla ye'etzelex y niban chique chi niquitej pokon. Ri apóstoles c'a xec'oje' na can chiri' pa Jerusalem. Jac'a conojel ri ch'aka' chic kach'alal xetalutej, roma ec'o xebe pa ch'aka' chic tinamit ri chiri' pa Judea, y ri ch'aka' chic xebe c'a pa Samaria.
ACT 8:2 Y ri Esteban xmuk y xok'ex janíla coma juley achi'a' ri can c'o-vi c'a Dios pa cánima.
ACT 8:3 Y ri Saulo janíla c'a nuben chique ri kach'alal. Can e ruyo'on-vi c'a pa tijoj-pokonal, roma can chi jujun chi jujun ri jay noc-vi richin yeberelesala-pe, y chi ixoki' y chi achi'a' yeberukirirela-pe y c'ari' nutek c'a quitz'apexic pa tak cárcel.
ACT 8:4 Y ri kach'alal c'a ri ec'o pa Jerusalem, xetalutej-el. Rije' ronojel c'a lugar xe'apon-vi, yebiyaj richin nequitzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic.
ACT 8:5 Y ri Felipe jun c'a chique ri kach'alal ri xebanon queri'. Rija' xapon c'a chupan jun tinamit ri c'o chiri' pa Samaria. Y tok c'o chic ri chiri', xuchop c'a rutzijoxic ri Cristo chique ri vinek e aj chiri'.
ACT 8:6 Y can janíla c'a vinek ri niquimol-qui' riq'uin ri Felipe, richin nicac'axaj ri nubij, roma q'uiy ri milagros niquitzu' chi nubanala'. Can nik'alajin-vi c'a chi ja ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj.
ACT 8:7 Can e q'uiy vi c'a vinek ri nrelesala-el itzel tak espíritu ri e oquinek quiq'uin. Y ri itzel tak espíritu ri' can riq'uin cuchuk'a' yech'on tok ye'elesex-el. Y ec'o c'a chuka' vinek ri man choj ta yebiyin, ri xa e jetz' yebiyin, y ri e siquirinek, xec'achojirisex c'a chuka' el roma ri Felipe.
ACT 8:8 Roma c'a ri', ri vinek ri ec'o chiri' pa tinamit ri xapon-vi ri Felipe, janíla c'a yequicot.
ACT 8:9 Pero chupan c'a chuka' ri tinamit ri', tok c'a man jani tapon ri Felipe, c'o jun achin aj-itz y rubini'an Simón. Can jebel c'a e ruk'olon ri vinek ri aj chiri' pa Samaria riq'uin ri yerubanala'. Rija' can nubila' c'a chuka' chique chi rija' jun vinek ri janíla ruk'ij.
ACT 8:10 Y can conojel c'a vinek yeniman rutzij ri aj-itz ri', chi cocoj chi nima'k. Y ri vinek ri can yetzekelben richin, niquibila' c'a chirij ri aj-itz ri': Ri nimalej ruchuk'a' ri Dios can c'o-vi c'a riq'uin ri Simón, yecha'.
ACT 8:11 Y can q'uiy yan c'a tiempo jebel e ruk'olon ri vinek riq'uin ri itz ri yerubanala'. Romari' tok ri vinek can niquinimaj ri rutzij.
ACT 8:12 Jac'a tok ri Felipe xapon chiri', ri vinek xquinimaj ri nutzijoj rija' chirij ri rubi' ri Jesucristo y ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Y can chi achi'a' y chi ixoki' xeban bautizar.
ACT 8:13 Y chuka' ri Simón ri achin aj-itz, xunimaj ri ruch'abel ri Dios y xban bautizar. Re Simón re', can acuchi c'a benek-vi ri Felipe, can tzeketel c'a el chirij. Pero rija' can achi'el c'a nisach ruc'u'x tok yerutz'et ri nima'k tak milagros ri yerubanala' ri Felipe chiquivech ri vinek, richin queri' tiquetamaj chi can ja vi ri ruch'abel ri Dios nutzijoj.
ACT 8:14 Y ri quiq'uin ri apóstoles ri chiri' pa tinamit Jerusalem xoka' c'a rutzijol chi ri vinek ri ec'o pa Samaria quichapon c'a niquinimaj ri ruch'abel ri Dios. Romari' xequitek c'a ri apóstol Pedro y ri apóstol Juan chiquitz'etic.
ACT 8:15 Y tok ri apóstoles xe'apon c'a, xquiben orar coma ri kach'alal ri ec'o chiri' pa Samaria, richin queri' nika-pe ri Lok'olej Espíritu ri pa quivi'.
ACT 8:16 Y can c'a man jun c'a chique ri kach'alal ri' kajinek ta ri Lok'olej Espíritu pa ruvi', xa can c'a xe c'a e banon bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
ACT 8:17 Y roma c'a ri' tok ri Pedro y ri Juan xquiya' quik'a' pa quivi' y xquic'ul c'a ri Lok'olej Espíritu.
ACT 8:18 Y tok ri achin rubini'an Simón xutz'et chi nika-pe ri Lok'olej Espíritu pa quivi' ri vinek, tok ri apóstoles niquiya' quik'a' pa quivi', ri Simón xusuj c'a qui-mero,
ACT 8:19 y xubij chique: Tibana' c'a chuve richin nic'oje' la uchuk'a' la' viq'uin, richin queri' tok ninya' c'a nuk'a' pa ruvi' xabachique vinek, xtuc'ul ta c'a chuka' ri Lok'olej Espíritu, xcha' chique.
ACT 8:20 Y ri Pedro xubij c'a chire ri Simón: C'a ta pa k'ak' xcabeka-vi, rachibilan ri a-mero, roma rat nach'ob chi riq'uin ri mero nalok' ri nusipaj ri Dios.
ACT 8:21 Y chuka' rat man jun ak'a' chire re samaj re', roma ri avánima xa man choj ta chuka' chuvech ri Dios.
ACT 8:22 Y que'aya' c'a can ri xa man e utz ta ri ec'o pan avánima, titzolej-pe ac'u'x y tac'utuj c'a cuyubel amac chire ri Dios, roma chuvech rija' can man utz ta ri ch'obonic ri xpe pan avánima.
ACT 8:23 Y nintz'et c'a chi ri itzel c'a c'o na pan ac'aslen, y c'a at ruximon na, xcha' ri Pedro.
ACT 8:24 Pero ri Simón xubij c'a chique ri apóstoles: Tibana' c'a orar voma yin, y tic'utuj chire ri Ajaf Dios richin man c'a tinc'ulvachij ri achi'el ri xibij-ka chuvij.
ACT 8:25 Y tok ri apóstoles quitzijon y quik'alajirisan chic can ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek pa jun tinamit chiri' pa Samaria, c'ari' q'uiy c'a tak tinamit ri ec'o chuka' chiri', ri xebe-vi. Rije' xebe richin xbequitzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri vinek. Y c'ari' xetzolin pa Jerusalem.
ACT 8:26 Y c'o c'a jun ángel richin ri Ajaf Dios ri xch'on riq'uin ri Felipe, y xubij c'a chire: Tachojmirisaj c'a el avi', roma c'o chi yabe chupan ri jun bey ri nel-el pa Jerusalem y nibe-ka pa xulan, c'a pa tinamit Gaza. Re bey re' jare' ri nik'ax ri pa tz'iran ruvach'ulef.
ACT 8:27 Y ri Felipe can xuchojmirisaj na vi el ri', y xbe c'a. Y jac'a tok ruchapon-el bey, xutz'et c'a jun achin aj-Etiopía. Re achin c'a re' jun achin eunuco, y ja rija' ri c'o pa ruvi' ronojel ri rubeyomel ri jun ixok k'atoy-tzij pa ruvi' ri ruvach'ulef Etiopía, y rubini'an Candace. Ri achin c'a chuka' ri' jun k'atoy-tzij nisamej riq'uin ri Candace, y xpe ri pa Jerusalem richin xoruya' ruk'ij ri Dios.
ACT 8:28 Y jac'ari' ruchapon-el tzolejen pa ruruvach'ulef, tz'uyul-el pa jun carruaje. Y rija' nusiq'uij c'a jun vuj ri benek, ri vuj ri tz'iban can roma ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
ACT 8:29 Y ri Lok'olej Espíritu xubij c'a chire ri Felipe chi tuk'i' ri carruaje ri acuchi benek-vi ri achin eunuco, y junan tibe riq'uin.
ACT 8:30 Y tok ri Felipe ruk'i'on chic ri carruaje ri', xrac'axaj c'a chi ri achin benek chiri' jac'a ri vuj ri rutz'iban can ri Isaías ri rusamajel ri Dios, jari' ri nusiq'uij benek. Romari' ri Felipe xuc'utuj chire: ¿Nik'ax c'a chavech ri yatajin chusiq'uixic? xcha'.
ACT 8:31 Pero ri achin ri' xubij: Xa man jun nibin chuve. ¿Achi'el ta c'a tok xtik'ax chinuvech? Y ri achin ri' xubij c'a chire ri Felipe chi tijote-el, y titz'uye-el riq'uin.
ACT 8:32 Ri ruch'abel ri Dios ri najin chusiq'uixic ri achin ri', jac'a ri nubij: Xuc'uex c'a richin necamisex, achi'el nuc'uex jun carne'l. Can achi'el c'a nuben ri alaj carne'l ri man nik'ajan ta tok nisoquex rij, que c'a chuka' ri' xuben rija', man jun xubij.
ACT 8:33 Xquiben c'a chire chi man jun ruk'ij, y stape' man jun rumac, ja rija' ri xka' can chuxe' ronojel mac. Y xapon c'a jun tiempo tok ri vinek xq'uiyer ri etzelal quiq'uin, y xquicamisaj. Que c'a re' ri nubij chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Isaías, ri jun ri xk'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
ACT 8:34 Y ri achin eunuco xuc'utuj c'a chire ri Felipe: Tabana' utzil tabij chuve: ¿Achok chij c'a nich'on-vi ri rusamajel ri Dios re vave'? ¿Chirij ka rija' nich'on-vi, o chirij chic jun? xcha'.
ACT 8:35 Ri Felipe, tok xuchop xch'on-apo, xutiquiriba' c'a el riq'uin ri mocaj ri tz'ibatel can roma ri Isaías, richin chi xch'on chirij ri utzilej ruch'abel ri Jesús ri nic'amon-pe colotajic.
ACT 8:36 Jac'a tok xe'apon pa jun lugar ri c'o ya', ri achin eunuco xubij c'a chire ri Felipe: Vave' c'o ya'. ¿C'o ta cami ri nibanon chuve chi yin man ta utz chi yiban bautizar? xcha'.
ACT 8:37 Y ri Felipe xubij c'a chire ri achin ri': Vi can riq'uin ronojel avánima nanimaj ri Jesucristo, utz chi yaban bautizar, xcha'. Y ri achin can xubij c'a: Ja', ninnimaj chi ja ri Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios.
ACT 8:38 Y romari' ri achin xubij chi tipa'e' juba' ri carruaje. Y jari' tok xeka' che ca'i', y ri Felipe xuben c'a bautizar ri achin ri chiri' pa ya'.
ACT 8:39 Tok che ca'i' e elenek chic c'a pe ri chiri' pa ya', ri Felipe xuc'uex c'a el roma ri Lok'olej Espíritu richin ri Ajaf Dios. Y ri achin eunuco man chic c'a xutz'et ta ri Felipe, pero janíla quicoten ri xuchop chic el ri rubey.
ACT 8:40 Y jac'a ri Felipe xapon pa jun tinamit rubini'an Azoto. Y ri chiri' xuchop chic c'a el jun rubey, xk'ax-el ri pa tak tinamit nutzijola' ri utzilej ch'abel richin colotajic. Queri' xuben hasta que xapon c'a ri pa tinamit rubini'an Cesarea.
ACT 9:1 Jac'a ri achin ri rubini'an Saulo man c'a nic'o ta ri royoval yacatajinek chiquij ri kach'alal, y can nrajo-vi c'a ri quicamic. Romari' rija' xbe c'a riq'uin ri nimalej sacerdote,
ACT 9:2 richin xberuc'utuj-pe vuj chire, richin chi tuya-el k'atbel-tzij pa ruk'a'. Y riq'uin ri k'atbel-tzij ri c'o chic pa ruk'a' nibe c'a ri pa tinamit Damasco, richin ne'oc ri pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, richin yeberucanola-pe ri quitzekelben ri Jesús, ri Bey. Y tok xqueril-pe, e ximil c'a yeruq'uen-pe c'a pa Jerusalem, vi achi'a' o ixoki', nicha' c'a ri Saulo.
ACT 9:3 Rija' ruchapon c'a binen. Y jac'a tok xa c'o chic apo chunakaj ri tinamit Damasco ri c'o chi napon-vi, xka' c'a jun sakil pa ruvi', jun sakil ri petenek chila' chicaj.
ACT 9:4 Y ri Saulo can jari' xtzak c'a pan ulef, y xrac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on chire, y nubij: Saulo, Saulo, ¿achique c'a roma tok achapon ch'a'oj chuvij yin? xcha'.
ACT 9:5 Y ri Saulo xuc'utuj: ¿At achique c'a rat? xcha'. Pero ri nich'on c'a riq'uin ri Saulo xubij chire: Ja yin ri Jesús, y chuvij yin achapon-vi rubanic ch'a'oj. Xa ayon c'a rat nasoc-avi', roma achapon ch'a'oj chuvij. Xa ayon rat naya-avi' chutza'n ri puya, xcha' chire.
ACT 9:6 Y ri Saulo nibaybot (nibarbot) roma xibinri'il, xubij: Ajaf, ¿achique c'a ri ruc'amon chi ninben ta? xcha'. Y ri Ajaf Jesús xubij chire: Cayacatej c'a el, y cabiyin c'a pa tinamit, y chiri' xtibix c'a chave achique ri ruc'amon chi naben, xuche'ex.
ACT 9:7 Y ri achi'a' c'a ri e rachibilan-el ri Saulo xenacano', roma nicac'axaj chi c'o jun nich'on, pero man niquitz'et ta achique ri'.
ACT 9:8 Y can jac'ari' tok ri Saulo xyacatej-el ri chiri' pan ulef. Y tok xerujek ri runak'-ruvech, c'ari' xunabej chi xa man nitzu'un ta. Romari' tok quiyuken xquic'uaj c'a pa Damasco.
ACT 9:9 Oxi' c'a k'ij ri xbec'oje' chiri'. Y chi oxi' k'ij ri' moyirinek, y can man jun chuka' xutej ni ta xukun.
ACT 9:10 Pero ri chiri' pa Damasco c'o c'a jun nimanel richin ri Jesucristo, ri rubini'an Ananías. Y ri Ajaf Jesucristo xuc'ut c'a ri' chuvech pa jun achi'el achic', y xubij chire: ¡Ananías! xcha'. Y ri Ananías xubij: Jare' inc'o vave', Ajaf, xcha' rija'.
ACT 9:11 Y ri Ajaf xubij c'a chire: Cayacatej-el. Cabiyin c'a pa rachoch ri Judas, ri c'o pa jun bey ri nibix Choj chire. Chiri' c'a te'acanoj-vi jun achin aj-Tarso y rubini'an Saulo. Can cabiyin c'a, roma re vacami, rija' najin c'a chubanic orar.
ACT 9:12 Y chuka' pa jun achi'el achic' xinben chire chi xutz'et chi c'o jun achin rubini'an Ananías ri xapon riq'uin, y xuya' ruk'a' pa ruvi' richin chi nitzu'un, xcha' chire.
ACT 9:13 Tok xrac'axaj queri' ri Ananías, xubij: Ajaf, e q'uiy c'a ri e biyon chuve ri itzel rubanobal ri jun achin ri', ri e rubanalon chique ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa Jerusalem.
ACT 9:14 Y re c'o vave' pa Damasco vacami, can yo'on c'a chuka' pe k'atbel-tzij pa ruk'a' coma ri principal-i' tak sacerdotes richin chi yeruxim-el conojel ri can niquiya-vi ak'ij, xcha' ri Ananías.
ACT 9:15 Y ri Ajaf Jesucristo xubij chire: Te'acanoj c'a ri Saulo, roma ja rija' ri nucha'on richin nibe chuk'alajirisaxic ri nubi' chiquivech ri vinek ri xa man e israelitas ta, y richin chi nubij chuka' chique ri reyes y ri vinek israelitas.
ACT 9:16 Y ri janipe' tijoj-pokonal ri xterutija' roma ri nubi' yin, c'a ja na yin ri xquic'utun chuvech.
ACT 9:17 Y ri Ananías can xberucanoj na vi ri Saulo c'a ri jay ri bin-vi-el chire. Jac'a tok c'o chic ri chiri' pa jay riq'uin ri Saulo, xuya' c'a ruk'a' pa ruvi' y xubij c'a chire: Vach'alal Saulo, ri Ajaf Jesús ri xuc'ut-ri' chavech tok achapon-pe bey pa Damasco, xirutek c'a pe aviq'uin richin chi yatzu'un chic jun bey, y richin chi nika' chuka' ri Lok'olej Espíritu pan avi' richin nunojisaj ri avánima, xcha' ri Ananías chire.
ACT 9:18 Y can jac'ari' tok ri pa tak runak'-ruvech ri Saulo xetzak-el achi'el rij-quer, y xtzu'un chic jun bey. Y can ja chuka' ri' xyacatej-el richin xban bautizar.
ACT 9:19 Jac'a tok va'inek chic, xuna' chi ri ruchuk'a' xtzolin-pe. Y ri Saulo xc'oje' c'a ka ca'i-oxi' k'ij quiq'uin ri kach'alal ec'o ri chiri' pa Damasco.
ACT 9:20 Y ri Saulo can chanin c'a xuchop rubixic chique ri vinek ri pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, chi ri Jesús jari' ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios.
ACT 9:21 Y conojel c'a ri vinek ri ye'ac'axan richin ri Saulo, xsach quic'u'x y niquibila' c'a chirij: ¿Man ja ta cami re' ri achin ri janíla xuben chique ri can niquiya-vi ruk'ij ri Jesús ri chiri' pa tinamit Jerusalem y xuben chique chi xquic'ovisaj tijoj-pokonal? Y vacami xoka' vave' re pa Damasco richin chi e ximon yeruc'uaj-el ri niquiya' ruk'ij ri Jesús, y yeberuya' pa quik'a' ri principal-i' tak sacerdotes, yecha'.
ACT 9:22 Pero ri Saulo xc'oje-el más ruchuk'a', y man nuya' ta can rutzijoxic ri ruch'abel ri Dios. Y nuk'alajirisala' c'a chi ri Jesús jari' ri Cristo. Y roma c'a ri' ri israelitas ri ec'o chiri' pa Damasco man niquil ta c'a achique niquich'ob chirij ri Saulo.
ACT 9:23 Y c'o yan chic c'a k'ij tic'oje' ri Saulo chiri' pa Damasco, tok ri israelitas xquich'ob chi niquicamisaj.
ACT 9:24 Pero ri quich'obon chirij xapon rutzijol riq'uin rija'. Y ri vinek ri ye'ajovan yecamisan ri Saulo, can chi pak'ij y chi chak'a' coyoben c'a ri pa tak puertas ri niban-vi-apo oquen y elen ri pa tinamit, richin niquicamisaj.
ACT 9:25 Pero ri kach'alal, pa jun tocok'a' xquiya-el ri Saulo pa jun chaquech nim, y xquikasaj-ka chuvech ri jun nimalej tz'ak ri rusurin rij (rusutin rij) ri tinamit. Y xbe.
ACT 9:26 Y jac'a tok ri Saulo xapon ri pa tinamit Jerusalem, xrajo' c'a xc'oje' ta quiq'uin ri kach'alal ri ec'o chiri'. Pero rije' xquipokonaj, roma man can ta cukul quic'u'x chi ri Saulo jalatajinek chic ri ruc'aslen y jun nimanel chic richin ri Jesús.
ACT 9:27 Jac'a ri jun kach'alal rubini'an Bernabé, xuc'uaj ri Saulo quiq'uin ri apóstoles. Y ri Bernabé xutzijoj c'a chique chi ri Saulo xch'on c'a ri Ajaf riq'uin, chi xuc'ut c'a ri' chuvech tok ruchapon-el bey pa Damasco, y chi ri Saulo chuka' man xuxibij ta ri' xutzijoj ri Ajaf Jesús chique ri vinek ri ec'o chiri' pa Damasco, xcha' ri Bernabé chique ri apóstoles.
ACT 9:28 C'ari' xquiq'uen ruvech, y romari' ri Saulo xc'oje-ka ri chiri' pa Jerusalem, y xabacuchi c'a yebe-vi ri apóstoles, cachibilan-el ri Saulo.
ACT 9:29 Y man jun c'a xibinri'il riq'uin rija' richin nuk'alajirisaj ri Ajaf chique ri vinek. Nuchop c'a ri' riq'uin ch'abel quiq'uin ri israelitas ri yech'on pa quich'abel ri aj-Grecia, chirij ri ruch'abel ri Dios. Pero re israelitas c'a re' xa niquicanoj c'a jun rubanic richin niquicamisaj.
ACT 9:30 Romari', tok ri kach'alal xquinabej ri niquich'ob ri vinek chirij ri Saulo, xquic'uaj c'a el c'a pa jun tinamit rubini'an Cesarea. Y tok ec'o chic ri chiri' pa Cesarea, xquitek c'a el c'a pa jun chic tinamit rubini'an Tarso.
ACT 9:31 Y ri tiempo ri', ri kach'alal ri ec'o pa tak tinamit ri chiri' pa Judea, ri Galilea y ri Samaria, man c'a niquic'ovisaj ta chic tijoj-pokonal. Xa can quichapon c'a q'uiyinen chupan ri ruch'abel ri Dios, y niquixibij c'a qui' yemacun chuvech ri Ajaf, y xeq'uiyer janíla roma ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu.
ACT 9:32 Y jac'a tok ri Pedro elenek chiquitz'etic ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit, xapon c'a chuka' quiq'uin ri ec'o chiri' pa tinamit rubini'an Lida.
ACT 9:33 Y chupan ri tinamit ri' xberila' jun achin rubini'an Eneas, y c'o yan c'a vakxaki' juna' cotz'ol-pe. Re achin c'a re' siquirinek.
ACT 9:34 Roma c'a ri' ri Pedro xubij chire ri achin rubini'an Eneas: Jac'a ri Jesucristo ri yac'achojirisan. Cayacatej c'a, y tachojmirisaj la avarabel, xcha' ri Pedro chire. Y ri Eneas can jari' xpa'e-el.
ACT 9:35 Y can janíla c'a vinek ri aj-Lida y aj-Sarón ri xetz'eton chi ri Eneas xc'achoj. Y re vinek re' xquinimaj ri Ajaf Jesús y xjalatej quic'aslen.
ACT 9:36 Chupan ri tinamit rubini'an Jope, ri tiempo ri' c'o c'a jun kach'alal ixok rubini'an Tabita, y Dorcas nibix chire ri pa ch'abel griego. Re ixok c'a re' janíla jebel quiq'uin ri vinek, rija' yerutola' c'a ri vinek ri man jun c'o quiq'uin.
ACT 9:37 Y chupan c'a ri k'ij ri' ri Dorcas xuchop yabil, y xquen (xcom). Y tok ch'ajch'ojirisan y vikon chic (vekon chic), ri ruch'acul xuc'uex c'a el pa jun ruca'n vik jay (cavek jay).
ACT 9:38 Y ri tinamit Jope man nej ta c'a quicojol riq'uin ri tinamit Lida, ri lugar ri c'o-vi jun ca'i-oxi' k'ij ri Pedro. Y ri kach'alal ri ec'o pa Jope, roma xcac'axaj chi ri Pedro c'o ri pa Lida, xequitek c'a el ca'i' achi'a' riq'uin, richin xbequibij chire: Tabana' utzil catampe chanin pa Jope, roma yac'atzin chike, xecha' chire.
ACT 9:39 Y ri Pedro can xbe c'a quiq'uin c'a pa Jope. Tok xe'apon, ri Pedro xucusex c'a pa jay ri li'an-vi ri caminek. Y ri malcani'a' tak ixoki' xe'apon riq'uin ri Pedro, ye'ok' y niquic'utula' c'a apo chuvech, ri tziek ri xerubanala' ri Dorcas tok c'a q'ues na.
ACT 9:40 Y ri Pedro xubij c'a chique conojel ri ec'o riq'uin, chi que'el-el juba'. Rija' xxuque-ka, y xuben c'a orar. Y xutzu-apo ri caminek, y xubij: Tabita, cayacatej. Y ri ixok ri' can jari' xbetzu'un-pe, y tok xutzu' c'a chi c'o ri Pedro, xyacatej-pe.
ACT 9:41 Ri Pedro xuchop c'a apo ruk'a' ri ixok richin xpa'e'. Y ri Pedro xeroyoj c'a ri malcani'a' tak ixoki' y ri ch'aka' chic lok'olej tak kach'alal, richin xberuya-pe ri Dorcas chique. Rija' man c'a caminek ta chic.
ACT 9:42 Y re xbanatej re', xetamex c'a coma conojel vinek ri ec'o chiri' pa tinamit Jope, y e janíla c'a vinek xeniman ri Ajaf Jesús chiri'.
ACT 9:43 Y ri Pedro q'uiy c'a k'ij ri xc'oje-ka quiq'uin, ri chiri' pa tinamit Jope. Xc'oje' pa rachoch jun achin rubini'an Simón, ri nitzacon y nak'oman quij o quisale'y chicop.
ACT 10:1 Y ri pa tinamit rubini'an Cesarea c'o c'a jun achin rubini'an Cornelio, y rija' jun Capitán. Ec'o c'a jun ciento soldados pa ruk'a', y ri juk'at soldados ri' e richin ri jutzobaj (juk'ataj) soldados ri aj-Italia nibix chique.
ACT 10:2 Ri Cornelio y ri e aj pa rachoch e yo'ol c'a ruk'ij ri Dios, y niquixibij c'a qui' yemacun chuvech ri Dios. Y rija' can jantape' c'a nuben orar, y can q'uiy c'a yerutola-vi ri vinek ri man jun c'o quiq'uin.
ACT 10:3 Y pa jun tikak'ij tok rubanon chic la'ek las tres, rija' pa jun achi'el achic' jebel xutz'et chi c'o jun ángel richin ri Dios ri xoc-apo riq'uin, y xubij chire: ¡Cornelio! xcha' ri ángel ri'.
ACT 10:4 Y ri Cornelio rutzuliben c'a ri ángel, y janíla ruxibin-ri'. Y xubij chire ri ángel: ¿Achique c'a ri navajo'? xcha'. Y ri ángel xubij chire: Ri oraciones ri ye'aben e kajinek chuvech ri Dios, y que chuka' ri' can kajinek chuvech ri ye'ato' ri vinek ri nic'atzin quito'ic, y romari' ri Dios yarunataj-pe re vacami.
ACT 10:5 Romari' vacami que'ataka' c'a el achi'a' c'a pa Jope richin quebe chiroyoxic ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire.
ACT 10:6 Y rija' c'o c'a pa rachoch ri jun achin rubini'an chuka' Simón, ri Simón ri nitzacon y nak'oman quij o quisale'y chicop, y c'o rachoch chuchi' ri nimalej ya' rubini'an mar. Y jac'a tok xtoka' ri Pedro aviq'uin, xtubij c'a chave ri nic'atzin chi naben, xcha' ri ángel chire ri Cornelio.
ACT 10:7 Y tok ri ángel ri xch'on can chire ri Cornelio benek chic, ri Cornelio xeroyoj c'a e ca'i' rusamajela' y jun soldado ri can jun yo'ol chuka' ruk'ij ri Dios. Re soldado c'a re', jare' ri jantape' c'o riq'uin ri Cornelio, y nuben chuka' ri nibix chire.
ACT 10:8 Y ri Cornelio xutzijoj c'a ronojel chique, y xerutek-el c'a pa tinamit Jope.
ACT 10:9 Y ruca'n k'ij chire ri quichapon-el bey ri achi'a', xa juba' chic c'a chiquij richin ye'apon-apo ri pa tinamit Jope, pa nic'aj-k'ij la'ek ri'. Jari' tok ri Pedro xjote' c'a el pa ruq'uisibel vik (vek) chire ri jay, richin xberubana' orar.
ACT 10:10 Rija' can janíla c'a ninum chic, y nurayij c'a niva' yan. Y riq'uin c'a ri royoben richin nichojmirisex ri xtitij, ri Dios can jac'ari' xuben chire ri Pedro chi xuben achi'el jun achic'.
ACT 10:11 Rija' xutz'et c'a chi ri caj jakatajinek, y chila' c'a nika-vi-pe jun nimalej achi'el tziek, ri e chapalon ri caji' rutza'n. Y can k'alaj chi c'o ri petenek chupan, roma ch'okoch'ic nitzu'un. Y ri achi'el tziek ruchapon-pe kajen chuvech re ruvach'ulef.
ACT 10:12 Y tok kajinek chic c'a pe, ri Pedro xutz'et c'a chi chupan ec'o-pe ronojel quivech chicop. Ec'o ri chicop ri caji' caken, ec'o ri aj-xic' tak chicop ri yebe pa cak'ik' y ch'aka' chic quivech chicop.
ACT 10:13 Y can jac'ari' tok ri Pedro xrac'axaj chi c'o jun ri nich'on chire, y nubij c'a: Pedro, cayacatej. Que'acamisaj chicop, y tatija', xuche'ex.
ACT 10:14 Y ri Pedro xubij: Ajaf, yin man xquentej ta re chicop re'. Yin can man jun bey e nutijon ta chicop achi'el re', ri can e c'utun chinuvech chi man e ch'ajch'oj ta, ri xa xajan richin yetij, xcha'.
ACT 10:15 Y ri jun c'a ri nich'on riq'uin ri Pedro, xubij c'a pe chire ri pa ruca'n bey: Ronojel ri ch'ajch'ojirisan chic pe roma ri Dios, can ch'ajch'oj vi ri', y man c'a tabij chi xajan.
ACT 10:16 Oxi' bey c'a ri xbitej queri', y c'ari' ri nimalej achi'el tziek xtzolin-el chicaj.
ACT 10:17 Ri Pedro c'a c'o na c'a ri chiri', y man nril ta achique nuch'ob chirij ri achi'el achic' ri xuben tok ri achi'a' ri e takon-el roma ri Cornelio jari' xe'apon, niquicanoj c'a ri rachoch ri achin rubini'an Simón. Y tok xquil ri jay ri achi'a' ri e takon-el,
ACT 10:18 xquic'utuj c'a apo vi chiri' c'o-vi ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire.
ACT 10:19 Y roma ri Pedro c'a najin na chuch'obic rij ri achi'el achic', can jac'a ri Lok'olej Espíritu ri xbin chire: Ec'o e oxi' achi'a' ri yatquicanoj.
ACT 10:20 Cayacatej c'a el y caka-ka quiq'uin, y chuka' man tapokonaj yabe quiq'uin, roma ja yin xitakon-pe quichin c'a re vave' aviq'uin.
ACT 10:21 Y ri Pedro can xbeka-vi-pe quiq'uin ri e oxi' achi'a' ri e takon-el roma ri Cornelio, y xubij chique: Ja yin ri Pedro ri nicanoj. ¿Achique c'a roma tok ix petenek chinucanoxic? xcha'.
ACT 10:22 Y ri achi'a' xquibij chire ri Pedro: Jun Capitán rubini'an Cornelio oj rutakon c'a pe chi'avoyoxic. Y re achin c'a re' jun achin choj ruc'aslen, jun achin ri nuxibij-ri' nimacun chuvech ri Dios. Y conojel ri vinek israelitas janíla nicajo', y jebel yech'on chirij. Y c'o c'a jun lok'olej ángel ri xoch'on riq'uin ri Cornelio, y re ángel re' xubij can chire chi caroyoj rat, y trac'axaj ri achique xtabij chire. Roma c'a ri' xojpe chi'avoyoxic, xecha' ri achi'a' e takon-el.
ACT 10:23 Y ri Pedro xerucusaj-apo pa jay ri achi'a' ri', richin yec'oje' na el ri junak'a' chiri'. Y ri pa ruca'n k'ij, ri Pedro can xbe na vi quiq'uin ri achi'a' e petenek c'a pa Cesarea. Y ec'o c'a kach'alal ri aj chiri' pa Jope xetzeke-el chirij ri Pedro.
ACT 10:24 Y c'a pa ruca'n k'ij chire ri que'el-pe ri pa Jope, c'ari' xe'apon ri pa tinamit Cesarea. Y chupan ri tinamit ri', ri Cornelio e royon c'a ri e rach'alal y chuka' e royon vinek ri can janíla yerajo', y e coyoben-apo ri Pedro.
ACT 10:25 Y tok ri Pedro noc c'a apo pa rachoch ri Cornelio, ri Cornelio xbexuque' chuvech. Quere' ruc'ulic xuben-apo, y richin chuka' xuya-apo ruk'ij.
ACT 10:26 Pero ri Pedro richin xuyec, xubij c'a chire: Capa'e'. Man c'a caxuque' chinuvech yin richin naya' nuk'ij, roma yin xa jun chuka' vinek achi'el rat.
ACT 10:27 Y ri Pedro y ri Cornelio yetzijon c'a, xe'oc-apo pa jay. Y jac'a tok xe'oc-apo pa jay, jari' tok ri Pedro xutz'et chi e q'uiy vinek ri quimolon-qui' ri chiri'.
ACT 10:28 Y rija' xubij c'a chique ri vinek ri': Rix can jebel vi ivetaman chi roj israelitas man c'a yo'on ta k'ij chike chi junan kavech iviq'uin y yojoc ta pa tak ivachoch rix ri xa man ix israelitas ta. Pero ri Dios xuc'ut c'a chinuvech chi man ruc'amon ta chi ninbij chire jun vinek, xa roma man israelita ta, chi man ch'ajch'oj ta.
ACT 10:29 Romari', can xe c'a xe'apon ri achi'a' ri e itakon-el richin yibecoyoj, can man jun c'a xinbij chi man yipe ta, xa can jari' xipe quiq'uin. Y re vacami ninvajo' c'a ninvetamaj achique roma tok xitek voyoxic, xcha' ri Pedro.
ACT 10:30 Pero can jari' xch'on-apo ri Cornelio, y xubij c'a: C'o yan caji' k'ij ri', y que tak va la'ek hora chuka' ri', ri las tres, tok yin man in va'inek ta c'a richin ninben orar ri tikak'ij, jac'ari' tok jun achi'el achin, niyic'lun rutziak, xuc'ut-ri' chinuvech.
ACT 10:31 Y xubij c'a chuve: Cornelio, ri Dios utz rac'axan ri a-oración, y chuka' can kajinek chuvech ri Dios chi ye'ato' ri vinek ri nic'atzin quito'ic y romari' yarunataj c'a pe.
ACT 10:32 Y que'ataka' c'a el achi'a' c'a pa tinamit Jope richin yebe chiroyoxic ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire, y c'o pa rachoch jun achin rubini'an chuka' Simón. Y re jun Simón re' c'o rachoch chunakaj ri nimalej ya' rubini'an mar, y nitzacon y nak'oman chuka' quij o quisale'y chicop. Y tok ri Pedro xtoka' aviq'uin, c'o c'a ri xtorubij chave, xcha' ri ángel ri'.
ACT 10:33 Romari' can jari' xintek acanoxic, y matiox c'a chi can xape. Y can chuvech vi c'a ri Dios ojc'o-vi konojel re kamolon-ki' vave', y nikajo' c'a nikac'axaj ri xtak'alajirisaj chikavech, ri can ja ri Dios biyon chave richin tak'alajirisaj rat, xcha' ri Cornelio chire ri Pedro.
ACT 10:34 Y ri Pedro can jac'ari' xuchop nich'on, y xubij: Can kitzij c'a nic'ulun chinuvech chi ri Dios can junan rubanon chike konojel. Man xe ta jun tinamit nrajo', y yeretzelaj ta can ri ch'aka' chic. Man que ta ri' nuben.
ACT 10:35 Xabachique ta ri katinamit chiri', ri Dios can utz yojrutz'et konojel, xaxe vi can nikaxibij-ki' chi yojmacun chuvech y e choj ri kabanobal ri yekabanala'.
ACT 10:36 Y ri Dios can xutek c'a pe ri Jesucristo vave' chuvech re ruvach'ulef, ri Jesucristo ri Kajaf konojel roj vinek, y xorutzijoj-ka ri utzilej ch'abel richin colotajic, ri niyo'on uxlanen pa tak kánima. Y chikacojol c'a roj israelitas xorutzijoj-vi-ka.
ACT 10:37 Rix ri' noka' chi'ic'u'x ronojel c'a ri xbanatej ri tiempo ri' ri pa ronojel Judea. Pa nabey, ja ri Juan ri Bautista ri xtzijon ri ruch'abel ri Dios y xeruben bautizar ri vinek. Y c'ari' ja ri Jesús ri xbetiquiriban rutzijoxic ri ruch'abel ri Dios ri pa Galilea.
ACT 10:38 Y ivetaman chuka' ri' chi ri Jesús ri aj-Nazaret, can c'o-vi ri Lok'olej Espíritu riq'uin, ri yo'on-pe chire roma ri Dios, y romari' can c'o-vi uchuk'a' pa ruk'a'. Y can xe c'a ri utz ri xerubanala' chique ri vinek. Xeruc'achojirisala' chuka' vinek ri e chapon roma ri itzel-vinek. Quere' ri xerubanala' ri Jesús, roma can c'o-vi ri Dios riq'uin.
ACT 10:39 Y ri janipe' ri xerubanala' ri Jesús ri pa Jerusalem y ri pa ch'aka' chic lugar richin ri Judea, can xkatz'et c'a roj ri apóstoles richin rija'. Y jari' ri yojajin chuk'alajirisaxic chiquivech ri vinek. Ri Jesús xbajix c'a chuva jun cruz richin xcamisex.
ACT 10:40 Y pa rox k'ij chire ri ticamisex, ri Dios xuc'asoj-pe chiquicojol ri caminaki'. Y jac'a tok c'astajinek chic pe, xuben chire chi xuc'utula-ri'.
ACT 10:41 Y man c'a chiquivech ta xabachique vinek xuc'ut-ri', xa can xe chikavech roj ri can ruch'obon-vi-pe ri Dios pa kavi' ri ojer chi nikak'alajirisaj ri c'astajibel richin ri Jesús. Y junan c'a xojva-xojuc'ya' riq'uin ri Jesús, tok c'astajinek chic pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 10:42 Y rija' can janíla c'a xuchilabej can chike chi tikatzijoj ri rubi' rija' y tikak'alajirisaj chi ri Dios xuben chire chi ja rija' ri nik'aton tzij pa quivi' ri vinek ri e q'ues y pa quivi' chuka' ri vinek ri e caminek chic el.
ACT 10:43 Can ojer c'a ri bitajinek can coma ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios, chi conojel c'a ri xqueniman richin ri Cristo, xticuyutej quimac. Queri' ri quibin can chirij ri Jesús ri rusamajela' ri Dios.
ACT 10:44 Y can c'a nich'on c'a ri Pedro chiquivech ri vinek ri quimolon-qui' pa rachoch ri Cornelio, tok ri Lok'olej Espíritu jari' xka-pe pa quivi' ri ye'ac'axan richin.
ACT 10:45 Romari' ri israelitas, ri kach'alal ri e petenek chirij ri Pedro, xsach quic'u'x tok xquitz'et chi ri Lok'olej Espíritu can nisipex-pe chuka' chique ri vinek ri' y rije' xa man e israelitas ta.
ACT 10:46 Ri kach'alal e israelitas yecac'axaj c'a ri kach'alal ri xa man e israelitas ta, chi yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man quetamalon ta y niquiya' ruk'ij ri Dios.
ACT 10:47 Y ri Pedro xubij c'a: ¿Can c'o ta cami jun xtibin chi man queban bautizar re xquic'ul yan ri Lok'olej Espíritu achi'el ri xkac'ul chuka' roj? xcha'.
ACT 10:48 Y ri Pedro xubij c'a chi queban bautizar ri Cornelio y conojel ri quimolon-qui' riq'uin. Y pa rubi' c'a ri Ajaf Jesús queban bautizar. Y ri kach'alal ri xeban bautizar, xquic'utuj c'a chire ri Pedro chi tic'oje-ka ca'i-oxi' k'ij quiq'uin.
ACT 11:1 Y ri apóstoles y ri ch'aka' chic kach'alal ri ec'o pa Judea xcac'axaj c'a chi ec'o vinek ri man e israelitas ta ri xeniman ri ruch'abel ri Dios.
ACT 11:2 Romari', tok ri Pedro xtzolin chic c'a pa Jerusalem, ri kach'alal e israelitas ri yebin chi c'o chi niban ri circuncisión chique ri ch'aka' chic kach'alal, stape' man e israelitas ta, xech'ojin chuvech ri Pedro,
ACT 11:3 y xquibij c'a chire: ¿Achique c'a roma tok rat xatapon quiq'uin ri vinek ri xa man banon ta ri circuncisión chique? ¿Y achique c'a roma can xava-xatuc'ya' chuka' quiq'uin? xecha' chire.
ACT 11:4 Jac'ari' tok ri Pedro can pa rucholajen xuchop rubixic chique chirij ri xbanatej. Rija' xubij c'a:
ACT 11:5 Yin jac'a ri pa tinamit Jope inc'o-vi chiri'. Y jac'a tok yinajin che oración, xintz'et pa jun achi'el achic' chi c'o jun nimalej achi'el tziek ri e chapalon ri caji' rutza'n. Y can k'alaj chi c'o ri petenek chupan roma can ch'okoch'ic nitzu'un, y ruchapon c'a pe kajen ri chila' chicaj y nika-pe c'a viq'uin.
ACT 11:6 Y jac'a tok nutzuliben-nutzuliben, xintz'et c'a chi xa ronojel quivech chicop e petenek chupan ri jun nimalej achi'el tziek ri'. Ec'o chicop ri caji' caken, chi c'uxunel y man c'uxunel ta. Ec'o aj-xic' tak chicop y ch'aka' chic quivech chicop.
ACT 11:7 Y xinvac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on-pe chuve, y nubij c'a: Pedro, cayacatej. Que'acamisaj ri chicop, y tatija', xcha'.
ACT 11:8 Jac'a yin xinbij chire ri xch'on-pe chuve: Ajaf, yin man xquentej ta re chicop re'. Yin can man jun bey nutijon ta chicop achi'el re', roma xa can c'utun chinuvech chi man e ch'ajch'oj ta, chi can xajan vi yetij, xicha'.
ACT 11:9 Pero ri jun c'a ri nich'on viq'uin, xch'on chic c'a pe chuve jun bey ri chila' chicaj, y xubij: Ronojel ri ch'ajch'ojirisan chic pe roma ri Dios, can ch'ajch'oj vi ri', y man c'a tabij chi xajan, xinuche'ex.
ACT 11:10 Y oxi' c'a bey ri xbitej queri', y c'ari' ri jun nimalej achi'el tziek ri' xtzolin chic c'a el chicaj.
ACT 11:11 Y can c'ari-c'ari' nintz'et-ka yin ri', tok can ja yan ri' ec'o e oxi' achi'a' xe'apon ri pa ruchi' ri jay ri inc'o-vi, yinquicanoj. Re achi'a' c'a re' e takon roma ri Cornelio, ri jun achin ri c'o pa tinamit Cesarea.
ACT 11:12 Y ri Lok'olej Espíritu can xubij c'a chuve chi man tinpokonaj yibe quiq'uin. Y chuka' re vaki' kach'alal re' xetzeke' c'a el chuvij. Y can xojapon na vi ri pa rachoch ri achin rubini'an Cornelio.
ACT 11:13 Y rija' xuchop c'a rutzijoxic chike chi c'o jun ángel ri xuc'ut-ri' chuvech pa rachoch, y chi ri ángel ri' pa'el-apo riq'uin tok xubij chire: Que'ataka' c'a el achi'a' c'a pa Jope chiroyoxic ri Simón ri nibix chuka' Pedro chire.
ACT 11:14 Y ja rija' c'a ri xtibin chave achique rubanic xtaben richin queri' yacolotej rat y ri e aj pan avachoch, xuche'ex cha can roma ri ángel.
ACT 11:15 Y tok yin xinchop yich'on chuvech ri Cornelio y chiquivech ri vinek ri ec'o-apo riq'uin, xka' c'a pe ri Lok'olej Espíritu pa quivi', can achi'el c'a tok ri xka-pe pa kavi' roj ri pa nabey.
ACT 11:16 Y romari' xoka' c'a chinuc'u'x ri tzij ri rubin can ri Ajaf Jesús, chi ri Juan riq'uin ya' xeruben bautizar ri vinek. Jac'a rix riq'uin ri Lok'olej Espíritu xquixban bautizar, cha'inek can rija'.
ACT 11:17 Vi can ja ri Dios ri xyo'on ri Lok'olej Espíritu ri pa quivi' ri vinek ri', achi'el xuben chuka' chike roj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿achique ta c'a xtinch'ojij yin chire ri Dios?
ACT 11:18 Y tok ri kach'alal ri ec'o pa Jerusalem cac'axan chic ka ri xubij ri Pedro chique, man chic c'a xech'on ta apo. Ri kach'alal ri' niquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, y niquibij c'a: Ri Dios can xuya' c'a chuka' k'ij chique ri man e israelitas ta richin chi nitzolin-pe quic'u'x riq'uin rija', richin chi niquil quic'aslen riq'uin, xecha'.
ACT 11:19 Y jac'a tok xc'ulvachitej ri rucamic ri Esteban, jari' tok ri kach'alal xquitej pokon pa quik'a' ri ye'etzelan quichin. Y romari' tok ec'o xebe c'a pa Fenicia, ec'o chuka' xebe c'a pa Chipre, y ec'o xebe c'a pan Antioquía, y niquitzijoj c'a ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek ri can e israelitas vi.
ACT 11:20 Pero ec'o c'a ch'aka' achi'a' ri e aj pa Chipre y e aj pa Cirene ri xe'apon ri pan Antioquía, y can man xe ta c'a chique ri vinek israelitas xquitzijoj-vi ri utzilej ruch'abel ri Ajaf Jesús ri nic'amon-pe colotajic, xa can xquitzijola' c'a chuka' chique ri vinek ri xa man e israelitas ta.
ACT 11:21 Ri ruchuk'a' ri Ajaf Dios can c'o-vi quiq'uin ri achi'a' ri'. Romari' tok e janíla c'a e q'uiy vinek ri xeniman ri Ajaf. Can xtzolin c'a pe quic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo.
ACT 11:22 Y ronojel c'a re' xapon rutzijol quiq'uin ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Jerusalem. Y re kach'alal re' xquichilabej c'a chire ri Bernabé chi tibe c'a pan Antioquía.
ACT 11:23 Y tok ri Bernabé xapon, xutz'et c'a chi ri Dios can ruyo'on-vi c'a ruk'a' pa ruvi' ri quisamaj ri kach'alal. Romari' janíla xquicot ránima ri Bernabé, y xubij c'a chique conojel chi can ticuker-vi quic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, y chi can riq'uin ronojel cánima quec'oje' riq'uin.
ACT 11:24 Ri Bernabé, can jun achin c'a ri cukul ruc'u'x riq'uin ri Dios, y can nojinek-vi chuka' ri ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu. Rija' jun utzilej achin. Y ri vinek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo, can janíla vi e q'uiy. Que c'a ri' xbanatej chupan ri k'ij ri'.
ACT 11:25 Y ri Bernabé xbe c'a pa tinamit Tarso, chucanoxic ri Saulo. Y tok ri Bernabé xril-pe, xuq'uen c'a pe pan Antioquía.
ACT 11:26 Y chiri' xec'oje-vi quiq'uin ri kach'alal. Jun juna' c'a ri xec'oje' quiq'uin, roma rije' xequitijoj c'a janíla vinek riq'uin ri ruch'abel ri Dios. Y chiri' c'a pan Antioquía ri nabey xbix-vi cristianos chique ri e tzekelbey richin ri Jesucristo.
ACT 11:27 Y chupan c'a ri tiempo ri', ec'o c'a ch'aka' kach'alal ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios. Re kach'alal c'a re' xe'el-el ri pa Jerusalem, y xebe c'a pan Antioquía.
ACT 11:28 Y jun c'a chique ri kach'alal ri', ja ri Agabo. Y roma ri Lok'olej Espíritu can ruyo'on-vi ch'abel chire, romari' tok xbepa'e-pe chiquivech ri kach'alal can xuk'alajirisaj-vi c'a chi xtipe jun nimalej vayjal pa ruvi' re ruvach'ulef; y ri nimalej vayjal ri' can xpe na vi ri pa ru-tiempo ri k'atoy-tzij rubini'an Claudio César.
ACT 11:29 Y romari' ri kach'alal ri ec'o pan Antioquía xquich'ob c'a yequito-el ri kach'alal ec'o pa Judea, chi chiquijujunal c'a niquiya-el ri janipe' yetiquir niquiya'.
ACT 11:30 Y can jac'a ri Bernabé y ri Saulo ri xequitek-el richin ja rije' ri xe'uc'uan-el ri janipe' xmolotej-el richin yequito' ri kach'alal niquitej vayjal. Y janipe' c'a ri quic'uan-el ri Bernabé y ri Saulo, xquijech c'a pa quik'a' ri achi'a' uc'uey quichin ri kach'alal aj pa Judea.
ACT 12:1 Ri rey Herodes chupan ri tiempo ri', ec'o c'a e ca'i-oxi' chiquicojol ri kach'alal ri xeruchop-el, richin chi yeruya' na pa tijoj-pokonal.
ACT 12:2 Y can chi machet c'a xutek rucamisaxic ri Jacobo ri rach'alal ri Juan.
ACT 12:3 Y roma ri Herodes xutz'et chi ri xuben chire ri Jacobo xa can xka' chiquivech ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo, rija' xutek c'a chuka' ruchapic ri Pedro. Re' xbanatej chupan ri nimak'ij pascua, tok nitij c'a chuka' caxlan-vey ri xa manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin.
ACT 12:4 Tok chapon chic c'a pe ri Pedro, ri Herodes xutek-el c'a pa cárcel. Y roma ri Herodes ruch'obon chic chi c'a nic'o na can ri nimak'ij rubini'an pascua, c'ari' c'a xtrelesaj-pe richin nuk'et tzij pa ruvi' ri Pedro, chiquivech ri vinek, romari' can e caji' c'a sol chajinela' ri xerucusaj richin niquichajij ri Pedro. Y can e caji' achi'a' ec'o pa jujun sol.
ACT 12:5 Ri Pedro c'o c'a pa cárcel, y chajin jebel. Pero ri kach'alal ri ec'o chiri' pa tinamit, can quichapon c'a niquiben orar roma ri Pedro.
ACT 12:6 Y can xe chic c'a ri junak'a' ri' nrajo' chi man napon ri ruch'obon ri Herodes, chi nrelesaj-pe ri Pedro y nuk'et tzij pa ruvi' chiquivech ri vinek. Y ri Pedro ximil c'a riq'uin ca'i' cadenas chiquicojol e ca'i' achi'a' chajinela', y niver. Y ri acuchi niban-vi-apo oquen ri pa cárcel ec'o c'a chuka' chajinela'.
ACT 12:7 Y ri chiri' pa cárcel xapon c'a jun ángel richin ri Ajaf, y xsakir c'a ri chiri'. Ri ángel ri' xuyiquiya' ri Pedro richin xuc'asoj, y xubij chire: Chanin cayacatej. Y ri cadenas, ri quiximben-vi ri ruk'a' ri Pedro, xetzak can.
ACT 12:8 Y ri ángel xubij c'a chuka' chire ri Pedro: Tachojmirisaj c'a el avi', y tacusaj la axajab. Y tok c'achojinek chic c'a ri Pedro, ri ángel xubij chire: Tabolkotij-el-avi' chupan la ak'u', y jo', xcha' ri ángel.
ACT 12:9 Ri Pedro tzeketel c'a chirij ri ángel, pero man nril ta c'a achique nuch'ob, vi kitzij chi nicol-el roma ri ángel, o xa nachic'.
ACT 12:10 Ri Pedro y ri ángel choj c'a xek'ax-el chiquicojol ca'i' sol chajinela'. Y tok xe'apon chuvech ri puerta banon riq'uin ch'ich', ri puerta ri' ruyon xjakatej chiquivech. Y rije' xe'el-el c'a pa bey richin ri tinamit, y xebe. Tok e biyinek chic c'a juba', ri Pedro xutz'et chi xa ruyon chic, roma ri ángel manek chic riq'uin.
ACT 12:11 Y jari' tok ri Pedro xuna' ruvech, y xubij: Vacami c'a, xinvetamaj chi ri ángel can kitzij vi chi takon-pe roma ri Ajaf richin xinorucolo' can pa ruk'a' ri Herodes y chuvech ronojel ri quinojin ri nuvinak israelitas chi niquiben chuve, nicha-ka pa ránima ri Pedro.
ACT 12:12 Rija' xuch'ob na c'a achique ri xtuben, y tok xch'obotej chuvech, xbe chirachoch ri María ri rute' ri Juan ri nibix chuka' Marcos chire. Y chupan ri jay ri' e q'uiy c'a kach'alal quimolon-qui' richin niquiben orar.
ACT 12:13 Y tok ri Pedro xapon c'a chirachoch ri María y xoyon-apo ri pa puerta, xbe'el c'a pe jun xten rubini'an Rode.
ACT 12:14 Re xten re', roma xrac'axaj chi ja ri Pedro ri noyon-apo ri pa puerta, janíla xquicot. Y roma xsach ruc'u'x, man xujek ta can ri puerta chuvech ri Pedro, y junanin xbe pa jay chubixic chi ri Pedro jari' ri noyon-apo ri pa puerta.
ACT 12:15 Pero ri quimolon-qui' ri pa jay man xquinimaj ta ri xberubij ri Rode chique. Xa xquibij c'a chire ri xten: Xa xach'ujer la'. Y ri xten nubij chi can ja vi ri Pedro ri xrac'axaj rija'. Y xquibij chire ri xten: Ri' man ja ta ri Pedro, xa ja chic ri ángel chajiy richin, xecha'.
ACT 12:16 Pero ri Pedro c'a noyon na apo ri pa puerta. Y ja tok xquijek ri puerta, xquitz'et c'a chi can ja na vi ri Pedro. Romari' can achique la xuna' ri cánima ri kach'alal ri', y xevolol chiquivech romari'.
ACT 12:17 Pero rija' xuben c'a retal riq'uin ri ruk'a' richin man quevolol. Y xuchop rutzijoxic chique ri xuben ri Ajaf Dios richin xrelesaj-pe ri pa cárcel, y xubij chuka' chique chi tiquiya' rutzijol chique ri Jacobo y ri ch'aka' chic kach'alal. Y rija' xel c'a el richin xbe pa jun chic lugar.
ACT 12:18 Y jac'a tok xseker ri ruca'n k'ij, ri achi'a' chajinela' man c'a niquil ta achique niquiben, roma ri Pedro ni ta retal chic.
ACT 12:19 Y ri Herodes xutek c'a rucanoxic ri Pedro, pero ri achi'a' ri xebe canoy richin, man xbequila' ta pe. C'ari' c'a ri Herodes ri k'atoy-tzij, xeroyola' c'a ri achi'a' ri ec'o can chajinel, y tok e pa'el chic c'a apo chuvech, xuc'utula' c'a chique chi achique xuben ri Pedro. Y roma ri man jun etamayon, xubij chi quecamisex ri chajinela' ri'. Y ri Herodes xel c'a el ri pa Judea, y xbec'oje' pa Cesarea.
ACT 12:20 Ri rey Herodes can royoval c'a chique ri aj-Tiro y ri aj-Sidón. Pero ri aj-Tiro y ri aj-Sidón xquiya' c'a chiquivech richin yebe riq'uin ri Herodes. Y xquich'ec c'a ri jun rusamajel ri Herodes rubini'an Blasto, richin yeruc'uaj c'a chuvech ri rey y xtiquichojmirisaj chiquivech chi tiq'uis chiri' ri oyoval, roma ja ri chiri' pan Israel nel-vi-el ri nitij ri pa ca'i' tinamit, ri pa tinamit Tiro y ri pa Sidón.
ACT 12:21 Y xbix c'a jun k'ij tok xtichojmirisex ri'. Y tok xapon ri k'ij, ri rey Herodes can xerucusaj c'a el ri tziek ri can yerucusaj jun rey. Xbetz'uye-pe ri pa ruch'acat, y xbech'on c'a pe chiquivech ri janipe' vinek quimolon-qui' ri chiri'.
ACT 12:22 Y ri vinek can riq'uin c'a ronojel cuchuk'a' yech'on-apo, y niquibij: La nich'on-pe chikavech can nik'alajin chi xa man jun achin ta, rija' can jun dios vi, yecha' c'a apo.
ACT 12:23 Y can chupan c'a ri misma hora ri', jun ángel richin ri Ajaf xuya' c'a jun yabil pa ruvi' ri Herodes, roma rija' xa man xubij ta chique ri vinek chi man tiquiya' ruk'ij, y man chuka' xuya' ta ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Ri Herodes xtij c'a coma jut, y jari' ri xoc-el chire richin xquen (xcom).
ACT 12:24 Y ri ruch'abel ri Dios xbe c'a rubixic chi nej chi nakaj, y e q'uiy c'a ri vinek ri yeniman.
ACT 12:25 Y ri Bernabé y ri Saulo yetzolin c'a pan Antioquía. Rije' xoquiya' c'a can ri pa Jerusalem, ronojel ri quitakon-pe ri kach'alal e aj pan Antioquía ri pa ru-tiempo ri vayjal. Pa quik'a' c'a ri uc'uey quichin ri kach'alal xoquiya-vi can. Y tok xetzolin, xquic'uaj-el ri Juan ri nibix chuka' Marcos chire.
ACT 13:1 Ri chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri pan Antioquía, ec'o c'a kach'alal ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios, y ec'o chuka' tijonela' ri yetijon quichin ri kach'alal chupan ri ruch'abel ri Dios, achi'el ri Bernabé, ri Simón ri nibix chuka' Niger chire, ri Lucio ri aj-Cirene, ri Manaén ri junan xq'uiytisex riq'uin ri Herodes ri xk'aton tzij chiri' pa Galilea, y ri Saulo.
ACT 13:2 Y jun k'ij, tok man c'a e va'inek ta richin niquiya' ruk'ij ri Ajaf Dios, ri Lok'olej Espíritu xubij c'a chique: Ri Bernabé y ri Saulo can c'o jun quisamaj. Roma c'a ri' que'ich'ara' can richin ri samaj ri', xcha'.
ACT 13:3 Y ri k'ij c'a ri can quibanon chi man e va'inek ta richin niquiben orar, jac'ari' tok xquiya' quik'a' pa quivi' ri Bernabé y ri Saulo, richin yebe chubanic ri samaj ri rubin can ri Lok'olej Espíritu.
ACT 13:4 Y can jac'ari' tok ri Bernabé y ri Saulo xetak-el roma ri Lok'olej Espíritu. Romari' rije' xebe ri pa Seleucia. Y ri chiri' xe'oc-el pa jun barco richin xek'ax-apo ri pa Chipre.
ACT 13:5 Y tok ec'o chic ri pa tinamit Salamina ri chiri' pa Chipre, xquichop c'a rutzijoxic ri ruch'abel ri Dios ri pa tak jay ri can richin vi chi ri israelitas niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Ri Bernabé y ri Saulo quic'uan-el jun to'onel quichin y ri' ja ri Juan ri nibix chuka' Marcos chire.
ACT 13:6 Ri Chipre jun c'a ruvach'ulef ri pa ya' c'o-vi. Romari', tok ri Bernabé, ri Saulo y ri Juan e k'axinek chic el chupan ri ruvach'ulef ri', xe'apon c'a ri juc'an chic ruchi'. Xe'apon ri pa tinamit rubini'an Pafos. Y chupan ri tinamit ri' c'o c'a jun achin israelita rubini'an Barjesús, jun achin aj-itz, y jun chuka' tz'ucuy-tzij, roma rija' nubij chi can nuk'alajirisaj c'a ri nibix chire roma ri Dios.
ACT 13:7 Y ri jun achin rubini'an Sergio Paulo jac'ari' ri k'atoy-tzij ri chiri', jun achin ri can c'o-vi etamabel riq'uin. Y jac'a riq'uin rija' ri nisamej-vi ri Barjesús ri achin aj-itz. Ri Sergio Paulo ri k'atoy-tzij xutek c'a coyoxic ri Bernabé y ri Saulo, roma nrajo' nrac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
ACT 13:8 Pero ri aj-itz ri nisamej riq'uin, ri nibix chuka' Elimas chire, man c'a xrajo' ta. Xrajo' ta xuben chire ri Sergio Paulo chi man ta nunimaj ri Jesucristo.
ACT 13:9 Pero ri Saulo, ri rubini'an chuka' Pablo, can nojinek c'a ri ránima riq'uin ri Lok'olej Espíritu. Rija' xutzu-xutzu' ri achin aj-itz,
ACT 13:10 y xubij chire: Rat xa nojinek avánima riq'uin ronojel ruvech k'oloj y riq'uin ronojel ruvech etzelal. Xa at jun ralc'ual ri itzel-vinek, roma navetzelaj ronojel ri utz. Rat xa can xotoxic naben chire ri chojmilej bey richin ri Ajaf Dios. ¿Can man cami xcatane' ta chubanic ri'?
ACT 13:11 Vacami c'a, ri Ajaf Dios xtuya-pe ruc'ayeval pan avi'. Xcamoyir, y xtic'o c'a jun tiempo ri man xtatz'et ta ruvech ri k'ij. Y can xe c'a xubij queri' ri Pablo, can jac'a chuka' ri' man xtzu'un ta chic ri achin aj-itz. Romari' rija' nucanoj c'a jun ri niyuken richin, roma xmake' can pa k'eku'n.
ACT 13:12 Tok ri Sergio Paulo ri k'atoy-tzij rutz'eton chic ka ri xc'ulvachitej, man nril ta c'a achique nuch'ob chirij ri ruch'abel ri Ajaf. Y rija' xunimaj c'a chupan ri k'ij ri'.
ACT 13:13 Y ri Pablo y ri rachibil xquiya' c'a can ri tinamit Pafos. Xquic'ovisaj-apo ri ya' richin xebe pa tinamit Perge ri c'o pa Panfilia. Jac'a ri Juan ri rubini'an chuka' Marcos, xerumalij can ri rachibil y xtzolin pa Jerusalem.
ACT 13:14 Y tok ri Pablo y ri Bernabé e k'axinek chic el ri pa Perge, xebe c'a pa jun chic tinamit ri rubini'an chuka' Antioquía. Y re tinamit re' pa Pisidia c'o-vi. Y chupan c'a ri k'ij richin uxlanen, rije' xebe c'a pa jun jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, y xebetz'uye'.
ACT 13:15 Jac'a tok xsiq'uix-ka ri ley richin ri Moisés y ri e quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can, ri principal-i' chupan ri jay ri' c'o c'a jun ri xquitek-apo riq'uin ri Pablo y ri Bernabé, richin xberubij chique: Vach'alal, vi c'o c'a jun chive rix ri nrajo' nubij ca'i-oxi' ch'abel chique re quimolon-qui' vave', utz nubij, xcha' ri xapon quiq'uin.
ACT 13:16 Y ri Pablo can jac'ari' xpa'e', y xuben c'a retal riq'uin ruk'a' chi man jun tich'on, y xuchop c'a rubixic chique: Tivac'axaj rix nuvinak israelitas y tivac'axaj c'a rix ri man ix israelitas ta ri can nixibij-ivi' yixmacun chuvech ri Dios; tivac'axaj c'a re xtinbij chive:
ACT 13:17 Ri ka-Dios roj israelitas can xerucha' c'a ri kati't-kamama', y xuben c'a chique chi xe'oc jun nimalej tinamit tok can c'a ec'o na chiri' pan Egipto, ruvach'ulef ri xa man quichin ta rije'. Ri Dios can riq'uin c'a ri ruchuk'a' xerelesaj-pe ri chiri'.
ACT 13:18 Y ri jubama cavinek juna' ri xquic'ovisaj chupan ri tz'iran ruvach'ulef, ri Dios xucoch' ri quibanobal.
ACT 13:19 Y xuben chuka' chi ri pa ruvach'ulef rubini'an Canaán xeq'uis ri vinek quichin vuku' tinamit, xaxe richin chi ri ulef ri' xuya' can pa quik'a' ri kati't-kamama'.
ACT 13:20 C'ari' ri Dios xuya' jun ruvech k'atbel-tzij pa quivi', ri nibix juez chire. Y jac'a ri Samuel ri ruq'uisibel juez ri xc'oje'. Y ri Samuel can jun c'a chuka' chique ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Caji' c'a ciento juna' riq'uin nic'aj xek'aton tzij ri jueces pa quivi' ri kati't-kamama'.
ACT 13:21 Pero rije' jun rey ri xcajo' richin nik'aton tzij pa quivi'. Y ri Dios can xuya-vi c'a ri qui-rey. Y cavinek juna' c'a xk'aton tzij pa quivi' ri kati't-kamama' ri jun rey xubini'aj Saúl. Ri Saúl ri' ruc'ajol c'a ri achin rubini'an Cis. Y ri Saúl jun riy-rumam can ri Benjamín.
ACT 13:22 Y tok ri Dios xrajo' chi ri Saúl xel che rey, xuya' ri David richin chi xoc rey. Ri Dios can xubij c'a chirij ri rey David: Can c'o-vi jun ri xtuben ri nurayibel y can nika' chinuvech. Yin can nintz'et c'a chi ri xtibanon queri' ja ri David ri ruc'ajol ri Isaí. Queri' xubij ri Dios.
ACT 13:23 Y jun c'a chique ri riy-rumam ri rey David, ja ri Jesús. Y ja ri Jesús ri yo'on-pe roma ri Dios richin yojrucol roj israelitas, can achi'el ri rusujun-vi chike.
ACT 13:24 Y tok c'a man jani toka' ri Jesús, ri Juan ri Bautista xubij c'a chique ri kavinak israelitas chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios, y queban bautizar.
ACT 13:25 Jac'a tok ri Juan napon yan chuvech ri camic, rija' xubij: ¿Achique c'a yin, nich'ob rix? Roma man ja ta yin ri Cristo. Roma ri Cristo c'a man jani tuchop samaj chi'icojol, y can janíla ruk'ij. Y yin man ruc'amon ta c'a ni richin ninsol ri ruximbal ruxajab rija', xcha' c'a.
ACT 13:26 Rix nuvinak israelitas, ri can oj riy-rumam can ri katata' Abraham, y rix ri man ix israelitas ta, ri can nixibij-ivi' yixmacun chuvech ri Dios, ninbij c'a chive, chi ri ruch'abel ri Dios, ri can nich'on c'a chirij ri colotajic, can ivichin c'a rix yo'on-pe.
ACT 13:27 Xa ja ri vinek ri ec'o pa Jerusalem y ri principal-i' chuka' ri ec'o chiquicojol, xa jari' ri man xenaben ta achique ri' ri Jesús, ni man chuka' k'axinek ta chiquivech ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ojer can. Y pa ronojel c'a k'ij richin uxlanen nisiq'uix ri pa tak jay ri can richin nitzijox ruch'abel ri Dios. Romari', tok rije' xquibij chi tika' ri camic pa ruvi' ri Jesús, can ja rije' ri xeto'on chi kitzij xbe'el ri nubij ri ruch'abel ri Dios.
ACT 13:28 Pero ri vinek y ri principal-i', stape' man jun rumac ri Jesús xquil richin nicamisex, rije' xquic'utuj chire ri k'atoy-tzij rubini'an Pilato chi ticamisex.
ACT 13:29 Y chupan ri ruch'abel ri Dios, can tz'ibatel c'a can ronojel ri xtiban chire ri Jesús, y can queri' xbanatej. Chuka' ec'o ri xebekasan-pe chuva ri cruz, y c'ari' xbequimuku' can.
ACT 13:30 Y ri Dios xuben chire ri Jesús chi xbec'astej-pe.
ACT 13:31 Y q'uiy c'a k'ij ri xuc'utula-ri' ri Jesús chiquivech ri e benek riq'uin tok xel-el ri pa Galilea richin xbe pa Jerusalem. Y jac'a ri xetz'eton richin, jari' ri yek'alajirisan ri Jesús chique ri vinek.
ACT 13:32 Y roj, can jac'a ri utzil ri rusujun ri Dios chique ri kati't-kamama' ri ojer can, jac'ari' ri nikatzijoj chive.
ACT 13:33 Roma xa can c'a ja re chikavech roj ri quiy-quimam can ri xbanatej ri rusujun can ri Dios. Rija' xuben c'a chi xbec'astej-pe ri Jesús, can achi'el vi ri nubij chupan ri ruca'n salmo: Ja rat ri Nuc'ajol. Romari' vacami ninya' ac'aslen, nicha'.
ACT 13:34 Y ri ruch'abel ri Dios nubij c'a chuka': Ri utzil ri nusujun chire ri rey David, can kitzij vi, y can ninya' chuka' chive rix, nicha'. Queri' xubij ri Dios richin nuc'ut chikavech chi ri Jesús can xc'asox-vi roma ri Dios chiquicojol ri caminaki', y man chic xtiquen ta (xticom ta).
ACT 13:35 Y ri David nubij-vi c'a chuka' chupan ri vuj rubini'an Salmos: Man c'a xtaya' ta k'ij chi ri ruch'acul ri Lok'olej Ac'ajol nik'ey ta, nicha'.
ACT 13:36 Pero ri David, tok xa can ruq'uison chic c'a can ri samaj ri ruyo'on-pe ri Dios chire, xquen (xcom), y xbemuk can ri acuchi e mukul-vi ri e rati't-rumama'. Xa can xk'ey-vi c'a ri'.
ACT 13:37 Jac'a ri ruch'acul ri Jesús man xk'ey ta, roma ri Dios can xuben-vi c'a chire chi xbec'astej-pe chiquicojol ri caminaki'.
ACT 13:38 Roma c'a ri' nuvinak israelitas, tivetamaj c'a chi xaxe roma ri Jesús tok nitzijox chive chi c'o cuyubel-mac. Y ja ri ruch'abel rija' ri kac'amon-pe chive.
ACT 13:39 Roma ri ley richin ri Moisés man nitiquir ta nuben chive chi man jun imac nic'ulun chuvech ri Dios. Man achi'el ta ri nuben ri Jesús. Y conojel c'a ri xqueniman richin, man jun c'a quimac xquec'ulun chuvech ri Dios.
ACT 13:40 Can tichajij c'a ivi', chi man ta pan ivi' rix tika-vi ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Chupan ri e quitz'iban can rije', ri Dios nubij:
ACT 13:41 Rix ri yixetzelan ri nuch'abel, titzu' c'a ri nimalej ruc'ayeval ri nika-pe pan ivi', y quixq'uis c'a, roma ri nimalej ruc'ayeval ri xtinya' pan ivi', can richin c'a chi nitej janíla pokon. Jac'a rix, can man xtinimaj ta, stape' c'o jun ri niyo'on rutzijol chive. Queri' rubin can ri Dios, xcha' ri Pablo.
ACT 13:42 Y jac'a tok ri Pablo y ri Bernabé xe'el-pe ri chiri' pa jay ri can richin vi chi ri israelitas niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, jari' tok ri vinek ri man e israelitas ta xquibij c'a chique: Yixkoyobej c'a ri vukubix apo, richin queri' nikac'axaj jun bey chic ri ch'abel ri ic'amon-pe.
ACT 13:43 Y tok ri vinek ri quimolon-qui' chiri' xquitaluj c'a el qui', e q'uiy c'a ri xebe chiquij ri Pablo y ri Bernabé. Ec'o c'a israelitas, y ec'o c'a ri xa man e israelitas ta ri can niquiben chuka' ri nubij ri ley richin ri Moisés, roma can e yo'ol-vi ruk'ij ri Dios. Y xbix c'a chique coma ri Pablo y ri Bernabé, chi can ticuker quic'u'x riq'uin ri Dios ri niyo'on ri utzil chique ri vinek, xecha' chique.
ACT 13:44 Y chupan c'a ri k'ij richin uxlanen ri jun chic semana, xa jubama conojel ri vinek ri ec'o chiri' pa tinamit ri xquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
ACT 13:45 Roma c'a ri', ri vinek israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús, tok xquitz'et chi e janíla vinek ri xe'apon, janíla itzel xquina', y niquibila' chi ri nubij ri Pablo xa man ja ta ri kitzij, y niquiyok' c'a.
ACT 13:46 Y ri Pablo y ri Bernabé man c'a xquixibij ta qui' chiquivech richin xquibij chique: Can nic'atzin c'a chi nabey na chivech rix ri kavinak nokabij-vi ri ruch'abel ri Dios, pero rix xa man nika' ta chivech. Y riq'uin ri' can nik'alajin c'a chi man ruc'amon ta chive rix ri c'aslen ri man q'uisel ta. Romari' quiq'uin ri vinek ri man e israelitas ta ri yojbe-vi.
ACT 13:47 Y can jac'a ri Ajaf Dios biyon chike. Can rubin c'a: At nuyo'on c'a richin sakil quichin ri vinek ronojel ruvach'ulef, y avoma rat xtiquil colotajic ri vinek ec'o chi nej chi nakaj.
ACT 13:48 Y tok ri vinek ri man e israelitas ta xcac'axaj c'a ri ch'abel xbix-ka, can janíla c'a xequicot pa cánima, y xquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri ruch'abel ri Ajaf Dios. Y can e janipe' c'a ri c'o chi niquil na ri c'aslen ri man q'uisel ta, xquinimaj.
ACT 13:49 Y ri ruch'abel ri Ajaf Dios xbetzijox c'a chi nej y chi nakaj, ri chiri' pa ruvach'ulef ri'.
ACT 13:50 Jac'a ri vinek israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús, xebe quiq'uin ri ixoki' ri man e israelitas ta, pero xa can niquiya-vi ruk'ij ri Dios. Ri ixoki' ri' can c'o-vi quik'ij. Y xebe chuka' quiq'uin ri achi'a' c'o quik'ij ri chiquicojol ri vinek, richin xbequiya' quina'oj, richin yecokotaj-el ri Pablo y ri Bernabé ri chiri' pa ruvach'ulef. Y can queri' vi xquiben-el chique.
ACT 13:51 Romari' rije' xquitotala' c'a can (xquiquirala' c'a can) ri pokolaj ri c'o pa caken chiquivech ri vinek, richin queri' tiquetamaj chi man utz ta ri ye'ajin chubanic. Y rije' xebe c'a pa jun chic tinamit rubini'an Iconio.
ACT 13:52 Y conojel c'a ri can e kach'alal chic ri ec'o chiri' pan Antioquía ri c'o pa Pisidia, can nojinek-vi c'a cánima riq'uin quicoten y ri Lok'olej Espíritu.
ACT 14:1 Y ri Pablo y ri Bernabé xe'apon c'a ri pa tinamit rubini'an Iconio. Rije' xe'apon c'a pa jun jay ri can richin vi chi niquimol-qui' ri israelitas richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y ri ruch'abel ri Dios ri xquibij rije' chique ri vinek, can xuben c'a chique chi janíla e q'uiy ri xquinimaj ri Jesucristo. Ec'o c'a israelitas y ec'o c'a chuka' ri man e israelitas ta ri xeniman.
ACT 14:2 Jac'a ri israelitas ri man xquinimaj ta, yequetzelaj ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Romari' rije' xquiyala' quina'oj ri man e israelitas ta, richin queri' quequetzelaj ri xeniman ri Ajaf Jesucristo.
ACT 14:3 Romari' ri Pablo y ri Bernabé c'a xec'oje' na c'a q'uiy k'ij quiq'uin ri kach'alal. Y roma can quicukuban quic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, romari' can man jun c'a xibinri'il quiq'uin richin niquitzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek, ch'abel ri nik'alajirisan ri rutzil ri Dios chiquivech. Y ri Dios can nuk'alajirisaj c'a chiquivech ri vinek, chi ri niquibij ri Pablo y ri Bernabé can e kitzij vi. Y romari' yequibanala' c'a q'uiy milagros.
ACT 14:4 Romari' ri tinamit ca'i' c'a rubanon, roma ch'aka' yequito' ri israelitas ri man quiniman ta, y ri ch'aka' chic yequito' ri Pablo y ri Bernabé ri e apóstoles.
ACT 14:5 Y jac'a tok ri vinek israelitas ri' y ri man e israelitas ta chuka' y ri quik'atoy tak tzij quiyo'on chiquivech chi janíla xtiquiben chique ri Pablo y ri Bernabé, y hasta xquequicamisaj chi abej,
ACT 14:6 ri Pablo y ri Bernabé xa xquinabej ri ch'obon chiquij. Romari' rije' xquevala-el-qui' richin xebe c'a pa Listra y c'a pa Derbe, ri tinamit ri ec'o pa Licaonia. Chuka' xebe pa ch'aka' chic lugar ri ec'o-pe chiquinakaj ri ca'i' tinamit ri'.
ACT 14:7 Rije' jac'a ri pa tak tinamit y ri pa tak lugar ri' xquitzijoj-vi ri ch'abel richin colotajic.
ACT 14:8 Y jac'a ri chiri' pa tinamit rubini'an Listra, c'o c'a jun achin ri can pa ralaxic chi man nitiquir ta nibiyin. Can man jun bey c'a biyinek ta juba'. Y re achin c'a re' tz'uyul ri chiri'.
ACT 14:9 Rija' nrac'axaj c'a ri najin chubixic ri Pablo. Y ri Pablo xutz'et c'a chi ri achin ri' can rucukuban-vi ruc'u'x riq'uin ri Dios richin nic'achojirisex.
ACT 14:10 Romari' ri Pablo can riq'uin ruchuk'a' xch'on chire ri achin, y xubij chire: Capa'e' c'a el choj. Y ri achin can jari' jutzoc' xuya', xpa'e-el y xuchop nibiyin-el.
ACT 14:11 Tok ri vinek xquitz'et ri xuben ri Pablo, ri vinek xech'on c'a pa Licaónica, ri quich'abel rije'. Y can riq'uin c'a cuchuk'a' xquibila' ri pa quich'abel: Re achi'a' re yekatz'et, can ja ri e ka-dios ri e kajinek-pe chikacojol vacami.
ACT 14:12 Niquibila' c'a chi ri Bernabé jari' ri qui-dios rubini'an Júpiter, y ri Pablo jari' ri qui-dios rubini'an Mercurio, roma ja rija' ri uc'uayon ri ch'abel.
ACT 14:13 Y ri Júpiter ri qui-dios ri vinek ri', can c'o c'a jun rusamajel, y ri dios ri' c'o c'a chuka' rachoch c'a chuchi' el ri tinamit. Ri rusamajel c'a ri Júpiter c'a pa tak puertas c'a xeruc'uaj-vi ri váquix ri e vikon-pe (e vekon-pe) riq'uin cotz'i'j. Rija' y ri vinek nicajo' c'a niquiya' quik'ij ri Pablo y ri Bernabé, romari' tok e quic'amalon-pe ri váquix richin yequicamisaj.
ACT 14:14 Pero tok ri apóstol Bernabé y ri apóstol Pablo xquinabej ri niquich'ob ri vinek, rije' xpe bis pa cánima, y romari' rije' xquiretzela' ri quitziak ri cucusan. Y can jac'ari' tok xe'oc chiquicojol ri vinek, y niquibila' c'a chique:
ACT 14:15 ¿Achique roma tok rix niben quere'? Roj oj vinek achi'el rix, y oj petenek iviq'uin richin nokabij chive chi timestaj can re na'oj que tak re', ri xa man jun utz nuq'uen-pe chive, y tinimaj c'a ri c'aslic Dios ri banayon ronojel. Ri banayon ri caj y ri ec'o chupan, ri banayon re ruvach'ulef y ri ec'o chuvech, ri banayon ri mar y ri ec'o chupan.
ACT 14:16 Y stape' ri ojer can, ri Dios can xuya-vi k'ij chique ri vinek ri man e israelitas ta, chi xequic'uala' ri bey ri xeka' chiquivech.
ACT 14:17 Pero can ruk'alajirisan-vi c'a ri' chiquivech riq'uin ri nuya-pe job ri chicaj, nuya-pe tico'n. Y can nuya' c'a pe ronojel richin nitij, richin queri' niquicot ri cánima. Can ruyo'on-vi-pe rutzil pa kavi' konojel, xecha'.
ACT 14:18 Y stape' ri Pablo y ri Bernabé xquibij chique, can c'arunaj xetiquir xquiben chique ri vinek chi man xequicamisaj ta ri váquix richin niquiya' quik'ij rije'.
ACT 14:19 Y ri chiri' pa tinamit Listra ec'o c'a israelitas ri e apovinek. Ri israelitas c'a ri' e petenek c'a pa tinamit Antioquía y pa tinamit Iconio. Y re israelitas re' xquiya' quina'oj ri vinek aj chiri' pa Listra, y can xech'acon-vi chiquij, roma ri vinek aj chiri' xquiq'uek c'a chi abej ri Pablo, y c'ari' xquikirirej-el y xbequitorij can chuchi' ri tinamit, roma rije' xquich'ob chi ri Pablo caminek chic.
ACT 14:20 Y jac'a tok ri kach'alal quimolon-apo-qui' chirij ri Pablo, rija' xa xbepa'e-pe, y xtzolin chic c'a pa tinamit. Y pa ruca'n k'ij rija' y ri Bernabé xebe c'a pa jun tinamit rubini'an Derbe.
ACT 14:21 Y ri chiri' pa tinamit Derbe xquitzijoj c'a ri ch'abel richin colotajic. Y janíla c'a e q'uiy vinek ri xeniman ri Jesús. Y c'ari' xetzolin. Y xebek'ax chic c'a pe ri pa Listra, ri pan Iconio y ri pan Antioquía.
ACT 14:22 Y ri tinamit ri xebek'ax-vi-pe, xquicukubala' c'a can quic'u'x ri kach'alal, y xquibila' can chique chi ticuker quic'u'x riq'uin ri Jesucristo. Roma nic'atzin chi riq'uin janíla tijoj-pokonal yojoc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
ACT 14:23 Y xequichojmirisala' can ri samaj chiquicojol ri kach'alal. Xequicanola' can achi'a' uc'uey quichin ri kach'alal. Queri' xquibanala' can ri pa tak tinamit ri xek'ax-vi. Y can man c'a xquitej ta quivay richin xquiben orar, y xequijech can pa ruk'a' ri Ajaf ri quiniman chic.
ACT 14:24 Y c'ari' xebek'ax-pe ri pa Pisidia, y xe'apon ri pa ruvach'ulef Panfilia.
ACT 14:25 Y xquitzijoj c'a ri ruch'abel ri Dios ri chiri' pa tinamit Perge. Y c'ari' xebe ri pa tinamit Atalia.
ACT 14:26 Y ri chiri' pan Atalia xe'oc c'a el pa jun barco richin yetzolin c'a pan Antioquía, ri tinamit acuchi ri kach'alal e quijachon c'a el pa ruk'a' ri Dios ri Pablo y ri Bernabé, chi ja ta ri rutzil ri Dios ye'uc'uan, richin nequibana' ri samaj. Y vacami ri samaj ri' xc'achoj yan can.
ACT 14:27 Y tok ri Pablo y ri Bernabé xe'apon ri pan Antioquía, xequimol c'a conojel kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri chiri', y c'ari' xquichop rubixic chique ri janipe' xeruto' ri Dios richin xquitiquiriba' can ri samaj, y ri xuben ri Dios, chi chuka' ri vinek ri man e israelitas ta, utz chuka' niquinimaj ri Jesucristo y niquil colotajic.
ACT 14:28 Y ri Pablo y ri Bernabé xec'oje' c'a ka q'uiy k'ij quiq'uin ri kach'alal aj-Antioquía, ri tinamit c'o pa ruvach'ulef Siria.
ACT 15:1 Ec'o c'a achi'a' ri e petenek pa Judea y xe'apon ri chiri' pan Antioquía, ri tinamit c'o pa ruvach'ulef Siria, niquibila' c'a chique ri kach'alal chi richin cha niquil ri colotajic, c'o c'a chi niban ri circuncisión chique, circuncisión ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés.
ACT 15:2 Y ri Pablo y ri Bernabé can janíla vi xquich'ojij chique ri yebin queri'. Roma c'a ri', ri kach'alal ri ec'o chiri' xequicha' c'a el ri Pablo y ri Bernabé y chuka' ch'aka' chic kach'alal, richin yebe c'a pa tinamit Jerusalem quiq'uin ri apóstoles ec'o chiri' y ri uc'uey quichin ri kach'alal, richin nichojmirisex-pe, vi niban o man niban ta ri circuncisión chique ri kach'alal achi'a' man e israelitas ta.
ACT 15:3 Y can xetak-vi c'a el ri achi'a' ri e cha'on richin yebe c'a pa Jerusalem. Xetak c'a el coma ri kach'alal ri can niquimol-vi-qui' pa rubi' ri Dios chupan ri tinamit ri'. Y ri e cha'on-el xebe c'a, y xek'ax ri pa tak tinamit ri ec'o pa Fenicia y ri pa Samaria, y niquitzijola' c'a can chique ri kach'alal chi e q'uiy vinek ri man e israelitas ta ri xquinimaj ri Jesucristo y xjalatej quic'aslen. Y ri kach'alal c'a ri xe'ac'axan can, janíla c'a xquicot can cánima.
ACT 15:4 Y tok xe'apon pa Jerusalem ri e takon-el, can xec'ul-vi c'a coma ri kach'alal e aj chiri', coma ri achi'a' uc'uey quichin ri kach'alal y coma chuka' ri apóstoles ri can chiri' ec'o-vi. Y ri Pablo y ri Bernabé xquichop c'a rutzijoxic chique, chi ri Dios janíla e ruto'on rije', y romari' e q'uiy vinek man e israelitas ta ri xeniman yan ri Jesucristo, xecha'.
ACT 15:5 Y ec'o c'a achi'a' fariseos ri quiniman chic ri Jesucristo, ri xebepa'e-pe y xquibij c'a: Ri kach'alal ri man e israelitas ta, tibix chique chi c'o chi niban ri circuncisión chique, y chi tiquibana' chuka' ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés, xecha'.
ACT 15:6 Y romari' ri apóstoles y ri uc'uey quichin ri kach'alal xquiben c'a jun molojri'il richin niquichojmirisaj, vi can niban o man niban ta ri circuncisión chique ri kach'alal man e israelitas ta.
ACT 15:7 Y tok q'uiy c'a chic e ch'ovinek-ka chirij ri na'oj ri', ri Pedro xpa'e', y xubij c'a: Vach'alal, rix ri' noka' chi'ic'u'x chi c'o yan juba' tiempo tic'o chire tok ri Dios xirucha-el chi'icojol richin chi xintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chiquivech ri vinek ri man e israelitas ta, richin queri' tiquinimaj chuka' rije'.
ACT 15:8 Ri Dios can xuk'alajirisaj chi yeruc'ul ri vinek ri'. Romari' xuya-pe ri Lok'olej Espíritu pa quivi', roma xutzu' ri cánima. Junan c'a ri xuben ri Dios chike roj israelitas y chique ri man e israelitas ta.
ACT 15:9 Can man jun kacojol xuben. Rije' can xquinimaj ri Jesucristo. Romari' tok ri Dios xuch'ajch'ojirisaj chuka' ri cánima.
ACT 15:10 Y rix ¿achique c'a roma tok nivajo' nitejtobej ri Dios? ¿Achique c'a roma tok nivajo' niya' jun ejka'n pa quivi' ri kach'alal ri man e israelitas ta? Roma ri ruc'uaxic ri ley ri richin ri Moisés xa jun ejka'n ri man xetiquir ta xquic'uaj ri kati't-kamama', ni roj chuka' man yojcovin ta chuc'uaxic.
ACT 15:11 Romari' roj can kaniman-vi chi ri kacolotajic, xkac'ul roma ri rutzil ri Ajaf Jesús, jun colotajic ri sipan chike, can achi'el ri colotajic ri xquic'ul chuka' ri kach'alal ri man e israelitas ta, xcha' ri Pedro.
ACT 15:12 Y romari' ri janipe' quimolon-qui' ri chiri' xa man xech'on ta apo, xaxe xcac'axaj ri niquitzijoj ri Bernabé y ri Pablo. Rije' niquitzijola' c'a ri janipe' milagros ri man jun bey e tz'eton ta, ri xequibanala' chiquivech ri vinek man e israelitas ta, roma rije' can ja ri Dios ri xyo'on cuchuk'a'. Can xk'alajin-vi chi ja ri Dios ri takayon quichin.
ACT 15:13 Y tok ri Bernabé y ri Pablo e tanel chic ka, xpe ri Jacobo xch'on c'a, y xubij: Quinivac'axaj c'a, vach'alal:
ACT 15:14 Ri Simón Pedro c'ari' nutzijoj-ka chike chi ri Dios can okavinek-vi chic quiq'uin ri vinek ri xa man e israelitas ta. Can xerucha' c'a richin chi ye'oc rutinamit ri can yeyo'on-vi ruk'ij.
ACT 15:15 Can kitzij c'a nic'ulun-vi ri quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Ri quitz'iban can, nubij c'a:
ACT 15:16 C'ari' xquitzolin chic pe quiq'uin ri israelitas e riy-rumam can ri rey David, y xtinben c'a chique chi xqueyacatej chic pe jun bey, richin queri' niquiya' chic nuk'ij, achi'el tok can c'a c'o na ri David.
ACT 15:17 Y yin ri Ajaf xtinben c'a queri' chique, richin queri' ri ch'aka' chic vinek niquicanoj ta c'a ruvech ri Ajaf. Xa can conojel ta ri man e israelitas ta ri e nucha'on chic, que ta ri' xtiquiben.
ACT 15:18 Can que c'a ri' ri rubin can ri Ajaf Dios ri ojer can. Queri' nubij ri ruch'abel, xcha' ri Jacobo.
ACT 15:19 Y xubij c'a chuka': Yin ninch'ob chi man quekanek ri man e israelitas ta ri xtzolin-pe quic'u'x riq'uin ri Dios, riq'uin ri niban ri circuncisión chique.
ACT 15:20 Ri ruc'amon c'a nikaben, ja ri tikataka-el rubixiquil chique chupan jun vuj, chi man yequitej ri xa man utz ta richin nitij roma yo'on chic chiquivech dios ri xa man e kitzij ta, y ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' richin yemacun, y man chuka' tiquitej ti'ij ri c'a c'o na quic' ruc'uan, achi'el ri quichin ri chicop ri xejik', ni man c'a chuka' tiquitej quic', kojcha-el chupan ri vuj.
ACT 15:21 Roma can ojer c'a ri' chi pa ronojel tinamit, ri pa tak jay ri nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios chike roj israelitas, can ec'o c'a ri yetijon kichin chupan ri ley richin ri Moisés. Romari' ketaman achique ri can man ruc'amon ta chi nikaben. Y can pa ronojel ri k'ij richin uxlanen nikac'axaj ri nisiq'uix chikavech, xcha' ri Jacobo.
ACT 15:22 Y can jac'ari' tok ri apóstoles, ri achi'a' e uc'uey quichin ri kach'alal, y ri kach'alal xquich'ob c'a chi ec'o kach'alal xquequicha-el richin yebe c'a pan Antioquía y yecachibilaj-el ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequicha' c'a el rije' ja ri Judas ri nibix chuka' Barsabás chire y ri Silas. E ca'i' kach'alal ri can c'o quik'ij chiquivech ri ch'aka' chic kach'alal.
ACT 15:23 Y xban-el jun vuj y xjach-el chique richin niquic'uaj chique ri kach'alal. Y ri vuj ri' nubij c'a: Roj ri apóstoles, roj ri uc'uey quichin ri kach'alal, y ri ch'aka' chic kach'alal, nikatek c'a el rutzil-ivech rix kach'alal ri man c'a ix israelitas ta, ri ixc'o pan Antioquía y pa ch'aka' chic tinamit richin ri Siria y ri ixc'o pa Cilicia.
ACT 15:24 Okavinek c'a rutzijol kiq'uin chi ec'o c'a ri e apovinek iviq'uin, y can vave' e elenek-vi-el, pero man ja ta roj oj takayon-el quichin. Rije' xa jun vi chic ri xquibij chive y romari' xquisech ic'u'x, roma rije' niquibij chi rix c'o chi niban ri circuncisión chive, y ri ch'aka' chic ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés.
ACT 15:25 Y romari' tok roj xkach'ob c'a chi utz yekacha-el e ca'i' kach'alal richin chi yekatek-el chi'itz'etic. Y re e ca'i' re' yecachibilaj c'a el ri Bernabé y ri Pablo ri can janíla yekajo'.
ACT 15:26 Y can etaman-vi chi ri kach'alal Bernabé y ri Pablo can e apovinek pa tak tijoj-pokonal chutzijoxic ri ruch'abel ri Kajaf Jesucristo.
ACT 15:27 Roj jac'a ri kach'alal Judas y ri kach'alal Silas ri yekatek-el richin xquebech'on iviq'uin, y xtiquisol rij ri tzij katz'iban chuka' el chive.
ACT 15:28 Y ri nrajo' ri Lok'olej Espíritu, ja chuka' ri' ri nikajo' roj chive, chi man c'a titzekelbej ri janipe' c'o chupan ri ley, xa can xe c'a ri más nic'atzin, jari' tibana',
ACT 15:29 chi man titej ti'ij richin jun chicop ri xcamisex richin xsuj chire jun dios man kitzij ta, man titej quic', ni man c'a chuka' titej ti'ij ri c'a c'o na quic' ruc'uan, achi'el ri quichin ri chicop ri xejik', y chuka' ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' richin yemacun. Vi ronojel c'a re' xtinimaj, utz c'a xquixbiyin. Dios c'a xtichajin ivichin.
ACT 15:30 Y xetak c'a el. Ja tok rije' xe'apon ri pa tinamit Antioquía, rije' xequimol c'a ri kach'alal, y xquijech ri vuj chique.
ACT 15:31 Y tok ri kach'alal xquisiq'uij ri vuj, janíla c'a xequicot, y xcuker-ka quic'u'x roma ri ch'abel ri ec'o-el chupan.
ACT 15:32 Y ri Judas y ri Silas q'uiy c'a ch'abel xquibila' chique ri kach'alal richin xquicukuba' quic'u'x. Ri Judas y ri Silas can e k'alajirisey c'a richin ri nibix chique roma ri Dios.
ACT 15:33 Y ri ca'i' kach'alal ri', ri Judas y ri Silas, xec'oje' c'a ka juba' k'ij quiq'uin ri chiri' pan Antioquía. Jac'a tok xquich'ob yetzolin pa Jerusalem, c'a quiq'uin ri e takayon-pe quichin, ri kach'alal ri ec'o chiri' pan Antioquía xequijech c'a el. Xquibij chique chi ja ta ri Dios tichajin quichin y nic'oje' ta uxlanen pa cánima. Queri' c'a xquibij-el chique.
ACT 15:34 Y tok can jari' ec'o chic richin yetzolin, ri Silas xa man xbe ta chic, xa xc'oje' can ri chiri' quiq'uin ri kach'alal.
ACT 15:35 Y can que c'a chuka' ri' ri Pablo y ri Bernabé, xec'oje' can ri chiri' pan Antioquía. Rije' y e cachibilan c'a chuka' ch'aka' chic xequitijoj ri kach'alal chupan ri ruch'abel ri Ajaf, y xquitzijoj chuka' ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri vinek. Can e q'uiy vi c'a ri xebanon ri samaj.
ACT 15:36 Y biyinek chic c'a juba' k'ij ri chiri' tok ri Pablo xubij chire ri Bernabé: Jo', jo' chiquitz'etic ri kach'alal ri ec'o pa ronojel tinamit ri katzijolon-vi can ri ruch'abel ri Ajaf, xcha' chire.
ACT 15:37 Y ri Bernabé nrajo' c'a chi niquic'uaj ta chic jun bey ri Juan ri nibix chuka' Marcos chire.
ACT 15:38 Pero ri Pablo man c'a nrajo' ta chi nibe quiq'uin, roma tok xquic'uaj pa nabey, xerumalij c'a can ri chiri' pa Panfilia, y man xbe ta quiq'uin chubanic ri samaj.
ACT 15:39 Y romari' xejalajo', y xquich'er c'a qui'. Ri Bernabé xrachibilaj-el ri Marcos, y xe'oc-el pa jun barco richin xebe c'a pa Chipre.
ACT 15:40 Y ri Pablo xucha' c'a ri Silas richin nrachibilaj-el richin yebe. Y ri kach'alal aj chiri' pan Antioquía xequijech c'a pa ruk'a' ri Dios ri Pablo y ri Silas.
ACT 15:41 Tok e benek chic, xe'ic'o c'a el ri pa ruvach'ulef Siria y Cilicia, niquicukubala' c'a can quic'u'x ri can pa rubi' ri Dios niquimol-vi-qui'.
ACT 16:1 Y ri Pablo y ri Silas xe'apon c'a ri pa Derbe y ri pa Listra. Y jac'a ri chiri' pa tinamit Listra c'o jun kach'alal ala' rubini'an Timoteo, ral jun ixok israelita ri can runiman c'a chuka' ri Jesucristo, jac'a ri rutata' man israelita ta.
ACT 16:2 Y ri kach'alal c'a ri ec'o pa Listra y ri pan Iconio janíla c'a jebel yech'on chirij ri Timoteo.
ACT 16:3 Ri Pablo jac'a ri Timoteo ri nrajo' nrachibilaj-el richin nuben ri rusamaj ri Dios. Y can que na vi ri' xuben, pero c'o c'a chi xuben ri circuncisión chire, richin utz nitz'et coma ri israelitas ri ec'o pa tinamit Listra y ri ec'o chuka' pe nakaj chire ri tinamit, roma can conojel c'a e etamayon chi ri rutata' ri Timoteo, man israelita ta.
ACT 16:4 Y ri tinamit ri yek'ax-vi ri Pablo y ri e rachibilan-el, niquibila' c'a can chique ri kach'alal ri man e israelitas ta, chi can tiquibana' c'a ri niquichilabej ri apóstoles e cachibilan ri uc'uey quichin ri kach'alal ri ec'o pa Jerusalem. Y man nic'atzin ta chi can niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés.
ACT 16:5 Y riq'uin ri', ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri pa tak tinamit ri', can xcuker-vi quic'u'x, y k'ij-k'ij ec'o ri ye'oc-apo quiq'uin richin niquinimaj.
ACT 16:6 Y ri Lok'olej Espíritu man c'a xuya' ta k'ij chique ri Pablo y ri e rachibil, richin xebe pa ruvach'ulef rubini'an Asia richin nequitzijoj ri ruch'abel ri Dios chiri'. Romari' rije' xek'ax pa Galacia y pa Frigia.
ACT 16:7 Y c'ari' xe'apon ri pa c'ulba't (mojón) richin ri ruvach'ulef rubini'an Misia. Y xquich'ob c'a chi yebe ri pa ruvach'ulef Bitinia, pero ri Lok'olej Espíritu man c'a xuya' ta k'ij chique richin xebe.
ACT 16:8 Y xcojkaj c'a ri c'ulba't (mojón) richin ri Misia, y xe'apon c'a ka ri pa tinamit rubini'an Troas.
ACT 16:9 Y chak'a' ri Pablo xutz'et c'a pa jun achi'el achic', chi c'o jun achin aj pa Macedonia ri pa'el-apo chuvech, y chi ri achin ri' nubij c'a chire: Tabana' utzil, cak'ax c'a kiq'uin pa Macedonia, y kojato', xcha' chire, xutz'et ri Pablo.
ACT 16:10 Y jac'a tok ri Pablo rutz'eton chic ri jun achi'el achic' ri', jari' c'a tok conojel xquichojmirisaj-qui', y que chuka' ri' yin, Lucas, xinchojmirisaj-el-vi', y can jari' xkaben-el richin xojbe c'a pa Macedonia, roma xk'ax c'a chikavech chi roma ri can xk'alajirisex chuvech ri Pablo, nubij chi ri Dios nrajo' c'a chi yojbe c'a quiq'uin ri aj-Macedonia richin nikatzijoj ri ch'abel richin colotajic chique.
ACT 16:11 Y can jac'ari' xojoc-el pa jun barco, y xkaya' can ri tinamit Troas. Y choj xojbe c'a pa Samotracia. Y c'a jac'a ri ruca'n k'ij ri xojel chic el chiri', richin xojapon ri pa tinamit rubini'an Neápolis.
ACT 16:12 Y tok xkaya' c'a can ri tinamit Neápolis, xojbe ri pa tinamit rubini'an Filipos. Y ri Filipos jun c'a nimalej tinamit ri c'o chupan ri ruvach'ulef rubini'an Macedonia. Y ri vinek c'a ri ec'o chupan ri tinamit ri' e romanos. Tok xojapon ri pa tinamit ri', xojc'oje' c'a ka ca'i-oxi' k'ij chiri'.
ACT 16:13 Y pa jun k'ij richin uxlanen, roj xojel c'a el ri pa tinamit richin xojbe chuchi' jun raken-ya', jun lugar ri can tiban-vi oración. Y xojbetz'uye' c'a chiri', y xkachop rutzijoxic ri ruch'abel ri Ajaf Jesucristo chique ri ixoki' ri xquimol-qui' ri k'ij ri'.
ACT 16:14 Jun c'a chique ri ixoki' ri xquimol-qui' ri chiri', jun ixok rubini'an Lidia. Y re Lidia re' pa jun c'a tinamit rubini'an Tiatira nipe-vi. Rija' jun c'ayil richin jun ruvech tziek ri morado nitzu'un, y nibix púrpura chire. Y re Lidia re' yo'ol c'a ruk'ij ri Dios, y nrac'axaj c'a apo ri nubij ri Pablo. Y ri Ajaf Dios can xch'on-vi c'a pa ránima. Romari' tok rija' can xunimaj c'a.
ACT 16:15 Y rija' y ri ec'o riq'uin ri pa rachoch, xeban bautizar. Y jac'a tok e banon chic bautizar, ri Lidia xubij c'a chike: Vi can nich'ob chi yin xcuker nuc'u'x riq'uin ri Ajaf, quixampe c'a viq'uin, y quixoc'oje' pa vachoch, xcha'. Ri ixok ri' can xuben-vi c'a chike chi xojbec'oje' riq'uin ri chiri' pa rachoch.
ACT 16:16 Y jun bey c'a tok kachapon-el bey richin yojbe c'a ri pa lugar ri can niban-vi oración, xkac'ul jun xten. Y re xten re' c'o c'a jun itzel espíritu riq'uin, y jari' ri nibanon chire chi nitiquir nubij c'a ri xtiquic'ulvachila' ri vinek. Re xten c'a re' jun aj-ic' lok'on. Romari' ri janipe' mero ri niquiya' ri vinek chire richin niquitoj, choj c'a napon pa quik'a' ri rajaf.
ACT 16:17 Y ri Pablo y roj can jantape' chic c'a oj tzekelben roma re jun xten re'. Can riq'uin c'a ruchuk'a' tok nich'on, y nubila' c'a chikij: Re achi'a' re' e rusamajela' ri nimalej Dios ri c'o chila' chicaj, y niquitzijoj c'a chive achique rubanic niben rix richin chi yixcolotej ta, nicha' c'a.
ACT 16:18 Y ri xten ri', q'uiy c'a k'ij ri queri' xuben. Y jun k'ij ri Pablo man chic c'a xucoch' ta. Romari' rija' xupiscolij-ri', y xubij c'a chire ri itzel espíritu ri c'o riq'uin re xten: Pa rubi' c'a ri Jesucristo ninbij chave chi catel-el riq'uin re xten, xcha' ri Pablo. Y re itzel espíritu re' can ja vi ri' xuya' can ri xten.
ACT 16:19 Jac'a tok ri rajaf ri xten, lok'on aj-ic', xquitz'et chi xa man juba' chic xtiquich'ec ta qui-mero chirij ri caj-ic', roma xa man c'o ta chic ri itzel espíritu riq'uin, xebequichapa-pe ri Pablo y ri Silas, y xequic'uaj c'a pa k'atbel-tzij chiquicojol ri k'atoy tak tzij.
ACT 16:20 Y tok xebequipaba' chiquivech ri k'atoy tak tzij, xquibij: Re achi'a' re' e israelitas y niquiyoj (niquiyuj) quich'obonic ri vinek vave' pa tinamit.
ACT 16:21 Y niquic'ut c'a jun chic ruvech costumbre chikavech, ri man ruc'amon ta chi nikac'ul y nikaben, roma roj can oj vinek romanos, xecha'.
ACT 16:22 Y can e janíla c'a vinek ri xebeyacatej-pe ri chiquij ri Pablo y ri Silas. Ri k'atoy tak tzij chuka', xequich'anaba' ri Pablo y ri Silas, y c'ari' xquitek quich'ayic riq'uin xic'a'y.
ACT 16:23 Y tok janíla chic e ch'ayon, xebetz'apex can pa cárcel, y xbix chire ri chajinel chi jebel quichajixic tubana'.
ACT 16:24 Romari' rija', can xe xbix queri' chire, can jac'a ri más chupan apo ri cárcel xeberuya-vi can ri Pablo y ri Silas. Y ri caken xeruk'atabala' can cojol ri che' nibix cepo chire, richin queri' man c'a xque'el ta.
ACT 16:25 Y pa nic'aj-ak'a' la'ek ri' tok ri Pablo y ri Silas niquiya' c'a ruk'ij ri Dios riq'uin bix, y niquiben c'a chuka' orar. Y ri ch'aka' chic c'a ri ec'o pa cárcel yecac'axaj c'a.
ACT 16:26 Can jac'ari' tok xoyiquiyo' jun nimalej silonel (cab-raken), y xusiloj c'a ri cárcel y hasta xebiyin ri ruxe'. Ri ruchi' ri cárcel xejakatej, y ri cadenas ri e ucusan richin e ximilon can ri ec'o pa cárcel, xquisk'opij-qui'.
ACT 16:27 Ri achin c'a ri chajiy quichin ri ec'o pa cárcel, xuna' ruvech roma ri silonel (cab-raken). Y tok rija' xutz'et chi ri ruchi' ri cárcel e jakatajinek, xrelesaj c'a ri rumachet richin nucamisaj-ka-ri', roma rija' xuch'ob chi xebe yan conojel ri ec'o pa cárcel.
ACT 16:28 Pero ri Pablo riq'uin ruchuk'a' xch'on-apo chire, y xubij: Man tacamisaj-avi', xa jare' ojc'o konojel, xcha'.
ACT 16:29 Y ri achin chajinel xuc'utuj c'a jun candil. Y tok ruc'uan chic ri k'ak' ri', junanin c'a xoc-apo ri pa cárcel, pero can nibaybot (nibarbot) ruxibin-ri'. Y ri achin chajinel ri' xbexuque' c'a chiquivech ri Pablo y ri Silas.
ACT 16:30 Y c'ari' rija' xerelesaj-pe ri pa cárcel, y xuc'utuj chique: ¿Achique c'a ri nic'atzin richin ninben richin queri' yicolotej ta? xcha' rija'.
ACT 16:31 Y ri Pablo y ri Silas xquibij chire: Tanimaj c'a ri Ajaf Jesucristo, rat y ri e aj pan avachoch, y xquixcolotej, xecha'.
ACT 16:32 Ri Pablo y ri Silas xquitzijoj c'a ri ruch'abel ri Ajaf chire rija' y chique chuka' conojel ri ec'o pa rachoch ri chajinel ri'.
ACT 16:33 Y man riq'uin c'a chi janíla nej ak'a' chic, rija' xuch'ajla' ri quisocotajic ri Pablo y ri Silas. Y xban c'a can bautizar rija' y conojel ri e aj pa rachoch.
ACT 16:34 Y c'ari' xeruc'uaj chirachoch richin xerutzuk-pe. Y rija' y ri e aj pa rachoch janíla c'a niquicot cánima, roma xquinimaj ri Dios.
ACT 16:35 Y nimak'a' ruca'n k'ij ri k'atoy tak tzij xequitek c'a juk'at chic chajinela' richin xbequibij chire ri achin chajinel quichin ri ec'o pa cárcel, chi utz c'a que'elesex-el ri Pablo y ri Silas.
ACT 16:36 Y ri chajinel can xberubij-vi c'a chire ri Pablo: Ri k'atoy tak tzij xquitek c'a pe rubixic chuve chi quixinvelesaj-el. Vacami quixel c'a pe. Quixbiyin c'a y nic'oje' ta uxlanen pa tak ivánima, xcha'.
ACT 16:37 Pero ri Pablo xubij c'a chique ri juk'at chic chajinela': Roj oj achi'a' romanos. Pero ri ivir, ri k'atoy tak tzij can chanin yan xquitek kach'ayic chiquivech ri vinek y man jani quik'aton ta tzij pa kavi'. C'ari' xojquitz'apej can re vave' pa cárcel. Y re vacami can nicajo' chi man ta jun ri ninaben re yojel-el. Ri ka-ley man que ta ri' nubij. Te'ibij chique ri k'atoy tak tzij, chi ja rije' ri quepe chikelesaxic, xcha' ri Pablo chique.
ACT 16:38 Y ri juk'at chajinela' ri' xbequibij c'a chique ri k'atoy tak tzij ronojel ri xubij-el ri Pablo chique. Romari' ri k'atoy tak tzij xquixibij-qui', roma xquetamaj chi ri e ca'i' achi'a' e romanos chuka'.
ACT 16:39 Y ri k'atoy tak tzij xe'apon c'a quiq'uin ri Pablo y ri Silas ri chiri' pa cárcel, y xquic'utuj c'a cuyubel quimac chiquivech. C'ari' xequelesaj-pe ri pa cárcel y chuka' xquibij chique chi man chic c'a quec'oje-ka ri chiri' pa tinamit.
ACT 16:40 Tok ri Pablo y ri Silas xe'elesex-el ri pa cárcel, xebe c'a ri pa rachoch ri Lidia, y xquicukubala' can quic'u'x ri kach'alal. Y tok e ch'ovinek chic can chique conojel, rije' xebe c'a.
ACT 17:1 Ri Pablo y ri Silas quichapon c'a bey. Xek'ax ri pa tak tinamit Anfípolis y Apolonia, y c'ari' c'a xe'apon ri pa tinamit rubini'an Tesalónica. Y ri vinek israelitas ri ec'o chiri', c'o c'a jun jay ri niquimol-vi-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
ACT 17:2 Y ri Pablo, can achi'el c'a rubanalon ch'aka' chic tinamit chi nabey na napon ri pa tak jay ri richin quimolojri'il ri israelitas, can ja chuka' ri' ri xuben chiri' pa Tesalónica. Xapon c'a ri pa jay ri richin ri quimolojri'il ri israelitas ri ruvinak, chupan ri k'ij richin uxlanen. Oxi' c'a semanas ri can queri' xuben, richin xquich'ob rij ri ruch'abel ri Dios.
ACT 17:3 Y can ja ri ruch'abel ri Dios ri xrucusaj richin xuk'alajirisaj chiquivech ri vinek chi ri Cristo can c'o na chi xuc'ovisaj tijoj-pokonal, y tok caminek chic el, xc'astej c'a pe. Y ri Pablo xubij c'a chuka' chique ri vinek: Ri Jesús ri nintzijoj chive yin, jac'a rija' ri Cristo, xcha' chique.
ACT 17:4 Y can ec'o-vi ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Ec'o israelitas ri xeniman, pero más e q'uiy ri xa man e israelitas ta ri can e yo'ol ruk'ij ri Dios. Y e q'uiy chuka' ixoki' ri nima'k quik'ij ri xeniman. Y conojel c'a rije' xequitzekelbej-el ri Pablo y ri Silas.
ACT 17:5 Jac'a ri vinek israelitas ri xa man niquinimaj ta ri Jesucristo, itzel xquina' chique ri Pablo y ri Silas. Y romari' tok rije' xebequimolola-pe achi'a' ri e itzel y e k'or. Can e janíla c'a vinek ri xequimol, roma can xquiyec-vi ri tinamit. Y rije' xebe richin yebe'oc pa rachoch ri jun achin rubini'an Jasón, chiquicanoxic ri Pablo y ri Silas. Rije' nicajo' c'a yequelesaj-pe ri pa jay y yequiya-pe pa quik'a' ri vinek.
ACT 17:6 Pero xa man xequil ta pe ri Pablo y ri Silas. Romari' tok xa ja chic ri Jasón y ch'aka' chic kach'alal ri xequic'uaj-el c'a chiquivech ri k'atoy tak tzij richin ri tinamit. Y can riq'uin c'a cuchuk'a' yech'on-apo, y niquibij: Ri achi'a' quibini'an Pablo y Silas e yojoy (e yujuy) quich'obonic conojel vinek richin re ruvach'ulef, y xe'oka' yan c'a re vave' chupan re katinamit.
ACT 17:7 Y ja re Jasón ri xc'ulun-apo quichin ri pa rachoch. Conojel c'a ri ye'ojkan quichin ri Pablo y ri Silas, man ja ta ri nubij ri ley richin re karuvach'ulef ri ye'ajin chubanic. Rije' xa man niquinimaj ta ri nubij ri rey César, roma xa niquibij chi c'o jun chic qui-rey, y rubini'an Jesús, xecha'.
ACT 17:8 Y tok ri vinek y ri k'atoy tak tzij richin ri Tesalónica xcac'axaj ri sujunic ri', xquixibij-qui' y romari' xevolol-ka chiquivech.
ACT 17:9 Y roma ri queri' xbix chiquij ri Jasón y ri ch'aka' chic kach'alal, ri k'atoy tak tzij xquinojij c'a chi man niquiyec ta ch'a'oj chiquij, chi xa yetiquir yecolotej-el, pero c'o chi niquiya' can mero pa quiq'uexel y yetz'et na c'a achique ri yequibanala'. Y ri Jasón y ri ch'aka' chic kach'alal xquiya' c'a can ri mero ri' y xe'el-pe.
ACT 17:10 Ri kach'alal ri', can chanin c'a xequitek-el ri Pablo y ri Silas c'a pa tinamit Berea. Chak'a' c'a xequitek-el. Y tok ri Pablo y ri Silas ec'o chic chiri' pa Berea, xebe c'a pa jun jay ri can richin vi chi ri israelitas niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios.
ACT 17:11 Y ri israelitas ri' más c'a utz quina'oj que chiquivech ri israelitas ec'o pa Tesalónica, roma rije' can choj xquic'ul ri ruch'abel ri Dios. Y ri janipe' nicac'axaj-el quiq'uin ri Pablo y ri Silas, nequicanola' chupan ri ruch'abel ri Dios ri e tz'ibatel can, richin niquetamaj, vi kitzij ri niquibij o xa man kitzij ta. Ri vinek ri' can k'ij-k'ij c'a queri' niquiben.
ACT 17:12 Y can e q'uiy c'a ri xeniman ri Ajaf Jesucristo ri chiquicojol ri israelitas. Y can que c'a chuka' ri' chiquicojol ri vinek ri man e israelitas ta. Ec'o ixoki' ri can c'o quik'ij y achi'a' chuka'.
ACT 17:13 Jac'a ri israelitas ri man quiniman ta ri ec'o pa tinamit Tesalónica, xcac'axaj c'a chi ri Pablo c'o pa Berea nutzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek, y romari' rije' can xebe, c'a ri pa Berea. Y ri chiri' pa Berea xequitakchi'ij ri vinek richin xeyacatej chirij ri Pablo.
ACT 17:14 Y ri vinek ri can e kach'alal chic ri ec'o pa Berea, can jari' xquitek-el ri Pablo c'a chuchi' ri nimalej ya' rubini'an mar. Y ri Silas y ri Timoteo c'a xec'oje' na c'a can ri pa Berea quiq'uin ri kach'alal.
ACT 17:15 Y ri kach'alal ri xerachibilaj-el ri Pablo, tok ec'o chic chuchi' ri nimalej ya', xquic'uaj c'a el c'a pa jun tinamit rubini'an Atenas. Y ri kach'alal ri' xetzolin c'a, y bin-pe chique roma ri Pablo chi ri Silas y ri Timoteo que'apon yan chanin ri pan Atenas, roma chiri' yeroyobej-vi rija'.
ACT 17:16 Y tok ri Pablo e royoben c'a ri Silas y ri Timoteo ri chiri' pa tinamit Atenas, ri ránima rija' can janíla c'a k'axo'n nuna', roma ri tinamit ri' nojinek chi vachibel. Y ri vachibel ri', jeri' ri e oquinek qui-dios ri vinek.
ACT 17:17 Romari' ri Pablo napon c'a ri pa jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios chupan ri tinamit ri', y niquich'ob c'a rij ri ruch'abel ri Dios, e rachibilan ri israelitas y ch'aka' chic vinek ri can e yo'ol-vi ruk'ij ri Dios. Y can queri' vi chuka' nerubana' ronojel ri ch'aka' chic k'ij ri pa c'ayibel. Niquich'ob c'a rij ri ruch'abel ri Dios quiq'uin ri ye'apon pa c'ayibel.
ACT 17:18 Y ec'o c'a ch'aka' achi'a' ri can e ajovey richin etamabel ri chiri' pan Atenas, achi'a' ri nibix epicúreo chique y ch'aka' chic ri nibix estoico chique, yebetzijon c'a riq'uin ri Pablo. Pero ec'o chuka' ri xa niquibij: ¿Achique cami nrajo' nubij chike re jun achin re', xe nivolol? yecha'. Y ch'aka' chic niquibila' c'a: Re achin re' achi'el xa nuya' quitzijol ch'aka' chic dios quichin ch'aka' chic vinek ri xa man e aj vave' ta, yecha' c'a. Y queri' ri niquibij ri vinek ri', roma ri nutzijoj ri Pablo chique, ja ri ruch'abel ri Jesús ri nic'amon-pe colotajic, y nubij chuka' chique chirij ri c'astajibel quichin ri caminaki'.
ACT 17:19 Y ri vinek ri' xquic'uaj c'a ri Pablo pan Areópago, ri acuchi niquimol-vi-qui' ri can nima'k quik'ij chiquicojol rije'. Y tok xe'apon c'a, rije' xquic'utuj chire ri Pablo: ¿Utz cami nuben chavech chi natzijoj chike chirij ri c'ac'a' etamabel ri nak'alajirisaj?
ACT 17:20 Roma roj can man kac'axan ta ri natzijoj rat, y nikajo' c'a chi nasol rij chikavech, xecha' chire.
ACT 17:21 Y queri' xquibij, roma conojel vinek ri ec'o chiri' pan Atenas, ri aj chiri' y ri yepe juc'an chic ruvach'ulef, man chic c'a jun niquiben ta, xa can xe ri nicac'axaj o niquibij jun chic na'oj ri can c'ac'a' ri chiquivech rije'.
ACT 17:22 Y tok ri Pablo xbepa'e-pe chiquivech ri vinek ri chiri' pan Areópago, xubij c'a: Rix ri ixc'o vave' pan Atenas, nintz'et c'a chi can iyo'on-vi quik'ij re i-dios.
ACT 17:23 Tok xik'ax c'a ri acuchi niya-vi quik'ij conojel i-dios, xintz'et c'a jun altar ri acuchi nubij-vi: Richin ri Dios man etaman ta ruvech, nicha'. Y jac'a Dios ri' ri man ivetaman ta ruvech, y can niya' ruk'ij rix, jari' ri nink'alajirisaj yin chivech re vacami.
ACT 17:24 Jac'a Dios ri' ri banayon re ruvach'ulef y ri janipe' ri c'o chuvech. Jac'a rija' ri Rajaf ri caj y re ruvach'ulef. Y rija' can Dios c'a ri', y man jun c'a vinek nitiquir ta nuben jun jay richin nic'oje' ta rija' chupan.
ACT 17:25 Chuka' ri vinek man yetiquir ta niquito' ri Dios, roma pa ruq'uexel chi que ta ri' nibanatej, xa ja ri Dios ri nito'on richin ri vinek, roma can ja rija' ri niyo'on kac'aslen, ri cak'ik' ri nikajik'aj, y ronojel ri ch'aka' chic.
ACT 17:26 Chuka' can rubanon chike konojel ri ojc'o chuvech re ruvach'ulef chi xa riq'uin jun vinek oj petenek-vi, y katalun-ki' chuvech re ruvach'ulef re ojc'o-vi y rubin chuka' chic ri qui-tiempo re karuvach'ulef,
ACT 17:27 richin nikacanoj ri Dios, y acuchi la c'a xtikil-vi-pe. Y xa man nej ta c'o-vi, xa can nakaj c'o-vi-pe chike.
ACT 17:28 Y roma rija' tok c'o kac'aslen, roma rija' tok yojsilon, y roma chuka' rija' tok ojc'o, can achi'el c'a quibin ch'aka' achi'a' poetas ri chi'icojol, chi roj can oj ralc'ual c'a chuka' ri Dios.
ACT 17:29 Y vi can oj ralc'ual c'a ri Dios, man xkojtiquir ta xtikabij Dios chire jun ruvachibel ri xa achi'a' e banayon. Y ri' stape' ta riq'uin k'anapuek o sakipuek o riq'uin abej banon-vi, roma xa ruch'obonic jun vinek.
ACT 17:30 Ri vinek ri ojer can, xquibanala' vachibel richin xquiya' quik'ij, y ri Dios janíla xerucoch', roma man quetaman ta achique ri ruc'amon chi niquiya' ruk'ij. Jac'a re k'ij re' rija' nubij chi conojel vinek titzolin-pe quic'u'x riq'uin.
ACT 17:31 Roma rija' can rucha'on jun k'ij richin tok xtuk'et tzij pa quivi' conojel vinek. Rucha'on chic c'a Jun ri can choj vi xtik'aton tzij. Y ri Dios xuk'alajirisaj chi kitzij chi ri Jun ri' xtik'aton tzij, roma xuben chire chi xbec'astej-pe chiquicojol ri caminaki', xcha' ri Pablo.
ACT 17:32 Y tok ri vinek xcac'axaj chi c'o Jun ri xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', xa xetze'en-apo chirij ri Pablo. Y ec'o xebin chire: C'a xcatkac'axaj na chic jun bey, xecha'.
ACT 17:33 Y ri Pablo xel-pe chiquicojol.
ACT 17:34 Y ec'o c'a ca'i-oxi' vinek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Re vinek re' can xebe-vi c'a chirij ri Pablo. Chiquicojol ri vinek ri xeniman, c'o c'a ri jun achin rubini'an Dionisio, jun achin ri cachibil ri k'atoy tak tzij ri pan Areópago. Y c'o c'a chuka' jun ixok rubini'an Dámaris ri xniman ri Ajaf Jesucristo. Y ec'o chuka' ch'aka' chic.
ACT 18:1 Y jari' tok ri Pablo xuya' can ri tinamit Atenas, y xbe ri pa tinamit rubini'an Corinto.
ACT 18:2 Chiri' c'o c'a jun achin israelita rubini'an Aquila, y rija' alaxinek ri pa ruvach'ulef Ponto. Rija' rachibilan ri Priscila ri rixjayil, xa c'a xe'apon c'a ri pa Corinto, e elenek c'a pe pan Italia, ri xec'oje-vi. Xe'el c'a pe ri pa ruvach'ulef ri', roma ri Claudio ri k'atoy-tzij chiri' xubij c'a chi ri vinek israelitas que'el-el ri pa tinamit Roma. Y ri Pablo xapon c'a chiquitz'etic.
ACT 18:3 Y roma ri xa can junan c'a ri quisamaj che oxi', ri Pablo xc'oje' c'a ka quiq'uin. Che oxi' e banoy c'a jay riq'uin tziek, y junan xesamej.
ACT 18:4 Jac'a ri pa tak k'ij richin uxlanen, ri Pablo nibe c'a chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, nuk'alajirisaj c'a ri Jesús chiquivech ri vinek israelitas y ri man e israelitas ta. Can nutej c'a ruk'ij quiq'uin, richin nik'ax ta chiquivech.
ACT 18:5 Y tok ri Silas y ri Timoteo e tzolijinek chic pe ri pa Macedonia y ec'o chic riq'uin ri Pablo pa Corinto, jari' tok ri Pablo más xujech-ri' chutzijoxic ri ruch'abel ri Dios. Y can man nrevaj ta vi juba' richin nuk'alajirisaj chique ri israelitas ri ec'o chiri', chi ri Jesús can ja vi ri' ri Cristo.
ACT 18:6 Pero ri israelitas ri' can man nika' ta c'a chiquivech ri nubij ri Pablo, y q'uiy c'a itzel tak tzij ri yequibila'. Romari' ri Pablo xutotaj (xuquiraj) ri rutziak, richin queri' tiquinabej chi man utz ta ri xquiben. Y xubij c'a chuka' chique: Ja rix c'o imac vi xquixbeka' pa ruc'ayeval. Yin xinel yan c'a chuvech, roma can xinya' ri rutzijol chive. Y re vacami yixinya' c'a can, richin yibe quiq'uin ri vinek ri xa man e israelitas ta, xcha' can chique.
ACT 18:7 Y can jari' xel c'a pe ri Pablo ri chiri' chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, y xbe chirachoch ri jun achin rubini'an Justo. Ri achin ri' can yo'ol c'a ruk'ij ri Dios, y ri rachoch, can riq'uin c'a apo ri jay ri richin molojri'il c'o-vi.
ACT 18:8 Y jun chic achin rubini'an Crispo, jun achin ri can principal vi ri chiri' chupan ri jay ri richin molojri'il, xunimaj c'a ri Ajaf Jesucristo e rachibilan ri e aj pa rachoch. Y ec'o c'a chuka' ch'aka' chic vinek aj chiri' pa Corinto, xeniman ri Jesucristo tok xcac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y can xeban c'a chuka' bautizar.
ACT 18:9 Y ri Ajaf xch'on c'a riq'uin ri Pablo pa jun chak'a', xuc'ut c'a ri' chuvech pa jun achi'el achic', y xubij c'a chire: Man c'a taxibij-avi' y man tatanaba' rubixic ri nuch'abel chique ri vinek.
ACT 18:10 Y yin c'a ri xquichajin avichin vave', can man jun ri xtac'ulvachij ta pa quik'a' ri vinek. Roma re vave' pa tinamit Corinto e q'uiy vinek ri can e vichin chic yin, roma can xquinquinimaj, xcha' ri Ajaf.
ACT 18:11 Romari' jun juna' riq'uin nic'aj ri xc'oje-ka ri Pablo ri chiri' pa Corinto, rija' can nuc'ut-vi c'a ri ruch'abel ri Dios.
ACT 18:12 Y chupan ri tiempo ri', jac'a ri jun achin rubini'an Galión ri k'atoy-tzij ri chiri' pa ruvach'ulef rubini'an Acaya, ri acuchi c'o-vi ri Corinto. Y ja tiempo ri' tok ri israelitas xquimol-qui' richin xeyacatej chirij ri Pablo. Xbequichapa-pe, xquic'uaj pa k'atbel-tzij,
ACT 18:13 y xbequibij c'a chire ri Galión: Re jun achin re' nuben c'a chique ri vinek chi tiquiya' ruk'ij ri Dios, pero xa man achi'el ta rubanic ri nubij ri ley richin ri Moisés.
ACT 18:14 Y tok ri Pablo xrajo' xch'on-apo, xa jac'a ri Galión ri xch'on-pe nabey, y xubij c'a chique ri israelitas ri': Man chic c'a jun tibij-pe chuve. Roma xa ta camic o jun ta chic ruvech ch'a'oj rubanon can re achin re', utz ta chi nibij-pe chuve. Pero xa man que ta ri'.
ACT 18:15 Roma re rumac re achin re' xa chivech ka rix. Xa chirij tijonic, ri i-ley y ri bi'aj Jesús. Yin man ninvajo' ta c'a ninben ruchojmil re'. Xa tichojmirisaj-ka chivech rix, xcha'.
ACT 18:16 Y xerelesaj-pe chiri' pa k'atbel-tzij.
ACT 18:17 Can jac'ari' tok ri vinek xquichop ri Sóstenes chuvech ri Galión ri k'atoy-tzij, y xquich'ey. Re Sóstenes c'a re' jun principal ri chiri' chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Pero ri Galión can xuben chi man xutz'et ta ri xbanatej.
ACT 18:18 Y ri Pablo q'uiy c'a k'ij ri xc'oje' na ka ri chiri' quiq'uin ri kach'alal pa Corinto, pero tok c'o c'a chi xbe, c'o chi xeruya' can. Y tok ch'ovinek chic can chique ri kach'alal, rija' xbe richin neruchapa-pe jun barco richin nibe c'a pa ruvach'ulef rubini'an Siria. Y e rachibilan c'a el ri Priscila y ri Aquila. Y ri Pablo c'o ri rusujun chire ri Dios. Romari' tok xe'apon pa Cencrea, ri tinamit ri c'o chi ye'oc-el pa barco, ri Pablo xujuc'-el ri rusmal tak ruvi', richin retal chi rija' xuq'uis yan pa ruvi' ri rusujun chire ri Dios chi nuben.
ACT 18:19 Y tok xek'ax juc'an-ya', xe'apon c'a ri pa tinamit rubini'an Éfeso. Ri Pablo xeruya' can ri Priscila y ri Aquila, y rija' xbe pa jun jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Junan c'a niquich'ob rij ri ruch'abel ri Jesucristo, quiq'uin ri ruvinak e israelitas.
ACT 18:20 Y ri israelitas ri' xquibij c'a chire chi tic'oje-ka juba' quiq'uin ri chiri' pan Éfeso, pero rija' man xrajo' ta.
ACT 18:21 Xa xubij c'a can chique chi can nic'atzin chi c'o pa Jerusalem ri k'ij richin ri nimak'ij ri petenek. Pero xquitzolin chic pe jun bey iviq'uin, vi queri' nrajo' ri Dios, xcha'. Y tok ch'ovinek chic c'a can chique conojel, xuya' c'a can ri tinamit Éfeso y xoc chic el pa barco.
ACT 18:22 Tok xbeka' can ri pa Cesarea, can choj c'a xbe ri pa Jerusalem. Y tok e ruk'ejelon chic can (e ruk'ijalon chic can) ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri chiri', rija' xbe c'a pan Antioquía.
ACT 18:23 Y xc'oje' na c'a el juba' ri chiri' pan Antioquía. C'ari' xtzolin chic jun bey chucukubaxic quic'u'x ri kach'alal ri ec'o pa tak tinamit ri ec'o pa ruvach'ulef Galacia y ri ec'o chuka' pa ruvach'ulef Frigia.
ACT 18:24 Y ri chiri' pa tinamit Éfeso ri tiempo ri', xapon c'a jun achin israelita rubini'an Apolos, jun achin aj pa tinamit Alejandría. Y can jebel c'a retaman ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, y jebel chuka' retaman nich'on chiquivech ri vinek, romari' jebel rubixic nuben chire.
ACT 18:25 Y can jebel vi rutijoxic banon chupan ri ruch'abel ri Ajaf Jesús. Y can riq'uin c'a ronojel ránima nutzijoj ri ruch'abel ri Ajaf chique ri vinek. Can jebel vi yerutijoj. Xa jac'a rija' xaxe ri bautismo richin ri Juan ri Bautista ri retaman.
ACT 18:26 Y can man nuxibij ta c'a ri' nutzijoj chiquivech ri vinek ri pa jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y ri Priscila y ri Aquila xcac'axaj c'a. Y rije' pa ruyonil c'a xech'on riq'uin, y xquiya' más rubeyal chuvech, chirij ri ruch'abel ri Dios.
ACT 18:27 Y can rurayibel vi c'a rija' chi nibe pa ruvach'ulef rubini'an Acaya. Romari' tok ri kach'alal ri ec'o pan Éfeso xquibij c'a chire chi utz ri nuch'ob, y xquiben chuka' el jun vuj richin nuya' chique ri can e nimanela' vi richin ri Jesús ri ec'o pan Acaya. Ri vuj ri' nubij c'a chi tiquic'ulu' ri Apolos. Y tok ri Apolos xapon, can janíla xucukuba' quic'u'x ri nimanela' ri ec'o chiri', ri can xsamej yan ri rutzil ri Dios ri pa tak cánima richin quiniman y e colotajinek chic.
ACT 18:28 Y ri Apolos can chiquivech c'a conojel tok xuk'alajirisaj chi ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo, man ja ta ri ye'ajin chubanic. Y ri israelitas ri' man jun c'a niquibij, roma ri Apolos can nrucusaj c'a ri ruch'abel ri Dios ri e tz'ibatel can, richin nubij chi ri Jesús can jari' ri Cristo.
ACT 19:1 Y jac'a tok ri Apolos c'o ri pa tinamit Corinto, jari' tok ri Pablo ruchapon c'a bey, y xbek'ax-pe ri pa tak tinamit ri ec'o-el chuvi-juyu' ri pa ruvach'ulef Galacia y Frigia. Y c'ari' xapon ri pa tinamit Éfeso, y xeberila' ch'aka' chic kach'alal ri chiri'.
ACT 19:2 Romari' rija' xuc'utuj c'a chique: Tok xinimaj, ¿xka' c'a pe ri Lok'olej Espíritu ri pan ivi'? xcha'. Y ri kach'alal ri' xquibij chire: Ni xa ta ketaman chi c'o Lok'olej Espíritu, xecha'.
ACT 19:3 Y jari' tok ri Pablo xuc'utuj chic chique: ¿Achique c'a chi bautismo ri xban chive? xcha'. Y ri kach'alal ri' xquibij: Roj ja ri bautismo ri ruc'utun can ri Juan ri Bautista ri xban chike, xecha'.
ACT 19:4 Y ri Pablo xubij chique: Ri bautismo ri xuben ri Juan, retal chi ri vinek xtzolin-pe quic'u'x riq'uin ri Dios. Pero xubij c'a chuka' chi c'o Jun ri xtipe, y jari' ri tiquinimaj. Y ri' ja ri Jesús, roma ja rija' ri Cristo, xcha' ri Pablo.
ACT 19:5 Y tok rije' xcac'axaj c'a ri queri', xcajo' chi xeban bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
ACT 19:6 Y can xka' c'a pe ri Lok'olej Espíritu pa quivi', tok ri Pablo xuya' ruk'a' pa quivi'. Y xech'on c'a pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta, y xquik'alajirisala' ri xbix chique roma ri Dios.
ACT 19:7 Y ec'o la'ek jun cablajuj achi'a' chiconojel.
ACT 19:8 Ri Pablo oxi' ic' ri can xapoviyaj ri chiri' chupan ri jay ri can richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios. Can man c'a nuxibij ta ri' nutzijoj ri ruch'abel ri Jesucristo chique ri vinek. Niquich'ob rij ri ch'abel ri nich'on chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Rija' can nutej c'a ruk'ij quiq'uin.
ACT 19:9 Pero ec'o c'a ch'aka' ri xquicovirisaj ri cánima, y man xeniman ta. Xa pa ruq'uexel xeniman ta, xa xquichop itzel yech'on chiquivech ri vinek chirij ri Ajaf Jesús, ri utzilej Bey. Romari' ri Pablo xuch'er-el-ri' quiq'uin, y xeruc'uaj c'a chuka' el ri can e nimanela' chic. Y pa jun jay richin tijonic ri richin ri achin rubini'an Tiranno niquimol-vi-qui', richin niquich'ob rij ruch'abel ri Dios ronojel k'ij.
ACT 19:10 Y ca'i' juna' ri xuben queri' ri Pablo. Romari' tok can conojel xe'ac'axan ri ruch'abel ri Ajaf Jesús ri chiri' pa ruvach'ulef rubini'an Asia. Chi israelitas y man israelitas ta ri xe'ac'axan.
ACT 19:11 Y ri Dios xrucusaj c'a ri Pablo richin xerubanala' nima'k tak milagros.
ACT 19:12 Romari' hasta ri tziek ri nuya' chuva-ruc'u'x rija' tok nisamej y chuka' ri rusu't ri xe'uc'uex quiq'uin yava'i', ri yava'i' ri' can xec'achoj. Chuka' ri vinek ec'o itzel tak espíritu quiq'uin, ri itzel tak espíritu can xe'el-vi-el, riq'uin xe'uc'uex chuka' ri tziek quiq'uin.
ACT 19:13 Y ec'o c'a achi'a' israelitas ri yebiyaj, ri can e elesey vi itzel tak espíritu. Ch'aka' c'a chique rije' can nicajo' c'a niquicusaj ri rubi' ri Ajaf Jesús richin chi niquiben queri'. Romari' rije' niquibij c'a chique ri itzel tak espíritu: Pa rubi' ri Ajaf Jesús ri nutzijoj ri Pablo nikabij c'a chive chi quixel-el, yecha' c'a chique.
ACT 19:14 Y can que c'a chuka' ri' nicajo' niquiben ri e vuku' ruc'ajol ri achin rubini'an Esceva, ri quitata'al ri sacerdotes.
ACT 19:15 Pero jun bey tok rije' xquicusaj ri rubi' ri Jesús richin niquelesaj ri itzel espíritu c'o riq'uin jun achin, ri espíritu ri' xch'on-pe y xubij: Yin vetaman achique ri Jesús y chuka' vetaman achique chi achin ri Pablo. Jac'a rix, ¿yixtiquir cami nibij chuve ix achique? xcha' chique.
ACT 19:16 Y ri achin ri c'o ri itzel espíritu riq'uin, xuq'uek c'a ri' chiquij ri achi'a' ri', y man jun chic c'a ri yetiquir niquiben pa ruk'a', xa can xch'acon-vi chiquij. Xuretz c'a ri quitziak chiquij y e socotajinek xe'anmej-el chupan ri jay ri'.
ACT 19:17 Y re xbanatej xetamex c'a coma conojel. Can xetamex c'a coma ri israelitas y ri man e israelitas ta ri ec'o chupan ri tinamit Éfeso. Rije' can janíla c'a xibinri'il xpe chique roma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xuc'ul c'a ruk'ij-ruc'ojlen.
ACT 19:18 Y e q'uiy c'a chique ri vinek ri can quiniman chic, ye'oka' chuk'alajirisaxic ri itzel tak quibanobal.
ACT 19:19 E q'uiy c'a ri quiniman chic ri Ajaf Jesús, e aj-itza' ri rubanon can. Romari' xequicanola-pe ri quivuj richin itz, y can ja ri chiquivech ri vinek xequiporoj-vi ri quivuj ri'. Y ri rajel ri janipe' vuj richin itz ri xporox, c'o la'ek jun lajuj mil quetzales.
ACT 19:20 Y roma c'a ri xbanatej, xk'alajin ri ruchuk'a' ri ruch'abel ri Ajaf Dios; y e janíla vinek ri yeniman.
ACT 19:21 Y ri Pablo xpe c'a pa ránima chi nibe c'a pa Macedonia y pan Acaya chiquitz'etic ri kach'alal. Y chuka' xpe pa ránima chi nibe c'a pa Jerusalem, y c'ari' c'o chi nibe pa Roma.
ACT 19:22 Romari' xerutek c'a el ri Timoteo y ri Erasto, ri yeto'on richin, c'a pa Macedonia. Y rija' c'a xc'oje' na chic can juba' ri pa ruvach'ulef Asia.
ACT 19:23 Y ri pa tinamit Éfeso ri tiempo ri', ri vinek janíla c'a coyoval y xeyacatej c'a chirij ri kitzij bey.
ACT 19:24 Y ja ri jun achin samajiy-sakipuek ri rubini'an Demetrio, ri xetakchi'in ri vinek. Roma ri chiri' pan Éfeso, can c'o rachoch jun ruvachibel ixok ri nibix Diana chire, y jac'a ri ruvachibel ri jay ri' ri yerubanala' rija' riq'uin ri sakipuek, y yeruc'ayij. Y ri achin ri', e rachibilan ri samajela' janíla c'a yech'acon chiquij ri tak ruvachibel jay ri'.
ACT 19:25 Romari' ri achin ri' xeroyoj ri samajela', y xerumol chuka' ri ch'aka' chic banoy ruvachibel ri jay richin ri Diana, y xubij chique: Rix ivetaman c'a chi re jun samaj kachapon, can c'o-vi ch'acoj chirij.
ACT 19:26 Pero rix itz'eton y chuka' ivac'axan chic chi ri achin ri nibix Pablo chire, nubij c'a chique ri vinek chi ri vachibel e banalon coma achi'a' man e dios ta. Y can e q'uiy ri rujalon chic quich'obonic y quiniman chic, man xe ta re vave' pan Éfeso, xa can jubama pa ronojel re ruvach'ulef Asia.
ACT 19:27 Y man xe ta chire ri kach'acoj ri c'ayef nuben, xa can c'ayef chuka' nuben chire ri rachoch ri ka-dios Diana, roma man jun ruk'ij niban can chire. Y vi queri' niban chire, netzelex c'a can ri nimalej ka-dios, y jun dios ri can niquiya' chuka' ruk'ij ri vinek ri ec'o pa ronojel tinamit richin re Asia y ri e richin ch'aka' chic ruvach'ulef, xcha'.
ACT 19:28 Tok xcac'axaj ri xubij ri Demetrio chique, ri achi'a' ri' xyacatej coyoval. Y can junan c'a tok xech'on riq'uin ronojel uchuk'a', y xquibij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! xecha' c'a.
ACT 19:29 Y can conojel c'a ri vinek richin ri tinamit Éfeso xebeyacatej-pe, stape' man quetaman ta achique roma. Rije' xa jac'a ri ca'i' achi'a' ri yepe pa Macedonia, ri e rachibil ri Pablo ri xequichop. Ri ca'i' achi'a' ri' quibini'an Gaio y Aristarco. Y xequic'uaj-el ri acuchi niquimol-vi-qui' ri vinek ri'.
ACT 19:30 Y ri Pablo can xrajo' c'a xapon chupan ri lugar ri', y xoc ta apo richin nich'on chiquivech ri vinek, pero ri kach'alal man xquiya' ta k'ij chire.
ACT 19:31 Chuka' ec'o c'a principal-i' richin ri ruvach'ulef Asia ri ec'o chiri' pan Éfeso, ri xquitek rubixic chire ri Pablo chi man tapon ri acuchi quimolon-vi-qui' ri vinek. Xquiben c'a queri' ri achi'a' ri', roma can cachibil qui' riq'uin ri Pablo.
ACT 19:32 Jac'a ri najin-vi ri molojri'il, ri vinek janíla pa quichi' niquiben. Ec'o jun vi c'a ri niquibij. Y ri ch'aka' jun vi chic ri niquibila'. Y ri más e q'uiy ni man quetaman ta achique roma tok quimolon-apo-qui' quiq'uin. Can sachinek c'a quic'u'x ri vinek ri quimolon-qui'.
ACT 19:33 Y chiquicojol c'a ri vinek ri quimolon-qui' chiri', ec'o c'a vinek israelitas ri can chiri' pa tinamit ec'o-vi, y rije' richin chi niquito-qui' y man jun ta nipe chiquij, romari' xquiya' runa'oj jun achin ri can quivinak, ri rubini'an Alejandro y xquiben chire chi tich'on-pe chiquivech ri vinek. Y tok ri Alejandro c'o chic chiquivech ri vinek, richin niquicol ta qui', xuben c'a retal riq'uin ri ruk'a' chi quetane-ka.
ACT 19:34 Pero ri vinek ri' xa itzel niquina' chique ri israelitas. Romari', tok xquitz'et ri Alejandro y xquinabej chi israelita, jun la'ek ca'i' horas ri xquibij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! Can riq'uin c'a ronojel cuchuk'a' yech'on, y junan c'a tok yech'on.
ACT 19:35 Y tok ri aj-tz'ib richin ri tinamit ri' xtiquir xerutanaba-ka ri vinek, xubij c'a chique: Vinek richin re tinamit Éfeso, ¿can c'o ta cami jun vinek ri man ta etamayon chi ri aj vave' pan Éfeso can e chajinela' vi richin ri rachoch ri Diana y que chuka' ri' richin ri ruvachibel ri nimalej dios Diana ri kajinek-pe chila' riq'uin ri dios Júpiter?
ACT 19:36 Y man jun c'a xtibanon chi man ta queri'. Xa tich'uch'u' c'a ka ri ivánima, man tiben ri xa man ruc'amon ta.
ACT 19:37 Roma re achi'a' re e ic'amon-pe, man jun itzel quibanon o quibin ta chirij ri Diana, ri i-dios.
ACT 19:38 Y vi ri Demetrio y ri samajela' ri e rachibil c'o nicajo' niquich'ojij chirij jun, romari' ec'o k'atoy tak tzij, ec'o k'atbel tak tzij, ri acuchi ruc'amon niquichojmirisaj-vi-qui'.
ACT 19:39 Y vi xa jun chic ruchojmirisaxic ri nivajo' rix, tikacha' c'a can jun k'ij tok xtikamol-ki' konojel y nikachojmirisaj, achi'el ri nubij ri ka-ley.
ACT 19:40 Roma xa choj queri' kamolon-pe-ki'. Y vi ta nic'utux chike chi achique roma tok kamolon-ki' y achique roma tok e yacatajinek-pe ri vinek, man jun xtikabij. Y riq'uin juba' ri k'atoy tak tzij niquich'ob chi nikaben re molojri'il re' richin yojyacatej chiquij. Y ri' c'ayef chike roj.
ACT 19:41 Y ri aj-tz'ib can xe c'a xubij ri ch'abel ri', xubij chi ri molojri'il ri' titane' can.
ACT 20:1 Y tok xtane' c'a ronojel y ri vinek quitalun chic el qui', ri Pablo xerumol c'a conojel ri kach'alal aj chiri' pan Éfeso, y xerupixabala' can. Y tok ch'ovinek chic can chique y e ruk'etelon chic can conojel, xuchop c'a el bey richin nibe c'a pa Macedonia.
ACT 20:2 Xbe c'a chiquitz'etic ri kach'alal ri ec'o pa ronojel lugar ri chiri' pa Macedonia, y xberucukubala' c'a can quic'u'x riq'uin q'uiy ch'abel. Y c'ari' xbe pa ruvach'ulef Grecia.
ACT 20:3 Y xc'oje' c'a oxi' ic' ri chiri'. Y tok rija' xrajo' xbe pa barco richin nitzolin pa ruvach'ulef Siria, jari' tok xunabej chi ri ruvinak israelitas ri man quiniman ta, c'o ri quich'obon chi niquiben chire tok xtoc-el ri pa barco. Y romari' rija' xa xujel ri ruch'obon, rija' xa xuch'ob chi xtic'o chic jun bey ri pa Macedonia.
ACT 20:4 Ri yebe ta chirij ri Pablo c'a pan Asia ja ri Sópater aj pa Berea, ri Aristarco y ri Segundo ri e aj pa Tesalónica, ri Gaio ri aj-Derbe, ri Timoteo, ri Tíquico y ri Trófimo ri e aj pan Asia.
ACT 20:5 Pero re kach'alal re' xenabeyej yan c'a el chikavech roj, y xojcoyobej c'a ri chiri' pa tinamit Troas.
ACT 20:6 Y c'a tok ic'ovinek chic c'a ri nimak'ij tok nitij ri caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin, jac'ari' tok roj xojoc-el pa jun barco, y xkaya' can ri tinamit Filipos. Y vo'o' k'ij c'a ri xkacusaj roj richin chi xojapon quiq'uin, ri chiri' pa Troas. Y vuku' c'a k'ij ri xojc'oje-ka ri chiri'.
ACT 20:7 Y chupan ri nabey k'ij richin ri semana, xkamol-ki' quiq'uin ri kach'alal ri ec'o chupan ri tinamit ri' richin nikatej ri caxlan-vey natabel richin ri rucamic ri Ajaf Jesucristo. Y ri Pablo xch'on c'a chiquivech ri kach'alal, y xapon c'a nic'aj-ak'a', roma ja ri ruca'n k'ij c'o chi nibe.
ACT 20:8 Y ri pa rox vik jay (rox vek jay), ri kamolon-vi-ki', jebel c'a sek roma q'uiy k'ak' e tzijon.
ACT 20:9 Pero c'o c'a jun ala' rubini'an Eutico, ri tz'uyul pa ventana richin ri jay. Y roma ri Pablo can c'a nich'on na c'a ri nej chic ak'a', janíla c'a ruvaran xpe ri ala' ri'. Pero tok can xver-vi-ka, ri ala' xtzak-el, y c'a pan ulef xapon-vi-ka. Can jac'a ri pa rox vik jay (rox vek jay) xtzak-vi-el, c'a pa xulan ka. Y tok can xebe c'a chuyaquic, xa xquitz'et chi caminek chic.
ACT 20:10 Y c'ari' ri Pablo xbeka-pe y xjupe' chirij ri ruch'acul ri ala', y xuk'etej. Y xubij c'a chique ri kach'alal: Man tixibij-ivi'. Re ala' xa xc'astej yan pe.
ACT 20:11 Y ri Pablo y ri ch'aka' chic xejote' chic el ri pa jay. Rija' xuper c'a (xupir c'a) ri caxlan-vey, y xquitej. Y xuchop chic c'a nich'on jun bey, y c'a ja tok ri niseker-pe tok xtane'. Y can jac'a chuka' ri' tok xbe.
ACT 20:12 Y ri kach'alal can janíla c'a xcuker quic'u'x roma ri ala', roma can q'ues vi ri xquic'uaj.
ACT 20:13 Y ri Pablo chiraken xbe pa tinamit Asón. Pero xojnabeyej-el roj pa barco, richin queri' nekac'ama-pe ri Pablo ri chiri' pan Asón, roma can queri' ri ruchojmil ri rubin-el rija' chike.
ACT 20:14 Tok xbekac'ulu-ki' ri chiri' pa tinamit Asón, rija' xoc c'a el kiq'uin ri pa barco richin xojbe c'a ri pa tinamit rubini'an Mitilene.
ACT 20:15 C'ari' xojel chic c'a el ri chiri' pa Mitilene, y pa ruca'n k'ij xojk'ax chuvech ri Quío. Y can c'a ja ri pa ruca'n chic k'ij chire ri kojk'ax chuvech ri Quío, jari' tok xojk'ax ri pa Samos, c'ari' ja ri pa tinamit Trogilio xojuxlan-vi-el. Y can c'a ja chic ri pa ruca'n k'ij ri xojapon ri pa tinamit rubini'an Mileto.
ACT 20:16 Y man xojbe ta c'a pa tinamit Éfeso, roma ri Pablo man c'a nrajo' ta chi q'uiy chic tiempo ri nic'oje-ka pa ruvach'ulef Asia. Y xa can rurayibel c'a chi napon yan ri pa Jerusalem richin ri nimak'ij rubini'an Pentecostés, vi tiquirel.
ACT 20:17 Y chiri' c'a pa tinamit Mileto ojc'o-vi, tok ri Pablo xutek coyoxic ri uc'uey quichin ri kach'alal pan Éfeso.
ACT 20:18 Jac'a tok e okavinek chic ri kach'alal ri', ri Pablo xubij chique: Rix jebel ivetaman achique rubanic ri nuc'aslen ri xinc'uaj chivech jampe' ri xic'oje' chi'icojol re vave' pa ruvach'ulef Asia.
ACT 20:19 Can nuch'utinirisan c'a vi' chuvech ri Ajaf Dios chubanic ri rusamaj. Stape' c'o ok'ej, ninben ri rusamaj. Y stape' chuka' ri nuvinak xinquiya' pa k'axo'n roma ri itzel yequich'obola' richin niquiben chuve, xinben ri rusamaj rija'.
ACT 20:20 Man jun bey c'a xinmalij ta ka chi man ta chic xintzijoj ri ruch'abel ri Dios ri utz nuben chire ri ic'aslen. Y xixintijoj c'a chupan ri ruch'abel ri Dios tok c'o molojri'il y ri pa tak ivachoch chuka'.
ACT 20:21 Y chique ri nuvinak israelitas y chique ri vinek man e israelitas ta, nuk'alajirisan c'a chuka' chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios y tiquinimaj ri Kajaf Jesucristo.
ACT 20:22 Y re vacami, ri Lok'olej Espíritu nuben chuve chi yibe c'a pa Jerusalem, y man vetaman ta c'a achique ri xtinc'ulvachij ri chiri'.
ACT 20:23 Ri vetaman xaxe c'a ri ruk'alajirisan ri Lok'olej Espíritu chuve, chi yin xquitz'apex pa cárcel, y xtintej pokonal tok xquinapon ri pa Jerusalem. Roma queri' ri ruk'alajirisan-pe ri Lok'olej Espíritu chuve ronojel tinamit ri xik'ax yan pe.
ACT 20:24 Pero man ja ta ri' ri más ninch'ob rij, ni man ja ta chuka' ri nuc'aslen ri ninch'ob más. Ri más c'a ninch'ob, ja ri samaj ri ruyo'on ri Ajaf Jesús chuve, y riq'uin ta c'a quicoten ri xtinq'uis rutzijoxic chique ri vinek ri utzilej ch'abel richin colotajic, ri nik'alajirisan ri rutzil ri Dios.
ACT 20:25 Y yin vetaman chic c'a chi ja ruq'uisibel bey re' ri xquinitz'et-el. Rix c'a ri xivac'axaj tok xintzijoj chive chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, rix xa can man xquinitz'et ta chic el chuvech re ruvach'ulef.
ACT 20:26 Romari' can ninbij can chive, chi man numac ta yin vi ec'o ri xquebeka' c'a chupan ri ruc'ayeval.
ACT 20:27 Roma can man jun ri xinvevaj, y man ta xinbij chive, xa can ronojel ri ruch'obon ri Dios pa kavi' roj vinek xinbij chive.
ACT 20:28 Can tichajij c'a ka ic'aslen rix, y que chuka' ri' tibanala' quiq'uin conojel ri kach'alal, roma ri samaj ri ruyo'on ri Lok'olej Espíritu chive, ja chi jebel quic'uaxic niben, roma rije' can e richin chic ri Ajaf Jesús y e ru-iglesia chuka' chic, roma can ja rija' ri xcolon quichin, riq'uin ri ruquiq'uel ri xbiyin chuva ri cruz tok xcamisex.
ACT 20:29 Roma can vetaman chi can xe tok man xquipe ta chic yin, can jac'ari' xque'oka' can vinek ri achi'el quibanic utiva'. Roma ri utiva', can xe ri ye'oc chiquicojol ri carne'l, yequitej y yequiq'uis. Can e que chuka' ri' ri vinek ri', xque'oc chiquicojol ri kach'alal, y xtiquiben c'a chique chi man chic xtiquicukuba' ta quic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesús.
ACT 20:30 Y ec'o c'a chuka' ch'aka' chive rix ri xquebek'alajin-pe. Y rije' man ja ta rubixic niquiben chire ri ruch'abel ri Dios, y xquequich'er ri can e nimanel vi richin ri Jesús, richin chi ri ch'aka' chique rije' can xquequitzekelbej-el rije'.
ACT 20:31 Roma c'a ri', can tichajij-ivi'. Toka' chi'ic'u'x chi yin oxi' juna' ri xic'oje' iviq'uin, y jantape' xixinvok'ej y xixinpixabaj.
ACT 20:32 Y vacami c'a vach'alal, yixinjech can pa ruk'a' ri Dios y ri ruch'abel. Y ri ch'abel ri' nuk'alajirisaj ri rutzil ri Dios chikavech, y can nuben c'a chike chi ri kac'aslen niq'uiy y chuka' chi junan ri xtikichinaj quiq'uin ri ch'aka' chic ri ch'ajch'oj chic quic'aslen y e richin chic ri Dios.
ACT 20:33 Y yin man roma ta c'a xinvajo' ri i-mero, ni man roma ta chuka' xinrayij ri itziak, roma ta ri' xintzijoj ri ruch'abel ri Dios chive, man que ta ri'.
ACT 20:34 Roma rix can jebel ivetaman chi xisamej richin c'o xincusaj yin y c'o chuka' xquicusaj ri vachibil.
ACT 20:35 Yin can xinc'ut c'a chivech chi nic'atzin chi yixsamej richin nich'ec i-mero richin chi riq'uin ri' ye'itobej ri nic'atzin quito'ic. Y toka' c'a chi'ic'u'x ri rubin can ri Ajaf Jesús. Rija' rubin c'a can: Más niquicot ránima ri vinek ri nisipan que chuvech ri nic'ulun jun sipanic.
ACT 20:36 Y tok rija' ch'ovinek chic ka, xxuque' c'a y xuben orar quiq'uin conojel ri ec'o chiri'.
ACT 20:37 Y ri quimolon c'a qui' ri chiri' xe'ok', xquik'etela' y xquitz'ubaj (xquitz'umaj) chuka' ri Pablo.
ACT 20:38 Y can janíla yebison roma ri Pablo, roma rija' xubij c'a chique chi man jun bey chic c'a xtiquitz'et-el ruvech chuvech re ruvach'ulef. Y xebe c'a riq'uin, richin xbequijacha' can ri pa barco.
ACT 21:1 Y tok kach'aron chic ki', ri kach'alal xec'oje' c'a can, y roj xojoc-el pa barco, y choj xojbe c'a pa jun ti ruvach'ulef ri c'o pa ya' y rubini'an Cos. Pa ruca'n k'ij tok xojel-el ri chiri', xojapon can pa jun chic ti ruvach'ulef c'o chuka' pa ya' y rubini'an Rodas. Y tok xojel-el ri pa Rodas, xojapon c'a ri pa tinamit rubini'an Pátara.
ACT 21:2 Ri chiri' pa Pátara xbekila' c'a jun barco ri nibe c'a pa Fenicia. Xojoc c'a el chupan, y xkachop c'a el bey.
ACT 21:3 Y jari' tok xkatz'et ri ruvach'ulef Chipre ri c'o pa ya', y ja ri pa kajxocon (izquierda) ri xc'oje-vi can, roma ri barco ri uc'uayon kichin, xa choj ruchapon bey c'a pa Siria. Y ja ri pa tinamit Tiro xojapon-vi, roma ri barco ruc'uan-el ejka'n richin ri chiri'.
ACT 21:4 Y xekacanoj c'a ri kach'alal ri ec'o chiri'. Y vuku' k'ij ri xojc'oje' chiri' quiq'uin. Y ri kach'alal ri' xquibij c'a chire ri Pablo chi man tibe pa Jerusalem, roma can ja ri Lok'olej Espíritu ri k'alajirisayon chiquivech chi c'o nuc'ulvachij ri Pablo ri pa Jerusalem.
ACT 21:5 Chupan c'a ri ruvuk k'ij kojc'oje' ri chiri', xkachojmirisaj-ki' richin yojbe. Y conojel ri kach'alal cachibilan ri quixjaylal y ri calc'ual, xojbequijacha' c'a can ri chuchi' ri ya'. Y ri chiri' ri chuchi-ya', xojxuque-ka y xkaben orar.
ACT 21:6 Y richin c'a xkach'er-ki', xkak'etela' can ki'. Roj xojoc-el ri pa barco, y ri kach'alal xetzolin chi tak cachoch.
ACT 21:7 Y ja tok xojel-pe ri pa Tiro richin xojbe c'a pa Tolemaida, jari' ri ruq'uisibel k'ij ri xkaben ri pa ruvi-ya'. Y ri chiri' pa tinamit Tolemaida xebekak'ejela' c'a can (xebekak'ijala' c'a can) ri kach'alal, y xojc'oje-pe jun k'ij quiq'uin.
ACT 21:8 Pa ruca'n k'ij ri Pablo y ri oj benek riq'uin, xojel c'a el chiri' pa Tolemaida, y xkachop-el bey richin yojbe c'a ri pa tinamit Cesarea. Jac'a tok xojapon, xojbe ri chirachoch ri Felipe ri nitzijon ri utzilej ch'abel richin colotajic. Rija' jun c'a chique ri vuku' diáconos ri xe'ilin quichin ri malcani'a' tak ixoki' ri pa Jerusalem. Y xojc'oje' c'a ka ri chirachoch ri Felipe.
ACT 21:9 Y rija' ec'o c'a e caji' rumi'al ri man e c'ulan ta, y rije' niquik'alajirisaj c'a ri nibix chique roma ri Dios.
ACT 21:10 Y ca'i-oxi' yan k'ij kojc'oje' ri chiri' pa tinamit, tok jun achin rubini'an Agabo xapon chuka' ri chiri' pa tinamit. Rija' petenek c'a pa Judea, y jun rusamajel ri Dios ri nuk'alajirisaj ri nibix chire roma ri Dios.
ACT 21:11 Y tok rija' xapon c'a chikatz'etic, xberuc'ama-pe jun ximbel-rupan ri Pablo, y riq'uin ri' xuximila' ruk'a-raken rija' mismo, y c'ari' xubij: Ri Lok'olej Espíritu rubin c'a chuve chi ri rajaf re ximbel re', quere' xteban chire coma ri israelitas tok xtapon ri pa Jerusalem, y c'ari' xtiquijech pa quik'a' vinek ri xa man e israelitas ta, xcha'.
ACT 21:12 Y tok xkac'axaj c'a queri', roj y ri kach'alal aj-Cesarea can janíla c'a xkac'utuj chire ri Pablo chi man tibe ri pa Jerusalem.
ACT 21:13 Pero ri Pablo xubij chike: ¿Achique roma tok rix niya-pe bis pa vánima riq'uin la yixok'? Yin man c'a ninpokonaj ta vi' vi yicamisex roma ri nintzijoj ri ruch'abel ri Ajaf Jesús, c'a ta la' c'a chi xaxe yibexim ri chila' pa Jerusalem, xcha' ri Pablo.
ACT 21:14 Y roma c'a ri man xojtiquir ta xkaben chire chi man ta nibe ri pa Jerusalem, xaxe c'a xkabij: Ja ta c'a ri rurayibel ri Ajaf nibanatej, xojcha'.
ACT 21:15 Y c'ari' xkachojmirisala-ki', y xkachop-el bey pa Jerusalem.
ACT 21:16 Y can ec'o kach'alal aj-Cesarea ri xekachibilaj-el. Y chiquicojol rije' benek c'a jun kach'alal ri aj-Chipre, y rubini'an Mnasón. Rija' c'o yan c'a chic tiempo runiman-pe ri Ajaf Jesús, y c'o jun rachoch ri pa Jerusalem ri xojbec'oje-vi.
ACT 21:17 Y tok xojapon c'a ri pa Jerusalem, riq'uin c'a quicoten xojc'ul coma ri kach'alal.
ACT 21:18 Y pa ruca'n k'ij xkachibilaj c'a el ri Pablo richin xbekatz'eta' can ri Jacobo. Tok xojapon riq'uin ri Jacobo, conojel ri achi'a' ri e uc'uey quichin kach'alal, quimolon c'a chuka' qui' chiri'.
ACT 21:19 Ri Pablo xeruk'ejela' (xeruk'ijala'), y c'ari' chi jujun chi jujun xutzijoj ri xuben ri Dios chiquicojol ri vinek man e israelitas ta, roma ri rusamaj rija'.
ACT 21:20 Y tok xcac'axaj ri xubij ri Pablo chique, rije' xquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios romari', y xquibij c'a chire ri Pablo: Kach'alal, janíla c'a niquicot ri kánima roma ri xatzijoj-ka chike, pero ec'o man que ta ri'. Rat can avetaman chic c'a chi pa mil israelitas ri quiniman chic, y ja rije' c'a ri yebin chi can nic'atzin chi niban ri nubij chupan ri ley ri richin ri Moisés.
ACT 21:21 Y tzijon c'a cha chique chi rat nabij chique ri israelitas ri ec'o pa ch'aka' chic ruvach'ulef, chi man tiquiben ronojel ri nubij ri ru-ley ri Moisés, chi man tiquiben ri circuncisión chique ri c'ajola', y chuka' man tiquiben ri ch'aka' chic ri rubin can ri Moisés chi c'o chi niban.
ACT 21:22 ¿Achique c'a xtikaben vacami? Roma tok rije' xtiquinabej chi atc'o, can xque'oka-vi.
ACT 21:23 Más c'a utz tabana' re xtikabij chave: Ec'o c'a caji' kach'alal achi'a' ri c'o quisujun chire ri Dios richin niquiben, y xa chua'k-cabij ri nitz'aket ri k'ij.
ACT 21:24 Que'ac'uaj c'a el, tich'ajch'ojirisaj-ivi' quiq'uin y tiya' chire ri Dios ri nubij ri ley richin ri Moisés. Y ja rat calok'on ronojel ri nic'atzin. Y c'ari' rije' xtiquijuc'-el ri rusmal tak quivi'. Vi rat xtaben ronojel ri xkabij chave, ri vinek xtiquetamaj c'a chi xa man kitzij ta ri nitzijox chavij chi man naben ta ri nubij ri ley richin ri Moisés, xa xtiquibij c'a chi can at nimanel vi richin ri ley.
ACT 21:25 Y chique ri xa man e israelitas ta ri quiniman chic, xkatek yan c'a el vuj quiq'uin chirij re na'oj re c'ari' nikatzijoj-ka. Xaxe c'a xkachilabej chique chi man tiquitej ti'ij richin jun chicop ri xcamisex richin xsuj chire jun dios ri man kitzij ta, chi man tiquitej quic', man tiquitej ti'ij ri c'a c'o na quic' ruc'uan, achi'el ri quichin ri chicop ri xejik', chuka' ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' richin yemacun, xecha' chire.
ACT 21:26 Y ri Pablo xeruc'uaj c'a el ri caji' achi'a' ri', y pa ruca'n k'ij xquich'ajch'ojirisaj c'a el qui', y xebe pa rachoch ri Dios ri c'o chiri' pa Jerusalem, richin xbequibij can jampe' xtitz'aket ri k'ij richin ri ch'ajch'ojirisanic y chiquijujunal xtiquiya' chire ri Dios ri nic'atzin chi niquiya'.
ACT 21:27 Y tok nitz'aket yan c'a ri vuku' k'ij, ri Pablo c'o c'a ri chiri' pa rachoch ri Dios; y jari' tok xtz'et coma ch'aka' israelitas ri yepe c'a quela' pan Asia. Y re israelitas re' xquiya' c'a chuka' quina'oj ri ch'aka' chic quivinak israelitas richin xquichop ri Pablo.
ACT 21:28 Y tok xquichop, can riq'uin c'a cuchuk'a' xquibila': ¡Kojito'! ¡Kojito', rix kavinak israelitas! ¡Ja achin re' ri nibiyaj ronojel tinamit, y yerutijoj ri vinek chi man tiquiben ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés, y itzel chuka' nich'on chirij re rachoch ri Dios re c'o vave' pa Jerusalem. Q'uiy c'a chuka' ri nubij chikij roj israelitas, y vacami e rucusan-pe vinek ri man e israelitas ta, achi'el xa man rachoch ta ri Dios nuben chire re lok'olej jay re!
ACT 21:29 Que c'a ri' niquibila' ri vinek ri', roma quitz'eton ri pa tinamit chi ri Pablo junan benek riq'uin ri Trófimo ri aj-Éfeso, y rije' xquich'ob chi ri Pablo ruc'uan chuka' apo ri Trófimo ri pa rachoch ri Dios.
ACT 21:30 Y can conojel la'ek vinek richin ri tinamit ri xebeyacatej-pe, y junanin e petenek. Y can quikiriren c'a ri Pablo, xquelesaj-pe ri chiri' pa rachoch ri Dios. Y can ja chuka' ri' xetz'apelox can ri ruchi' ri rachoch ri Dios.
ACT 21:31 Y niquicamisaj yan c'a ri Pablo. Pero xapon c'a rutzijol riq'uin ri achin ri uc'uey quichin ri soldados y can c'o ruk'ij achi'el ruk'ij jun Coronel, chi ri vinek richin ri Jerusalem e yacatajinek.
ACT 21:32 Romari' ri achin ri' can chanin c'a xerumol-pe ri achi'a' ri ec'o pa ruk'a', ri soldados y ri Capitanes, y junanin xebe acuchi quimolon-vi-qui' ri vinek. Y ri vinek, can xe c'a xequitz'et, xquiya' can ruch'ayic ri Pablo.
ACT 21:33 Y ri achin ri achi'el jun Coronel xtiquir c'a xjel-apo c'a riq'uin ri Pablo, xberuchapa-pe, y xutek c'a ruximic riq'uin ca'i' cadenas. Y c'ari' c'a xuc'utuj chi achique achin ri', y achique ri xumacuj.
ACT 21:34 Y ri achin achi'el Coronel man jun c'a tzij xrac'axaj ta jebel, roma janíla e q'uiy vinek ri ec'o chiri'. Jun vi c'a ri niquibij ch'aka', y jun vi chic niquibij ri ch'aka', y can riq'uin ronojel cuchuk'a' tok niquibij. Romari' xubij c'a chi tuc'uex ri Pablo coma ri soldados c'a chupan ri jay acuchi ec'o-vi rije'.
ACT 21:35 Jac'a tok e benek chuvech ri gradas ri ec'o chuvech ri acuchi ec'o-vi ri soldados, re soldados re' c'o chi xquitzekej ri Pablo chicaj, roma ri vinek más xyacatej coyoval.
ACT 21:36 Y conojel c'a ri vinek ri' can e tzeketel c'a el chiquij, y janíla pa quichi' niquiben y niquibila' c'a: ¡Ticamisex la Pablo! yecha'.
ACT 21:37 Y jac'a tok nucusex yan apo chupan ri jay acuchi ec'o-vi ri soldados, ri Pablo xubij c'a chire ri achin achi'el Coronel: ¿Utz yich'on juba' aviq'uin? xcha'. Y ri achin xubij chire ri Pablo: ¿Yach'on chuka' pa quich'abel ri aj-Grecia rat?
ACT 21:38 ¿Man ja ta rat ri' ri achin aj-Egipto ri c'o yan chic juba' tiempo queyacatej chirij ri k'atbel-tzij e rachibilan e caji' mil camisanela' tak achi'a', ri xquimol-qui' pa tz'iran ruvach'ulef? xuche'ex.
ACT 21:39 Pero ri Pablo xubij c'a: Yin in jun israelita ri xinalex pa Tarso, ri jun nimalej tinamit ri c'o pa Cilicia. Y ninc'utuj c'a utzil chave chi taya' k'ij chuve richin yich'on chique ri vinek.
ACT 21:40 Y ri achin achi'el Coronel xuya' c'a k'ij chire richin tich'on. Y ri Pablo xpa'e' ri chiri' pa tak gradas, y xuben-pe retal riq'uin ri ruk'a' chique ri vinek richin quetane-ka. Y tok man jun chic c'a nik'ajan, rija' xbech'on-pe chiquivech pan hebreo, ri quich'abel ri israelitas:
ACT 22:1 Nuvinak israelitas y rix principal-i' chupan re katinamit, can tivac'axaj c'a ri ch'abel ri xquenbij chive vacami, richin ninto-vi', xcha'.
ACT 22:2 Y tok ri vinek xcac'axaj c'a chi ri Pablo xa can nich'on-pe chique ri pan hebreo, ri quich'abel rije', más man jun xch'on. Y ri Pablo xuchop c'a nich'on y xubij c'a:
ACT 22:3 Yin can in jun israelita. Xaxe c'a chi yin xinalex ri pa tinamit rubini'an Tarso ri c'o pa Cilicia, pero can ja re vave' pa Jerusalem xiq'uiy-vi. Y ja ri nimalej achin ri rubini'an Gamaliel ri xtijon vichin. Y xirutijoj c'a riq'uin ronojel ri nubij chupan ri ley ri yo'on can chique ri ojer tak kati't-kamama'. Roma can rurayibel c'a ri vánima ri' richin ninben rusamaj ri Dios, achi'el chuka' ri irayibel chi'ivonojel rix chupan re k'ij re'.
ACT 22:4 Roma tok rubanon can, yin janíla c'a pokon ri xinbanala' chique ri vinek ri quitzekelben ri Ajaf Jesucristo, ri kitzij Bey. Xenchapala' c'a pe richin xenya' pa cárcel. Xenc'uaj pa camic. Y chi achi'a' y chi ixoki' ri queri' xinben chique.
ACT 22:5 Y ri nimalej sacerdote y conojel ri rijita'k achi'a' ri c'o quik'ij jebel quetaman, roma can ja rije' ri xeyo'on-el k'atbel-tzij pa nuk'a', y tz'ibatel-el chuvech vuj richin ninjech pa quik'a' ri kavinak ri ec'o pa tinamit Damasco. Y xibe c'a chiquichapic ri vinek ri yetzekelben ri Jesucristo, richin e ximon yenq'uen-pe vave' pa Jerusalem, y c'ari' yenya' c'a pa pokonal.
ACT 22:6 Pero pa jun nic'aj-k'ij tok kachapon-el bey y xa juba' chic nrajo' chi man yojapon ri pa tinamit Damasco, c'o c'a jun nimalej sakil petenek chila' chicaj ri xka' pa nuvi'.
ACT 22:7 Y romari' yin xitzak pan ulef. Y jac'ari' tok xinvac'axaj chi c'o Jun ri nich'on chuve, y nubij c'a: Saulo, Saulo, ¿achique c'a roma tok achapon ch'a'oj chuvij yin? xcha'.
ACT 22:8 Y yin xinc'utuj c'a: ¿At achique c'a rat? xicha'. Y xubij c'a chuve: Ja yin ri Jesús aj-Nazaret ri achok chij achapon rubanic ch'a'oj, xcha' chuve.
ACT 22:9 Y ri e benek viq'uin xquixibij-qui', roma xquitz'et ri sakil, pero man xcac'axaj ta ri xubij ri Jun ri xch'on viq'uin.
ACT 22:10 Y yin xinbij c'a: Ajaf, ¿achique c'a ri ruc'amon chi ninben ta? xicha'. Y ri Ajaf xubij chuve: Cayacatej c'a el, y cabiyin pa Damasco, y chiri' xtibix c'a chave ri ruc'amon chi naben, xinuche'ex.
ACT 22:11 Pero can c'a ja na ri vachibil ri xeyuken-el vichin chinuk'a' richin xojbe c'a pa Damasco, roma ri ruchuk'a' ri sakil ri xintz'et, can xirumoyirisaj can.
ACT 22:12 Y ri chiri' pa Damasco c'o c'a jun achin rubini'an Ananías, jun achin ri can nuben-vi ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés. Y conojel kavinak israelitas ri ec'o chiri', jebel c'a yech'on chirij ri Ananías ri'.
ACT 22:13 Y rija' xapon c'a viq'uin, y xberubij chuve: Vach'alal Saulo, catzu'un chic c'a, xcha'. Y yin can jari' xitiquir xitzu'un, y xintz'et c'a ruvech ri Ananías.
ACT 22:14 Y rija' xubij c'a chuka' chuve: Ri Dios ri quichin ri kati't-kamama' xarucha' richin navetamaj ri rurayibel rija' y richin chuka' xatz'et ri Ajaf Jesucristo ri can choj, y xavac'axaj ri ruch'abel.
ACT 22:15 Y jac'a rat ri xcak'alajirisan chique ri vinek ri xatz'et y xavac'axaj.
ACT 22:16 ¿Pero utz cami abanon chi quela' atc'o-ka y ri tiempo junanin benek? Cabiyin c'a richin naben bautizar avi', y tanimaj rubi' ri Ajaf Jesús, richin nicuyutej ri amac, xcha' chuve.
ACT 22:17 Y tok xitzolin-pe y xinoka' vave' pa Jerusalem, xibe c'a pa rachoch ri Dios chubanic orar. Y ja tok yinajin chire ri oración, xinben c'a jun achi'el achic',
ACT 22:18 roma ri Kajaf Jesucristo xuc'ut-ri' chinuvech, y xubij c'a chuve: Junanin catel-el vave' pa Jerusalem, roma ri vinek ri ec'o vave' man xtiquinimaj ta ri xtak'alajirisaj chuvij yin, xcha' chuve.
ACT 22:19 Romari' yin xinbij c'a chire: Ajaf, rije' quetaman c'a chi ja yin ri xinapon ri pa tak jay ri can richin nitzijox ri ruch'abel ri Dios, chiquichapic ri e nimayon avichin, xenc'uaj pa cárcel y xench'ey.
ACT 22:20 Y tok xcamisex ri Esteban ri xk'alajirisan ri abi', can xka-vi chinuvech ri xban chire, can inc'o chuka' apo quiq'uin ri camisanela', nuchajin ri quitziak ri e quich'ililon can chiquij, xicha'.
ACT 22:21 Pero ri Ajaf Jesucristo xubij chuve: Cabiyin c'a, roma can yatintek c'a el pa tak tinamit ri nej ec'o, richin ne'atzijoj ri nuch'abel chique ri vinek ri xa man e israelitas ta, xcha' chuve, xubij ri Pablo chique ri ruvinak israelitas.
ACT 22:22 Y ri vinek ri' man chic c'a xcajo' ta xcac'axaj ri Pablo. Xa xquichop c'a niquibila' riq'uin janíla cuchuk'a': ¡Ticamisex la jun achin la', roma xa man ruc'amon ta chic chi q'ues! yecha'.
ACT 22:23 Y roma c'a ri vinek can riq'uin janíla cuchuk'a' yech'on y niquic'akala' chuka' ri quitziak ri yequich'ilila-el chiquij, y xbequimok'ela-pe ulef richin xquiq'uek chicaj roma coyoval,
ACT 22:24 romari' ri achin achi'el Coronel xubij c'a chi tuc'uex-apo ri Pablo chupan ri jay acuchi ec'o-vi ri soldados, y tich'ay, richin queri' tuk'alajirisaj achique roma tok ri vinek janíla pa quichi' niquiben chirij.
ACT 22:25 Y jac'a tok ximon chic ri Pablo richin nich'ay, ri Pablo xubij chire ri Capitán: Yin in jun achin romano. ¿Ruc'amon cami chi yinich'ey, tok xa man jani tik'at tzij pa nuvi'? xcha'.
ACT 22:26 Ri Capitán tok xrac'axaj queri', xberubij c'a chire ri achin achi'el jun Coronel: ¿Achique nach'ob chi naben vacami? Roma ri Pablo jun achin romano, xcha' chire.
ACT 22:27 Y tok ri achin achi'el Coronel xrac'axaj ri', xbe c'a riq'uin ri Pablo, y xberuc'utuj chire: ¿Kitzij c'a chi rat at jun achin romano? xcha' chire. Y ri Pablo xubij chi ja'.
ACT 22:28 Y ri achin achi'el Coronel xubij c'a: Yin janíla q'uiy mero xinya' richin queri' xinoc jun achin romano, xcha'. Y ri Pablo xubij: Yin man que ta ri', yin can xinvalaxibej-pe chi in jun achin romano, xcha' ri Pablo.
ACT 22:29 Y riq'uin xquinabej chi ri Pablo jun achin romano, ri achi'a' ri ec'o chic apo richin niquich'ey, xejel-el chiquij. Y ri achin achi'el Coronel ruxibin chuka' ri', roma xuxim ri Pablo.
ACT 22:30 Y pa ruca'n k'ij, roma ri achin achi'el Coronel nrajo' nretamaj achique mac rubanon ri Pablo chiquivech ri israelitas, romari' rija' xutek coyoxic ri principal-i' tak sacerdotes y ri e cachibil ri can pa comon yek'aton tzij. Y c'ari' xberelesaj-pe ri Pablo, y xberupaba' chiquivech.
ACT 23:1 Y ri Pablo xerutzu' c'a ri achi'a' ri can pa comon vi yek'aton tzij, y xubij chique: Achi'a' ri ix nuvinak yin, can man jun c'a achique ta nuna' ri vánima, roma ri nuc'aslen chuvech ri Dios can choj c'a rubanon-pe, xcha'.
ACT 23:2 Romari' ri Ananías ri nimalej sacerdote xubij c'a chique ri ec'o-apo chunakaj ri Pablo, chi tiquiya' jun k'a' chiruchi'.
ACT 23:3 Pero ri Pablo chanin xubij-apo chire ri Ananías: ¡Ri xtibanon c'a quere' chave rat ja ri Dios! ¡Rat jun achin ri xa ca'i' rupalej! Roma can at tz'uyul c'a pe chiri' richin nak'et tzij pa nuvi', y chuka' nac'ovisaj pa nuvi' ronojel ri ley richin ri Moisés nabij, ¿pero achique c'a roma tok rat naben chi quich'ay, y ri ley richin ri Moisés man que ta ri' ri nubij? xcha' ri Pablo.
ACT 23:4 Y ri vinek quimolon-qui' chiri' xquibij c'a chire ri Pablo: ¿Achique roma tok itzel yach'on-apo chire la nimalej ru-sacerdote ri Dios? xecha' chire.
ACT 23:5 Y ri Pablo xubij: Nuvinak israelitas, yin man vetaman ta ri' vi ja rija' ri nimalej sacerdote, roma vi ta vetaman man ta xinbij ri c'ari' ninbij-ka, roma chupan ri ruch'abel ri Dios nubij c'a: Man itzel cach'on chirij jun k'atoy-tzij richin ri atinamit, nicha', xcha' ri Pablo.
ACT 23:6 Y ri Pablo xoka' chuc'u'x chi chiquicojol ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij, ec'o c'a achi'a' saduceos y ec'o c'a chuka' fariseos. Romari' rija' riq'uin ruchuk'a' xch'on-apo y xubij: Nuvinak israelitas, yin in fariseo, y can que chuka' ri' ri nata'. Y vacami rix nik'et tzij pa nuvi', roma yin can cukul nuc'u'x chi ri caminaki' can xquec'astej-vi, xcha' ri Pablo.
ACT 23:7 Y tok ri achi'a' fariseos y saduceos xcac'axaj ri xubij-ka ri Pablo, xquichop c'a niquich'ojila' chiquivech, y pa ca'i' xel-vi ri molojri'il ri'.
ACT 23:8 Roma ri saduceos man niquinimaj ta chi ri caminaki' xquec'astej, ni man niquinimaj ta chuka' chi ec'o ángeles y espíritus, pero ri achi'a' e fariseos can niquinimaj-vi ri'.
ACT 23:9 Y janíla c'a pa quichi' niquiben. Y ri etamanela' chirij ri ley ri ec'o quiq'uin ri achi'a' fariseos xeyacatej c'a y xquibij: Re jun achin re' man jun itzel rubanon. Y riq'uin juba' jun espíritu o jun ángel takon-pe roma ri Dios, ri biyon chire ri ch'abel ri yeruk'alajirisaj chikavech. Y vi queri', man c'a ruc'amon ta chi yojel ch'ojinela' chirij ri Dios, xecha'.
ACT 23:10 Y pa ca'i' c'a xel-vi ri jun molojri'il ri'. Janíla c'a ri niquibila' chiquivech. Can xquichop c'a qui' riq'uin ch'abel. Romari' ri achin achi'el jun Coronel xeroyoj c'a ri soldados richin xbequelesaj-pe ri Pablo y tiquic'uaj-el c'a ri pa jay acuchi ec'o-vi ri soldados, roma xuch'ob chi ri vinek ri' niquivech' ri Pablo.
ACT 23:11 Y ri jun chic c'a ak'a' ri', ri Ajaf Jesucristo xuc'ut-ri' chuvech ri Pablo, y xubij chire: Man c'a taxibij-avi', xa tacukuba' ac'u'x, roma can achi'el ri nuk'alajirisaxic xaben vave' pa Jerusalem, can nic'atzin c'a chi queri' ne'abana' pa Roma, xcha' chire.
ACT 23:12 Y pa ruca'n k'ij chire ri tich'on ri Ajaf Jesucristo riq'uin ri Pablo, ec'o c'a chique ri israelitas pan evel (pan eval) xquich'obola' achique ri xtiquiben chire ri Pablo. Y can xquibij chi man xqueva' ta ni man xque'uc'ya' ta, vi man xquetiquir ta xtiquicamisaj. Y xquibij chuka' chi can ja ta c'a ri Dios ri xtiyo'on ruc'ayeval pa quivi', vi xtiquik'ej ri quitzij.
ACT 23:13 Y ri xebin chi pan evel (pan eval) niquiben queri', ec'o la'ek cavinek achi'a' israelitas.
ACT 23:14 Ri achi'a' ri' xe'apon quiq'uin ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k achi'a' ri c'o quik'ij, y xbequibij chique: Roj kach'obon chic c'a chi nikacamisaj ri Pablo, y can kabin chic chi man xkojva-xkojuc'ya' ta c'a jampe' xkojtiquir chirij, y vi xtikak'ej ri katzij, ja ta c'a ri Dios xtiyo'on-pe ruc'ayeval pa kavi'.
ACT 23:15 Y vacami nikajo' c'a chi rix y ri ch'aka' chic ri pa comon yixk'aton tzij ne'ibij ta chire ri achin achi'el jun Coronel, chi rix nivajo' chi nuc'uex-apo ri Pablo chivech ri chua'k roma c'o más nivajo' nic'utuj chire. Y roj xtikak'elebej ri pa bey, y xtikacamisaj ri Pablo, xecha'.
ACT 23:16 Pero ronojel re' xac'axex roma jun ala' ral ri rana' ri Pablo. Romari' ri ala' ri' xbe y xoc-apo chupan ri jay acuchi ec'o-vi ri soldados, roma chiri' c'o-vi ri Pablo, y xberubij chire ri Pablo ronojel ri rac'axan-el.
ACT 23:17 Y tok ri Pablo xrac'axaj ri', xroyoj c'a jun Capitán, y xubij chire: Tac'uaj juba' re ala' re' c'a chuvech ri achin achi'el jun Coronel, roma c'o jun nrajo' nubij chire, xcha' chire.
ACT 23:18 Ri Capitán xuc'uaj na vi el ri ala' c'a chuvech ri achin achi'el jun Coronel, y xberubij chire: Ri Pablo ri c'o pa cárcel xiroyoj, y xuc'utuj utzil chuve richin tinc'ama-pe re ala' re' chavech, roma c'o nrajo' nubij chave, xcha'.
ACT 23:19 Y ri achin achi'el jun Coronel xuc'uaj c'a el, xuyukej-el juc'an chic, y c'ari' xuc'utuj chire: ¿Achique c'a ri navajo' nabij chuve? xcha' chire.
ACT 23:20 Y ri ala' xubij c'a chire: Juley chique ri nuvinak israelitas xquiya' c'a chiquivech chi xtoquic'utuj utzil chave, chi chua'k tac'uaj ri Pablo chiquivech ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij, roma xtoquibij chave chi c'o más ri nicajo' niquic'utuj chire ri Pablo.
ACT 23:21 Pero rat man tanimaj ri', roma ec'o e más e cavinek achi'a' ri xquek'eleben richin ri Pablo ri pa bey, y ri achi'a' ri' can quibin c'a chi man xqueva-xque'uc'ya' ta, c'a jampe' xquetiquir xtiquicamisaj, y chi ja ta ri Dios ri xtiyo'on ruc'ayeval pa quivi', vi xtiquik'ej quitzij. Y vacami xaxe chic c'a coyoben ri achique xtabij-el rat, xcha' ri ala'.
ACT 23:22 Y ri achin achi'el jun Coronel xubij chire ri ala' chi titzolin, y man tutzijoj chi xberubij yan can chire rija'.
ACT 23:23 Y can jac'ari' tok rija' xeroyoj e ca'i' Capitanes, y xubij chique chi a las nueve chupan ri ak'a' ri', nrajo' c'a chi quichojmirisan chic qui' e setenta soldados ri yebe chirij quiej y caji' ciento soldados ri yebe chicaken. Nic'aj c'a chique rije' ri que'uc'uan chuka' el lanzas. Richin yebe c'a pa Cesarea.
ACT 23:24 Y chuka' tibana' cutzil jun ca'i' ruquiej ri Pablo, richin yeruch'ocolbej, roma yin ninvajo' chi rix nic'uaj-el ri Pablo c'a chuvech ri k'atoy-tzij rubini'an Félix. Y ninvajo' c'a chi man jun tuc'ulvachij-el pa bey.
ACT 23:25 Y xutz'ibaj c'a el jun vuj richin niquijech pa ruk'a' ri k'atoy-tzij, y chupan ri vuj ri' rubin c'a el:
ACT 23:26 Yin Claudio Lisias nintek c'a el rutzil-avech rat nimalej kak'atoy-tzij Félix.
ACT 23:27 Jac'a ri jun achin ri uc'uan-apo chavech, chapon c'a coma ri israelitas y jubama xquicamisaj. Y ja yin y ri soldados ri xojapon chucolic pa quik'a' ri vinek, roma xinnabej chi rija' jun achin romano.
ACT 23:28 Chanin c'a xinc'uaj chiquivech ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij chiquicojol ri israelitas, roma xinvajo' xinvetamaj achique mac ri e rubanalon y romari' niquisujuj.
ACT 23:29 Y xintz'et c'a chi niquisujuj roma man nuben ta ri nubij ri qui-ley rije'. Pero man roma ta ri' ruc'amon ta chi nitz'apex pa cárcel o nicamisex ta.
ACT 23:30 Y vacami xintek-el re achin re' aviq'uin, roma xobix chuve chi ri vinek israelitas quik'eleben re achin re', richin niquicamisaj. Y xinbij chuka' chique ri vinek ri e chapayon ch'a'oj chirij ri Pablo, chi quebe c'a aviq'uin rat richin nequibij achique ri e rubanalon. Ri nurayibel yin chi utz ta avech. Queri' c'a nubij ri vuj ri'.
ACT 23:31 Y ri soldados can xquiben-vi c'a ri xbix chique. Xquic'uaj-el ri Pablo c'a pa jun tinamit rubini'an Antípatris ri ak'a' ri'.
ACT 23:32 Pa ruca'n k'ij xquichop chic el bey. Y xaxe ri setenta soldados ri e benek chirij quiej, xaxe chic ri' ri xebe riq'uin ri Pablo, y ri caji' ciento soldados xetzolix can.
ACT 23:33 Y tok xe'apon pa Cesarea ri e uc'uayon-el richin ri Pablo, xbequijacha' c'a ri vuj pa ruk'a' ri Félix ri k'atoy-tzij, y xquijech chuka' apo ri Pablo chire.
ACT 23:34 Y tok rutz'eton chic c'a ri nubij ri vuj, ri k'atoy-tzij ri' xuc'utuj c'a chire ri Pablo chi achique ruvach'ulef petenek-vi. Tok rac'axan chic c'a can chi pa Cilicia petenek-vi,
ACT 23:35 xubij c'a chire: Tok xque'oka' ri e sujunela' chavij, xtinvac'axaj c'a chuka' ri ch'abel ri xque'abij richin nato-avi', xcha' ri k'atoy-tzij. Y xubij c'a chuka' ri k'atoy-tzij ri' chi tuc'uex ri Pablo c'a ri pa palacio richin ri Herodes, y tichajix coma soldados.
ACT 24:1 Y vo'o' yan c'a k'ij c'o ri Pablo ri chiri' pa Cesarea, tok xapon-ka ri Ananías ri nimalej sacerdote e rachibilan-el ch'aka' chique ri rijita'k tak achi'a' ri c'o quik'ij y jun chuka' licenciado rubini'an Tértulo. Y xe'apon c'a chuvech ri Félix ri k'atoy-tzij, richin xbequisujuj ri Pablo.
ACT 24:2 Y tok xoyox ri Pablo chuvech ri k'atoy-tzij, jac'ari' tok ri Tértulo xuchop-apo ri sujunic chirij ri Pablo. Ri Tértulo que c'a re' ri xerubila-apo chire ri Félix: Nimalej k'atoy-tzij, roj janíla nikamatioxij chave, roma re pa katinamit quicoten ojc'o, y manek oyoval, roma c'o ana'oj, y riq'uin ri' oj ac'uan-vi.
ACT 24:3 Nikamatioxij c'a chave rat nimalej achin, ri utzil ri abanon chike jantape' y xabachique lugar.
ACT 24:4 Y man nikajo' ta c'a nikelesaj janíla tiempo chave, pero xaxe c'a roma ketaman chi rat can janíla jebel ana'oj, romari' nikajo' c'a chi navac'axaj ta juba' ri ca'i-oxi' ch'abel ri nikajo' nikabij.
ACT 24:5 Roma re jun achin re', can ketaman chi jun itzel achin. Ja rija' ri nibanon chi ri israelitas yeyacatej pa ronojel lugar. Ja rija' ri principal chiquicojol ri juley vinek ri yenatan rubi' ri Jesús aj-Nazaret.
ACT 24:6 Y ja chuka' rija' ri xajovan ta xuben can itzel ri pa rachoch ri Dios ri c'o pa Jerusalem. Romari' roj xkachop richin xkak'et ta tzij pa ruvi' achi'el nubij ri ka-ley.
ACT 24:7 Pero ri achi'el jun Coronel rubini'an Lisias xoc chikacojol, y xberutz'oko-pe pa kak'a'.
ACT 24:8 Y xubij c'a chi ri yebin chi ri Pablo c'o rumac, quepe c'a chavech rat. Y jac'a tok xtac'utuj ri rumac e rubanalon, xtavetamaj c'a chi can kitzij ri yojajin chubixic chave chirij ri Pablo, xcha' ri Tértulo.
ACT 24:9 Y ri vinek ri e rachibilan-el ri Tértulo, can niquibij c'a chi kitzij ri xubij.
ACT 24:10 Y ri Félix ri k'atoy-tzij xuben c'a pe retal riq'uin ri ruk'a' chire ri Pablo richin tich'on. Y rija' xch'on c'a apo, y xubij c'a: Vetaman c'a chi rat c'o yan pe juna' ri ak'aton tzij pa ruvi' re ruvach'ulef re'. Romari' man xtinpokonaj ta xquich'on-apo, richin nink'alajirisaj chi man jun ch'a'oj ri nubanon ta.
ACT 24:11 Y rat yatiquir c'a navetamaj vi kitzij ri niquibij chuvij o xa man kitzij ta. Roma yin xa c'ari' cablajuj k'ij re xinoka' chic el jun bey re pa Jerusalem, y xipe chuya'ic ruk'ij ri Dios.
ACT 24:12 Y tok xinquil xa can ni ta oyoval riq'uin jun chic vinek riq'uin ch'abel ri yinajin ta chubanic, can man jun. Ni man e nuyacon ta chuka' el vinek richin niquiben oyoval, ri chiri' pa rachoch ri Dios y ni ta ri pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y chuka' ni ta ri pa tak bey richin ri tinamit xinquil ta chi c'o ta ri yinajin chubanic.
ACT 24:13 Y ri vinek ri yebin chi ja numac ri' ri e nubanalon, man c'a xquetiquir ta xtiquibij chi can kitzij, vi ta can nic'utux chique chi tiquik'alajirisaj.
ACT 24:14 Pero ri can nink'alajirisaj-apo chave chi can kitzij vi, chi yin can vojkan-vi ri Jesús ri Bey, ri niquibij rije' chi man utz ta. Roma xa can riq'uin ri vojkan ri Jesús, yin can ninsamajij-vi ri Dios ri quichin ri kati't-kamama' roj israelitas. Can ninnimaj-vi ronojel ri tz'ibatel can chupan ri ley richin ri Moisés, y chupan chuka' ri e quitz'iban can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
ACT 24:15 Y yin can cukul c'a nuc'u'x riq'uin ri Dios chi ri caminaki' c'o na jun k'ij tok xquec'astej. Can xquec'astej c'a pe ri e choj y ri man e choj ta. Y ri nuvinak can que chuka' ri' ri coyoben chi nibanatej.
ACT 24:16 Y romari' yin can nintej c'a nuk'ij chi man ninben ta ri itzel chuvech ri Dios y chiquivech chuka' ri vinek. Y queri' ri vánima can utz vi c'a nuna'.
ACT 24:17 Y c'o yan chic c'a juna' ri man in c'ojevinek ta vave'. Y re xipe, nuc'amon c'a pe sipanic ri molon-pe richin nonjacha' chique ri nuvinak ri c'o nic'atzin chique, y chuka' nuc'amon-pe ri nu-ofrenda yin richin pa rachoch ri Dios.
ACT 24:18 Jari' yinajin chubanic ri chiri' pa rachoch ri Dios, tok ri nuvinak israelitas ri e petenek c'a quela' pa ruvach'ulef Asia xinquitz'et. Yin nuch'ajch'ojirisan chic c'a vi', achi'el nubij ri ley richin ri Moisés, man in benek ta c'a quiq'uin vinek, ni man jun chuka' oyoval ninben. Xa ja ri ca'i-oxi' israelitas ri' ri xetiquiriban ronojel.
ACT 24:19 Y rije' can ruc'amon chi ec'o ta pe vave' chavech re vacami y niquibij ta apo chave vi c'o ri nicajo' niquik'alajirisaj chuvij, vi c'o jun mac ri nubanon chiquivech.
ACT 24:20 Y roma c'a ri xa man ec'o ta pe, jac'a re ec'o-pe vave' quebin-pe ri achique numac xquil tok yin xinuc'uex chiquivech ri achi'a' ri can pa comon yek'aton tzij.
ACT 24:21 O xaxe vi rije' niquich'ob chi mac ri xinben tok xich'on riq'uin uchuk'a' ri chiri' chiquicojol y xinbij: Nik'et tzij pa nuvi' vacami roma yin ninnimaj chi ri caminaki' can xquec'astej-vi. Que c'a ri' ri xubij ri Pablo.
ACT 24:22 Ri Félix ri k'atoy-tzij can retaman-vi c'a achique quibanic ri ye'ojkan ri Jesucristo, ri kitzij Bey. Man riq'uin vi ri', xupaba' ri ch'ojinic ri' tok rac'axan chic ka ri xubij ri Pablo, y xubij c'a chique conojel: C'a xtipe na c'a ri Lisias ri achin achi'el jun Coronel, c'a k'ij c'a ri' xtinvetamaj más chirij re jun ch'a'oj re ichapon.
ACT 24:23 Y ri Félix xubij c'a chire ri Capitán chi can tuchajij jebel ri Pablo, pero chuka' man can xe titz'ape', xa tuya' juba' k'ij chire chi nel juba'. Y man queruk'et ri ye'apon riq'uin richin c'o utzil ri niquiben chire o nequitz'eta' can.
ACT 24:24 Y tok ic'ovinek chic c'a ca'i-oxi' k'ij, xpe c'a ri Félix ri k'atoy-tzij rachibilan ri Drusila ri rixjayil, jun ixok israelita. Xutek c'a royoxic ri Pablo, roma rija' nrajo' c'a nretamaj achique rubanic ri' ri nacukuba' ac'u'x riq'uin ri Jesucristo.
ACT 24:25 Y ri Pablo xapon quiq'uin, y xuchop c'a rubixic chique chirij ri achique rubanic jun c'aslen choj, ri achique rubanic richin nak'il-avi' richin man naben ta ri mac, y chi ri pa ruq'uisibel, ri Dios xtuk'et tzij pa quivi' ri vinek. Y ri Félix janíla xuxibij-ri' riq'uin ri xrac'axaj, y xubij chire ri Pablo: Vacami c'a cabiyin. Y tok xtijame' chic c'a juba' nuvech, xcatinvoyoj chic c'a jun bey, xcha' ri Félix.
ACT 24:26 Y ri k'atoy-tzij ri' q'uiy bey c'a nroyoj ri Pablo richin nich'on riq'uin, roma xroyobej chi ri Pablo xusuj ta mero chire richin nucol-el. Pero man jun xusuj chire.
ACT 24:27 Y ca'i' c'a juna' xk'ax, y ri Pablo c'a c'o na c'a chiri' pa cárcel. Y ri Félix ri k'atoy-tzij xjal-el y xpe ri Porcio Festo pa ruq'uexel. Y ri Félix xaxe richin utz nitz'et coma ri vinek israelitas, can c'a xuya' na can pa cárcel ri Pablo.
ACT 25:1 Y ri Festo xoka' c'a pa Cesarea richin noruc'ulu' can ri rusamaj, roma ja rija' ri noc can k'atoy-tzij. Y pa rox k'ij c'a chire ri tuq'uen can ri rusamaj, rija' xbe c'a el pa tinamit Jerusalem.
ACT 25:2 Tok c'o chic c'a ri chiri' pa Jerusalem, ri principal-i' tak sacerdotes y ri vinek israelitas ri más nim quik'ij, xe'apon c'a riq'uin, y xbequisujuj ri Pablo, y c'o c'a jun ri can janíla xquic'utuj utzil chire chi tubana'.
ACT 25:3 Rije' xquic'utuj c'a jun nimalej utzil chire ri Festo chi tutaka' ruc'amic ri Pablo, roma xa can quinojin chic ajc'a jebel chi tok xtic'an-pe pa Jerusalem, niquik'elebej ri pa bey, y niquicamisaj.
ACT 25:4 Pero ri Festo xa xubij c'a chique: Ri Pablo tz'apel pa cárcel chila' pa Cesarea, y yin xa yitzolin yan c'a ka jun bey chic chila'.
ACT 25:5 Más ta utz ye'icha-el ri más c'o quik'ij chi'icojol, y yenvachibilaj-el ri yojbe-ka c'a pa Cesarea, richin queri' c'a chila' niquibij-vi chuve ri rumac rubanon ri achin ri', xcha' ri Festo chique.
ACT 25:6 Y rija' xaxe la'ek jun vakxaki' o lajuj k'ij ri xc'oje-el ri pa Jerusalem, y xxule-ka pa Cesarea. Y pa ruca'n k'ij, rija' xbetz'uye' c'a pe ri pa k'atbel-tzij, y xutek c'a ruc'amic ri Pablo.
ACT 25:7 Y tok ri Pablo xoc-apo, ri vinek israelitas ri e petenek pa Jerusalem xquisurij rij (xquisutij rij), y niquisujuj c'a apo riq'uin q'uiy y nima'k tak mac. Pero man xetiquir ta xquiya' pa sakil vi can kitzij chi e rubanalon ri mac ri', tok xc'utux chique.
ACT 25:8 Romari' ri Pablo, richin nuto-ri', xch'on c'a apo, y xubij: Yin man jun c'a numac nubanon chuvech ri ley kichin roj israelitas, ni man jun chuka' itzel nubanon ta ri pa rachoch ri Dios ri c'o pa Jerusalem, y ni man jun c'a chuka' nubanon chuvech ri ley ri yo'on roma ri César, xcha' ri Pablo.
ACT 25:9 Y roma ri Festo nrajo' chi utz nitz'et coma ri israelitas, xuc'utuj c'a chire ri Pablo: ¿Navajo' c'a chi c'a pa Jerusalem yojbe-vi, chuchojmirisaxic ri ch'a'oj najin chavij? xcha' ri Festo.
ACT 25:10 Pero ri Pablo xubij chire: Yin in jun vinek romano, y romari' can ja ri ruk'atbel-tzij ri César ri c'o chi nik'aton tzij pa nuvi', achi'el re acuchi inc'o-vi re vacami chavech rat. Y chuka' rat jebel avetaman chi yin man jun itzel ri nubanon ta chique ri nuvinak israelitas.
ACT 25:11 Y vi c'o ta c'a mac ri nubanon y can c'o chi yicamisex, man c'a chuka' ninbij ta chi man quicamisex. Pero vi xa man jun chique ri niquibij chuvij nubanon, man jun c'a c'o ruk'a' chuve richin yirujech ta el chique ri yebin chi c'o numac. Roma c'a ri' ninvajo' chi can ja ri César ri tik'aton tzij pa nuvi', xcha' ri Pablo chire ri Festo ri k'atoy-tzij pa Cesarea.
ACT 25:12 Ri Festo xtzijon c'a quiq'uin ri k'atoy tak tzij ri yeto'on-apo richin, y c'ari' xubij chire ri Pablo: Rat xac'utun chi ja ri César nik'aton tzij pan avi'. Can jac'ari' ri', yabe c'a pa Roma chuvech ri César, xuche'ex ri Pablo.
ACT 25:13 Y ca'i-oxi' k'ij ri', ri rey rubini'an Agripa y ri Berenice xe'apon pa Cesarea chuk'ejeloxic (chuk'ijaloxic) ri Festo.
ACT 25:14 Y roma c'a ri rey Agripa y ri Berenice q'uiy k'ij ri xec'oje-ka ri chiri', ri Festo xutzijoj c'a chire ri ruc'ulvachin ri Pablo. Y xubij c'a: Vave' c'o jun achin ri yo'on can pa cárcel roma ri Félix ri c'a juba' tel-el.
ACT 25:15 Y tok c'are' can xibe-el pa Jerusalem, ri principal-i' tak sacerdotes y ri rijita'k tak achi'a' israelitas ri c'o quik'ij, xe'apon viq'uin y xbequibij chuve ri mac ri e rubanalon re achin re', y xquic'utuj c'a chuve chi can tinbana' chi nika' ruc'ayeval pa ruvi'.
ACT 25:16 Pero yin xinbij c'a chique chi ri ka-ley roj romanos man nuya' ta k'ij chi choj ta natek pa camic jun vinek. Ri ka-ley roj nubij c'a chi ri chapon ch'a'oj chirij c'o chi nuto' na ri'. C'o chi nich'on na quiq'uin ri e chapayon ch'a'oj chirij richin nuto-ri' chiquivech.
ACT 25:17 Y romari', can xe c'a xe'oka' re pa Cesarea, man c'a xinya' ta k'ij chi xbe ta más tiempo, xa can ja ri ruca'n k'ij xibetz'uye' ri pa k'atbel-tzij y xintek c'a ruc'amic ri achin.
ACT 25:18 Y ri sujunela' chirij ri achin, manek can ta c'o xquibij chirij ri achique ta ri e rubanalon, man achi'el ta ri nuch'obon yin.
ACT 25:19 Roma ri rumac ri xquibij rije' chi e rubanalon, xaxe ri chiquivech ka rije' ri e nimey richin ri Dios, y xquinataj chuka' jun Jesús. Pero ri Jesús ri' xa caminek chic el, y ri Pablo nubij chi xc'astej-el.
ACT 25:20 Y roma c'a yin man ninvil ta achique ninben riq'uin ri jun ch'ojinic ri', xinc'utuj c'a chire ri Pablo: ¿Navajo' c'a chi c'a pa Jerusalem yojbe-vi, chuchojmirisaxic ri ch'a'oj najin chavij? xicha' chire.
ACT 25:21 Y rija' xubij: Ja ri César ri ninvajo' richin nik'aton tzij pa nuvi'. Y romari' yin c'a nuyo'on pa cárcel, c'a tok xquitiquir na c'a xtintek-el pa Roma chuvech ri César, xcha' ri Festo.
ACT 25:22 Y ri rey Agripa xubij c'a chire ri Festo: Yin ninrayij ninvac'axaj achique ri nubij ri jun achin ri'. Y ri Festo xubij c'a chire ri rey Agripa: Chua'k xtavac'axaj c'a ri achin ri', xcha'.
ACT 25:23 Y pa ruca'n k'ij, xban c'a jun nimalej c'ulunic chique ri rey Agripa y ri Berenice. Rije' e cachibilan-el ri achi'a' ri ec'o pa quivi' ri soldados y ri achi'a' ri nima'k quik'ij ri chiri' pa Cesarea, tok xe'oc-apo chupan ri jay ri richin molojri'il. Y c'ari' ri Festo xutek ruc'amic ri Pablo.
ACT 25:24 Y ri Festo xubij c'a: Rey Agripa y ivonojel rix ri imolon-pe-ivi' kiq'uin vacami, jac'a achin re' ri rubini'an Pablo. Ri vinek israelitas ri ec'o pa Jerusalem y ri ec'o chuka' vave', e okavinek viq'uin y can riq'uin cuchuk'a' quic'utun chuve chi man ruc'amon ta chic ri q'ues.
ACT 25:25 Jac'a yin nintz'et chi re jun achin re' man jun itzel rubanon richin queri' nicamisex ta. Y rija' xuc'utuj c'a chuve chi ja ri César ri nik'aton tzij pa ruvi', y yin nintek c'a el riq'uin ri César c'a chila' pa Roma.
ACT 25:26 Y roma c'a ri man vetaman ta achique ninbij-el chire ri vajaf ri rey César, jac'are' nupaban chivech re vacami, y chavech c'a chuka' rat rey Agripa, richin queri' tac'utuj c'a chire ri rumac e rubanalon, richin ja rumac ri' ri xtintz'ibaj-el chire ri César.
ACT 25:27 Roma chinuvech yin can man ruc'amon ta chi nintek-el jun ri c'o pa cárcel, y man nintek ta el rubixic achique rumac e rubanalon, xcha' ri Festo chire ri rey Agripa.
ACT 26:1 Y jac'ari' tok ri rey Agripa xubij chire ri Pablo: Ninya' c'a k'ij chave richin yach'on, xcha' chire. Y ri Pablo xutzekej c'a ruk'a', y jare' ri ch'abel ri xerucusaj richin nuk'alajirisaj chi man jun rumac. Y xuchop rubixic:
ACT 26:2 Yin janíla ninmatioxij y janíla chuka' yiquicot, roma chavech rat rey Agripa in pa'el-vi richin ninto-vi'. Roma ri kavinak israelitas niquibij chi janíla cha mac e nubanalon.
ACT 26:3 Y yin más yimatioxin roma rat can jebel vi avetaman ri achique nuben jun israelita chupan ri ruc'aslen, ri achique nic'atzin chi nuben. Chuka' can jebel avetaman chi jun vi nuch'ob ri jun y jun vi chic nuch'ob ri jun. Romari' ninvajo' c'a chi yinavac'axaj ta juba' y man ta c'a nic'o ac'u'x roma ri ch'abel ri ninvajo' ninbij.
ACT 26:4 Y ri kavinak israelitas can quetaman c'a pe achique rubanic ri nuc'aslen tok c'a in ac'ual na, queri' ri pa nutinamit y que chuka' ri' ri pa Jerusalem.
ACT 26:5 Y rije' can quetaman c'a chuka' chi can c'a in c'ajol na chiri' tok xic'oje' yan pe quiq'uin ri achi'a' fariseos. Y jac'a roj ri achi'a' fariseos ri más yojniman ri nubij ri ley richin ri Moisés. Y vi ta re kavinak re' nicajo' niquik'alajirisaj, can nik'alajin chi kitzij ri yinajin chubixic.
ACT 26:6 Pero re vacami inc'o-pe vave' richin nik'at tzij pa nuvi', xaxe roma yin cukul nuc'u'x chi ri caminaki' c'o na jun k'ij tok xquebec'astej-pe, achi'el rusujun can ri Dios chique ri kati't-kamama' ojer can.
ACT 26:7 Y man xe ta c'a yin in oyobeyon re jun c'astajibel re', xa can que chuka' ri' ri kavinak israelitas. Roj ri quiy-quimam can ri cablajuj ruc'ajol ri Israel nikanimaj chi ri caminaki' xquec'astej na pe, y romari', can chi pak'ij chi chak'a' nikasamajij ri Dios ri biyon can queri'. Rey Agripa, yin jari' ri numac ri niquibij.
ACT 26:8 ¿Achique roma tok chivech rix ri Dios man nitiquir ta nuc'asoj jun ri caminek chic el?
ACT 26:9 Roma tok rubanon can, yin xinch'ob c'a ri' chi can c'o chi yenvetzelaj ri vinek ri quiniman ri Jesús aj-Nazaret, y chuka' can c'o chi ninben chique chi niquitej janíla pokon pa nuk'a'.
ACT 26:10 Y can que vi ri' xinben chique ri chiri' pa Jerusalem. Y riq'uin chic chi ri principal-i' tak sacerdotes xquiya' k'atbel-tzij pa nuk'a', yin e q'uiy c'a lok'olej tak vinek ri quiniman ri Jesús aj-Nazaret ri xenya' pa cárcel. Y tok c'o jun chique ri nimanela' ri' nicamisex, yin ninbij c'a ri' chi utz rubanic chire.
ACT 26:11 Y can q'uiy c'a bey ri xinben pokon chique, richin queri' niquiyok' ta can ri ruch'abel ri Jesús. Queri' xinbanala' chique ri pa tak jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y can janíla c'a voyoval yacatajinek chiri'. Romari' hasta xibe pa tak tinamit quichin ch'aka' chic ruvach'ulef chiquicanoxic ri quiniman ri Jesús, richin chi xenya' pa tijoj-pokonal.
ACT 26:12 Y chubanic c'a ri' tok xitak-el coma ri principal-i' tak sacerdotes c'a ri pa tinamit Damasco, y can yo'on c'a el chuka' k'atbel-tzij pa nuk'a' coma rije'.
ACT 26:13 ¡A nu-rey! Pero ri pa nic'aj-k'ij tok nuchapon-el bey pa Damasco, xintz'et jun sakil ri petenek chila' chicaj, ri más ruchuk'a' que chuvech ri k'ij, ri xka-pe pa nuvi' yin y pa quivi' chuka' ri vachibil.
ACT 26:14 Y romari' konojel xojtzak c'a pan ulef. Y xinvac'axaj c'a chuka' chi c'o Jun ri xch'on-pe pan hebreo, ri kach'abel roj israelitas, y xubij c'a chuve: Saulo, Saulo, ¿achique c'a roma tok achapon ch'a'oj chuvij yin? Xa ayon c'a rat nasoc-avi', roma achapon ch'a'oj chuvij. Xa ayon rat naya-avi' chutza'n ri puya, xcha' chuve.
ACT 26:15 Y jari' tok xinbij chire: ¿At achique c'a rat? xicha' chire. Y rija' xubij chuve: Ja yin ri Jesús. Y chuvij yin achapon-vi ch'a'oj.
ACT 26:16 Pero can tasic'a' c'a avi', y cayacatej. Xinc'ut-vi' chavech roma yac'atzin chuve, y richin chuka' ne'atzijoj chique ri vinek ri xatz'et y ri xquenc'ut chavech chupan ri k'ij e benek-apo.
ACT 26:17 Ri xcatapon-vi, xcatinto' c'a chiquivech ri avinak, y chuka' chiquivech ri vinek man e israelitas ta. Y quiq'uin c'a ri vinek ri' yatintek-el re vacami.
ACT 26:18 Yatintek c'a el quiq'uin, richin chi rije' nijakatej ri runak' tak quivech, y ye'el-pe chupan ri k'eku'n y yec'oje' chupan ri sakil, ye'el c'a chuka' pe chuxe' ri rutzij ri Satanás y ye'oc chuxe' rutzij ri Dios, richin niquic'ul ri cuyubel quimac, y ri Dios c'o xtuya' chique richin niquichinaj, e cachibilan ri ch'aka' ri ch'ajch'oj chic ri quic'aslen y e richin ri Dios, roma xquicukuba' chuka' quic'u'x viq'uin, xcha' ri Jesús chuve.
ACT 26:19 ¡A rey Agripa! Yin can xinben c'a ri xk'alajirisex chinuvech, roma ri xk'alajirisex chinuvech chupan ri jun achi'el achic' ri', chicaj c'a petenek-vi.
ACT 26:20 Romari' can xinchop c'a rutzijoxic nabey chique ri vinek ec'o pa Damasco, c'ari' chique ri vinek ec'o pa Jerusalem y chique c'a chuka' ri vinek ri ec'o pa ronojel tinamit vave' pa Judea, y c'ari' chique c'a ri vinek ri man e israelitas ta, chi nej chi nakaj. Chique conojel c'a xinbij chi titzolej-pe quic'u'x riq'uin ri Dios, tijalatej ri quic'aslen, y can tiquik'alajirisaj-qui' riq'uin ri quibanobal chi e jalatajinek chic.
ACT 26:21 Jari' ri xinben. Y xaxe romari' tok ri kavinak israelitas xinquichop-pe chiri' pa rachoch ri Dios ri c'o pa Jerusalem, y xcajo' ta xinquicamisaj.
ACT 26:22 Pero ri Dios can c'o-pe viq'uin. Romari' man jun c'a ri nuc'ulvachin pa quik'a' ri vinek. Can nubin c'a pe ri ruch'abel ri Dios chique conojel ri vinek, chique ri janíla quik'ij y chique chuka' ri manek oc quik'ij. Y xaxe c'a ri quibin can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ri ojer can y ri rubin can ri Moisés, ri nintzijoj yin, roma ja rije' ri e biyon can ri nibanatej.
ACT 26:23 Ja rije' ri e biyon can chi ri Cristo xtuc'ovisaj na tijoj-pokonal y xticamisex. Jac'a rija' ri xtic'astej-el nabey chique conojel ri e caminek chic el. Y romari' rija' can xtuya-vi c'a sakil chique ri vinek, chique vinek israelitas y chique chuka' ri man e israelitas ta.
ACT 26:24 Y jac'a ch'abel ri' ri najin chubixic ri Pablo richin nuk'alajirisaj chi rija' man jun rubanon. Pero ri Festo can jari' xch'on riq'uin uchuk'a', y xubij: Pablo, roma janíla na'oj c'o aviq'uin, xpe ch'ujiric chave, xcha' chire.
ACT 26:25 Pero ri Pablo xubij chire ri Festo: Nimalej achin, yin manek ch'ujiric chuve, roma ronojel ri ninbij, can kitzij, y ronojel chuka' pa rubeyal ninbij-vi.
ACT 26:26 Vave' c'o-vi ri rey Agripa. Romari' man c'a ninxibij ta vi' yich'on-apo, roma yin ninch'ob chi can ronojel ri e banatajinek e retaman, roma xa can pa sakil ri banatajinek-vi.
ACT 26:27 ¡A rey Agripa! ¿Nanimaj rat ri quibin can ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios chupan ri ojer can tiempo? Yin vetaman chi can nanimaj.
ACT 26:28 Pero ri Agripa xubij chire ri Pablo: Rat nach'ob chi chanin naben chuve chi yinoc jun chuka' nimey richin ri Cristo.
ACT 26:29 Y ri Pablo xubij chire: Vi chanin o man chanin ta, ri Dios xtuben ta c'a chave achi'el xuben viq'uin yin. Xuben chuve chi xincukuba' nuc'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo. Y can que c'a chuka' ri' ri nurayibel iviq'uin rix ri yixac'axan-pe vichin re vacami. Pero man c'a nurayibel ta chi yixtz'apex pa cárcel, achi'el banon chuve yin, y in ximil riq'uin cadena, xcha' ri Pablo.
ACT 26:30 Y can xe c'a xtane' chi nich'on-apo ri Pablo, ri rey Agripa y ri Berenice, ri Festo ri k'atoy-tzij y ri ch'aka' chic ri can e tz'uyul chuka' quiq'uin, xeyacatej y xe'el-el.
ACT 26:31 Y tok xbequimolo' chic c'a qui' juc'an, niquibila' c'a chiquivech: Ri Pablo man c'a ruc'amon ta chi c'o pa cárcel, c'a ta la' chic c'a chi nitak pa camic, roma man jun itzel rubanon richin niban ta queri' chire.
ACT 26:32 Romari' ri rey Agripa xubij chire ri Festo: Man ta na rubin chic chi ja ri César ri nik'aton tzij pa ruvi', nel ta el, xcha' ri Agripa.
ACT 27:1 Y tok bin chic c'a chi ri Pablo y ch'aka' chic ri ec'o pa cárcel yetak-el c'a pa Roma, ri tinamit ri c'o pa ruvach'ulef rubini'an Italia, xejach c'a el pa ruk'a' jun achin rubini'an Julio. Re Julio re' jun Capitán quichin jun ciento soldados, y ri soldados ri' e richin ri jutzobaj (juk'ataj) soldados ri e Richin ri Augusto nibix chique.
ACT 27:2 Romari' yin, Lucas, vachibilan c'a ri kach'alal Aristarco, ri nipe pa tinamit Tesalónica ri c'o pa Macedonia, xojbe c'a chirij ri Pablo. Xojoc-el pa jun barco ri petenek c'a quela' pa jun tinamit rubini'an Adramitio, y nibe pa ch'aka' tinamit ri ec'o chuchi' ri nimalej ya' ri chiri' pa ruvach'ulef rubini'an Asia.
ACT 27:3 Pa ruca'n k'ij xojapon c'a ri pa tinamit rubini'an Sidón. Ri chiri', ri Julio ri uc'uey quichin ri soldados, xuben c'a jun nimalej utzil chire ri Pablo, roma xuya' k'ij chire chi xbe chiquik'ejeloxic (chiquik'ijaloxic) ri kach'alal y richin chuka' chi ri kach'alal xquito-pe ri Pablo.
ACT 27:4 Xojoc chic c'a el chupan ri barco, y xkaya' can ri tinamit Sidón. Jac'a tok oj benek, xbekac'ulu' jun cak'ik' janíla nim ri petenek, y romari' c'o chi xojk'ax chuvech ri Chipre ri jun ruvach'ulef ri c'o pa ya', roma xaxe chiri' ri man can ta pa rubey cak'ik' c'o-vi. Pa kajxocon c'a (izquierda c'a) xic'o-vi can ri Chipre chike.
ACT 27:5 Y tok kac'ovisan chic el ronojel ri ya' ri c'o-apo chiquivech ri Cilicia y Panfilia, xojapon c'a pa tinamit rubini'an Mira. Y re Mira re' pa ruvach'ulef Licia c'o-vi.
ACT 27:6 Ri chiri' pa tinamit Mira, ri Julio ri Capitán xberila' c'a jun barco ri petenek c'a quela' pa jun tinamit rubini'an Alejandría, y nibe c'a pan Italia. Y chupan chic ri barco ri' xojrucusaj-el richin nikaben ri ch'aka' chic bey ri c'a c'o chikij.
ACT 27:7 Y q'uiy c'a k'ij ri janíla ekal xojbe. C'ari' c'a xojic'o chuvech ri tinamit rubini'an Gnido, roma ri cak'ik' can c'a chikavech na c'a petenek-vi, y yojrutzolij. Romari' xojic'o chuvech ri Salmón, y xbekasutij-pe chuka' rij ri Creta ri jun ruvach'ulef ri c'o chuka' pa ya'.
ACT 27:8 Y can riq'uin c'a chuka' ruc'ayeval oj benek, kac'uan-el ri ruchi' ri ya', y pa kajquik'a' c'o-vi can ri Creta chike. Y tok xbekila' ri lugar rubini'an Buenos Puertos, xojc'oje' c'a el chiri'. Re lugar c'a re' c'o-apo chunakaj ri tinamit rubini'an Lasea.
ACT 27:9 Y can janíla yan c'a k'ij ri tibiyin, y c'a xe chiri' que'apon-vi. Y c'ayef chic c'a chi niban binen pa ruvi' ri nimalej ya', roma ja tiempo ri' ri richin cak'ik'. Y romari' ri Pablo xubij chique ri achi'a' ri nuch'ob rija' chi utz chi niquiben.
ACT 27:10 Rija' xubij c'a chique: Yin ninch'ob chi vi nikachop chic el bey pa ruvi-ya', c'ayef, man xaxe ta chire re barco y ri ejka'n ri ruc'uan-el, xa can que chuka' ri' chike roj, xcha'.
ACT 27:11 Pero ri Julio ri Capitán man xunimaj ta ri xubij ri Pablo chire. Xa ja ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achin ri más ruk'ij ri uc'uayon richin ri barco, xa jari' ri xuben.
ACT 27:12 Y roma c'a ri chiri' xa man can ta utz richin chi yec'oje-ka richin niquic'ovisaj na el ri ru-tiempo ri cak'ik', romari' jubama conojel ri xquich'ob chi xa más ta utz chi niquiya' can ri acuchi ec'o-vi, roma riq'uin c'a juba' xa yetiquir ta ye'apon ri pa Fenice, ri c'o chuka' ri chiri' pa Creta. Roma ri Fenice can man pa rubey ta c'a cak'ik' c'o-vi, stape' vi ri cak'ik' nipe pa ruvi' el juba' ri acuchi nikatz'et chi nika-vi ri k'ij o stape' ta vi nipe pa xulan pe juba' ri acuchi nikatz'et chi nika-vi ri k'ij.
ACT 27:13 Y tok xpe c'a ri xocomil (viento del sur), rije' xquich'ob chi utz niquiben-el rutzijol chi yojbe c'a ri pa Fenice. Tok xojel c'a el, xaxe c'a ri ruchi' ri ya' richin ri Creta oj benek-vi.
ACT 27:14 Pero c'a juba' c'a kojel-el chiri', tok xoc'ulun jun nimalej cak'ik' ri petenek pa ruvi' el juba' ri acuchi nikatz'et chi nel-vi-pe ri k'ij, jun cak'ik' ri janíla ruchuk'a', y norupaxij-ri' chuvech ri barco ri oj benek-vi.
ACT 27:15 Y roma ri janíla ruchuk'a' ri cak'ik', xuchop c'a yojruc'uaj-el. Y man c'a yojtiquir ta yojbiyin chikavech. Romari' c'o chi xkaya' k'ij chi xojruc'uaj.
ACT 27:16 Xojk'ax c'a el chirij jun ti ruvach'ulef ri c'o pa ya', rubini'an Clauda. Y ri chiri' man can ta janíla c'a ri ruchuk'a' ri cak'ik', pero c'a c'ayef na xuben chikavech richin xkajotoba-el ri lancha ri kiriren-el roma ri barco ri oj benek-vi.
ACT 27:17 Y tok ri lancha c'o chic el pa barco, ri achi'a' ri e uc'uayon ri barco ri', xquijitz' ri barco pa nima'k rupan colo' richin niquito' juba'. Y roma jotoban ri nimalej tak tziek richin ri barco, ri cak'ik' ruchapon yerunim c'a chupan ri man nim ta rupan ya' ri rubini'an Sirte, romari' xepe ri uc'uey richin ri barco xequikasaj ri tziek, richin chi man xebeka' ta chiri'. Roma rije' can janíla quixibin-qui' vi ta yebeka' chiri'.
ACT 27:18 Y pa ruca'n k'ij, roma ri cak'ik' can c'a ja na ruvech, xquic'akala' c'a can pa ya' ch'aka' chire ri ejka'n ri ruc'uan ri barco.
ACT 27:19 Y ri pa rox k'ij, roma ri cak'ik' can c'a janíla, can xojto'on c'a chuka' roj, richin chi q'uiy chire ri rusamajibal ri barco xkac'akala' can pa ya'.
ACT 27:20 Y roma can janíla nim ri cak'ik' ri nimiyon kichin, y q'uiy yan k'ij ri man katz'eton ta ruvech ri k'ij ni quivech ri ch'umila', roma c'a ri' xa kacamic chic koyoben y man chic koyoben ta chi yojcolotej.
ACT 27:21 Y roma can c'o yan chic k'ij ri man jebel ta katijon kavay, ri Pablo xbepa'e-pe ri chiri' chiquicojol conojel, y xubij chique: Xivac'axaj ta na juba' ri xinbij chive ri pa Creta, man ta na xojel-pe, man ta ojc'o pa c'ayef roj, re barco, ri rusamajibal y ri ejka'n ri ruc'amon-pe.
ACT 27:22 Pero re vacami ninbij c'a chive: Ticukuba' ic'u'x, roma man jun ri xtiquen (xticom), xaxe re barco ri xtiq'uis can.
ACT 27:23 Roma chak'a' xuc'ut-ri' chinuvech jun ángel ri rutakon-pe ri Dios, ri Dios ri Vajaf y ri ninsamajij chuka'.
ACT 27:24 Y ri ángel ri' xubij c'a chuve: Pablo, man c'a taxibij-avi'. Rat can c'o c'a chi yatapon na ri pa Roma chuvech ri César. Romari' man jun c'a xtac'ulvachij. Y avoma c'a rat, ri Dios xquerucol c'a chuka' ri e avachibilan-el chupan re jun barco re'. Can man jun c'a xtiquen can (xticom can) chive, xinuche'ex roma ri ángel.
ACT 27:25 Roma c'a ri', ticukuba' ic'u'x chi xquixcolotej, roma yin can vetaman-vi chi ri Dios can xkojrucol na vichi'el ri xorubij can ri ángel chuve.
ACT 27:26 Y c'o c'a chi pa jun ruvach'ulef ri c'o pa ya' xkojbeka-vi can, xcha' ri Pablo chique conojel ri achi'a' ri e benek chupan ri jun barco ri'.
ACT 27:27 Y ca'i' yan c'a semanas tuchop-vi-pe ri cak'ik' ri, y kachapon c'a binen pa ruvi' ri nimalej ya' rubini'an mar. Y ri lugar ri', ri ya' rubini'an Adria. Y pa nic'aj-ak'a' la'ek ri' tok ri achi'a' ri e uc'uayon richin ri baraco xquinabej chi nakaj chic ojc'o-vi-apo chire jun ruvach'ulef.
ACT 27:28 Y rije' xquetaj janipe' rupan ri ya'. Y xquitz'et c'a chi treinta y seis metros rupan ri ya' tok xquetaj ri pa nabey. Jac'a tok oj biyinek chic juba' más, xquitz'et c'a chi xa más xax nuben-ka ri ya', roma xaxe chic veinte y siete metros rupan.
ACT 27:29 Y roma niquixibij-qui' chi ri barco nupaxij-ri' chiquivech abej, romari' xquich'akila-ka pa ya' caji' ch'ich' ri nibix ancla chique, richin chi ri barco man tibiyin. Re caji' anclas re' pa rachek c'a ka ri barco ec'o-vi. Rije' coyoben c'a jampe' niseker. Pero xa niseker, xa niseker, y man jun bey c'a niseker.
ACT 27:30 Y ri achi'a' ri e uc'uayon ri barco nicajo' c'a ye'anmej-el. Romari' xquikasaj-ka ri lancha pa ya', y niquiben c'a chi achi'el ja ri ch'aka' chic anclas ri ec'o chuvech ri barco ri ye'ajin chukasaxic.
ACT 27:31 Romari' ri Pablo xberuya' c'a rutzijol chire ri Capitán quichin ri soldados y chuka' chique ri soldados. Rija' xubij c'a chique chi vi xtiquiya' k'ij chi ye'anmej-el ri can ye'uc'uan-vi richin ri barco, man jun chique rije', ri xquecanej can, ri xticolotej ta chuvech ri camic.
ACT 27:32 Romari' xepe ri soldados xequikupila' can ri colo' ri achok iq'uin quiyukuban-vi ri lancha chuvech ri barco, richin chi ri lancha tibe na can.
ACT 27:33 Jac'a tok xuchop niseker-pe, ri Pablo xubij c'a chi queva'. Que c'a re' ri xubij rija' chique conojel ri e benek pa barco: Vacami nitz'aket ca'i' semanas ri man ix varinek ta jebel, ni man chuka' ix va'inek ta jebel.
ACT 27:34 Roma c'a ri' ninbij chive vacami, chi quixva' chi utz richin c'o ivuchuk'a'. Roma can xkojcolotej konojel, achi'el ri xk'alajirisex chinuvech. Can man jun c'a ri c'o ta xtuc'ulvachij.
ACT 27:35 Y tok ch'ovinek chic c'a ka ri Pablo, rija' xberuc'ama' c'a pe jun ruvay, xumatioxij chire ri Dios ri chiri' chiquivech conojel, xuper (xupir) y xuchop c'a rutijic.
ACT 27:36 Y tok conojel más chic c'a cukul quic'u'x, can jac'a chuka' xquiben, xquichop va'in.
ACT 27:37 Y konojel c'a ri oj benek ri pa barco, ojc'o c'a ca'i' ciento riq'uin setenta y seis.
ACT 27:38 Y tok e va'inek chic ka chi utz, xquichop c'a can ruc'akic ri trigo pa ya', richin tzoyotzic nuben can ri barco.
ACT 27:39 Tok xseker c'a, ri achi'a' ri e uc'uayon richin ri barco man quetaman ta achique ruvach'ulef xebeka-vi. Xaxe c'a xquitz'et chi c'o jun ruk'a-ya', y jebel ri ruchi'. Romari' xquich'ob c'a chi riq'uin juba' yetiquir niquic'uaj-apo ri barco chiri'.
ACT 27:40 Romari' xquikupila' can ri colo' ri richin ri anclas, y ri anclas xebe can chuxe' ya'. Y xequisol can ri uc'uabel richin ri barco. C'ari' xquijotoba' ri jun nimalej tziek ri c'o-apo chuvech ri barco, y ri cak'ik' xuchop runimic ri barco chuchi' ri ya'.
ACT 27:41 Y can c'a man jani rutzijol chi yojapon chuchi-ya', tok xbekila' jun boloj sanayi' c'o chuxe' ya', y chiri' xberukebuj-ri' ri ruxe' ri rutza'n ri barco, y chiri' xk'ate-vi can. Can man xsilon ta chic. Y ri rachek ri barco can tijok'ok' c'a benek roma ri ya' can riq'uin c'a uchuk'a' nerupaxij-ri' chiri'.
ACT 27:42 Romari' tok ri soldados xquich'ob chi yequicamisaj c'a conojel presos, richin chi man jun ri nuc'ovisaj ta el ri ya' richin nibe c'a ri chuchi' richin nanmej-el.
ACT 27:43 Pero ri Capitán man c'a xrajo' ta chi xquiben queri', richin chi nicolotej ri Pablo. Xa xubij c'a chi janipe' ri can yetiquir niquic'ovisaj ri ya' richin yebe c'a chuchi', tiquic'aka-el-qui' y quebe nabey.
ACT 27:44 Jac'a ri ch'aka' chic ri man yetiquir ta, xubij c'a chique chi yequichapala-el tz'alen o xabachique che' richin ri barco ri e jok'otajinek chic el, richin man yejik'. Y queri' xkaben richin xojel-el c'a chuchi' ri ya', y man c'a jun ri xquen ta (xcom ta) chike.
ACT 28:1 Y tok konojel oj colotajinek chic el ri pa ya', xketamaj c'a chi ri ruvach'ulef ri', ri c'o pa ya', rubini'an Malta.
ACT 28:2 Y ri vinek ri aj chiri' pa Malta, janíla c'a jebel quina'oj xquiben kiq'uin, roma xquibox jun k'ak'. C'ari' xojcoyoj konojel richin tikamek'a-ki' ri chi k'ak', roma janíla tef nuben y najin job.
ACT 28:3 Y tok ri Pablo xberuc'ama-pe juboraj xic'a'y y najin c'a ka chuya'ic ri pa k'ak', xberuc'aka' c'a pe ri' jun cumetz chupan, tok xuna' ri k'ak'. Y re cumetz re' xberuch'ica-ri' chirij ruk'a' ri Pablo, y man c'a nitzak ta el.
ACT 28:4 Y tok ri vinek ri aj chiri' pa Malta xquitz'et chi ri cumetz tzekel chirij ruk'a' ri Pablo, niquibila' c'a chiquivech: La' can nik'alajin chi jun camisanel achin, roma stape' xcolotej chuvech ri ya', ja la cumetz c'a xticamisan-el richin vacami. Can c'o c'a chi nutoj ri etzelal rubanon, yecha' c'a ri vinek ri'.
ACT 28:5 Xpe ri Pablo xutotaj can (xuquiraj can) ri cumetz pa k'ak', y man jun retal chi c'o ta ri nuc'ulvachij.
ACT 28:6 Pero conojel ri vinek quitzuliben-quitzuliben-apo ri Pablo, coyoben c'a jampe' xtesipoj-pe o xtiquen-ka (xticom-ka). Y tok xic'o q'uiy tiempo y niquitz'et chi xa man jun rubanon, man chic c'a xquibij ta chi ri Pablo jun camisanel achin, xa xquibij c'a chi rija' jun dios.
ACT 28:7 Y chunakaj apo ri lugar ri ojc'o-vi, c'o c'a jun li'aj ulef richin jun achin rubini'an Publio. Y rija', jari' ri k'atoy-tzij chupan ri lugar ri'. Jebel xojruc'ul ri pa rachoch, y oxi' c'a k'ij ri jebel xojrilij.
ACT 28:8 Jac'a ri rutata' ri Publio kajinek pa varabel roma yabil. C'aten y quic' chupan ri noc c'a chire. Y ri Pablo xapon c'a chutz'etic. Xuben orar, y xuya' chuka' ruk'a' pa ruvi', y ri yava' xc'achoj.
ACT 28:9 Xa riq'uin c'a ri', ri xuben ri Pablo xbe rutzijol. Y xe'oka' c'a riq'uin ri Pablo ri ch'aka' chic yava'i' ri ec'o chiri' pa Malta. Y ri Pablo xeruc'achojyrisala-el.
ACT 28:10 Y ri vinek ri aj chiri' pa Malta janíla c'a xquiya' kak'ij y can jebel vi quina'oj xquiben kiq'uin. Y tok xojbe, rije' xquiyala' ri xtic'atzin chike chupan ri kabey.
ACT 28:11 Y oxi' ic' ri xojc'oje' c'a ri chiri' pa Malta. Y c'o c'a jun barco ri c'a quela' pa jun tinamit rubini'an Alejandría tipe-vi. Ri barco ri' ruc'uan c'a ri quivachibel ca'i' dios ri chutza'n. Ri dios ri' quibini'an Cástor y Pólux. Y c'o c'a ri chiri' pa Malta, roma chiri' xc'oje-vi chupan ri tiempo ri richin cak'ik'. Y chupan c'a ri barco ri' xojbe-vi.
ACT 28:12 Y xojapon pa jun tinamit rubini'an Siracusa, y xojc'oje' oxi' k'ij ri chiri'.
ACT 28:13 Y xe xojel-el ri chiri', xkac'uaj-el ri ruchi' ri ya', y xojapon chic pa jun tinamit ri rubini'an Regio. Y pa ruca'n k'ij chire ri kojapon pa tinamit Regio, xkachop chic c'a el binen tok xpe ri xocomil (viento del sur). Y pa rox k'ij chire ri kojapon-vi ri pa tinamit Regio, jari' tok xojapon ri pa tinamit rubini'an Puteoli.
ACT 28:14 Y chiri' chupan ri tinamit ri', ec'o c'a kach'alal xebekila', y rije' xquibij c'a chike chi kojc'oje-ka jun semana quiq'uin. Tok xtz'aket c'a ri jun semana ri', c'ari' choj xojbe c'a pa Roma.
ACT 28:15 Ri kach'alal ri ec'o chiri' pa Roma cac'axan chic c'a chi yojapon. Romari' xojoquic'ulu' ri pa bey, pa jun tinamit rubini'an Foro de Apio, y ri chiri' chuka' pa jun chic lugar rubini'an Tres Tabernas. Tok ri Pablo xerutz'et c'a ri kach'alal ri', xumatioxij chire ri Dios. Y re' xuya' ruchuk'a' xuna' rija'.
ACT 28:16 Y tok xojapon c'a ri pa Roma, ri Julio ri Capitán xerujech c'a ri presos pa ruk'a' ri jun achin ri uc'uey quichin ri achi'a' e chajinela'. Jac'a chire ri Pablo xbix chi utz nic'oje' pa jun chic jay, chajin roma jun soldado.
ACT 28:17 Y oxi' yan c'a k'ij tapon ri Pablo pa Roma, tok xutek coyoxic ri principal-i' chiquicojol ri israelitas ri ec'o pa Roma. Y tok xe'apon riq'uin, xubij c'a chique: Nuvinak, yin man jun achique ta c'a nubanon chique ri ch'aka' chic kavinak israelitas, ni man jun chuka' achique ta nubin chirij ri quibin can ri kati't-kamama' chi c'o chi nikaben, pero can ja yan ri chiri' pa Jerusalem xichap y xijach pa quik'a' ri k'atoy tak tzij romanos.
ACT 28:18 Y tok rije' xquic'utuj chuve achique ri nubanon, xquich'ob c'a yinquelesaj, roma man jun itzel ri nubanon ta, richin queri' yitak ta pa camic.
ACT 28:19 Pero ri kavinak israelitas man xcajo' ta chi xinelesex can, y romari' yin xinc'utuj c'a chi ja ri César ri tik'aton tzij pa nuvi', y man roma ta c'a chi c'o sujunic nuc'amon-pe chiquij ri nuvinak, roma ta ri' xinc'utuj queri'. Man tich'ob queri'.
ACT 28:20 Xa romari' xintek ivoyoxic richin chi can yixintz'et y richin chuka' chi rix can viq'uin yin nivetamaj-el achique c'a roma quere' nuc'ulvachin. Roma konojel roj israelitas cukul kac'u'x chi ri caminaki' c'o na jun k'ij tok xquec'astej-pe, y xa roma jari' ri nuniman yin, romari' tok in ximil riq'uin cadena vacami, xcha' ri Pablo.
ACT 28:21 Y ri israelitas ri' xquibij chire ri Pablo: Roj man jun vuj kac'ulun ri petenek pa Judea ri nich'on ta chavij. Ni man jun chuka' chique ri kavinak ri e petenek chiri' ri yebin ta chi c'o itzel ri abanalon. Man jun.
ACT 28:22 Pero roj ketaman c'a chi ronojel lugar, ri vinek can janíla c'a yech'on chivij rix ri yixnatan ri rubi' ri Jesús, y nikajo' c'a niketamaj achique rubanic ri na'oj ri ac'amon-pe rat, xecha' chire.
ACT 28:23 Y xquicha' c'a can jun k'ij richin queri' niquimol-qui', y ri Pablo xtubij c'a ri achique nicajo' niquetamaj. Y tok xapon c'a ri k'ij, janíla c'a vinek ri xbequimolo-qui' riq'uin ri Pablo, y rija' xuchop c'a nutzijoj y nuk'alajirisaj chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, jampe' xel-pe ri k'ij c'a tok xtzak na ka, roma rija' xrajo' c'a chi xk'ax ta chiquivech chi ri Jesús jari' ri Cristo, ri tz'ibatel can roma ri Moisés y coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can.
ACT 28:24 Ec'o c'a ri xeniman ri xubij ri Pablo, y ec'o ri man xeniman ta.
ACT 28:25 Y roma ri xa man junan ta c'a quivech, xquichop c'a yebe. Pero can c'a xcac'axaj na el ri ruq'uisibel tak ch'abel ri xubij ri Pablo. Y rija' xubij: Ri ch'abel ri xuya' ri Lok'olej Espíritu chire ri Isaías ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios, richin chi xubij chique ri kati't-kamama', can utz chuka' nuben chive rix, roma ri Lok'olej Espíritu xubij c'a:
ACT 28:26 Cabiyin quiq'uin ri avinak, y te'abij chique: Xaxe c'a choj xtivac'axaj y man xtik'ax ta chivech ri xtivac'axaj. Xaxe ta c'a choj xtitzu' ri' y man xtitz'et ta jebel ri nitzu'.
ACT 28:27 Roma ri cánima re vinek re' xa xquicovirisaj. C'ayef c'a chi noc pa quixiquin ri nicac'axaj. Ri runak' tak quivech, quimoyin, roma man nicajo' ta yetzu'un. Rije' can man jun nicajo', can man nicajo' ta nicac'axaj, can man nicajo' ta nika' pa tak cánima, man nicajo' ta nitzolin-pe quic'u'x, richin chi yin ninchojmirisaj ri quic'aslen. Queri' xubij ri Lok'olej Espíritu.
ACT 28:28 Roma c'a ri' tivetamaj can rix, chi ri vinek man e israelitas ta, xapon yan quiq'uin ri colotajic richin ri Dios. Rije' can nicac'axaj-vi ri ch'abel ri takon-pe chique.
ACT 28:29 Y tok ri Pablo xubij queri' chique ri ruvinak israelitas, xebe y janíla c'a niquich'ojila' chiquivech.
ACT 28:30 Y ri Pablo can tz'aket c'a ca'i' juna' ri xc'oje' chupan ri rachoch rukajon, y yeruc'ul c'a conojel vinek ri ye'apon riq'uin.
ACT 28:31 Y rija' nutzijola' chique chirij tok ri vinek ye'oc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, y yerutijola' c'a chuka' ri vinek chirij ri samaj ri xorubana-ka ri Ajaf Jesucristo. Rija' can chique c'a conojel man xupokonaj ta xubij. Y can man jun c'a chuka' xbin chire ri Pablo chi man chic tutzijoj ri ruch'abel ri Dios.
ROM 1:1 Yin Pablo jun rusamajel ri Jesucristo. Ja ri Dios c'a ri xinoyon richin chi xinoc apóstol. Rija' xirucha' c'a richin chi nintzijoj ri utzilej ruch'abel ri nic'amon-pe colotajic.
ROM 1:2 Ri Dios xubij chique ri rusamajela' ojer can chi xtuya-pe ri rutzil. Y ri rusamajela' ri' can xquitz'ibaj-vi can ri xubij ri Dios. Xquitz'ibaj can chupan ri lok'olej ruvuj ri Dios.
ROM 1:3 Y ri xubij ri Dios chique ri rusamajela' ojer can, can chirij vi c'a ri Ruc'ajol, y ri' ja ri Kajaf Jesucristo. Y tok ri Jesucristo xpe vave' chuvech re ruvach'ulef, xoc vinek achi'el roj, y rija' riy-rumam c'a ri rey David.
ROM 1:4 Y tok xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', can xk'alajin-vi chi rija' Ruc'ajol ri Dios y can lok'olej vi achi'el ri Dios. Y xk'alajin chuka' chi c'o ruchuk'a'.
ROM 1:5 Y rija' can xuya' utzil pa kavi' quiq'uin ri ch'aka' chic apóstoles y xuben chike chi xojoc apóstoles. Queri' xuben chike roma xrajo' chi pa rubi' rija' nikatzijoj ri ruch'abel pa ronojel ruvach'ulef. Rija' nrajo' c'a chi conojel vinek xqueniman ta richin y xtiquinimaj ta chuka' rutzij.
ROM 1:6 Y ri Jesucristo xixroyoj chuka' rix richin xixoc richin rija'.
ROM 1:7 Y re carta re' chive rix kach'alal ninben-vi-el, ri ixc'o chiri' pa Roma. Ri Dios janíla yixrajo' y romari' xixroyoj richin xixoc lok'olej tak ralc'ual. Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
ROM 1:8 Nabey ninmatioxij chire ri Dios ivoma rix. Ninmatioxij chire roma nitzijox chi jun ruvach'ulef chi can iniman-vi. Y xaxe c'a roma ri Jesucristo tok yitiquir yimatioxin chire ri Dios.
ROM 1:9 Y ri ka-Dios can retaman-vi chi benek-ruvech ninben orar ivoma. Ri Dios ri can riq'uin ronojel vánima ninsamajij. Ri can nintzijoj-vi ri utzilej ruch'abel ri nich'on chirij ri Ruc'ajol.
ROM 1:10 Y ninc'utuj chuka' chire ri Dios chi xtuben ta chi xquitiquir ta xquinapon iviq'uin, vi queri' nrajo' rija'. Q'uiy yan c'a tiempo vajovan chi yinapon iviq'uin.
ROM 1:11 Roma janíla ninrayij yibe chi'itz'etic, y ninvajo' yixinto' richin chi rix c'o ta más ri nivetamaj riq'uin ri Lok'olej Espíritu, richin chi más nicukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios.
ROM 1:12 O más utz ninbij chi nikato-ki', richin nicuker más kac'u'x. Rix yinito' yin richin más nicuker nuc'u'x, y yin yixinto' rix, richin chi más nicuker ic'u'x chuka' rix. Queri' xtikaben roma kaniman ri Jesucristo.
ROM 1:13 Vach'alal, yin ninvajo' chi rix nivetamaj chi q'uiy c'a bey nuch'obon chi yibe ta chila' iviq'uin, pero man in tiquirinek ta in benek. Can nurayibel vi c'a chi rix nivetamaj más chire ri ruch'abel ri Dios, can achi'el nubanon quiq'uin e q'uiy vinek ri xa man e israelitas ta chuka'. Y riq'uin ri' can xtivachin ta c'a ri ch'abel ri pa tak ic'aslen chuka' rix.
ROM 1:14 Can nic'atzin-vi chi yin nintzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek griegos y chique ri man e griegos ta. Nic'atzin chi nintzijoj chique ri etamanela' y chique chuka' ri man e etamanela' ta.
ROM 1:15 Romari' yin can ninvajo' c'a nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic, ri chila' pa Roma ri itinamit.
ROM 1:16 Yin man yiq'uix ta c'a nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic, roma ja utzilej ch'abel re' ri uchuk'a' ri nucusaj ri Dios richin yerucol ri yeniman richin. Ri ch'abel c'a ri' nabey xtzijox chique ri israelitas; c'ari' xtzijox chuka' chique ri man e israelitas ta.
ROM 1:17 Ri ch'abel richin colotajic nuk'alajirisaj chikavech achique rubanon ri Dios richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech. Tok nikanimaj rija', jari' tok man jun kamac yojc'ulun chuvech. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri vinek ri choj chic quic'aslen, can xtic'oje-vi quic'aslen riq'uin ri Dios roma quicukuban quic'u'x riq'uin. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 1:18 Ri Dios yacatajinek royoval chiquij ri vinek ri man utz ta quic'aslen chuvech. Roma riq'uin ri itzel quic'aslen ri vinek ri' quik'aton ri kitzij tijonic. Romari' ri Dios can xtuya-vi c'a pe ruc'ayeval pa quivi'.
ROM 1:19 Roma c'o ta ri xetiquir xquetamaj chirij ri Dios, roma ri Dios xuk'alajirisaj chiquivech.
ROM 1:20 Ri Dios man tz'etel ta. Jac'a ri ruvach'ulef y ri ch'aka' chic ri xeruben, e tz'etel, y jari' ri yek'alajirisan ri Dios chiquivech. C'a pa rutiquiribel re ruvach'ulef quik'alajirisan-pe ri Dios. Niquik'alajirisaj chiquivech chi c'o Dios y chi ri ruchuk'a' man q'uisel ta. Can k'alaj vi chi c'o Dios, romari' ri vinek ri' can man c'a xquetiquir ta xtiquibij: Roj man jun kamac roma man jun xbin chike chi c'o Dios.
ROM 1:21 Roma can chiquivech c'a ec'o-vi ri yek'alajirisan chi c'o Dios, xa jac'a rije' man quiyo'on ta ruk'ij-ruc'ojlen achi'el ruc'amon chi niban, ni man quimatioxin ta chire, xa ja ri man jun quejkalen ri yequich'ob; e nacanek y k'ekumatajinek ri cánima.
ROM 1:22 Niquibij chi e etamanela', y xa nik'alajin chi man jun quetaman.
ROM 1:23 Roma man niquiya' ta ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri man camel ta. Xa ja ri e camel ri niquiya' quik'ij. Roma hasta e quibanon quivachibel vinek, quivachibel aj-xic' tak chicop, quivachibel cumetz y quivachibel ri chicop cajquej caken; y jari' ri niquiya' quik'ij.
ROM 1:24 Romari' ri Dios xeruya' can. Tiquic'uaj na ri itzel c'aslen, roma can ja vi ri' ri rurayibel ri cánima. Can xic'o ruvi' ri etzelal xquiben. Janíla vi niq'uixbisan ri xquibanala' chicachibil qui'.
ROM 1:25 Xa xquiyoj (xquiyuj) rubanic ri kitzij, roma man xquitzekelbej ta ri kitzij Dios y xequitzekelbej ri man e kitzij ta. Man xquiya' ta ruk'ij ni man xquisamajij ta ri Dios. Xa ja ri cosas ri e rubanon rija', xa jari' ri xquiya' quik'ij y xequisamajij. Y ja ri Dios ri nic'atzin chi ninimirisex rubi' richin jantape'. Can que vi ri'.
ROM 1:26 Y roma queri' niquiben, ri Dios xeruya' can. Chi que'uc'uex na roma ri itzel tak rayibel ri c'o pa tak cánima; ri janíla niq'uixbisan. Roma ec'o ixoki' man chic xecajo' ta achi'a', xa ixoki' chic ri xecajo' y xquic'uaj-qui' quiq'uin.
ROM 1:27 Y que chuka' ri' ri achi'a', ec'o ri man chic xecajo' ta ixoki', xa achi'a' chic ri xecajo' y xquic'uaj-qui' quiq'uin. Yalan itzel ri xquiben, y xa man xeq'uix ta; can xquiq'uek-qui' chupan ri etzelal ri niquirayij. Y can ja yan c'a ri quich'acul xc'ulun-el rutojbalil ri itzel bey ri xcojkaj.
ROM 1:28 Rije' xquich'ob chi man jun nic'atzin-vi niquetamaj ruvech ri Dios. Romari' ri Dios xeruya' can. Tiyojtej na (Tiyujtej na) ri quich'obonic y tiquibanala' na ri man ruc'amon ta.
ROM 1:29 Can ruyon ri man choj tak banobel ta ri e nojinek pa tak cánima. Roma ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' richin yemacun. Niquibanala' etzelal chique ri ch'aka'. Benek-ruvech niquirayij ri c'o riq'uin jun chic. Q'uiy etzelal niquirayij niquiben chique ri ch'aka'. Janíla itzel niquitz'et jun chic roma ri utz c'o. Yecamisan. Niquiben oyoval. Yek'olon. Man jun tiquitz'et niquijel rubixic.
ROM 1:30 Xe tzij niquiben chiquij ch'aka' y yeyok'on. Niquetzelaj ri Dios. Nic'o ruvi' niquiben roma c'o ti quik'ij. Janíla niquinimirisaj-qui'. Benek-ruvech niquich'ob achique rubaniquil ri etzelal ri nicajo' niquiben. Man niquinimaj ta quitzij quite-quitata'.
ROM 1:31 E nacanek. Niquik'ej ri quitzij. Man yecajo' ta ri calc'ual ni ri quite-quitata'. Man niquijoyovaj ta quivech ri ch'aka', y man yecuyun ta mac.
ROM 1:32 Rije' quetaman chi ri Dios rubin, chi ri yebanon etzelal que tak ri', c'o chi nika' ri camic pa quivi'. Pero stape' quetaman, can niquiben-vi ronojel ri etzelal que tak ri', y chuka' yequicot tok c'o ch'aka' chic ri queri' niquiben.
ROM 2:1 Pero rix nuvinak israelitas, vi ninimirisaj-ivi' y nibij chi man utz ta ri quibanobal ri vinek ri yebanon mac que tak ri', man utz ta ri niben. Roma xa ja chuka' ri' yixajin chubanic rix, y man yixtiquir ta nibij chi man jun imac.
ROM 2:2 Can ketaman c'a chi ri Dios nuya' rutojbalil chique conojel vinek roma ri mac e quibanalon. Can achi'el rubanic ri quimac, queri' ri rutojbalil nuya'.
ROM 2:3 Y rix ninimirisaj-ivi' tok nibij chi yalan itzel quibanobal ri vinek ri yebanon mac que tak ri'. Y xa ja chuka' ri' yixajin chubanic rix. ¿Can nich'ob cami chi ri Dios man ta xtuya' rutojbalil ri imac chuka' rix?
ROM 2:4 ¿Man k'axinek ta cami chivech achique roma ri Dios yalan utz iviq'uin y achique roma rija' can nicuyun mac y nicoch'on? Chivech rix can utz chi niben xabachique mac ri nivajo' y rija' man jun nuben chive. Pero xa man que ta ri'. Rija' queri' rubanon-pe iviq'uin rix roma nrajo' chi niya' can ri mac.
ROM 2:5 Xa jac'a rix covirinek ri ivánima. Man nivajo' ta niya' can ri mac. Y riq'uin ri', xa nimol ruc'ayeval chivij. Can xtika' c'a ri royoval ri Dios pan ivi' chupan ri k'ij tok rija' xtuk'et tzij. Y ri ruk'atbel-tzij rija' can choj vi.
ROM 2:6 Roma can achi'el ri kabanobal chikajujunal, queri' ri rutojbalil ri xtuya' chike.
ROM 2:7 Vi yojcoch'on y benek-ruvech nikac'uaj jun c'aslen utz, ri Dios xtuya' ri c'aslen man q'uisel ta chike. Jari' ri xtuya' ri Dios chike roj ri c'o rayibel kiq'uin richin yojbec'oje' chila' chicaj richin jantape', ri acuchi ruyon sakil c'o y chiri' chuka' xtinimirisex-vi kak'ij.
ROM 2:8 Jac'a vi nikapaba-ki' chuvech ri Dios, can xtika' na vi ri royoval pa kavi'. Y can nim vi c'a ri ruc'ayeval ri xtika' pa kavi'. Queri' xtikac'ulvachij vi man nikanimaj ta ri nubij chike ri kitzij tijonic y xa ja ri nubij ri man choj ta ri nikanimaj.
ROM 2:9 Can conojel c'a vinek ri yebanon etzelal, c'ayef xtiquic'ulvachij; xtiquitej pokonal. Nabey xtika' ri ruc'ayeval pa quivi' ri israelitas y chuka' xtika' pa quivi' ri man e israelitas ta.
ROM 2:10 Y conojel vinek ri yebanon ri utz, xquebec'oje' chila' chicaj ri acuchi ruyon sakil c'o, y ri acuchi chuka' xtinimirisex quik'ij. Xtic'oje' uxlanen pa tak cánima richin jantape'. Y ja ri israelitas ri nabey xtiban queri' chique y c'ari' chuka' ri man e israelitas ta.
ROM 2:11 Roma ri Dios junan nuben chike konojel.
ROM 2:12 Roj israelitas can yo'on-vi c'a ri ley chike roma ri Dios, y vi yojmacun, ri Dios can jac'a ley ri' ri nucusaj richin nuk'et tzij pa kavi'. Jac'a ri vinek ri man c'o ta ri ley ri' quiq'uin, vi yemacun, can xtika-vi chuka' ruc'ayeval pa quivi', pero man nucusex ta ri ley ri' richin niban ri k'atoj-tzij.
ROM 2:13 Ri vinek ri xaxe nicac'axaj ri nubij ri ley ri xuya' ri Dios y man niquiben ta ri nubij, c'o quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Jac'a ri yebanon ri nubij, can man jun vi quimac yec'ulun chuvech.
ROM 2:14 C'o bey ri vinek man e israelitas ta niquiben ri nubij ri ley, stape' man cac'axan ta ri achique nubij. Y queri', can nik'alajin c'a chi ri pa tak cánima can c'o-vi ri nik'alajirisan chiquivech achique ri utz y achique ri man utz ta. Achi'el xa ta can c'o ri ley pa tak cánima.
ROM 2:15 Achi'el xa ta ja ri ley ri tz'ibatel pa tak cánima, y jari' ri nibin chique achique ri utz y achique ri man utz ta. Y rije' utz nuna' ri cánima tok ja ri utz niquiben y k'axo'n nuna' ri cánima tok ja ri man utz ta niquiben. Rije' can quetaman, vi utz o man utz ta ri niquiben.
ROM 2:16 Y can queri' chuka' xtuna' ri cánima chupan ri k'ij tok xtik'at tzij pa quivi'. Can xtapon c'a ri k'ij tok xtik'at tzij pa quivi' conojel vinek y xtiquic'ul rutojbalil quimac, chi evan y man evan ta. Y ri Dios can jac'a ri Jesucristo ri xtucusaj richin nuben ri k'atoj-tzij. Queri' nubij ri utzilej ch'abel richin colotajic ri nintzijoj.
ROM 2:17 Rix nuvinak, ri can janíla yixquicot tok nibix israelitas chive, nich'ob chi xivil yan ri colotajic roma ri Dios chive rix xuya-vi ri ley. Y chuka' janíla ninimirisaj-ivi' roma nibij chi ix rutinamit ri Dios.
ROM 2:18 Rix nibij chi yixtijox chire ri ley, y romari' tok ivetaman achique ri nrajo' ri Dios chi nikaben, y chuka' ivetaman achique ri utz y achique ri man utz ta.
ROM 2:19 Y rix nich'ob chi can yixtiquir nic'uaj quibey ri e moyi', nisakirisaj quichin ri ec'o pa k'eku'n,
ROM 2:20 ye'itijoj ri vinek ri man jun quetaman, y ye'itijoj chuka' ri ac'uala'. Roma chive rix yo'on-vi ri ley ri c'o etamabel y c'o ronojel ri kitzij chupan.
ROM 2:21 Rix nibij chi ye'itijoj ri ch'aka'. ¿Man cami nic'atzin ta chi nitijoj-ka-ivi' rix? Roma nibij chique ri ch'aka' chi man utz ta ri elek'. Y rix ¿can kitzij cami chi man yixelek' ta?
ROM 2:22 Rix nibij chique ri achi'a' ri c'o quixjaylal chi man tiquicanoj jun chic ixok, y nibij chique ri ixoki' ri c'o cachijlal chi man tiquiya' k'ij chi noc jun chic achin quiq'uin. Y rix ¿can kitzij cami chi man niben ta queri'? Rix nibij chi can que'etzelex ri dios ri xa man e kitzij ta. ¿Y que cami ri' niben rix? ¿Man cami nivelek'aj ta ri c'o chupan ri cachoch?
ROM 2:23 Janíla ninimirisaj-ivi' roma c'o ri ru-ley ri Dios iviq'uin. ¿Can kitzij cami chi jantape' niben ri nubij ri ley ri' richin niya' ruk'ij ri Dios?
ROM 2:24 ¿Man kitzij ta cami ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can? Tok nubij: Ri vinek ri man e israelitas ta niquiyok' rubi' ri Dios tok niquitz'et ri ibanobal rix. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 2:25 Roj israelitas can banon ri circuncisión chike, y ri' yalan utz; pero vi nikaben ronojel ri nubij chupan ri ley ri xuya' ri Dios. Y vi man nikaben ta, man jun nic'atzin-vi chi banon ri circuncisión chike, xa junan riq'uin ri man ta banon ri circuncisión chike.
ROM 2:26 C'o ta jun achin man israelita ta y man banon ta ri circuncisión chire, y rija' nuben ta ri nubij ri ley, chuvech ri Dios nic'ulun chi rija' achi'el xa ta banon ri circuncisión chire, stape' man rubanon ta.
ROM 2:27 Y ri achin ri' can nuben-vi ri nubij chupan ri ley, stape' man banon ta ri circuncisión chire. Y romari' nik'alajin chi rix nuvinak ri man niben ta ri nubij ri ley, man utz ta ri niben y can pan ik'a' rix c'o-vi ri ley y banon ri circuncisión chive.
ROM 2:28 Can ix israelitas vi y banon ri circuncisión chive. Pero man xe ta ri' nic'atzin richin nik'alajin chi ix rutinamit ri Dios.
ROM 2:29 Roma chuvech ri Dios ri kitzij e rutinamit, ja ri vinek ri c'o jun cánima ch'ajch'oj. Can achi'el ta banon ri circuncisión pa tak cánima. Ri circuncisión ri' niban roma ri Lok'olej Espíritu y man ja ta ri circuncisión tz'ibatel chupan ri ley. Y jac'a ri vinek ri banon circuncisión ri pa tak cánima, jari' ri yeka' chuvech ri Dios y stape' man yeka' ta chiquivech ri vinek.
ROM 3:1 Y yin ninch'ob chi rix nibij: ¿Achique c'a nuq'uen-pe chike chi oj israelitas? ¿Y achique nuq'uen-pe chike ri circuncisión?
ROM 3:2 Pero yin ninbij: Q'uiy utz ruc'amon-pe chike. Pero xaxe c'a ri nabey ri ninnataj y ri' ja ri ruch'abel ri Dios ri uxkanen can pa kak'a'.
ROM 3:3 ¿Y xtikabij ta c'a chi roma e janíla kavinak ri man xquinimaj ta, roma ta ri' ri Dios man ta xtuben ri rubin?
ROM 3:4 Man que ta ri'. Ri Dios can kitzij vi nich'on, stape' ta conojel vinek man que ta ri' niquiben. Achi'el ri tz'ibatel can roma ri David. Rija' rubin can: Xtik'alajin chiquivech ri vinek chi can kitzij vi ri nabij. Y vi ec'o vinek ri janíla itzel yech'on chavij, xtik'alajin ta chuka' chi man kitzij ta ri niquibij. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 3:5 Y man tich'ob chi itzel nuben ri Dios tok nuya' ruc'ayeval pan ivi' roma ri man choj ta ibanobal. Y ri' stape' nibij rix chi roma ri ibanobal tok nik'alajin chi ri Dios can xe ri choj ri nuben. Re' xa quich'obonic vinek.
ROM 3:6 Man kitzij ta ri niquich'ob. Roma vi ta kitzij ri quich'obonic, ri Dios man ta nitiquir nuk'et tzij pa kavi' roj vinek.
ROM 3:7 Chuka' man tich'ob chi itzel nuben ri Dios tok nubij aj-maqui' chive y nuk'et tzij pan ivi' roma ri tz'ucuj-tzij ri niben. Y stape' rix nibij chi romari' tok nik'alajin chi ri Dios man que ta ri' nuben y ri vinek niquiya' ruk'ij-ruc'ojlen romari'. Man tich'ob queri'.
ROM 3:8 Man tich'ob chi ri banoj-etzelal nuq'uen-pe utz. Roma ri yech'obon queri', can ruc'amon-vi chi nika' ruc'ayeval pa quivi'. Y can ec'o c'a ri e biyon chikij chi roj queri' chuka' nikach'ob, y xa man que ta ri'.
ROM 3:9 ¿Y vacami achique nibij? ¿Chuvech ri Dios ri kac'aslen roj israelitas más cami utz que chuvech ri quic'aslen ri man e israelitas ta? Man que ta ri'. Achi'el xinbij yan ka, chi conojel vinek, chi israelitas y man israelitas ta, conojel e kajinek chuxe' ri mac.
ROM 3:10 Queri' chuka' nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Man jun vinek ri can choj ta ruc'aslen. Can man jun.
ROM 3:11 Man jun ri can k'axinek ta chuvech ri achique ri' ri utz y man jun chuka' ri nicanon ta richin ri Dios.
ROM 3:12 Can man ja ta c'a ri rubey ri Dios xquicha' richin xcojkaj. Man utz ta c'a ri quic'aslen. Can man jun vi vinek ri nibanon ta utz. Man jun.
ROM 3:13 Can yek'olon-vi riq'uin ri niquibij. E achi'el cumatzi' ri niquiq'uen-pe camic riq'uin ri yeti'on (yech'opon). Can yecamisan riq'uin ri quich'abel, roma ri pa quichi' achi'el jul richin caminek.
ROM 3:14 Can benek-ruvech itzel yech'on chiquij ri ch'aka'; can q'uey-q'uey ri ch'abel niquibila'.
ROM 3:15 Man niquipokonaj ta yecamisan. Roma can man jun tiban chique, can jari' junanin yecamisan.
ROM 3:16 Ec'o ri niquiyala' can bis y k'axo'n ri ye'ic'o-vi.
ROM 3:17 Man quetaman ta ri achique rubanic ri c'aslen richin uxlanen.
ROM 3:18 Man niquixibij ta qui' chuvech ri Dios. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 3:19 Y roj ketaman chi re nubij re ley tz'ibatel can, chique ri ec'o chuxe' ri ley nich'on-vi. Can man jun c'a nitiquir nibin chi man jun ta rumac. Can conojel c'a ri ec'o chuvech re ruvach'ulef c'o chi ye'apon na chuvech ri Dios.
ROM 3:20 Can man jun c'a vinek ri rubanon ta ronojel ri nubij ri ley. Y romari' ri ley man nitiquir ta nuben chike chi man jun ta kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Ri ley xaxe nitiquir nuc'ut chikavech chi oj aj-maqui'.
ROM 3:21 Y vacami ri Dios nuc'ut c'a chikavech achique rubaniquil richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech rija'. Nuc'ut chikavech chi man riq'uin ta ri ley tok choj yojc'ulun chuvech, stape' natan chupan ri ley y bin chuka' can coma ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xec'oje' ojer can.
ROM 3:22 Ri Dios can nuc'ut c'a chikavech chi xabachique vinek ri niniman ri Jesucristo, man jun rumac nic'ulun chuvech ri Dios. Xa ja roj can junan kabanon konojel,
ROM 3:23 roma can konojel xojmacun y nej xojc'oje-vi chire ri Dios ri can c'o ruk'ij-ruc'ojlen.
ROM 3:24 Roma rutzil ri Dios tok man jun kamac yojc'ulun chuvech rija'. Man jun c'a rajel nuc'utuj chike, roma ri Cristo Jesús xquen (xcom) richin xutoj ri kamac.
ROM 3:25 Ri Dios xutek-pe ri Cristo richin xquen (xcom) y xbiyin ri ruquiq'uel, roma ja rija' ri xejkalen rumac ri vinek. Ri can niniman c'a richin ri Cristo nicuyutej rumac. Ri Dios can ruch'obon-vi chi nutek na pe ri Cristo, y romari' nik'alajin chi choj ri xuben tok man xuya' yan ta ri rajel-ruq'uexel y ri rutojbalil ri quimac chiquijujunal ri vinek ri xec'oje' ojer can.
ROM 3:26 Y chuka' romari' nik'alajin chi choj ri nuben kiq'uin roj chupan re tiempo re', tok nuben chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech roma kaniman ri Jesús.
ROM 3:27 Roma c'a ri' man yojtiquir ta nikanimirisaj-ki' ni nikabij ta chi yalan utz ri kac'aslen. Roma man xojcolotej ta roma yalan ta utz ri kabanobal, xa xojcolotej roma ri xkanimaj ri Jesús.
ROM 3:28 Y queri', nik'alajin c'a chi xabachique vinek ri niniman ri Jesús, man jun rumac nic'ulun chuvech ri Dios, stape' man rubanon ta pe ri nubij ri ley ri xuya' ri Dios.
ROM 3:29 ¿Yojtiquir cami nikabij chi ri Dios xaxe kichin roj israelitas? Man yojtiquir ta nikabij queri', roma ri Dios qui-Dios chuka' ri man e israelitas ta.
ROM 3:30 Xaxe c'a jun Dios c'o, y ja rija' ri nibanon chique ri yeniman richin chi man jun quimac yec'ulun chuvech, vi ja roj israelitas ri banon ri circuncisión chike, o vi ja ri man e israelitas ta ri man banon ta ri circuncisión chique.
ROM 3:31 Riq'uin juba' nik'ax chivech chi ri yeniman ri Jesús niquiben chire ri ley ri xuya' ri Dios chi man jun rejkalen, pero xa man que ta ri'. Ri kaniman chic ri Jesús, jari' ri can kitzij yojniman richin ri ley.
ROM 4:1 ¿Achique cami nikabij chirij ri colotajic ri xril ri Abraham, ri katata' roj israelitas?
ROM 4:2 Ri Abraham man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios, pero man roma ta ri utz ri xerubanala'. Vi ta romari', xtiquir ta xunimirisaj-ri'. Jac'a ri Dios nubij chi man roma ta ri' tok ri Abraham choj xc'ulun chuvech.
ROM 4:3 Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri Abraham xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios, y romari' ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun chuvech. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 4:4 Ri vinek ri nisamej, can nuch'ec-vi ri rajel ri rusamaj. Ri nuch'ec man choj ta nisipex-el chire.
ROM 4:5 Jac'a ri colotajic choj nisipex, y man jun c'a ri roma ta ri janíla nisamej nril ta colotajic. Stape' jun vinek man choj ta ruc'aslen, pero vi nunimaj ri Dios, ri Dios can nuben c'a chire chi man jun rumac nic'ulun chuvech rija'.
ROM 4:6 Queri' chuka' rubin can ri David, chi jebel ruva-quik'ij ri vinek ri niban chique roma ri Dios chi man jun quimac yec'ulun chuvech, roma ri xquinimaj y man roma ta ri janíla ta xesamej.
ROM 4:7 Ri David rubin c'a can: Jebel ruva-quik'ij ri vinek ri can cuyutajinek chic ri itzel tak quibanobal; ri can cuchun chic rij ri quimac.
ROM 4:8 Can jebel c'a ruva-quik'ij ri xtibix chique roma ri Ajaf Dios chi man jun mac xtiquejkalej. Queri' rubin can ri David.
ROM 4:9 ¿Achique c'a ri nuc'ut re tzij re' chikavech? Re' nuc'ut chikavech chi man xe ta roj israelitas ri banon ri circuncisión chike ri jebel ruva-kak'ij. Man que ta ri'. Xa can que chuka' ri' ri man e israelitas ta, ri man banon ta ri circuncisión chique, rije' jebel chuka' ruva-quik'ij; ri nic'atzin xaxe c'a tikanimaj ri Dios. Achi'el xuben ri Abraham. Rija' xunimaj ri Dios y romari' ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun chuvech.
ROM 4:10 Y tok ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun chuvech, ri Abraham man jani banon ta ri circuncisión chire.
ROM 4:11 Y ri circuncisión ri xban chire, retal richin chi tik'alajin chi kitzij chi man jun vi rumac xc'ulun chuvech ri Dios roma xunimaj. Pero rija' can man jun vi c'a rumac chuvech ri Dios tok c'a man jani banon ta ri circuncisión chire, y romari' nibix chi rija' quitata' conojel ri yeniman richin ri Dios y niban chique chi man jun quimac yec'ulun chuvech, stape' man banon ta ri circuncisión chique.
ROM 4:12 Y ri Abraham katata' chuka' roj israelitas ri banon ri circuncisión chike, pero vi kaniman ri Dios achi'el ri xunimaj-el rija' tok man jani banon ta ri circuncisión chire.
ROM 4:13 Ri Dios xubij chire ri Abraham chi xtuya' ri ruvach'ulef pa ruk'a', quiq'uin ri e riy-rumam can. Ri Dios xubij quere' chire ri Abraham roma runiman y man jun rumac xc'ulun chuvech, y man roma ta rubanon ri nubij ri ley richin ri Moisés.
ROM 4:14 Vi man ta queri', vi xa ja ta ri vinek ri ec'o chuxe' ri ley ri yec'ulun ri sujun can roma ri Dios, man ta jun nic'atzin-vi chi kaniman ri Dios, roma man ta jun nuq'uen-pe chike ri rusujun can ri Dios.
ROM 4:15 Pero xa man que ta ri'. Ri ley xaxe nuk'alajirisaj chi man nikaben ta ri nubij. Y romari' nika' ri royoval ri Dios pa kavi'. Man ta c'o ri ley, man ta nibix chi man nikaben ta ri nubij.
ROM 4:16 Ri Dios xaxe c'a chique ri yeniman richin rija' nuya-vi ri rusujun. Nuya' chique roma ri rutzil rija'. Y can nuya-vi c'a chique conojel ri yeniman, vi e israelitas ri c'o ri ley quiq'uin o vi man e israelitas ta ri man c'o ta ri ley ri' quiq'uin. Ri nic'atzin xaxe tiquinimaj, achi'el xunimaj ri Abraham. Roma rija' jari' ri katata' konojel ri kaniman.
ROM 4:17 Achi'el nubij ri Dios chupan ri e tz'ibatel can. Rija' nubij c'a chire ri Abraham: Nuyo'on chave chi yatoc quitata' q'uiy tinamit. Queri' xubij ri Dios chire ri Abraham, tok xuc'ut-ri' chuvech. Y ri Abraham xunimaj ri Dios, ri nic'ason quichin ri caminaki'. Ri Dios ri can rutzuliben chic c'a ronojel ri ruch'obon chi nuben.
ROM 4:18 Ri Abraham xunimaj c'a chi xtibanatej ri xbix chire roma ri Dios, stape' xtiquir ta xubij chi c'ayef chic roma xa ri'j chic. Can xunimaj-vi ri xubij ri Dios chire chi noc quitata' q'uiy tinamit y xquec'oje' janíla e q'uiy riy-rumam.
ROM 4:19 Ri Abraham c'o la'ek jun ciento rujuna' chiri'. Y roma ri'j chic, rija' retaman chi can man vi yec'oje' ta chic ralc'ual, y retaman chuka' chi ri rixjayil Sara can man nalan ta vi. Man riq'uin ri' xunimaj ri xbix chire roma ri Dios. Can cukul-vi ruc'u'x.
ROM 4:20 Y can royoben-vi chi ri Dios nuben ri xubij y man ca'i' ta ruc'u'x royoben, xa can xcuker-vi más ruc'u'x y xuya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios.
ROM 4:21 Ri Abraham can jebel vi chic retaman chi ri Dios ri janíla uchuk'a' riq'uin, can xtuben-vi ri rubin.
ROM 4:22 Y roma ri Abraham xunimaj ri', ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun chuvech.
ROM 4:23 Y ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, man xe ta c'a richin tik'alajin achique rubaniquil tok ri Abraham man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios,
ROM 4:24 xa richin chuka' tik'alajin chikavech roj achique rubaniquil richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Vi nikanimaj ri Dios, rija' nuben chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech. Y ri Dios jari' ri xc'ason-pe richin ri Kajaf Jesús chiquicojol ri caminaki',
ROM 4:25 ri can roma c'a kamac roj tok xjach pa camic y c'ari' xc'astej-pe richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
ROM 5:1 Can man jun vi c'a kamac yojc'ulun chuvech ri Dios roma kaniman ri Kajaf Jesucristo. Y matiox chire ri Jesucristo tok junan chic kavech riq'uin ri Dios.
ROM 5:2 Roma xkanimaj ri Jesucristo xkac'ul ri rutzil ri Dios. Riq'uin c'a rija' cukul-vi kac'u'x y ja rija' chuka' yojucusan-apo riq'uin ri Dios. Can yojquicot roma koyoben ri k'ij tok junan xkojc'oje' riq'uin ri Dios. Y rija' can c'o ruk'ij-ruc'ojlen.
ROM 5:3 Y man xe ta c'a yojquicot roma koyoben ri k'ij tok xkojbec'oje' riq'uin ri Dios, xa can yojquicot chuka' tok nikac'ovisaj tijoj-pokonal, roma ketaman chi ri tijoj-pokonal nuben chike chi más niketamaj yojcoch'on.
ROM 5:4 Y riq'uin c'a ri coch'onic ri niketamaj pa tijoj-pokonal, nik'alajin chi cukul kac'u'x riq'uin ri Dios. Y tok can k'alaj chi cukul kac'u'x riq'uin ri Dios, re' nuben c'a chike chi más nikoyobej-apo ri rutzil rija'.
ROM 5:5 Y can kitzij vi xtikac'ul ri koyoben, roma ri Dios janíla yojrajo'. Y ketaman c'a chi yojrajo', roma ja ri Lok'olej Espíritu ri ruyo'on pa tak kánima ri nibin chike.
ROM 5:6 Roj man yojtiquir ta nikacol-ki', romari' ri Cristo xquen (xcom) koma roj, tok xapon ri k'ij. Rija' xquen (xcom) koma konojel roj vinek, ri xa man utz ta kac'aslen chuvech ri Dios.
ROM 5:7 Roj ta, man ta nikajo' yojquen (yojcom) pa ruq'uexel jun chic vinek, stape' choj ruc'aslen. O riq'uin c'a juba' c'o jun ri man nupokonaj ta niquen (nicom) pa ruq'uexel jun chic ri utz ruc'aslen.
ROM 5:8 Jac'a ri Cristo xquen (xcom) koma roj, stape' oj aj-maqui'. Y queri', ri Dios xuc'ut chikavech chi yojrajo'.
ROM 5:9 Y queri' xban kiq'uin tok c'a oj aj-maqui', chi ri Jesucristo xquen (xcom) koma roj. Jac'a re vacami kaniman chic y man jun chic kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Romari' can k'alaj vi chi xkojcolotej chuvech ri ruc'ayeval ri xtuya' ri Dios. Y ja ri Cristo ri xbanon chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios, roma xquen (xcom) y xbiyin ruquiq'uel koma roj.
ROM 5:10 Tok rubanon can, xketzelaj-vi ri Dios. Pero roma ri Ruc'ajol xquen (xcom) koma roj, romari' tok junan chic kavech riq'uin ri Dios. Rija' xuya-pe ri Ruc'ajol richin xquen (xcom) koma y c'a ketzelan na ri Dios chiri'. Y vacami roma ri junan chic kavech riq'uin, k'alaj chi xtikil ri colotajic ri richin jantape', roma ri Jesucristo q'ues richin jantape'.
ROM 5:11 Matiox c'a chire ri Ajaf Jesucristo, chi roma ri rusamaj rija' tok yojquicot riq'uin ri Dios. Can rusamaj c'a chuka' rija' tok junan chic kavech riq'uin ri Dios.
ROM 5:12 Ri mac xaxe c'a roma jun achin tok xoc can chuvech re ruvach'ulef. Ri achin ri' ja ri Adán. Y ri mac can jac'ari' ri xc'amon-pe ri camic. Romari' conojel vinek c'o chi yequen (yecom), roma conojel e aj-maqui'.
ROM 5:13 Tok ri Dios man jani tuya-pe ri ley, can c'o-vi chic mac chuvech re ruvach'ulef, xa jac'a ri man k'alajirinek ta pe. Roma xaxe acuchi c'o-vi ley, xaxe chiri' ri can janíla nik'alajin tok jun vinek nuben jun mac.
ROM 5:14 Y tok man jani c'o ta ri ley, stape' man k'alaj ta chi c'o mac, can xk'alajin-vi, roma conojel xequen (xecom); can pa ruk'a' c'a ri camic xec'oje-vi. Ri Adán xquen (xcom), que chuka' ri' ri Moisés; y ri ch'aka' chic xequen (xecom) chuka', stape' man junan ta quimac riq'uin ri rumac ri Adán. Ri xuben ri Adán man utz ta ri xuq'uen-pe, y ri xuben ri Cristo ruyon utz ri xuq'uen-pe; queri' nik'alajin tok nikatz'et ri quibanobal.
ROM 5:15 Ri mac ri xuben ri Adán man junan ta riq'uin ri colotajic ri xuq'uen-pe ri Jesucristo. Xa roma c'a ri rumac ri Adán, romari' konojel roj vinek xojoc pa ruk'a' ri camic. Pero ri xuben ri Jesucristo, ruyon utz nuq'uen-pe chike konojel ri kaniman chic. Roma ri rutzil rija' y roma chuka' ri rutzil ri Dios kac'ulun colotajic, achi'el nikac'ul jun sipanic.
ROM 5:16 Ri xuq'uen-pe ri rumac ri Adán, can man junan ta vi riq'uin ri colotajic ri xuq'uen-pe ri Cristo. Ri Adán xaxe riq'uin ri jun nabey rumac ri xuben chuvech ri Dios, xe'ilon chuka' conojel vinek y romari' tok nik'at tzij pa quivi', richin niquic'ul rutojbalil ri quibanobal. Pero ri colotajic ri xuq'uen-pe ri Jesucristo janíla rejkalen, roma man xe ta chic roma ri jun nabey mac tok xpe, xa can roma c'a ronojel mac; y ri colotajic ri nuya', xa nusipaj. Y re' nuben chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
ROM 5:17 Xaxe c'a roma ri rumac ri achin xubini'aj Adán, romari' tok conojel vinek xe'oc pa ruk'a' ri camic. Y ketaman chi ri samaj ri xuben ri Jesucristo más nim ri ruchuk'a' y romari' can k'alaj vi chi xquec'ase' richin jantape', ri yec'ulun ri colotajic ri nusipaj. Can nuben-vi c'a chique chi man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Xquec'ase' c'a roma ri rutzil rija' y junan xquek'aton tzij.
ROM 5:18 Roma c'a ri mac ri xuben ri Adán, romari' nika' ri ruc'ayeval pa quivi' conojel ri vinek. Pero roma ri chojmilej rubanobal ri Jesucristo, romari' tok conojel vinek ri yeniman, man jun quimac nic'ulun chuvech ri Dios y niquil ri c'aslen ri man q'uisel ta.
ROM 5:19 Roma c'a ri xuben ri Adán chi man xunimaj ta rutzij ri Dios, romari' conojel vinek xe'oc aj-maqui'. Jac'a ri Jesucristo can xunimaj-vi rutzij ri Dios, y romari' janíla e q'uiy ri niban chique chi man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios, roma niquinimaj.
ROM 5:20 Tok ri Dios xuya' ri ley, can xebec'ulun c'a pe ri janíla chi mac. Y roma can xek'alajin c'a pe ri mac, más xk'alajin-pe ri rutzil ri Dios.
ROM 5:21 Conojel c'a ri vinek xe'oc pa ruk'a' ri mac, y romari' xe'oc pa ruk'a' ri camic. Jac'a re vacami ri rutzil ri Dios nuq'uen-pe chike ri c'aslen ri man q'uisel ta, roma nuben chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Y jac'a ri Kajaf Jesucristo ri niyo'on re c'aslen man q'uisel ta chique ri ye'oc chupan ri utzil ri'.
ROM 6:1 ¿Achique xtikabij vacami? ¿Utz cami chi c'a yojmacun na richin chi más nik'alajin ri rutzil ri Dios?
ROM 6:2 Can man utz ta. Roj xa kayo'on chic can ri mac. Xa can achi'el xojquen yan (xojcom yan), y romari' man utz ta chic chi c'a yojmacun na.
ROM 6:3 ¿Man ivetaman ta c'a chi ri bautismo jari' ri retal chi roj xa can xojquen (xojcom) junan riq'uin ri Cristo Jesús, roma jun kabanon riq'uin?
ROM 6:4 Tok xojban bautizar, achi'el can xojquen (xojcom) riq'uin, y achi'el chuka' can xojmuk riq'uin, tok rija' xmuk. Y romari' yojtiquir nikabij chi tok rija' xc'astej-pe roma ri ruchuk'a' ri Tata'ixel, roj chuka' xojc'astej-pe riq'uin y vacami kac'uan jun c'ac'a' c'aslen.
ROM 6:5 Roma vi can jun chic ri kabanon riq'uin ri Jesucristo roma ri rucamic tok xban ri bautismo chike, can oj jun chuka' chic kabanon riq'uin rija' roma ri c'astajibel richin rija'.
ROM 6:6 Tok rubanon can, xkac'uaj jun itzel c'aslen. Pero achi'el ta can xojbajix riq'uin ri Jesucristo chuva ri cruz, y romari' ri itzel c'aslen ri' xq'uis can y xojcolotej pa ruk'a' ri mac.
ROM 6:7 Conojel c'a ri achi'el can xequen (xecom) riq'uin ri Cristo, can man jun c'a quimac yec'ulun chuvech ri Dios.
ROM 6:8 Roj achi'el can xojquen (xojcom) riq'uin ri Cristo tok rija' xquen (xcom), y romari' ketaman chi yojc'ase' riq'uin.
ROM 6:9 Y ketaman chuka' chi ri camic manek chic ruk'a' che ri Cristo. Rija' xc'astej, y man xtiquen ta chic (xticom ta chic).
ROM 6:10 Tok xquen (xcom) rija', jari' tok xuyoj (xuyuj) ri mac. Xaxe jun bey xquen (xcom) y riq'uin ri' xuben. Y vacami q'ues y nuya' ruk'ij ri Dios.
ROM 6:11 Y roj can man c'a tikamestaj chi jun kabanon riq'uin ri Kajaf Cristo Jesús. Achi'el ta can xojquen (xojcom) junan riq'uin y romari' ri mac xcanej yan can. Y chuka' achi'el ta can xojc'astej-pe junan riq'uin y romari' nikaya' ruk'ij ri Dios; can c'ac'a' chic c'a ri kac'aslen.
ROM 6:12 Romari' can man c'a tikaya' k'ij chi noc ri mac kiq'uin, richin chi man ja ri itzel tak rayinic ri ye'uc'uan kichin.
ROM 6:13 Tok rubanon can, oj caminek chupan ri mac. Jac'a re vacami man chic oj que ta ri', roma kac'uan chic jun c'ac'a' kac'aslen. Romari' tikajacha-ki' pa ruk'a' ri Dios richin nikaben ri nrajo' rija', richin chi ri kak'a-kaken ye'ucusex roma ri Dios chubanic ri choj. Y man tikaya' k'ij chi noc ri mac kiq'uin, richin chi ri kak'a-kaken man quekaj chubanic ri man choj ta.
ROM 6:14 Ri mac, can man jun chic ruk'a' chike, roma xojcolotej yan. Man c'a nikacukuba' ta chic kac'u'x riq'uin ri ley, xa riq'uin chic c'a ri rutzil ri Dios.
ROM 6:15 Pero man roma ta ri' nikach'ob ta: Kojmacun, roma ja ri rutzil ri Dios ri nicolon kichin y man ja ta ri ley. Man que ta ri'.
ROM 6:16 Rix jebel ivetaman chi xabachique c'a vinek ri nuya-ri' pa rusamaj jun chic, can chuxe' vi c'a rutzij ri rajaf ri samaj c'o-vi. Roma c'a ri' roj vi xtikaya-ki' chuxe' rutzij ri mac, can xkojoc-vi rusamajela' ri mac y xkojruc'uaj pa camic. Pero vi xtikaya-ki' chuxe' rutzij ri Dios, xkojoc rusamajela' rija' y xkojruc'uaj chupan ri c'aslen choj.
ROM 6:17 Pero matiox chire ri Dios chi rix riq'uin ronojel ivánima ninimaj rutzij. Can ixc'o-vi chic chupan ri ruch'abel ri Dios. Tok rubanon can, xixc'oje' c'a chuxe' rutzij ri mac.
ROM 6:18 Jac'a re vacami man ixc'o ta chic pa ruk'a' ri mac, xa can ix rusamajela' chic ri Dios y ic'uan chic jun c'aslen choj.
ROM 6:19 C'ayef richin chi nik'ax chivech ronojel re', y romari' xincusaj ri c'ambel-tzij chirij ri vinek ri nuya-ri' pa rusamaj jun chic. Tok rubanon can, rix xiya' k'ij chi xoc ri mac iviq'uin, y ri ik'a-ivaken can xekaj chubanic ri etzelal. Jac'a re vacami nic'atzin chi ri ik'a-ivaken ye'ucusex roma ri Dios, chubanic ri choj; richin queri' can ch'ajch'oj ta vi ic'aslen chuvech rija'.
ROM 6:20 Tok xixc'oje' chuxe' rutzij ri mac, rix man xich'ob ta juba' chi nic'atzin chi nic'uaj jun c'aslen choj chuvech ri Dios. Can ix libre xina' rix.
ROM 6:21 ¿Y achique cami xuq'uen-pe chive ri itzel c'aslen ri xic'uaj? Vacami xa yixq'uix tok noka' chi'ic'u'x ri itzel c'aslen ri', ri xa camic nuq'uen-pe pa ruq'uisibel.
ROM 6:22 Vacami ri mac can man jun chic ruk'a' chive, xa can ixc'o chic c'a chuxe' rutzij ri Dios, y romari' tok ic'ulun chic jun c'aslen ch'ajch'oj. Y pa ruq'uisibel nuq'uen-pe ri c'aslen man q'uisel ta.
ROM 6:23 Ri mac xa camic nuq'uen-pe chike. Jari' ri rutojbalil ri nuya'. Jac'a ri Dios nusipaj ri c'aslen chike ri man q'uisel ta. Y ja c'aslen re' ri nisipex chike roma jun kabanon riq'uin ri Kajaf Cristo Jesús.
ROM 7:1 Vach'alal, rix can ivetaman ri achique nubij ri ley ri xuya' ri Dios, y chuka' ivetaman chi jun vinek xaxe tok c'a q'ues na, c'o chuxe' rutzij ri ley ri'.
ROM 7:2 Achi'el ri nubij chupan ri ley, chi jun ixok can ximon-vi riq'uin ri rachijil y man nitiquir ta nujech-ri' riq'uin, tok c'a q'ues na. Pero vi niquen-el (nicom-el) ri rachijil, c'ari' c'a xtujech-ri' riq'uin.
ROM 7:3 Vi xtic'oje' riq'uin jun chic achin tok c'a q'ues na ri rachijil, nimacun. Pero vi caminek chic ri rachijil, ri ley man nubij ta chi mac nuben tok nic'ule' chic riq'uin jun achin.
ROM 7:4 Vach'alal, can queri' kabanon roj chuka'. Achi'el ta can xojquen (xojcom) riq'uin ri Cristo, tok rija' xquen (xcom). Y romari' man ojc'o ta chic chuxe' ri ley, xa can oj richin chic ri Cristo, ri xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki'. Y roma oj richin chic ri Cristo, nivachin ri kac'aslen; can achi'el ri nrajo' ri Dios.
ROM 7:5 Tok rubanon can, ja ri itzel tak karayibel ri xekabanala', y ri ley nubij chi man utz ta ri itzel tak rayinic ri'. Pero roma queri' nubij ri ley, xebec'ulun c'a pe ri mac ri más xekarayij, y ri mac xa camic nroyoj pa kavi'. Ri mac can xerucusaj-vi c'a ri kak'a-kaken.
ROM 7:6 Tok rubanon can, xojc'oje' chuxe' ri ley; jac'a re vacami xojcolotej yan y chuvech ri ley xa xojquen yan (xojcom yan). Tok rubanon can, xkasamajij ri Dios riq'uin ri ley ri tz'ibatel can. Jac'a re vacami nikasamajij ri Dios riq'uin ri c'ac'a' c'aslen yo'on chike roma ri Lok'olej Espíritu.
ROM 7:7 Y riq'uin juba' nik'ax chivech chi ri ley itzel, pero xa man que ta ri'. Ri ley nic'atzin richin nuk'alajirisaj ri mac. Vi man ta c'o ri ley, yin man ta vetaman achique ri' ri mac. Achi'el tok nubij ri ley: Man tarayij chi aviq'uin ta rat c'o-vi ri c'o riq'uin jun chic. Y roma queri' nubij, vetaman chi vi xtinben queri', yimacun chuvech ri Dios. Man ta nubij queri', man ta vetaman chi mac.
ROM 7:8 Pero roma chupan ri ley queri' nubij, romari' xbec'ulun-pe ri mac ri c'o pa vánima. Xebec'ulun c'a pe ronojel quivech itzel tak rayibel viq'uin. Man ta c'o ri ley, caminek ta ri mac ri c'o pa vánima.
ROM 7:9 Ri ojer can, tok man jani k'axinek ta ri ley chinuvech, xinch'ob chi c'o nuc'aslen. Jac'a ri k'ij tok xk'ax chinuvech ri nubij ri ley, xc'astej-pe ri mac ri c'o pa vánima, y c'ari' xinnabej chi manek ajc'a nuc'aslen.
ROM 7:10 Ri ley ri xuya-pe ri Dios, nuc'ut c'a achique rubanic richin nilitej ta ri c'aslen. Pero yin man xinvil ta c'aslen. Pa ruq'uexel ri', xa camic ri xinvil.
ROM 7:11 Y queri' xinc'ulvachij roma ri mac ri c'o pa vánima. Ri mac can xiruk'ol-vi, roma can ja ri ley ri xrucusaj y xirucamisaj.
ROM 7:12 Ri ley can lok'olej vi; can utz vi y choj ri nubij.
ROM 7:13 ¿Ninbij ta cami c'a chi ri utzilej ley xuq'uen-pe camic chuve? Man que ta ri'. Jac'a ri mac ri xc'amon-pe ri camic, roma xuben chuve chi man xinnimaj ta ri nubij ri utzilej ley. Y riq'uin ri' ri ley xuc'ut c'a chinuvech achique ri' ri mac; y queri', nik'alajin chi ri mac can itzel vi.
ROM 7:14 Ketaman chi ri ley riq'uin ri Dios petenek-vi. Jac'a yin xa jun vinek ri c'o pa ruk'a' ri mac.
ROM 7:15 Can man c'a ninben ta ri utz ri ninvajo', xa ja ri mac ri ninvetzelaj xa jari' ri ninben. Ri nuc'ulvachin, can man nika' ta c'a chinuvech.
ROM 7:16 Ri mac ri ninben, can man c'a nika' ta chinuvech, y re' nuk'alajirisaj chi ri ley can utz vi.
ROM 7:17 Y romari' yitiquir ninbij chi man nuyon ta yin ri yibanon ri mac, xa can ja chic ri mac ri c'o pa vánima ri nibanon chuve y yin man jun yitiquir ninben.
ROM 7:18 Yin xa jun vinek c'a ri man jun utz c'o pa nuc'aslen. Ninvajo' ninben ri utz, pero man yitiquir ta.
ROM 7:19 Stape' ja ri utz ri ninvajo' ninben, man ninben ta. Y ri mac ri man ninvajo' ta ninben, xa jari' ri ninben.
ROM 7:20 Romari' xinbij yan chi man nuyon ta yin ri yibanon ri mac, roma can man ninvajo' ta ninben. Xa ja ri mac ri c'o pa vánima jari' ri nibanon chuve.
ROM 7:21 Y yin nintz'et chi jantape' queri' nibanatej. Xa can achi'el chic ley, roma tok ninvajo' ninben ri utz, chanin nik'alajin-pe ri mac ri c'o pa vánima.
ROM 7:22 Ri vánima, can yalan vi niquicot riq'uin ri ru-ley ri Dios.
ROM 7:23 Pero vetaman chi c'o chic jun ley ri uc'uayon vichin; ri can yerucusaj ri nuk'a-vaken. Y re jun re' nuben oyoval riq'uin ri nurayij ri vánima. Can inc'o-vi c'a pa ruk'a' y chuxe' rutzij ri mac, ri ye'ucusan richin re nuk'a-vaken.
ROM 7:24 C'ayef re nuc'ulvachin, roma ri itzel tak rayibel ri ec'o viq'uin xa camic niquiq'uen-pe chuve. ¿Can man jun ta cami c'a ri yicolon pa ruk'a' re mac re'?
ROM 7:25 Matiox chire ri Dios chi ri Kajaf Jesucristo xirucol. Roma man ta ri Jesucristo, yin, jun ta rusamajel ri ru-ley ri mac, roma ri itzel tak rayibel ri ec'o viq'uin. Y ri' stape' can c'o ri rayibel viq'uin richin in jun ta rusamajel ri ru-ley ri Dios.
ROM 8:1 Roj ri jun chic kabanon riq'uin ri Cristo Jesús, ri can man oj uc'uan ta chic roma ri itzel tak karayibel, y xa can ja chic c'a ri Lok'olej Espíritu ri uc'uayon kichin, vacami can man c'a xtika' ta ri nimalej ruc'ayeval pa kavi'.
ROM 8:2 Xa can jac'a tok xojoc chuxe' ru-ley ri Lok'olej Espíritu richin c'aslen, jari' tok xojcolotej chuvech ri ru-ley ri mac y ri camic, roma ri Cristo Jesús.
ROM 8:3 Ri ley richin ri Moisés man xtiquir ta xojrucol, roma roj man xkaben ta ri nubij. Jac'a richin yojcolotej, ri Dios xutek-pe ri Ruc'ajol chuvech re ruvach'ulef, xoc vinek can achi'el roj, xaxe c'a rija' man aj-mac ta. Xquen c'a (Xcom c'a) roma ri kamac, y riq'uin ri' ri Dios xojrucol chuvech ri ruchuk'a' ri mac.
ROM 8:4 Queri' xuben richin chi roj yojtiquir nikac'uaj jun c'aslen choj achi'el ri natan chupan ri ley richin ri Moisés. Man oj uc'uan ta chic roma ri itzel tak karayibel, xa ja chic ri Lok'olej Espíritu ri uc'uayon kichin.
ROM 8:5 Ri e uc'uan roma ri itzel tak quirayibel, can benek c'a cánima chirij ri itzel tak quirayibel ri'. Jac'a ri e uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu, can benek c'a cánima chirij ri nrajo' ri Lok'olej Espíritu.
ROM 8:6 Ri e uc'uan c'a roma ri itzel tak quirayibel, xa camic c'a ri nuq'uen-pe chique. Jac'a ri e uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu, c'aslen y uxlanen ri nuq'uen-pe chique.
ROM 8:7 Ri e uc'uan roma ri itzel tak quirayibel, niquetzelaj ri Dios. Can man niquinimaj ta ri nubij ri ru-ley ri Dios. Can man yetiquir ta niquinimaj.
ROM 8:8 Ri e uc'uan roma ri itzel tak quirayibel, can man yetiquir ta niquiben ri nika' chuvech ri Dios.
ROM 8:9 Jac'a roj ri c'o ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios pa tak kánima, man oj uc'uan ta chic roma ri itzel tak karayibel, xa ja chic ri Lok'olej Espíritu ri uc'uayon kichin. Y ri Lok'olej Espíritu petenek roma ri Cristo. Ri vinek c'a ri man c'o ta ri Lok'olej Espíritu quiq'uin, man e richin ta ri Cristo.
ROM 8:10 Pero vi ri Cristo c'o pa tak kánima, c'o kac'aslen ri man q'uisel ta, roma man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Y can kitzij vi chi roma ri mac yojquen-el (yojcom-el) chuvech re ruvach'ulef, pero riq'uin ri Cristo c'o kac'aslen.
ROM 8:11 Ri Dios xuben chire ri Cristo Jesús chi xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', y que chuka' ri' xtuben chike roj ri c'o ri Rulok'olej Espíritu pa tak kánima. Xkojruc'asoj chuka' el chiquicojol ri caminaki', roma c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin.
ROM 8:12 Vach'alal, roj can oj aj-c'as vi riq'uin ri Lok'olej Espíritu, pero man que ta ri' quiq'uin ri itzel tak rayibel, richin ja ta ri' ri ye'uc'uan kichin.
ROM 8:13 Roma vi xkojquic'uaj ri itzel tak rayibel, xa camic niquiq'uen-pe chike. Nic'atzin c'a chi ja ri Lok'olej Espíritu ri nuc'uan kichin y nucamisaj ri itzel tak rayibel ri'; richin nic'oje' kac'aslen ri man q'uisel ta.
ROM 8:14 Ri can e uc'uan c'a roma ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios, e ralc'ual chic ri Dios.
ROM 8:15 Can jac'a tok xkac'ul ri Espíritu ri', jari' tok xojoc ralc'ual ri Dios. Roma tok rubanon can, janíla xkaxibij-ki' chuvech ri ruc'ayeval ri nuya' ri Dios, achi'el jun samajel janíla nuxibij-ri' chuvech ri ru-patrón. Jac'a re vacami, roma c'o ri Lok'olej Espíritu ri' kiq'uin, man chic nikaxibij ta ki'. Vacami Katata' nikabij chire ri Dios.
ROM 8:16 Roma ri Lok'olej Espíritu nuben chike chi nikana' pa kánima chi can kitzij oj ralc'ual vi ri Dios.
ROM 8:17 Y roma oj ralc'ual chic ri Dios, roj can yojichinan c'a chuka'. Can junan c'a yojichinan riq'uin ri Cristo. Pero nic'atzin chi man tikapokonaj nikatej pokon, achi'el xutej pokon ri Cristo; richin queri' jebel xtekabana' riq'uin ri Cristo ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen.
ROM 8:18 Re ojc'o vave' chuvech re ruvach'ulef nikatej pokon. Pero vetaman chi tok xkojbec'oje' riq'uin ri Cristo ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen, man chic xtoka' ta chikac'u'x ri tijoj-pokonal richin re ruvach'ulef, roma can janíla jebel xtekabana' chila' chicaj.
ROM 8:19 Y re ruvach'ulef y ri ch'aka' chic ri e rubanon ri Dios, can riq'uin vi quicoten coyoben ri k'ij tok roj ralc'ual jebel xtekabana' riq'uin ri Cristo. Can janíla vi nicajo' niquitz'et ri k'ij ri'.
ROM 8:20 Roma re ruvach'ulef y ri ch'aka' chic ri xeruben ri Dios xeyojtej (xeyujtej); y quere' xquic'ulvachij pa ruk'a' ri Dios, pero man roma ta c'a quimac rije'. Y man richin ta c'a jantape' queri' xquec'oje' can, xa can coyoben c'a chi yechojmirisex.
ROM 8:21 Ri mac can xuben c'a chire ronojel ri rubanon ri Dios, chi e q'uisel, pero xtapon c'a ri k'ij tok xquecolotej chuvech re'. Roj ri ralc'ual chic ri Dios, jebel xtekabana' riq'uin rija' ri can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen. Xkojcolotej c'a chuvech ri man utz ta. Que chuka' ri' ronojel ri e rubanon ri Dios, can xquecolotej c'a chuvech ri man utz ta y jebel xtiquiben.
ROM 8:22 Can ronojel vi c'a ri e rubanon ri Dios, roma ri mac yek'axon y yejilon achi'el jun ixok ri pa ruk'ijul chic ri alanen c'o-vi. Queri' quibanon-pe c'a re vacami.
ROM 8:23 Y can que chuka' ri' roj. Roma ri mac, ri kánima nik'axon, nijilon c'a re k'ij chuka' re'. Can janíla c'a nikajo' chi napon yan ta ri k'ij tok xtik'alajin chi oj ralc'ual ri Dios, y xtijalatej ri kach'acul. Ketaman chi queri' xtiban chike, roma yo'on chic ri Lok'olej Espíritu pa tak kánima.
ROM 8:24 Xojcolotej yan pe chupan ri kamac, pero chuka' c'a c'o na ch'aka' chic utzil ri e koyoben. Can ta ec'o chic ronojel ri utzil ri' kiq'uin, man ta c'a e koyoben. Roma man jun vinek ri c'a nroyobej na ri xa c'o chic riq'uin.
ROM 8:25 Pero roma c'a man jani ec'o ta kiq'uin ronojel ri utzil ri', c'a e koyoben na; y can riq'uin c'a janíla coch'onic. Roma cukul kac'u'x chi xquekac'ul.
ROM 8:26 Y c'o chic jun chuka'. Ri Lok'olej Espíritu yojruto' richin roj yojtiquir nikoyobej riq'uin coch'onic ri utzil ri', roma retaman chi manek kuchuk'a'. Yojruto' chuka' riq'uin ri ka-oraciones, roma roj man ketaman ta achique ri nic'atzin nikac'utuj chire ri Dios. Nuya' c'a pa tak kánima ri achique nic'atzin chi nikac'utuj chire ri Dios. Can nuc'utuj-vi c'a koma roj, y nuc'utuj riq'uin jun k'axo'n janíla nim, ri man tiquirel ta chic rubixic riq'uin ch'abel.
ROM 8:27 Pero chuvech ri Dios, can nik'alajin-vi ri c'o pa tak kánima y chuka' chuvech rija' can nik'alajin ri nuch'ob ri Lok'olej Espíritu; y re' stape' man tiquirel ta chi xbix chire riq'uin ch'abel. Ri Lok'olej Espíritu can retaman-vi ri rurayibel ri Dios y jari' ri nuc'utuj koma roj ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios.
ROM 8:28 Roj ri nikajo' ri Dios y xojoyox roma rija' richin xojoc ralc'ual roma queri' ruch'obon-pe pa kavi', can ketaman c'a chi xabachique k'axo'n y tijoj-pokonal nikac'ovisaj, c'o utz ri nuq'uen-pe chike.
ROM 8:29 Ri Dios can retaman chic c'a kavech tok man jani yojalex ta chiri', y romari' tok xojrucha' richin yojoc ta achi'el ri Ruc'ajol. Ri Dios can nrajo' c'a chi oj q'uiy ta ri yojoc ralc'ual y ja ri Ruc'ajol ri nimalaxel chikacojol.
ROM 8:30 Y roj c'a ri xojrucha' ri Dios, can xkac'ul-vi ri royonic. Y tok oj royon chic, xuben c'a chike chi can man jun chic kamac chuvech. Y tok rubanon chic c'a chike chi man jun kamac nic'ulun chuvech, xa can xe chic c'a koyoben ri k'ij tok xtuben chike chi utz xtekabana' riq'uin rija' ri can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen.
ROM 8:31 Y ronojel c'a re' nuc'ut chikavech chi ri Dios can kiq'uin vi roj c'o-vi y romari' man jun nitiquir ta chikij.
ROM 8:32 Ri Dios man xupokonaj ta c'a xuya-pe ri Ruc'ajol mismo, richin chi xquen (xcom) koma konojel roj. Y vi xuya-pe ri Ruc'ajol, can k'alaj vi chi man xtupokonaj ta xtuya' ronojel ri rutzil chike.
ROM 8:33 Ri Dios xojrucha' y man jun kamac yojc'ulun chuvech. Y vi ri Dios quere' chic rubanon chike, ¿can c'o ta c'a cami jun ri yojsujun chuvech rija' chi roj man utz ta ri kac'aslen?
ROM 8:34 Chuka' ri Cristo xquen (xcom) koma roj, y xc'astej, y vacami c'o pa rajquik'a' ri Dios y c'o ri nuc'utuj chire koma roj. Y vi ri Cristo quere' rubanon koma roj, ¿c'o ta cami c'a jun nitiquir nic'utun chi tika' ruc'ayeval pa kavi'?
ROM 8:35 ¿Ec'o cami c'a ri yetiquir yojquich'er-el riq'uin ri ajovabel richin ri Cristo? ¿Nitiquir cami c'a yojruch'er-el ri tijoj-pokonal? ¿ri k'axomal? ¿o ri yojetzelex roma kaniman ri Cristo? ¿ri vayjal? ¿ri manek katziak? ¿o ri kachajin ruc'ayeval? ¿o ri camic?
ROM 8:36 Chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chirij c'a re' nich'on-vi tok nubij: Roma oj avalc'ual, ri ch'aka' chic vinek benek-ruvech nicajo' yojquicamisaj; chiquivech rije' xa oj achi'el carne'l ri can e richin vi camic. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 8:37 Pero xabachique ta ri tijoj-pokonal, can man nitiquir ta yojruch'er-el riq'uin ri Cristo, roma ri Cristo can yojrajo', y roj can yojch'acon-vi roma can c'o kiq'uin.
ROM 8:38 Y yin vetaman chi can man jun xkojch'aron-el riq'uin ri Dios. Ri camic man nitiquir ta. Ri nikac'ulvachij tok c'a oj q'ues na man nitiquir ta. Ri ángeles man yetiquir ta, ni ri itzel tak espíritu. Ri k'atoy tak tzij man yetiquir ta chuka'. Man jun ri c'o vacami, ni man jun chuka' ri xtipe chikavech apo ri nitiquir ta yojch'aron-el.
ROM 8:39 Can man jun c'a ri banon roma ri Dios ri nitiquir ta yojruch'er-el riq'uin ri ajovabel richin rija', roma jun kabanon riq'uin ri Kajaf Cristo Jesús; xabacuchi ta ojc'o-vi, vi janíla chicaj o janíla pa xulan.
ROM 9:1 Yin, roma nuniman ri Cristo, man nintz'uc ta tzij. Ri ninvajo' ninbij chive can kitzij vi. Ri vánima queri' ri nubij chuve, chi can kitzij vi. Ri Lok'olej Espíritu que chuka' ri' nubij, chi re ninbij chive can kitzij vi,
ROM 9:2 chi yalan yibison. Can jantape' c'o nimalej k'axo'n pa vánima.
ROM 9:3 Roma yin janíla ninvajo' chi conojel ta ri kavinak israelitas niquinimaj ta ri Cristo, y vi ta riq'uin ri yinelesex-el riq'uin ri Cristo y nika' ruc'ayeval pa nuvi' yin, riq'uin ta ri' yecolotej ri ch'aka' chic kavinak, ninya' ta k'ij chi queri' niban chuve.
ROM 9:4 Ri kavinak israelitas can q'uiy c'a ri quic'ulun y romari' bin chique chi e ralc'ual ri Dios. Bin chique chi c'o ri Dios quiq'uin, ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen. C'o ri ru-trato ri Dios quiq'uin. Ri Dios chique rije' xuya-vi ri ley, y xuc'ut chiquivech achique rubaniquil richin niquiya' ruk'ij. Y chuka' xubij chi xtuya' ri rutzil chique.
ROM 9:5 Rije' chuka' e quiy-quimam can ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob. Y tok ri Cristo xpe vave' chuvech re ruvach'ulef, chiquicojol rije' xalex-vi. Ri Cristo jari' ri Dios y c'o pa ruvi' ronojel. C'o ruk'ij richin jantape'. Que vi ri'.
ROM 9:6 Man tikach'ob c'a chi ri Dios man rubanon ta ri utzil ri rubin, xaxe roma man e q'uiy ta kavinak ri quic'ulun ri utzil ri'. Roma re utzil re' xaxe quichin ri can e kitzij israelitas y man quichin ta ri choj quibini'an israelitas.
ROM 9:7 Man conojel ta ri riy-rumam can ri Abraham e cha'on roma ri Dios. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios, tok xbix chire ri Abraham: Chiquicojol ri e riy-rumam ri Isaac xquencha-vi ri xquec'ulun ri utzil ri xtinya', queri' xubij ri Dios chire ri Abraham.
ROM 9:8 Y queri', nikatz'et chi man conojel ta ri e riy-rumam can ri Abraham e ralc'ual ri Dios. Xaxe ri e cha'on roma ri Dios richin niquic'ul ri utzil ri rusujun. Xaxe c'a rije' ri nibix chique roma ri Dios chi e ralc'ual chic rija'.
ROM 9:9 Achi'el tok ri Dios xubij chire ri Abraham: Xquipe chic iviq'uin queva juna', roma ri avixjayil Sara xtic'oje' jun ti ral, y ti ala'. Queri' xubij ri Dios chire ri Abraham.
ROM 9:10 Y can que vi ri' xbanatej. Can xalex na vi ri kamama' Isaac. Y tok ri Isaac c'ulan chic, ri rixjayil Rebeca xeralaj ca'i' ac'uala'.
ROM 9:11 Y roma ri xquic'ulvachij quiq'uin ri ca'i' ac'uala' ri', can nik'alajin-vi chi ri Dios man yojrucha' ta roma ri kabanobal. Rija' yerucha' ri ruch'obon chi yerucha'. Roma tok man jani que'alex ri ca'i' ac'uala' ri', y man jani tik'alajin ri quibanobal vi utz o man utz ta,
ROM 9:12 ri Dios xubij yan chire ri te'ej: Ri nimalaxel xtoc pa ruk'a' ri chak'laxel.
ROM 9:13 Y chuka' chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri Jacob can nucha'on-vi. Jac'a ri Esaú man nucha'on ta. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 9:14 Y man tich'ob chi man choj ta ri xuben ri Dios, chi ja ri Jacob ri xucha' y man ja ta ri Esaú.
ROM 9:15 Can achi'el ri nubij ri ruch'abel ri Dios, tok xbix chire ri Moisés: Ri ninjoyovaj ruvech, can ninjoyovaj-vi ruvech. Y ri ninto', can ninto-vi. Queri' xubij ri Dios chire ri Moisés.
ROM 9:16 Can nik'alajin c'a chi ri Dios nuya' ri rutzil chike roma nujoyovaj kavech, y man roma ta ri janíla nikajo' o roma ta ri yojel-yojoc chucanoxic.
ROM 9:17 Y re' can kitzij vi. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri xubij ri Dios chire ri Faraón: Xatinya' pa ruvach'ulef Egipto richin nak'et tzij pa ruvi'. Queri' nubanon chave richin nik'alajin ri vuchuk'a' roma ri nac'ulvachij. Ninvajo' c'a chi nitzijox ri nubi' pa ronojel tinamit. Queri' xubij ri Dios chire ri Faraón.
ROM 9:18 Y queri', nikatz'et chi riq'uin ri Dios c'o-vi chi nujoyovaj ruvech jun vinek o vi xa nucovirisaj ri ránima chupan ri itzel ruc'aslen.
ROM 9:19 Pero man roma ta ri' rix utz ta chi nich'ob-ka: Vi xa riq'uin c'a ri Dios c'o-vi chi nujoyovaj ruvech jun vinek, y riq'uin chuka' rija' c'o-vi chi nucovirisaj ránima jun vinek, ¿achique c'a roma tok aj-maqui' nubij chike? Y re' man kamac ta roj. Roma roj vinek man ruc'amon ta chi nikapaba-ki' chuvech ri nrajo' nuben kiq'uin. Pero rix man jun bey c'a tipe jun ch'obonic queri' iviq'uin.
ROM 9:20 Pero yin ninbij c'a: Roj vinek, man yojtiquir ta nikabij chire ri Dios chi man utz ta ri nuben. ¿Utz cami chi jun bojo'y nubij ta chire ri banoy richin: Achique roma ja nubaniquil re' ri naben chuve? Can man ruc'amon ta c'a chi nubij queri'.
ROM 9:21 Roma riq'uin ri banoy-bojo'y nipe-vi achique ri nuben riq'uin ri juc'olaj ch'abek. Roma riq'uin re ch'abek re' nitiquir nuben jun bojo'y ri nim rejkalen o jun ri man nim ta rejkalen.
ROM 9:22 Y queri' ri Dios, pa ruk'a' rija' c'o-vi richin xuch'ob nuc'ut ri ruchuk'a' y ri royoval pa quivi' ri vinek ri yemacun. Pero janíla e rucoch'on, stape' ruc'amon chi xka' yan ta ri royoval pa quivi' y xeq'uis yan ta ri pa ruc'ayeval.
ROM 9:23 Y chuka' pa ruk'a' rija' c'o-vi richin nuk'alajirisaj chi yalan utz runa'oj kiq'uin roj ri kac'ulun chic ri rutzil. Ruchojmirisan chic ri kac'aslen richin chi jebel xtekabana' riq'uin rija', ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen.
ROM 9:24 Queri' chic rubanon kiq'uin roj ri xojroyoj. Man xe ta ri e royon-pe chikacojol roj israelitas, xa can que chuka' ri' ri e royon-pe chiquicojol ri man e israelitas ta.
ROM 9:25 Achi'el ri nubij ri Dios chupan ri vuj ri tz'iban can roma ri Oseas: Ri vinek ri man e nutinamit ta, xtinben chique chi xque'oc nutinamit. Man e vajovan ta pe, pero xquenvajo' c'a.
ROM 9:26 Chuka' chupan ri vuj ri rutz'iban can ri Oseas nubij: Ri vinek ri xbix chique roma ri Dios: Rix man ix nutinamit ta, xtapon ri k'ij tok xtibix chique chiri' ri acuchi ec'o-vi: Rix ix ralc'ual chic ri c'aslic Dios.
ROM 9:27 Y chikij roj israelitas, c'o ri xubij ri Isaías ojer can. Rija' can riq'uin c'a ruchuk'a' xch'on y xubij: Roj ri riy-rumam can ri Israel, can janíla oj q'uiy. Can oj achi'el ri sanayi' chuchi' ri nimalej ya' rubini'an mar, roma can man jun ri nitiquir ta najlan. Pero man oj q'uiy ta ri xkojcolotej.
ROM 9:28 Ri Ajaf Dios can rubin c'a chi xtuya' ruc'ayeval pa ruvi' re karuvach'ulef. Y can chanin c'a xtibanatej, y pa ruchojmilal tok xtibanatej.
ROM 9:29 Ri Isaías can rubin c'a chuka': Ri Dios ri Rajaf ronojel, vi ta yojruq'uis konojel, nikac'ulvachij ta achi'el ri xquic'ulvachij ri tinamit Sodoma y Gomorra ojer can. Queri' xubij ri Isaías.
ROM 9:30 Y ronojel re' nuk'alajirisaj chikavech chi ri man e israelitas ta y man can ta quitijon quik'ij richin chi man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios, xa jari' ri xec'ulun. Queri' c'a niban chique conojel ri niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Jesucristo.
ROM 9:31 Jac'a ri kavinak israelitas, can niquitej-vi quik'ij richin chi man jun ta quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Can janíla c'a niquitej quik'ij richin niquiben ta ri nubij chupan ri ru-ley ri Dios, pero man yetiquir ta.
ROM 9:32 ¿Y achique roma? Roma man quiniman ta ri Jesucristo. Xa ja ri ley ri janíla niquitej quik'ij richin niquiben y man nicajo' ta niquinimaj ri Jesucristo; romari' xquipajq'uij (xquichek'ij) caken chuvech ri Abej. Y ri Abej ri' ja ri Jesucristo.
ROM 9:33 Achi'el ri nubij ri Dios chupan ri tz'ibatel can: Yin xtinya' c'a ri Abej ri pa tinamit Sión, y ec'o vinek ri xa xtiquipaxij-qui' chuvech ri Abej ri' y xquetzak. Jac'a ri xqueniman richin, man jun bey xqueq'uixbitej ta, roma ri utzil ri bin chique chi can xquequic'ul, can xquic'ul-vi. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 10:1 Vach'alal, ri ninc'utuj chire ri Dios y ri rurayibel chuka' ri vánima, ja ta chi ri kavinak yecolotej ta.
ROM 10:2 Yin vetaman chi rije' niquitej quik'ij richin niquitzekelbej ri Dios, pero man quetaman ta ri achique rubanic niquiben.
ROM 10:3 Man quetaman ta c'a ri achique rubaniquil niquiben richin man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Man quetaman ta chi ja ri Dios nibanon. Y romari' niquitej quik'ij richin chi niquiben ri nubij ri ley richin ri Moisés y man niquinimaj ta ri Jesucristo ri takon-pe roma ri Dios, richin chi man jun quimac yec'ulun chuvech.
ROM 10:4 Ri ley xtane' tok xoka' ri Cristo. Queri' xbanatej richin chi xabachique ri xtiniman richin ri Cristo man jun rumac xtic'ulun chuvech ri Dios.
ROM 10:5 Ri Moisés rutz'iban c'a can ri achique rubanic nrajo' richin chi riq'uin ri ley man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Rija' rutz'iban c'a can: Ri nibanon ronojel ri nubij re ley re', can xtril-vi ruc'aslen riq'uin ri Dios. Queri' ri rutz'iban can.
ROM 10:6 Pero ri rubaniquil richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios, ja ri nikanimaj ri Cristo. Y chirij re' nibix c'a: Man tikabij pa tak kánima: ¿Achique xtibe chila' chicaj richin xteruc'ama-pe ri Cristo? Roma rija' xka' yan pe.
ROM 10:7 Y man tikabij chuka': ¿Achique ta c'a xtibe quiq'uin ri caminaki', ri acuchi ec'o-vi, richin xteruc'ama-pe ri Cristo? Roma rija' xc'astej yan el.
ROM 10:8 Chupan ri ruch'abel ri Dios nubij: Ri ch'abel man nej ta c'o-vi, xa pan avánima c'o-vi, y pan achi' chuka'. Queri' nubij chupan ri ruch'abel ri Dios. Y ja ch'abel ri' ri nikatzijoj, y nubij chi nic'atzin nikanimaj ri Jesucristo.
ROM 10:9 Nubij chi nic'atzin chi nabij chi ri Jesús jari' ri Ajaf, y nic'atzin chuka' chi nanimaj riq'uin ronojel avánima chi ri Dios xuben chire ri Jesús chi xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki'. Vi xtaben queri', yacolotej.
ROM 10:10 Richin yacolotej y man jun amac yac'ulun chuvech ri Dios, can pan avánima c'a tipe-vi richin nanimaj y chuka' nic'atzin chi nabij chi ja ri Jesús jari' ri Ajaf.
ROM 10:11 Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Conojel ri vinek ri xqueniman richin, man jun bey xqueq'uixbitej ta, roma ri utzil ri bin chique chi can xquequic'ul, can xquic'ul-vi. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 10:12 Junan nuben chike vi oj israelitas o vi man oj israelitas ta. Ri Ajaf, can Kajaf vi c'a konojel y can nuya-vi ri rutzil chique ri yec'utun.
ROM 10:13 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Conojel c'a ri xquec'utun chi ja ri Ajaf ri nito'on quichin, can xquecolotej-vi. Queri' ri nubij.
ROM 10:14 ¿Pero nitiquir cami jun vinek nuc'utuj rucolotajic chire ri Jesucristo, vi xa man nunimaj ta chi ja rija' ri Colonel? ¿O nitiquir cami chuka' nunimaj, vi xa man rac'axan ta chirij ri Colonel? ¿Y nitiquir cami nrac'axaj, vi xa man jun nitzijon chire?
ROM 10:15 ¿Y nitiquir cami chi c'o ta jun ri nitzijon, vi man ta jun takayon richin? Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nik'alajin chi ec'o ri e takon, roma nubij: Janíla quicoten tok ye'apon ri yetzijon ri utzilej ch'abel richin colotajic; niquitzijoj achique rubaniquil richin nic'oje' uxlanen pa kánima. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 10:16 Xaxe c'a man conojel ta vinek yeniman ri nubij ri utzilej ch'abel richin colotajic. Achi'el ri rutz'iban can ri Isaías: Ajaf, ¿ri ach'abel ri xkatzijoj chique ri vinek, e q'uiy cami ri xeniman? Queri' ri rutz'iban can ri Isaías.
ROM 10:17 Richin nikanimaj, nic'atzin chi nikac'axaj na ri ch'abel. Y ri ch'abel ri nic'atzin chi nikac'axaj ja ri ruch'abel ri Dios.
ROM 10:18 Y yin ninbij chi ri ruch'abel ri Dios etaman, roma chupan ri tz'ibatel can, nubij: Can c'a pa ruq'uisibel c'a chire re ruvach'ulef e apovinek-vi ri yek'alajirisan richin. Xabacuchi c'a ec'o-vi vinek, chiri' c'a niquik'alajirisaj-vi chuka'. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 10:19 Y yin ninbij c'a chuka' chi ri kavinak israelitas quetaman c'a ri nubij ri ruch'abel ri Dios. Tikatz'eta' na pe' nabey ri nubij ri Dios chupan jun chique ri vuj ri e rutz'iban can ri Moisés: Ec'o ri can man e nutinamit ta y man jun etamabel ri c'o ta quiq'uin. Pero chique rije' xtinya-vi ri vutzil, y romari' rix itzel xtina' chique. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 10:20 Pero can más k'alaj ri tz'ibatel can roma ri Isaías, roma ri Dios nubij: Ri vinek ri man xecanon ta vichin, xinquil. Can xinc'ut c'a vi' chiquivech, stape' man xinquicanoj ta. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 10:21 Pero ri Dios nubij c'a chiquij ri kavinak israelitas: Benek-ruvech yenvoyoj richin yepe ta viq'uin, jac'a rije' xa niquipaba-qui' chinuvech y man niquinimaj ta nutzij. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 11:1 Y yin ninbij c'a chi ri Dios man e retzelan ta can ri israelitas, ri rutinamit. Roma yin vilon rutzil ri Dios. Y yin can in israelita chuka'. Ri Abraham jari' ri ojer numama', y que chuka' ri' ri Benjamín.
ROM 11:2 Ri Dios man retzelan ta can ri rutinamit; ri Dios can pa rutiquiribel retaman-pe ruvech. ¿Man ivetaman ta c'a ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chirij ri Elías? Ri Elías xch'on riq'uin ri Dios chiquij ri ruvinak israelitas, y xubij:
ROM 11:3 Ajaf, xequivulaj ri altares ri avichin rat y xequicamisaj ri ch'aka' chic asamajela' ri xek'alajirisan chuka' ri ach'abel. Xa nuyon chic oc yin, pero yinquicanoj chuka' richin yinquicamisaj. Queri' xubij ri Elías chire ri Dios.
ROM 11:4 ¿Y achique xubij ri Dios chire ri Elías? Ri Dios xubij: Man ayon ta atc'o viq'uin. C'a ec'o na vuku' mil ri ec'o viq'uin, ri man quiyo'on ta ruk'ij ri vachibel rubini'an Baal. Queri' xubij ri Dios chire ri Elías.
ROM 11:5 Y que chuka' ri' vacami ec'o kavinak israelitas ri junan oj cha'on quiq'uin roma ri rutzil ri Dios.
ROM 11:6 Ri e cha'on roma ri rutzil ri Dios, man e cha'on ta roma ri jebel quibanobal. Vi ta e cha'on roma ri jebel quibanobal, man ta nibix chi e cha'on roma ri rutzil ri Dios.
ROM 11:7 Y re' nuk'alajirisaj c'a chikavech chi ri kavinak ri e cha'on roma ri Dios xquil ri colotajic. Jac'a ri ch'aka' chic kavinak ri man e cha'on ta roma ri Dios man xquil ta ri colotajic, xa xcovirisex cánima.
ROM 11:8 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri Dios xuya' chique achi'el jun nimalej varan. Can achi'el ta e moyirinek y man ye'aq'uex ta. Queri' quibanon-pe. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 11:9 Y ri David rubin can chuka': Ri nima'k tak quiva'in xtoc ta c'a qui-trampa y chapbel quichin. Ja ta c'a ri' ri xtitzakon quichin y xtoc ta rutojbalil ri quibanobal.
ROM 11:10 Xtik'ekumatej ta c'a ri runak' tak quivech, richin man ta xquetzu'un. Roma ta ri tijoj-pokonal, luculic ta xtiquiben y man ta xtiq'uis-el chiquij. Queri' ri rubin can ri David.
ROM 11:11 Y ronojel re' man nubij ta c'a chi ri kavinak richin ta jantape' tok xquipajq'uij (xquichek'ij) caken y xetzak. Man que ta ri'. Ri Dios richin nuc'asoj c'a jun rayibel quiq'uin richin niquinimaj ta ri rutzij, xusuj c'a chuka' ri colotajic chique ri vinek man e israelitas ta.
ROM 11:12 Ri kavinak xquetzelaj c'a ri Dios, y romari' ri Dios xusuj ronojel ri rutzil chique ri ch'aka' chic vinek ri man e israelitas ta. Pero más c'a ri utzil ri xquepe tok ri kavinak xtiquinimaj.
ROM 11:13 Y c'o c'a chuka' ri ninvajo' ninbij chique ri man e israelitas ta: Yin, jun apóstol ri takon-pe chique ri man e israelitas ta. Can ninya-vi c'a ruk'ij ri nusamaj.
ROM 11:14 Y riq'uin re' ninvajo' c'a ninc'asoj jun rayibel quiq'uin ri nuvinak richin yecolotej ta; roma can niquitz'et c'a ri nusamaj chiquicojol ri man e israelitas ta.
ROM 11:15 Roma ri ch'aka' chic ri man e israelitas ta xc'an c'a quivech roma ri Dios, y jare' ri xpe tok ri Dios xeruya' can ri nuvinak israelitas roma ri man xquinimaj ta chic. Pero más c'a ri utzil ri xquepe tok ri nuvinak xtic'an chic quivech roma ri Dios. C'ari' c'a xkojc'astej, y xtuchop-el jun c'ac'a' c'aslen.
ROM 11:16 Ri israelitas can e cha'on-vi c'a. Roma vi can e cha'on c'a ri ruxe', can que c'a chuka' ri' ri e ruk'a' can. Xa can e achi'el c'a ri nabey sipanic ri niban chire ri Dios. Roma ri nabey caxlan-vey ri nisipex chire ri Dios, can lok'olej vi, y que c'a chuka' ri' ri que'en (k'or) ri nel-vi-pe, can lok'olej vi.
ROM 11:17 Ri nuvinak israelitas can e achi'el ri che' rubini'an olivo, ri ticon y can utz vi. Pero ec'o ruk'a' ri xejok'-el. Y rix ri man ix israelitas ta man ix ruk'a' ta ri che' ri', xa ix richin jun chic olivo ri man ticon ta, ri xa ruyon xel-pe. Pero xixtic pa ruvi' ri che' ri ticon y q'uiy utzil ic'ulun.
ROM 11:18 Pero man ruc'amon ta chi ninimirisaj-ivi' rix y nikasaj ta quik'ij ri nuvinak ri xe'elesex-el. Man ruc'amon ta chi ninimirisaj-ivi', roma ivetaman chi man ja ta ri ruk'a' ri che' ri e chapayon richin ri ruxe', xa ja ri ruxe' ri chapayon quichin ri ruk'a' ri che'. Y rix xa ix ruk'a' ri che' y man ix ruxe' ta.
ROM 11:19 Y riq'uin juba' rix nich'ob: Roj ruc'amon chi nikanimirisaj-ki', roma ec'o ruk'a' ri che' ri xejok'-el, richin chi ja roj ri xojtic can pa quiq'uexel.
ROM 11:20 Pero yin ninbij: Rije' roma ri man xquinimaj ta ri Dios, romari' tok xe'elesex-el. Y rix xaxe roma ri iniman ri Dios tok ixc'o can pa quiq'uexel. Roma c'a ri' man ruc'amon ta chi ninimirisaj-ivi'. Xa tixibij-ivi'.
ROM 11:21 Roma ivetaman chi ri Dios man xerupokonaj ta ri nuvinak israelitas. Xa xerelesaj-el, stape' rije' can e ruk'a' vi ri che' ri'. Vi queri' xuben quiq'uin rije', chuka' rix man xquixrupokonaj ta.
ROM 11:22 Can tivetamaj-vi c'a chi ri Dios janíla najovan, pero chuka' nuya' rutojbalil ri mac. Ri e tzakinek chupan ri quimac, rija' nuya' rutojbalil ri quimac. Jac'a rix ruyo'on rutzil chive, pero nic'atzin chi can nicukuba' ic'u'x riq'uin. Roma vi man nicukuba' ta ic'u'x riq'uin, rix chuka' yixelesex-el.
ROM 11:23 Y vi ri nuvinak niquinimaj, xquec'an. Ri Dios nitiquir yeruq'uen chic jun bey.
ROM 11:24 Rix can ix achi'el c'a ruk'a' jun olivo ri man xtic ta, ri xa ruyon xel-pe; pero xixelesex-pe riq'uin ri che' ri' y xixtic pa ruvi' ri olivo ri ticon, stape' man ix richin ta ri che' ri'. Y vi queri' xban chive rix, c'a ta la' chic c'a ri nuvinak israelitas chi man ta xquetic chic jun bey pa ruvi' ri che' ticon; roma rije' can e richin vi ri che' ri'.
ROM 11:25 Vach'alal, yin ninvajo' chi rix ivetaman ta re c'a juba' tuk'alajirisaj ri Dios, man xa tina' chi janíla ik'ij roma ri nich'ob-ka iyon. Y romari' ninbij-el chive ri c'are' xuk'alajirisaj ri Dios, chi ri nuvinak israelitas ri covirinek ri cánima y man nicajo' ta niquinimaj ri Dios, queri' xquec'oje', c'a tok xquecolotej na ri man e israelitas ta.
ROM 11:26 Y xquecolotej conojel ri nuvinak israelitas. Achi'el nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Chi ri Colonel xtipe pa Sión, y xtrelesaj-el ri etzelal chiquicojol ri e riy-rumam can ri Jacob.
ROM 11:27 Y yin xtincuy ri quimac. Jare' ri trato ri xinben quiq'uin. Queri' nubij ri Dios chupan ri tz'ibatel can.
ROM 11:28 Ec'o nuvinak israelitas ri niquetzelaj ri Dios, roma man quiniman ta ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y roma c'a ri man quiniman ta, ri Dios xuya' ri ruch'abel chive rix ri man ix israelitas ta. Pero ri Dios c'a yerajo' na ri nuvinak, roma e rucha'on y roma chuka' ri rutzil ri xusuj chique ri ojer tak kati't-kamama'.
ROM 11:29 Roma tok ri Dios nuya', can man nrelesaj ta chic. Y tok nroyoj ri rutinamit, can man nutzolij ta ri' chirij.
ROM 11:30 Tok rubanon can, rix ri man ix israelitas ta man xinimaj ta ri Dios. Jac'a tok ri nuvinak israelitas xquiya' can ri Dios, rija' xusuj ri rutzil chive rix, y rix xic'ul.
ROM 11:31 Ri nuvinak man quiniman ta ri Dios vacami, pero xtapon ri k'ij tok ri Dios xtusuj chic jun bey ri rutzil chique, y xtiquic'ul ri rutzil, can achi'el ri xiben rix.
ROM 11:32 Ri Dios can nuk'alajirisaj c'a chi conojel vinek e aj-maqui'; roma nrajo' nusuj ri rutzil chique.
ROM 11:33 Ri Dios can janíla vi utz, can janíla vi beyomel y etamabel c'o riq'uin. Roj can man nik'ax ta chikavech ri ruch'obonic, y man nik'ax ta chuka' chikavech ri rubanobal.
ROM 11:34 Achi'el ri tz'ibatel chupan ri ruch'abel ri Dios: ¿C'o cami jun vinek ri k'axinek chuvech ri achique nuch'ob ri Ajaf Dios? ¿O c'o cami jun ri tiquirinek rubin chire ri Dios ri achique ri utz chi nuben?
ROM 11:35 ¿O c'o cami jun vinek ri niyo'on jun sipanic chire ri Dios, richin chi ri Dios can c'o chi nuya-pe ri rajel-ruq'uexel chire? Man jun. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 11:36 Roma ja rija' ri xbanon ronojel. Can riq'uin vi c'a rija' petenek-vi ronojel. Y ronojel re xeruben, richin chi niquiya' ruk'ij-ruc'ojlen. Can tinimirisex c'a ruk'ij ri Dios richin jantape'. Que ta c'a ri'.
ROM 12:1 Vach'alal, ri Dios can nujoyovaj c'a kavech janíla. Romari' ninc'utuj utzil chive chi tic'utu' c'a ri matioxinic c'o iviq'uin; tijacha-ivi' pa ruk'a' ri Dios. Can achi'el xban chique ri chicop ri xesuj chire ri Dios, que chuka' ri' tibana' rix, tiya' ri ic'aslen chire ri Dios. Jun lok'olej c'aslen, jun c'aslen ri nika' chuvech ri Dios, jari' tiya' chire, y queri' rix can kitzij niya' ruk'ij ri Dios.
ROM 12:2 Man titzekelbej ri quic'aslen ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Xa can tiya' k'ij chire ri Dios richin nujel ri ich'obonic, richin queri' can tijalatej c'a chuka' rubanic ri ic'aslen. Y queri' xtivetamaj ri achique nrajo' ri Dios chi nikaben. Ri nrajo' rija', ja ri utz, ri jebel y ri tz'akatinek.
ROM 12:3 Ri Dios xuya' rutzil chuve y xiruya' chupan ri rusamaj. Romari' ninbij chive chi'ivonojel: Man tinimirisaj-ivi', roma man ruc'amon ta chi queri' niben. Nic'atzin chi nitz'et-ka-ivi', vi can kitzij icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios y vi yixajin chubanic ri samaj ri yo'on chive roma ri Dios. Roma konojel jalajoj ruvech kasamaj ruyo'on.
ROM 12:4 Can achi'el rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o raken, c'o runak'-ruvech, pero man junan ta quisamaj.
ROM 12:5 Y que chuka' ri' roj ri kaniman ri Cristo, oj q'uiy y man junan ta ri kasamaj. Pero junan kavech y nikatola-ki' roma jun kabanon riq'uin ri Cristo.
ROM 12:6 Can kac'ulun c'a rutzil ri Dios, roma can rubanon chike chikajujunal, chi c'o jun kasamaj ruyo'on. Romari', vi c'o ri nuk'alajirisaj ri Dios chike, can tikak'alajirisaj c'a chique ri ch'aka' chic. Y tikak'alajirisaj c'a ri kac'ulun.
ROM 12:7 Vi yojtiquir yekato' ri ch'aka' chic, quekato'. Vi yojtiquir yojtijon, kojtijon.
ROM 12:8 Vi yojtiquir nikacukuba' quic'u'x ri ch'aka' chic, tikabana'. Vi yojtiquir yekato' riq'uin ri ka-mero, quekato' riq'uin ronojel kánima. Vi ja roj ri yojuc'uan quichin, can tikatija' kak'ij chi utz quic'uaxic nikaben. Vi can yojtiquir c'a yekato', can quekato' c'a riq'uin quicoten.
ROM 12:9 Can quixajovan c'a riq'uin ronojel ivánima. Tivetzelaj ri man utz ta y tivojkaj ri utz.
ROM 12:10 Ivach'alal ivi' roma iniman ri Cristo. Roma c'a ri' can tivajovala-ivi' riq'uin ronojel ivánima y tinimala-ivi'.
ROM 12:11 Man quixk'oran, xa riq'uin ronojel ivánima tibana' ri rusamaj ri Ajaf.
ROM 12:12 Tiquicot ri ivánima roma ivoyoben ri utzil ri xtuya' ri Dios. Ticoch'o' ri tijoj-pokonal ri nic'ovisaj. Benek-ruvech tibana' orar.
ROM 12:13 Tok ec'o ch'aka' lok'olej tak kach'alal c'o ri nic'atzin chique, que'ito'. Tisuju' qui-posada tok nic'atzin.
ROM 12:14 Ri vinek ri ye'etzelan ivichin y niquiben chive chi nitej pokon, tic'utuj ri rutzil ri Dios pa quivi', y man tic'utuj chi nika' ruc'ayeval pa quivi' roma ri itzel tak quibanobal.
ROM 12:15 Quixquicot quiq'uin ri yequicot, y quixok' quiq'uin ri ye'ok' roma bis.
ROM 12:16 Junan ivech tibana'. Man tinimirisaj-ivi'. Xa tich'utinirisaj-ivi' y man tich'ob chi janíla etamabel c'o iviq'uin.
ROM 12:17 Vi c'o c'a jun vinek ri c'o itzel nuben chive, man tiben ruq'uexel chire. Jantape' tic'uaj jun c'aslen utz, richin chi man jun nilitej chivij.
ROM 12:18 Man c'a tiben oyoval, xa titija' ik'ij chi jebel nic'uaj-ivi' quiq'uin conojel.
ROM 12:19 Rix ri yalan yixinvajo', ninbij c'a chive: Vi ec'o ri yebanon itzel chive, man tiben ruq'uexel chique. Xa tiya' pa ruk'a' ri Dios, roma ja rija' ri xtiyo'on rutojbalil ri itzel tak quibanobal. Can achi'el ri nubij ri Dios chupan ri tz'ibatel can: Pa nuk'a' yin c'o-vi ri ruc'ayeval y ninya' rutojbalil chique ri yemacun. Queri' nubij ri Ajaf.
ROM 12:20 Y romari' ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Vi ninum ri netzelan avichin, rat can taya' c'a ruvay. Y vi nichaki'j ruchi', taya' ruya'. Vi queri' xtaben, rija' xa xtiq'uixbitej roma ri itzel tak rubanobal rubanon. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
ROM 12:21 Man tiya' k'ij chi yixch'acatej roma ri itzel ri niban chive. Rix ja ri utz ri tibana' y jare' ri xtich'acon chirij ri itzel.
ROM 13:1 Can nic'atzin c'a chi konojel yekanimaj ri k'atoy tak tzij. Roma conojel k'atoy tak tzij roma ri Dios ec'o y ja rija' ri yoyon ri k'atbel-tzij pa quik'a'.
ROM 13:2 Roma vi nikapaba-ki' chuvech ri k'atbel-tzij, c'ayef; roma ri k'atbel tak tzij ja ri Dios e yoyon. Y vi ta queri' nikaben, kayon nikaya-ki' pa ruc'ayeval.
ROM 13:3 Jun k'atoy-tzij man nuya' ta ruc'ayeval pa quivi' ri e banoy richin ri utz, xaxe pa quivi' ri e banoy richin ri etzelal. Can tikabana' c'a ri utz, richin chi man jun nikac'ulvachij. Y vi queri' nikaben, utz xkojtz'et coma ri k'atoy tak tzij.
ROM 13:4 Roma ja ri Dios ri e yoyon, richin chi man jun nikac'ulvachij. Pero vi nikaben ri man utz ta, tikaxibij-ki' chiquivech, roma ja rije' ri xqueyo'on ruc'ayeval pa kavi'. Can e yo'on-vi roma ri Dios richin niquiya' ruc'ayeval pa quivi' ri e banoy tak etzelal.
ROM 13:5 Romari' nic'atzin chi quekanimaj ri k'atoy tak tzij, roma ja ri kánima ri nibin chike chi ruc'amon chi yekanimaj y man xe ta richin chi man jun ruc'ayeval nika' pa kavi'.
ROM 13:6 Romari' tok yekatoj alcaval, roma ja ri Dios yoyon quisamaj ri k'atoy tak tzij, y ja samaj ri' ri niquiben benek-ruvech.
ROM 13:7 Can tikatojo' c'a ri kac'as chique ri c'o kac'as quiq'uin. Tikatojo' ri alcaval tok c'o chi nitoj ri alcaval. Tikatojo' ri impuestos tok c'o chi nitoj ri impuestos. Ri vinek c'o quik'ij, can tikaya' c'a quik'ij. Ri nima'k tak vinek, can tikabana' c'a chique chi e nima'k tak vinek.
ROM 13:8 Man utz ta ri nic'oje' can kac'as riq'uin jun chic, ni man utz ta chuka' ri man nikajovala' ta ki'. Roma vi can yekajo' ri ch'aka' chic, can xkaben yan c'a ronojel ri nubij chupan ri ru-ley ri Dios.
ROM 13:9 Ri ley ri' nubij: Rix achi'a' ri c'o ivixjaylal, man c'a ticanoj jun chic ixok. Y chuka' rix ixoki' ri c'o ivachijlal, man c'a ticanoj jun chic achin. Man c'a quixcamisan. Man quixelek'. Man titz'uc tzij chirij jun chic vinek. Man tirayij chi iviq'uin ta rix c'o-vi ri c'o riq'uin jun chic. Y c'o ch'aka' chic chuka' ri nubij ri ley. Pero c'o jun chic tzij ri numej ronojel re'. Y ri tzij ri' nubij: Achi'el navajo-ka-avi' rat, que chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic.
ROM 13:10 Vi yekajo' ri ch'aka' chic, man jun itzel nikaben chique. Y romari', vi yojajovan, can xkaben yan c'a ronojel ri nubij chupan ri ley.
ROM 13:11 Y ronojel re xinbij-ka, can richin chi kojc'astej, roma ketaman chi xtapon yan ri k'ij tok xkojcolotej-el. C'o yan c'a k'ij kaniman-pe, y romari' yojtiquir nikabij chi vacami más nakaj chic ojc'o-vi chire ri k'ij.
ROM 13:12 Ri k'eku'n nik'ax yan, y nik'alajin yan pe ri sakil. Romari', vi c'a c'o banobel richin k'eku'n ri nikaben, tikaya' can. Nic'atzin chi ja ri sakil ri noc katobal.
ROM 13:13 Roj ojc'o chic chupan ri sakil y romari' ruc'amon chi nikac'uaj jun c'aslen utz, y man ruc'amon ta chi yojk'aber, ni man ruc'amon ta chi ye'ic'o quivi' ri va'in yekabanala'. Man ruc'amon ta chi ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' richin yemacun; man jun c'a ruvech etzelal re quere' ruc'amon ta richin nikaben. Man ruc'amon ta chi c'o oyoval chikacojol y itzel ta nikatz'et jun chic roma ri utz c'o.
ROM 13:14 Nic'atzin c'a chi jun tikabana' riq'uin ri Ajaf Jesucristo, y man tikach'ob nikaya' k'ij chique ri itzel tak rayinic.
ROM 14:1 Ri kach'alal ri nicajo' niquitun-qui' kiq'uin, nic'atzin chi yekac'ul, y stape' ta ri kach'alal ri' man can ta niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Cristo. Pero man quekac'ul xaxe richin nikaben oyoval quiq'uin roma ri quich'obonic.
ROM 14:2 Achi'el chirij ri ti'ij, roj cukul kac'u'x chi utz nikatej ronojel, pero ri kach'alal ri man can ta quicukuban quic'u'x riq'uin ri Cristo, cukul quic'u'x chi xaxe ri ichaj ri utz yequitej.
ROM 14:3 Roj ri nikatej ronojel, man queketzelaj ri kach'alal ri man niquitej ta ronojel. Y ri kach'alal ri' man tiquibij chi man utz ta ri nikaben roj roma nikatej ronojel. Ri Dios oj ruc'ulun konojel, vi nikatej o man nikatej ta ronojel.
ROM 14:4 Romari' man jun c'a ri nitiquir nibin ta chirij jun chic kach'alal chi man utz ta ri rubanobal. Roma ri kach'alal ri' rusamajel ri Ajaf chuka'. Y ja ri Ajaf ri nibin vi utz ri rubanobal o xa man utz ta. Y ri kach'alal ri' can man xtitzak ta, roma ja ri Ajaf ri nito'on richin.
ROM 14:5 Ec'o kach'alal ri yebin chi c'o k'ij ri c'o chi yechajix y ri ch'aka' chic k'ij xa man nic'atzin ta richin yechajix. Y ec'o kach'alal chuka' ri yebin chi ronojel k'ij xa e junan. Y romari' ruc'amon chi tikach'obo' jebel chikajujunal achique nikaben.
ROM 14:6 Roma ri kach'alal ri c'o k'ij yequichajij, queri' niquiben richin chi niquiya' ruk'ij ri Dios. Y que chuka' ri' ri kach'alal ri man jun k'ij niquichajij, queri' niquiben richin chi niquiya' ruk'ij ri Dios. Ri kach'alal ri niquitej ronojel, queri' niquiben richin chi niquiya' ruk'ij ri Dios; nik'alajin chi queri' roma can niquimatioxij chire ri Dios. Y que chuka' ri' niquiben ri kach'alal ri man niquitej ta ronojel. Queri' niquiben richin chi niquiya' ruk'ij ri Dios. Y rije' chuka' yematioxin chire ri Dios.
ROM 14:7 Tok c'a c'o na kac'aslen chuvech re ruvach'ulef, man utz ta chi man ta cukul kac'u'x riq'uin ri Cristo y man nikaya' ta ruk'ij. Y que chuka' ri' tok yojquen (yojcom), man utz ta chi man ta kacukuban kac'u'x riq'uin rija' y man nikaya' ta ruk'ij.
ROM 14:8 Tok c'a c'o na kac'aslen chuvech re ruvach'ulef, tikaya' ruk'ij ri Cristo. Y que chuka' ri' tok yojquen (yojcom), tikaya' ruk'ij. Tok c'a c'o na ri kac'aslen, oj richin ri Cristo. Y que chuka' ri' tok yojquen (yojcom), oj richin rija'.
ROM 14:9 Ri Cristo can xquen (xcom) y xc'astej richin chi xoc Kajaf. Jac'a rija' ri Kajaf roj ri c'a oj q'ues na y Cajaf chuka' ri e caminek chic el.
ROM 14:10 Romari' man ruc'amon ta chi nikabij chi man utz ta rubanobal jun kach'alal. Y man utz ta chuka' chi niketzelaj jun kach'alal. Roma can konojel c'o chi yojapon chuvech ri Cristo richin nik'at tzij pa kavi'.
ROM 14:11 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri Ajaf nubij: Ja yin ri c'aslic Dios y can kitzij vi ri ninbij, chi conojel vinek xquexuque' chinuvech yin, y xtiquibij chi can kitzij vi chi ja yin ri Dios. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 14:12 Y queri', nikatz'et chi napon-vi ri k'ij tok chikajujunal xtikajech cuenta chire ri Dios.
ROM 14:13 Romari' man chic tikabij chi man utz ta rubanobal jun kach'alal. Ri nic'atzin chi nikaben ja ri tikatija' kak'ij richin man nikaben chire jun kach'alal chi nitzak o nimacun.
ROM 14:14 Y roma yin jun nubanon riq'uin ri Ajaf Jesús, romari' can vetaman chi can man jun ri nitij xajan ta chuvech ri Dios. Pero vi chuvech jun kach'alal c'o ri xajan yetij, chuvech rija' can xajan vi.
ROM 14:15 Y romari' roj ri nikatej ronojel, jac'a ri ajovabel tuc'uan kichin. Man tikaben chire ri kach'alal ri man ronojel ta nutej chi nitzak y niyojtej (niyujtej) ruch'obonic koma roj. Roma ri Cristo xquen (xcom) chuka' roma ri kach'alal ri man nutej ta ronojel.
ROM 14:16 Chikavech roj ronojel utz, pero vi ec'o ch'aka' ri yebin chikij chi man utz ta, can man c'a tikaben.
ROM 14:17 Roma roj ri ojc'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios, man jun nuben vi nikatej ronojel o man nikatej ta. Ri nic'atzin ja ri nikac'uaj jun c'aslen choj y c'o uxlanen y quicoten pa tak kánima roma c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin.
ROM 14:18 Y vi riq'uin re chojmilal, uxlanen y quicoten pa tak kánima nikasamajij ri Cristo, yojka' chuvech ri Dios y chiquivech ri vinek chuka'.
ROM 14:19 Romari' tikacanoj c'a achique nikaben richin chi man jun ta oyoval chikacojol y nikacukuba' ta kac'u'x chikachibil ki'.
ROM 14:20 Man tikavulaj ri rusamaj ri Dios, roma ronojel yekatijla'. Can kitzij vi chi ronojel re' utz yetij, pero vi c'o jun kach'alal ri nitzak roma nikatej ronojel, roj man utz ta ri nikaben.
ROM 14:21 Man c'a tikatej ti'ij coma ri kach'alal ri man niquitej ta. Man tikakun vino, ni man tikaben xabachique ri nuben chire jun kach'alal chi nrajo' nuya' can ri Dios, nimacun o nitzak.
ROM 14:22 Roj ketaman chi chuvech ri Dios utz nikatej ronojel, pero man tikabij chique conojel chi c'o chi niquiben chuka' queri'. Vi can utz vi ronojel ri nikaben y vi ri kánima que chuka' ri' nubij, jebel ruva-kak'ij.
ROM 14:23 Pero vi xa ca'i' kac'u'x tok yekatej ronojel, yojmacun tok yekatej. Roma xabachique c'a ri nikaben y riq'uin ca'i' kac'u'x tok nikaben, yojmacun.
ROM 15:1 Roj ri can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Cristo, nic'atzin chi yekacoch' ri kach'alal ri man can ta quicukuban quic'u'x riq'uin ri Cristo. Man c'a tikaben xaxe ri nika' chikavech roj.
ROM 15:2 Xa nic'atzin chi tikabana' ri nika' chiquivech ri ch'aka' chic, ri utz nuq'uen-pe chique rije' y nucukuba' más quic'u'x.
ROM 15:3 Ri Cristo chuka' man xuben ta xaxe ri xka' chuvech rija'. Coma ri ch'aka' chic, hasta xuc'ovisaj tijoj-pokonal. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri vinek xcajo' chi chavij ta rat xequibila' itzel tak ch'abel, pero xa chuve chic yin xquibila-vi ri itzel tak ch'abel. Queri' nubij ri Cristo chire ri Dios.
ROM 15:4 Y ronojel ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can ojer, e tz'ibatel can richin chi c'o niketamaj. Can nuben-vi chike chi yojcoch'on y nikacukuba' más kac'u'x chiroyobexic ri rutzil ri Dios.
ROM 15:5 Ri Dios nuben chike chi yojcoch'on y nucukuba-apo kac'u'x. Y ri nurayibel yin chive rix, chi ri Dios nuben ta chive chi can junan ta ivech. Queri' chuka' ri xuc'ut can ri Cristo Jesús.
ROM 15:6 Y queri', jantape' c'a junan ivech niya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
ROM 15:7 Y rix richin c'a chuka' niya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, tibana' achi'el ri xuben ri Cristo; rija' xixruc'ul. Rix can tic'ulu' c'a ivi' y tivajovala-ivi'.
ROM 15:8 Queri' ninbij chive, roma ri Cristo xpe richin xojruto' konojel. Xpe richin xojruto' roj israelitas ri banon ri circuncisión chike, richin xuc'ut chikavech chi ri Dios can nuben-vi ri rubin. Can jac'a ri Cristo ri xc'amon-pe ri utzil ri rubin can ri Dios chique ri ojer tak kati't-kamama' chi nuya'.
ROM 15:9 Y romari' ri man e israelitas ta niquiya' chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios roma ri rutzil. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: E vachibilan ri vinek ri man e israelitas ta xtinya' ak'ij, y xtinbixaj ri abi'. Queri' ri tz'ibatel can.
ROM 15:10 Y ri ruch'abel ri Dios nubij chuka': Rix ri man ix israelitas ta, quixquicot quiq'uin ri israelitas, ri rutinamit ri Dios. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 15:11 Y chuka' nubij: Tiya' ruk'ij ri Ajaf chi'ivonojel rix ri man ix israelitas ta. Conojel vinek tiquiya' c'a ruk'ij ri Dios. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 15:12 Y ri Isaías rutz'iban can: C'o jun riy-rumam ri Isaí xtic'oje' y xtoc K'atoy-Tzij pa quivi' ri man e israelitas ta, y ri vinek ri' can xticoyobej c'a chi niquil utzil riq'uin. Queri' ri rutz'iban can ri Isaías.
ROM 15:13 Ri Dios nuben chike chi cukul-apo kac'u'x riq'uin. Y ri nurayibel yin chive rix, chi ri Dios nunojisaj ta ri ivánima riq'uin ronojel quicoten y uxlanen. Queri' xtuben chive vi can iniman rija'. Xquixruto' riq'uin ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu, richin chi can cukul ic'u'x nivoyobej ri rutzil ri Dios.
ROM 15:14 Vach'alal, vetaman chi can utz vi ri ic'aslen. Vetaman chuka' chi can ix nojinek riq'uin etamabel y romari' tok yixtiquir nicukuba' ic'u'x chi'ivachibil ivi'.
ROM 15:15 Pero c'o c'a ch'aka' tijonic ri nic'atzin chi xinnataj chive, y man xinpokonaj ta xintz'ibaj re tijonic re' chupan re vuj re'. Xintz'ibaj re tijonic re' chive, roma ri Dios ruyo'on ri rutzil chuve,
ROM 15:16 y rubanon chuve chi xinoc rusamajel ri Jesucristo richin nintzijoj chique ri vinek ri man e israelitas ta, ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic. Y queri' rije' niquijech ri quic'aslen chire ri Dios, roma ri nusamaj yin. Can yeka-vi chuvech ri Dios, roma ri Lok'olej Espíritu nuch'ajch'ojirisaj ri quic'aslen.
ROM 15:17 Ri Cristo Jesús c'o viq'uin, y romari' yin yalan yiquicot riq'uin ri samaj ri yo'on chuve roma ri Dios.
ROM 15:18 Yin man ta yitiquir yich'on, vi man ta ja ri nusamaj ri nintzijoj chive. Y richin nubanon re samaj re', can jac'a ri Cristo ri ucusayon vichin. Y romari' e q'uiy chique ri vinek ri man e israelitas ta ri yeniman richin. Niquinimaj roma nicac'axaj ri utzilej ch'abel richin colotajic ri nintzijoj chique y roma chuka' niquitz'et ri nubanobal.
ROM 15:19 Y xequitz'et chuka' ri milagros ri xenben. Ri Lok'olej Espíritu can nuya-vi uchuk'a' chuve richin yenben nima'k tak milagros richin chi nik'alajin chi kitzij ja ri ruch'abel ri Dios ri nintzijoj. Yin xintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic pa Jerusalem y pa ch'aka' chic tinamit, y chuka' c'a pan Ilírico. Can ronojel c'a re lugar re' xintaluj yan rubixic ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic.
ROM 15:20 Quere' ninben roma janíla ninvajo' nink'alajirisaj ri utzilej rutzijol ri pa tak lugar ri man etaman ta chi nic'atzin chi ninimex ri Cristo, y man ja ta ri acuchi xa chapon chic rutzijoxic coma ch'aka' chic.
ROM 15:21 Y tok quere' ninben, can nibanatej c'a ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios: Chi ri vinek ri man jun cac'axan ta chirij ri Cristo, xticac'axaj c'a; ri man jun tzijon chique chirij rija', xtik'ax chiquivech. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
ROM 15:22 Y roma janíla ninvajo' nintzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri man cac'axan ta, romari' man in tiquirinek ta in apovinek iviq'uin rix.
ROM 15:23 Jac'a re vacami xinq'uis yan ri nusamaj ri pa tak tinamit ri xinnataj yan ka chive. Y riq'uin juba' xquinapon iviq'uin, roma q'uiy yan juna' vajovan chi yinapon ta iviq'uin. Nuch'obon chi yik'ax iviq'uin tok xquibe pan España. Ninvajo' yic'oje' jun ca'i-oxi' k'ij iviq'uin, richin chi rix niya' quicoten pa vánima. Y chuka' ninvajo' chi niya' ta chuve ri nic'atzin richin ri nubey.
ROM 15:25 Pero vacami yibe pa Jerusalem richin nenjacha' jun sipanic chique ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o chiri'.
ROM 15:26 Roma ri lok'olej tak kach'alal ri man e israelitas ta ri ec'o vave' pa Macedonia y Acaya, xalex pa cánima chi niquiben jun sipanic chique ri lok'olej tak kach'alal israelitas ri ec'o pa Jerusalem, ri c'o nic'atzin chique.
ROM 15:27 Nicajo' yequito'. Y yalan ruc'amon chi niquiben queri', roma yojtiquir nikabij chi c'o quic'as quiq'uin ri israelitas. Roma ja ri israelitas ri xetzijon ri ruch'abel ri Dios chique, y romari' ruc'amon chi rije' yequito' juba' ri israelitas chuka'.
ROM 15:28 Y tok nujachon chic c'a can ri sipanic ri', xquibe pan España y jari' tok xquik'ax iviq'uin rix.
ROM 15:29 Y vetaman chi tok xquinapon iviq'uin, can nim vi ri utzil xtic'ul roma ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri xtinc'uaj chive.
ROM 15:30 Vach'alal, ja ri Jesucristo ri Kajaf, y ri Lok'olej Espíritu ruyo'on ajovabel pa tak kánima. Romari' ninc'utuj utzil chive chi riq'uin ronojel ivánima xtiben ta orar voma. Yin ninc'utuj utzil chire ri Dios. Y queri' ninvajo' chi nic'utuj ta chuka' rix,
ROM 15:31 chi man ta xquika' pa quik'a' ri vinek ri man quiniman ta ri Jesucristo ri chiri' pa Judea. Y chuka' xtic'utuj ta chire ri Dios chi ri lok'olej tak kach'alal ri pa tinamit Jerusalem chila' pa Judea, jebel ta ruc'ulic xtiquiben chire ri sipanic ri xtinjech chique.
ROM 15:32 Y queri', xtiquicot ta ri vánima tok xquinapon iviq'uin vi queri' ri rurayibel ri Dios, y xquinuxlan ta el juba' iviq'uin.
ROM 15:33 Ri Dios nuya' uxlanen pa tak kánima. Y ri nurayibel yin chive rix, chi ri Dios nic'oje' ta iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
ROM 16:1 Y ninchilabej c'a el chive ri kach'alal Febe, roma rija' jun ixok rusamajel ri Dios chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri pa Cencrea.
ROM 16:2 Romari' tic'ulu' jebel. Queri' ruc'amon chi niben rix lok'olej tak kach'alal, chique ri e jun chuka' quibanon riq'uin ri Ajaf. Ninvajo' chi xtito' ta ri kach'alal Febe riq'uin ri nic'atzin chire; roma rija' e ruto'on e q'uiy y que chuka' ri' rubanon viq'uin yin.
ROM 16:3 Tiya' rutzil-quivech ri kach'alal Priscila y Aquila, ri junan xojsamej quiq'uin pa rusamaj ri Cristo Jesús.
ROM 16:4 Rije' jubama xequen (xecom) chinucolic yin, y yin janíla ninmatioxij chique. Y que chuka' ri' conojel ri tzobaj (k'ataj) kach'alal ri man e israelitas ta, can niquimatioxij chuka' chique roma ri xquiben voma yin.
ROM 16:5 Y tiya' chuka' rutzil-quivech ri kach'alal ri niquimol-qui' pa cachoch ri ca'i' kach'alal ri'. Y que chuka' ri' tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Epeneto. Janíla ninvajo' rija', y ja rija' ri nabey xniman richin ri Cristo pan Acaya.
ROM 16:6 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal María. Rija' janíla nisamej chi'icojol.
ROM 16:7 Tiya' chuka' rutzil-quivech ri kach'alal Andrónico y Junias, ri can e nuvinak vi, y junan xojc'oje' quiq'uin pa cárcel. Q'uiy yan juna' tiquinimaj ri Cristo. Rije' quiniman chic tok yin man jani rutzijol ninnimaj. Y rije' can jebel vi chuka' e tz'eton coma ri ch'aka' chic apóstoles.
ROM 16:8 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Amplias. Yalan ninvajo' roma rija' chuka' runiman ri Ajaf.
ROM 16:9 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Urbano. Riq'uin rija' junan xojsamej pa rusamaj ri Cristo Jesús. Y tiya' chuka' rutzil-ruvech ri kach'alal Stachis, ri yalan ninvajo'.
ROM 16:10 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Apeles. Rija' can nik'alajin chi cukul ruc'u'x riq'uin ri Cristo. Tiya' rutzil-quivech ri kach'alal ri aj pa rachoch ri Aristóbulo.
ROM 16:11 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Herodión, ri can nuvinak vi. Tiya' rutzil-quivech ri aj pa rachoch ri Narciso, ri e jun quibanon riq'uin ri Ajaf.
ROM 16:12 Tiya' rutzil-quivech ri kach'alal Trifena y Trifosa, ri e rusamajela' ri Ajaf. Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Pérsida, ri yalan ninvajo'. Rija' janíla samajinek pa rusamaj ri Ajaf.
ROM 16:13 Tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Rufo. Rija' chuka' cha'on roma ri Ajaf. Y tiya' chuka' rutzil-ruvech ri rute' rija', ri can achi'el chuka' nte' yin.
ROM 16:14 Tiya' rutzil-quivech ri kach'alal Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes y ri kach'alal ri ec'o quiq'uin.
ROM 16:15 Tiya' rutzil-quivech ri kach'alal Filólogo, Julia, ri Nereo y ri rana', ri Olimpas y ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o quiq'uin.
ROM 16:16 Y chuka' ninbij chive chi tik'ejela' c'a ivi' (tik'ijala' c'a ivi') chi'ivonojel riq'uin jun lok'olej ajovabel, riq'uin jun lok'olej tz'ubanic (tz'umanic). Y tic'ulu' c'a ri rutzil-ivech ri niquitek-el conojel ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Cristo pa tak tinamit ri ec'o que tak re'.
ROM 16:17 Vach'alal, ninchilabej c'a chive chi tichajij-ivi', roma ec'o vinek ri xa yequich'arala' ri kach'alal, y niquiben chique chi yetzak, roma jun vi chic tijonic ri quic'uan y janíla yech'on chirij ri kitzij tijonic ri ic'uan rix. Ri vinek ri yebanon queri' man que'itzekelbej, xa tich'ara-ivi' quiq'uin.
ROM 16:18 Roma rije' man ja ta ri rusamaj ri Kajaf Jesucristo ri niquiben, xa ja ri nicajo' rije' ri niquiben. Rije' jebel tak ch'abel c'a ri yequibila' y romari' yalan utz nicac'axaj ri kach'alal ri man niquich'ob ta rij jebel, y chanin yek'olotej-el pa quik'a'.
ROM 16:19 Jac'a rix, conojel quetaman chic chi can ninimaj-vi rutzij ri Dios, y yin yalan niquicot ri vánima romari'. Pero chuka' ninvajo' chi tivetamaj nic'oje' ina'oj chubanic ri utz y man chubanic ta ri etzelal.
ROM 16:20 Ja ri Dios niyo'on uxlanen pa tak kánima. Y rija' xtuben yan chive chi yixch'acon chirij ri Satanás. Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin.
ROM 16:21 Ri kach'alal Timoteo nutek-el rutzil-ivech. Kachibilan-ki' pa rusamaj ri Dios. Niquitek-el chuka' rutzil-ivech ri kach'alal Lucio, ri Jasón y ri Sosípater; rije' can e nuvinak vi.
ROM 16:22 Y yin Tercio, ri yitz'iban-el ri ruch'abel ri kach'alal Pablo, nintek-el rutzil-ivech. Yin, jun chuka' nubanon riq'uin ri Ajaf.
ROM 16:23 Ri kach'alal Gaio nutek-el rutzil-ivech. Vacami ja ri pa rachoch rija' c'o-vi nu-posada, y vave' chuka' yepe-vi conojel kach'alal. Ri kach'alal Erasto nutek-el rutzil-ivech. Ja rija' ri tesorero richin re tinamit re'. Y que chuka' ri' nutek-el rutzil-ivech ri kach'alal Cuarto.
ROM 16:24 Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
ROM 16:25 Tiya' c'a ruk'ij ri Dios. Roma xaxe rija' ri nitiquir nibanon chive chi más nicukuba' ic'u'x riq'uin. Queri' nubij ri utzilej ch'abel richin colotajic, ri ruch'abel ri Jesucristo ri nintzijoj yin. Re ch'abel re' man can ta k'alajirisan-pe roma ri Dios, xa c'a ja re tiempo re' xuk'alajirisaj jebel.
ROM 16:26 Vacami xk'alajirisex yan c'a, y romari' tok nik'ax chikavech ri e tz'iban can coma ri k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xec'oje' ojer can. Ri Dios ri c'o richin jantape', rubin can chi titzijox chique conojel vinek, y jari' ri najin vacami, richin chi tiquicukuba' quic'u'x riq'uin rija' y tiquinimaj ri rutzij.
ROM 16:27 Xaxe jun Dios c'o y riq'uin rija' c'o-vi ronojel etamabel. Tikaya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen rija' richin jantape'. Xaxe roma ri Jesucristo yojtiquir nikaya' ruk'ij ri Dios. Que c'a ri'.
1CO 1:1 Yin Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo; y ja ri Dios ri xinoyon richin xinoc apóstol, roma jari' ri rurayibel rija'. Yin vachibilan c'a ri kach'alal Sóstenes,
1CO 1:2 tok ninben-el re carta re' chive rix kach'alal ri ixc'o pa tinamit Corinto, ri nimol-ivi' pa rubi' ri Dios; ri can ch'ajch'ojirisan chic ri ic'aslen roma ri Cristo Jesús. Rix vach'alal xixoyox roma ri Dios richin xixoc lok'olej tak ralc'ual, achi'el xuben quiq'uin ri ch'aka' chic ri niquiya' ruk'ij ri Kajaf Jesucristo pa ch'aka' chic tinamit. Can jac'a rija' ri Kajaf konojel roj ri kaniman.
1CO 1:3 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
1CO 1:4 Yin can jantape' c'a ninmatioxij chire ri Dios ivoma rix; roma ri rutzil ri ruyo'on chive. Xaxe c'a roma ri Cristo Jesús tok nic'ul ri utzil ri'.
1CO 1:5 Can ja vi c'a rija' ri xbanon beyoma' chive, roma janíla q'uiy etamabel ri xic'ul riq'uin y xuben chive chi can jebel rubixic niben chire ri ivetaman.
1CO 1:6 Can achi'el vi ri xtzijox chive chi rix xtic'ul ri utzil roma ri Cristo, can que c'a ri' nibanatej, can que vi ri' nik'alajin ri pa tak ic'aslen vacami.
1CO 1:7 Y riq'uin c'a ri ic'ulun-pe ri utzil ri nuya' ri Cristo, can ronojel c'a c'o chic iviq'uin, xa can xe chic c'a ivoyoben ri k'ij tok ri Kajaf Jesucristo xtipe chic jun bey.
1CO 1:8 Y ri Kajaf Jesucristo can xquixruto-vi chupan ri ic'aslen, richin chi man jun ta mac nilitej pa tak ic'aslen tok xtapon ri k'ij ri richin rija'.
1CO 1:9 Ri Dios can yeruben-vi ronojel ri e rubin. Can xquixruto-vi. Ja rija' c'a ri xoyon ivichin richin chi junan ivech nuben riq'uin ri Kajaf Jesucristo ri Ruc'ajol rija'.
1CO 1:10 Vach'alal, pa rubi' c'a ri Kajaf Jesucristo ninc'utuj utzil chive, chi junan ivech tibana'. Man quepe itzel tak ch'obonic iviq'uin richin nich'arala-ivi'. Xa junan ta ich'obonic, junan ta ina'oj.
1CO 1:11 Roma xtzijox can chuve coma ri e aj pa rachoch ri ixok rubini'an Cloé, chi rix vach'alal c'o oyoval chi'icojol ri chila'.
1CO 1:12 Rije' xquitzijoj c'a chuve chi rix ich'aralon-ivi', chi ec'o ri can quibanon chi ja yin Pablo ri nicajo' niquitzekelbej. Ec'o c'a ri can nicajo-vi niquitzekelbej ri kach'alal Apolos. Ec'o c'a ja ri kach'alal Pedro ri nicajo'. Y ec'o ri can niquibij chi xaxe rije' ri can kitzij niquitzekelbej ri Cristo.
1CO 1:13 Can chi'ivonojel c'a ix richin ri Cristo; ¿pero junan cami ivech? Man que ta ri', rix xa yixajin chuvech'ic ri Cristo. Man tiben queri'. Ja rija' ri xcamisex chuva ri cruz ivoma, y man ja ta yin Pablo. Y tok xixban bautizar, can richin chi rix nitzekelbej rija' y man richin ta chi yinitzekelbej yin.
1CO 1:14 Y matiox chire ri Dios chi ri chi'icojol rix xaxe ri kach'alal Crispo y ri kach'alal Gaio ri xenben bautizar.
1CO 1:15 Roma riq'uin ri' rix can man yixtiquir ta c'a nibij chi ja yin ri ruc'amon chi yinitzekelbej, roma man ja ta yin ri xibanon bautizar ivichin.
1CO 1:16 Chuka' xinben bautizar ri kach'alal Estéfanas y ri e aj pa rachoch. Y man noka' ta chinuc'u'x vi c'a ec'o na ch'aka' chic ri xenben bautizar. Xaxe ri' ri ye'oka' chinuc'u'x vacami.
1CO 1:17 Ri Cristo man richin ta c'a chi ninben bautizar tok xiruya' pa rusamaj; rija' xiruya' richin nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y tok nintzijoj ri ch'abel ri', man nincusaj ta c'a etamabel richin re ruvach'ulef, ni man riq'uin ta chuka' jebel tak ch'abel. Roma ninvajo' nik'alajin chi ja ri rucamic ri Cristo chuva ri cruz ri c'o ruchuk'a' y man ja ta ri nuch'abel yin.
1CO 1:18 Y tok nitzijox ri camic ri xuc'uaj ri Cristo chuva ri cruz, can nik'alajin-vi chi c'o ruchuk'a'. Queri' ri nik'alajin chikavech roj ri kachapon ri bey richin colotajic. Y jari' ri nucusaj ri Dios richin yerucol conojel ri yeniman richin. Jac'a ri vinek ri xa pa k'ak' quichapon-vi bey, chiquivech rije' ri nitzijox ri rucamic ri Cristo chuva ri cruz, xa can man jun nic'atzin-vi chique.
1CO 1:19 Y chiquij rije', ri Dios rubin c'a can: Yin xtinben c'a chique ri vinek ri janíla quina'oj chuvech re ruvach'ulef chi can yesach. Can xtinben chi man jun nic'atzin-vi ri etamabel ri c'o quiq'uin. Queri' ri tz'ibatel can.
1CO 1:20 Can man jun c'a yec'atzin-vi ri etamanela' israelitas y ri man israelitas ta. Can man jun chuka' yec'atzin-vi ri vinek ri jebel rubixic niquiben chire ri etamabel richin re ruvach'ulef. Roma ri Dios rubanon chire ri etamabel richin re ruvach'ulef chi man jun rejkalen.
1CO 1:21 Ri Dios can janíla vi etamabel riq'uin y romari' man xucha' ta ri etamabel richin re ruvach'ulef richin chi riq'uin ri' ri vinek niquetamaj ta ruvech rija'. Ri Dios xuch'ob chi ja ri rucamic ri Cristo ri nucusaj richin yerucol ri vinek ri niquinimaj rija'. Queri' xuch'ob ri Dios, stape' chiquivech ri vinek man jun nic'atzin-vi. Y jari' ri nikatzijoj roj.
1CO 1:22 Can man nic'atzin ta c'a chique ri nuvinak israelitas, roma rije' nicajo' chi ri Dios can ta nuk'alajirisaj ri ruchuk'a' chiquivech. Y chique ri man e israelitas ta, can man nic'atzin ta chuka', roma rije' nicajo' chi can nik'ax ta ronojel chiquivech, achi'el ri niquiben riq'uin jun etamabel aj-ruvach'ulef.
1CO 1:23 Y roj jac'a ri Cristo ri xcamisex chuva ri cruz ri nikatzijoj. Y ri' xa nuben c'a chique ri nuvinak israelitas chi yetzak roma ri man utz ta nicac'axaj, y chiquivech c'a ri man e israelitas ta man jun nic'atzin-vi.
1CO 1:24 Jac'a roj ri xojoyox roma ri Dios richin xojrucol, chi israelitas y man israelitas ta, can ketaman chi ri uchuk'a' y ri etamabel richin ri Dios, can ja vi ri Cristo.
1CO 1:25 Y can kitzij vi chi ri na'oj ri c'o riq'uin ri Dios can janíla nim, roma ri na'oj ri más co'ol ri c'o riq'uin rija' man jun vinek nik'i'on, stape' janíla ta etamabel c'o riq'uin. Y que chuka' ri' ri uchuk'a' ri más co'ol richin ri Dios, can c'a janíla nic'o ruvi' nim chuvech ri uchuk'a' más nim ri richin ri vinek.
1CO 1:26 Can nik'alajin-vi chi ri Dios janíla na'oj c'o riq'uin. Titzu' na pe' ka ivi' rix vach'alal ri xixoyox chuka' roma ri Dios richin xixcolotej. Man ix q'uiy ta c'a ri can ix etamanela' vi chiquivech ri vinek. Man ix q'uiy ta c'a ri c'o uchuk'a' pan ik'a'. Y man ix q'uiy ta chuka' ri c'o ik'ij.
1CO 1:27 Pero man riq'uin vi ri' ri Dios xixrucha', stape' nibix chive coma ri vinek chi man jun etamabel c'o iviq'uin. Queri' niquibij chive ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef. Pero ri Dios can xixrucha-vi, richin nik'alajin chi ri etamabel richin re ruvach'ulef xa man jun nic'atzin-vi. Y rix ri nibix chive coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef chi man jun ivuchuk'a', ri Dios xixrucha'. Queri' xuben richin nik'alajin chi ri uchuk'a' richin re ruvach'ulef xa man jun nic'atzin-vi.
1CO 1:28 Y rix ri manek ik'ij y yixetzelex coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, can jac'a ri Dios ri xixcha'on. Y que chuka ri' rix ri nibix chive chi xa ix man jun, ri Dios xixrucha'. Queri' xuben richin nik'alajin chi ri c'o janíla quik'ij vave' chuvech re ruvach'ulef, xa man jun yec'atzin-vi.
1CO 1:29 Y queri' xuben ri Dios richin chi man jun c'a vinek ri nitiquir nunimirisaj-ri' chuvech, y nubij ta chi ri Dios man jun nic'atzin-vi chire.
1CO 1:30 Pero ri Dios xuben chike roj chi jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús. Can xk'alajin-vi c'a ri etamabel richin ri Dios chikavech roj roma ri Cristo. Can xuben-vi c'a chi roma ri Cristo man jun kamac yojc'ulun. Y roma chuka' ri Cristo xch'ajch'ojirisex ri kac'aslen y xojcolotej.
1CO 1:31 Y queri', nik'alajin chi can xe rija' ri ruc'amon chi nikanimirisaj rubi'. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can, tok nubij: Tok nikajo' nikanimirisaj-ki' roj, toka' chikac'u'x chi xaxe ri rubi' ri Ajaf ri ruc'amon chi nikanimirisaj. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
1CO 2:1 Y can que vi ri' xinben yin, vach'alal, tok xinapon iviq'uin. Man riq'uin ta etamabel richin re ruvach'ulef xintzijoj ri ruch'abel ri Dios chive, ni man riq'uin ta chuka' jebel tak ch'abel.
1CO 2:2 Roma yin can nubin-vi pa vánima chi tok xquinapon iviq'uin, can xe ri Jesucristo y ri rucamic chuva ri cruz ri xtintzijoj chive.
1CO 2:3 Y tok xic'oje' iviq'uin, xinna' chi ri pa nuyonil ka yin man jun yitiquir ninben. Xa janíla xinxibij-vi' roma riq'uin juba' man ninben ta chi utzil ri rusamaj ri Dios chi'icojol. Y romari' hasta xibaybot (xibarbot).
1CO 2:4 Y tok xintzijoj ri ruch'abel ri Dios chive, can man c'a xincusaj ta ri etamabel richin jun vinek, ni man xincusaj ta chuka' jebel tak ch'abel, xa can ja ri Lok'olej Espíritu y ri ruchuk'a' ri Dios ri xesamej viq'uin.
1CO 2:5 Richin queri' tok rix ninimaj ri ruch'abel ri Dios, can tik'alajin-vi chi ja ri ruchuk'a' ri Dios ri nibanon queri' chive y man ja ta ri etamabel ri c'o riq'uin jun vinek.
1CO 2:6 Man riq'uin vi ri', roj can c'o-vi etamabel nikac'ut chiquivech ri kach'alal ri can e q'uiyinek chic chupan ri ruch'abel ri Dios. Jun etamabel ri man richin ta re ruvach'ulef, ni man quichin ta chuka' vinek ri nima'k quik'ij chuvech re ruvach'ulef; ri xa napon ri k'ij tok yeq'uis.
1CO 2:7 Ri etamabel c'a ri nikac'ut roj chiquivech ri kach'alal ja ri etamabel richin ri Dios. Etamabel ri man jun bey can ta k'alajirisan jebel. Can evatel-vi c'a, pero xk'alajirisex chupan re ka-tiempo roj. Xk'alajirisex c'a ri ruch'obon-pe ri Dios chi nuben. Can man jani c'o ta re ruvach'ulef tok ri Dios xuch'ob yan chi yojbec'oje' chila' chicaj riq'uin rija' ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen y jebel xtekabana' riq'uin rija'.
1CO 2:8 Y re etamabel re' can man nik'ax ta c'a chiquivech ri vinek nima'k quik'ij chuvech re ruvach'ulef. Roma vi ta xk'ax chiquivech, chanin ta xquitz'et y xquetamaj ta ruvech ri Cristo ri Ajaf, ri can c'o ruk'ij-ruc'ojlen, y man ta xtak rucamisaxic chuva ri cruz.
1CO 2:9 Can achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Man jun c'a tz'eteyon ri e ruchojmirisan ri Dios richin chi nuya' chique ri ye'ajovan richin. Y chuka' can man jun ri ac'axayon ni ch'oboyon ta juba'. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
1CO 2:10 Jac'a roj riq'uin ri Lok'olej Espíritu ri rutakon-pe ri Dios xketamaj-vi. Y ri Lok'olej Espíritu can retaman-vi ronojel; retaman hasta ri nimalej ruch'obonic ri Dios.
1CO 2:11 ¿C'o cami jun vinek ri etamayon achique nuch'ob jun chic vinek? Man jun. Xaxe ri ru-espíritu rija' mismo ri etamayon achique nuch'ob. Y que chuka' ri' man jun etamayon ri ruch'obonic ri Dios, xa can xe ri Espíritu richin ri Dios.
1CO 2:12 Y roj ja ri Espíritu ri' kac'ulun, ri petenek riq'uin ri Dios, y man ja ta ri espíritu richin re ruvach'ulef. Ja ri Dios ri yoyon ri Espíritu ri' chike, richin chi niketamaj ronojel ri achique nuya-pe ri Dios chike.
1CO 2:13 Y tok nikabij ronojel re' chique ri kach'alal ri can e uc'uan-vi roma ri Lok'olej Espíritu, man yekucusaj ta ch'abel ri e petenek riq'uin etamabel richin jun vinek. Xa can yekucusaj c'a ch'abel ri e petenek riq'uin ri Lok'olej Espíritu, richin chi yekabij ri yeruc'ut rija' chikavech.
1CO 2:14 Ri vinek ri man c'o ta ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios quiq'uin, man niquic'ul ta ri tijonic ri e petenek riq'uin ri Lok'olej Espíritu. Chiquivech rije' xa can man jun nic'atzin-vi. Man nik'ax ta chiquivech. Roma xaxe ri c'o ri Lok'olej Espíritu quiq'uin, xaxe chiquivech rije' nik'ax-vi y quetaman chi c'o rejkalen ri tijonic ri'.
1CO 2:15 Roj ri oj uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu yojtiquir nikabij ri achique c'o rejkalen y achique ri man jun rejkalen. Y man jun xtibin chi man utz ta ri nikaben.
1CO 2:16 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: ¿C'o cami jun vinek ri retaman achique nuch'ob ri Ajaf Dios? ¿O c'o cami jun vinek ri nitiquir nubij chire rija' ri achique ri utz chi nuben? Queri' ri tz'ibatel can. Jac'a roj ri oj uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu, c'o chic ruch'obonic ri Cristo kiq'uin.
1CO 3:1 Vach'alal, tok xic'oje' iviq'uin xintz'et ri ic'aslen, chi man can ta ix uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu. Xa ja ri irayibel rix ri niben y man can ta ix q'uiyirinek chupan ri ruch'abel ri Cristo, xa c'a ix achi'el ac'uala'. Y romari' c'o ch'aka' chic tijonic ri man xinya' ta chive.
1CO 3:2 Xaxe ri tijonic ri man e c'ayef ta xinya' chive, roma man jani nik'ax ta chivech ri ch'aka' chic tijonic. Ix achi'el ac'uala' ri c'a yetz'uman na y man jani yetiquir niquitej vey. C'a que na ri' ibanon.
1CO 3:3 Rix xa can c'a ja na ri irayibel ri uc'uayon ivichin. Can man utz ta c'a nitz'et jun chic vinek ri utz c'o. C'o oyovalen chi'icojol. Ich'aralon-ivi'. ¿Man cami nik'alajin ta riq'uin ri ibanobal ri' chi xa ja ri irayibel ri uc'uayon ivichin? Ri ic'aslen xa can junan c'a riq'uin ri quic'aslen ri vinek ri manek ri Lok'olej Espíritu quiq'uin.
1CO 3:4 Rix xa ich'aralon-ivi'. Ec'o ri can quibanon chi ja yin Pablo ri nicajo' niquitzekelbej y ec'o ri can nicajo-vi niquitzekelbej ri kach'alal Apolos. ¿Man cami nik'alajin ta chi c'a ja na ri irayibel ri uc'uayon ivichin?
1CO 3:5 ¿Achique cami ri kach'alal Apolos, y in achique cami yin Pablo? Roj man oj Dios ta, roj oj rusamajela' rija'. Rija' ruyo'on jun kasamaj chikajujunal ri kaniman. Ri Ajaf Dios xucha' ri Apolos y xirucha' chuka' yin Pablo, richin xkatzijoj ri ruch'abel chive rix y romari' tok xinimaj.
1CO 3:6 Yin xintic ri ruch'abel ri Dios pa tak ivánima. Ri kach'alal Apolos xusamajij ri ch'abel ri'. Pero ja ri Dios ri xbanon chi xq'uiy pa tak ic'aslen.
1CO 3:7 Romari' ja ri Dios ri c'o rejkalen, roma ja rija' ri xbanon chi xq'uiy ri ruch'abel pa tak ivánima; yin xaxe xintic ri ruch'abel pa tak ivánima y man jun chic xinben. Y que chuka' ri' ri kach'alal ri xsamajin ri ch'abel ri', xa can xe c'a chuka' ri' xuben.
1CO 3:8 Yin ri xiticon ri ruch'abel ri Dios pa tak ivánima, y ri kach'alal ri xsamajin ri ch'abel ri', oj junan c'a, chi oj ca'i' c'a xtikac'ul ri rajel-ruq'uexel ri samaj ri xkaben.
1CO 3:9 Roma kachibil ki' pa rusamaj ri Dios, y rix ix achi'el rulef ri Dios ri can nusamajij-vi. Rix chuka' ix achi'el jun jay ri nuben ri Dios.
1CO 3:10 Ri Dios xuben c'a utzil chuve chi xiruya' chupan ri rusamaj. Romari' xinoc achi'el jun utzilej banoy-jay. Y tok xintzijoj ri ruch'abel ri Dios chive, jari' tok xinben ri ruxe' ri jay. Pero man yin ta c'a yipaban-el ri ch'aka' chic chire ri jay. Xa ec'o ch'aka' chic ri xquepaban ri jay. Y conojel ri xquepaban ri jay, can tiquitzu' c'a chi jebel rupabaxic tiquibana' chire.
1CO 3:11 C'o chic ri ruxe' ri jay, y ri' ja ri Jesucristo. Y can man jun chic c'a xtitiquir xtiyo'on jun chic ruxe'.
1CO 3:12 Ec'o ri can k'anapuek xtiquicusaj-el, pa ruvi' ri ruxe' ri c'o chic, richin niquiben ri jay; ec'o ri xtiquicusaj sakipuek; y ec'o ri xquequicusaj ch'aka' chic abej ri e jebel. Y ec'o ch'aka' chic ri xquepaban ri jay xa riq'uin che' y tz'alen, riq'uin q'uin y riq'uin chuka' jun chic k'ayis.
1CO 3:13 Y xtapon c'a ri k'ij tok xtik'alajin ri kasamaj chikajujunal vi utz o man utz ta, roma xtitejtobex riq'uin k'ak'.
1CO 3:14 Y vi ri jay ri xkapaba' pa ruvi' ri ruxe' nucoch' ri k'ak' y man nic'at ta, roj xtikac'ul jun utzilej rajel-ruq'uexel roma ri samaj ri xkaben.
1CO 3:15 Pero vi xtic'at ri jay ri xkapaba', man jun rajel-ruq'uexel xtikac'ul ta. Roj xkojcolotej, pero ri samaj ri xkaben xa xtic'at.
1CO 3:16 ¿Man ivetaman ta c'a rix chi ix rachoch ri Dios? ¿Man ivetaman ta c'a chi ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios c'o pa tak ivánima?
1CO 3:17 Vi c'o ri nitorin ri rachoch ri Dios, ri Dios xtutorij chuka' el ri nibanon queri' richin chi nerutija' pokonal. Roma ri rachoch ri Dios can lok'olej vi, y ri jay ri' ja rix.
1CO 3:18 Man tik'ol-ka-ivi'. Vi c'o jun ri chi'icojol ri nuna' chi c'o q'uiy etamabel richin re ruvach'ulef riq'uin, nic'atzin chi nuch'utinirisaj-ri' y tujala' ri ruch'obonic. Tubana' chi xa manek etamabel richin re ruvach'ulef riq'uin, richin chi rija' nril ri kitzij etamabel.
1CO 3:19 Roma chuvech ri Dios, ri etamabel richin re ruvach'ulef xa can man jun nic'atzin-vi, achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can: Ri vinek ri niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri etamabel ri c'o quiq'uin, q'uiy bey xa chubanic ri etzelal niquicusaj-vi y chiri' c'a yeruchop-vi ri Dios. Riq'uin c'a ri etamabel ri c'o quiq'uin yeruchop-vi y yeka' pa ruk'a'.
1CO 3:20 Y chuka' nubij: Ri Ajaf retaman ri quich'obonic ri vinek ri c'o etamabel quiq'uin, y chuka' retaman chi man jun nic'atzin-vi ri ch'obonic ri'. Queri' ri tz'ibatel can.
1CO 3:21 Roma c'a ri' man tiben chi xaxe jun vinek ri c'o ruk'ij chivech. Man c'a timestaj chi ri e ruyo'on-pe ri Dios, xa can e ivichin vi rix.
1CO 3:22 Ivichin rix ri Pablo, ri Apolos, ri Pedro, ri ruvach'ulef, ri c'aslen, ri camic, ri nitzu' vacami y ri xtitzu' ri chikavech apo. Can ronojel ivichin vi rix.
1CO 3:23 Y rix ix richin ri Cristo, y ri Cristo richin ri Dios.
1CO 4:1 Romari' rix nic'atzin c'a chi yojitzu' chi can oj rusamajela' vi ri Cristo, y yo'on pa kak'a' chi jebel ruk'alajirisaxic niban chire ri ruch'obonic ri Dios ri c'a juba' ri' xuk'alajirisaj.
1CO 4:2 Y conojel c'a ri yo'on pa quik'a' richin jebel ruk'alajirisaxic niquiben chire ri ruch'obonic ri Dios, can nic'atzin c'a chi tiquibana' ri samaj ri', ri achi'el ruc'amon chi niquiben riq'uin.
1CO 4:3 Pero man jun c'a vinek ri xtitiquir xtibin vi utz quisamaj o xa man utz ta. Romari' yin, vi utz o man utz ta nitz'et ri nusamaj ivoma rix, man jun nuben chuve. Y vi c'o chuka' jun k'atoy-tzij nitz'eton ri nusamaj, man jun chuka' nuben chuve. Roma xa can man jun vinek nitiquir nibin, vi utz o man utz ta ri nusamaj. Hasta yin man yitiquir ta ninbij vi utz o man utz ta ninben chire ri samaj.
1CO 4:4 Yin ninna' chi can jebel nubanon chire ri samaj. Pero man roma ta ri' yitiquir ta ninbij chi ronojel ri nubanon, can ta utz. Ja ri Ajaf ri xtitz'eton ri nusamaj y ja rija' ri xtibin vi utz xinben chire o xa man utz ta.
1CO 4:5 Roma c'a ri' rix man quixnabeyej yan chuk'atic tzij, y nibij chi la jun kach'alal la' utz rusamaj, pero la jun chic la' xa man utz ta ri rusamaj. Man tiben queri'. Nic'atzin chi tivoyobej na ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Ajaf Jesús. Rija' can xquerelesaj-pe chuva-sakil ri banobel ri man yek'alajin ta y xqueruk'alajirisaj-pe ri achique c'o pa tak kánima. Y ri Dios jari' c'a tok xtubij chike chikajujunal roj chi utz ri kabanobal ri xkabanala'.
1CO 4:6 Vach'alal, ronojel ri xinbij yan tok xich'on chirij ri kach'alal Apolos y chuvij yin, xinbij roma ninvajo' chi nik'ax ta jebel chivech ri e tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios. Ninvajo' chi man tina' chi rix c'o janíla ik'ij y nikasaj quik'ij ri ch'aka' chic.
1CO 4:7 Rix ri c'o janíla ik'ij nina', ¿achique cami biyon chive chi ja rix ri más nim ik'ij? ¿Roma achique ta cami c'a ri c'o iviq'uin rix ri man ja ta chuka' ri Dios yoyon-pe chive? Man jun. Y vi queri', man jun nic'atzin-vi chi ninimirisaj-ivi'. Xa ta iyon rix, man ta jun c'o iviq'uin.
1CO 4:8 Rix nina' chi c'o chic ronojel iviq'uin y man jun chic ri nic'atzin chive. Can ix beyoma' chic nina' rix. Can c'o chic k'atbel-tzij pan ik'a' nina' y roj man yojc'atzin ta chive. Jebel ta ri' vi ta can c'o chic k'atbel-tzij pan ik'a', richin chi roj yojoc ta chuka' k'atoy tak tzij iviq'uin rix.
1CO 4:9 Yin ninbij chi ri Dios rubanon chike roj apóstoles chi manek oc kak'ij chiquivech conojel. Oj achi'el achi'a' ri bin chi quecamisex, y conojel yojquitzu'. Yojquitzu-pe ri ángeles y chuka' ri vinek ri ec'o vave'.
1CO 4:10 Chivech rix, roj can oj nacanek vi c'a chupan ri rusamaj ri Cristo, jac'a rix más etamabel ic'ulun riq'uin ri Cristo. Chivech rix, roj xa manek kuchuk'a', jac'a rix can janíla vi ivuchuk'a'. Chivech rix, roj xa man jun kak'ij, jac'a rix janíla ik'ij.
1CO 4:11 Y ri' can kitzij. Roma yojvayjan, nichaki'j kachi', manek katziak, yojch'ay, y manek kachoch.
1CO 4:12 Roj can janíla c'a yojsamej richin nikach'ec kavay. Y tok c'o ri yeyok'on kichin, roj xa nikac'utuj ri rutzil ri Dios pa quivi'. Y tok c'o itzel niquiben ri vinek chike roma ri rubi' ri Cristo, roj nikacoch'.
1CO 4:13 Tok itzel yech'on chikij, roj man jun itzel nikabij chique. Pa ruq'uexel ri', roj ja ri utz ri nikabij chique. Can quibanon c'a pe chike chi manek oc kak'ij. Xa oj achi'el k'ayis chiquivech.
1CO 4:14 Ronojel ri xinbij man richin ta c'a ninya' iq'uix. Man que ta ri'. Xaxe ninvajo' yixinpixabaj juba', roma can ix achi'el valc'ual ninna' yin, y janíla yixinvajo'.
1CO 4:15 Ja yin ri xitzijon ri utzilej ch'abel richin colotajic chive nabey. Rix xinimaj ri Cristo Jesús roma ri ch'abel ri xintzijoj chive, y romari' yin xinoc achi'el jun tata'aj chive rix. Y stape' ec'o ta lajuj mil ri yetijon ivichin chirij ri Cristo, xaxe yin ri achi'el itata'.
1CO 4:16 Y romari' ninc'utuj utzil chive chi tic'uaj jun c'aslen utz, can achi'el ri nuc'aslen yin.
1CO 4:17 Queri' ninvajo' chive, y romari' xintek-el ri kach'alal Timoteo iviq'uin, richin nunataj chive ri achique rubaniquil c'aslen riq'uin ri Cristo, ri xivetamaj can tok xic'oje' chila' iviq'uin. Yin yalan ninvajo' ri Timoteo. Rija' can achi'el valc'ual; y chuvech ri Ajaf can cukul-vi ruc'u'x. Y achi'el xtubij rija' chive chi nic'atzin chi rix nic'uaj jun c'aslen utz, que chuka ri' ninbij yin chique conojel kach'alal, xabacuchi niquimol-vi-qui' pa rubi' ri Cristo.
1CO 4:18 Ec'o kach'alal chi'icojol ri janíla quik'ij niquina' y romari' niquich'ob chi yin ninpokonaj chic yinapon iviq'uin, yecha'.
1CO 4:19 Pero ri niquibij xa rije' yech'obon, roma yin xquinapon yan iviq'uin, vi queri' nrajo' ri Ajaf. Y tok xquinapon, xquentz'et ri kach'alal ri niquina' chi janíla quik'ij, y man ja ta más ri quich'abel ri xtinvac'axaj. Ri ninvajo' ninvetamaj yin, vi can c'o ri ruchuk'a' ri Dios quiq'uin.
1CO 4:20 Roma jun vinek, vi nik'alajin ri ruchuk'a' ri Dios pa ruc'aslen, k'alaj chi c'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Pero vi xaxe ri nich'on, man k'alaj ta vi can c'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
1CO 4:21 Tok yin xquinapon iviq'uin, ¿achique nivajo' chi ninben chive? ¿Rix nivajo' cami chi yibechapon chivij roma man utz ta ri ic'aslen ic'uan, o nivajo' chi yinapon iviq'uin riq'uin ajovabel y ch'uch'ujil?
1CO 5:1 Can janíla c'a rutzijol ri banatajinek chi'icojol rix. Roma c'o jun kach'alal can xquiq'uen-ka-qui' riq'uin ri ruyajte' ri pa jay. Y hasta ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios man jun bey niquiben ta queri'.
1CO 5:2 ¿Man cami ruc'amon ta chi más utz yixbison y yixok' roma ri rubanon ri kach'alal ri' y nivelesaj ta el chi'icojol? Pero rix pa ruq'uexel chi que ta ri' niben, xa man jun chivech. Achi'el man jun banatajinek chi'icojol.
1CO 5:3 Yin man inc'o ta apo iviq'uin, pero ri nu-espíritu c'o-apo iviq'uin. Y romari' xinch'ob yan ri achique nic'atzin chi nikaben chire ri kach'alal ri xbanon queri'.
1CO 5:4 Y pa rubi' c'a ri Kajaf Jesucristo, tok xtikamol-ki', rix y yin, roma ri nu-espíritu can xtic'oje-vi-apo iviq'uin, ri Kajaf Jesucristo can xtuya-vi uchuk'a' pa kak'a' richin nikaben ri ruc'amon chi niban.
1CO 5:5 Tikabana' chire chi tel can chikacojol, y tok rija' c'o chic pa ruk'a' ri Satanás, xtutej pokonal. C'ari' rija' xtuya' can ri itzel rurayibel. Xtitzolin ta pe ruc'u'x. Man ta xtibe pa k'ak', xa xticolotej ta chupan ri k'ij tok ri Ajaf Jesús xtipe chic jun bey.
1CO 5:6 ¿Achique roma rix niben chi achi'el man jun banatajinek chi'icojol? ¿Man ivetaman ta c'a chi tok niya' k'ij chire ri mac, chanin ninimer? Can achi'el ri nuben ri ch'en (ch'amilej-k'or), xa riq'uin ti juba' nika' chupan ri q'uej muban can, nuch'amirisaj ronojel. Y que chuka ri' nuben ri mac, xa riq'uin rix niya' k'ij chire jun, xa can que chuka ri' niquichop rubanic conojel.
1CO 5:7 Romari' tivelesaj c'a el ronojel ri mac ri c'o chi'icojol, richin chi yixoc achi'el jun c'ac'a' muban q'uej ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin. Rix can ch'ajch'ojirisan chic ri ic'aslen roma ri Cristo tok xquen (xcom) chuva ri cruz. Tok rija' xcamisex, xban c'a chire achi'el xban chique ri carne'l ri xecamisex pa tak kanimak'ij roj israelitas, ri nibix pascua chire.
1CO 5:8 Can ticanej c'a can ronojel ri mac y tikachajij-ki' jebel. Tikabana' c'a achi'el xquiben ri kavinak israelitas. Rije' richin ri nimak'ij rubini'an pascua, xquichajij-qui' jebel richin man xquitej ta ri caxlan-vey ri c'o ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin. Queri' chuka' tikabana' roj, tikachajij-ki' chuvech ri mac. Tikaya' can rubanic ronojel etzelal y man chic quepe ch'obonic ri man e utz ta kiq'uin. Kojoc c'a achi'el ri caxlan-vey ri manek ch'en (ch'amilej-k'or) riq'uin. Can ta kitzij ronojel ri nikaben y nikabij, man ta riq'uin ca'i' kapalej.
1CO 5:9 Chupan ri carta ri nutakon-el iviq'uin, nubin-el chive chi man que'ivachibilaj ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun.
1CO 5:10 Y tok yin xinbij queri', chiquij kach'alal xich'on-vi. Y man xich'on ta chiquij vinek ri man quiniman ta ri Jesucristo. Vinek ri can c'a ec'o na chupan ri mac. Ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun. Vinek ri can c'a nicajo' na chi ronojel quiq'uin ta rije' c'o-vi; ye'elek', y c'a niquiya' na chuka' quik'ij dios ri man e kitzij ta. Yin, can man chiquij ta c'a re vinek re' xich'on-vi, roma richin chi nikach'er ta el ki' roj quiq'uin rije', c'o chi yojel-el chuvech re ruvach'ulef.
1CO 5:11 Ri xinvajo' xinbij chive rix chupan ri carta ri' ja ri man tivachibilaj jun kach'alal ri nuben mac que tak ri'. Man c'a tivachibilaj jun achin ri nubij chi rija' kach'alal y xa nic'oje' riq'uin ixok ri xa man rixjayil ta, y que chuka' ri' man tivachibilaj jun ixok ri nibin chi rija' kach'alal y xa nic'oje' riq'uin achin ri man rachijil ta. Y que chuka' ri' ri ye'ajovan chi ronojel quiq'uin ta rije' c'o-vi, ri yeyo'on quik'ij dios ri xa man e kitzij ta, ri yeyok'on, ri yek'aber, y ri ye'elek'. Vi niquibij chi e kach'alal y xa niquiben mac que tak ri' man que'ivachibilaj, y chuka' ninbij ni man quixva' quiq'uin.
1CO 5:12 Jac'a pa quivi' ri vinek ri man quiniman ta ri Cristo, man pa nuk'a' ta yin c'o-vi richin chi nink'et tzij pa quivi' roma ri c'aslen ri quic'uan. Xa jac'a ri kach'alal ri yemacun ri nic'atzin chi yekatzu', roma rije' chikacojol ec'o-vi.
1CO 5:13 Ri vinek ri man quiniman ta y man chi'icojol ta ec'o-vi, ja ri Dios ri nik'aton tzij pa quivi'. Jac'a ri kach'alal ri c'o chi'icojol y najin chubanic ri etzelal, nic'atzin chi tivelesaj-el chi'icojol.
1CO 6:1 ¿Achique cami roma rix tok c'o jun kach'alal c'o rubanon chive xa choj yixbe quiq'uin k'atoy tak tzij ri man quiniman ta ri Cristo, y man yixbe ta quiq'uin ri lok'olej tak kach'alal richin chi ja ta rije' ri yebanon ruchojmil ri oyoval c'o chi'icojol? ¿Man ivetaman ta c'a chi xa jun q'uix chi rix niben queri' chire jun kach'alal?
1CO 6:2 ¿Can man yixtiquir ta cami c'a niben ruchojmil ri yebanatej chi'icojol? ¿Man ivetaman ta c'a chi xtapon na ri k'ij tok konojel roj ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios xtikak'et tzij pa ruvi' re ruvach'ulef?
1CO 6:3 ¿Man ivetaman ta c'a chi xtapon ri k'ij tok roj xtikak'et tzij pa quivi' ri ángeles? Y vi queri', ¿achique c'a roma man yojtiquir ta yojk'aton tzij pa quivi' oyoval ri yebanatej chikacojol chupan re kac'aslen chuvech re ruvach'ulef?
1CO 6:4 Y vi c'o ri nibanatej chiquicojol ca'i' kach'alal, chivech c'a rix tapon-vi. Roma hasta ri más manek oc quik'ij chiquicojol ri kach'alal yetiquir yek'aton tzij.
1CO 6:5 Ninbij queri' chive richin quixq'uixbitej juba'. ¿Can man jun cami kach'alal chi'icojol ri c'o ta etamabel riq'uin richin nuben ruchojmil jun oyoval chiquicojol e ca'i' kach'alal?
1CO 6:6 Pero pa ruq'uexel chi que ta ri' ibanon, ri kach'alal xa quichapon yequikasaj kach'alal chiquivech k'atoy tak tzij. Y ri k'atoy tak tzij ri' xa man quiniman ta ri Cristo.
1CO 6:7 Can man utz ta c'a nuben chive chi c'o oyoval chi'icojol. ¿Man más ta cami utz chi man jun ri niben rix tok c'o ri nibix y c'o ri niban chive? ¿Man más ta cami utz chi rix niya' k'ij chi c'o ri nelesex can chive, que chuvech nichop oyoval chirij?
1CO 6:8 Pero rix xa man que ta ri' niben. Pa ruq'uexel ri', xa ja rix ri yixbanon ri etzelal y ri elek' ri'. Y rix can chique c'a ri ivach'alal niben-vi.
1CO 6:9 ¿Man ivetaman ta c'a chi ri man choj ta quic'aslen xa man xque'ichinan ta quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios? Man tik'ol-ka-ivi'. Ri vinek ri man e c'ulan ta y niquicanola-qui' richin yemacun, man xque'ichinan ta quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Y que chuka' ri' xtiquic'ulvachij ri yeyo'on quik'ij dios ri xa man e kitzij ta, ri achi'a' ri c'o quixjaylal ri niquicanoj jun chic ixok, ri ixoki' ri c'o cachijlal ri niquicanoj jun chic achin, y ri achi'a' ri man chic yecajo' ta ixoki' y xa quiq'uin chic achi'a' yec'oje-vi, man xque'ichinan ta quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
1CO 6:10 Y que chuka' ri' ri yebanon elek', ri ye'ajovan chi ronojel quiq'uin ta rije' c'o-vi, ri yek'aber, ri yeyok'on, y ri yecamisan richin niquiben elek', man xque'ichinan ta quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
1CO 6:11 Y tok rubanon can, rix c'ayef ri c'aslen ri xic'uaj y ec'o chive rix ri xebanon mac ri xinbij yan. Jac'a re vacami ch'ajch'oj chic ri ivánima, ix richin chic ri Dios, y man jun chic imac ri yixc'ulun chuvech rija'. Queri' ri utzil ri xic'ul roma ri Ajaf Jesús y ri Lok'olej Espíritu richin ri ka-Dios.
1CO 6:12 Ec'o ri yebin chi oj libre y utz nikaben xabachique ri nikajo'. Pero yin ninbij chi man ronojel ta ri nikaben c'o utz ri nuq'uen-pe. Romari' yin man ninvajo' ta nibe vánima chirij xabachique, roma man ninvajo' ta chi yika' pa ruk'a'.
1CO 6:13 Y ri niquibij rije' chi ri Dios xuben ri vey richin ri kapan y ri kapan richin chi nuc'ul ri vey, ri' kitzij vi. Pero xtapon ri k'ij chi ronojel ri' xa xtiq'uis can, roma ri Dios can queri' xuben chique. Jac'a roj man que ta ri'. Ri Ajaf Dios can xojruben richin chi yojoc richin rija' y rija' kichin roj. Y man xojruben ta richin chi nikac'uaj jun itzel c'aslen. Man nrajo' ta chi ri achi'a' y ri ixoki' niquicanola-qui' richin yemacun.
1CO 6:14 Y achi'el c'a xuben ri Dios chire ri Ajaf Jesús chi xc'astej-el chiquicojol ri caminaki', que chuka' ri' xtuben chike roj. Xkojruc'asoj c'a riq'uin ri ruchuk'a'. Queri' xtuben tok xtapon ri k'ij.
1CO 6:15 ¿Man ivetaman ta c'a rix chi can ix ruk'a-raken ri Cristo? Y vi can jun ibanon riq'uin ri Cristo, ¿utz cami chi yixel-el riq'uin rija' y yixoc ruk'a-raken jun ixok ri xa man utzilej c'aslen ta ruc'uan? Man utz ta.
1CO 6:16 Roma vi rix yixapon riq'uin jun ixok queri', rix jun niben riq'uin. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri achin y ri ixok xa jun xtiquiben che ca'i'. Queri' ri tz'ibatel can.
1CO 6:17 Pero vi ixc'o riq'uin ri Ajaf, jun ibanon riq'uin rija'.
1CO 6:18 Y rija' can nrajo' chi rix achi'a' y rix ixoki' man ticanola-ivi' richin yixmacun. Roma ri mac ri' janíla itzel. Can janíla c'a q'uiy ruvech mac c'o, pero man jun chic mac ri can nuyoj (nuyuj) ri vinek, achi'el nuben re jun mac re'.
1CO 6:19 ¿Man ivetaman ta c'a chi ix rachoch ri Lok'olej Espíritu? Rija' petenek riq'uin ri Dios, y pa tak ivánima c'o-vi. Y romari' man utz ta chi rix niben xabachique ta ri nivajo'.
1CO 6:20 Rix xa can pa ruk'a' chic c'a ri Dios ixc'o-vi. Xixrulok' yan. Y romari' ri ich'acul y ri i-espíritu can e richin chic rija'. Can que'icusaj c'a che ca'i' richin niya' ruk'ij-ruc'ojlen.
1CO 7:1 Vacami ninvajo' c'a yich'on juba' chirij ri na'oj ri ibin-pe chupan ri carta ri xitek-pe chuve. Y yin ninbij chi jun vinek más ta utz chi man ta nic'ule': Ri ixok man ta nucanoj rachijil y ri achin man ta nucanoj rixjayil.
1CO 7:2 Pero chuka' ri itzel-vinek janíla nisamej, y nutej ruk'ij richin nuben chique ri achi'a' y ri ixoki' chi niquicanola-qui' richin yemacun. Y romari' más ta utz chi ronojel achin tic'oje' rixjayil y ronojel ixok tic'oje' rachijil.
1CO 7:3 Y nic'atzin c'a chi ri rurayibel ri achin noc richin ri ixok y ri rurayibel ri ixok noc richin ri achin.
1CO 7:4 Ri ixok man nitiquir ta nubij chi ri ruch'acul richin rija', roma can richin vi ri rachijil. Y que chuka' ri' ri achin, man nitiquir ta nubij chi ri ruch'acul richin rija', xa can richin vi ri rixjayil.
1CO 7:5 Romari' ri ixok man tuk'et ri rurayibel ri rachijil, y que chuka' ri' ri achin man tuk'et ri rurayibel ri rixjayil. Pero vi rije' nicajo' niquiben orar más, utz chi niquiya' chiquivech chi niquik'et-qui' chire ri quirayibel richin jun ca'i-oxi' k'ij. Pero man utz ta chi richin janíla q'uiy k'ij niquiben queri', roma riq'uin juba' man niquicoch' ta y ri Satanás nuben chire ri achin chi nibe riq'uin jun chic ixok y nuben chire ri ixok chi nibe riq'uin jun chic achin.
1CO 7:6 Y ri xinbij, utz chi niben. Pero chuka' man ninbij ta chive chi can queri' c'o chi niben rix.
1CO 7:7 Yin ninbij chi yalan ta utz, chi conojel e achi'el ta yin, chi niquicoch' man ta yec'ule'. Pero chikajujunal man junan ta ri rusipan-pe ri Dios chike, y romari' jun vi ri jun y jun vi chic ri jun.
1CO 7:8 Yin ninbij chi ri man e c'ulan ta, más ta utz chi man ta yec'ule', y que chuka' ri' ninbij chique ri malcani'a', chi más ta utz man ta chic yec'ule'. Más ta utz chi choj yec'oje' queri', achi'el yin.
1CO 7:9 Pero vi man niquicoch' ta, más ta utz yec'ule'. Roma más utz yec'ule' que chuvech nic'at ri cánima chire ri quirayibel.
1CO 7:10 Vacami c'o ri ninvajo' ninchilabej chique ri e c'ulan chic. Y ri ninbij chique man viq'uin ta yin petenek-vi. Xa can riq'uin ri Ajaf petenek-vi: Chi ri ixoki' e c'ulan man tiquijech-qui' quiq'uin ri cachijlal.
1CO 7:11 Pero vi c'o jun ixok ri nujech-ri' riq'uin ri rachijil, man c'a tucanoj jun chic achin. Vi man nrajo' ta nic'oje' ruyon, xa tuc'ama' chic ruvech ri rachijil y titzolin riq'uin. Y que chuka' ri' ri achi'a', man tiquijech-qui' quiq'uin ri quixjaylal.
1CO 7:12 Y chuka' c'o ca'i-oxi' ch'abel ri ninvajo' ninbij chire ri jun kach'alal ri xunimaj ri Cristo tok c'ulan chic, roma ri Ajaf man jun xuk'alajirisaj ta can chirij ri achique utz nuben jun kach'alal tok queri' nuc'ulvachij. Vi ja ri achin xunimaj ri Cristo tok c'ulan chic y ri ixok man runiman ta, pero ri ixok nrajo' nic'oje' riq'uin, ri kach'alal achin man c'a tujech-ri' riq'uin ri rixjayil.
1CO 7:13 Y vi ja ri ixok ri xunimaj ri Cristo y ri achin man runiman ta, pero ri achin nrajo' nic'oje' riq'uin, ri kach'alal ixok man c'a tujech-ri' riq'uin ri rachijil.
1CO 7:14 Roma vi jun achin ri xa man runiman ta ri Cristo y ri rixjayil runiman, y ri achin nrajo' nic'oje' riq'uin ri rixjayil, can yojtiquir c'a nikabij chi ri achin ri' richin chic ri Dios. Y vi xa ja ri ixok ri man runiman ta y ri rachijil runiman, y ri ixok nrajo' nic'oje' riq'uin ri rachijil, can yojtiquir c'a chuka' nikabij chi ri ixok ri' richin chic ri Dios. Y can kitzij vi chi queri', roma xa ta man ta kitzij y man ta queri' chuvech ri Dios, ri calc'ual ta ri vinek ri' man ta e richin ri Dios. Pero xa man que ta ri', ri calc'ual rije' xa can e richin vi ri Dios.
1CO 7:15 Pero vi ri achin man runiman ta, y nrajo' nujech-ri' riq'uin ri rixjayil ri runiman ri Cristo, tujacha' c'a ri' riq'uin, y ri rixjayil man tuna' chi ja rija' ri c'o rumac. Y que chuka' ri' vi ri ixok man runiman ta, y nrajo' nujech-ri' riq'uin ri rachijil ri can runiman ri Cristo, tujacha' c'a ri' riq'uin, y ri rachijil man tuna' chi ja rija' ri c'o rumac. Roma ri Dios xojroyoj richin xojoc ralc'ual y man nrajo' ta chi nikaben oyoval. Rija' nrajo' chi can c'o ta uxlanen pa tak kánima.
1CO 7:16 ¿Achique avetaman rat ixjaylonel, chi riq'uin c'a juba' xa avoma rat nicolotej ri avachijil? ¿Y achique avetaman rat achijlonel, chi riq'uin c'a juba' xa avoma rat nicolotej ri avixjayil?
1CO 7:17 Ri c'ac'a' c'aslen ri nuya' ri Dios chike man nubij ta c'a chi tikach'ara-ki'. Ri c'ac'a' c'aslen nrajo' chi ja ri banobel ri man e utz ta quekaya' can. Xa can nubij c'a chi kojc'oje' can achi'el tok xojoyox roma ri Dios; y ri e ruyo'on y e rusipan ri Ajaf Dios chike, man quekajel. Xa can quekucusaj c'a chi utzil. Yin queri' nuchilaben chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ronojel lugar.
1CO 7:18 ¿Ec'o chive rix ri banon circuncisión chique tok ri Dios xeroyoj richin xe'oc ralc'ual? Vi queri', queri' quec'oje' can. ¿Ec'o chuka' chive rix ri man banon ta circuncisión chique tok ri Dios xeroyoj richin xe'oc ralc'ual? Vi queri', rije' chuka' quec'oje' can queri'.
1CO 7:19 Roma man jun nuben vi banon ri circuncisión chike, o vi man banon ta. Ri nic'atzin ja ri nikanimaj ri rubin can ri Dios.
1CO 7:20 Ri c'ac'a' c'aslen ri nuya' ri Dios chike man ja ta c'a ri' ri nubij chi tikaya' can, ri c'ac'a' c'aslen nrajo' c'a chi ja ri banobel man e utz ta ri quekaya' can. Xa can nubij c'a chi kojc'oje' can achi'el tok xojoyox roma ri Dios.
1CO 7:21 ¿Ec'o chive rix ri xa e lok'on tak samajela' y e ximil pa samaj tok ri Dios xeroyoj richin chi xe'oc ralc'ual? Vi queri', man quebison. Pero vi yetiquir ye'oc libre, más jebel.
1CO 7:22 Rix ri man ix libre ta tok xixoyox roma ri Ajaf, yojtiquir nikabij chi vacami ix libre chic, roma ix richin chic ri Ajaf Jesucristo. Jac'a rix ri can ix libre tok xixoyox roma rija', yojtiquir nikabij chi vacami man ix libre ta chic, roma ixc'o chic chuxe' rutzij ri Ajaf Jesucristo.
1CO 7:23 Rix can pa ruk'a' chic c'a ri Jesucristo ixc'o-vi. Xixrulok' yan. Romari' can quixc'oje' c'a pa ruk'a' rija' y man chic tirayij chi nixim-ivi' chuxe' tzij ri xa quichin vinek.
1CO 7:24 Vach'alal, ri c'ac'a' c'aslen ri nuya' ri Dios chike, man nubij ta c'a chi c'o chi tikajala' ronojel. Ri c'ac'a' c'aslen nrajo' c'a chi ja ri banobel man e utz ta, quekaya' can. Xa can nubij c'a chi kojc'oje' can achi'el tok xojoyox roma ri Dios, y man tikamestaj chuka' chi jun chic kabanon riq'uin ri Dios.
1CO 7:25 Y vacami ninvajo' yich'on c'a juba' chirij ri ic'utun-pe chuve, ri achique ruc'amon chi niben quiq'uin ri xtani' y ri alabon. Ri ninvajo' c'a ninbij chique rije', can pa vánima c'a nipe-vi. Roma ri Ajaf man jun xuk'alajirisaj ta can chiquij rije', ri achique ta ruc'amon chi niquiben. Y ri xtinbij, can c'o-vi c'a rejkalen y ruc'amon chi nicukuba' ic'u'x riq'uin, roma ri Ajaf xuya' ri rutzil chuve y xiruya' pa rusamaj.
1CO 7:26 Yin ninch'ob chi roma yalan e c'ayef re k'ij ojc'o-vi, más utz kojc'oje' can achi'el kabanon.
1CO 7:27 Romari' ri kach'alal achin ri c'o chic rixjayil, tic'oje' c'a riq'uin. Y ri kach'alal ri manek rixjayil, tic'oje' can queri'.
1CO 7:28 Roma vi ec'o ri yec'ule', niquitej pokon, y yin man ninvajo' ta chi rix nic'ulvachij queri'. Pero chuka' vi c'o jun kach'alal achin ri nrajo' nic'ule', tic'ule' c'a, man mac ta. Y que chuka' ri' jun xten, vi nrajo' nic'ule', tic'ule' c'a.
1CO 7:29 Pero man timestaj c'a vach'alal, chi xa man q'uiy ta chic tiempo xkojc'oje' vave' chuvech re ruvach'ulef. Romari' ri kach'alal ri c'o quixjaylal man tiquiya' k'ij chi roma ri e c'ulan chic romari' man niquiben ta chic ri achique nrajo' ri Dios.
1CO 7:30 Y ri yebison, man tiquiya' k'ij chi ri bis nuben chique chi man niquiben ta chic ri achique ri nrajo' ri Dios. Y que chuka' ri' ri yequicot, man c'a tiquiya' k'ij chi ri quicoten nuben chique chi man ta chuka' chic niquiben ri rurayibel ri Dios. Y ri janíla lok'oj niquiben, man tiquiya' k'ij chi ri lok'oj ri' nuben chique chi man niquiben ta chic ri nrajo' ri Dios.
1CO 7:31 Y que chuka' ri' ri ye'ucusan ri c'o chuvech re ruvach'ulef, man c'a tiquiya' k'ij chi jari' ri nibanon chique chi man niquiben ta chic ri achique nrajo' ri Dios. Roma ronojel ri nikatz'et chuvech re ruvach'ulef xa q'uisel.
1CO 7:32 Yin man ninvajo' ta c'a chi rix q'uiy ruc'ayeval ri c'aslen chivech, y romari' man yixtiquir ta niben ri nrajo' ri Dios. Ri achin ri man c'ulan ta más nitiquir nuch'ob ri achique nrajo' ri Ajaf, y can nutej-vi ruk'ij richin nuben ri achique nika' chuvech ri Ajaf.
1CO 7:33 Pero ri achin c'ulan man más ta nitiquir nuch'ob ri achique nrajo' ri Ajaf, roma ja ri rusamaj chuvech re ruvach'ulef nuch'ob, y nutej ruk'ij richin nuben ri achique nic'atzin chique che ca'i' riq'uin ri rixjayil.
1CO 7:34 Y queri' chuka' ri xten, can c'o rucojol riq'uin jun ixok c'ulan. Ri xten más nitiquir nuch'ob ri achique ri nrajo' ri Ajaf, can nuch'er-vi-ri' richin ri', can nuya-vi ri ránima y ri ruch'acul pa rusamaj ri Ajaf. Jac'a ri ixok c'ulan, man más ta nitiquir nuch'ob ri achique nrajo' ri Ajaf, roma ja ri rusamaj chuvech re ruvach'ulef nuch'ob y nutej ruk'ij richin nuben ri achique nic'atzin chique che ca'i' riq'uin ri rachijil.
1CO 7:35 Ri xinbij chive, richin yixinto' y man richin ta yixink'et. Yin ninvajo' chi rix nic'uaj ta jun c'aslen ri ruc'amon y man ta jun ri noc chupan, richin chi can ja ta ri nrajo' ri Ajaf ri niben rix.
1CO 7:36 Pero vi xa c'o c'a jun tata'aj ri man ruyo'on ta ri rumi'al richin nic'ule', y ri xten xa c'o chic rujuna', y ri tata'aj nutz'et chi man ruc'amon ta ri rubanon, chi man ruyo'on ta k'ij chire ri rumi'al richin nic'ule', y nutz'et chi ri xten xa nrajo' nic'ule', tuya' c'a k'ij chire richin nic'ule', roma xa man nimacun ta, vi nuya-el richin nic'ule'.
1CO 7:37 Pero vi nutz'et ri tata'aj chi ri rumi'al man nic'atzin ta chi nic'ule', y ri xten man can ta chuka' nrajo' nic'ule'; vi queri', ri tata'aj utz ri nubij chi man tic'ule' y utz ri nuben.
1CO 7:38 Ri tata'aj ri nuya' ri rumi'al richin nic'ule', utz ri nuben. Jac'a ri tata'aj ri man nuya' ta ri rumi'al richin nic'ule', más utz nuben que chuvech ri jun ri nuya-el ri rumi'al richin nic'ule'.
1CO 7:39 Jun ixok c'ulan, can ximon-vi riq'uin ri rachijil y man nitiquir ta nujech-ri' riq'uin tok c'a q'ues na. Ri ley ri xuya' ri Dios can queri' vi nubij. Pero vi niquen-el (nicom-el) ri rachijil, xtujech-ri' riq'uin, y c'ari' utz chi nic'ule' riq'uin jun chic achin, vi queri' nrajo' rija'. Xaxe nic'atzin chi nic'ule' riq'uin jun achin ri runiman chic ri Ajaf.
1CO 7:40 Pero yin ninbij chi jun ixok malca'n más ta utz chi man ta chic nic'ule' jun bey; roma más quicoten chire rija' vi nic'oje' can queri'. Y yin ninch'ob chi que chuka' ri' nrajo' ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios ri c'o viq'uin.
1CO 8:1 Y vacami ninvajo' yich'on c'a juba' chirij ri ic'utun-pe chuve, roma ri ti'ij quichin chicop ri yecamisex richin nisuj chique dios ri xa man e kitzij ta. Rix riq'uin juba' nich'ob chi can ivetaman ri achique nic'atzin chi niben, roma c'o etamabel iviq'uin, y ninimirisaj-ivi'. Jac'a yin ninbij chi más ta utz chi nic'oje' chuka' ajovabel iviq'uin, roma ri ajovabel q'uiy samaj nuben pa tak kac'aslen richin yojq'uiy.
1CO 8:2 Ri nich'obon chi janíla q'uiy etamabel c'o riq'uin, xa man que ta ri', roma man jun vinek ri tz'aket ta ri etamabel ri c'o riq'uin. Xa can jantape' nic'atzin chi nretamaj más.
1CO 8:3 Chuvech ri Dios ja ri ajovabel ri c'o rejkalen y man ja ta ri etamabel. Vi kitzij nikajo' ri Dios, nik'alajin chi oj richin chic rija', y rija' retaman kavech.
1CO 8:4 Vacami ninvajo' c'a yitzijon chirij ri ti'ij quichin chicop ri yecamisex richin nisuj chique dios ri xa man e kitzij ta. Rix nibij chi man jun nuben, vi nitej ri ti'ij ri', roma etaman chi xaxe jun Dios c'o, y ri vachibel xa can e man jun.
1CO 8:5 Y etaman chuka' chi ec'o vinek ri yebin chi ec'o ch'aka' chic dios. Ec'o dios vave' chuvech re ruvach'ulef, y ec'o dios chila' chicaj, yecha'. Can e q'uiy ta c'a ri', xa ja ri man e kitzij dios ta y man e kitzij ajaf ta.
1CO 8:6 Jac'a roj ketaman chi xaxe jun Dios c'o, ri Tata'ixel. Riq'uin c'a rija' petenek-vi ronojel, y nrajo' chi roj nikaya' ruk'ij. Ketaman chi xaxe jun Ajaf c'o, ri Jesucristo. Xaxe roma rija' tok c'o ronojel. Xaxe roma rija' tok c'o kac'aslen.
1CO 8:7 Pero man conojel ta kach'alal quetaman chi ri vachibel xa man jun yetiquir niquiben. Ec'o kach'alal ri xquiya' quik'ij ri vachibel tok rubanon can, ri cánima nuna' chi vi niquitej ri ti'ij ri sujun chique ri vachibel, riq'uin ri' niquiya' ruk'ij ri vachibel. Y romari' man nicajo' ta niquitej, roma ri cánima nubij chique chi can mac vi. Man jani tik'ax chiquivech jebel.
1CO 8:8 Kitzij chi man ja ta ri nikatej ri nibanon chike chi yojka' chuvech ri Dios. Vi nikatej ri ti'ij ri sujun chique ri vachibel, man nuben ta chike chi más ta yojka' chuvech ri Dios, y vi man nikatej ta, man nuben ta chike chi man ta yojka' chuvech rija'.
1CO 8:9 Kiq'uin c'a roj c'o-vi. Pero vi nikatej, y yojrutz'et jun kach'alal ri xa man jani tik'ax chuvech jebel, nikaben chire chi nitzak.
1CO 8:10 Roj ketaman chi man jun nuben chike vi nikatej. Pero vi c'o jun kach'alal ri man jani tik'ax chuvech jebel, y yojrutz'et ta chi ojc'o pa rachoch jun vachibel, y yojrutz'et ta chi can nikatej ri ti'ij ri sujun chique ri vachibel, can nikaben c'a chire ri kach'alal ri' chi nutej chuka', stape' ri ránima nubij chi man utz ta.
1CO 8:11 Jac'a roj ri yojbanon chire vi nitzak. Roj ketaman chi man jun nuben chike vi nikatej ri ti'ij ri sujun chique ri vachibel, pero riq'uin juba' c'o nuben chire jun kach'alal ri man jani tik'ax chuvech jebel. Y vi queri', c'ayef, roma ri Cristo xa can roma chuka' ri jun ri' tok xquen (xcom).
1CO 8:12 Y roma roj queri' nikaben chique ri kach'alal, chi yekasoc y yekatzek ri kach'alal ri man jani tik'ax jebel ri ruch'abel ri Dios chiquivech, xa can chirij c'a ri Cristo yojyacatej-vi y yojmacun chuvech.
1CO 8:13 Romari' yin man nintej ta ti'ij, vi nintz'et chi nuben chire jun vach'alal chi nitzak. Man ninvajo' ta chi voma ta yin nitzak jun vach'alal.
1CO 9:1 ¿Nik'alajin cami chi yin man in libre ta, roma ri ch'abel ri xinbij chive? Man que ta ri'. Yin man inc'o ta chuxe' rutzij jun vinek. Rix ivetaman chi yin in jun apóstol. Yin xintz'et chuka' ruvech ri Kajaf Jesús. Y tok rix xinimaj ri Ajaf, ri ruch'abel ri xintzijoj chive, can xsamej-vi pa tak ic'aslen y xujel ibanobal.
1CO 9:2 Vi chiquivech ch'aka' yin man in apóstol ta, chivech rix can man que ta ri'. Roma riq'uin ri xinimaj ri Ajaf Jesús tok yin xintzijoj chive, ja rix c'a yixbanon chi nik'alajin chi yin in jun ru-apóstol ri Ajaf.
1CO 9:3 Y yin c'o c'a ri ninvajo' ninbij chique ri yebin chi man utz ta ri ninben.
1CO 9:4 ¿Achique nibij rix? ¿Roj ri rusamajela' ri Dios, man utz ta cami chuka' chi yojva-yojuc'ya'?
1CO 9:5 ¿Man utz ta cami chi nikaben achi'el ri kach'alal Pedro y ri ch'aka' chic apóstoles? Roma rije' e c'ulan quiq'uin ixoki' ri e kach'alal, y ri quixjaylal yebe quiq'uin tok yebe chubanic ri rusamaj ri Dios. Y que chuka' ri' niquiben ri e rach'alal ri Kajaf Jesús.
1CO 9:6 ¿Man utz ta cami chi yin y ri Bernabé yojtzuk coma ri kach'alal? ¿O xaxe cami roj ca'i' c'o chi yojsamej richin nikach'ec ri kavay, tok ri ch'aka' chic rusamajela' ri Dios yetzuk? Man que ta ri'. Roj chuka' xa can ruc'amon-vi chi yojtzuk.
1CO 9:7 ¿Achique nibij rix? ¿C'o cami jun soldado ri xa ja ri ru-mero rija' ri nucusaj y xa man nitoj ta? ¿O c'o cami jun achin ri ruticon uva y xa man ja ta ri' ri niyo'on ruvay? ¿O c'o ta chuka' cami jun aj-yuk' quichin chicop, ri man roma ta ri leche niva'?
1CO 9:8 ¿Achique cami roma tok ninnataj re' chive, nich'ob rix? ¿Xaxe cami roma queri' nibanatej chuvech re ruvach'ulef tok queri' ninbij yin chive? ¿Man que ta cami chuka' ri' nubij chupan ri ley richin ri Moisés?
1CO 9:9 Ri ley richin ri Moisés ri tz'ibatel can, nubij: Ri chicop tok nich'ayon trigo ruc'amon chi niya' k'ij chire chi nutej ruvay. Man tixim ruchi'. Queri' nubij ri ley. ¿Achique nich'ob rix? ¿Queri' xubij ri Dios roma cami can xe oc ri chicop nujoyovaj quivech? Man que ta ri'.
1CO 9:10 Rija' xubij queri' roma nrajo' chi roj rusamajela' yojtzuk. Achi'el nuben jun achin ri nusamajij ri ulef, rija' ruc'amon nroyobej ri k'ij tok c'o xtuc'ul roma ri rusamaj. Y que chuka' ri' ri nich'ayon ru-trigo, can nroyobej c'a chi c'o ri nuya' chire.
1CO 9:11 Y vi roj xkatic pa tak ivánima ri ruch'abel ri Dios ri xa man q'uisel ta, y romari' q'uiy utzil ic'ulun riq'uin, ¿can q'uixbel ta cami chi roj c'o ri nikac'ul iviq'uin, y xa cosas ri e q'uisel ri yekac'ul?
1CO 9:12 Roma ec'o ch'aka' chic rusamajela' ri Dios ri c'o quic'ulun iviq'uin, ¿man más ta cami ruc'amon chi nikac'ul chuka' roj jun to'onic ivichin rix? Man riq'uin ri' roj man kac'utun ta jun to'onic chive, roma man nikajo' ta chi ri utzilej ruch'abel ri Cristo man ta chic nibiyin rutzijoxic. Roma xa c'o ta tzij xepe chikij. Y romari' roj kacoch'on ronojel.
1CO 9:13 Pero vi ta xkac'utuj, man ta itzel chuka', roma queri' xquiben ri xesamej pa rachoch ri Dios pa tinamit Jerusalem. Ri xesamej chiri' xquitej c'a quivay roma ri xquic'uala-apo ri vinek pa rachoch ri Dios. Y que chuka' ri' tok ri vinek xquic'uaj-apo jun chicop o jun chic cosa richin chi ri sacerdotes xquiya' chire ri Dios pa ruvi' ri altar, ri sacerdotes ri' can c'o-vi juba' xquiq'uen can richin niquitej, y rix jebel ivetaman chi queri'.
1CO 9:14 Y que chuka' ri' ri ruchilaben can ri Ajaf, chi ri yetzijon ri utzilej ch'abel richin colotajic, ronojel ri nic'atzin chique, ja ri quiniman chic ri utzilej ch'abel ri', ri queyo'on chique.
1CO 9:15 Jac'a yin man jun ri nuc'utun ta chive, y chuka' man ninbij ta ronojel re' richin quinivilij. Más ta utz yiquen (yicom) que chuvech ninben queri'. Roma yin yalan yiquicot chi man jun ri nuc'utun chive, y man ninvajo' ta c'a chi c'o ta jun ri nelesan re rayibel re' viq'uin.
1CO 9:16 Roma vi ta yin xa nuc'utun ta rajel ri samaj nubanon chi' icojol, man ta c'o quicoten pa vánima. Xa can xe ta ri samaj ri k'aton-pe pa nuvi' roma ri Dios, xaxe ta oc ri' ri ninben. Pero yin can c'o c'a juba' más ri ninben, y ri' ja ri man jun nuc'utun chive richin yinito'. Can yinajin c'a chutzijoxic ri utzilej ch'abel richin colotajic. Can c'o chi ninben ri samaj ri'. Vi man ta ninben, c'ayef chuve yin.
1CO 9:17 Vi ta ja yin ri xicanon nusamaj, can c'o ta vajel ninc'utuj chive, roma ri samaj ri ninben iviq'uin. Pero xa man que ta ri'. Ri samaj ri ninben, can ja vi ri Dios ri xyo'on chuve.
1CO 9:18 ¿Y can man jun cami ri ninch'ec roma ninben ri samaj ri'? C'o. Ri ninch'ec ja ri quicoten ri nuya' pa vánima chi man jun vajel ninc'utuj roma nink'alajirisaj ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic, stape' can ruc'amon ta, vi ta xinc'utuj.
1CO 9:19 Yin man in ximil ta c'a chuxe' rutzij jun vinek richin chi ja ta rija' ri nibin chuve achique ri c'o chi ninben riq'uin ri samaj. Yin pa vánima c'a xalex-vi chi ruc'amon chi ninben ri achique ri nika' chiquivech conojel y ec'o ta más ri yeniman richin ri Cristo.
1CO 9:20 Tok yic'oje' chiquicojol ri nuvinak israelitas, can in israelita vi ninna' yin, roma can nurayibel chi niquinimaj ri Cristo. Rije' chuxe' ri ley richin ri Moisés ec'o-vi, y yin man inc'o ta chic chuxe' ri ley ri'. Pero tok yic'oje' chiquicojol, ninben ri nicajo' rije', roma ninvajo' chi niquinimaj ta ri Cristo.
1CO 9:21 Y tok yic'oje' chiquicojol ri vinek ri man e israelitas ta, ri man ec'o ta chuxe' ri ru-ley ri Moisés, can man in israelita ta ninna' yin. Queri' ninben roma ninvajo' chi rije' niquinimaj ta ri Cristo. Pero chuka' man ninbij ta chi ninmestaj can ri ru-ley ri Dios tok yic'oje' chiquicojol ri vinek ri', man que ta ri', can ninben-vi ri nubij ri ley ri xuq'uen-pe ri Cristo.
1CO 9:22 Can quiq'uin vi c'a conojel ninben queri', nintej nuk'ij chi e q'uiy ta ri yecolotej voma yin. Y tok yic'oje' chiquicojol kach'alal ri man jani tik'ax chiquivech jebel ri banobel ri can e mac vi y achique banobel ri xa man e mac ta, yin man ninben ta c'a xabachique ri ninvajo'. Ri banobel ri xa mac chiquivech rije' man ninben ta. Queri' ninben roma man ninvajo' ta chi yetzak.
1CO 9:23 Ninben ronojel ri' roma ninvajo' chi e q'uiy ta yeniman ri utzilej ch'abel richin colotajic. Man ninvajo' ta c'a chi nuyon yin ri yic'ulun ri utzil ri yeruq'uen-pe ri ch'abel ri'. Ninvajo' chi konojel ta c'a yojc'ulun.
1CO 9:24 Rix jebel ivetaman chi pa jun etz'anen achi'el ri anin (anen), conojel niquitej quik'ij, pero xaxe oc jun ri nich'acon. Y que chuka' ri' ruc'amon chi nibanatej chikacojol roj, tikatija' kak'ij richin chi nikach'ec ri utzilej sipanic ri xtuya' ri Dios.
1CO 9:25 Ri ye'oc c'a pa jun etz'anen achi'el ri anin (anen), can janíla vi niquichajij-qui', roma niquiben ri utz nuben chique y man niquiben ta ri xa man utz ta nuben chique. Queri' niquiben y ri niquich'ec xa q'uisel. Jac'a ri nikach'ec roj man q'uisel ta. Romari' más ruc'amon chi nikachajij-ki'. Quekabanala' ri utz nuben chike, pero ri xa man utz ta nuben chike man quekaben.
1CO 9:26 Romari' yin nintej nuk'ij y choj nuchapon bey c'a acuchi ruc'amon chi yinapon-vi y man yisach ta. Can man ninben ta c'a achi'el nuben jun ri netz'an chi nich'ayon-ri' riq'uin jun chic, y tok nuya' jun k'a' chire xa man nuk'i' ta, xa pa cak'ik' nuya-vi. Yin man ninben ta queri', yin man yisach ta.
1CO 9:27 Yin can man ninya' ta c'a vi' pa ruk'a'. Man ninya' ta k'ij chi ja ri nuch'acul ri nich'acon chuvij, xa can ninben-vi chire chi ja yin ri rajaf y tunimaj nutzij. Roma yalan ta c'ayef, vi ta yin man yich'acon ta, tok xa can ja yin ri xitzijon ri ruch'abel ri Dios chique janíla e q'uiy vinek.
1CO 10:1 Vach'alal, can nic'atzin c'a chi rix c'o nivetamaj chirij ri xquiben ri kate-katata' roj israelitas. Can c'o-vi ri rutzil ri Dios quiq'uin. Roma can xuya' c'a pe jun sutz' ri xuc'uan quibey. Xuch'er chuka' jun nimalej ya' rubini'an mar richin c'o quibey xe'ic'o.
1CO 10:2 Tok ri kate-katata' uc'uan quibey roma ri sutz' y xe'ic'o chupan ri nimalej ya', quitzekelben ri Moisés roma ja rija' yo'on pa quivi' roma ri Dios. Tok queri' xbanatej, yojtiquir nikabij chi jari' tok xeban bautizar. Y chuka' yojtiquir nikabij chi pa rubi' ri Moisés xeban-vi bautizar, roma conojel riq'uin rija' quicukuban-vi quic'u'x, quitzekelben.
1CO 10:3 Conojel rije' xquitej ri vey ri xka-pe chila' chicaj riq'uin ri Dios.
1CO 10:4 Y que chuka' ri' xquikun ri ya' ri xuya-pe ri Dios chique. Ri ya' ri' xel c'a pe pa jun abej. Y ri abej ja ri Cristo; y rija' can benek-vi quiq'uin.
1CO 10:5 Pero man riq'uin c'a chi ri Dios can xuc'ut ri rutzil quiq'uin, jubama conojel man xquinimaj ta rutzij, y romari' xequen (xecom) chila' pa tz'iran ruvach'ulef, roma man xeka' ta chuvech ri Dios. Rije' man xe'oc ta c'a pa Canaán.
1CO 10:6 Roma c'a ri' man tikaben achi'el ri xquiben rije'. Roma rije' janíla xquirayij ri achique ri ec'o can ri chila' pan Egipto. Man c'a tikaben roj queri'. Man tikac'uaj ri bey ri xquic'uaj rije'.
1CO 10:7 Rije' can xquiya-vi chuka' quik'ij dios ri xa man e kitzij ta, y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nunataj ri nimak'ij xquiben tok c'a juba' tic'achoj jun vachibel: Ri vinek xetz'uye' richin xeva-xe'uc'ya', y tok xecolaj, xeyacatej-el richin xenimak'ijun. Queri' nubij ri tz'ibatel can. Man c'a tikaben roj ri achique xquiben rije'. Man tikaya' quik'ij dios ri xa man e kitzij ta.
1CO 10:8 Ec'o achi'a' ri xemacun quiq'uin ixoki', y romari' pa jun k'ij xequen (xecom) veinte y tres mil vinek. Man c'a tikaben roj achi'el xquiben rije'.
1CO 10:9 Ec'o chuka' chique rije' ri xquiben ri man utz ta, roma xcajo' xquitz'et vi ri Ajaf can kitzij nuya-pe ruc'ayeval pa quivi'. Y rije' xequen c'a (xecom c'a) pa quik'a' cumatzi'. Y roj man c'a tikaben achi'el ri xquiben rije'.
1CO 10:10 Ec'o ch'aka' roma xexebeloj, romari' c'o jun ri xtak-pe pa quivi' richin chi xquil quicamic. Man c'a tikaben roj queri'.
1CO 10:11 Ronojel c'a ri xquic'ulvachij rije', can c'o-vi c'a ri nubij chike. E tz'ibatel c'a can richin chi roj ri ojc'o chupan re ruq'uisibel tak tiempo richin re ruvach'ulef, man tikac'ulvachij chuka' queri'.
1CO 10:12 Romari' vi c'o jun kach'alal ri nich'obon chi can cukul-vi ruc'u'x y romari' man nitzak ta, xa can nic'atzin chi tuchajij-ri' jebel richin chi man nitzak.
1CO 10:13 Y tok c'o jun tejtobenic nipe pa kac'aslen, man tikabij chi xaxe roj ri yojc'ulvachin queri', roma conojel queri' niquic'ulvachij. Roj xaxe c'a tikacukuba' kac'u'x riq'uin ri Dios chi man yojruya' ta can, y queri' xtuben. Tok rija' nutz'et chi xa man yojcovin ta y manek chuka' kuchuk'a' richin chi nikacoch', nrelesaj ruchuk'a' ri tejtobenic ri'. Y tok ri Dios nuya' k'ij chi queri' nikac'ulvachij, can nuben c'a chuka' chike chi yojtiquir yojic'o chupan ronojel.
1CO 10:14 Roma c'a ri' rix vach'alal ri yalan yixinvajo', can tic'oje' c'a chi'ic'u'x ri nuben ri Dios. Xa can tich'ara' c'a ivi' quiq'uin ri yebanon banobel ri man e utz ta. Man tiju-ivi' quiq'uin vinek ri niquiya' quik'ij dios ri xa man e kitzij ta.
1CO 10:15 Tich'obo' na pe' jebel. Rix c'o etamabel iviq'uin richin jebel ruch'obic niben, y c'ari' c'a tibij chuve chi vi kitzij o xa man kitzij ta ri xtinbij chive vacami richin ninc'ut chivech chi can man utz ta chi niju-ivi' quiq'uin vinek ri niquiya' quik'ij dios ri xa man e kitzij ta.
1CO 10:16 Tok nikanataj ri rucamic ri Cristo riq'uin ri ruya'al-uva, nikamatioxij chire ri Dios ri ruya'al-uva ri' y c'o ri nuq'uen-pe chike. Y tok nikakun, ¿ri ruq'uiq'uel ri Cristo man cami junan ta kavech nuben chike? Y que chuka' ri' tok nikatej ri peron caxlan-vey, ¿ri ruch'acul ri Cristo man cami junan ta kavech nuben chike?
1CO 10:17 Xa can xe ta c'a jun caxlan-vey ri', pero numol kachi' stape' janíla oj q'uiy. Junan c'a kavech nuben chike.
1CO 10:18 Titzu' na pe' ri achique xquiben ri kavinak roj israelitas. Tok rije' xquic'uaj-apo jun chicop pa rachoch ri Dios richin chi ri sacerdotes xquiya' chire ri Dios pa ruvi' ri altar, rije' can bin c'a chique chi utz niquiq'uen can juba' richin niquitej. Y tok xquitej, ¿man cami k'alaj ta chi rije' junan quivech xquiben riq'uin ri Dios? Y vi queri', ¿achique cami nic'ulun-vi chi tzij tok rix nitej ri ti'ij sujun chique vachibel?
1CO 10:19 ¿Can que cami chuka' ri' nibanatej quiq'uin ri vachibel? ¿Jun vachibel can c'o ta cami c'a ri nuben chire ri ti'ij ri nisuj chuvech coma ri vinek? ¿Can nich'ob cami rix chi jun vachibel c'o ruc'aslen y romari' c'o ri nuben chire ri nisuj chire? Man jun.
1CO 10:20 Pero chuka' man ninbij ta chi ri yesujun ri ti'ij chique ri vachibel xa man jun ta nuben chique. Can c'o-vi nuben chique. Ri vinek ri can man quetaman ta ruvech ri Dios, man chire ta ri Dios niquisuj-vi ri ti'ij, xa chique ri itzel tak espíritu niquisuj-vi tok niquiya' chique ri vachibel. Y yin man ninvajo' ta c'a chi riq'uin ri' junan ivech niben quiq'uin ri itzel tak espíritu.
1CO 10:21 Roma rix can nikun c'a ri ruya'al-uva richin ninataj ri rucamic ri Ajaf. Y vi queri', man ruc'amon ta chi rix nikun chuka' jun cosa quichin ri itzel tak espíritu. Rix nitej ri caxlan-vey richin ninataj ri rucamic ri Ajaf, y vi queri', man ruc'amon ta nitej chuka' jun cosa richin niya' quik'ij ri itzel tak espíritu.
1CO 10:22 ¿Utz cami ri niben rix chi niju-ivi' quiq'uin ri vinek ri niquiya' quik'ij vachibel? ¿Can janíla nim ik'ij nina' rix y romari' man jun nuben chive chi ri Ajaf niyacatej royoval roma ri niben chuvech?
1CO 10:23 Ec'o chive rix ri yebin chi oj libre y utz nikaben xabachique ri nikajo'. Pero yin ninbij chi man ronojel ta ri nikaben c'o utz ri nuq'uen-pe. Y man ronojel ta ri nikaben, nuben ta chique ri kach'alal chi más ta nicuker quic'u'x.
1CO 10:24 Man c'a tikaben xaxe ri nika' chikavech roj, xa nic'atzin chi tikabana' ri nika' chiquivech ri ch'aka' chic; ri utz nuben chique rije'.
1CO 10:25 Ri ti'ij ri nic'ayix pa tak c'ayibel, rix utz nilok' y nitej. Man nic'atzin ta na chi rix nic'utuj achi'el ri nubij ri ivánima chive, vi sujun o man sujun ta chique vachibel.
1CO 10:26 Roma can ronojel c'a riq'uin ri Ajaf Dios petenek-vi. Richin c'a rija' re ruvach'ulef y ronojel ri yeq'uiy chuvech.
1CO 10:27 Vi c'o jun vinek ri man runiman ta ri Dios, y rija' yixroyoj richin jun va'in, utz yixbe, vi nivajo'. Y titija' ri yeruya' chive, y man nic'atzin ta na chi nic'utuj achi'el ri nubij ri ivánima chive, vi sujun o man sujun ta chique vachibel.
1CO 10:28 Pero vi c'o ta jun ri nibin chive: Re ti'ij re' man utz ta nitij roma xa sujun chique vachibel, nicha' ta chive, rix can man c'a titej ri ti'ij ri', roma vi rix xa can nitej chuvech, xtisoc ránima ri nibin queri' chive, y riq'uin juba' nitzek romari'. Can man c'a titej stape' rix ivetaman chi ronojel riq'uin ri Ajaf Dios petenek-vi y richin chuka' rija' re ruvach'ulef y ronojel ri yeq'uiy chuvech.
1CO 10:29 Y tok ninbij chive chi man titej, man roma ta c'a chi nisocotej ta ri ivánima rix, y ja ta rix ri yixtzak, man que ta ri'. Xa roma c'a ri ránima ri jun chic, chi c'o modo nisocotej y rija' nitzak. Pero riq'uin juba' ec'o chive rix ri yech'obon y niquibij-ka pa tak cánima: ¿Can pa rubeyal cami chi c'o jun ri nibin chuve chi man tintej ti'ij, xaxe roma rija' retaman chi ri ti'ij ri' xa sujun chique vachibel?
1CO 10:30 Y vi yin can ninmatioxij chire ri Dios ri ti'ij ri nintej, ¿achique c'a roma tok c'o ch'abel yebix chuvij roma ri nintej? nicha' ta jun.
1CO 10:31 Roma c'a ri' yin ninbij chive chi can riq'uin c'a ronojel ibanobal tiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Tok yixva-yixuc'ya' o xabachique chic ri niben, can ta richin chi ri Dios nuc'ul ruk'ij ivoma rix.
1CO 10:32 Y man tiben chique ri vinek chi niquimalij quic'u'x y yetzak, xa can tichajij c'a ivi' chi man niben queri'. Man jun achok che tiben-vi queri', ni chique ri vinek israelitas, ni chique ri vinek man e israelitas ta, y ni chique chuka' ri e richin chic ri Dios.
1CO 10:33 Xa can tibana' achi'el ri ninben yin. Yin man ninben ta xaxe ri nika' chinuvech yin. Xa can benek-ruvech nintej nuk'ij richin chi ninben ri utz chiquivech conojel. E janíla e q'uiy ri vinek ri yenvajo' yento' y yecolotej ta.
1CO 11:1 Can tibana' c'a achi'el ri ninben yin, roma yin can ninben-vi ri achi'el xuben ri Cristo.
1CO 11:2 Vach'alal, can utz vi c'a ri ibanon roma chupan ronojel ri ic'aslen can inc'o-vi chi'ic'u'x. Rix can niben-vi ri nubin can chive; ic'ulun can jebel ri tijonic ri xinya' chive yin.
1CO 11:3 Pero yin ninvajo' chuka' chi rix nivetamaj chi ri Cristo jari' ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa quivi' ri achi'a', y ri achi'a' jari' ri jolomaj (vi'aj) ri ec'o pa quivi' ri quixjaylal. Pero ja ri Dios ri más nim y ja rija' ri jolomaj (vi'aj) c'o pa ruvi' ri Cristo.
1CO 11:4 Tok roj achi'a' nikaben c'a orar, y chuka' tok nikabij ri ruk'alajirisan ri Dios chike, man jun c'a ri tikaya' pa kajolon (kavi') richin nikatz'apej; pa ruq'uexel ri' xa tikelesaj ri achique ri kucusan. Roma vi xa man que ta ri' nikaben, nikakasaj c'a ruk'ij ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa kavi' roj.
1CO 11:5 Ja chic c'a ri ixoki' tok niquiben orar, y chuka' tok niquibij ri ruk'alajirisan ri Dios chique, tiquitz'apej c'a quijolon (quivi') riq'uin jun tziek. Roma vi xa man niquiben ta queri', niquikasaj ruk'ij ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa quivi' rije'. Y chuka' ri man niquitz'apej ta quijolon (quivi'), can junan riq'uin ri juc'un ta el ronojel ri rusmal quivi'.
1CO 11:6 Y vi ec'o ixoki' ri man nicajo' ta niquitz'apej quijolon (quivi'), tiquikupij-el ri rusmal quivi'. Pero vi yeq'uix niquikupij-el ri rusmal quivi', vi yeq'uix niquisocaj-el ronojel ri rusmal quivi', tiquitz'apej c'a ri quijolon (quivi').
1CO 11:7 Roj achi'a' man utz ta chi nikatz'apej ri kajolon (kavi'), roma can oj ruvachibel vi ri Dios y nikac'ut ri ruk'ij y ruc'ojlen rija', y ri ixoki' niquic'ut ri quik'ij ri cachijlal.
1CO 11:8 Roma ri nabey achin, can ja vi c'a ri Dios ri xbanon richin, y xa man c'a riq'uin ta jun ixok xpe-vi. Jac'a tok xuben ri nabey ixok, ri Dios xrucusaj c'a jun rubakil ri achin.
1CO 11:9 Ri Dios can xuben-vi c'a ri ixok roma xutz'et chi nic'atzin chire ri achin, y xa man ja ta ri achin xuben roma nic'atzin ta chire ri ixok.
1CO 11:10 Romari' ri ixoki' can tiquitz'apej c'a quijolon (quivi'), richin niq'uic'ut chi can niquinimaj-vi quitzij ri cachijlal. Ruc'amon chi niquiben queri', roma ri ángeles e quitzuliben-pe.
1CO 11:11 Pero chuvech ri Ajaf Dios xa man jun ri más ta ruk'ij; chi achin chi ixok oj junan chuvech rija'. Ri ixok can nic'atzin-vi c'a chire ri achin y que chuka' ri' ri achin nic'atzin chire ri ixok.
1CO 11:12 Y can kitzij na vi chi ri ixok xban riq'uin jun rubakil ri achin, pero chuka' ri achin nipe riq'uin ri ixok. Can man jun c'a ri más ta ruk'ij. Can man jun c'a ri man ta riq'uin ri Dios petenek-vi.
1CO 11:13 Tich'obo' c'a jebel. ¿Ruc'amon cami chi ri ixok man nutz'apej ta rujolon (ruvi') tok nich'on riq'uin ri Dios pan oración? Man ruc'amon ta.
1CO 11:14 ¿Can man cami k'alaj ta chi ri achin can richin vi chi man utz ta nuben chire chi nima'k raken rusmal ruvi'?
1CO 11:15 Pero chire jun ixok can ruc'amon-vi chi nima'k raken rusmal ruvi'. Roma ri rusmal ruvi' can yo'on-vi c'a chire richin chi nutz'apej rujolon (ruvi').
1CO 11:16 Y riq'uin juba' ec'o kach'alal ri man junan ta kach'obonic quiq'uin, pero yin ninbij c'a chique rije' chi re tijonic re c'ari' xinya-el chive, can ja vi. Yin y ri e vachibil queri' nikabij; y que chuka' ri' niquibij conojel ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios xabachique lugar.
1CO 11:17 Y ri ninvajo' ninbij chive vacami, riq'uin juba' pokon juba' xtivac'axaj, roma man utz ta ri yixajin chubanic. Xa man c'a nicukubala' ta ic'u'x. Pa ruq'uexel chi c'o utz nuq'uen-pe chive tok nimol-ivi', xa ruyon itzel ri ne'ic'ulu-pe.
1CO 11:18 Ri nabey ri ninvajo' ninbij chive, ja ri ninvac'axaj chivij chi tok rix nimol-ivi', xa man junan ta ivech. Xa ich'aralon-ivi'. Y yin ninbij chi riq'uin juba' kitzij ri nibix chuve.
1CO 11:19 Pero chivech rix can nic'atzin chi queri' nibanatej, can nic'atzin chi ich'aralon-ivi', roma xaxe queri' yek'alajin ri achique kach'alal ri can kitzij chi quiniman ri Cristo o xa man quiniman ta.
1CO 11:20 Y tok rix nibij chi nimol-ivi' richin chi ninataj ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can niben-vi c'a ri nima-va'in, pero xa man que ta chic ri' ri nuben chivech.
1CO 11:21 Roma tok nimol-ivi' richin ri', ec'o kach'alal ri xa niquitej yan ka ri quic'uan-apo y man niquiya' ta can juba' chique ri kach'alal ri man jun c'o quiq'uin. Y ri queri', ec'o c'a ri xa man jun niquitej can, y ec'o c'a ri nic'o ruvi' ri niquitej. Ec'o ri man jun tz'uj ruya'al-uva niquikun can, jac'a chique ri ch'aka' ec'o hasta yek'aber-el.
1CO 11:22 ¿Can manek cami ivachoch richin chi chiri' ta yixva-yixuc'ya-vi? ¿O chivech rix xa can man jun oc quik'ij ri ch'aka' chic kach'alal, ri niquimol-qui' junan iviq'uin rix richin chi niya' ruk'ij ri Dios? ¿Y achique chuka' roma tok can ye'iq'uixbisaj ri kach'alal ri xa man jun c'o quiq'uin? ¿Can nivajo' c'a rix chi riq'uin ri ibanobal ri', yin ninya' ta ik'ij? ¿Rix nivajo' chi ninbij chive chi jebel ri yixajin chubanic? Yin ninch'ob chi man utz ta.
1CO 11:23 Yin can man que ta c'a ri' ri tijonic ri nuyo'on chive. Ri tijonic ri nuyo'on chive, can ja vi ri Ajaf ri xyo'on chuve. Y ri tijonic ri' nubij c'a: Chi ri Ajaf Jesús tok nijach yan el pa quik'a' ri vinek, chupan ri ak'a' ri' rija' xberuli'ej c'a pe jun caxlan-vey.
1CO 11:24 Y tok rija' rumatioxin chic chire ri Dios, xuper (xupir) ri caxlan-vey, y xubij chique ri rutijoxela': Tic'ama' y titija' re caxlan-vey re', roma jare' ri nuch'acul ri xtapon pa camic richin yixcolotej. Can titija' c'a, richin natabel vichin.
1CO 11:25 Y tok quitijon chic ri quivay, ri Jesús xuchop c'a chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupan, y xubij: Re ruya'al-uva re', jare' ri nuquiq'uel ri xtibiyin tok xquiquen (xquicom). Riq'uin c'a re nuquiq'uel re', can jac'are' xc'achoj ri c'ac'a' trato ri rajovan-pe ri Dios chi nuben quiq'uin ri vinek. Tikumu' c'a re ruya'al-uva, richin natabel vichin, y ronojel bey ri queri' niben, can tibana' c'a richin natabel vichin, xcha' ri Jesús.
1CO 11:26 Romari' tok roj nikatej c'a ri caxlan-vey y nikakun chuka' ri ruya'al-uva, can ja vi c'a ri rucamic ri Ajaf ri nikak'alajirisaj, y queri' xtikaben-apo, c'a tok xtapon ri k'ij chi xtipe chic jun bey rija'.
1CO 11:27 Romari' vi xa man nikaya' ta ruk'ij ri Ajaf tok nikatej ri caxlan-vey y ri ruya'al-uva richin natabel richin, yojmacun. Can chirij c'a ri ruch'acul y ri ruquiq'uel rija' yojmacun-vi.
1CO 11:28 Nabey, tikatzu-ka-ki' vi utz benek ri kac'aslen chuvech ri Dios, y c'ari' c'a tikatija' ri caxlan-vey y tikakumu' ri ruya'al-uva.
1CO 11:29 Roma vi xa man richin ta chi nikanataj ri rucamic ri Ajaf Jesucristo tok nikatej ri caxlan-vey y nikakun ri ruya'al-uva, can c'o c'a ri nika' pa kavi'.
1CO 11:30 Y romari' e q'uiy chive rix ri manek cuchuk'a', e yava'i', y hasta ec'o xequen yan el (xecom yan el).
1CO 11:31 Y ri Dios man ta jun ri nuben chi nika' pa kavi', xa ta roj ketaman ri kabanobal y nikatej kak'ij richin chi más utz c'aslen nikac'uaj chuvech.
1CO 11:32 Pero q'uiy bey ri Ajaf Dios c'o chi c'o ri nuya-pe pa kavi', richin yojrutijoj riq'uin tijoj-pokonal y man ta nika' ri nimalej ruc'ayeval pa kavi', achi'el ri xtiquic'ulvachij ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef.
1CO 11:33 Roma c'a ri' vach'alal, can tivoyobela' c'a ivi' tok nimol-ivi' richin niben ri va'in natabel richin ri rucamic ri Ajaf Jesucristo.
1CO 11:34 Pero vi yalan yixnum, más ta utz chi can ja ri pa tak ivachoch yixva-vi-pe. Yin ninbij ronojel re' chive roma man ninvajo' ta chi rix niben ri man ruc'amon ta tok nimol-ivi' y romari' tok c'o nipe pan ivi'. Y c'o ch'aka' chic tijonic que tak re' ri c'o chi ninya' chive, pero xa c'a ja tok xquinapon na c'a iviq'uin, c'ari' tok xtinya' ri tijonic ri' chive.
1CO 12:1 Vach'alal, vacami ninvajo' yich'on juba' chiquij ri ruyo'on ri Lok'olej Espíritu chike konojel roj ri kaniman chic ri Jesucristo. Ninvajo' chi rix c'o ta ivetaman chirij ri'.
1CO 12:2 Yin ninbij chi rix c'a noka' na chi'ic'u'x ri achique rubanic ri c'aslen ri xic'uaj tok rubanon can, tok man jani ivetaman ta ruvech ri Dios. Rix utz c'a chive chi xixuc'uex richin chi xiya' quik'ij vachibel. Y xa man jun vachibel ri c'o ta xuben ivoma rix o xch'on ta pe chive. Xa can utz c'a chive chi xabacuchi xixuc'uex-vi y xa richin sachbel ivichin.
1CO 12:3 Romari' can nic'atzin-vi c'a chi yin ninya' re utzilej tijonic re' chive. Yin ninvajo' c'a chi tivetamaj chi jun vinek ri uc'uan roma ri ru-Espíritu ri Dios man nitiquir ta nuyok' ri Jesús. Y que chuka' ri' jun vinek ri man uc'uan ta roma ri Lok'olej Espíritu man nitiquir ta nubij chi ri Jesús jari' ri Ajaf.
1CO 12:4 Y ri Espíritu, roma ri rutzil ri Dios nuben chike chi c'o jun samaj ri yojtiquir nikaben. Jalajoj c'a kasamaj chikajujunal, pero ri niyo'on, xa jun; y ri' ja ri Espíritu.
1CO 12:5 C'o jalajoj ruvech samaj yo'on chike, pero xaxe jun Rajaf re samaj re'; y ri' ja ri Ajaf.
1CO 12:6 C'o jalajoj ruvech samaj yo'on chike, pero xaxe jun ri niyo'on kuchuk'a' chikajujunal; y ri' ja ri Dios.
1CO 12:7 Y riq'uin ri samaj ri yo'on chike chikajujunal, nik'alajin chi c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin. Y ri samaj ri' yo'on chike, richin c'o utz nuq'uen-pe.
1CO 12:8 Ri Lok'olej Espíritu nuya' c'a etamabel chique ch'aka' kach'alal y nuben chuka' chique chi yetiquir niquik'alajirisaj ri etamabel ri'. Y chique ch'aka' chic nuya' quina'oj, y nuben chique chi yetiquir niquik'alajirisaj chuka' ri quetaman.
1CO 12:9 Ri Lok'olej Espíritu nuya' chuka' chique ch'aka' chi q'uiy yetiquir niquiben roma can quicukuban-vi quic'u'x riq'uin ri Dios, y chique ch'aka' nuya' chi yetiquir yequic'achojirisaj yava'i'.
1CO 12:10 Ch'aka' chic kach'alal yo'on chique roma ri Lok'olej Espíritu chi yetiquir niquiben milagros. Ec'o chuka' kach'alal ri yo'on chique chi niquik'alajirisaj ri nibix chique roma ri Dios. Y ri Lok'olej Espíritu chuka' nuya' k'ij chique ch'aka' chic kach'alal chi chanin niquitz'et vi ri nubij o nuben jun chic vinek, riq'uin ri Dios petenek-vi o xa riq'uin jun itzel espíritu petenek-vi; y chique ch'aka' chic ri Lok'olej Espíritu nuben chi yetiquir yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta. Y chique ch'aka' ruyo'on chi yequik'alajirisaj ri yequibij ri kach'alal pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta.
1CO 12:11 Y ronojel ri' xa rusamaj c'a jun; rusamaj ri Lok'olej Espíritu. Rija' nuya' c'a chike chikajujunal chi c'o jun samaj ri yojtiquir nikaben, y man xabachique ta c'a samaj nuya' chike, xa can rucha'on-vi c'a jebel ri achique ruc'amon chi nikaben.
1CO 12:12 Can achi'el rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o raken, c'o runak'-ruvech, pero xaxe jun quibanon conojel. Y que chuka' ri' riq'uin ri Cristo.
1CO 12:13 Roma tok xojban bautizar, xojoc ruch'acul rija'. Y xaxe c'a jun ri nitiquir nibanon, y ri' ja ri Lok'olej Espíritu. Jun c'a xuben chike. Queri' xkaben konojel, chi israelitas y chi man israelitas ta. Ri kach'alal ri man e libre ta roma ec'o pa ruk'a' jun patrón, xeban chuka' bautizar y xe'oc ruch'acul ri Cristo. Y que chuka' ri' ri kach'alal ri e libre, ri man ec'o ta pa ruk'a' jun patrón. Can konojel xoc ri Lok'olej Espíritu pa tak kac'aslen.
1CO 12:14 Can oj q'uiy vi, achi'el rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o raken, c'o runak'-ruvech, pero chikajujunal c'o kasamaj y man junan ta ri yojc'atzin-vi.
1CO 12:15 Nubij ta ri kaken: Ri quisamaj ri k'abaj (k'a'aj) yalan utz, jac'a ri nusamaj yin man can ta utz, y romari' ninna' chi xa achi'el man in richin ta ri ch'aculaj, nicha' ta. ¿Achique cami nibij rix? ¿Man cami richin ta ri ch'aculaj ri kaken, roma queri' ri nubij? Man que ta ri'. Xa can richin vi ri ch'aculaj.
1CO 12:16 O nubij ta jun chique ri kaxiquin: Ri quisamaj ri tzubel yalan utz, jac'a ri nusamaj yin man can ta utz. Y romari' ninna' chi achi'el xa man in richin ta ri ch'aculaj, nicha' ta. ¿Achique cami nibij rix? ¿Man cami richin ta ri ch'aculaj ri kaxiquin roma ri nubij queri'? Man que ta ri'. Can richin vi ri ch'aculaj.
1CO 12:17 ¿Utz cami chi ri kach'acul xaxe ta oc runak'-ruvech c'o y manek ta ruxiquin? Man utz ta. Roma vi ta queri', man ta yojaq'uex. ¿O utz cami chi ri kach'acul xaxe ta oc ruxiquin c'o y manek ta rutza'n? Man utz ta, roma vi ta queri', man ta yojsekon.
1CO 12:18 Pero ri Dios xuya' ronojel chire ri kach'acul; xuya' ruk'a-raken, y xuya' runak'-ruvech, xuya' ronojel, can achi'el ri xutz'et rija' chi nic'atzin.
1CO 12:19 Vi man ta xuya' ronojel, ¿tz'aket ta cami ri kach'acul? ¿Man ta cami c'o ri yec'atzin chire?
1CO 12:20 Pero man que ta c'a ri', roma ri kach'acul can e ruc'uan-vi ronojel ri yec'atzin chire. Y man roma ta chuka' ri' ec'o ta ca'i-oxi' kach'acul, man que ta ri', xaxe ri jun.
1CO 12:21 Romari' ri runak'-kavech man nitiquir ta nubij chire ri kak'a': Rat man yac'atzin ta chuve. Y que chuka' ri' ri kajolon (kavi') man nitiquir ta nubij chire ri kaken: Rat man yac'atzin ta chuve.
1CO 12:22 Roma can conojel c'o yec'atzin-vi, chi cocoj chi nima'k. Y ri nik'alajin chi xa manek rejkalen y romari' nikelesaj-el, nikana' janíla. Y c'ari' c'a tok niketamaj chi janíla rejkalen.
1CO 12:23 Xaxe na ri nikaben chire ri kach'acul, chi más jebel yekavik (yekavek) ri más manek quejkalen. Y más c'o quik'ij chikavech richin yekavik (yekavek), ri xa manek quik'ij.
1CO 12:24 Pero ri más e utz yetzu'un chire ri kach'acul, man nic'atzin ta chi yekavik (yekavek). Ri Dios can utz vi xuben chire ronojel. Roma hasta ri más man jun yec'atzin-vi chire ri kach'acul, rija' xuben chique chi can c'o quik'ij.
1CO 12:25 Ri Dios queri' ri xuben chique conojel, richin chi ronojel bey junan ta quivech.
1CO 12:26 Vi c'o jun ri nik'axon, yek'axon conojel; y vi c'o jun ri ninimirisex ruk'ij, yequicot conojel.
1CO 12:27 Ri c'ari' xinbij-ka chive man can ta chirij ri kach'acul nich'on-vi, xa chikij c'a roj ri kaniman chic ri Cristo y oj oquinek ruch'acul. Roma can achi'el rubanon ri kach'acul, c'o ruk'a', c'o raken, c'o runak'-ruvech; can man junan ta c'a quisamaj chiquijujunal. Que chuka' ri' roj ri kaniman ri Cristo, oj q'uiy y man junan ta kasamaj.
1CO 12:28 Que c'a ri' rubanon ri Dios chike konojel roj ri kaniman ri Cristo, ri nibix iglesia chike. Chikajujunal ruyo'on kasamaj, roma nic'atzin chike. Ri e nabey ja ri apóstoles. Ri ruca'n ja ri kach'alal ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios. Ri rox ja ri kach'alal ri yo'on chique roma ri Dios chi yetijon. C'ari' c'a ec'o ri kach'alal ri yo'on chique chi yetiquir niquiben milagros. Ec'o ri yec'achojirisan quichin yava'i'. Ec'o ri yeto'on quichin ri ch'aka' chic kach'alal. Ec'o ri yo'on chique roma ri Dios chi yetiquir yequiyukej ri ch'aka' chic kach'alal. Ec'o ri yetiquir yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta. Ri Dios can ruyo'on-vi kasamaj chikajujunal.
1CO 12:29 Can man junan ta c'a samaj yo'on chike, roma man konojel ta oj apóstoles. Man konojel ta c'o nubij ri Dios chike richin nikak'alajirisaj. Man konojel ta yo'on chike chi yojtijon. Man konojel ta yojtiquir nikaben milagros.
1CO 12:30 Man konojel ta yojtiquir yekac'achojirisaj yava'i'. Man konojel ta yojtiquir yojch'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e ketamalon ta. Man konojel ta yo'on chike chi yojtiquir yekak'alajirisaj ri yequibij ri kach'alal tok yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta. Can man junan ta c'a samaj yo'on chike chikajujunal.
1CO 12:31 Pero chuka' can ruc'amon-vi chi nikarayij jun samaj ri más nim rejkalen. Tikatija' c'a kak'ij chi kiq'uin ta roj nic'oje-vi ri utzil ri'. Y yin ninvajo' chuka' ninc'ut jun chic rubeyal chivech y ruc'amon chi nirayij niben. Ri rubeyal ri' ja ri ajovabel y jari' ri más utz.
1CO 13:1 Xa ta yin yich'on pa q'uiy ch'abel re vave' chuvech re ruvach'ulef, o pa quich'abel ta ángeles, y xa man yinajovan ta, man jun nic'atzin-vi. Xa in junan ta riq'uin jun ch'ich' ri nitzinon o jun k'ojon ri nik'ajan. Roma ri ch'ich' ri' xa choj queri' yek'ajan y manek ajovabel quiq'uin.
1CO 13:2 Y jac'a ri ajovabel ri más nic'atzin, roma vi xa manek ajovabel viq'uin, man jun yic'atzin-vi. Y stape' ta nink'alajirisaj ri nibix chuve roma ri Dios. O nik'ax ta chinuvech ronojel ruch'obonic ri Dios ri evatel-pe riq'uin. O nik'ax ta chinuvech ronojel etamabel. O roma ta ri can cukul nuc'u'x, roma ta ri' yitiquir ninben chique ri nimalej tak juyu' chi que'el-el ri acuchi ec'o-vi. Y stape' ta yitiquir ninben ronojel ri', pero vi manek ajovabel viq'uin, man jun yic'atzin-vi.
1CO 13:3 Y chuka' vi ta ninya' ronojel ri c'o viq'uin richin yeva' ri vinek ri man jun c'o quiq'uin, o hasta ninc'ayij-vi' richin yicamisex pa k'ak', pero xa man roma ta ajovabel, stape' ta queri' xtinben, man jun utz nuq'uen-pe chuve.
1CO 13:4 Ri ajovabel can c'o-vi c'a rubanic, roma can nuben-vi c'a chike chi yojcoch'on. Nuben chike chi utz kana'oj quiq'uin conojel. Ri ajovabel chuka' nuben chike chi man itzel ta nikana' chire jun ri utz c'o, y nuben chuka' chike chi man nikaben y nikana' chi c'o kak'ij.
1CO 13:5 Ri ajovabel man nuben ta chike chi man nikapokonaj ta jun vinek, y chuka' man nuben ta chike chi xaxe roj nikach'ob-ka-ki'. Man que ta ri'. Y que chuka' ri' man yojoyover ta. Man yojniman ta chire ri niban o nibix chike.
1CO 13:6 Ri ajovabel nuben chike chi yojquicot roma ri utz ri niban, y man jun bey xtuben ta chike chi yojquicot ta tok nibanatej ri man choj ta.
1CO 13:7 Ri ajovabel nuben chike chi ketaman nikacoch' ronojel, nuben chike chi man chanin ta nikanimaj chi jun vinek c'o ri man utz ta najin chubanic. Chuka' nuben chike chi ketaman nikoyobej ronojel. Vi can kitzij chi c'o ajovabel kiq'uin, can ronojel vi ketaman yekac'ovisaj.
1CO 13:8 Ri ajovabel can man vi xtiq'uis ta, xa can jantape' xtic'atzin. Jac'a ri samaj ri niquiben ri kach'alal chi niquik'alajirisaj ri nibix chique roma ri Dios, can xtapon-vi ri k'ij chi man chic xtiquiben ta. Y que chuka' ri' ri kach'alal ri yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta, xtapon ri k'ij tok man xtiquiben ta chic queri'. Y que chuka' ri' xtapon ri k'ij tok ri etambel ri c'o kiq'uin re vacami xa man xtic'atzin ta chic.
1CO 13:9 Ri etamabel ri c'o kiq'uin vacami xa man ja ta ri' ronojel, y que chuka' ri' ri nibix chike roma ri Dios richin nikak'alajirisaj, xa man ja ta chuka' ri' ronojel.
1CO 13:10 Pero tok xa can ja chic ri tz'aket c'o kiq'uin, man chic xquec'atzin ta ri e ketamalon vave'; ronojel ri' xa xquecanej c'a can.
1CO 13:11 Achi'el yin, tok xiq'uiy, xinben achi'el niquiben conojel ac'uala'. Ri nuch'abel, ri nuch'obonic y ri nunojibal, can achi'el vi ri quichin rije'. Jac'a tok xinoc-el achin, man xinben ta chic achi'el niquiben ri ac'uala'. Xecanej c'a can ri ch'abel, ri ch'obonic y nojibel ri xa man e tz'aket ta.
1CO 13:12 Y queri' nikaben konojel roj ri kaniman ri Cristo. Re vave' chuvech re ruvach'ulef man e tz'aket ta ri etamabel ri ec'o kiq'uin. Can junan riq'uin ri yojtzu'un ta pa jun espejo, y man can ta nik'alajin ri achique nikatz'et. Pero xtapon ri k'ij tok man xtikaben ta chic queri', y xa can k'alaj vi ri nikatz'et. Chupan ri k'ij ri' can xtik'ax-vi chikavech ronojel. Y xtiketamaj jebel ruvech ri Dios, can achi'el rija' retaman kavech roj vacami.
1CO 13:13 Ri can c'o-vi más rejkalen chuvech ronojel, ja ri ajovabel. Y ri ajovabel ri' can richin vi jantape', y man c'a xtiq'uis ta. Can que chuka' ri' ri nikacukuba' kac'u'x riq'uin ri Dios, man xtichup ta. Y queri' ri nikoyobej-apo ri rutzil ri Dios ri xtuya' chike, man xtiq'uis ta ri oyobenic ri'. Pero chique che oxi' re', xaxe c'a ri ajovabel ri más nim rejkalen.
1CO 14:1 Tikojkaj c'a ri rubeyal ri ajovabel. Y tikarayij chuka' riq'uin ronojel kánima ri yeruya' ri Lok'olej Espíritu chike. Y janíla ta jebel chi nikarayij chi ri Lok'olej Espíritu nuya' ta k'ij chike chi nikak'alajirisaj ri nibix chike roma ri Dios.
1CO 14:2 Queri' ninbij chive, roma ri kach'alal ri yo'on chique chi niquik'alajirisaj ri nibix chique roma ri Dios, can nik'ax-vi jebel ri niquibij chique ri vinek ri achok iq'uin yech'on-vi. Y riq'uin ri niquibij, niquiben chique ri kach'alal chi yeq'uiy riq'uin ri quic'aslen, niquiya' chuka' quina'oj roma ri pixabanic ri yequiya', y niquiben chique chi man jun bey tiquimalij quic'u'x roma bis o k'axomal. Jac'a ri kach'alal ri yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri nuya' ri Lok'olej Espíritu chique, chire ri Dios yech'on-vi y man chique ta vinek. Roma can man jun c'a tzij ri niquibij ri xtik'ax ta juba' chiquivech ri ye'ac'axan quichin.
1CO 14:4 Ri kach'alal ri yech'on pa ch'aka' chic ch'abel, xaxe chique ka rije' nuq'uen-pe q'uiyinen. Jac'a ri kach'alal ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios, más utz niquiben, roma can niquiben chuka' chi yeq'uiy ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios.
1CO 14:5 Ri nurayibel c'a yin, ja ta ri chi'ivonojel yixch'on ta pa ch'aka' chic ch'abel, pero ri más ninvajo' chive ja ta chi ri Lok'olej Espíritu nuya' ta chive chi nik'alajirisaj ri nibix chive roma ri Dios. Ri kach'alal c'a ri yech'on pa ch'aka' chic ch'abel c'o quejkalen. Jac'a ri kach'alal ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios, más quejkalen. Pero vi ri xubij ri kach'alal pa jun chic ch'abel, chanin nik'alajirisex can ri achique xubij, jebel chuka', roma can nic'atzin chi ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios yeq'uiy riq'uin ri quic'aslen.
1CO 14:6 Roma xa ta yin yinapon chila' iviq'uin rix vach'alal, y pa jun chic ch'abel yibech'on iviq'uin, ¿c'o cami utz ri nuq'uen-pe chive? Man jun, roma man nik'ax ta chivech. Pero vi pan ich'abel rix yich'on-vi y nink'alajirisaj ta ri nibix chuve roma ri Dios, can c'o-vi utz ri nuq'uen-pe chive. Y que chuka' ri' vi yixintijoj, rix c'o nivetamaj; o vi nink'alajirisaj ta chive ri xbix chuve roma ri Dios; o ninya' ta jun tijonic chive, ronojel ri' can c'o-vi nic'atzin chive.
1CO 14:7 Ri tzij pa ch'aka' chic ch'abel ri xa man nik'alajirisex ta ri niquibij, xa junan riq'uin ri nibanatej tok nik'ajan jun xul o jun arpa, y xa man jun rubeyal nucusex richin nik'ojomex. ¿K'alaj cami jebel ri achique nik'ojomex? Man k'alaj ta. Xaxe choj nac'axex chi c'o nik'ajan pero xa man k'alaj ta achique chi bix ri nik'ojomex.
1CO 14:8 O ri nixupun ri trompeta richin yerumol-el ri soldados richin yebe pan oyoval, vi xaxe nuxupuj ri trompeta y xa man jun rubeyal nrucusaj richin nuxupuj, ¿niquimol cami qui' ri soldados? Man niquimol ta qui'.
1CO 14:9 Vi rix man yixch'on ta c'a pa jun ch'abel ri can nik'ax-vi chiquivech ri ye'ac'axan ivichin, ¿nik'ax cami chiquivech ri xibij? Man xtik'ax ta. Xa chuva-cak'ik' c'a xquixch'on-vi.
1CO 14:10 Y janíla q'uiy ruvech ch'abel ri ye'ucusex vave' chuvech re ruvach'ulef, y ronojel ch'abel can c'o-vi ri niquibij, pero xaxe chiquivech ri vinek ri ye'ucusan.
1CO 14:11 Romari' vi c'o jun vinek ri xa man vetaman ta ri ruch'abel, y rija' nrajo' nich'on viq'uin y yin xa man nik'ax ta chinuvech ri nubij chuve, chuvech rija' yin xa in jun caxlan-vinek, roma man nik'ax ta chinuvech ri nubij. Y que chuka' ri' rija' chinuvech yin xa jun caxlan-vinek.
1CO 14:12 Y vi rix can janíla ye'irayij ri yeruya' ri Lok'olej Espíritu, utz, xaxe c'a man xe chive rix quec'atzin-vi-ka, xa can tirayij chi ri yeruya' ri Lok'olej Espíritu yec'atzin ta chuka' chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios. Nuq'uen ta pe jun jebel q'uiyinen pa tak quic'aslen.
1CO 14:13 Romari' vi jun kach'alal yo'on chire chi nich'on pa jun chic ch'abel ri man retaman ta, tuc'utuj c'a chire ri Dios chi nitiquir ta chuka' nuk'alajirisaj ri nubij chupan ri ch'abel ri'.
1CO 14:14 Roma vi yin ninben orar pa jun chic ch'abel ri xa can man vetaman ta, ri' rusamaj c'a ri nu-espíritu y man richin ta ri nunojibal.
1CO 14:15 Y vi queri', ¿achique cami ninben yin? Ri nuch'obon c'a chi ninben yin tok ninben orar, chi tuna' ri nu-espíritu y que chuka' ri' ri nunojibal. Y que chuka' ri' nuch'obon chi ninben tok yibixan, chi tuna' c'a ri nu-espíritu y que chuka' ri' ri nunojibal.
1CO 14:16 Roma vi xaxe ri ka-espíritu nikaben chire chi nuna' tok yojmatioxin y man que ta ri' nikaben chuka' chire ri kanojibal, man xtik'ax ta chiquivech ri ye'ac'axan. Y vi ec'o c'a ri xa choj ec'o-apo chiri' y xa man nik'ax ta chuka' chiquivech ri nikabij, ¿yetiquir cami yematioxin rije' kiq'uin, tok xa man xk'ax ta chiquivech ri xekabila' pa ch'aka' chic ch'abel?
1CO 14:17 Ri matioxinic c'a ri xkaben pa jun chic ch'abel, can yalan vi utz, pero ri xe'ac'axan kichin man jun xquetamaj richin yeq'uiy ta riq'uin ri quic'aslen.
1CO 14:18 Yin yalan yiquicot y yimatioxin chire ri Dios roma ri Lok'olej Espíritu ruyo'on k'ij chuve chi yich'on pa ch'aka' chic ch'abel, más que chi'ivonojel rix.
1CO 14:19 Pero tok yin yinapon chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, yin nintz'et chi más nic'atzin chi yich'on pa jun ch'abel ri can nik'ax-vi chiquivech conojel. Roma xaxe ri queri' c'o niquetamaj. Y stape' man yiyaloj ta, can c'o-vi niquetamaj. Stape' ta xa ca'i-oxi' ch'abel ri ninbij chique. Que chuvech ninbij ta lajuj mil ch'abel chique ri kach'alal y xa man nik'ax ta chiquivech roma xa pa jun chic ch'abel ri yich'on-vi. Queri' xa man jun nic'atzin-vi ri ninben, roma xa man jun niquetamaj.
1CO 14:20 Vach'alal, man jun bey c'a quixch'obon achi'el yech'obon ri ac'uala', xa quixch'obon achi'el yech'obon ri vinek e nima'k chic. Pero ri ruc'amon acuchi yixoc achi'el ri tak ne'y, ja riq'uin ri ibanobal, roma ri tak ne'y man yemacun ta.
1CO 14:21 Chupan ri ley richin ri Ajaf Dios ri tz'ibatel can, nubij: Yin xquencusaj c'a caxlan tak vinek ri xa pa jun chic ch'abel yech'on-vi, richin xquich'on quiq'uin ri vinek israelitas. Pero man riq'uin ri', rije' can man xtiquic'ul ta ri ninbij chique. Queri' nubij ri Ajaf.
1CO 14:22 Y riq'uin ri', nikatz'et chi ri Dios nuben chike chi yojch'on pa ch'aka' chic ch'abel, richin yan jun retal chique ri ch'aka' chic vinek ri man nicajo' ta niquinimaj, pero man retal ta chike roj ri kaniman chic ri ruch'abel. Jac'a tok roj nikak'alajirisaj ri nibix chike roma ri Dios, ri' jun retal xaxe kichin roj. Rija' can nrajo' c'a chi roj ri kaniman chic yojq'uiy ta más riq'uin ri kac'aslen.
1CO 14:23 Man riq'uin ri', xa ta rix imolon-ivi' y yixch'on ta pa ch'aka' chic ch'abel tok ye'apon ta vinek iviq'uin y rije' man ta q'uiy quetaman chirij ri ruch'abel ri Dios, o ye'apon ta ri man quiniman ta, ¿nik'ax ta cami chiquivech ri nibij rix? ¿Man cami niquibij ta chive chi ix ch'ujirinek, roma man jun ti ch'abel ri nibij rix ri nik'ax ta chiquivech?
1CO 14:24 Roma xa ta pan ich'abel rix yixch'on-vi tok nimol-ivi', y napon ta jun vinek ri man runiman ta ri ruch'abel ri Cristo o napon ta jun vinek ri xa man q'uiy ta retaman chirij ri ch'abel ri', rija' yixrac'axaj tok nik'alajirisaj ri xbix chive roma ri Dios, y romari' rija' nuna' chi can aj-mac vi y nuna' chuka' chi can chi'ivonojel yixbin chire chi aj-mac.
1CO 14:25 Y ronojel ri' nuben c'a chire ri ránima chi ronojel ri yebix chire can kitzij vi. C'ari' c'a ye'el-pe chuva-sakil ri ec'o pa ránima. Romari' rija' xa can jari' xtixuque-ka richin nukasaj-ri' y nuya' ruk'ij ri Dios, y xtubij chi can kitzij vi chi c'o Dios ri chi'icojol.
1CO 14:26 Vach'alal, ¿achique ta c'a ri más ruc'amon chi niben? Ri ruc'amon c'a chi niben rix tok nimol-ivi', ja ta chi ronojel ri niben nic'atzin ta chi ri kach'alal más ta yeq'uiy riq'uin ri quic'aslen. Roma ec'o chive rix ri yebixan, ec'o ri yetijon, ec'o ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios, ec'o ri yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta, ec'o ri yek'alajirisan ri yequibij ri kach'alal tok yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta. Can ta ronojel ri' nic'atzin chi yeq'uiy más riq'uin ri quic'aslen ri kach'alal ri niquimol-qui'.
1CO 14:27 Ri kach'alal ri yo'on chique chi yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta, can xe ta c'a ca'i' ri yech'on tok nimol-ivi'. O utz chuka' chi yech'on oxi'. Pero man utz ta chi yech'on e q'uiy. Y chuka' nic'atzin chi chiquijujunal quech'on, y c'o ta jun kach'alal ri nik'alajirisan ri achique xquibij pa ch'aka' chic ch'abel, richin queri' ri ch'aka' chic kach'alal c'o ta niquetamaj.
1CO 14:28 Pero vi xa man jun kach'alal c'o ri nitiquir ta nik'alajirisan ri achique niquibij ri kach'alal pa ch'aka' chic ch'abel, man quech'on pa ch'aka' chic ch'abel chiquivech ri kach'alal ri quimolon-qui'. Xaxe c'a chique ka rije' quech'on-vi-ka y richin chuka' chi yech'on riq'uin ri Dios.
1CO 14:29 Ri kach'alal ri yebin chi yo'on c'a chique chi niquik'alajirisaj ri nibix chique roma ri Dios, quech'on c'a ca'i' o e oxi'. Y ri ch'aka' chic tiquich'obo' rij jebel ri achique xtiquibij.
1CO 14:30 Y vi c'o ta jun kach'alal ri najin chuk'alajirisaxic chique ri kach'alal ri bin chire roma ri Dios, y chupan ri ramaj tok nich'on rija', ja ta ri' tok ri Dios c'o ta chuka' jun chic ri nuk'alajirisaj chire jun kach'alal ri tz'uyul-apo chiri', ja chic c'a rija' ri tich'on y ri jun chic, ri nich'on pa nabey xa titz'uye' c'a ka, richin nuya' na k'ij chire ri jun chic, richin nuk'alajirisaj chique ri kach'alal ri achique xbix chire roma ri Dios.
1CO 14:31 Riq'uin ri queri', man xe ta c'a jun ri nitiquir nik'alajirisan ri nibix chire roma ri Dios, can conojel c'a kach'alal yetiquir niquik'alajirisaj ri nibix chique y ri ch'aka' chic kach'alal can c'o-vi c'a niquetamaj chirij ri nic'atzin chique chupan ri quic'aslen. Pero nic'atzin chi nabey nich'on na jun, c'ari' jun chic; can ticoyobela' c'a qui' richin yech'on.
1CO 14:32 Roma ri yo'on chique chi niquik'alajirisaj ri nibix chique roma ri Dios, yetiquir c'a nicoyobela-qui'. Roma ri Lok'olej Espíritu man nuben ta c'a chique chi can tiquik'alajirisaj yan ri xbix chique roma ri Dios.
1CO 14:33 Roma ri Dios man nrajo' ta chi ri kabanobal roj man jun rubeyal. Rija' nrajo' chi nikac'ut ri uxlanen ri c'o pa tak kánima. Nic'atzin chi rix tibana' achi'el niquiben ri lok'olej tak kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, pa ch'aka' chic tinamit.
1CO 14:34 Tok nimol c'a ivi' pa rubi' ri Dios, ri ixoki' can ruc'amon chi niquinimaj ri nubij ri ley richin ri Dios chique, chi tiquinimaj tzij y man quek'ajan-apo. Roma xa pa quik'a' c'a ri achi'a' c'o-vi ri ch'oven.
1CO 14:35 Ri ixoki' man ruc'amon ta chi c'o ch'oven niquiben-apo tok quimolon-qui' ri kach'alal. Romari' vi c'o jun tzij ri xa man nik'ax ta chiquivech, tiquic'utuj c'a chique ri cachijlal tok ye'apon pa tak cachoch.
1CO 14:36 Rix can man utz ta c'a ri nich'ob. ¿Roma rix niben chi achi'el ta can iviq'uin rix petenek-vi ri ruch'abel ri Dios y romari' ja rix ri yixbin ri achique c'o chi niban? ¿Man ivetaman ta c'a chi xa man iyon ta rix, richin chi can xe ta ri nivajo' rix ri niben? E q'uiy chic ec'o ri apovinek chic ri ruch'abel ri Dios quiq'uin, y man niquiben ta achi'el ri niben rix.
1CO 14:37 Can ruch'abel vi c'a ri Ajaf Dios ri c'ari' ninbij-ka. Y vi c'o ta jun kach'alal ri nibin chi rija' can yo'on-vi chire chi nuk'alajirisaj ri nibix chire roma ri Dios, can chanin c'a xtubij chi man xe ta ri nubij rija' ri riq'uin ri Dios petenek-vi, xa can que chuka' ri' xtubij chirij ri xinbij yin chive chi riq'uin ri Dios petenek-vi. Y vi c'o ta chuka' jun chic kach'alal ri nibin chi rija' can uc'uan-vi roma ri Lok'olej Espíritu, xa can que chuka' ri' xtubij chirij ri xinbij yin chive. Can xtubij c'a chi ri ch'abel ri xinbij yin chive, can riq'uin vi ri Ajaf Dios petenek-vi.
1CO 14:38 Y vi ec'o kach'alal ri man nicajo' ta niquic'ul chi can kitzij vi ri ninbij, que c'a ri' tiquibana' can.
1CO 14:39 Romari' vach'alal, can riq'uin ronojel ivánima tirayij chi ri Lok'olej Espíritu nuya' ta chive chi nik'alajirisaj ri nibix chive roma ri Dios. Pero chuka' ri kach'alal ri yo'on chique chi yech'on pa ch'aka' chic ch'abel ri man e quetamalon ta, man que'ik'et.
1CO 14:40 Y chuka' can ta ronojel ri' pa rubeyal y pa ruch'ajch'ojil ta yebanatej-vi.
1CO 15:1 Vach'alal, pa nabey, tok xic'oje' chi'icojol, xintzijoj chive ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y rix can xic'ul-vi ri ch'abel ri xintzijoj chive, y can xcuker-vi ic'u'x riq'uin.
1CO 15:2 Y romari' xixcolotej. Pero nic'atzin chi rix man niya' ta can, vi can kitzij chuka' chi xinimaj.
1CO 15:3 Ri ch'abel ri xinc'ul yin, can ja chuka' ch'abel ri' ri xintzijoj chive rix. Y ri nabey c'a ri xintzijoj chive, chi ri Cristo xquen (xcom) roma ri kamac, can achi'el ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, chi queri' c'o chi nibanatej,
1CO 15:4 chi ri Cristo xmuk y pa rox k'ij xc'astej, achi'el ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, chi queri' c'o chi nibanatej.
1CO 15:5 Y tok ri Cristo c'astajinek chic c'a el, xuc'ut-ri' chuvech ri Pedro, y c'ari' chiquivech ri ch'aka' chic tijoxela'. Y tok xuc'ut-ri' chiquivech ri rutijoxela', chuka' ri Pedro c'o quiq'uin chiri'.
1CO 15:6 Chirij ri', xuc'ut-ri' chiquivech más vo'o' ciento kach'alal, tok quimolon-qui'. E q'uiy c'a chique rije' ri c'a e q'ues na y ec'o chikacojol. Pero ec'o ri xa xequen yan el (xecom yan el).
1CO 15:7 Y tok ruc'utun chic c'a ri' chiquivech ri pa ciento kach'alal ri', xuc'ut-ri' chuvech ri Jacobo. Y c'a ja tok ruc'utun chic ri' chuvech ri kach'alal ri', c'ari' c'a xuc'ut-ri' chiquivech ri ru-apóstoles; can e tz'aket vi c'a tok xuc'ut-ri' chiquivech.
1CO 15:8 Y c'a pa ruq'uisibel xuc'ut-ri' chinuvech yin. Yin man xinalex ta c'a achi'el xe'alex ri ch'aka' chic apóstoles.
1CO 15:9 Yin can ninna-vi c'a chi xa man ruc'amon ta chi nibix apóstol chuve. Can man in junan ta c'a quiq'uin ri ch'aka' chic apóstoles, roma yin janíla c'a q'uiy etzelal xinben chique ri can e ralc'ual vi ri Dios.
1CO 15:10 Pero matiox chire ri Dios chi xuya' ri rutzil chuve, y ri' xuben chuve chi xjalatej ri nuc'aslen. Ri utzil ri' can xuben c'a chuve chi janíla xisamej. Yin más yan chic samaj xinben que chiquivech ri ch'aka' chic apóstoles. Pero man ninbij ta c'a chi ja yin xibanon ri samaj, man que ta ri', xa can ja ri rutzil ri Dios xbanon.
1CO 15:11 Pero xabachique ta c'a ri nitzijon ri ruch'abel ri Dios, vi ja ri ch'aka' chic apóstoles o vi ja yin, ri' man jun rubanon. Roma xa can junan ri nikatzijoj, y janíla jebel chi rix can xinimaj-vi ri ch'abel ri'.
1CO 15:12 Y vi ri ruch'abel ri Dios ri nikatzijoj nubij chi ri Cristo xc'astej-el chiquicojol ri caminaki', ¿achique c'a roma ec'o kach'alal chi'icojol ri yebin chi ri caminaki' man yec'astej ta el?
1CO 15:13 Ri niquibij, can c'ayef vi. Roma vi manek c'astajibel, vi man jun caminek nic'astej, chuka' ri Cristo xa man xc'astej ta ajc'ari'.
1CO 15:14 Y vi ri Cristo xa man xc'astej ta, c'ayef c'a kabanon. Roma tok roj nikatzijoj ri ruch'abel ri Dios nikabij chi ri Cristo xc'astej, y rix can xinimaj chuka' ri ch'abel ri'. Y vi xa man xc'astej ta, can man jun c'a nic'atzin-vi ri nikatzijoj y man jun chuka' nic'atzin-vi chi rix xinimaj.
1CO 15:15 Y riq'uin ri' jebel ta nik'alajin chi roj xa man kitzij ta ri xkabij chirij ri Dios, tok xkabij chive chi rija' xuc'asoj ri Cristo. Pero man que ta ri'. Roma xa ta manek c'astajibel quichin ri caminaki', ri Cristo man ta chuka' xc'astej.
1CO 15:16 Ri yebin c'a chi ri caminaki' can man xquec'astej ta, c'ayef ri niquibij, roma ri Cristo xa can man xc'astej ta ajc'ari'.
1CO 15:17 Y vi ri Cristo xa can man xc'astej ta, c'ayef. Roma xa man jun ta nic'atzin-vi chi rix xinimaj. Xa c'a ixc'o ta chupan ri imac.
1CO 15:18 Y vi ta queri', ri caminaki' ri xquinimaj-el ri Cristo, pa k'ak' ta xebeka-vi.
1CO 15:19 Xa ta queri', c'ayef ta chuka'. Roma xaxe ta tok yojc'oje' chuvech re ruvach'ulef, koyoben chi ri Cristo c'o ri xtuya' chike y xa man jun ri xtikac'ul. Xa ta queri', ruc'amon ta chi nijoyovex kavech. Más ta ruc'amon chi nijoyovex kavech roj que chiquivech conojel ri vinek, roma kacukuban-apo kac'u'x riq'uin ri xa manek.
1CO 15:20 Pero ronojel ri' xa man kitzij ta. Xa man que ta ri'. Roma ri Cristo can xc'astej-vi-el chiquicojol ri caminaki'. Jac'a rija' ri nabey ri xc'astej-el y romari' can xquec'astej-vi ri ch'aka' chic caminaki' chuka'.
1CO 15:21 Tok xoc c'a can ri mac chuvech re ruvach'ulef, jun vinek c'a ri xbanon can y konojel xka' ri camic pa kavi'. Roma c'a ri Adán queri' xkac'ulvachij. Y romari' ri Cristo xoc vinek y xc'astej-el chiquicojol ri caminaki', richin chi roj chuka' xkojc'astej-el.
1CO 15:22 Riq'uin c'a ri Adán xkichinaj-vi ri camic konojel. Y riq'uin ri Cristo xtikil chic el ri c'aslen.
1CO 15:23 Y jac'a ri Cristo ri nabey xc'astej-el. Y tok xtipe chic jun bey, roj ri oj richin chic rija' xkojc'astej-el chuka'. Can jac'a rucholajen ri'.
1CO 15:24 Y c'ari' c'a tok xtapon ri ruq'uisibel. Ri Cristo xtich'acon c'a chiquij conojel itzel tak espíritu, ri k'atbel tak tzij, y ri c'o uchuk'a' pa quik'a'. Y tok ch'acovinek chic chiquij conojel, xtuya' ri ruk'atbel-tzij chire ri Dios ri Rutata'.
1CO 15:25 Vacami ja ri Cristo ri K'atoy-Tzij. Y nic'atzin chi ja rija' ri nic'oje', c'a tok xtich'acon na chiquij conojel ri ye'etzelan richin, y xtuben chique chi xqueka' pa ruk'a'.
1CO 15:26 Y ri ruq'uisibel ri xtuch'ec chique ri ye'etzelan richin, jac'a ri camic.
1CO 15:27 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios, nubij chi ronojel xoc pa ruk'a' ri Cristo. Y tok nubij ronojel, k'alaj chi man nubij ta chi chuka' ri xyo'on chire ri xoc pa ruk'a' rija'.
1CO 15:28 Can ronojel vi c'a xque'oc pa ruk'a' ri Cristo ri C'ajolaxel. Y re' jun samaj chuka' richin ri Dios roma ja rija' ri xejachon pa ruk'a'. C'ari' ri Cristo mismo xa can xtujech chuka' ri' pa ruk'a' ri Dios. Y riq'uin ri', nik'alajin chi ri Dios jari' ri más nim y ja rija' ri nic'oje' pa ruvi' ronojel.
1CO 15:29 Man ta queri', vi xa man ta yec'astej ri caminaki', ¿ec'o ta cami vinek ri nicajo' chi yeban bautizar pa quiq'uexel ri xa man jun bey chic xquec'astej? ¿C'o ta cami nic'atzin-vi tok queri' niquiben?
1CO 15:30 Y vi man ta yec'astej ri caminaki', ¿c'o ta cami nic'atzin-vi chi roj jantape' yojapon chuvech ri camic chutzijoxic ri ruch'abel ri Cristo?
1CO 15:31 Can kitzij vi chi jubama nikil kacamic. Vi yin ninbij-el chive vacami chi ri vánima niquicot ivoma rix chi xinimaj ri Kajaf Jesucristo, rix ivetaman chi can kitzij vi y man nintz'uc ta el. Y xa can que c'a chuka' ri' tok ninbij chive chi jubama nikil kacamic, can kitzij vi. K'ij-k'ij jubama nikil kacamic.
1CO 15:32 Xa ta man jun ri nic'astej-el richin nic'oje-el ruc'aslen, c'ayef ta. Roma ronojel ta ri yenc'ulvachila', man jun ta rejkalen, roma xaxe ta yenc'ulvachij achi'el ri nuc'ulvachij xabachique vinek. Man jun ta nuq'uen-pe chuve ri xenc'ulvachila' re vave' pan Éfeso. Ri vinek can xeyacatej c'a chuvij. Y can e achi'el itzel tak chicopi' tok xeyacatej-pe chuvij. Xa más ta utz nikaben achi'el ri nibix: Xaxe kojva' y kojuc'ya', roma xa chua'k-cabij xkojquen-el (xkojcom-el).
1CO 15:33 Pero man quixsach riq'uin re na'oj re'. Man quixoc cachibil ri xa man utz tak ch'obonic ta ec'o quiq'uin. Roma vi xa can xque'ivachibilaj, xa can xtiyojtej (xtiyujtej) chuka' ich'obonic rix y xque'ibanala' ri man e ruc'amon ta chi ye'iben.
1CO 15:34 Tuna' c'a ivech achi'el ruc'amon chi niben, y man chic quixmacun. Queri' ninbij chive roma ec'o kach'alal chi'icojol ri man q'uiy ta etamabel c'o quiq'uin chirij ri Dios, y q'uiy ri man ja ta rubixic niquiben chire. Quixq'uix c'a juba' romari'.
1CO 15:35 Pero riq'uin juba' can ec'o-vi ri yebin: Vi ri caminaki' xquec'astej chic el, ¿achique cami rubaniquil ri'? ¿Achique cami nitzu'un ri quich'acul?
1CO 15:36 Ri nich'obon c'a queri' xa jun vinek nacanic. Xa can man nich'obon ta juba'. Roma jun ija'tz c'o ri nuc'ut chikavech chirij ri'. Tok ri ija'tz c'o chic can pan ulef, ri rij ri ija'tz nik'ey, y c'ari' tok nec'ulun-pe ri tico'n. Y queri' roj.
1CO 15:37 Y chuka' ri ija'tz ri nikatic-ka, man ija'tz ta ri neruya-pe, man que ta ri', ri neruya-pe ri ija'tz ri' jun tico'n ri c'o raken, c'o ruxak. Y can que vi ri' ronojel ija'tz ri yetic-ka, vi trigo o jun chic ruvech ija'tz.
1CO 15:38 Ja ri Dios ri nibanon chi tok nikatic-ka jun ija'tz richin trigo pan ulef, trigo nel-pe. Y tok nikaben-ka avex, aven ri nel-pe. Y que chuka' ri' ri ch'aka' chic ija'tz, tok yekatic-ka pan ulef, ketaman achique ri' ri yebe'el-pe, roma ja ri Dios ri banayon can chi queri'.
1CO 15:39 Y que chuka' ri' q'uiy ruvech ch'aculaj ec'o. Ri kach'acul roj vinek man junan ta riq'uin ri quich'acul ri chicop, y ri quich'acul ri aj-xic' tak chicop man junan ta riq'uin ri quich'acul ri quer y ri ch'aka' chic chicop.
1CO 15:40 Y que chuka' ri' roj ri ojc'o vave' chuvech re ruvach'ulef, man junan ta kach'acul riq'uin ri quichin ri ec'o chila' chicaj. Roma ri ruk'ij ri kach'acul roj man junan ta ruk'ij riq'uin ri quichin ri ec'o chila' chicaj.
1CO 15:41 Y que chuka' ri' ri k'ij y ri ic', man junan ta ri quisakil, y man junan ta chuka' ri quisakil rije' riq'uin ri quisakil ri ch'umila'. Chuka' ri ch'umila', can man junan ta c'a ri quisakil chiquijujunal, xa can c'o rucojol rusakil jun ch'umil riq'uin jun chic ch'umil.
1CO 15:42 Y que c'a ri', ri ch'aculaj ri xtiquic'uaj ri caminaki' tok xquec'astej-el, man junan ta chic riq'uin ri xquic'uaj vave' chuvech re ruvach'ulef. Roma ri ch'aculaj ri xtiquic'uaj ri chila' chicaj man q'uisel ta, man achi'el ta chic ri xquic'uaj vave'.
1CO 15:43 Ri quich'acul c'a ri xquic'uaj vave' chuvech re ruvach'ulef manek ruk'ij, jac'a ri quich'acul ri xtiquic'uaj tok yec'astej-el, can c'o-vi ruk'ij. Ri quich'acul xquic'uaj vave', manek ruchuk'a', jac'a ri quich'acul xtiquic'uaj tok xquec'astej-el, janíla ruchuk'a'.
1CO 15:44 Re ch'aculaj c'a re kac'uan vacami xaxe c'a chuvech re ruvach'ulef nic'atzin-vi chike, pero richin yojbe chila' chicaj, nic'atzin jun ch'aculaj richin chila' chike. Ri ch'aculaj caminek chic y nemuk can, jun ch'aculaj ri c'a richin re ruvach'ulef, pero ri nic'astej-el, richin chic chila' chicaj.
1CO 15:45 Y queri' nik'alajin chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chi ri nabey Adán tok xban roma ri Dios, ri Dios nabey na xuben ri ruch'acul c'ari' xuya' ruc'aslen. Ri Adán ri' xuc'ul c'a ruc'aslen. Queri' ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios. Jac'a ri jun chic Adán, ri Cristo mismo, c'o más rejkalen roma ja rija' ri Adán ri richin chila' chicaj. Y man xe ta c'o ruc'aslen, xa can nuya' chuka' c'aslen ri man q'uisel ta.
1CO 15:46 Pero nabey na nic'oje' ri kach'acul richin re ruvach'ulef, c'ari' nic'oje' ri kach'acul richin chila' chicaj. Y man ja ta c'a ri kach'acul richin chila' chicaj ri nic'oje' nabey.
1CO 15:47 Ri nabey achin, can richin vi re ruvach'ulef, roma riq'uin ulef xban-vi. Jac'a ri jun chic, can aj chila' chicaj vi. Y ja rija' ri Cristo ri Ajaf.
1CO 15:48 Roj ri c'a ojc'o na vave' chuvech re ruvach'ulef, oj junan riq'uin ri nabey achin ri xban riq'uin ulef. Jac'a ri ec'o chic chila' chicaj, can e achi'el c'a ri Jun ri can aj chila' chicaj vi.
1CO 15:49 Vacami roj xa junan c'a rubanic kach'acul riq'uin ri nabey achin ri xban riq'uin ulef, pero xtapon ri k'ij tok xkojoc achi'el ri Jun ri can aj chila' chicaj vi.
1CO 15:50 Y vacami, vach'alal, yin c'o ri ninvajo' chi rix nivetamaj: Chi ri kach'acul kac'uan man xtec'oje' ta riq'uin ri Dios chila' chicaj, ri acuchi ja rija' ri K'atoy-Tzij. Can man nitiquir ta nic'oje' chiri', roma ri kach'acul xa q'uisel, y ri ruk'atbel-tzij ri Dios man q'uisel ta.
1CO 15:51 Pero vacami ninvajo' c'a ninbij jun tzij chive, ri can c'a juba' tik'alajirisex jebel roma ri Dios. Man konojel ta c'a xtikatz'et-el camic, pero konojel xtijalatej-el ri kach'acul.
1CO 15:52 Chupan ri ruq'uisibel k'ij tok xtik'ajan ri trompeta jari' tok xkojjalatej, y pa jun ti ramaj xkojjalatej-el achi'el pa jun ruyupic runak'-avech. Can jac'a tok xtuya' rutzijol ri trompeta jari' xquec'astej-el ri caminaki' ri xquinimaj-el, y riq'uin chic quich'acul ri man q'uisel ta xquec'astej-el. Y jari' tok xtijalatej-el chuka' ri quich'acul ri c'a e q'ues na.
1CO 15:53 Ri ch'aculaj c'a kac'uan vacami, xa nik'ey y nichuvir, y romari' nic'atzin chi nijalatej. Nic'atzin chi nikac'uaj jun ch'aculaj ri man nik'ey ta ni man nichuvir ta. Y que chuka' ri' ri ch'aculaj kac'uan vacami xa camel, y nic'atzin chi nijalatej, richin chi nikac'uaj ta jun ch'aculaj ri man niquen ta chic (nicom ta chic).
1CO 15:54 Y jac'a tok xtibanatej ronojel ri', tok ri kach'acul xtijalatej, y tok man xtik'ey ta chic, man xtichuvir ta chic, y chuka' man xtiquen ta chic (xticom ta chic), jac'ari' nibanatej ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, tok nubij: Ri camic xch'acatej y man jun chic ruchuk'a'.
1CO 15:55 Y romari', ¿c'a xtich'acon cami ri camic? Man xtich'acon ta chic. ¿Can c'a c'o cami mukunic xqueban? Man jun chic. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
1CO 15:56 Jac'a ri mac ri nibanon chi ri camic nich'acon chikij. Y roma roj can c'a pa ruk'a' na ri mac ojc'o-vi, nipe ri ley richin ri Dios, c'o ri nuya' pa kavi' roma ri mac ri yekabanala'.
1CO 15:57 Pero matiox chire ri Dios chi rija' xutek-pe ri Kajaf Jesucristo chikacolic y romari' tok yojch'acon.
1CO 15:58 Y romari', vach'alal ri janíla yixinvajo', ninbij c'a chive: Can ticukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios, y man tiya' can. Can benek c'a ruvech tibana' ri rusamaj ri Ajaf, y jebel tibana' chire. Y toka' c'a chi'ic'u'x chi ronojel ri niben roma ri Ajaf, can c'o-vi utz ri nuq'uen-pe.
1CO 16:1 Y vacami ninvajo' yich'on juba' chirij ri mero ri najin rumolic quichin ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa Jerusalem. Y can achi'el ri nubin chique ri kach'alal ri ec'o pa ronojel Galacia y niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, can que chuka' ri' ninvajo' chi tibana' rix.
1CO 16:2 Ri nabey k'ij richin jun semana ninvajo' chi rix nich'er can ri nivajo' niya-el. Ri kach'alal ri xquich'ec q'uiy, niquich'er ta c'a can juba' más, y ri kach'alal ri man q'uiy ta xquich'ec, niquich'er ta c'a can ri janipe' yetiquir niquiya'. Can ronojel c'a semana tibana' queri', richin chi c'o chic ronojel tok xquinapon yin y man nic'atzin ta chic chi c'ari' nimol.
1CO 16:3 Y tok xquinapon, ja rix ri xquixbin ri achique kach'alal xque'uc'uan ri to'onic chique ri kach'alal pa Jerusalem. Tibana' c'a el quivuj ri kach'alal richin nik'alajin chi ja rije' ri xe'icha-el roma can nicukuba-vi ic'u'x quiq'uin. Y jac'a kach'alal ri' ri xquentek-el.
1CO 16:4 Y vi can nic'atzin chi yin yibe chuka', can yibe c'a ri', xa ja yan chic rije' ri xquenvachibilaj-el yin.
1CO 16:5 Pero nabey ninvajo' yik'ax na pa Macedonia y c'ari' xquinapon iviq'uin rix.
1CO 16:6 Nuch'obon chi tok xquinapon, ninvajo' yiyaloj-el juba' iviq'uin. O riq'uin juba' xa can xtinc'ovisaj chuka' el ri ru-tiempo tef chiri'. Y tok xquinel-el ri chiri' iviq'uin, re vacami c'a man jani yitiquir ta ninbij ri acuchi xquibe-vi. C'a man jani nuch'obon ta. Xaxe c'a ninvajo' chi rix yinito' ta el riq'uin ri nic'atzin chuve chupan ri nubey c'a acuchi xquibe-vi.
1CO 16:7 Re vacami, can c'a man jani ninvajo' ta yinapon iviq'uin, roma man ninvajo' ta chi xaxe ta jun o ca'i' k'ij ri yic'oje' iviq'uin. Can ninvajo' c'a yiyaloj juba' iviq'uin, vi queri' ri rurayibel ri Ajaf.
1CO 16:8 Y chuka' yin c'a yic'oje' na el pan Éfeso. Tic'o na can ri kanimak'ij roj israelitas rubini'an Pentecostés, c'ari' xquibe.
1CO 16:9 Roma ri samaj ri nuchapon vave', c'a man jani niq'uis ta can. Ri ruch'abel ri Dios ri nintizijoj e q'uiy c'a ri ye'etzelan richin, pero ri Dios rujakon jun nimalej puerta chinuvech re vave' y ruchapon nuq'uen-ka ruxe'. Can q'uiy vi utz ruc'amon-pe.
1CO 16:10 Y vi ri Timoteo napon ta chila' iviq'uin, can tic'ulu' c'a chi utzil. Rija' can rusamaj vi ri Ajaf nuben, achi'el yin. Romari' can utz c'a tibana' riq'uin, richin utz ta nuna' ri chi'icojol. Can tiya' c'a ruchuk'a', richin chi man ta nupokonaj nuben ri rusamaj ri Ajaf ri chiri' chi'icojol.
1CO 16:11 Man ta xtiben chire chi man jun ruk'ij. Y tok xtel-pe chila' iviq'uin, vi can xtapon, xtiya' ta pe ri nic'atzin chire richin ri rubey y quicoten ta nitzolin-pe, roma yin can xtinvoyobej c'a apo quiq'uin ri kach'alal.
1CO 16:12 Pero chirij ri kach'alal Apolos, vacami achi'el xa janíla c'ayef nuben chuvech chi nibe, xaxe xubij chuve chi riq'uin juba' xtapon chila' iviq'uin ri chikavech apo. Ri nurayibel yin ja ta chi nibe, roma can ec'o chuka' ch'aka' chic kach'alal ri yebe c'a chila' iviq'uin y chuka' can janíla xinc'utuj utzil chire chi nibe ta, pero can man xchojmir ta chuvech.
1CO 16:13 Vach'alal, tichajij c'a ri ic'aslen y chuka' can ta cukul ic'u'x riq'uin ri Dios. Rix man titzolij-ivi' chivij, xa can tibana' c'a achi'el niquiben ri achi'a' pa tak oyoval, pero rix ticusaj ri uchuk'a' ri ruyo'on ri Dios chive.
1CO 16:14 Y ronojel ri niben, can riq'uin ajovabel tibana'.
1CO 16:15 Vach'alal, rix ivetaman chi ri e aj pa rachoch ri kach'alal Estéfanas y rija', jari' ri nabey xeniman ri Cristo chiri' pan Acaya, y rije' can riq'uin ronojel cánima yequito' ri ch'aka' chic lok'olej tak kach'alal. Roma ja samaj ri' ri xquicha' chi niquiben.
1CO 16:16 Y ninbij c'a chive chi tinimaj quitzij rije', y chuka' chi tinimaj quitzij conojel ri e achi'el rije', ri yeto'on y niquiben ri rusamaj ri Dios.
1CO 16:17 Yin yalan yiquicot quiq'uin ri oxi' kach'alal ri xe'itek-pe viq'uin, ri Estéfanas, ri Fortunato y ri Acaico. Pa nabey can janíla vi xixinbisoj, can janíla xinvajo' chi ixc'o ta pe viq'uin chi'ivonojel, pero riq'uin xepe rije', vacami xtzolin chic pe ri quicoten viq'uin.
1CO 16:18 Roma can xquiq'uen-vi-pe uxlanen chire ri vánima yin y xcuker ic'u'x rix. Rije' can jebel vi quicha'ic ibanon-pe, roma can ronojel ri ibin-pe chique, can jari' xoquibana'. Can quixmatioxin c'a, roma ec'o kach'alal ri can niquiben ronojel ri nibix chique.
1CO 16:19 Ri kach'alal ri ec'o que tak re' pan Asia, ri can niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, niquitek-el rutzil-ivech. Y que chuka' ri' pa rubi' ri Ajaf can tic'ulu' c'a ri janíla rutzil-ivech ri niquitek-el ri kach'alal Aquila y ri Priscila y ri quichin ri kach'alal ri niquimol-qui' pa cachoch rije'.
1CO 16:20 Conojel c'a ri kach'alal niquitek-el rutzil-ivech. Y chuka' ninbij chive chi tik'ejela-ivi' (tik'ijala-ivi') chi'ijujunal riq'uin jun lok'olej ajovabel, riq'uin jun lok'olej tz'ubanic (tz'umanic).
1CO 16:21 Yin Pablo nintek c'a el rutzil-ivech. Y titz'eta' c'a re ruq'uisibel parte chire re carta re', can riq'uin c'a nuk'a' yin xinben-vi-el.
1CO 16:22 Y vi c'o c'a jun kach'alal man najovan ta richin ri Ajaf Jesucristo, tika' c'a ruc'ayeval pa ruvi'. Ri Ajaf xa nipe yan c'a.
1CO 16:23 Ri rutzil ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel.
1CO 16:24 Yin can janíla vi yixinvajo' chi'ivonojel rix, roma xa can konojel oj richin chic ri Cristo Jesús. Que c'a ri'.
2CO 1:1 Yin Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' ri rurayibel ri Dios. Yin can vachibilan c'a ri kach'alal Timoteo tok ninben-el re carta re' chive rix kach'alal ri nimol-ivi' pa rubi' ri Dios ri pa Corinto, ri jun tinamit ri c'o chila' pan Acaya. Pero re carta re' man xaxe ta c'a ivichin rix, xa can quichin chuka' conojel ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit ri chiri' pan Acaya.
2CO 1:2 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
2CO 1:3 Tikaya' c'a ruk'ij ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Rija' jun Tata'aj ri can nujoyovaj-vi quivech ri e ralc'ual, y chuka' can jun Dios ri nucukuba' quic'u'x ri e richin chic.
2CO 1:4 Y jac'a rija' ri nibanon chike roj chi nicuker kac'u'x tok yojc'oje' pa tak tijoj-pokonal, richin chi tok roj yekatz'et chi ec'o kach'alal ec'o pa tak tijoj-pokonal, can yojtiquir c'a yekato'. Can yojtiquir-vi c'a nikacukuba' quic'u'x, riq'uin ri rubanic xuben ri Dios kiq'uin roj.
2CO 1:5 Can janíla vi c'a ri tijoj-pokonal nikac'ovisaj roj, xa can achi'el vi ri k'axomal ri xuc'ovisaj ri Cristo. Pero ri Cristo xa can janíla chuka' nucukuba' kac'u'x chupan ri tijoj-pokonal ri nikac'ovisaj.
2CO 1:6 Y jac'a tok roj can nikac'ovisaj tijoj-pokonal pa rusamaj ri Cristo, ri' can nic'atzin-vi c'a chive rix richin nucukuba' ic'u'x y yixrucol. Y tok roj can nicukubex kac'u'x, xa can nic'atzin c'a chuka' chive rix richin chi nucukuba-ka ic'u'x y yixrucol. Y ri' nuben chive rix chi nicoch' ri k'axomal ri achi'el yojajin chuc'ovisaxic roj.
2CO 1:7 Ri koyoben chive rix chi niben ta, xa can xtibanatej-vi c'a. Can ketaman-vi c'a chi ix kachibil vi chupan ri k'axo'n ri nuq'uen-pe ri rusamaj ri Cristo, romari' nik'alajin chi ix kachibil chuka' tok nicukubex kac'u'x roj.
2CO 1:8 Roma rix vach'alal xa can nic'atzin chi c'o ta chi'ic'u'x ri achique chi tijoj-pokonal ri xkac'ovisaj roj tok xojc'oje' chila' pan Asia. Ri kuchuk'a' c'o, can man nitiquir ta chic riq'uin ri ralal ri tijoj-pokonal ri xquiya' ri vinek pa kavi'. Can xkach'ob-vi c'a chi man xkojc'ase' ta chic, xa can xe chic c'a kacamic koyoben.
2CO 1:9 Can xkach'ob chi man yojcolotej ta chic chuvech ri camic, pero re' xa richin c'a chi tiketamaj chi man tikacukuba' kac'u'x riq'uin ri kuchuk'a' roj, chi xaxe ta c'a riq'uin ri Dios tikacukuba' kac'u'x, roma rija' can c'o-vi ruchuk'a', can yeruc'asoj-vi c'a ri caminaki'.
2CO 1:10 Y jac'a rija' ri xojcolon-pe chuvech ri camic ri', y re vacami can najin c'a chuka' chikacolic chuvech. Pero chuka' can kacukuban c'a kac'u'x riq'uin chi re benek-apo can xkojrucol-vi c'a chuvech jun camic achi'el ri achok chuvech xojrucol yan jun bey.
2CO 1:11 Riq'uin c'a ri oración ri niben koma roj, can janíla vi yojito'. Richin queri' can e janíla c'a chuka' ri yematioxin, tok niquitz'et ri utzil ri nuben-pe ri Dios chike roj roma ri c'utunic ri niben rix.
2CO 1:12 Ri quicoten ri c'o kiq'uin roj vacami, petenek c'a roma ketaman chi ri kabanobal xa can riq'uin vi ch'ajch'oj kánima tok yekaben, y can kitzij vi chuvech ri Dios ri yekaben. Man kana'oj ta c'a roj ri nikucusaj. Ri nikucusaj c'a roj ja ri utzil ri kac'ulun chire ri Dios. Can que vi c'a ri' ri kac'aslen ri kac'utun chiquivech ri ec'o chuvech re ruvach'ulef, pero rix kach'alal can itz'eton c'a juba' más chire ri kac'aslen. Más ivetaman achique rubanic ri c'aslen ri kac'uan.
2CO 1:13 Romari' man jun ta chic tzij ri nintzijoj-el chive, xa can chirij c'a ri xitz'et yan y chuka' can ivetaman-vi jebel. Ri nurayibel chive, ja ri can nik'ax ta c'a chivech ronojel, ri pa rutiquiribel pe c'a pa ruq'uisibel.
2CO 1:14 Y ec'o yan c'a juba' ri xk'ax yan chiquivech chi rije' can ruc'amon-vi chi yequicot koma roj, achi'el roj yojquicot ivoma rix re vacami y xkojquicot chupan ri k'ij tok ri Ajaf Jesús xtipe chikac'amic.
2CO 1:15 Roma c'a ri junan kavech, yin can cukul-vi nuc'u'x iviq'uin. Xa roma c'a ri' tok yin xinvajo' c'a xik'ax iviq'uin rix nabey, richin chi tok yitzolin-pe can yik'ax chic c'a jun bey iviq'uin y ca'i' ta c'a bey nic'ul rix ri rutzil ri Dios.
2CO 1:16 Can nuch'obon-vi c'a chi yik'ax chiri' pa Corinto iviq'uin rix richin chi yibe pa Macedonia, y tok yitzolin-pe pa Macedonia, chiri' chic iviq'uin rix yibec'oje-vi, y ja ta c'a rix ri yixto'on-el vichin riq'uin ri nic'atzin chuve chupan ri nubey richin yitzolin pa Judea. Pero xa man que ta ri' xbanatej, xa man xinapon ta chila' iviq'uin.
2CO 1:17 ¿Nibij cami rix chi tok yin xinch'ob queri' xa ch'obon man ch'obon ri xinben? ¿O nibij cami rix chi yin xa c'a in junan na quiq'uin ri ch'aka' chic vinek, chi xaxe riq'uin ri quichi' niquibij ja' y ri cánima xa man que ta ri' ri nubij? Man que ta ri'.
2CO 1:18 Ri Dios ri can nuben-vi c'a ri nubij, jac'a rija' ri nik'alajirisan chi xa man que ta ri'. Rija' can retaman-vi c'a ri xkabij chive, y man ca'i' ta c'a ri nel-vi. Man nubij ta c'a chi ja' y xa man que ta ri' ri nrajo' nubij.
2CO 1:19 Ri kach'alal Silvano, ri kach'alal Timoteo y yin, ri xojtzijon ri Jesucristo chive, can man nikajel ta c'a kach'abel. Roj can oj achi'el vi c'a ri Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios; rija' can man nujel ta ri ruch'abel ri nubij; riq'uin rija' xa can xe vi c'a ri kitzij nilitej. Xa can man jun bey ri nubij ta ja' y man ta queri' ri nuch'ob.
2CO 1:20 Roma can ronojel c'a ri rusujun ri Dios, can riq'uin c'a ri Cristo nilitej y nibanatej-vi, roma ri Dios can rucha'on-vi richin ri' y kitzij chi can nilitej-vi riq'uin. Roj can pa rubi' c'a ri Jesucristo nikabij-vi chi can que vi ri'. Roj queri' nikabij tok nikaya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios.
2CO 1:21 Y ja ri Dios ri banayon chike chi cukurinek kac'u'x riq'uin ri Cristo, y ja chuka' rija' ri xojcha'on richin chi nikaben ri rusamaj. Queri' ri rubanon iviq'uin rix y queri' chuka' ri rubanon kiq'uin roj.
2CO 1:22 Chuka' ri Dios can ruyo'on-vi c'a ketal, ruyo'on ri Lok'olej Espíritu ri pa tak kánima, richin retal chi can kitzij chi c'o más utzil nekila'.
2CO 1:23 Pero yin can ja vi c'a ri Dios ninvajo' chi yito'on, roma ninvajo' chi can ja vi c'a rija' ri nik'alajirisan ri achique ri c'o pa vánima, richin chi rix nivetamaj achique roma man in apovinek ta iviq'uin. Xa roma c'a ri can janíla ninjoyovaj ivech, romari' tok man jani quinapon chic jun bey chila' pa Corinto, iviq'uin rix.
2CO 1:24 Rix man c'a tich'ob chi yin y ri e vachibil jari' ri ojc'o pan ivi' richin nikabij chive ri achique ruc'amon chi ninimaj. Man que ta ri'. Roma rix can cukul-vi chic ic'u'x riq'uin ri Cristo. Ri nikaben roj xaxe c'a nikajo' yixkato', richin chi c'o ta más quicoten pa tak ivánima.
2CO 2:1 Xa jac'ari' ri xinch'ob-ka yin, romari' can xinbij-vi c'a pa vánima chi can man xquibe ta chic chila' iviq'uin vi xa riq'uin bis yojbec'oje' iviq'uin. Xa más ta utz chi ichojmirisan chic na ri banatajinek chi'icojol, c'ari' xquinapon.
2CO 2:2 Roma vi yinapon, y riq'uin ri ch'abel ri ninc'uaj-el chive ninya' bis pa tak ivánima, ¿achique ta cami c'a ri xqueyo'on ta quicoten pa vánima yin? Ri' xa can xe vi c'a rix. Pero roma xa pa bis yixinya-vi rix, can man yixtiquir ta c'a niya' quicoten pa vánima yin.
2CO 2:3 Y chuka' can que c'a ri' ri ch'abel ri xintz'ibaj yan el chive, richin chi tok yin yinapon c'a iviq'uin, can ninvil ta c'a quicoten quiq'uin ri kach'alal ri can ruc'amon-vi chi niquiya' quicoten pa vánima. Xa can ichojmirisan ta chic c'a ronojel. Y cukul c'a nuc'u'x chi can queri' vi ri niben, roma rix can quicoten nic'oje' ri ivánima tok ivetaman chi ri vánima yin que chuka' ri' rubanon. Xa can jun c'a kabanon.
2CO 2:4 Ri xintek c'a rubixic chive, can riq'uin c'a janíla ok'ej xinben-el. Can riq'uin c'a k'axomal y pokonal, roma janíla yixinch'ob roma ri ic'ulvachin. Ri xintek c'a el rubixic chive man richin ta c'a chi yixinya' pa bis rix, man que ta ri', xa richin c'a chi rix tivetamaj y titz'eta' chi yin can janíla c'a yixinvajo'. Can nim ajovabel c'o pa vánima chive rix.
2CO 2:5 Pero ri jun c'a ri xiyo'on pa bis, man xe ta c'a chuve yin ri queri' xuben, xa can que chuka' juba' ri' xuben chive rix. Y ninbij chi xa juba', roma man ninvajo' ta c'a chi ninya-el ruk'a-raken ri xbanatej.
2CO 2:6 Chire c'a ri xbanon queri' chike, man jun c'a ch'abel tibij, roma xa xuc'ul yan c'a ri ruc'amon chi nuc'ul. Xuc'ul yan c'a ri xquibij conojel ri kach'alal chi nika' pa ruvi'.
2CO 2:7 Romari', pa ruq'uexel chi rix c'a niya' más ch'abel chire richin nipixabaj, xa ticuyu' rumac y ticukuba' ruc'u'x. Rix ivetaman chi vacami jari' ri más ruc'amon chi niben riq'uin, richin queri' ri jun ri' man c'a tiquen (ticom) roma bis.
2CO 2:8 Romari' can ninc'utuj-vi c'a utzil chive rix vach'alal, chi can tic'utu' c'a chuvech ri jun ri' chi rix can nivajo-vi:
2CO 2:9 Xa can richin c'a chuka' ri' tok yin xintz'ibaj-el ri vuj ri xintek-el chive, richin nik'alajin vi can yixniman tzij. Yin ninvajo' c'a ninvetamaj vi rix can ninimaj tzij, chire ronojel ri nubin chic el chive.
2CO 2:10 Ri can xticuy c'a rumac rix, yin chuka' queri' xtinben riq'uin. Roma yin xa can xcuyutej yan c'a rumac chinuvech ri'. Y ri rumac ri xincuy yin, can ivoma c'a rix tok xinben. Ri mac ri xincuy yin, man xe ta c'a chinuvech ka yin, xa can chuvech c'a ri Cristo chuka'.
2CO 2:11 Richin queri' man tikaya' k'ij chire ri Satanás chi nich'acon ta chikij roj. Roma ketaman jebel chi rija' can novinek vi chubanic richin nuben chike chi yojka' pa ruk'a' y yojruch'ec.
2CO 2:12 Y jac'a tok yin xinapon chila' pa tinamit Troas, can xinapon-vi c'a richin chi nentzijoj ri utzilej ch'abel ri nic'amon-pe ri colotajic; ch'abel ri can richin ri Cristo. Y ri chiri', ri Ajaf xujek c'a jun puerta chinuvech, roma can xuya-vi c'a k'ij chuve richin chi nintzijoj ri utzilej ch'abel ri richin colotajic.
2CO 2:13 Pero xa chanin c'a xinya' can ri tinamit Troas y xipe pa Macedonia. Roma ja ta ri pa Troas ri xkac'ul-ki' riq'uin ri Tito, pero xa man que ta ri' xbanatej. Y yin xa ninvajo' yan c'a ninvetamaj ri achique ibanon rix chila'. Jari' c'a ri xbanon chire ri vánima chi can chanin yan xenya' can ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Troas, roma xa man xapon ta ri Tito chiri'.
2CO 2:14 Pero can janíla c'a matiox chire ri Dios, chi rija' can nuben c'a chike chi can yojch'acon-vi roma jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús. Y ri Dios can yojrucusaj c'a chuka' richin chi nikaya' rutzijol ri ruch'abel ronojel lugar, richin chi e q'uiy ta ri ye'etaman ruvech. Y ri ch'abel ri' can napon ta c'a rutzijol achi'el ruxla' jun jubulej ak'on.
2CO 2:15 Y queri' roj, can yojapon c'a el chuvech ri Dios achi'el ta ruxla' jun jubulej ak'on, roma can c'o-vi ri Cristo kiq'uin. Ri jubulej uxla' ri' can napon-vi c'a quiq'uin conojel; quiq'uin ri xquecolotej y quiq'uin chuka' ri man xquecolotej ta y xa pa k'ak' xquebeka-vi.
2CO 2:16 Chique c'a ri man xquecolotej ta, xa jun uxla' ri yeruc'uaj pa camic. Jac'a chique ri yecolotej, jun jubulej uxla' richin c'aslen, roma nuya' quic'aslen ri man jun bey xtiq'uis ta. ¿Achique nibij rix? ¿Xabachique cami vinek ruc'amon nibanon ri samaj richin nibiyin rutzijol ri ruch'abel ri Dios?
2CO 2:17 Roj richin nikaya' rutzijol ri ruch'abel ri Dios, man nikaben ta achi'el niquiben ri ch'aka' chic, y chuka' man yojk'olon ta. Roj can oj rusamajela' vi ri Dios ri yojrutek chubanic ri rusamaj, jun kabanon riq'uin ri Cristo chubanic ri samaj ri' y chuka' can chuvech ri Dios tok nikaben ri samaj ri'. Man c'a nikaben ta achi'el niquiben ri ch'aka' chic, chi xaxe richin yech'acon, niquijel rubanic ri ruch'abel ri Dios.
2CO 3:1 Riq'uin ri ch'abel ri xinbij chive, ¿can yojajin cami chubixic chive chi ja roj ri kojic'ulu'? ¿Nic'atzin cami c'a chi nikaben achi'el niquiben ri niquijel rubanic ri ruch'abel ri Dios? Rije' quic'ualon-apo quivuj ri nubij chi utz richin ye'ic'ul y chuka' niquic'utuj chic el jun vuj chive ri nubij chi quec'ul coma ri kach'alal ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit. Jac'a roj man nic'atzin ta chi queri' nikaben.
2CO 3:2 Roma ri vinek niquitz'et chi rix xjalatej ri ic'aslen roma ri samaj ri xkaben chi'icojol. Niquitz'et ri utzilej ic'aslen y jari' ri nibin chi utz yojc'ul coma conojel. Y ri' pa tak kánima roj tz'ibatel-vi y man chuvech ta vuj.
2CO 3:3 Ri kavuj roj ri nibin chi can kojc'ul, can ja vi c'a ri Cristo ri banayon-pe, y ri vuj ri' can ja vi rix. Ri kavuj ri nikajech roj man xabachique ta c'a chi vuj. Man riq'uin ta tinta banon-vi. Ri kavuj roj can riq'uin vi c'a ri ru-Espíritu ri c'aslic Dios tz'iban-vi-pe. Man chuvech ta chuka' tz'alen tak abej banon-vi, abej ri xa man jun nuna'. Xa can chuvech vi c'a ri ti'ij richin ri ivánima, richin can nina' c'a ri nubij ri Espíritu richin ri Dios.
2CO 3:4 Y roj can cukul kac'u'x chi can queri' vi, roma can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios. Ri Cristo can nuya-vi kuchuk'a' chubanic ri samaj.
2CO 3:5 Man roma ta c'a chi roj can janíla vi q'uiy ri yojtiquir nikaben richin nikach'ob ta chi can romari' tok yojucusex chupan ri samaj; can ta pa kayonil yojtiquir yojsamej. Y roj can c'o-vi c'a samaj ri yojtiquir nikaben, pero roma ri Dios can nuya' kuchuk'a'.
2CO 3:6 Ja rija' c'a yojucusan pa rusamaj, y xuben c'a rusamajela' chike richin nikasamajij ri c'ac'a' trato. Can xuya-vi c'a chike ri nic'atzin, richin can yojtiquir nikaben ri samaj. Man richin ta c'a nikasamajij ri trato ri xa tz'iban can chuvech tz'alen tak abej, man que ta ri', can richin c'a chi nikasamajij ri c'ac'a' trato ri tz'iban riq'uin ri Espíritu. Roma ri trato ri tz'iban chuvech tz'alen tak abej man nuya' ta c'aslen, xa nuc'ut chikavech chi nika' ri camic pa kavi' roma oj aj-maqui'. Pero ri tz'iban riq'uin ri Espíritu, can nuya-vi c'aslen.
2CO 3:7 Ri trato ri tz'iban chuvech tz'alen tak abej xa nuc'ut chikavech chi nika' ri camic pa kavi'. Pero man riq'uin ta ri' can man jun ta ruk'ij-rusakil ri trato ri', xa can c'o-vi. Can xk'alajin ri ruk'ij-rusakil ri Dios tok xban ri trato ri'. Riq'uin ri Moisés xk'alajin-vi. Ri vinek israelitas, can man xetiquir ta xquitzu' ruvech ri Moisés, roma can janíla vi niyic'lun, stape' xa man richin ta jantape'.
2CO 3:8 ¿Can manek ta cami c'a más ruk'ij ri c'ac'a' trato ri tz'iban riq'uin ri Espíritu?
2CO 3:9 Roma vi xa can c'o ruk'ij ri trato ri nibin chi ri vinek can e aj-maqui' vi y nuya' ruc'ayeval pa quivi', vi queri', ri c'ac'a' trato ri can man jun kamac nuben chike, can más vi c'a ruk'ij chuvech ri nabey.
2CO 3:10 Ri nabey trato, can c'o-vi c'a ruk'ij, pero chuvech ri jun chic c'ac'a' trato, xa can man jun oc ruk'ij, roma ri c'ac'a' trato can más nim ruk'ij.
2CO 3:11 Roma vi can c'o c'a ruk'ij ri nabey trato ri man nucusex ta richin jantape', ri jun chic trato can c'o-vi c'a más ruk'ij roma jari' ri can xtucusex c'a richin jantape'.
2CO 3:12 Can janíla vi c'a cukul-apo kac'u'x riq'uin ri c'ac'a' trato, y romari' can man nikapokonaj ta nikatzijoj chique ri vinek.
2CO 3:13 Tok nikatzijoj c'a chique ri vinek, man nic'atzin ta chic chi nikaben achi'el xc'atzin chi xuben ri Moisés. Rija' xc'atzin chi xutz'apej ruvech riq'uin jun tziek, richin chi ri israelitas man c'a tiquitzu' ri ruk'ij y ri rusakil, ri xaxe richin jun tiempo yo'on-pe y c'ari' xa niq'uis-el.
2CO 3:14 Pero chuka' ri vinek xa xtz'apetej quivech, romari' ri quinojibal man q'uiy ta c'a ri nik'ax chuvech. Y c'a que na ri' ri quibanon vacami. Tok nisiq'uix ri nabey trato chiquivech, man nik'ax ta jebel chiquivech, roma can c'a tz'apel na quivech. Y ri nelesan ri tz'apebel-quivech xaxe c'a ri Cristo.
2CO 3:15 Y rije' can c'a que na ri' quibanon re vacami. Tok nisiq'uix ri vuj ri e ruyo'on can ri Moisés chique, xa can c'a tz'apel c'a quivech, y ri nisiq'uix xa man nika' ta pa tak cánima, xa can pisil rij ri cánima.
2CO 3:16 Pero tok xtitzolin-pe quic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, jac'ari' tok xtelesex-el ri tz'apeyon quivech y ri pisiyon richin ri cánima.
2CO 3:17 Roma tok niquic'ul ri Ajaf Jesucristo, ja ri ru-Espíritu rija' ri niquic'ul. Y ri acuchi nic'oje-vi ri ru-Espíritu rija', can yecolotej c'a chuvech ri man utz ta.
2CO 3:18 Xa roma c'a ri' tok konojel roj ri kaniman chic ri Jesucristo, man tz'apel ta chic kavech, xa can nikatzu-vi c'a ruk'ij-rusakil ri Ajaf. Can choj c'a nikatzu-apo achi'el tok nikatzu-ki' pa jun espejo. Y roj can c'o-vi c'a ruk'ij-rusakil ri Ajaf kiq'uin. Y ri ruk'ij-rusakil, can benek c'a ruvech más q'uiy c'o kiq'uin, c'a tok xtikak'i' na c'a ri achique ri rubanic rija'. Y re jun jaloj ri nibanatej kiq'uin, can ja ri ru-Espíritu ri Ajaf nibanon.
2CO 4:1 Romari' roj man yojk'itej ta chubanic ri rusamaj ri Dios, roma re samaj re' ja rija' ri xyo'on chike. Xaxe c'a roma ri rutzil rija', romari' oj rucusan chupan re samaj re'.
2CO 4:2 Roj can man nikaben ta chic achi'el ri niquiben ri ch'aka'. Roj xa kayo'on chic can rubanic ri banobel ri man pa sakil ta yeban-vi y xa e richin q'uix. Man chic yekak'ol ta ri vinek, man nikajel ta chuka' rubanic ri ruch'abel ri Dios ri nikabij chique ri vinek. Man que ta ri' nikaben. Roj can ja vi c'a ri kitzij ri nikak'alajirisaj chique ri vinek, y ri' can nuben c'a chi xabacuchi yojc'ul-vi. Ri Dios can nutz'et c'a pe chi queri'.
2CO 4:3 Pero ec'o ri xa man nik'ax ta chiquivech ri utzilej ch'abel richin colotajic ri nikatzijoj, pero ri' xaxe chiquivech ri vinek ri yebeka' chupan ri camic richin jantape'.
2CO 4:4 Ri xbanon c'a queri' chique ri vinek ri' ja ri Satanás, ri rajaval re tiempo re'. Can e rumoyirisan c'a richin man nik'ax ta chiquivech. Queri' nuben chique ri vinek ri man quiniman ta ri Cristo, richin queri' can man quesakirisex c'a roma ri sakil richin ri utzilej ch'abel ri richin colotajic, ri nik'alajirisan ruk'ij-ruc'ojlen ri Cristo. Y ri Cristo can xoruk'alajirisaj-vi c'a ri Dios chikavech, roma rija' can Dios vi.
2CO 4:5 Y roj can jac'a rija' ri nikak'alajirisaj y man jun ta chike roj. Can nikak'alajirisaj c'a chi ri Jesucristo jari' ri Ajaf. Ri ch'abel c'a ri nikabij-ka chikij roj, xaxe c'a chi roj oj isamajela' rix; y ri' roma ri Jesús tok roj queri' nikaben iviq'uin, chi yojoc isamajela'.
2CO 4:6 Pa rutiquiribel, ri Dios xubij chi tic'oje' c'a sakil ri pa k'eku'n, y ja chuka' rija' ri nisakirisan ri pa tak kánima, richin chi roj can tikasakirisaj y tikak'alajirisaj c'a chique ri vinek ri ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, ri can nitz'etetej-vi riq'uin ri Jesucristo.
2CO 4:7 Ri sakil y ri uchuk'a' ri ruyo'on c'a pe ri Dios chike, can jun beyomel vi, pero roj ri acuchi kayacon-vi-ka man q'uiy ta rejkalen. Xa junan c'a riq'uin jun ulef lek, roma xa can ulef vi chuka', richin chi tik'alajin chi ri uchuk'a' ri c'o kiq'uin, riq'uin ri Dios petenek-vi y xa man kiq'uin ta roj nipe-vi, roma ri uchuk'a' ri' can janíla vi nim.
2CO 4:8 Roma roj can benek-vi c'a ruvech c'o ri nikac'ulvachij, pero yojk'ax chuvech. Can man nikil ta c'a achique nikaben roma ri c'ayef ec'o chikavech y roma ri yec'atzin chike, pero man sachinek ta kac'u'x.
2CO 4:9 Xabacuchi c'a yojapon-vi, ri vinek man utz ta yojquitz'et, pero ri' xaxe ri vinek, roma ri Dios can c'o-vi kiq'uin roj. Y can yojka-vi c'a chuka' pa tak quik'a', pero man e tiquirinek ta oj quicamisan.
2CO 4:10 Roj can chuvech vi c'a ri camic ojc'o-vi, xabacuchi yojapon-vi. Can nikac'ulvachij-vi achi'el ri xuc'ulvachij ri Jesús, richin queri' nik'alajin chi roj can nikac'ul-vi c'a chuka' kac'aslen achi'el ri ruc'aslen rija' vacami.
2CO 4:11 Roma roj ri c'a oj q'ues na, can jantape' c'a ojc'o chuvech ri camic, roma nikaben c'a rusamaj ri Ajaf Jesús. Richin queri' ri ruc'aslen ri Jesús can nik'alajin ta c'a chuka' ri pa tak kac'aslen roj, stape' oj vinek y oj camel.
2CO 4:12 Roj can nikatz'etela' c'a ruvech ri camic y nupaba-ri' chikavech q'uiy bey chutzijoxic ri ruch'abel ri Dios. Pero roma rix re vacami xivil yan ic'aslen, roj man jun nuben chike ri nikac'ulvachila'.
2CO 4:13 Y roma cukul kac'u'x riq'uin ri Dios, nikatzijoj ri achique kaniman. Nikaben achi'el ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios: Cukurinek nuc'u'x y romari' ninya' rutzijol. Queri' nubij. Y que chuka' ri' nikaben roj, nikatzijoj ri achique kaniman.
2CO 4:14 Queri' nikaben roma can cukul kac'u'x chi ri xc'ason-el richin ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminaki', ja chuka' ri' ri xkojc'ason-el roj. Roma roj jun kabanon riq'uin ri Ajaf Jesús. Y roj kachibilan-ki' iviq'uin rix xkojberuya' chila' chicaj.
2CO 4:15 Y roma c'a nikajo' chi rix nivil ri utzil ri', roma c'a ri' tok roj kacoch'on janíla tijoj-pokonal, richin queri' can e q'uiy ta c'a ri yec'ulun ri utzil ri nuya' ri Dios y yecolotej ta. Y riq'uin ri' can janíla ta vi e q'uiy ri yematioxin chire ri Dios y niquiya' ruk'ij-ruc'ojlen.
2CO 4:16 Jac'ari' ri nibanon chike roj chi man jun bey nikamalij ta kac'u'x chubanic ri samaj, stape' ta c'o tijoj-pokonal. Ri ch'aculaj ri kac'uan roj can nuna-vi janíla, roma ruchapon-ka ruq'uisnen. Jac'a ri espíritu kichin roj, man que ta ri'. Roma ri espíritu c'o kiq'uin pa ruq'uexel chi niq'uis ta ka ruchuk'a', xa k'ij-k'ij más ruchuk'a' nic'oje-el.
2CO 4:17 Roma ri ti juba' tijoj-pokonal ri nikac'ovisaj, xa can man niyaloj ta c'a chuka', xa k'axel, y jantape' más jebel c'a nuben chike chuka'. Roma can nuben c'a chike chi nic'oje' kak'ij-kac'ojlen. Y ri kak'ij-kac'ojlen ri xtic'oje' xa can más vi nim y man jun bey xtiq'uis ta.
2CO 4:18 Roj can man benek ta c'a kánima chiquij ri yekatz'etela' pa ruvi' re ruvach'ulef, roj can katzuliben c'a apo ri man e tz'etel ta. Roma ri e tz'etel, xa ronojel e k'axel, jac'a ri xa man e tz'etel ta, can e richin vi jantape'. Can man xqueq'uis ta.
2CO 5:1 Can cukul-vi c'a kac'u'x chi ri kach'acul, ri rachoch ri kánima chuvech re ruvach'ulef, stape' xa niquen (nicom), ri kánima can xtuc'ul chic c'a jun rachoch riq'uin ri Dios. Y ri jay ri' ja ri Dios ri banayon; ri jay ri' can richin c'a jantape' y ja ri chila' chicaj c'o-vi.
2CO 5:2 Y jac'ari' ri nibanon chire ri kánima chi nijilon chupan ri ch'aculaj ri oquinek rachoch. Can janíla vi c'a ri rayibel kiq'uin chi ri kánima noc yan ta chupan ri jun chic rachoch ri c'o chila' chicaj.
2CO 5:3 Riq'uin ri' ri kánima can c'o ta c'a rutziak, y man ta ch'anel.
2CO 5:4 Roj can yojjilon y nikac'ovisaj c'a tijoj-pokonal riq'uin re ch'aculaj re kac'uan, ri oquinek rachoch ri kánima. Yojjilon y nikac'ovisaj pokonal roma, pero man roma ta ri' nikajo' chi ri kánima nel yan ta el chupan. Ri nikajo' c'a, ja ri nipe yan ta ri jun chic rachoch ri kánima y norucuchu' ta ka rij ri nabey rachoch, richin queri' ri rachoch ri kánima, ri ch'aculaj ri xa camel, nic'oje' yan ta c'a chupan ri jun chic rachoch ri kánima, ri ch'aculaj ri xa man camel ta.
2CO 5:5 Ri Dios nrajo' chi nic'oje' kac'aslen ri man q'uisel ta y rubanon chike chi riq'uin ronojel kac'u'x koyoben-apo. Y chuka' ruyo'on ri Lok'olej Espíritu chike richin retal chi can kitzij chi nekila' ri c'aslen ri man q'uisel ta.
2CO 5:6 Romari' roj can cukul kac'u'x jantape', koyoben-apo jampe' c'a xtikac'ul ri jun chic rachoch ri kánima. Roma ketaman chi tok can c'a ojc'o na chupan re ch'aculaj re', y man jani ojc'o ta chupan ri can kitzij kachoch, man jani yojc'oje' ta c'a riq'uin ri Ajaf Jesús.
2CO 5:7 Roma re vacami, roj xa man nikatz'et ta ruvech. Roj xa roma kacukuban kac'u'x riq'uin, romari' kachapon bey.
2CO 5:8 Roj can kacukuban-vi kac'u'x, y janíla c'a nikajo' chi más utz xa man ta chic ojc'o chupan re ch'aculaj re kac'uan, pero can riq'uin ta chic ri Ajaf ojc'o-vi.
2CO 5:9 Romari' can nikatej c'a chuka' kak'ij chi nikaben ri rurayibel ri Dios richin chi yojka' chuvech. Nikajo' chi yojka' chuvech tok c'a ojc'o na chupan re ch'aculaj re kac'uan y chuka' tok oj manek chic chupan.
2CO 5:10 Roma can konojel roj c'o chi yojapon na chuvech ri ruk'atbel-tzij ri Cristo, richin queri', can chikajujunal nikac'ul na c'a rutojbalil ri kabanobal tok xojc'oje' chupan re ch'aculaj chuvech re ruvach'ulef; vi utz o man utz ta ri xekabanala'.
2CO 5:11 Roj can c'o-vi c'a chikac'u'x ri Ajaf, romari' c'o xibinri'il kiq'uin y yojsamej c'a richin chi ec'o ta c'a más ri yeniman richin. Ri Dios can retaman-vi c'a kavech oj achique roj y retaman chi man jun k'oloj ri pa tak kánima. Y ninvoyobej chi que ta ri' nik'alajin chuka' chivech rix, y que ta chuka' ri' nina' rix ri pa tak ivánima, chi roj man jun k'oloj kiq'uin.
2CO 5:12 Man c'a tich'ob chi yojajin chubixic queri' chive xaxe richin chi yojic'ul ta, man que ta ri'. Ri nikajo' jac'a ri nikaya' k'ij chive chi tina' janíla quicoten pa tak ivánima koma roj, roma man jun k'oloj kiq'uin. Richin queri' rix jari' ri nibij chique ri yebin chi e rusamajela' ri Dios, pero xa man que ta ri'. Rije' niquiben chi e utz chiquivech ri vinek, pero ri pa tak cánima xa man que ta ri'.
2CO 5:13 Roma ri yech'obon chi roj oj ch'ujirinek, yin ninbij c'a chique chi vi queri', oj ch'ujirinek chubanic rusamaj ri Dios y richin chi nuc'ul ta c'a chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Y vi ec'o yech'obon chi man oj ch'ujirinek ta, pa ruchojmilal nikaben ri rusamaj ri Dios richin chi c'o utz xtuq'uen-pe chive rix.
2CO 5:14 Roj can jac'a ri ajovabel richin ri Cristo ri nibanon chike chi queri' nikaben, roma ri ajovabel richin ri Cristo janíla nim, chi xa koma konojel roj aj-maqui' tok rija' xquen (xcom). Y romari' can chanin vi c'a chuka' nikach'ob chi roj can xojquen-vi c'a (xojcom-vi c'a) riq'uin rija', roma pa kaq'uexel roj xquen-vi (xcom-vi).
2CO 5:15 Rija' can koma vi c'a konojel tok xquen (xcom), richin chi roj ri can c'a c'o na kac'aslen man xaxe ta roj ri tikach'ob-ki'. Man que ta ri'. Xa richin c'a chi ri pa tak kac'aslen xaxe ta c'a nikach'ob ri xquen (xcom) pa kaq'uexel y xbec'astej chuka' pe koma roj.
2CO 5:16 Romari' tok roj re vacami y ri chikavech apo man jun chic ri xtikatzu', achi'el ri rubanon can tok c'a man jani jalatajinek ta ri kac'aslen, tok xaxe nikatzu' ri janipe' titzu'un jun vinek. Ri Cristo xa can que vi chuka' ri' xkaben chire, y xkach'ob chi rija' xa achi'el xabachique vinek. Pero vacami man chic que ta ri' nikach'ob chirij. Vacami can ketaman chic c'a achique rija'.
2CO 5:17 Can xabachique c'a vinek ri runiman chic ri Cristo, can xjalatej-vi c'a rubanic. Can xban-vi c'a jun c'ac'a' vinek chire. Ronojel ri itzel tak banobel xerubanala' pa nabey tok man jani tunimaj, can xecanej-vi c'a can, y xuchop c'a el jun c'ac'a' c'aslen y c'ac'a' tak banobel ri can e utz vi.
2CO 5:18 Y ronojel c'a re', can riq'uin vi c'a ri Dios xalex-vi-pe. Can rurayibel vi c'a rija' chi roj junan ta kavech riq'uin. Pero richin chi can nibanatej ri samaj ri', ri Dios xrucusaj ri Cristo. Ri samaj c'a ri xuben ri Cristo, can nuben c'a chi ri vinek junan quivech riq'uin ri Dios. Y ri samaj ri ruyo'on ri Dios chike roj richin chi nikaben, ja ri nikaya' rutzijol chi ri vinek c'o jun rubanic chi junan ruvech nuben riq'uin ri Dios.
2CO 5:19 Ri Dios richin chi xuben ri samaj richin chi ri vinek junan ta quivech riq'uin, ja ri Cristo ri xrucusaj y can c'o riq'uin ri Cristo richin chi xuben ri samaj ri'. Y chike roj xuchilabej c'a chi nikak'alajirisaj ri ch'abel ri nitiquir nuben chi junan ta quivech ri vinek riq'uin ri Dios. Ri Dios nrajo' chi ri vinek man jun ta quimac yec'ulun chuvech.
2CO 5:20 Roj can oj cha'on-vi c'a roma ri Cristo y yojrutek richin chi pa rubi' rija' yojch'on-vi. Pa rubi' c'a ri Cristo nikabij chive chi can tibana' chi junan ta ivech riq'uin ri Dios. Y tok queri' nikabij chive, can ja vi ri Dios ri nich'on iviq'uin.
2CO 5:21 Queri' nikabij, roma ri Cristo can xban-vi chire chi ja rija' ri xuc'uan ri kamac konojel roj, y rija' can man jun bey xuben ta jun mac. Queri' xban chire richin chi konojel ta roj niban chike roma rija' chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
2CO 6:1 Roj ri can junan c'a yojsamej riq'uin ri Dios chubanic ri samaj chi'icojolil rix, can nikabij-vi c'a chuka' chive chi tibana' utzil man tiben chi xa man jun rejkalen ri rutzil ri Dios ri ruyo'on chic pe chive.
2CO 6:2 Y chirij c'a ri' nich'on-vi ri Dios tok nubij: Yin can xatinvac'axaj-vi c'a pe tok xapon ri ruk'ijul richin chi ninben utzil. Yin chuka' xatinto-pe chupan ri ruk'ijul richin colotajic. Queri' ri tz'ibatel can. Y jare' c'o chic ri ruk'ijul richin ri utzil ri'; jac'a k'ij re' richin ri colotajic.
2CO 6:3 Y richin chi man ec'o vinek ri yetzak y ec'o vinek ri man niquinimaj ta, roj can nikatej-vi c'a kak'ij chi man jun ri titz'etetej chikij; man nikajo' ta c'a chi koma ta roj, yetzak. Roj man nikajo' ta c'a chi queri' nibanatej, richin man tiyok'otej ri samaj ri yojajin chubanic.
2CO 6:4 Roj can nikac'ut-vi c'a ki' chi oj rusamajela' ri Dios, y jari' ri nibin chi can utz vi yojc'ul ri acuchi yojapon-vi. Can nik'alajin-vi chi oj rusamajela' ri Dios roma q'uiy coch'onic c'o kiq'uin, kac'ovisan tijoj-pokonal, oj k'axinek tok c'o q'uiy ri nic'atzin chike, oj k'axomarinek.
2CO 6:5 Roj kac'ulun ch'ayquil, oj yo'on pa tak cárcel, oj kajinek pa quik'a' vinek ri e k'ak'arinek koma roj, oj samajinek janíla, kacoch'on varan, kacoch'on vayjal.
2CO 6:6 Roj c'o chuka' ch'ajch'ojil kiq'uin, c'o etamabel, nim kánima, oj utz quiq'uin ri vinek, ri ajovabel c'o kiq'uin can kitzij vi, y c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin.
2CO 6:7 Kiq'uin vi c'a roj c'o ri kitzij ch'abel, y c'o chuka' ri ruchuk'a' ri Dios. Can ja vi c'a ri kac'aslen choj ri nikucusaj richin nikato-ki'. Can ja vi ri kac'aslen ri nikatobej-vi-ki' tok ec'o yeyacatej-pe chikij, y ja chuka' ri' ri nikucusaj tok ec'o ri nikajo' chi c'o niquetamaj, stape' man e yacatajinek ta pe chikij.
2CO 6:8 Roj ec'o chuka' vinek ri yeyo'on kak'ij, pero chuka' can e q'uiy ri xa can yojquitorij. Ec'o ri jebel yech'on chikij, pero can ec'o chuka' ri xa itzel yech'on chikij. Y ec'o chuka' ri yebin chi oj k'olonela', stape' roj ja ri kitzij ri nikabij chique.
2CO 6:9 Ec'o ri man quetaman ta kavech, pero can ec'o chuka' ri jebel quetaman kavech. Can oj rojkan-vi ri camic, pero re' xa c'a oj q'ues na. Q'uiy ruc'ayeval takon-pe pa kavi' richin tiketamaj, pero re' xa can c'a c'o na kac'aslen.
2CO 6:10 Y stape' yojbison, xa can yojquicot chuka'. Roj ojc'o pa meba'il, pero chuka' c'o ri c'o kiq'uin richin nikaya' chique ri ch'aka', richin chi yebeyomer. Y stape' chuka' can man jun c'o kiq'uin, xa can yojtiquir nikabij chi can ronojel c'o kiq'uin. Y ronojel c'a re' nuc'ut chi can oj rusamajela' vi ri Dios.
2CO 6:11 Roj can man jun c'a ri man ta nikabij chive rix kach'alal ri ixc'o chiri' pa Corinto. Can ronojel vi c'a ri xkabij yan chive, kitzij. Ri kánima, can más vi c'a nim rubanon chi'ivajovaxic rix.
2CO 6:12 Rix can ixc'o-vi c'a pa kánima roj, can janíla ic'ojlibel ri c'o chiri', xa jac'a rix ri man jun ti c'ojlibel c'o pan ivánima richin ojc'o ta roj chiri', xa can janíla co'ol ibanon chire ri ivánima.
2CO 6:13 Can yich'on-vi c'a iviq'uin achi'el ta can ix valc'ual y ninc'utuj c'a chive chi tinimirisaj ri ivánima chikajovaxic roj. Can kojivajo' c'a, roma roj can yixkajo-vi. Can tibana' c'a achi'el ri nikaben roj iviq'uin.
2CO 6:14 Rix man c'a titun-ivi' quiq'uin ri vinek ri man quiniman ta ri Cristo, roma man junan ta ic'aslen quiq'uin. ¿Roma can nuc'uaj ta cami ri' jun c'aslen choj riq'uin jun ri xa man choj ta? ¿Can jebel cami nicachibilaj-qui' ca'i' c'aslen queri'? ¿Can junan ta cami c'a ri sakil y ri k'eku'n richin niquic'uaj ta qui'?
2CO 6:15 ¿Can man jun ta c'a oyoval chucojol ri Cristo riq'uin ri Belial ri nibix chuka' Satanás chire? ¿O can man jun ta cami rucojol jun nimanel riq'uin jun ri xa man nimanel ta?
2CO 6:16 ¿Can jebel ta cami c'a nuc'uaj-ri' ri rachoch ri Dios quiq'uin ri vachibel? Roma rix can ix rachoch vi ri c'aslic Dios. Ri Dios can queri' vi c'a rubin: Xquic'oje' y xquibiyin c'a quiq'uin. Rije' can xque'oc-vi c'a nutinamit y yin xquinoc qui-Dios.
2CO 6:17 Roma c'a ri' rix can nich'on-vi c'a chuka' ri Ajaf chive y nubij c'a: Quixel-pe chiquicojol ri man e vichin ta yin. Tich'ara-pe-ivi', y man tichop-apo ri xa tz'ilolej c'aslen, richin chi yin yixinc'ul.
2CO 6:18 Yin xquinoc c'a Tata'aj ivichin rix y rix xquixoc numi'al-nuc'ajol. Que c'a ri' nubij ri Ajaf ri c'o ronojel uchuk'a' pa ruk'a'.
2CO 7:1 Re ch'abel c'a re xinbij yan ka chive, can bin c'a can roma ri Dios. Romari' rix vach'alal ri yalan yixinvajo', kach'ajch'ojirisaj c'a ki'. Can tikachajij c'a ri kach'acul y ri kánima chuvech ronojel ri xa man ch'ajch'oj ta. Ri Dios can xojruch'er yan c'a pe chuvech ri'. Tikaxibij c'a ki' chuvech rija' y tikach'ara' c'a el ki' chuvech ri c'aslen ri xa man ch'ajch'oj ta.
2CO 7:2 Y roma roj xa man jun c'a itzel banobel ri kabanon ta chive, tinimirisaj c'a ri ivánima chikajovaxic, richin chi ja ri chiri' yojc'oje-vi. Roj xa man jun c'a ri kayojon ta (kayujun ta) ruch'obonic, man jun ri kak'olon ta.
2CO 7:3 Ri ch'abel ri c'ari' ninbij-ka yin, man xinbij ta ka richin chi ninya' chivij rix. Man que ta ri'. Roma yin xa can xinbij yan c'a ka ri pa nabey chi can ixc'o-vi pa kánima, y man jun xtelesan ri ajovabel ri' kiq'uin. Ri camic man nitiquir ta, y que chuka' ri' xabachique ri nikac'ulvachij tok c'a oj q'ues na man nitiquir ta.
2CO 7:4 Yin can ronojel ri ninna' pa vánima ivoma rix, can ninbij c'a chive, y romari' vacami ninbij chive chi yin janíla yiquicot ivoma rix. Rix can nicukuba-vi nuc'u'x, y jari' ri nibanon chuve yin chi janíla yiquicot chupan ronojel tijoj-pokonal.
2CO 7:5 Roj can c'o-vi c'a tijoj-pokonal nikac'ovisaj, y jari' chuka' ri xokac'ovisaj tok xojoka' vave' pa Macedonia. Xa can man yojuxlan ta c'a juba' pa ruk'a' ri tijoj-pokonal. Can que vi c'a ri' nikac'ulvachij riq'uin ronojel. Ri kiq'uin ka roj can nikatej c'a pokonal roma ri kánima nik'axon roma man jun ketaman ta achique ibanon y romari' c'o xibinri'il kiq'uin, y ri chikij el nikatej chuka' pokonal roma ri oyoval ri niban chike.
2CO 7:6 Pero ri Dios xa can nucukuba-vi quic'u'x ri kasan quik'ij y romari' xucukuba' kac'u'x roj, riq'uin ri xoka' ri Tito.
2CO 7:7 Ri Tito xorucukuba' kac'u'x man xe ta c'a roma ri xoka' kiq'uin y xkatz'et ruvech, man que ta ri', rija' xa can xorucukuba' chuka' kac'u'x roj vave' roma rix can xicukuba-vi c'a pe ruc'u'x ri chila'. Xoruya' chuka' rutzijol chike chi rix xa can yojivajo-vi, chi rix xa yixbison vacami roma ri man chanin ta xixtiquir xichojmirisaj ri xbanatej. Y chuka' xorutzijoj chi rix janíla nitej ik'ij richin niben ri nubin chive yin. Ronojel c'a ri', can xuben c'a chuve chi can janíla xquicot ri vánima.
2CO 7:8 Re vacami, yin can man ninna' ta chic c'a ri ralal ri carta ri xintek-el chive, stape' ri pa nabey can xuben-vi chuve chi can janíla vi xinch'ob chi man ta ajc'a queri' rubanic xinben-el chire, roma can xixinya-vi pa bis. Vacami, can man yibison ta chic romari', roma xa jun oc tiempo ri xixruya' pa bis ri carta ri'.
2CO 7:9 Vacami can yiquicot-vi c'a, pero man roma ta c'a ri xixinya' pa bis, man que ta ri', yiquicot roma ri bis xuben chive chi xtzolin-pe ic'u'x. Can rurayibel vi c'a ri Dios chi xixc'oje' pa bis, roma vi xa man ta xixc'oje' pa bis, c'ayef ta chive rix, roma man ta xtzolin-pe ic'u'x, y ri' koma ta roj, roma xa man jun ri xkabij chive.
2CO 7:10 Roma tok can rurayibel vi ri Dios ri bis, ri bis ri' can nuben chire xabachique chi nitzolin-pe ruc'u'x, y riq'uin ri' nicolotej. Y ri xtibanon queri' man jun bey c'a xtutzolij-ri' chirij roma ruyon utz ri nuq'uen-pe chire. Jac'a ri bis ri c'o quiq'uin ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, xa camic c'a ri nuq'uen-pe chique, y man nuben ta chique chi nitzolin-pe quic'u'x.
2CO 7:11 Xaxe titzu' achique chi samaj xuben pa tak ic'aslen ri bis ri xuya' ri Dios chive. Can chanin c'a xiben richin xichojmirisaj ronojel. Can xik'alajirisaj-vi c'a pe chuve chi xa man ja ta rix ri c'o ibanon. Can man xka' ta c'a chivech ri rubanon ri jun, chi kajinek pa mac. Can xixibij-ivi' roma xk'ax chivech ri achique banatajinek. Can yojivajo-vi. Can nitej ik'ij richin niben ri rurayibel ri Dios, y chuka' can jari' xivelesaj-el ri xmacun. Ronojel c'a pa ruch'ajch'ojil ri xiben chire.
2CO 7:12 Tok yin xinben-el ri carta y xintek-el chive, man xe ta c'a roma ri jun ri xbanon ri mac. Man que ta ri'. Y chuka' man xe ta roma ri jun ri achok che xban-vi ri itzel. Man roma ta chuka' ri'. Xa can richin c'a chi tivetamaj y tik'alajin chivech chi roj can janíla vi nikajo' yixkato', richin man ta nic'ulvachitej queri' chi'icojolil. Ri Dios can nutz'et-vi c'a pe chi queri'.
2CO 7:13 Y roma c'a rix can xcuker ic'u'x tok xichojmirisaj ri banatajinek, roma chuka' ri' roj xcuker c'a kac'u'x. Pero can más vi c'a xojquicot tok xkatz'et ri Tito chi janíla niquicot ránima petenek; tok xtzolin-pe ri chila' iviq'uin rix. Rix can xiya' c'a pe ruchuk'a' ri ru-espíritu.
2CO 7:14 Vacami can man nic'atzin ta chi yiq'uix ta chuvech ri Tito, roma tok can c'a man jani c'a tibe chila' iviq'uin, yin xintzijoj chire chi rix yalan ix jebel y ronojel c'a nik'ax chivech. Yin can jantape' vi c'a ja ri kitzij ri nubin chive, y vacami can kitzij vi chuka' xk'alajin ri xinbij-el chire ri Tito ri chivij rix, y man choj ta c'a queri' ri xinya' ik'ij riq'uin ri nuch'abel. Rix can ix queri' vi.
2CO 7:15 Ri Tito can janíla vi c'a yixrajo' vacami, más que chuvech tok can c'a man jani tapon iviq'uin. Can noka-vi c'a chuc'u'x chi tok rija' xapon iviq'uin, ixibin-ivi' y yixbaybot (yixbarbot) roma riq'uin juba' xa man ibanon ta ri achique ruc'amon chi ibanon ta. Can ivoyoben c'a ri achique ch'abel ruc'uan-el rija' chive. Y chuka' can noka-vi c'a chuc'u'x chi rix can janíla yixniman tzij.
2CO 7:16 Yin can janíla vi c'a yiquicot, roma can ruc'amon chi nincukuba' nuc'u'x iviq'uin jantape'.
2CO 8:1 Vach'alal, can que c'a chuka' ri' nikajo' nikaya' rutzijol chive chirij ri samaj ri xuben ri Dios ri pa tak cánima ri janipe' tzobaj (k'ataj) kach'alal ri ec'o vave' pa Macedonia. Can janíla vi utzil ri xuben ri Dios pa tak cánima, y can que chuka' ri' ri utzil xquiben rije'.
2CO 8:2 Roma, man riq'uin chi janíla tijoj-pokonal ri niquic'ovisaj, rije' can xequito-vi-el ri kach'alal ri ec'o pa Jerusalem, can xequito-vi-el riq'uin ri janipe' xetiquir xquiya'. Can janíla vi c'a quicoten c'o pa tak cánima, romari'; y roma chuka' can ye'ajin chuc'ovisaxic tijoj-pokonal rije' roma ri man jun c'o quiq'uin, romari' can xquina' chi ruc'amon chi yequito' ri kach'alal ri can que chuka' ri' quic'ulvachin; achi'el xa ta can e beyoma'.
2CO 8:3 Can kitzij vi ri ninbij chive yin, chi rije' xquiya' ri janipe' ri yetiquir niquiya', y hasta xquiya' más chire ri janipe' oc c'o quiq'uin. Can xquiben-vi más chire ri yetiquir niquiben. Y can quiq'uin vi c'a rije' xpe-vi chi xquiben queri'.
2CO 8:4 Can jac'a rije' ri xec'utun utzil chike chi tikaya' k'ij chique richin yetiquir ta yeto'on chuka' rije' tok nikamol-el ri to'onic ri nikac'uaj chique ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa tinamit Jerusalem.
2CO 8:5 Roj man jun bey c'a xkoyobej ta queri', roma man xe ta c'o ri xquiya' richin c'o nuc'uex chique ri kach'alal ri ec'o pa Jerusalem, man xe ta c'a ri' xquiben. Rije' xa can xquiya' chuka' apo qui' pa ruk'a' ri Ajaf richin niquiben ri nrajo' rija', y jari' ri más rejkalen. C'ari' xquijech chuka' qui' chubanic ri samaj ri kachapon rubanic roj. Can achi'el ri rurayibel ri Dios.
2CO 8:6 Y romari' tok roj nikachilabej c'a chire ri kach'alal Tito chi titzolin c'a chila' iviq'uin pa Corinto, y ri mero ri xuchop can rumolic ri chi'icojol chila', can teruq'uisa' c'a rumolic, roma ri samaj ri niben rix jun samaj richin utzil.
2CO 8:7 Rix can janíla vi icukuban ic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can janíla vi etamabel c'o iviq'uin; y tok rix nibij ri etamabel ri' jebel c'a rubixic niben chire, can niben vi janíla ri utzilej banobel, y janíla yojivajo' roj. Roma c'a ri' xa can que chuka' ri' tibana' vacami riq'uin ri samaj richin banoj-utzil, rix can tiya' ri janipe' yixtiquir niya' chique ri ch'aka' chic kach'alal.
2CO 8:8 Yin man ninbij ta c'a chive chi can c'o chi queri' tibana'. Man que ta ri'. Ri ninvajo' yin chive ja ta chi rix niben achi'el ri niquiben ch'aka' kach'alal. Rije' pa cánima c'a xpe-vi richin xquimol ri mero. Rix can tik'alajirisaj c'a chuka' chi c'o ri kitzij ajovabel iviq'uin.
2CO 8:9 Can ivetaman chic c'a ri rutzil ri Kajaf Jesucristo; rija' roma c'a can janíla ri ajovabel c'o riq'uin, roma c'a ri' tok can ivoma rix xoc'oje-ka re vave' chuvech re ruvach'ulef. Xuya' can ri rubeyomel. Xoc c'a jun vinek ri man jun c'o riq'uin. Rija' xuben queri' richin chi roj nikil ta c'a ri kitzij beyomel.
2CO 8:10 Y vacami yin c'o c'a jun ri ninvajo' ninnataj chive y can utz vi nuben chive rix. Y jac'are' ri ninvajo' ninnataj: Can junabir c'a can ri xalex pan ivánima richin xichop rumolic ri mero quichin ri ch'aka' chic kach'alal.
2CO 8:11 Vacami tiq'uisa' c'a pa ruvi'; tiq'uisa' rumolic ri mero. Can achi'el c'a tok xpe ri rayibel iviq'uin, c'a que ta ri' ri niben vacami. Yin man ninbij ta c'a chi can c'o chi niya' q'uiy, man que ta ri', xa can xe c'a ri janipe' ri yixtiquir niya', xaxe ri' tiya'.
2CO 8:12 Roma vi xa can ja ri pan ivánima xalex-vi-pe ri rayibel ri', ri Dios can nuc'ul-vi c'a chivech ri xa janipe' oc ri yixtiquir niya', roma rija' man nroyobej ta c'a chi q'uiy niya', y xa man jun c'o iviq'uin.
2CO 8:13 Re ninbij c'a chive man richin ta chi yixinya' pa c'ayef rix y ri yec'ulun ri ito'onic rix jebel yec'oje', man que ta ri'.
2CO 8:14 Xaxe roma nic'atzin chi junan ta ivech quiq'uin ri ec'o pa tijoj-pokonal. Roma re vacami rix c'o ri c'o iviq'uin y romari' ruc'amon richin ye'ito' ri ch'aka' chic kach'alal. Roma xa man jun etamayon achique ri nic'ulvachitej, y riq'uin juba' ri chikavech apo rix nic'atzin jun to'onic chive, y ri chiri' xa ja yan chic rije' ri xqueto'on ivichin rix.
2CO 8:15 Y chi'icojol rix xtibanatej c'a achi'el nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Man roma ta chi ec'o israelitas q'uiy maná richin niquitej ri xquimol, can ta romari' c'a c'o ta xquiyec can richin ruca'n k'ij, man que ta ri', xaxe xeruben ri xquimol. Y ri ch'aka' chic ri xa juba' oc ri xquimol can, xeruben chuka' y man xevayjan ta c'a. Queri' c'a ri tz'ibatel can.
2CO 8:16 Y yin janíla c'a yimatioxin chire ri Dios, roma rija' can xuya-vi c'a pa ránima ri kach'alal Tito richin chi janíla yixruc'uxla'aj rix, achi'el ninben yin.
2CO 8:17 Rija' can pa ránima c'a xpe-vi chi ruc'amon chi nibe c'a chila' iviq'uin. Queri' xuch'ob roma can janíla xixruc'uxla'aj-el y man xaxe ta roma ri xkabij chire chi ruc'amon chi nibe chila' iviq'uin richin neruq'uisa' can rubanic ri samaj ri ruchapon can chi'icojol.
2CO 8:18 Y richin c'a chi nrachibilaj-el ri kach'alal Tito, nikatek-el jun kach'alal riq'uin. Ri kach'alal ri' jac'a ri jebel etaman ruvech coma conojel tzobaj (k'ataj) kach'alal, roma jebel samajinek chutzijoxic ri utzilej ch'abel richin colotajic.
2CO 8:19 Y ri kach'alal ri nrachibilaj-el ri kach'alal Tito, can etaman-vi ruvech y cha'on c'a coma ri tzobaj (k'ataj) kach'alal richin nikachibilaj chupan ri bey richin nikac'uaj ri to'onic chique ri kach'alal ri ec'o pa Jerusalem. Re to'onic re' jachon c'a pa kak'a' roj richin nekajacha' chiquivech ri kach'alal ri niquic'ovisaj ruc'ayeval, y riq'uin ta c'a ri nikaben, ri Ajaf Dios nuc'ul ta c'a ruk'ij-ruc'ojlen. Y re' nuc'ut ta chuka' chi riq'uin ronojel ivánima niya-el ri to'onic ri'.
2CO 8:20 Roj man nikajo' ta c'a chi yepe tzij chikij, romari' man kayon ta roj ri yojmolon y yojjachon richin ri to'onic ri can janíla vi nim.
2CO 8:21 Roma roj man nikajo' ta c'a chi xaxe ta chuvech ri Ajaf Dios nik'alajin-vi chi ronojel ri nikaben, can pa ruch'ajch'ojil vi, man que ta ri', xa can nikajo' c'a chuka' chi queri' tik'alajin chuvech ri vinek, chi can pa ruch'ajch'ojil vi nikaben ronojel.
2CO 8:22 Y quiq'uin c'a ri ca'i' kach'alal ri yebe chila' iviq'uin, nikatek-el jun chic kach'alal ri can ketaman-vi roj chi can nutej-vi ruk'ij chubanic xabachique samaj richin ri Dios. Y vacami can janíla vi ri rayibel ri c'o riq'uin richin chi napon chila' iviq'uin, roma ri rac'axan chivij rix, y romari' rija' cukul ruc'u'x nerubana' ri samaj ri tiquiriban rubanic chi'icojol.
2CO 8:23 Ri kach'alal c'a ri xque'apon chila' iviq'uin, can che oxi' yalan e utz. Roma ri kach'alal Tito can vachibil vi, y yiruto' c'a chubanic ri samaj chi'icojol rix. Y ri e ca'i' chic kach'alal, rije' e takon c'a pe coma ri tzobaj (k'ataj) kach'alal, y roma ri c'aslen ri quic'uan rije', ri Cristo can nuc'ul-vi ruk'ij-ruc'ojlen.
2CO 8:24 Vacami rix can tic'utu' c'a ri utzil ri c'o iviq'uin y napon ta c'a rutzijol c'a quiq'uin ri tzobaj (k'ataj) kach'alal, chi rix can c'o chuka' ajovabel iviq'uin. Can achi'el ta c'a ri itzijol ri kelesan roj, chi yalan ix jebel.
2CO 9:1 Man nic'atzin ta c'a chi yin c'o ta más nintz'ibaj-el chive chi tiya' ri to'onic quichin ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o pa Jerusalem.
2CO 9:2 Roma vetaman c'a chi can c'o-vi rayibel iviq'uin richin niya' ri to'onic ri'. Y jac'ari' ri nintzijoj yin chique ri kach'alal re vave' pa Macedonia, chi rix kach'alal ri ixc'o chila' pan Acaya can ja yan ri junabir ri ivoyoben chic richin niya' ri to'onic ri nic'atzin chique ri kach'alal aj pa Jerusalem. Y ri rayibel ri c'o iviq'uin rix, jari' ri xyo'on cuchuk'a' janíla e q'uiy chique ri kach'alal, richin chuka' yeto'on rije'.
2CO 9:3 Y yentek c'a el ri kach'alal chila' iviq'uin, richin chi ri utz nutzijon chivij can ta kitzij vi nec'ulun-pe, y man ta nec'ulun-pe chi ronojel ri utz nubin chivij xa man jun chire ri' ri niben. Richin queri' can imolon ta chic c'a ri to'onic ri nitek chique ri kach'alal, achi'el ri nutzijon chivij.
2CO 9:4 Y riq'uin juba' xa ec'o ta kach'alal aj vave' pa Macedonia ri yebe chuvij c'a chila' iviq'uin, y rix xa c'a man jun ta to'onic imolon ri yojapon, xa xtiya' c'a iq'uix rix y xtiya' chuka' kaq'uix roj ri jebel oj ch'ovinek chivij.
2CO 9:5 Romari' yin can xinch'ob-vi c'a y xinbij chique ri kach'alal chi nabey quebe rije' c'a chila' iviq'uin y tequiq'uisa' rumolic ri to'onic ri xalex pan ivánima chi nivajo' niya', richin queri' ri to'onic ri niya' man tik'alajin chi riq'uin uchuk'a' nikelesaj chive, man ta queri', xa nik'alajin ta jebel chi iviq'uin rix xalex-vi-pe.
2CO 9:6 Y yin ninvajo' c'a ninnataj chive: Chi jun ticonel juba' oc cosecha nrelesaj, tok xa juba' oc nutic. Jac'a ri ticonel ri q'uiy nutic, can q'uiy vi c'a ri cosecha nrelesaj.
2CO 9:7 Chi'ijujunal rix tiya' c'a ri janipe' ri yixtiquir niya', can achi'el ri xubij ri ivánima chive. Man c'a tiya' ri to'onic riq'uin bis, ni man tiya' chuka' xaxe roma xc'utux chive. Man tiben queri'. Xa can riq'uin c'a quicoten tiya' ri to'onic, roma ri Dios can yerajo-vi ri yebanon queri'.
2CO 9:8 Y janíla c'a q'uiy ri utzil ri xtic'ul chire ri Dios roma rija' janíla uchuk'a' c'o riq'uin. Ronojel ruvech utzil xtuya' c'a pe chive, richin chi can jantape' c'o ri nicusaj y c'o chuka' richin ye'itobej ri ch'aka' chic. Can richin vi chi ye'ibanala' utzilej tak banobel.
2CO 9:9 Can achi'el vi ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Xuya-xutaluj chiquivech ri man jun c'o quiq'uin. Ri rutzil rija', can que vi ri' richin jantape'. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
2CO 9:10 Ri Dios can nuya-vi ri ija'tz chire ri ticonel, richin queri' c'o ri nutic-ka, y tok ri Dios nuben-pe chi nivachin ri tico'n ri', jari' c'a noc ruvay. Y que chuka' ri' xtuben ri Dios chive rix, can xtuya' y xtuq'uiyirisaj c'a chivech ri c'o iviq'uin, richin chi q'uiy ta utzilej tak banobel ri xtiben. Y ronojel c'a ri utzilej tak banobel ri xtiben rix, ri Dios xtuben c'a chire chi c'o janíla utzil xtuq'uen-pe.
2CO 9:11 Roma riq'uin c'a ri xtuya' ri Dios chive, can c'o-vi c'a nic'oje' iviq'uin, achi'el jun beyon, y jantape' yixtiquir niya' achi'el ri nrajo' ri ivánima. Y tok roj xtekajacha' pa quik'a' ri kach'alal, can janíla c'a matioxinic xtuq'uen-pe chire ri Dios.
2CO 9:12 Roma ri samaj ri xtiben rix tok xtiya' ri to'onic quichin ri kach'alal, man xaxe ta xqueruto' ri lok'olej tak kach'alal chupan ri ruc'ayeval ri ye'ajin chuc'ovisaxic, man que ta ri', xa can xtuq'uen c'a pe janíla matioxinic chire ri Dios.
2CO 9:13 Y roma ri xtiya' rix chique rije', romari' rije' janíla xtiquiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios, roma can xtiquina-vi chi can kitzij ri nibij rix chi ic'uan ri nubij ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic. Chuka' rije' can xtiquiya' ruk'ij ri Dios roma xalex-pe pan ivánima chi c'o niya' chique rije' y roma chuka' can queri' niben quiq'uin conojel ri kach'alal.
2CO 9:14 Rije' can xtiquic'utuj-vi ri rutzil ri Dios pan ivi'. Xquixcajo' roma ri xtiben coma rije', chi janíla ri rutzil ri Dios c'o iviq'uin.
2CO 9:15 Matiox c'a chire ri Dios roma ri rusipanic. Jun sipanic ri man nilitej ta achique rubixic riq'uin ch'abel, roma janíla nim.
2CO 10:1 Yin Pablo can e q'uiy vi c'a yetzijon vichin y niquibij c'a: Tok ri Pablo c'o-pe kiq'uin yalan jebel, yalan nuch'utinirisaj-ri' y riq'uin ch'uch'ujil nich'on-vi chike, jac'a tok nej c'o-vi, xa man que ta chic ri' nuben kiq'uin. Rija' man nupokonaj ta chic nubij-pe ch'abel chike, yecha'. Pero xa man que ta ri' ri ninben yin. Roma tok yin c'o c'a ri ninc'utuj chive rix chi niben ta, can ninch'utinirisaj-vi' y riq'uin ch'uch'ujil ninc'utuj, can achi'el xuben ri Cristo.
2CO 10:2 Ri ninvajo' yin ja ta chi ichojmirisan chic ronojel; utz ta chic ix benek tok yin xquinapon chila' iviq'uin. Roma vi xa c'a man jani ichojmirisan ta ronojel tok yinapon, ja yin ri c'o na chi yichojmirisan. Y yin man ninvajo' ta nincusaj ri uchuk'a' c'o pa nuk'a'. Achi'el ri nunojin chi ninbij chique ri yebin chuvij chi xa ja ri ninrayij yin ri ninben y xa man ninben ta ri rurayibel ri Ajaf.
2CO 10:3 Y can kitzij c'a ri' chi oj vinek, pero roj man nikaben ta achi'el nuben jun xabachique vinek, ri xa ja ri ruchuk'a' rija' ri nrucusaj. Roj man que ta ri' nikaben tok nikaben oyoval riq'uin ri itzel.
2CO 10:4 Ri nikucusaj roj man ja ta c'a ri kuchuk'a' roj. Ri nikucusaj roj richin nikaben oyoval riq'uin ri itzel jac'a ri ruchuk'a' ri Dios, ri can nitiquir-vi nich'acon chirij ri itzel stape' can jebel ri rutobal rubanon.
2CO 10:5 Can yekakasaj-vi c'a ri ch'abel ri yequipaba' chikavech y yekakasaj chuka' conojel ri can c'o-vi quik'ij niquina' y man niquiya' ta k'ij chi niquetamaj ta ruvech ri Dios. Roj can yekachop-vi c'a ri c'o ch'obonic que tak ri' quiq'uin y yekaya' pa ruk'a' ri Cristo richin niquinimaj ta rutzij achi'el ri ruc'amon chi niquiben.
2CO 10:6 Re vacami, rix can man yixniman ta c'a tzij, pero tok can xtinimaj tzij y xtiben ri achique nubij ri ruch'abel ri Dios chive, jari' tok man xtikapokonaj ta xtikaya' jun ruc'ayeval pa quivi' ri ch'aka' chic ri xa man xtiquich'utinirisaj ta qui' richin niquinimaj tzij.
2CO 10:7 Rix itzel yixch'on chikij xaxe riq'uin ri yojitz'et, pero man ivetaman ta c'a ri utz ri c'o pa tak kánima. Vi c'o c'a ri nich'obon-ka chi rija' can richin vi ri Cristo, xa can tunojij c'a ka chi vi rija' richin chic ri Cristo, can que chuka' ri' tuch'obo' chikij roj, chi roj can oj richin vi ri Cristo.
2CO 10:8 Roj can oj rusamajela' vi ri Ajaf Jesucristo roma can ruyo'on-vi uchuk'a' pa kak'a'. Y chuka' ninbij chive chi c'a c'o más uchuk'a' yo'on pa kak'a', y man q'uixbel ta richin ninbij chive, roma can queri' vi. Pero roj man ojc'o ta c'a richin yixkaq'uis, roj ojc'o pero richin yixkato', richin queri' yixq'uiy ta c'a riq'uin ri ic'aslen.
2CO 10:9 Man c'a tik'alajin chivech chi re vuj re yentek-el iviq'uin xaxe richin yixinxibij.
2CO 10:10 Roma can kitzij vi chi ec'o chive rix ri yetzijon chi yin tok c'o vuj yentek-el chive, chupan ri' ruyon ch'abel ri e pokon y janíla cuchuk'a' ri yentz'ibaj-el. Pero tok yinapon cha chila' iviq'uin xa man jun cha cuchuk'a' ri nuch'abel, chi xa man jun rejkalen ri rubanic ri nuch'abel.
2CO 10:11 Pero ri nibin queri' xaxe ninvajo' c'a ninbij chire chi can achi'el vi rubanic ri ch'abel ri nubin-el chupan ri vuj ri e nutakon-el, can que c'a chuka' ri' xtenbana' tok xquinapon chila'. Roma man xe ta c'a tok man inc'o ta apo iviq'uin yitiquir ninben queri' pa tak vuj. Yin y ri e vachibil, can xtikaben-vi c'a ri ruc'amon chi nikaben iviq'uin.
2CO 10:12 Roj man nikaben ta c'a achi'el ri niquiben rije'. Man nikachibilaj ta c'a ki' quiq'uin, y chuka' can man oj junan ta quiq'uin, roma rije' quiyon niquiben chi c'o janíla quik'ij. Rije', can man pa rubeyal ta c'a ri niquiben, roma xa quina'oj oc rije' nibin queri' chique. Chiquivech rije' ja rije' ri más e utz.
2CO 10:13 Roj, can man xtikaben ta c'a achi'el niquiben rije', chi nej ta yojapon-vi, xaxe richin chi nikaben chi c'o janíla kak'ij. Ri kasamaj roj xaxe napon c'a acuchi ri nrajo-vi ri Dios y man nikamej ta quisamaj ri ch'aka' chic samajela'. Ri samaj c'a ri ruyo'on ri Dios chuve yin y ri e vachibil richin chi nikaben, can napon c'a chuka' iviq'uin rix.
2CO 10:14 Y man yalan ta c'a nej xojapon-vi, roma roj can yo'on k'ij chike chi yojsamej chi'icojol. Ja roj c'a ri xojapon pa nabey ri chila' iviq'uin; y xojapon c'a chila' roma ri kac'uan-apo ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic.
2CO 10:15 Y man jun c'a nic'atzin-vi chi roj nikaya' kak'ij roma ri samaj banon coma ch'aka' chic. Ri koyoben c'a roj ja ta ri yixq'uiy riq'uin ri ic'aslen y tok can cukurinek chic jebel ic'u'x, ivoma ta rix más nej napon-vi ri ruch'abel ri Dios. Roma ri Dios can que vi ri' ri rurayibel, chi nikac'uaj ta ri ruch'abel pa ch'aka' chic lugar ri acuchi nrajo-vi rija'.
2CO 10:16 Y riq'uin ri queri', roj xtikatzijoj ta c'a ri utzilej ch'abel richin colotajic más c'a quela' chire ri itinamit rix. Y riq'uin ri queri' roj man yojapon ta acuchi ec'o chic samajela' yesamej y c'o chic samaj quibanon. Roj man ruc'amon ta c'a chi nikaya' kak'ij roma ri samaj banon coma ch'aka' chic.
2CO 10:17 Y vi c'o jun ri nibin chi janíla nima'k tak samaj ri e rubanalon, más ta utz chi man yerubila' queri', xa más utz tubij chi ja ri Ajaf banayon ronojel.
2CO 10:18 Roma ri xa ruyon ka rija' nubij chi can c'o ruk'ij, man nubij ta chi tzij chi can queri' chuvech ri Dios. C'a ja na ri Dios ri xtibin, vi can queri' o xa man que ta ri'.
2CO 11:1 Stape' yin q'uiy ch'abel ri xquenbij chive; ch'abel ri xa e ch'obon man ch'obon ri ye'el pa nuchi', ninc'utuj c'a utzil chive rix chi quinicoch'o' juba'. Roma xa can jari' ri rurayibel ri vánima chi nink'alalajirisaj chive.
2CO 11:2 Roma yin can nutzuliben c'a achique chi c'aslen ri ic'uan. Can yixinchajij-vi c'a riq'uin ri ibanobal can achi'el ta nuben ri Dios iviq'uin vi ta nika-pe. Can riq'uin vi c'a rija' petenek-vi ri yixinchajij riq'uin ri ic'aslen. Roma rix xinimaj c'a ri Cristo tok yin xintzijoj ri ruch'abel chive. Can ix achi'el c'a jun xten ri nec'ule' yan riq'uin jun ala' ri xtoc rachijil. Can ch'ajch'oj vi c'a tok nijach-el pa c'ulanen. Can que c'a ri' rubaniquil ri ic'aslen ninvajo' yin chi rix ic'uan tok xquixbe chila' riq'uin ri Cristo.
2CO 11:3 Pero yin nuxibin-vi', roma man xa tibanatej achi'el xbanatej riq'uin ri Eva ojer can. Rija' xk'olotej c'a pa ruk'a' ri cumetz, riq'uin ri jebel oc rubanic nich'on. Y que chuka' ri' rix, xa riq'uin jun niyo'on ina'oj, nijalatej ri ich'obonic, y ri' nuben chive chi rix can nivajo' niya' can ri Cristo y man can ta chic nicukuba' ic'u'x riq'uin.
2CO 11:4 Roma rix achi'el xa janíla yixquicot riq'uin jun ri napon iviq'uin y xa man ja ta ri Jesús ri xkatzijoj chive roj ri nutzijoj chive, xa jun chic. Y que chuka' ri' yalan yixquicot riq'uin tok nusuj jun chic espíritu chive y xa man ja ta ri' ri xic'ul pa nabey. Y chuka' yixquicot riq'uin tok nubij chive chi c'o jun chic ch'abel richin colotajic riq'uin.
2CO 11:5 Vi yixquicot riq'uin jun vinek queri', xa más ta utz chi ja ri viq'uin yin ri queri' niben. Roma yin can nik'alajin chi c'o uchuk'a' ri c'o pa nuk'a'. Yin man más ta c'a in co'ol que chiquivech ri ch'aka' chic nimalej tak apóstoles.
2CO 11:6 Roma stape' ta ri nuch'abel man can ta janipe' rubanic tok yich'on, pero can vetaman-vi jebel ri achique ri yinajin chubixic tok yich'on. Y ri' can ivetaman chuka' rix chi queri', roma xabachique y xabacuchi queri' kabanon; can kabin-vi ri ruch'abel ri Dios.
2CO 11:7 ¿Chivech rix xajan cami chi yin man jun vajel xinc'utuj chive tok xinapon iviq'uin richin xintzijoj ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic? ¿Xajan cami chi xinoc isamajel richin chi rix c'o ik'ij re vacami?
2CO 11:8 Yin, richin c'a chi xinben ri rusamaj ri Dios chila' iviq'uin, ri vajel xinvelesaj c'a pe quiq'uin ri ch'aka' chic tzobaj (k'ataj) ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa ch'aka' chic tinamit.
2CO 11:9 Y tok yin c'o xc'atzin chuve ri chila' chi'icojol, man jun chive rix ri xinya' ta ejka'n chirij y xinc'utuj ta chire achique ri nic'atzin chuve, man jun. Ri xc'atzin chuve chiri', xa ja ri kach'alal aj-Macedonia ri xe'apon viq'uin chila' ri xeto'on can vichin, richin xinic'o chupan ri k'ij ri'. Can riq'uin vi c'a ronojel xintej nuk'ij chi man jun ejka'n xinya' chivij. Y c'a que na ri' ri ninch'ob ninben re chinuvech apo.
2CO 11:10 Y re xtinbij chive can kitzij vi, roma ri Cristo can c'o-vi viq'uin, chi rix ri ixc'o ri pan Acaya, can man jun ri xtibanon ta chuve chi xtinc'ul ta jun to'onic ivichin rix, roma chuve yin can jun quicoten vi chi ninben ri rusamaj ri Dios y nuyon c'a nintzuk-vi'.
2CO 11:11 ¿Achique cami roma? ¿Roma cami chi yin man yixinvajo' ta? Man que ta ri'. Ri Dios retaman chi yin can yixinvajo-vi.
2CO 11:12 Y ri nubanon-pe chi can nintzuk-vi', can c'a xtinben na queri', roma ninvajo' chi riq'uin yin man ninc'ul ta jun to'onic ivichin rix, yitiquir ninvelesaj ri ch'obonic ri c'o quiq'uin ch'aka' chic ri yebin chi e rusamajela' ri Dios, pero xa man que ta ri'. Richin queri' rije' man yetiquir ta niquibij chi can e junan vi kiq'uin roj.
2CO 11:13 Roma rije' can e kitzij apóstoles niquina', pero xa man que ta ri', xa e samajela' ri yek'olon. Can niquiben chi e apóstoles richin ri Cristo, pero xa man kitzij ta.
2CO 11:14 Y ri niquiben rije' man c'ac'a' ta, chi niquiben chi e kitzij tak apóstoles y xa man e kitzij apóstoles ta, roma xa can que chuka' ri' nuben ri Satanás; rija' nuben chi jun utzilej ángel richin sakil y xa man que ta ri'.
2CO 11:15 Xa roma c'a ri', ri niquiben ri man e kitzij apóstoles ta, man c'ac'a' ta. Man c'ac'a' ta chi ri e rusamajela' ri Satanás niquiben chi can e samajela' richin ri chojmilal. Pero ri pa ruq'uisibel xa xtiquic'ul c'a ruc'ayeval, achi'el c'a ri nuc'utuj ri itzel tak quibanobal.
2CO 11:16 Y yin ninbij chic c'a jun bey, chi stape' q'uiy ch'abel ri xa ch'obon man ch'obon ri yenbila' chive, man jun c'a chive rix tich'obon chi yin xa in ch'ujirinek y romari' yenbila' ch'abel queri'. O vi xa que ta ri' ri nich'ob rix, can que c'a ri' ri quinic'ulu'. Can tibana' c'a chuve chi yin xa in ch'ujirinek, richin chi yin chuka' yitiquir ninya' juba' nuk'ij chupan ri nuch'ujiric.
2CO 11:17 Ri Ajaf can man jun bey xuben ta achi'el ri xtinben yin vacami, roma xtinya' nuk'ij nuyon, y ri ch'abel ri xque'el pa nuchi', ruyon ch'obon man ch'obon tak ch'abel.
2CO 11:18 Pero xa roma ri e janíla ri niquiben chi c'o quik'ij, chi c'o etamabel quiq'uin, chi c'o quik'ij ri ojer tak quite-quitata', can romari' yin chuka' queri' ninben.
2CO 11:19 Roma rix xa can janíla yeka' chivech y ye'ic'ul jebel ri xa man jun quetaman, y rix xa janíla q'uiy etamabel iviq'uin.
2CO 11:20 Rix can jebel c'a ina'on y jebel chuka' nitz'et chi c'o ri nibanon chive chi quixc'oje' chuxe' rutzij y nuben chive chi achi'el xa ix lok'on tak rusamajela'. Can utz chuka' nina' rix chi c'o jun ri najin chubik'ic (chubek'ic) ivichin, chi c'o ri nelesan chive ri c'o iviq'uin, chi c'o ri palibeyon ivichin y man jun ik'ij chuvech, y c'o chuka' niyo'on k'a' chi'ipalej. Rix can jebel c'a itz'eton ri'.
2CO 11:21 Stape' jun q'uixbibel chuve yin chi ninbij re', pero xa can kitzij vi chi queri', roma roj can manek vi kuchuk'a' chi xkaben ta achi'el ri niquiben ri ch'aka' chive. Pero vi ri ch'aka' can c'o-vi uchuk'a' quiq'uin chi man niquixibij ta qui' yequibila' ch'abel richin niquiya' quik'ij, yin chuka' yitiquir ninben achique ri niquiben rije'. Re tzij c'a re xquenbij chive achi'el xa pa nuch'ujilal c'a xquenbila-vi.
2CO 11:22 Can q'uiy c'a ri niquibila' rije'; niquibila' chi e hebreos, pero ri' man xe ta rije', yin chuka'. ¿E vinek israelitas rije'? Que chuka' ri' yin. ¿E riy-rumam can ri Abraham rije'? Yin chuka' queri'.
2CO 11:23 ¿E rusamajela' ri Cristo rije'? Yin chuka'. Pero re vacami can yich'on c'a achi'el xa ta in ch'ujirinek y romari' achi'el xa ch'obon man ch'obon ri yenbij, chi yin más in samajel que chiquivech rije'. Más samaj nubanon. Yin más nuch'ayic nuc'ulun que chiquivech rije', roma hasta man noka' ta chic chinuc'u'x janipe' bey in ch'ayon. Yin xic'oje' pa cárcel más que chiquivech rije'. Yin can q'uiy c'a chuka' bey in apovinek chuvech camic.
2CO 11:24 Ri nuvinak israelitas vo'o' c'a bey in quich'ayon riq'uin tz'un ri c'o q'uix tak ch'ich' chutza'n; can juvinek-belejlajuj jich' c'a xinc'ul chi vo'o' bey, y xaxe c'a jujun jich' ri man xinc'ul ta, roma jari' ri nelesex can pa ruvi', roma xa can ja ta ri cavinek ri c'o ta chi xinc'ul.
2CO 11:25 Oxi' bey ri in ch'ayon riq'uin xic'a'y. Jun bey xinquiq'uek chi abej. Oxi' bey c'a benek can chuxe' ya' ri barco ri in benek-vi. Jun bey jari' xic'oje' jun k'ij y junak'a' pa ruvi' ri nimalej ya'. C'a nej c'a chire ri ruvach'ulef tok xinc'ulvachij queri'.
2CO 11:26 Q'uiy c'a ri e nuc'ovisan pa tak bey chubanic ri rusamaj ri Dios. Roma ri bey ri e nuc'ovisan ec'o raken tak ya', elek'oma', ri nuvinak israelitas ri ye'etzelan vichin y que chuka' ri' ri ch'aka' chic vinek ri xa man e nuvinak ta, pa tak tinamit, pa tak lugar ri e manek vinek, pa ruvi' ri nimalej ya' rubini'an mar, y coma ri man e kitzij tak kach'alal ta. Can q'uiy vi c'a ri nuc'ovisalon.
2CO 11:27 Yin in samajinek janíla y q'uiy tijoj-pokonal nuc'ovisan: Nuc'ovisan cosic, nucoch'on nuvaran, nuc'ovisan vayjal y chaki'j-chi', nucoch'on tef y xq'uis-ka ri nutziak y man jun ninq'uen-vi, y chuka' can q'uiy bey nink'atala-vi' richin man yiva' ta richin queri' c'o c'a más samaj ninben.
2CO 11:28 Y man xe ta c'a ri' ri numol-ri' chuvij, xa can c'a c'o chic ch'aka'. Chuka' ri ralal ri samaj ri nika' chuvij k'ij-k'ij, ri ch'obonic ri ninben coma ri tzobaj (k'ataj) kach'alal roma ri yenc'uxla'aj-el; kach'alal ri nuiqimol-qui' pa rubi' ri Dios xabachique lugar.
2CO 11:29 ¿O c'o cami jun kach'alal ri manek ruchuk'a' y yava' nuna', y yin xa man yiniman ta chire? Man que ta ri'. Yin can jari' c'a inc'o-apo riq'uin. ¿O c'o ta cami jun kach'alal nitzak can roma jun chic y yin man ta yiniman chire roma ri xban chire? Man que ta chuka' ri'. Ri vánima can achique la nuna' roma ri xban chire.
2CO 11:30 Ronojel ri xinbij-ka nuc'ut chi yin xa manek vuchuk'a'. Pero yin tok nic'atzin chi ninya' nuk'ij, jari' ri nincusaj richin ninya' nuk'ij.
2CO 11:31 Can kitzij vi ri ninbij yin. Y ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo, retaman chi yin man nintz'uc ta tzij. Can retaman-vi c'a rija', ri c'o ruk'ij richin jantape'.
2CO 11:32 Ri pa tinamit rubini'an Damasco c'o c'a ri xinc'ulvachij; jac'a yin ri quinojin chi yinquichop. Romari' ri k'atoy-tzij richin ri rey Aretas xubij chi quichap tok yitz'et. Can jebel vi c'a chajin ri tinamit richin man yicolotej pa quik'a'.
2CO 11:33 Y xicolotej-el pa quik'a', roma xikasex-el chuvech ri tz'ak ri sutiyon rij ri tinamit. Chupan c'a jun chaquech xinquiya-vi ri xeto'on vichin y c'ari' xinquikasaj-el pa jun ventana ri c'o chuvech ri tz'ak.
2CO 12:1 Y can kitzij vi chi man ruc'amon ta chuve yin chi ninya' nuk'ij. Pero vacami yin xaxe c'a yich'on juba' chirij ri nuc'ut ri Ajaf chuvech ri niniman richin. Roma can c'o c'a ri nuc'ut chuvech pan achi'el tak achic', y c'o chuka' yeruk'alajirisaj chuvech.
2CO 12:2 C'o chic c'a cajlajuj juna' ri' chi jun achin ri vetaman ruvech yin, xbe chila' chicaj y xtzolin chic pe. Rija' xuc'uex c'a chila' chicaj, y can c'a pa rox caj xuc'uex-vi; ri acuchi c'o-vi ri Dios. Yin vetaman c'a ruvech ri achin ri', chi runiman chic ri Cristo, xa jac'a ri man vetaman ta yin ja ri achique rubanic tok xuc'uex, vi can riq'uin ri ruch'acul o xaxe ri ru-espíritu. Xaxe c'a ri Dios etamayon achique rubanic tok xuc'uex chila' chicaj.
2CO 12:3 Yin can vetaman ruvech ri achin ri', pero xaxe c'a ri Dios etamayon chi tok xuc'uex chila' chicaj, vi can q'ues y riq'uin ruch'acul xbe o xa man que ta ri'.
2CO 12:4 Ri vetaman yin xaxe c'a chi rija' xuc'uex c'a chila' chupan ri lugar richin quicoten, ri acuchi xerac'axaj ch'abel ri man e tiquirel ta chi yebix chupan re kach'abel roj aj-ruvach'ulef, y chuka' ri ch'abel ri' man yo'on ta c'a k'ij chire ri vinek richin chi nubij ta.
2CO 12:5 Ri achin ri xuc'uex c'a chila' chicaj can c'o-vi c'a ruk'ij chinuvech yin, y rija' can ruc'amon-vi chi nuya' ruk'ij. Jac'a yin man jun bey xtinya' ta nuk'ij. Pero xa ta nic'atzin chi ninya' nuk'ij, nintzijoj ta ri e nuc'ulvachilon, y ronojel ri' xa niquik'alajirisaj chi yin manek vuchuk'a'.
2CO 12:6 Pero man riq'uin ri', vi ta yin ninya' nuk'ij, pa rubeyal ta ri ninben y man ta nic'ulun chi man jun etamabel c'o viq'uin. Man ta queri', roma yin xa ja ta ri kitzij ri ninbij, roma ri xuc'uex c'a chila' chicaj, ja yin. Pero yin man ninya' ta c'a nuk'ij, richin queri' man jun vinek ri tibanon más nim chuve, roma ri vinek xa man xe ta chic ri niquitz'et o nicac'axaj chavij ri niquitzu', xa can nic'o chic juba' ruvi' niquiya' ak'ij.
2CO 12:7 Yin can janíla c'a e nima'k ri e ruk'alajirisan ri Dios chinuvech. Y richin chi ronojel re' man tiquiben chuve richin ninnimirisaj nuk'ij, romari' tok c'o jun ch'ut yo'on chire ri nuch'acul. Ri Ajaf can xuya-vi k'ij chire ri Satanás chi xutek-pe ri ch'ut ri' richin chi nintej pokon pa ruk'a'. Can jantape' vi c'a najin chinuchapic. Y ri Ajaf xrucusaj ri ch'ut ri' richin nuben chuve chi man tinnimirisaj nuk'ij.
2CO 12:8 Y romari' tok yin oxi' yan c'a bey nuc'utun utzil chire ri Ajaf Jesucristo chi trelesaj-el ri nibanon chuve chi nintej pokonal.
2CO 12:9 Pero ri Ajaf xubij chuve: Rat xaxe c'a caquicot riq'uin ri vutzil y man jun chic ri xtic'atzin ta chave. Roma tok yatajin chuc'ovisaxic jun tijoj-pokonal y manek chic avuchuk'a' nana' rat, yin can xquic'oje' aviq'uin y ninya' ri uchuk'a' ri nic'atzin chave, xcha' chuve. Romari' yin janíla yiquicot roma ri e nuc'ulvachilon y xa niquic'ut chi manek vuchuk'a'. Y riq'uin ri' can nika-vi c'a pe ri ruchuk'a' ri Cristo pa nuvi'.
2CO 12:10 Can janíla vi yiquicot tok roma ri Cristo c'o ri yenc'ulvachila' y xa niquic'ut chi manek vuchuk'a'. Yiquicot tok c'o ri niquiben richin yinquiq'uixbisaj, yiquicot tok c'o yec'atzin chuve y xa man jun nipe-vi, yiquicot tok yinetzelex y yiquicot chuka' ri pa k'axo'n. Roma jac'a tok yin manek chic vuchuk'a' ninna', jari' tok nipe vuchuk'a'.
2CO 12:11 Yin xa xinben achi'el jun vinek ri man jun etamabel riq'uin, roma xinya' nuk'ij. Pero xa can jac'a rix xixbanon chuve chi xinben queri', roma xa ja ta rix ri ruc'amon chi xixbin chi yin can c'o-vi nuk'ij. Kitzij na vi chi yin ninna' chi xa man jun nuk'ij, pero chuka' can man jun nucojol quiq'uin ri nimalej tak apóstoles.
2CO 12:12 Yin can in jun apóstol vi, roma tok xinben ri samaj chi'icojol, xincoch' ronojel, xinc'ut c'a vi' chi in jun apóstol. Can c'o-vi c'a ri xenben richin chi xk'alajin chivech chi can c'o-vi ri Dios viq'uin, chi yin in jun rusamajel y can nik'alajin-vi chi queri'. Can nik'alajin-vi chupan ri nuc'aslen. Rix can xivetamaj c'a chi in rusamajel ri Dios roma q'uiy milagros ri xinbanala'.
2CO 12:13 ¿O c'o cami samaj ri xa man xbanatej ta ri chi'icojol rix y can xinben chiquicojol ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa ch'aka' chic tinamit? ¿Achique ta c'a roma tok rix xina' chi xa más co'ol ik'ij que chiquivech ri ch'aka' chic kach'alal ri'? ¿O xa roma yin man jun nuc'utun chive? Vi xa roma man nuc'utun ta nuvay chive y ronojel ri yec'atzin chuve, vi romari', quinicuyu' c'a juba' roma ri nubanon chive.
2CO 12:14 Y re vacami c'a, can inc'o chic richin chi yinapon chic jun bey iviq'uin. Y re xquibe iviq'uin vacami jac'are' ri rox yan bey. Y ri xquinapon man c'a tich'ob chi c'o ejka'n ninya' chivij. Man que ta ri'. Yin xa man ja ta c'a ri c'o iviq'uin ri ninvajo', yin ja rix ri yixinvajo'. Roma rix ivetaman c'a re xtinbij chive vacami y nibanatej chikacojolil re vave' chuvech re ruvach'ulef: Xa jac'a ri tata'aj nimolon ri beyomel richin nuya' can chique ri ralc'ual, y xa man ja ta ri alc'ualaxela' ri yemolon beyomel richin niquiya' chire ri quitata'.
2CO 12:15 Romari' yin can riq'uin c'a janíla quicoten xtincusaj ri ninvil yin, y hasta yin yiq'uis-ka chuka' roma can janíla ri ajovabel c'o viq'uin ivoma rix. Stape' rix man can ta yinivajo' achi'el ri yixinvajo' yin.
2CO 12:16 Y ec'o c'a ri yebin chuvij chi yin cha ri' man jun ejka'n nuyo'on chivij, chi c'o ta to'onic ri nuc'utun chive, pero xa can in novinek cha chubanic, y jebel cha ix nuk'olon y ix kajinek pa nuk'a' richin c'o mero ninvelesaj chive.
2CO 12:17 Pero rix jebel ivetaman chi man que ta ri'. ¿O xixink'ol cami yin riq'uin jun chique ri kach'alal ri xentek chila' iviq'uin?
2CO 12:18 Roma richin xintek ri kach'alal Tito ri chila' iviq'uin, nabey na xinc'utuj janíla utzil chire, y c'ari' xbe rachibilan-el ri jun kach'alal. ¿Xixruk'ol cami ri kach'alal Tito? ¿Xitz'et cami chi ri kach'alal Tito man ja ta ri Lok'olej Espíritu ri uc'uayon richin? Man que ta ri'. Y can achi'el c'a uc'uan rija' roma ri Lok'olej Espíritu, can que c'a chuka' ri' in uc'uan yin. ¿Y xitz'et cami chi ri rubanobal rija' chiquivech ri vinek, man utz ta? Man que ta chuka' ri'. Y yin can achi'el c'a rija'.
2CO 12:19 ¿Nich'ob cami rix chi riq'uin ri ch'abel ri xkabij-ka yojajin chikato'ic ki' chivech? Man que ta ri'. Roma can chuvech ri Dios chi yin y ri e vachibil yojch'on queri' iviq'uin, xa roma jun kabanon riq'uin ri Cristo. Xa can richin vi c'a yixkato' tok yojch'on queri' iviq'uin. Can richin chi yixkato' chi'ivonojel rix ri janíla yixkajo', richin queri' can yixq'uiy ta c'a riq'uin ri ic'aslen.
2CO 12:20 Roma ninna' yin chi achi'el xa tok xquinapon ri chila' iviq'uin, xa man choj ta benek ri ic'aslen, achi'el ri voyoben chi benek. Y romari' yin xtinben c'a ri ruc'amon chi ninben, y xa man ja ta chic ri achique ivoyoben ri nenbana' iviq'uin, xa man ja ta chic samaj ri' ri nenbana' can chi'icojol. Yin ninna' achi'el xa c'o oyoval ri chi'icojol, itzel nina' rix chique ri ch'aka' chic roma ri utz ec'o, chuka' ec'o ri janíla ye'oyover, ich'aralon-ivi', c'o itzel tak tzij ye'ibila' chiquij ch'aka' chic, yixch'on chiquij ch'aka' chic, man jun quik'ij niben chique ri ch'aka' chic kach'alal, y ec'o chuka' banobel ri ye'iben ri xa man jun rubeyal; xa ja chic ri' ri xquenchojmirisala'.
2CO 12:21 Ri ninpokonaj c'a yin chupan re jun chic bey re yinapon iviq'uin, ja ri achique ibanon tok yinapon, roma riq'uin juba' xtenvila' chi c'a e q'uiy kach'alal ri c'a ec'o na pa mac y man quimestan ta rubanic ri tz'ilolej tak banobel. Ri achi'a' y ri ixoki' c'a niquicanola' na qui' richin yemacun. Can man niquimestaj ta rubanic ri banobel ri', y man yeq'uix ta chuka' chubanic. Ronojel ri' can nuq'uen-vi-pe ok'ej chuve yin, y ri Dios nucusaj re ok'ej re' richin chi man jun nuk'ij nuben chuvech.
2CO 13:1 Y jac'are' ri rox bey ri xquinapon chila' iviq'uin. Y tok can inc'o chic chila' iviq'uin, vi xa can ec'o ri e kajinek pa mac, xa riq'uin e ca'i' o e oxi' ri xquebin chiquij chiquijujunal ri e kajinek pa mac chi can kitzij vi c'o quimac quibanon, riq'uin ri' xtikatz'et achique ruc'amon chi nikaben quiq'uin chiquijujunal.
2CO 13:2 Can man nincuy ta chic c'a quimac ri c'a yemacun na. Roma tok xic'oje' ri chila' iviq'uin ri pa ruca'n bey, can xinbij yan c'a can chique chi vi c'a que na ri' niquiben tok xquinapon chic jun bey, can man c'a xquecolotej ta chuvech ri ruc'ayeval ri xtikaya' pa quivi', y vacami, jac'are' ninbij chic el jun bey. Y can que c'a chuka' ri' chique conojel. Y re ninbij c'a chive vacami, achi'el ta can inc'o-apo iviq'uin.
2CO 13:3 Rix can ivajovan c'a chi nivetamaj, vi yin can c'o-vi ri Cristo viq'uin o vi can ja ri Cristo nich'on-pe viq'uin tok ninben ri samaj. Vacami jac'are' c'o. Ri Cristo can xtuc'ut-vi-ri' voma yin, chivech rix. Can xtitz'et-vi c'a chi rija' can c'o-vi ruchuk'a', riq'uin ri ruc'ayeval ri xtika' pa quivi' ri e kajinek pa mac.
2CO 13:4 Roma stape' ri Cristo xa q'uisinek chic ruchuk'a' ri ruch'acul tok xquen (xcom) chuva ri cruz, re vacami c'o ruchuk'a' y q'ues roma ri nimalej ruchuk'a' ri Dios. Y que c'a ri' roj, can manek vi kuchuk'a'. Can oj achi'el vi ri Cristo tok xquen (xcom) chuva ri cruz. Pero chuka' vacami can oj q'ues achi'el ri Cristo, xa jun c'a kabanon riq'uin rija' y c'o ri ruchuk'a' ri Dios kiq'uin. Y queri' man jun achique ta ri xtic'atzin chike tok xkojapon chila' iviq'uin y xtikaben c'a achique ri ruc'amon chi nikaben.
2CO 13:5 Jac'a re vacami can titzu' na c'a ka ivi' rix, vi can kitzij chi cukul ic'u'x riq'uin ri Jesucristo. ¿O xa can man ivetaman ta chi ri Jesucristo c'o pa tak ivánima? Yin ninbij chi xaxe vi man iniman ta, man c'o ta ri Jesucristo iviq'uin y man ix ruc'ulun ta.
2CO 13:6 Y yin ninvoyobej c'a chi riq'uin rix nitzu-ka-ivi', xtivetamaj chi roj can oj c'ulun-vi chic roma ri Dios, y rija' c'o kiq'uin.
2CO 13:7 Roj can nikac'utuj-vi c'a chire ri Dios chi yixruto' ta c'a y man ta jun etzelal ri niben, pero chuka' re nikaben orar ivoma man tik'ax chivech chi roj queri' ri nikaben xaxe richin chi tinabej chi can oj richin vi ri Dios y can c'o ri ruchuk'a' pa kak'a'. Man que ta ri'. Ri nikajo' roj chive rix ja ta chi ja ri utz ri niben, stape' ta roj man xtik'alajin ta chivech chi can oj richin vi ri Dios y man xtikucusaj ta ri uchuk'a' ri ruyo'on ri Dios pa kak'a' roj ri rusamajela'.
2CO 13:8 Ri yo'on chuve yin y ri e vachibil chupan ri samaj, man richin ta c'a nikucusaj richin nikak'et ri kitzij, man que ta ri', xa richin c'a chi nikato' ri kitzij.
2CO 13:9 Y romari' roj can jantape' janíla yojquicot tok rix utz ix benek y xa can man nic'atzin ta chi nikucusaj ri uchuk'a' ri yo'on pa kak'a'. Y roj man xe ta c'a yojquicot roma c'o ivuchuk'a', man que ta ri', roj xa can nikac'utuj-vi chire ri Dios pa tak ka-oración chi nuben ta chive chi ix tz'akatinek ta riq'uin ri ic'aslen.
2CO 13:10 Y richin c'a chi man nenbana' ri achique ruc'amon chi ninben iviq'uin tok xquinapon ri chila' iviq'uin, can c'a ja tok c'anej inc'o-vi chive rix nintz'ibaj yan el re vuj re'. Can q'uiy vi c'a ri nubin-el chupan. Roma ri uchuk'a' ri yo'on chuve roma ri Ajaf Jesucristo, can richin vi c'a chi yixinto' richin yixq'uiy riq'uin ri ic'aslen y man richin ta chi yixinq'uis.
2CO 13:11 Vach'alal, pa ruq'uisibel ninvajo' c'a ninbij-el chive chi can tic'oje' quicoten ri pa tak ivánima, titija' ik'ij chi ri ic'aslen can tz'akatinek ta, titola' y ticukubala' ic'u'x chi'ijujunal, jun ivech tibana', y man jun ta oyoval ri chi'icojol. Richin queri' ri Dios can xtic'oje' iviq'uin, y xaxe c'a riq'uin rija' nipe-vi ri ajovabel y ri uxlanen.
2CO 13:12 Can tik'ejela' c'a ivi' (tik'ijala' c'a ivi') chi'ijujunal riq'uin jun lok'olej ajovabel, riq'uin jun lok'olej tz'ubanic (tz'umanic).
2CO 13:13 Conojel c'a ri lok'olej tak kach'alal ri ec'o vave', niquitek c'a rutzil-ivech rix.
2CO 13:14 Vach'alal, ri nurayibel yin jac'a chi ri rutzil ri Ajaf Jesucristo y ri ajovabel richin ri Dios ri xtic'oje' ta iviq'uin. Y chuka' ninrayibej chive chi ri Lok'olej Espíritu c'o ta iviq'uin, y re' nuben ta chive chi junan ivech chi'ivonojel. Can que ta c'a ri'.
GAL 1:1 Yin Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo. Man vinek ta c'a xecha'on vichin richin queri' xinoc apóstol. Ni man vinek ta chuka' ri e takayon-pe vichin. Ri takayon-pe vichin ja ri Ajaf Jesucristo y ri Dios ri Tata'ixel; ri Dios ri xbanon chire ri Jesucristo chi xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki'.
GAL 1:2 Rix kach'alal, ri nimol c'a ivi' pa rubi' ri Dios chupan ri ruvach'ulef Galacia, tic'ulu' c'a ri rutzil-ivech ri nintek-el yin, y ri rutzil-ivech ri niquitek-el chuka' ri kach'alal ri ec'o viq'uin.
GAL 1:3 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
GAL 1:4 Roma ri Jesucristo xuya' c'a ri' richin xcamisex roma ri kamac, richin queri' yojrucol chuvech ri etzelal c'o vave' chuvech re ruvach'ulef re tiempo re'. Ronojel re' xuben ri Jesucristo koma roj, roma can ja vi ri' ri rurayibel ri Katata' Dios.
GAL 1:5 Ri Katata' Dios ri can c'o-vi c'a ruk'ij-ruc'ojlen richin jantape'. Can que vi c'a ri'.
GAL 1:6 Yin jun vi xinna' tok xinvac'axaj chi rix nivajo' niya' yan can ri Dios y chuka' ri utzilej ch'abel richin colotajic. Rix xa jun vi chic chi na'oj ri nivajo' nichop-el rutzekelbexic y nej yixbe-vi can chire ri Dios ri xoyon ivichin richin xuya' ri rutzil ri Cristo pan ivi'.
GAL 1:7 Ri jun chic na'oj xa man riq'uin ta ri Dios petenek-vi. Y ri vinek ri e uc'uayon richin re na'oj re' yixquisech riq'uin ri ich'obonic. Nicajo' c'a niquijel rubanic ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic.
GAL 1:8 Y ri utzilej ch'abel ri' xa can xe jun rubanic. Y jari' ri katzijon can roj chive. Jac'a vi c'o jun ri nijalon rubanic ri utzilej ch'abel richin colotajic, can xtika-vi ruc'ayeval pa ruvi'. Y ri' stape' ta can jun ángel ri petenek chila' chicaj o ja roj mismo.
GAL 1:9 Can achi'el c'a ri kabin can chive, nincamuluj-el rubixic chive vacami: Vi c'o jun nitzijon jun chic na'oj chive ri xa man junan ta riq'uin ri utzilej ch'abel richin colotajic ri ic'ulun, ri nitzijon c'a ri na'oj ri' chive, can xtika-vi c'a ruc'ayeval pa ruvi'.
GAL 1:10 ¿Y achique nibij rix? ¿Ninben cami yin chi utz yitz'et coma ri vinek? ¿O ninben chi utz yitz'et roma ri Dios? Yin man ninben ta chi yika' chiquivech ri vinek. Roma vi ta c'a queri' ninben, man ta xinoc rusamajel ri Cristo.
GAL 1:11 Vach'alal, tivetamaj chi ri utzilej ch'abel richin colotajic ri xintzijoj chive, man runojibal ta jun achin.
GAL 1:12 Man riq'uin ta jun vinek xinc'ul-vi-pe, ni man xtzijox ta chuka' chuve roma jun vinek. Can ja ri Jesucristo ri xk'alajirisan chinuvech.
GAL 1:13 Y rix ivac'axan ri achique xenbanala' tok rubanon can, tok c'a nutzekelben na ri niquinimaj ri nuvinak israelitas. Riq'uin ronojel vetzelal xinchop quicanoxic ri quiniman ri Dios. Y xinvajo' c'a chi xeq'uis ta.
GAL 1:14 Can xcuker-vi nuc'u'x chupan ri niquinimaj ri nuvinak; más que chiquivech ch'aka' vachibil ri junan xojq'uiy-pe quiq'uin. Rije' man can ta xinquik'i' riq'uin ri xenben. Roma yin xa can xbe vánima riq'uin ri quibin can ri kati't-kamama'.
GAL 1:15 Pero ri Dios, xa can ja tok c'a man jani quinalex, can ja yan ri' tok xirucha'. Pero xa c'are' can tok xiroyoj riq'uin ri rutzil.
GAL 1:16 Y can rurayibel vi c'a richin xuk'alajirisaj ri Jesucristo ri Ruc'ajol chinuvech; roma ri Dios can runojin-vi chi nentzijoj na ri Jesucristo chique ri ch'aka' chic vinek ri man e nuvinak ta. Y tok ri Dios ruk'alajirisan chic ri Jesucristo chinuvech, man xibe ta riq'uin jun chic richin queri' xinvetamaj más.
GAL 1:17 Ni man xibe ta chuka' quiq'uin ri apóstoles ri ec'o pa tinamit Jerusalem. Man riq'uin chi rije' can e apóstoles pe q'uiy tiempo. Pero yin tok xinya' can ri tinamit Damasco, xa pa ruvach'ulef Arabia xibe-vi. Y tok xitzolin c'a pe ri pan Arabia, pa tinamit Damasco xic'oje-vi.
GAL 1:18 Y tok k'axinek chic oxi' juna', c'ari' tok xibe pa tinamit Jerusalem. Y xic'oje-pe ca'i' semanas ri chiri' riq'uin ri apóstol Pedro.
GAL 1:19 Y chupan ri ca'i' semanas ri' man jun chic apóstol ri xinvetamaj ruvech, xaxe ri Jacobo ri rach'alal ri Ajaf Jesucristo.
GAL 1:20 Y chuva ri Dios ninbij chive chi re nintz'ibaj-el, can kitzij vi. Man nintz'uc ta el.
GAL 1:21 Y xibec'oje' c'a pa Siria y pa Cilicia.
GAL 1:22 Man jun bey can ta xic'oje' ri pa tak tinamit richin ri Judea, y romari' ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Cristo, man vi quetaman ta nuvech.
GAL 1:23 Xaxe c'a cac'axan chuvij, chi yin Pablo man jun chic etzelal ninben chique ri quiniman ri Jesucristo, ri achi'el xinben tok rubanon can. Xa can ninbij chic c'a chique ri vinek chi tiquinimaj ri Jesucristo. Y man nurayibel ta chic chuka' chi yeq'uis ri e nimayon richin ri Jesucristo. Jari' ri cac'axan rije' chuvij.
GAL 1:24 Y ri kach'alal ri', can xquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios roma xcac'axaj chi jalatajinek chic ri nuc'aslen.
GAL 2:1 K'axinek chic c'a cajlajuj juna' chiri' tok yin xibe chic jun bey ri pa tinamit Jerusalem, vachibilan-el ri kach'alal Bernabé. Y kac'uan c'a chuka' el ri kach'alal Tito.
GAL 2:2 Y yin xibe, roma can ja ri Dios ri xk'alajirisan chinuvech. Y xaxe ri kach'alal ri c'o quik'ij y yin ri xkamol-ki'. Y xinbij c'a chique ri achique rubanic ri utzilej ch'abel richin colotajic ri nintzijola' chique ri vinek ri man e israelitas ta. Richin queri' tiquibij c'a, vi c'o nic'atzin-vi ri nusamaj o xa man jun nic'atzin-vi.
GAL 2:3 Pero ri nusamaj can xka-vi chiquivech. Romari' ri kach'alal Tito ri benek viq'uin, man xban ta chire chi tiban ri circuncisión chire. Man riq'uin chi rija' xa can man banon ta vi ri circuncisión chire, roma rija' aj-Grecia.
GAL 2:4 Ri Tito can man xban ta vi ri circuncisión chire, stape' ec'o ri xa man e kitzij kach'alal ta ri xe'ajovan chi xban ta. Rije' quiju'un-apo-qui' xaxe richin niquinachaj ri achique rubanic ri kac'aslen riq'uin ri Cristo Jesús; vi can c'a nikaben na ronojel ri nubij chupan ri ley rutz'iban can ri Moisés, o man chic nikaben ta. Rije' xcajo' chi xojc'oje' ta chic chuxe' ri ley ri richin ri Moisés.
GAL 2:5 Jac'a roj ni xa ta juba' xubij kánima chi xekanimaj ta; richin queri' ri kitzij rubaniquil ri utzilej ch'abel richin colotajic, ja ta ri' nic'oje' iviq'uin.
GAL 2:6 Y ri kach'alal ri c'o quik'ij y c'o chuka' etamabel quiq'uin, man jun chic c'a rubaniquil ri ruch'abel ri Dios ri xquic'ut ta pe chinuvech. Y yin, man ja ta c'a vi c'o quik'ij o manek quik'ij ri xintzu'. Roma ri Dios man ja ta ri janipe' titzu'un jun vinek ri nutzu'.
GAL 2:7 Pa ruq'uexel c'a chi ri kach'alal xinquitijoj ta pe más chirij ri ruch'abel ri Dios, xa jari' tok xquinabej chi can chuve vi yin chilaben richin nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri vinek ri man e israelitas ta y man banon ta ri circuncisión chique. Can achi'el tok xchilabex chire ri Pedro chi terutzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri kavinak israelitas y banon ri circuncisión chique.
GAL 2:8 Y can ja ri Dios nito'on richin ri Pedro chupan ri samaj ri can richin vi jun apóstol, ri chiquicojol ri kavinak israelitas y banon circuncisión chique. Y que chuka' ri' yin ja Dios ri' ri nito'on vichin, richin yisamej chiquicojol ri vinek ri man e israelitas ta y man banon ta ri circuncisión chique.
GAL 2:9 Romari' tok ri Jacobo, ri Pedro y ri Juan, ri e principal-i' chiquicojol ri kach'alal, xquichop kak'a' riq'uin ri Bernabé, roma xquinabej ri achique chi samaj ri chilaben-pe chuve yin; chi ri Dios can ruyo'on-vi-pe ri rutzil chuve. Y xquichop c'a kak'a' richin queri' nik'alajin chi kachibil ki' chupan ri samaj. Xaxe c'a roj yojbesamej chiquicojol ri vinek ri man e israelitas ta, y rije' richin yebesamej chiquicojol ri kavinak israelitas y banon ri circuncisión chique.
GAL 2:10 Xaxe c'a xquichilabej chike chi can que'oka' c'a chikac'u'x ri man jun c'o quiq'uin. Y jari' ri nintej nuk'ij ninben.
GAL 2:11 Y tok ri Pedro xbec'oje' c'a ri pa tinamit Antioquía, xichapon chirij, roma man choj ta ri najin chubanic chiri'.
GAL 2:12 Roma pa nabey, can niva-vi quiq'uin ri kach'alal ri man e israelitas ta. Jac'a tok ec'o achi'a' ri e rachibil ri Jacobo xe'apon riq'uin, jac'ari' tok ri Pedro xuchop man xbeva' ta chic quiq'uin ri kach'alal man e israelitas ta, roma xuxibij-ri' chiquivech ri achi'a' ri xe'apon riq'uin; roma ja rije' ri yebin chi c'o chi tiban ri circuncisión chique ri kach'alal, stape' man e israelitas ta.
GAL 2:13 Y ri kach'alal ri can e israelitas vi y chiri' pan Antioquía ec'o-vi, junan xquiben riq'uin ri Pedro. Man xe'apon ta chic c'a quiq'uin ri kach'alal man e israelitas ta. Can xk'alajin c'a chi ca'i' quipalej, roma pa nabey xa can e benek-vi. Y hasta ri Bernabé xuben achi'el ri xquiben rije'.
GAL 2:14 Y roma c'a ri niquiben xa man ruc'uan ta ri' riq'uin ri kitzij ri nubij chupan ri utzilej ch'abel richin colotajic, chiquivech c'a conojel xinbij chire ri Pedro: Rat can at israelita, pero xa achi'el ri niquiben ri vinek man e israelitas ta, xa queri' ri naben. ¿Xcatiquir ta cami xtaben chique ri man e israelitas ta chi niquiben ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés, tok rat man nac'ut ta avi' chiquivech chi at israelita?
GAL 2:15 Roj ri can oj israelitas pe pa kalaxic, nikabij chi man oj aj-maqui' ta achi'el ri vinek ri man e israelitas ta.
GAL 2:16 Pero ketaman chi can man jun c'a chike roj ri rubanon ta ronojel ri nubij ri ley richin ri Moisés, y romari' man ja ta ri ley ri nibanon chique ri vinek chi man jun quimac yec'ulun chuvech ri Dios. Roma ri nic'atzin ja ri niquinimaj ri Jesucristo richin chi man jun quimac yec'ulun. Romari' tok man xe ta ri man e israelitas ta ri e nimayon ri Jesucristo, xa can que chuka' ri' roj israelitas, kaniman richin chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Man chic kacukuban ta kac'u'x riq'uin ri nubij chupan ri ley, roma man ja ta ri ley ri nibanon chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
GAL 2:17 Xkanimaj c'a ri Cristo, roma xkajo' chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Y roma xkanimaj, can xk'alajin c'a chi roj oj aj-maqui'. Y man yojtiquir ta nikabij chi c'a ja ri Cristo xobanon-ka aj-maqui' chike. Man que ta ri'.
GAL 2:18 Y vi ta nenchapa' chic pe ruya'ic ruk'ij ri ley richin ri Moisés, ri nuyo'on chic can, can nek'alajin c'a pe ri' chi man utz ta ri xinben tok xinya' can.
GAL 2:19 Y roma xk'ax chinuvech chi man yitiquir ta yicolotej riq'uin ri ley, romari' man chic xincukuba' ta nuc'u'x riq'uin. Queri' nuc'ulvachin tok xinvil ri c'aslen riq'uin ri Dios.
GAL 2:20 Y tok ri Cristo xcamisex chuva ri cruz, yin achi'el ta can xiquen (xicom) riq'uin. Y romari' re nuc'aslen re c'o vacami, man vichin ta yin, xa can richin ri Cristo ri c'o pa vánima. Y ronojel c'a ri ninben-el chuvech re ruvach'ulef, xtinben c'a roma can riq'uin ri Cristo ri Ruc'ajol ri Dios nucukuban-vi nuc'u'x; ri Cristo ri xajovan vichin, y ri xuya' chuka' ri' richin xcamisex voma.
GAL 2:21 Yin man ninben ta c'a chi ninvetzelaj ri rutzil ri Dios. Pero vi ta riq'uin ri ley man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios, ri Cristo man jun ta xc'atzin-vi chi xquen (xcom).
GAL 3:1 Vach'alal aj-Galacia, ¿achique c'a roma man yixch'obon ta jebel? ¿Y achique c'a roma tok ix k'olotajinek y man ninimaj ta ri kitzij? Tok xa can kabin can chive chi ri Jesucristo xquen (xcom) chuva ri cruz koma.
GAL 3:2 Y ninvajo' ninc'utuj chive: ¿Ja cami ri nubij ri ley richin ri Moisés ri xinimaj richin chi xoc ri Lok'olej Espíritu iviq'uin? Man que ta ri'. Xa can roma ri xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chive.
GAL 3:3 ¿Can nic'o cami c'a ruvi' man yixch'obon ta? Roma tok xinimaj ri Jesucristo, ri Lok'olej Espíritu xuben chive chi man jun imac xixc'ulun chuvech ri Dios. Pero vacami rix man nivajo' ta chic chi ja ri Lok'olej Espíritu ri nibanon chive chi man jun imac yixc'ulun chuvech ri Dios, xa iyon rix nivajo' nicanoj.
GAL 3:4 ¿Can man jun cami xc'atzin-vi ri xiben tok xinimaj ri Jesucristo? Yin ninrayij chi man ta queri'.
GAL 3:5 Ri Dios ruyo'on ri Lok'olej Espíritu chive y nubanala' milagros chi'icojol. ¿Achique roma nuben queri'? ¿Roma cami ja ri nubij ri ley richin ri Moisés ri xinimaj? Man que ta ri'. Xa can xe roma xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chive.
GAL 3:6 Achi'el xuben ri Abraham, ri katata' roj israelitas. Rija' can xunimaj-vi ri Dios, y romari' ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun chuvech.
GAL 3:7 Tivetamaj c'a chuka' chi conojel ri yeniman richin ri Dios, can ye'oc c'a ralc'ual ri Abraham.
GAL 3:8 Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can ojer, nik'alajin c'a chi ri Dios can xtuben-vi c'a chique ri vinek ri man e israelitas ta, chi man jun quimac yec'ulun chuvech rija', vi niquinimaj. Y ri utzilej ch'abel richin colotajic, chire ri Abraham xtzijox-vi. Y xbix c'a chire: Avoma c'a rat, ri vinek chi ronojel ruvach'ulef can xtiquic'ul-vi ri utzil, xcha' ri Dios chire ri Abraham.
GAL 3:9 Y achi'el ri Abraham can xuc'ul ri utzil roma xunimaj ri Dios, can que c'a chuka' ri' conojel ri yeniman richin ri Dios, can niquic'ul chuka' ri utzil.
GAL 3:10 Pero vi nicajo' niquicol-qui' roma ri ley, y xa man yetiquir ta niquiben ronojel ri nubij ri ley ri', xa can xtika-vi c'a ruc'ayeval pa quivi'. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Ri man nibanon ta c'a ronojel ri nubij chupan ri vuj richin ri ru-ley ri Moisés, nika' ruc'ayeval pa ruvi'. Que c'a re' ri nubij chupan ri tz'ibatel can.
GAL 3:11 Can k'alaj vi c'a chi man jun vinek ri tiquirel ta chi riq'uin ri ley man jun ta rumac nic'ulun chuvech ri Dios. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri vinek ri choj chic quic'aslen, can xtic'oje-vi quic'aslen riq'uin ri Dios roma quicukuban quic'u'x riq'uin. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
GAL 3:12 Ri ruc'uaxic ri ley, man achi'el ta ri nanimaj ri Dios. Man que ta ri'. Xa can c'o-vi chi naben ronojel ri nubij chupan. Y romari' tok ri ley nubij: Ri nibanon ronojel ri nubij re ley re', can xtril-vi ruc'aslen riq'uin ri Dios. Quere' ri nubij ri ley.
GAL 3:13 Y can kitzij vi chi ri man nitiquir ta nuben ronojel ri nubij ri ley, nika' ruc'ayeval pa ruvi'. Pero ri Cristo xojrucol chuvech ri ruc'ayeval ri', tok xquen (xcom) chuva ri cruz; roma pa ruvi' rija' xka-vi ri ruc'ayeval ri xa pa kavi' ta roj ruc'amon chi xka' ta vi. Can k'alaj vi chi xka' ruc'ayeval pa ruvi', roma ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Xabachique c'a ri nitzekebex chuva jun che', nik'alajin c'a chi kajinek ruc'ayeval pa ruvi'. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
GAL 3:14 Pero ri Cristo Jesús koma konojel roj vinek tok xquen (xcom), richin queri' hasta ri vinek ri man e israelitas ta niquic'ul chuka' ri utzil ri xubij ri Dios ojer can chire ri Abraham. Y ri Jesucristo xquen (xcom) chuka' richin queri' konojel ri yojniman richin, xtic'oje' ri Lok'olej Espíritu kiq'uin; roma can que chuka' ri' rubin can ri Dios.
GAL 3:15 Y tivac'axaj na pe', vach'alal. Xaxe na pe' re chikacojol ka roj tok c'o jun trato niban, tok c'achojinek chic can, man jun c'a nitiquir niyojon (niyujun) ri trato ri'. Ni man jun c'a chuka' nitiquir ta nitz'akatisan chic juba' chire.
GAL 3:16 Tok ri Dios xuben ri trato riq'uin ri Abraham ojer can, xusuj c'a ri utzil chire rija' y chire ri riy-rumam ri Abraham ri xtic'oje'. Ri Dios man xch'on ta chiquij ri e q'uiy riy-rumam ri Abraham ri xquec'oje'. Man que ta ri'. Xaxe chirij jun xch'on-vi. Y ri jun riy-rumam ri Abraham ri', ja ri Cristo.
GAL 3:17 Y ninvajo' ninchojmirisaj chivech ri rubanic ronojel re'. Pa nabey ri Dios rubanon jun trato riq'uin ri Abraham. Y tok k'axinek chic cuatro cientos treinta juna' c'achojinek can ri trato riq'uin ri Abraham, ri Dios xuya' ri ley chire ri Moisés. Pero roma c'a ri Dios can rubanon-vi chic ri trato riq'uin ri Abraham nabey, ri ley ri xuya' ri Dios chire ri Moisés man xuyoj ta (xuyuj ta) ri trato ri rubanon pa nabey. Ni ri ley man xtiquir ta chuka' xuben chi ri Dios man ta xuya' ri utzil ri rusujun can chire ri Abraham. Y ri utzil ri' ja ri Cristo.
GAL 3:18 Vi ta roma ri ley richin ri Moisés nivichinaj ri utzil, man ta jun nic'atzin-vi ri xusuj ri Dios chire ri Abraham. Pero xa man que ta ri'. Roma ri Abraham xuc'ul ri utzil, pero man riq'uin ta ri ley. Rija' xuc'ul ri utzil roma ja ri Dios ri xsujun chire.
GAL 3:19 ¿Y achique cami nic'atzin-vi ri ley richin ri Moisés? Ri Dios xuya' ri ley ri' richin quek'alajin-pe ri mac, y richin nucusex tok c'a oyoben na ri riy-rumam ri Abraham, ri riy-rumam ri sujun ri utzil chire roma ri Dios. Y tok ri Dios xuya' ri ley, xerucusaj k'asey tak tzij (k'axey tak tzij). Nabey, xuya' chique ángeles, y re ángeles re' xquiya' chire ri Moisés. Y pa ruq'uisibel ri Moisés xuya' chique ri vinek.
GAL 3:20 Y tok c'o c'a jun k'asey-tzij (k'axey-tzij), can nik'alajin-vi chi man ruyon ta c'o, roma can c'o-vi chuka' ri nibin ri tzij y ri nic'ulun. Pero ri Dios ruyon tok xusuj ri utzil chire ri Abraham.
GAL 3:21 ¿Y yojtiquir cami nikabij chi ri Dios xuya' ri ley richin xuyoj ta (xuyuj ta) ri rusujun can? Man que ta ri'. Pero vi ta ri ley xtiquir ta xuya' c'aslen, ja ta ri ley ri' ri nibanon chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
GAL 3:22 Pero ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij chike chi can konojel roj vinek can oj aj-maqui' vi; richin queri' tiketamaj chi c'o chi nikanimaj ri Jesucristo, y nikac'ul ri rusujun can ri Dios. Y nikac'ul xa can xe roma ri nikacukuba' kac'u'x riq'uin ri Jesucristo.
GAL 3:23 Y tok c'a man jani tipe ri Jesucristo, can achi'el ta pa jun cárcel xojc'oje-vi; roma xojc'oje' pa ruk'a' ri ley richin ri Moisés. Y chiri' xojtz'ape-vi, koyoben richin nek'alajin-pe ri c'o chi nikanimaj.
GAL 3:24 Ri ley can chajiy c'a kichin, y xojruc'uaj c'a riq'uin ri Cristo richin xkanimaj; richin queri' man jun kamac xojc'ulun chuvech ri Dios.
GAL 3:25 Jac'a re vacami ri ley richin ri Moisés man nic'atzin ta chic richin yojruchajij. Roma vacami xpe yan ri Jesucristo, y ja rija' ri nikanimaj.
GAL 3:26 Y konojel roj y rix ri kaniman chic ri Jesucristo, oj ralc'ual chic c'a ri Dios.
GAL 3:27 Ri can xojban bautizar pa rubi' ri Cristo, xa jun xkaben riq'uin rija'. Can nik'alajin-vi-pe ri Cristo ri pa tak kac'aslen; xa can achi'el xujel ri katziak.
GAL 3:28 Can konojel c'a ri kaniman ri Cristo Jesús, junan chic kavech. Junan kavech vi israelita, o man israelita ta, vi ximil pa samaj, o vi libre, vi achin o ixok. Junan c'a kavech konojel, roma jun chic kabanon riq'uin ri Cristo Jesús.
GAL 3:29 Y roma oj richin chic ri Cristo, xojoc riy-rumam ri Abraham. Y nikichinaj c'a chuka' ri utzil ri xusuj ri Dios chire ri Abraham ri ojer can.
GAL 4:1 Y ninvajo' c'a chuka' ninchojmirisaj más chivech ri rubanic ronojel re'. C'o ta jun ac'ual ri c'o nrichinaj can chire ri rutata'. Pero tok re ac'ual re' c'a janíla co'ol, c'a man jani nuc'ul ta can ri rerencia. Y stape' can ja rija' rajaf ronojel, man jun rucojol re ac'ual re' riq'uin jun rusamajel ri rutata'; roma c'a man jun c'o ta pa ruk'a'.
GAL 4:2 Re ac'ual c'a re' e canon chajiy y yuk'uy richin. Y ri ac'ual c'o chi nic'oje' chuxe' ri quitzij ri vinek ri', c'a tok napon na ri k'ij ri bin roma ri rutata'.
GAL 4:3 Y que c'a ri' kabanon roj tok rubanon can, oj achi'el c'a ri ac'ual ri man jani tuc'ul ri herencia. Xaxe chic c'a roj xojc'oje' chuxe' tzij ri man e tz'aket ta y man niquiq'uen ta pe colotajic.
GAL 4:4 Y tok xoka' c'a ri k'ij ri cha'on roma ri Dios, ri Dios xutek c'a pe ri Ruc'ajol. Y xo'alex-ka riq'uin jun ixok. Y roma chikacojol roj israelitas xalex-vi ri Ruc'ajol ri Dios, xc'oje' c'a chuxe' ri ley richin ri Moisés.
GAL 4:5 Y rija' xpe richin yojrucol roj ri ojc'o chuxe' ri ley, y richin chuka' nuben chi yojoc ralc'ual ri Dios.
GAL 4:6 Y roma ri oj ralc'ual chic ri Dios, ri Dios xutek c'a pe ri Lok'olej Espíritu pa tak kánima, ri nik'alajirisan ri Ruc'ajol ri Dios chikavech. Y ri Lok'olej Espíritu ri c'o pa tak kánima, Nata', nicha' c'a chire ri Dios.
GAL 4:7 Riq'uin c'a ri' nik'alajin chi can oj ralc'ual vi ri Dios, roma xkanimaj ri Cristo. Man ojc'o ta chic chuxe' ri ley. Y roma oj ralc'ual chic ri Dios, nikichinaj ri herencia ri nuya' rija'.
GAL 4:8 Y tok rubanon can, tok c'a man jani tivetamaj ruvech ri Dios, rix xa ja ri ch'aka' chic dios ri xe'isamajij, ri xa man e dios ta.
GAL 4:9 Jac'a re vacami, can ivetaman chic ruvech ri Dios. O más utz ninbij chi ja ri Dios ri etamayon chic ivech rix. ¿Achique c'a roma tok rix nivajo' nisamajij jun tzij ri xa man tz'aket ta, ni manek ruchuk'a' y man nuq'uen ta pe colotajic chive?
GAL 4:10 Ec'o k'ij ri ye'ichajila', y chuka' ye'ichajila' ic', juna' y ch'aka' chic nimak'ij.
GAL 4:11 Yin ninna' c'a chi ri samaj xinben iviq'uin, achi'el xa man jun xc'atzin-vi.
GAL 4:12 Yin xinel yan pe chuxe' rutzij ri ley ri richin ri Moisés, y rix can man jun bey vi xixc'oje' chuxe' rutzij ri ley ri'. Roma c'a ri' vach'alal, ninc'utuj utzil chive chi tibana' achi'el yin y man quixoc chuxe' ri ley ri'. Tok xic'oje' iviq'uin, rix yalan utz xiben viq'uin.
GAL 4:13 Y jebel c'a ivetaman, chi pa nabey xa roma jun nuyabil tok xic'oje' iviq'uin y xintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chive.
GAL 4:14 Y janíla q'uiy ri tijoj-pokonal xinc'ovisaj roma ri yabil. Man riq'uin ri in yava', rix man itzel ta xinitz'et, ni man xinivetzelaj ta. Xa can jebel nuc'ulic xiben. Achi'el xa ta jun ángel richin ri Dios, o achi'el xa ta can ja yin ri Cristo Jesús, ri xiben chuve tok xinic'ul.
GAL 4:15 Y chiri' yalan xquicot ri ivánima voma yin. Can xk'alajin c'a chi janíla xinivajo'. Y yin vetaman chi vi ta can c'o nic'atzin-vi richin xivelesaj ta ri runak' tak ivech, richin ta xiya' chuve yin, can ta xiben. ¿Pero acuchi c'a xbe-vi ri quicoten ri xc'oje' iviq'uin pa nabey?
GAL 4:16 ¿Nich'ob cami rix chi yin itzel ninna' chive y romari' tok xinbij ri kitzij chive? Man que ta ri'.
GAL 4:17 Y ec'o c'a ca'i-oxi' achi'a' chi'icojol ri q'uiy utzil niquiben chive, pero queri' niquiben iviq'uin roma nicajo' chi ye'itzekelbej y rix niya' ta can ri Jesucristo, ri katzijon can roj chive. Y can ta xe rije' ri ye'itzekelbej nicajo'.
GAL 4:18 Y vi c'o c'a jun ri nibanon utzil chive roma nrajo' chi utz ta yixc'oje', yalan jebel, y benek ta ruvech nuben queri' y man ta xaxe tok inc'o iviq'uin.
GAL 4:19 Rix ri achi'el valc'ual nubanon chive, janíla c'a k'axo'n ri niya' chic jun bey re pa vánima, roma man jani cukurinek ta ic'u'x riq'uin ri Cristo. Y ri k'axo'n ri niya' pa vánima, janíla nim, xa can achi'el ri k'axo'n ri nuc'ovisaj jun ixok tok nralaj jun ac'ual. Y re k'axo'n re ninna' vacami ivoma rix, xtiq'uis-el, can c'a ja tok xticuker na ic'u'x rix riq'uin ri Cristo.
GAL 4:20 Y yin janíla c'a ninvajo' chi inc'o ta apo iviq'uin re vacami; richin queri' yich'on ta iviq'uin, y man ta xaxe nintz'ibaj-el. Can man nich'obotej ta c'a chinuvech achique ruc'amon ninben iviq'uin.
GAL 4:21 Y tibij c'a chuve rix ri nivajo' yixc'oje' chuxe' ri ley richin ri Moisés: ¿Achique c'a roma tok man k'axinek ta chivech ronojel ri nubij ri ley ri'?
GAL 4:22 Roma ri Moisés rutz'iban can chi ri Abraham xec'oje' ca'i' ruc'ajol. Ri jun ruc'ajol xc'oje' riq'uin ri raj-ic' ri lok'on, ri can ximil-vi pa samaj. Y ri jun chic ruc'ajol, xc'oje' riq'uin ri rixjayil ri can libre vi.
GAL 4:23 Ri ruc'ajol ri Abraham ri xc'oje' riq'uin ri raj-ic', xalex achi'el ye'alex conojel ac'uala'. Jac'a ri jun chic ruc'ajol ri Abraham ri xc'oje' riq'uin ri rixjayil, xalex roma can ja ri Dios ri xsujun-pe chire.
GAL 4:24 Re tzij re' jun c'ambel-na'oj. Roma re ca'i' ixoki' re', achi'el ca'i' tratos ri xebanatej. Ri ixok Agar, ri raj-ic' ri Abraham, achi'el ri trato ri xban pa ruvi' ri nimalej juyu' rubini'an Sinaí. Y conojel c'a ri xe'oc chupan re trato re', jari' ri xe'oc chuxe' ri ley richin ri Moisés. Pero xa man e libre ta, xa achi'el e ximil pa samaj.
GAL 4:25 Ri ixok Agar, can achi'el vi ri trato ri xban pa ruvi' ri juyu' rubini'an Sinaí, ri pa ruvach'ulef Arabia. Ri Agar can man libre ta. Y ri nuvinak israelitas ri e aj-Jerusalem, ri can ec'o-vi chuxe' ri ley richin ri Moisés, rije' chuka' man e libre ta. Xa can e achi'el ri ixok Agar ri aj-ic' lok'on.
GAL 4:26 Pero man e que ta ri' ri e aj pa tinamit Jerusalem, ri richin chila' chicaj. Ri vinek ri richin ri tinamit ri' e libre. Y can jac'a roj ri kaniman chic ri Jesucristo ri oj richin ri tinamit ri'.
GAL 4:27 Y chirij c'a ri tinamit ri' nich'on-vi ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, tok nubij: Rat ri man at alanel ta, man cabison roma ri man jun aval. Xa can riq'uin c'a ronojel avuchuk'a' tabij ch'abel roma quicoten, stape' man jun bey alaxinek ta jun aval. Y stape' rat xamalix can roma ri avachijil, yin xtinben c'a chave chi más e q'uiy aval ri xquec'oje', que chuvech ri xquec'oje' riq'uin ri ixok ri can c'o-vi ri rachijil riq'uin.
GAL 4:28 Vach'alal, ri Dios can riq'uin c'a ri rutzil xusuj chike chi yojoc ralc'ual. Can junan c'a riq'uin ri xbanatej riq'uin ri Isaac. Roma ri Isaac jari' ri ralc'ual ri Abraham ri sujun-pe chire roma ri rutzil ri Dios.
GAL 4:29 Ri ral ri Agar man sujun ta pe roma ri Dios. Xa xalex achi'el ye'alex xabachique ac'uala'. Y ri ral re aj-ic' re' xretzelaj c'a ri Isaac. Y can que c'a chuka' ri' nic'ulvachitej vacami. Roj ri can oj ralc'ual chic ri Dios roma c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin, yojetzelex coma ri vinek ri manek ri Lok'olej Espíritu quiq'uin.
GAL 4:30 Y ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij chi telesex-el ri aj-ic' lok'on, rachibilan ri ral. Roma ri ral ri aj-ic' ri', man jun xtrichinaj ta chire ri rubeyomel ri tata'aj. Xa can xe vi ri ral ri ixjaylonel ri ruc'amon nichinan ri rubeyomel ri tata'aj. Queri' nubij ri tz'ibatel can.
GAL 4:31 Vach'alal, roj ri kaniman chic ri Jesucristo, oj achi'el ri ral ri rixjayil ri Abraham, y can oj libre chic. Man chic c'a oj achi'el ta ri ral ri aj-ic', y man chic oj ximil ta pa samaj.
GAL 5:1 Can rurayibel vi c'a ri Cristo chi oj libre. Romari' tok xojrucol chuvech ri ley. Y roma c'a ri', can ticuker ic'u'x riq'uin ri Cristo. Y man chic c'a tixim-ivi' jun bey.
GAL 5:2 Y tivac'axaj na pe'. Yin ri Pablo ninbij c'a chive: Vi xtiya' k'ij chi niban ri circuncisión chive roma can nich'ob chi riq'uin queri' yixcolotej, ri xuben c'a ri Cristo koma, can man jun c'a rejkalen chivech ri'.
GAL 5:3 Y ninbij chic c'a jun bey chique ri achi'a' ri niquiya' k'ij chi niban ri circuncisión chique: Vi can niquiya' k'ij richin niban ri circuncisión chique, can nic'atzin chi niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés; richin queri' yecolotej.
GAL 5:4 Y rix ri can nivajo' c'a chi riq'uin ri ley man jun imac yixc'ulun chuvech ri Dios, xixch'aratej yan pe riq'uin ri Cristo, y chuka' iyo'on chic can ri rutzil ri Dios.
GAL 5:5 Pero roj can koyoben chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios, roma can ja ri Cristo ri kaniman y roma chuka' can c'o ri Lok'olej Espíritu pa tak kánima.
GAL 5:6 Roj c'a ri can oj richin chic ri Cristo Jesús, man jun nuben chike vi niban ri circuncisión chike, o man niban ta. Ri nic'atzin ja ri kaniman ri Cristo Jesús, y roma kaniman kojajovan.
GAL 5:7 Ri pa nabey, can choj vi ix benek. ¿Jac'a re vacami, achique c'a xbanon chive chi man nivajo' ta chic ninimaj ri kitzij?
GAL 5:8 Roma ri Dios xixroyoj richin xinimaj. Pero ri nibix chive rix, k'alaj chi man riq'uin ta ri Dios petenek-vi.
GAL 5:9 Y can achi'el c'a ri nuben ri ch'en (ch'amilej-k'or), xa riq'uin ti juba' nika' chupan ri q'uej mu'ul can, nuch'amirisaj ronojel. Can que c'a chuka' ri' niquiben ri tzij ri xa man e utz ta, xa riq'uin jun, nuchop yeruyoj (yeruyuj) conojel.
GAL 5:10 Y yin can cukul nuc'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, chi rix can xe vi ri kitzij ri xtinimaj. Y ri vinek c'a ri niyojon (niyujun) ri ruch'abel ri Dios chivech, can c'o c'a chi xtika' ruc'ayeval pa ruvi'. Y xabachique ta c'a ri vinek ri'.
GAL 5:11 Y yin vach'alal, vi ta c'a nintzijoj chi ri circuncisión utz, ri nuvinak israelitas man ta yinquetzelaj, y man ta itzel chuka' nicac'axaj tok nintzijoj chi ri Cristo xquen (xcom) chuva ri cruz.
GAL 5:12 Can janíla c'a ninrayij chi e elesan ta el ri vinek ri yeyojon (yeyujun) ri ruch'abel ri Dios chivech.
GAL 5:13 Roma rix vach'alal can ja ri Dios ri xixoyon, richin xixrucol-pe chuxe' ri ley. Can ix libre chic c'a. Can ix libre vi richin nivajovala' y nitola-ivi'. Pero man roma ta c'a ri ix libre chic, roma ta ri' ja ta ri nirayij rix ja ta ri' ri niben.
GAL 5:14 Roma chupan ri ley richin ri Moisés, nubij: Can achi'el c'a ri navajo-ka-avi' rat, can que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic. Queri' nubij ri tz'ibatel can. Y xa riq'uin c'a naben re nubij re jun tzij re', can xaben yan c'a ronojel ri nubij chupan ri ley ri'.
GAL 5:15 Man tisocola-ivi' riq'uin pokon tak ch'abel, roma vi queri' xtiben, xtitz'et na pe' chi xquixq'uis.
GAL 5:16 Y ninbij c'a chuka' chive: Tiya' k'ij chi ja ri Lok'olej Espíritu nuc'uan ivichin, y man tiben ri nirayij rix.
GAL 5:17 Roma vi xa ja ri irayibel rix ri nivajo' niben, re' can man utz ta c'a nuna' chire ri nrajo' ri Lok'olej Espíritu. Y ri Lok'olej Espíritu man nrajo' ta chi ja ri itzel tak rayibel nic'oje' pa tak ic'aslen. Can man jun bey c'a xtiquic'uaj ta qui'. Romari' man can ta xquixtiquir niben ri nirayij rix.
GAL 5:18 Y vi can niya' c'a k'ij chire ri Lok'olej Espíritu chi ja rija' ri niyuken ivichin chupan ri ic'aslen, can man ixc'o ta c'a chuxe' ri ley richin ri Moisés.
GAL 5:19 Y can chanin vi c'a nik'alajin ri vinek ri nibanon ri nurayij rija', roma ri rubanobal ruyon achi'el re': Ri vinek ri e c'ulan y ri man e c'ulan ta niquicanola-qui' richin yemacun. Can janíla vi etzelal niquiben y can man jun quiq'uix tok yequibanala'.
GAL 5:20 Ri niquiyala' quik'ij dios ri xa man e kitzij ta. Ri niquiben itz. Ri ye'etzelan-qui'. Ri yebanon oyoval. Ri itzel niquina' chique ri ch'aka' chic roma utz ec'o. Ri ye'oyover. Ri yebanon chi xaxe ta rije' c'o utz niquiq'uen can chire ronojel. Ri niquijachala-qui' roma ri quich'obonic. Ri nika' chiquivech ri tijonic ri xa man e kitzij ta.
GAL 5:21 Itzel yequitz'et ri ch'aka' chic roma c'o ri c'o quiq'uin. Ri yecamisan. Ri yek'aber. Ri yebanon man utzilej tak nimak'ij ta. Y ri yequibanala' chuka' ch'aka' chic quivech etzelal achi'el ri que tak ri'. Y can nubin chic c'a chive jun bey, y nincamuluj rubixic chive, chi ri vinek ri yebanon etzelal achi'el ri que tak ri', man xque'ichinan ta quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
GAL 5:22 Y vi can niya' c'a k'ij chi ja ri Lok'olej Espíritu nuc'uan ivichin chupan ri ic'aslen, ri ic'aslen xtivachin jebel. Xquixajovan, xtiquicot ri ivánima, xtic'oje' uxlanen pan ivánima, xquixcoch'on, nim ri ivánima, xtibanala' utzil chique ri ch'aka' chic, xticuker ic'u'x,
GAL 5:23 xtic'uaj jun c'aslen ch'uch'uj, xtik'il-ivi' chuvech ri mac. Y vi jun c'aslen queri' ri nic'uaj, ri ley man jun xtuben chive.
GAL 5:24 Y konojel c'a ri oj richin chic ri Cristo, achi'el ta can xojbajix riq'uin rija' chuva ri cruz, richin roj xekaya' can ri itzel tak rayinic.
GAL 5:25 Can jac'a ri Lok'olej Espíritu ri yoyon ri c'ac'a' kac'aslen. Romari' can tikaya' c'a k'ij chi ja rija' ri nuc'uan kichin.
GAL 5:26 Man c'a tikanimirisaj-ki'; richin queri' man tikaben c'a chique ri ch'aka' chic chi yeyacatej-pe chikij. Ni man c'a chuka' itzel quekatz'et ri ch'aka' chic roma ri utz ec'o.
GAL 6:1 Vach'alal, yich'on c'a chive rix ri can ic'uan jun c'aslen achi'el ri nrajo' ri Lok'olej Espíritu. Vi c'o c'a jun kach'alal ri nika' pa mac, riq'uin c'a ch'uch'ujil te'iyaca-pe, richin queri' nitzolej-pe ruc'u'x riq'uin ri Dios. Y rix tibana' c'a cuenta ivi'. Man xa tic'ulvachij chuka' queri' chi c'o ri tibanon chive chi yixka' pa mac.
GAL 6:2 Y vi c'o c'a nikac'ulvachila', y can nikana' chi can achi'el jun ejka'n ri nika' chikij, can tikatola' c'a ki' chuc'uaxic re ejka'n re'. Y riq'uin ri', can nikaben-vi c'a ri nubij ri ley richin ri Cristo.
GAL 6:3 Pero vi c'o c'a jun ri nuch'ob chi c'o ruk'ij, y rija' xa manek ruk'ij, xa can ruyon c'a nuk'ol-ka-ri'.
GAL 6:4 Chikajujunal tikatzu-ka ri kabanobal, k'alaj ri' vi utz o xa man utz ta. Y vi ri kabanobal can utz vi, ruc'amon c'a chi niquicot ri kánima. Y man nic'atzin ta na nikatzu' ri rubanobal jun chic kach'alal.
GAL 6:5 Roma can chikajujunal c'o c'a chi yekejkaj ri kejka'n.
GAL 6:6 Y rix ri yixtijox chire ri ruch'abel ri Dios, que'ito' c'a ri yetijon ivichin riq'uin ronojel ri nic'atzin chique.
GAL 6:7 Man c'a tik'ol-ivi'. Roma ri Dios man jun nik'olon richin. Can achi'el tok nitic-ka jun ixin, can ja chuka' ri' ri neruya-pe. Can ronojel c'o c'a rajel-ruq'uexel.
GAL 6:8 Romari', vi xa ja ri nikarayij roj ri xquekabanala', jac'ari' ri xqueq'uison richin ri kac'aslen. Pero vi nikac'uaj ri c'aslen ri nrajo' ri Lok'olej Espíritu, xtuq'uen c'a pe ri c'aslen chike ri can man jun bey xtiq'uis ta.
GAL 6:9 Y man c'a kojcos chubanic ri utz. Roma vi man nikaya' ta can rubanic, xtapon c'a ri k'ij tok xtikac'ul rajel-ruq'uexel romare'.
GAL 6:10 Y roma c'a ri', tok nikatz'et xabachique vinek chi c'o ri nic'atzin chire, can tikato' c'a. Pero ri nic'atzin chi can yekato' ja ri e kach'alal chic, y junan kaniman ri Jesucristo quiq'uin.
GAL 6:11 Re ruq'uisibel chire re carta re', ja yin c'a ri yitz'iban-el. Y titz'eta', can riq'uin nima'k tak letras ninben-vi-el.
GAL 6:12 Y ri yebanon c'a chive chi tiban ri circuncisión chive, niquiben queri' can xe richin quetz'et y quenimex chi can niquiben-vi ri nubij ri ley richin ri Moisés. Y man nicajo' ta c'a niquitzijoj chi ri colotajic nibanatej can xe roma ri rucamic ri Jesucristo chuva ri cruz, roma rije' man nicajo' ta chi ye'etzelex.
GAL 6:13 Can banon-vi ri circuncisión chique ri yebin chive chi tibana' chuka' rix queri'. Pero re' man nubij ta c'a chi rije' can niquiben-vi ronojel ri nubij chupan ri ley richin ri Moisés. Man que ta ri'. Rije' nicajo' chi rix niban ta ri circuncisión chive, xaxe richin titz'et chi rix can ninimaj-vi ri quitzij.
GAL 6:14 Y nej c'a c'o-vi chuve, chi yin ninben ta achi'el ri niquiben rije', roma yin man nincanoj ta nuk'ij. Yin xa can xe vi ri Kajaf Jesucristo ri xquen (xcom) chuva ri cruz ri ninya' ruk'ij, y jac'a chuka' rija' ri banayon chuve chi xiquen yan (xicom yan) chiquivech ri ch'obonic aj-ruvach'ulef. Y re ch'obonic c'a chuka' re' xequen yan (xecom yan) chinuvech yin.
GAL 6:15 Y roj ri jun kabanon riq'uin ri Cristo Jesús, man jun c'a nuben chike vi banon ri circuncisión chike o man banon ta. Ri nic'atzin y can c'o-vi rejkalen, ja ri c'ac'a' kac'aslen.
GAL 6:16 Rix c'a ri yixbiyin achi'el nubij re ch'abel re', xtic'oje' ta c'a uxlanen ri pa tak ivánima. Y can xtijoyovex c'a chuka' ivech roma ri Dios, rix ri kitzij israelitas, roma can ix rutinamit vi ri Dios.
GAL 6:17 Y re xtibe-apo, man jun chic c'a tibin más ch'abel chuvij. Roma yin can ec'o-vi retal e nuc'uan roma ri tijoj-pokonal ri xinc'ovisaj, y ronojel re' roma can in jun chique ri e rusamajela' ri Ajaf Jesús.
GAL 6:18 Y ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a pa tak ivánima rix vach'alal. Can que ta c'a ri'.
EPH 1:1 Yin Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' ri rurayibel ri Dios. Y ninben c'a el re carta re' chive rix lok'olej tak vach'alal, ri ixc'o pa tinamit Éfeso; rix ri can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Cristo Jesús.
EPH 1:2 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
EPH 1:3 Tikaya' c'a ruk'ij ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Y roma jun kabanon riq'uin ri Cristo, ri Dios nuya' ronojel utzil richin chila' chicaj chike.
EPH 1:4 Jari' ri nuya' chike roma xojrucha'. Tok man jani c'o ta re ruvach'ulef jari' tok xuch'ob yan chi yojrucha'. Xojrucha' roma ri Cristo; queri' xuben ri Dios roma nrajo' chi oj ch'ajch'oj ta chuvech rija'. Y man jun ta etzelal c'o pa tak kac'aslen.
EPH 1:5 Can roma c'a ri ajovabel ri c'o riq'uin ri Dios romari' tok xojrucha' richin xojoc ralc'ual. Can ja vi c'a ri' ri rurayibel, chi ri Jesucristo nuben chike chi yojoc ralc'ual rija'.
EPH 1:6 Ri Dios can janíla vi nrajo' ri Ruc'ajol, y roma roj can jun c'a kabanon riq'uin ri Ruc'ajol rija', can nim vi c'a ri rutzil ri ruyo'on chike. Y xojrucha' c'a roma nrajo' chi nikaya' ruk'ij-ruc'ojlen roma ri utzil ri kac'ulun riq'uin.
EPH 1:7 Ri Ruc'ajol xquen (xcom) koma roj y xbiyin ruquiq'uel richin xutoj y xucuy ri kamac. Jebel c'a nik'alajin ri nimalej rutzil ri Dios; roma xutek-pe ri Cristo chikacolic.
EPH 1:8 Y chuka' ri nimalej rutzil ri Dios nik'alajin, roma nuya' q'uiy etamabel chike y nuya' chuka' q'uiy kana'oj.
EPH 1:9 Can xuk'alajirisaj-vi c'a chikavech ri man jun bey k'alajirisan ta jebel; y re' can pa ránima vi rija' xpe-vi. Re' can rurayibel vi c'a rija' y can que vi ri' ruch'obon chi nuben.
EPH 1:10 Rija' ruch'obon-pe chi chupan re ruq'uisibel tiempo richin re ruvach'ulef xtuya' ronojel pa ruk'a' ri Cristo. Ronojel ri c'o chila' chicaj y ronojel ri c'o vave' chuvech re ruvach'ulef xqueruya' pa ruk'a'. Y xa jun xtiquiben pa ruk'a'.
EPH 1:11 Can roma vi c'a ri Cristo tok c'o kichinan roj ri oj cha'on roma ri Dios. Xojrucha' roma jari' ri ruch'obon chi nuben; can ronojel vi c'a ri ruch'obon chi nuben, can ja vi ri' ri rurayibel.
EPH 1:12 Xojrucha' roma nrajo' chi koma roj ninimirisex rubi' y nuc'ul ruk'ij-ruc'ojlen. Queri' nrajo' chike roj ri can pa nabey koyoben-pe ri utzil ri xtuya' ri Cristo chike.
EPH 1:13 Y rix chuka' xivac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Can kitzij vi c'a ri ch'abel ri xivac'axaj, y ja utzilej ch'abel ri' ri xc'amon-pe colotajic chive. Rix xinimaj c'a ri Cristo, y ri Dios xuya' ri Lok'olej Espíritu chive, roma queri' rubin-pe. Y ri Lok'olej Espíritu retal chi ix richin chic ri Dios.
EPH 1:14 Y roma ri Lok'olej Espíritu c'o kiq'uin, cukul kac'u'x chi c'o más xtikichinaj chila' chicaj. Ri Lok'olej Espíritu can xtic'oje-vi c'a kiq'uin c'a tok xkojcolotej-el chuvech ri mac, roj ri oj richin chic ri Dios. Y nic'oje' c'a kiq'uin richin chi koma roj ri Dios ninimirisex rubi' y nuc'ul ruk'ij-ruc'ojlen.
EPH 1:15 Yin vac'axan chi rix can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesús. Y chuka' vac'axan chi janíla ye'ivajo' conojel ri ch'aka' chic lok'olej tak kach'alal.
EPH 1:16 Y romari' benek-ruvech yimatioxin chire ri Dios ivoma rix roma q'uiy utzil ic'ulun chire ri Dios, y chuka' jari' tok ninben orar ivoma:
EPH 1:17 Ninc'utuj chire ri Dios chi ri Lok'olej Espíritu ri niyo'on ri na'oj, can ta xtuya' pa ruq'uiyal chive. Ri Lok'olej Espíritu q'uiy ta xtuk'alajirisaj chivech roma ivetaman ruvech ri Dios. Jare' ri ninc'utuj chire ri Tata'ixel ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen; ri Dios ri richin ri Kajaf Jesucristo.
EPH 1:18 Ninc'utuj c'a chire ri Dios chi tusakirisaj más ri inojibal. Queri' ninc'utuj roma ninvajo' chi nik'ax ta chivech ri utzil ri koyoben. Y can ja ri Dios ri xojoyon, richin chi nikoyobej ri utzil ri'. Ninc'utuj c'a roma ninvajo' chi nik'ax chivech chi ri xtekichinaj chila' chicaj yalan utz y yalan jebel. Y can xtekichinaj-vi quiq'uin conojel ri lok'olej tak kach'alal.
EPH 1:19 Ninc'utuj c'a chuka' roma ninvajo' chi rix xtik'ax ta chivech chi can janíla nim ri ruchuk'a' ri Dios c'o kiq'uin roj ri kaniman. Ri ruchuk'a' ri c'o kiq'uin roj junan riq'uin ri ruchuk'a' ri xrucusaj
EPH 1:20 tok xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki' y xuben chire chi xbetz'uye' chila' chicaj pa rajquik'a' rija'.
EPH 1:21 Ri Cristo xban c'a chire chi ja rija' ri más nim que chiquivech ri ángeles. Más nim que chiquivech ri k'atoy tak tzij, y ri ch'aka' chic ri c'o uchuk'a' pa quik'a' y ri c'o janíla quik'ij. Rija' más nim chiquivech conojel; man xe ta chupan re tiempo re', xa can que chuka' ri' chupan ri tiempo petenek.
EPH 1:22 Ri Dios xuya' ronojel pa ruk'a' ri Cristo, y can ja vi c'a rija' ri xoc jolomaj (vi'aj) pa kavi' konojel roj ri kaniman, ri nibix iglesia chike.
EPH 1:23 Can ja vi c'a roj ri oj oquinek ruch'acul rija'. Can jun chic kabanon riq'uin. Xaxe re quere' tz'aket kabanon. Rija' can ronojel c'a lugar c'o-vi, y runojisan ronojel.
EPH 2:1 Ri Dios xuya' ic'aslen. Y tok rubanon can, xa ix caminaki' vi chupan ri imac y chupan ri itzel tak ibanobal.
EPH 2:2 Itzel ri ic'aslen ri xic'uaj. Junan rubaniquil ri ic'aslen quiq'uin ri ch'aka' chic vinek, roma xitzekelbej ri banobel richin re ruvach'ulef. Xitzekelbej ri itzel-vinek ri cajaf ri itzel tak espíritu ri ec'o pa cak'ik'. Jac'a espíritu ri' ri nisamej pa tak cánima ri vinek ri can man niquinimaj ta rutzij ri Dios.
EPH 2:3 Tok rubanon can, konojel roj que chuka' ri' xkaben. Xojuc'uex roma ri itzel tak karayibel. Ri etzelal ri xekach'obola' y xekarayila', jari' ri xekaben. Can xkoyoj-vi ri royoval ri Dios pa kavi', roma roj can pá kalaxic pe man jun utz ta chike; can achi'el ri ch'aka' chic vinek.
EPH 2:4 Jac'a ri Dios yalan nim ri ajovabel ri c'o riq'uin, janíla xojrajo' y xujoyovaj kavech.
EPH 2:5 Xojrajo' tok c'a oj caminaki' na chupan ri kamac, y roma ruyo'on ruc'aslen ri Cristo, que chuka' ri' xuben kiq'uin roj, xuya' kac'aslen. Xojcolotej c'a pe chupan ri kamac roma ri rutzil ri Dios.
EPH 2:6 Y roma ri Dios xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki', que chuka' ri' xuben kiq'uin roj, xojruc'asoj. Y xuben chike chi xojtz'uye' chila' chicaj riq'uin ri Cristo Jesús.
EPH 2:7 Queri' xuben roma nrajo' nuc'ut chi janíla nim ri rutzil. Yalan utz nuben kiq'uin roj ri kaniman ri Cristo Jesús. Nrajo' nuc'ut ri utzil ri' chupan ri tiempo petenek chikavech apo.
EPH 2:8 Ri rutzil ri Dios xojrucol roma ri xkanimaj. Roma roj man yojtiquir ta nikacol-ki' kayon, xa can ja ri Dios ri niyo'on ri colotajic chike, y re' xa nusipaj.
EPH 2:9 Man xojsamej ta c'a richin xkil colotajic. Richin queri' man jun ri xtitiquir xtunimirisaj ta ri' y xtubij ta chi yin xitiquir xincol-vi'. Can man jun c'a ri xtitiquir xtibin queri'.
EPH 2:10 Roma xaxe ri Dios ri niyo'on jun c'ac'a' kac'aslen roma xkanimaj ri Cristo Jesús. Y jari' nuya' richin chi nikac'uaj jun c'aslen utz; jari' ri ruch'obon-pe pa kavi' chi nikaben.
EPH 2:11 Y romari' rix ri man ix israelitas ta, man c'a timestaj chi tok rubanon can, ja ri itzel tak irayibel ri xuc'uan ivichin, roma xbix chive coma ri nuvinak israelitas, chi xa man ix achi'el ta rije' ri can banon ri circuncisión chique. Circuncisión ri xa ja ri quich'acul nuc'uan y vinek ri nibanon chique.
EPH 2:12 Man timestaj chi chupan ri tiempo ri' man jani c'o ta ri Cristo iviq'uin. C'a nej na ixc'o-vi richin chi yixoc ta rutinamit ri Dios. Man jani ivichin ta rix ri utzil ri rusujun ri Dios chupan ri trato ri xuben. Man jun utzil ivoyoben ri ixc'o chuvech re ruvach'ulef, ni manek chuka' Dios iviq'uin.
EPH 2:13 Tok rubanon can, nej c'a ixc'o-vi chire ri Dios. Jac'a re vacami iniman chic ri Cristo Jesús, y romari' xixjel yan apo riq'uin ri Dios. Xixtiquir xixjel-apo riq'uin, roma ri Cristo koma konojel tok xquen (xcom) y xbiyin ruquiq'uel.
EPH 2:14 Y roj ri kaniman ri Cristo, junan chic kavech riq'uin ri Dios. Rija' xuben chike chi jun xkaben iviq'uin rix ri man ix israelitas ta, roma xrelesaj ri c'o chikacojol.
EPH 2:15 Queri' xuben tok xquen (xcom) chuva ri cruz. Can roma c'a ri rucamic xuben chire ri ka-ley roj israelitas chi manek chic rejkalen. Queri' xuben chire ronojel ri nubij ri ka-ley. Y queri' xuben richin chi man jun chic kacojol roj israelitas iviq'uin rix ri man ix israelitas ta; xa junan chic kavech. Xojjalatej yan c'a; can c'ac'a' chic kac'aslen roma jun chic kabanon riq'uin ri Cristo.
EPH 2:16 Ri Cristo xuben chike chi junan kavech xkaben roj israelitas iviq'uin rix ri man ix israelitas ta. Roma ri rucamic chuva ri cruz xuben c'a chike konojel chi junan kavech xkaben riq'uin ri Dios. Can roma c'a ri rucamic ri Cristo tok man jun chic kacojol.
EPH 2:17 Tok ri Cristo xpe, xubij chique ri vinek ri achique rubaniquil richin junan quivech niquiben riq'uin ri Dios. Xubij chive rix ri c'a nej ixc'o-vi chire ri Dios, y xubij chuka' chique ri can nakaj ec'o-vi chire ri Dios.
EPH 2:18 Ri Cristo xquen (xcom) chuva ri cruz koma roj, romari' chikonojel yojtiquir yojjel-apo riq'uin ri Tata'ixel, chi israelitas y man israelitas ta. Jac'a ri Lok'olej Espíritu ri nito'on kichin richin chi junan kavech yojjel-apo riq'uin.
EPH 2:19 Romari' rix man ix achi'el ta ri nej yepe-vi o achi'el ta caxlan tak vinek. Xa can ix junan chic quiq'uin ri lok'olej tak kach'alal ri e rutinamit ri Dios y e ralc'ual chuka' chic rija'.
EPH 2:20 Can ix junan c'a riq'uin jun jay; y re jay re' c'o ruxe' chupan ri ruch'abel ri Dios ri nitzijox coma ri apóstoles y ri ch'aka' chic ri yek'alajirisan ri nubij ri Dios chique. Y jac'a ri Jesucristo ri chapayon re jay re', can achi'el nuben ri abej ri nucusex chire jun jay richin man nitzak.
EPH 2:21 Ri Jesucristo nuben c'a chike chi junan kavech konojel, richin chi yojucusex chire ri jay ri'. Y nuben c'a chire ri jay ri' chi noc jun lok'olej rachoch ri Ajaf.
EPH 2:22 Ri Jesucristo can que c'a chuka' ri' nuben iviq'uin rix, roma iniman. Yixrucusaj c'a chuka' chire ri rachoch ri Dios, roma c'o chic ri Lok'olej Espíritu pa tak ivánima.
EPH 3:1 Yin, Pablo, jun rusamajel ri Cristo Jesús, xinoc re pa cárcel roma xintzijoj ri ruch'abel chive rix ri man ix israelitas ta.
EPH 3:2 Y yin ninbij chi rix ivac'axan chi ri Dios ruyo'on re samaj re' chuve, richin chi nink'alajirisaj ri rutzil chive.
EPH 3:3 Ojer can, pa qui-tiempo ri kati't-kamama' man jani k'alajirisan ta jebel ri ruch'obonic ri Dios pan ivi'. Jac'a re vacami ri Dios ruk'alajirisan chic. Xuk'alajirisaj c'a chuka' chuve yin, y jari' ri xinbij yan juba' chive chupan re carta re'.
EPH 3:4 Y tok rix xtisiq'uij re carta re', xtivetamaj c'a ri ruk'alajirisan ri Dios chinuvech yin chirij ri Cristo.
EPH 3:5 Re' man can ta k'alajirisan-pe chire ri vinek. Xa c'a ja re vacami xk'alajirisex chiquivech ri lok'olej tak apóstoles richin ri Cristo y chiquivech ri ch'aka' chic rusamajela' ri yek'alajirisan ri nibix chique roma ri Dios. Y ri Dios can jac'a ri Lok'olej Espíritu xrucusaj richin xuk'alajirisaj ri man can ta k'alajirisan-pe.
EPH 3:6 C'a jac'a re vacami xuk'alajirisaj chi rix ri man ix israelitas ta junan xquixichinan kiq'uin roj israelitas. Junan chic c'a kavech iviq'uin; roma kichin konojel ri utzil ri rusujun-pe ri Dios chike. Y ronojel re' roma ri Cristo Jesús y roma chuka' kaniman ri utzilej ch'abel richin colotajic.
EPH 3:7 Y roma ri rutzil ri Dios tok yin nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Ri Dios can riq'uin ruchuk'a' xsamej pa vánima tok xiruya' chupan re samaj re'.
EPH 3:8 Xa ja yin ta c'a ri más in co'ol ri', que chiquivech conojel ri lok'olej tak kach'alal. Pero man riq'uin vi ri' ri Dios xuya' ri rutzil chuve y xiruya' chupan ri rusamaj richin nintzijoj ri rutzil ri Cristo chive rix ri man ix israelitas ta. Y man tiquirel ta chi nik'ax ta chikavech jebel ronojel ri rutzil ri Cristo, roma can janíla vi nim.
EPH 3:9 Can xiruya' c'a chupan ri rusamaj richin nink'alajirisaj chiquivech ri vinek ri ruch'obon-pe ri Dios chi nuben. Tok ri Dios man jani tuben re ruvach'ulef y ronojel ri ec'o, can ja yan ri' tok xuch'ob ri achique nuben. Pero xa c'a juba' re' xuk'alajirisaj. Janíla c'a q'uiy tiempo evatel-pe riq'uin rija'.
EPH 3:10 Ri Dios nrajo' c'a chi ri ángeles ri ec'o chila' chicaj tiquitz'eta' ri utzil ri nuben chike roj ri kaniman chic; roj ri ru-iglesia chic rija'. Y queri' tiquetamaj c'a chi ri Dios janíla q'uiy na'oj ri c'o riq'uin.
EPH 3:11 Ri Dios can ruch'obon-vi-pe chi queri' tibanatej, chi tetamex ri utzil ri nuq'uen-pe ri Kajaf Cristo Jesús.
EPH 3:12 Y roj roma kaniman chic ri Cristo, man nikaxibij ta ki' yojjel-apo riq'uin ri Dios. Xa can cukul kac'u'x yojjel-apo riq'uin.
EPH 3:13 Romari' ninchilabej c'a chive chi man timalij ic'u'x y niya' bis pa tak ivánima, roma c'o nich'ob tok yinitz'et chi yin ninc'ovisaj tijoj-pokonal ivoma. Xa quixquicot c'a roma re ninc'ovisaj, roma nik'alajin chi can c'o-vi ik'ij.
EPH 3:14 Romari' tok yin yixuque' chuvech ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
EPH 3:15 Y konojel ri kaniman, ri ec'o chic chila' chicaj y ri c'a ojc'o na vave' chuvech re ruvach'ulef, can kac'uan ri rubi' rija' roma oj ralc'ual.
EPH 3:16 Ri Dios can ronojel c'a ruvech utzil c'o riq'uin, y c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Y romari' ninc'utuj utzil chire pan ivi' rix, chi ri Lok'olej Espíritu tuya' janíla uchuk'a' pa tak ivánima.
EPH 3:17 Ninc'utuj chuka' chire chi xtuben ta chive chi can ticukuba' ic'u'x riq'uin, richin chi can benek-ruvech nic'oje' ri Cristo pa tak ivánima. Y riq'uin ri' can ta xtuq'uen-ka ruxe' ri ajovabel iviq'uin y nitique' chiri' pan ivánima.
EPH 3:18 Y romari' can ta xtik'ax chivech quiq'uin conojel ri lok'olej tak kach'alal, ri janipe' rubanic ri ajovabel ri c'o riq'uin ri Cristo; janipe' ruvech, janipe' raken, janipe' rujotolen y janipe' ka rupan.
EPH 3:19 Can xtivetamaj ta c'a más chirij ri ajovabel ri c'o riq'uin ri Cristo; ajovabel ri man xtik'ax ta chikavech jebel, roma can janíla vi nim, más que chuvech ri kach'obonic roj. Queri' ninc'utuj chire ri Dios pan ivi' roma ninvajo' chi can nojinek ta ivánima riq'uin ri Dios.
EPH 3:20 Tikaya' c'a ruk'ij ri Dios, roma rija' can c'o-vi ronojel uchuk'a' riq'uin y nisamej pa tak kánima. Roj can q'uiy vi c'a utzil ri nikac'utuj chire, pero rija' man xe ta ri' nitiquir nuben, xa can c'o c'a más ri nitiquir nuben. Can man yojtiquir ta c'a nikach'ob ronojel ri nitiquir nuben rija'.
EPH 3:21 Y koma roj ri kaniman ri Cristo Jesús y nibix iglesia chike, rija' nuc'ul ta c'a ruk'ij-ruc'ojlen richin jantape'. Que ta c'a ri'.
EPH 4:1 Yin xinoc c'a re pa cárcel roma ri rubi' ri Ajaf. Y ninbij c'a chive chi roma ja ri Dios ri xoyon kichin richin xojoc ralc'ual, romari' nic'atzin nikac'uaj jun c'aslen ri ruc'amon.
EPH 4:2 Tikach'utinirisaj-ki'. Kojcuyun. Kojcoch'on. Tikajovala-ki' chikachibil ki'. Y vi can kitzij yojajovan, can yojcoch'on-vi c'a.
EPH 4:3 Tikatija' c'a kak'ij chi jantape' junan ta kavech y man ta jun oyoval chikacojol. Y ja ri Lok'olej Espíritu ri nibanon chi junan kavech.
EPH 4:4 Xa jun c'a ri kabanon chikach'alal ki' y jun ri Lok'olej Espíritu ri c'o pa tak kánima. Can konojel c'a junan ri utzil koyoben-apo, roma ja ri Dios ri xoyon kichin.
EPH 4:5 Xa jun ri kaniman konojel. Xa jun c'a ri Kajaf, y xa jun chuka' bautismo banon chike konojel.
EPH 4:6 Xaxe jun Dios c'o. Y ja rija' ri Katata' konojel roj y can c'o ri pa tak kánima. Y chuka' c'o pa kavi' konojel, y yojrucusaj richin rusamaj.
EPH 4:7 Roma chikajujunal c'o c'a jun utzil ri kac'ulun, y can jac'a ri Cristo ri nibin ri achique nuya-pe chike.
EPH 4:8 Romari', chupan ri ruch'abel ri Dios nubij chirij ri Cristo: Tok xtzolin-el chila' chicaj, ch'acovinek chic c'a can chirij ri itzel y xerelesaj-el ri e richin rija'. Y jari' tok xuya' c'a pe ri utzil chique ri e rutinamit ri'. Queri' nubij ri ruch'abel ri Dios.
EPH 4:9 Y roma nubij chi xbe chila' chicaj, nik'alajin chi xpe chuvech re ruvach'ulef.
EPH 4:10 Xoka' chuvech re ruvach'ulef y xtzolin chic el chila' chicaj richin chi nutz'akatisaj ronojel. Can nim vi c'a ruk'ij.
EPH 4:11 Rija' xuya' c'a ri utzil chique ri vinek ri e nimayon; chique ch'aka' xuben chi xe'oc apóstoles, ec'o ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ec'o ri xetzijon ri utzilej ch'abel richin colotajic chique ri man jani quiniman ta, ec'o ri xe'uc'uan quichin ri kach'alal y xequitijoj chuka' ri kach'alal.
EPH 4:12 Xuya' quisamaj conojel roma nrajo' chi can xtitz'aket ta ri quic'aslen ri lok'olej tak kach'alal, richin chi niquiben ri rusamaj ri Dios y richin chuka' niquicukubala' quic'u'x chicachibil qui'. Y re' xtuben ta c'a chique rije' ri can e ruch'acul vi chic ri Cristo, chi yeq'uiy ta.
EPH 4:13 Y que ta ri' xtibanatej-apo; chi konojel ta junan kavech xtikaben, roma kaniman y ketaman chic ruvech ri Ruc'ajol ri Dios, c'a tok xtekila' c'a jun c'aslen ri can tz'aket vi; achi'el ri ruc'aslen ri Cristo.
EPH 4:14 Y tok tz'aket chic c'a ri kac'aslen, man chic xtikaben ta achi'el niquiben ri ac'uala' chi yebe quere' yebe quela' y man c'ayef ta richin yek'olotej. Roj man chic xtikaben ta queri', chi nikaya' ta k'ij chi yojuc'uex coma tijonic ri man e kitzij ta; y yojtzak ta pa quik'a' ri can e novinek vi chubanic richin yojquik'ol.
EPH 4:15 Xa nic'atzin chi ja ri kitzij nikatzekelbej y yojajovan, y queri' yojq'uiy ta y nekila' ta jun c'aslen ri can tz'aket vi; achi'el ri ruc'aslen ri Cristo. Y ja rija' ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa kavi' konojel ri kaniman.
EPH 4:16 Roma ri Cristo c'o kiq'uin, romari' tok c'o kuchuk'a'. Xa can achi'el nuben ri ruch'acul ri vinek, tok ronojel e utz y jebel ec'o, can c'o c'a ruchuk'a'. Can que vi c'a ri' roj ri jun kabanon riq'uin ri Cristo. Tok junan kavech konojel y nikaben ri samaj ri yo'on chike chikajujunal, can yojq'uiy-vi c'a. Y nicuker ta c'a kac'u'x. Queri' nibanatej tok yojajovan.
EPH 4:17 Tok rubanon can, rix xic'uaj jun c'aslen achi'el ri quic'aslen ri ch'aka' chic vinek ri xa man e israelitas ta chuka'; ri xa ruyon ch'obonic ri man jun utz nuq'uen-pe chique, jari' yequibanala'. Y pa rubi' c'a ri Ajaf ninbij y ninchilabej chive chi man tirayij te'ibana-pe queri'.
EPH 4:18 Rije' xa k'ekumatajinek ri quich'obonic. Can k'alaj vi chi man jun quetaman y covirinek ri cánima pa mac. Romari' man niquic'ul ta ri c'aslen ri nipe riq'uin ri Dios.
EPH 4:19 Man chic niquina' ta chi e aj-maqui'; y jari' tok can riq'uin ronojel cánima xquiben ri etzelal ri janíla yeq'uixbisan. Can nic'at-vi c'a ri cánima chubanic ronojel ruvech etzelal.
EPH 4:20 Y rix ivetaman chi ri Cristo nubij chi man tic'uaj jun c'aslen queri',
EPH 4:21 roma ix tijon riq'uin ri tijonic ri richin rija'. Can ic'ulun-vi c'a ri tijonic ri yo'on roma rija'; ri can kitzij vi.
EPH 4:22 Roma c'a ri' tiya' can ri itzel c'aslen ri xic'uaj tok rubanon can, tok c'a man jani jalatajinek ta ri ic'aslen; tok xa c'a ix k'olotajinek na pa quik'a' ri itzel tak irayibel. Tiya' c'a can ri c'aslen ri'.
EPH 4:23 Y nijalatej ta c'a ri ivánima y ri ich'obonic.
EPH 4:24 Tic'uaj c'a ri c'ac'a' c'aslen ri ruyo'on ri Dios chive; jun c'aslen achi'el richin ri Dios, ri can kitzij vi chi choj y ch'ajch'oj.
EPH 4:25 Roma c'a ri' tiya' can ri tz'ucuj tak tzij; y xaxe c'a ri kitzij ticusaj tok yixch'on. Roj can junan chic c'a kavech roma ri Cristo.
EPH 4:26 Tok c'o nibanon chive chi yixoyover, man quixmacun. Y man tiya' k'ij chi c'a c'o na ivoyoval tok nitzak-ka ri k'ij. Nic'atzin chi nichojmirisaj chanin.
EPH 4:27 Man tiya' k'ij chi yixtzak pa ruk'a' ri itzel-vinek.
EPH 4:28 Vi c'o jun ri kach'alal chic y xelek' tok rubanon can; tuya' c'a can ri banobel ri'. Re vacami nic'atzin chi nucusaj ri ruk'a' richin nisamej, roma re' can utz vi y riq'uin re' nitiquir chuka' yeruto' ri c'o nic'atzin chique.
EPH 4:29 Man tibila' itzel tak tzij. Xaxe c'a ri utz y ri nic'atzin tibij richin queri' re ch'abel re' nucukuba' quic'u'x ri ye'ac'axan y c'o utzil nuq'uen-pe chique.
EPH 4:30 Man tiya' pa bis ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios. Rija' c'o pa tak kánima, y ja rija' ri retal chi can xkojcolotej-vi-el chuvech ri mac chupan ri k'ij tok ri Jesucristo xtipe chikac'amic.
EPH 4:31 Tikaya' c'a can rubanic ronojel etzelal. Man itzel tikana' chire jun chic. Man titique' oyoval pa tak kánima, ni man quekabanala' ri man ruc'amon ta roma ri koyoval. Mani riq'uin ronojel kuchuk'a' tikabila' ch'abel roma nikarayij. Man tikabij itzel chique ri ch'aka' chic.
EPH 4:32 Xa can xe ri utz tikabanala' chikachibil ki'. Kojjoyovan. Kojcuyun, can achi'el xuben ri Dios chi xucuy kamac roj roma ri Cristo.
EPH 5:1 Roma c'a ri' roj ri ralc'ual chic ri Dios y yalan yojrajo', tikabana' achi'el ri nuben rija'.
EPH 5:2 Can kojajovan c'a, achi'el chuka' xojrajo' ri Cristo; rija' man xupokonaj ta c'a xuya-ri' pa camic koma roj, richin chi xusuj-ri' chire ri Dios, achi'el xban chique ri chicop y ri ch'aka' chic cosas ri xesuj chire ri Dios. Y ri Dios yalan xka' chuvech chi queri' xuben ri Cristo.
EPH 5:3 Rix can tibana' c'a achi'el xuben ri Cristo, quixajovan y mani niben ri nirayij rix. Chi achin chi ixok man ticanola-ivi' richin yixmacun. Ni man tiben ch'aka' chic etzelal quere'. Man tirayij-apo ri utz ri c'o riq'uin jun chic, roma can ix lok'olej tak ralc'ual chic ri Dios. Can man ruc'amon ta ni richin ye'itzijoj.
EPH 5:4 Man tibila' c'a ch'abel xaxe roma ri nirayij yixtzijon y xa man e ruc'amon ta. Man tibila' ch'abel ri xa man ich'obon ta, vi utz nibij o xa man utz ta. Man tibanala' tzij ri man jun yec'atzin-vi. Man tiben queri' roma man ruc'amon ta. Ri tzij ri ruc'amon chi niben rix ja ri nuq'uen-pe matioxinic chire ri Dios.
EPH 5:5 Y rix ivetaman chic chi ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun, man xque'apon ta chila' chicaj ri acuchi can ja ri Dios y ri Cristo ri e K'atoy-Tzij. Que chuka' ri' ri yebanon ri ch'aka' chic etzelal y ri yerayin-apo ri c'o riq'uin jun chic, man xque'apon ta chila' chicaj. Ri nibe c'a cánima chirij ri c'o riq'uin jun chic, can junan riq'uin ri niquiya' ta quik'ij dios ri xa man e kitzij ta.
EPH 5:6 Y ec'o ri yebin chi man jun itzel nuq'uen-pe banobel que tak ri'. Pero rix man c'a quixk'olotej pa quik'a' riq'uin ri niquibij. Roma ri yebanon ri itzel tak banobel y man niquinimaj ta rutzij ri Dios, can kitzij vi chi xtika' ri royoval ri Dios pa quivi'.
EPH 5:7 Romari' rix man quixoc cachibil.
EPH 5:8 Tok rubanon can, k'ekumatajinek c'a ri ic'aslen. Jac'a re vacami sakirisan chic ri ic'aslen roma ri Ajaf. Tic'uaj c'a ri ic'aslen achi'el ruc'amon, roma c'o chic ri sakil iviq'uin.
EPH 5:9 Ri rusakil c'a ri Lok'olej Espíritu can nuben-vi c'a chive rix chi niben ri utz, ri choj y richin chi can xe ri kitzij titzekelbej.
EPH 5:10 Can tic'uaj c'a jun c'aslen queri' y xtivetamaj chi ja c'aslen ri' ri nika' chuvech ri Ajaf.
EPH 5:11 Man c'a quixoc cachibil ri yebanon banobel richin k'eku'n, roma ri banobel que tak ri' xa man jun utz niquiq'uen-pe. Pa ruq'uexel chi yixoc ta cachibil ri queri' quibanobal, xa tibij chi ri quibanobal man utz ta.
EPH 5:12 Roma ri banobel ri yequibanala' pa tak evel (eval), hasta xaxe richin nanataj niq'uixbisan.
EPH 5:13 Y jac'a tok yek'alajirisex-pe ri itzel tak banobel roma ri sakil, ri e banoy richin, nik'ax chiquivech chi can man utz ta vi quibanon y nisakirisex c'a ri quic'aslen.
EPH 5:14 Romari' c'o jun tzij ri nubij: Rat ri xa achapon varan, tuna' c'a avech, man cac'oje' can achi'el jun caminek. Man cac'oje' can pa k'eku'n, xa taya' k'ij chire ri Cristo richin yarusakirisaj. Queri' nubij ri tzij ri'.
EPH 5:15 Tichajij c'a ri ic'aslen. Man c'a tiben achi'el niquiben ri vinek ri xa e nacanek riq'uin ri quich'obonic. Xa can ticusaj c'a ri etamabel ri c'o iviq'uin.
EPH 5:16 Man tiya' k'ij chi choj nic'o ri tiempo, roma ri k'ij ojc'o-vi xa itzel.
EPH 5:17 Romari' man tiben achi'el ri niquiben ri nacanek tak vinek. Xa can nic'atzin chi nik'ax ta chivech ri rurayibel ri Ajaf.
EPH 5:18 Man quixk'aber, roma ruyon itzel nuq'uen-pe chive. Pa ruq'uexel ri' tiya' k'ij chire ri Lok'olej Espíritu chi nunojisaj ri ivánima.
EPH 5:19 Tic'utu' ri quicoten ri c'o iviq'uin tok nimol-ivi'; que'ibixaj salmos, himnos, y ch'aka' chic bix ri ye'alex pan ivánima roma can c'o ri Lok'olej Espíritu iviq'uin. Can quec'oje' c'a bixanic pa tak ivánima y tiya' ruk'ij ri Ajaf.
EPH 5:20 Benek c'a ruvech timatioxij ronojel chire ri Dios ri Tata'ixel. Timatioxij ronojel pa rubi' ri Kajaf Jesucristo.
EPH 5:21 Tinimala-ivi', roma ri Dios can ix rutzuliben-vi-pe.
EPH 5:22 Rix ixoki', can ruc'amon-vi ri ye'inimaj ri ivachijlal, roma ivetaman chi ri Ajaf jari' ri nika' chuvech chi niben.
EPH 5:23 Roma ja ri ivachijlal ri ec'o pan ivi'; ja rije' c'a ri e jolomaj (vi'aj) ivichin rix. Can achi'el ri Cristo ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa kavi' konojel ri kaniman rija' y oj ru-iglesia chic. Jac'a rija' ri Kacolonel roj ri oj ruch'acul.
EPH 5:24 Roj c'a ri iglesia ja ri rutzij ri Cristo ri nikanimaj. Y que c'a ri' ruc'amon chi niben rix ixoki', chi quixniman tzij. Tinimaj quitzij ri ivachijlal chuka', roma iniman chic ri Cristo.
EPH 5:25 Y rix achi'a' can ruc'amon-vi c'a ri ye'ivajo' ri ivixjaylal, achi'el ri Cristo xojrajo' roj ri ru-iglesia y man xupokonaj ta xuya-ri' pa camic koma roj.
EPH 5:26 Queri' xuben ri Cristo richin chi xojoc lok'olej tak vinek. Rija' can xojruch'ajch'ojirisaj-vi c'a. Y richin c'a xuch'ajch'ojirisaj ri kac'aslen, rija' xrucusaj ri ya' riq'uin ri ruch'abel.
EPH 5:27 Queri' xuben roma can rurayibel vi c'a chi roj ri iglesia yojyic'lun tok xkojruc'ul chila' chicaj. Y man nrajo' ta chi c'o ta jun tz'il pa tak kac'aslen. Xa nrajo' chi can ch'ajch'oj ri yojapon riq'uin. Achi'el jun tziek ri ch'ajch'oj chic; banon chic ruchojmil, y man yochoyic ta chic.
EPH 5:28 Y can achi'el c'a ri ajovabel ri nuc'ut ri Cristo, que chuka' ri' nic'atzin chi niben rix achi'a' quiq'uin ri ivixjaylal. Can que'ivajo' c'a. Roma xa jun ibanon. Ja ri ivixjaylal ri ch'aculaj y ja rix ri jolomaj (vi'aj). Romari' ri najovan ri rixjayil, can nubij c'a chi tzij chi nrajo-ri' rija'.
EPH 5:29 Roma man jun ri nretzelaj ta ka ri' rija'. Man jun nibanon cueri'. Konojel jebel nikatzuk y nikilij ri kach'acul. Y queri' c'a tibana' quiq'uin ri ivixjaylal. Achi'el nuben ri Cristo kiq'uin roj ri kanna' quiq'uin ri ivixjaylal. Achi'el nuben ri Cristo kiq'uin roj ri kaniman y oj ru-iglesia chic.
EPH 5:30 Roj jun c'a kabanon riq'uin rija', roma ja roj ri ruch'acul. Can oj rutijul (roj rutiojil) y rubakil c'a rija'.
EPH 5:31 Y que c'a ri' ri achin riq'uin ri rixjayil. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can: Romari' ri achin man chic c'a quiq'uin ta rute-rutata' xtic'oje-vi, xa riq'uin c'a ri rixjayil xtic'oje-vi. Y che ca'i', xa jun c'a xtiquiben. Queri' ri tz'ibatel can.
EPH 5:32 Ri nubij, can janíla c'a nim rejkalen y xk'alajirisex chikavech roma ri Dios. Y riq'uin ri ruk'alajirisan ri Dios, yin ninvajo' c'a ninc'ut chivech chi roj ri kaniman chic ri Cristo y nibix iglesia chike, can jun c'a kabanon riq'uin ri Cristo.
EPH 5:33 Y ninbij chic jun bey chive chi'ijujunal chi tivajo' ri ivixjayil, can achi'el ri nivajo-ka-ivi' rix. Y ri ixok tubana' chire ri rachijil chi can c'o-vi ruk'ij.
EPH 6:1 Y rix ac'uala', tinimaj c'a quitzij ri ite-itata', roma queri' ruc'amon chi niben. Y queri', ninimaj chuka' rutzij ri Ajaf.
EPH 6:2 Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios, chi taya' quik'ij ri ate-atata'. Y nubij c'a chuka' chi c'o utz ri xtikac'ul, vi nikaben ri nubij. Y jare' ri nabey pixa' chupan ri ley ri queri' nubij.
EPH 6:3 Ri tzij ri' que c'a re' ri nubij: Taya' quik'ij ri ate-atata', richin chi utz yac'oje' y q'uiy juna' xcac'ase-el chuvech re ruvach'ulef. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
EPH 6:4 Y rix te'ej-tata'aj, mantic'o ruvi' ri niben chique ri ivalc'ual. Man utz ta c'a ri niben vi nic'o ruvi' niben chique y romari' ri ivalc'ual nipe coyoval chive. Xa can que'iq'uiytisaj c'a riq'uin ri nubij ri ruch'abel ri Ajaf, y tok nic'atzin tiya' xic'a'y chique.
EPH 6:5 Y rix samajela', tinimaj quitzij ri i-patrón. Riq'uin ronojel ivánima tibana' ri nicajo' chi niben y tixibij chuka' juba' ivi' chiquivech; achi'el xa ta can ja ri rusamaj ri Cristo ri niben.
EPH 6:6 Man tiben c'a chi xaxe tok ec'o-apo ri i-patrón iviq'uin yixsamej, xaxe richin quixnimex chi ix utz tak samajela'. Rix ix rusamajela' ri Cristo, y romari' nic'atzin chi riq'uin ronojel ivánima tibana' rusamaj ri i-patrón, roma jari' ri rurayibel ri Dios.
EPH 6:7 Can riq'uin c'a ronojel ivánima tibana' rusamaj ri i-patrón. Achi'el xa ta can ja ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y man ja ta richin ri i-patrón.
EPH 6:8 Rix can ivetaman c'a chi ri Ajaf xtuya' rajel-ruq'uexel chive chi'ijujunal roma ja ri utz ri niben. Y man jun rubanon, vi ixc'o o man ixc'o ta chuxe' rutzij jun patrón; xaxe tibana' ri utz y xtic'ul jun utzilej rajel-ruq'uexel.
EPH 6:9 Y que c'a chuka' ri' rix patrón, ja ri utz ri tibana' quiq'uin ri isamajela' y man jun itzel tibila' o tibanala' chique richin tiquixibij-qui'. Man timestaj chi c'o jun Ivajaf chila' chicaj, y rija' can Cajaf vi rije' chuka'. Y rija' junan nuben chique conojel, chi patrón y chi samajel.
EPH 6:10 Y ri ruq'uisibel c'a ri ninbij-el chive vach'alal, chi can ticanoj c'a ivuchuk'a' riq'uin ri Ajaf, roma riq'uin rija' can nim vi c'a ri uchuk'a' c'o.
EPH 6:11 Can tibana' c'a achi'el nuben jun soldado. Rija' richin nuto-ri' chuvech ri enemigo, c'o ch'ich' ri yerucusaj richin rutobal. Y rix richin c'a nito-ivi' chuvech ri itzel-vinek, ticusaj c'a ronojel ri ruyo'on ri Dios chive richin itobal. Y tibana' queri' richin man yixtzak pa ruk'a' ri itzel-vinek, roma rija' can novinek vi chubanic.
EPH 6:12 Roj man quiq'uin ta c'a vinek nikaben-vi oyoval, can quiq'uin c'a ri itzel tak espíritu, quiq'uin espíritu ri c'o uchuk'a' pa quik'a', quiq'uin ri espíritu ri e uc'uayon quichin ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef y k'ekumatajinek ri quic'aslen, quiq'uin ri itzel tak espíritu ri ec'o pa cak'ik'. Can quiq'uin c'a rije' nikaben-vi oyoval.
EPH 6:13 Romari' xinbij yan chive chi ticusaj ronojel ri ruyo'on ri Dios chive richin itobal; richin queri' can yixtiquir c'a nicoch' tok nipe ri itzel-vinek chivij. Y stape' q'uiy c'a pokonal ri nic'ovisaj, man yixtzak ta pa ruk'a', rix yixpa'e' c'a can choj.
EPH 6:14 Y richin c'a chi man quixtzak pa ruk'a', tibana' achi'el nuben jun soldado. Rija' nubetz' rupan pa ch'ich' richin nibe pan oyoval. Y rix richin niben oyoval riq'uin ri itzel-vinek, ja ri kitzij ri ticusaj. Jun soldado chuka' nucusaj jun ch'ich' chuva-ruc'u'x richin nuto-ri' chuvech ri enemigo. Y rix richin nito-ivi' chuvech ri itzel-vinek, jac'a ri c'aslen choj ri ticusaj.
EPH 6:15 Jun soldado nucusaj chuka' jebel tak ruxajab richin rutobal-raken tok nibe pan oyoval. Y rix jac'a ri utzilej ch'abel richin colotajic ticusaj-el richin itobal. Y jac'a ch'abel re' ri niyo'on uxlanen.
EPH 6:16 Y chuka' jun soldado nic'atzin ri ruch'ich' ri achok chij nuto-vi-ri' chiquivech ri choj ch'ab y chuka' ri ch'ab ri quic'uan k'ak'. Y rix richin nik'et ri itzel-vinek ronojel bey tok janíla nuben chivij richin yixmacun ta, nic'atzin c'a chi tipaba' chuvech chi can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Dios. Y riq'uin ri' man jun xtitiquir xtuben chive.
EPH 6:17 Ri soldado nucusaj chuka' jun ch'ich' richin nuto' ri rujolon (ruvi') chuvech ri enemigo. Y rix richin chi man jun nic'ulvachij chuvech ri itzel-vinek, can ticusaj c'a ri icolotajic. Ri soldado nuc'uaj rumachet richin nucamisaj ri enemigo. Y rix richin chi queri' niben chire ri itzel-vinek, ticusaj c'a ri nuya' pan ik'a' ri Lok'olej Espíritu. Y ri nuya' pan ik'a' ri Lok'olej Espíritu ja ri ruch'abel ri Dios.
EPH 6:18 Y can tibana' c'a orar, benek-ruvech. Y tok rix niben orar, tiya' k'ij chire ri Lok'olej Espíritu chi nuya' pa tak ivánima achique ri nimatioxij y nic'utuj chire ri Dios. Tic'utuj c'a chire ri Dios ronojel ri nic'atzin; y can ronojel c'a ruvech oración tibana'. Man timalij ri oración, xa can titija' ik'ij niben orar jantape'. Y riq'uin c'a ronojel ivánima tic'utuj rutzil ri Dios pa quivi' conojel ri lok'olej tak kach'alal.
EPH 6:19 Y niben ta c'a chuka' orar voma yin, richin tic'utuj chire ri Dios chi yiruto' ta richin nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic y man ta ninxibij-vi' tok nintzijoj. Vacami ri ch'abel ri', can xk'alajirisex yan c'a jebel roma ri Dios.
EPH 6:20 Ri Dios xirucha' richin nintzijoj ri utzilej ruch'abel pa rubi' rija'. Can jac'ari' ri nusamaj, stape' vacami in quiximon pa cadena. Tic'utuj c'a chire ri Dios pa nuvi' chi can man ta ninxibij-vi' nintzijoj ri ch'abel ri'; chi nintzijoj ta achi'el ruc'amon.
EPH 6:21 Y richin nivetamaj chuka' rix ri achique nubanon, nintek c'a el ri kach'alal Tíquico. Rija' jun kach'alal ri janíla ninvajo' y can nuben-vi c'a ri rusamaj ri Ajaf benek-ruvech. Rija' xterubij c'a ronojel chive.
EPH 6:22 Romari' nintek-el, richin chi tivetamaj achique kabanon roj vave', y richin chuka' chi xtucukuba' más ic'u'x.
EPH 6:23 Ja ta c'a ri uxlanen petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel rix kach'alal; xtiban ta c'a chive roma ri Dios y ri Jesucristo chi xticukuba' ta más ic'u'x riq'uin, chi más ta xquixajovan.
EPH 6:24 Y ri rutzil ri Dios xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel rix, ri riq'uin ronojel ic'u'x nivajo' ri Kajaf Jesucristo. Que ta c'a ri'.
PHI 1:1 Yin Pablo vachibilan ri kach'alal Timoteo oj rusamajela' ri Jesucristo. Nikaben c'a el re carta re' chive rix lok'olej tak kach'alal ri ixc'o pa tinamit Filipos; rix ri jun ibanon riq'uin ri Cristo Jesáus. Nikaben-el re carta re' chive rix kach'alal ri ix uc'uey quichin ri kach'alal, chive rix diáconos y chive chi'ivonojel.
PHI 1:2 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
PHI 1:3 Can yixoka-vi chinuc'u'x, y ninmatioxij chire ri Dios ivoma.
PHI 1:4 Y jantape' tok yin ninben orar, yixinnataj rix, y riq'uin quicoten ninc'utuj ri rutzil ri Dios pan ivi'.
PHI 1:5 Roma noka' chinuc'u'x ri to'onic ri niben rix richin chi nitzijox ri utzilej ch'abel richin colotajic. Chupan c'a ri k'ij tok xinimaj, ja k'ij ri' tok ichapon-pe ri to'onic ri'.
PHI 1:6 Ri Dios ruchapon c'a jun utzilej samaj pa tak ivánima. Y yin vetaman chi can xtuq'uis na vi pa ruvi' y man xtuya' ta can rubanic ri samaj ri'. Can que vi ri' xtuben-apo c'a tok xtapon ri k'ij richin ri Jesucristo.
PHI 1:7 Ri Dios can nisamej-vi pa tak ivánima, roma can ibanon-vi utzil chuve vave' pa cárcel, in ito'on chutzijoxic ri utzilej ch'abel richin colotajic y chuka' in ito'on chubixic chi re ch'abel re' can kitzij vi. Junan c'a kac'ulun ri rutzil ri Dios; y romari' can ix nuc'uan-vi pa vánima.
PHI 1:8 Can retaman c'a ri Dios chi janíla vi yixinvajo' chi'ivonojel. Can achi'el ri ajovabel ri c'o riq'uin ri Jesucristo, queri' ri ajovabel ri ninna' yin chive rix.
PHI 1:9 Can ninc'utuj-vi c'a chire ri Dios chi can más ta xtiq'uiyer ri ajovabel iviq'uin, y xtic'oje' ta chuka' más etamabel y más na'oj iviq'uin.
PHI 1:10 Jac'ari' ri ninc'utuj chire ri Dios, roma ninvajo' chi nik'ax chivech achique ri can c'o-vi quejkalen. Richin queri' rix benek ta ruvech nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj y man ta jun itzel tilitej pan ic'aslen tok xtoka' ri k'ij richin ri Cristo.
PHI 1:11 Y ri Jesucristo can xquixruto' c'a richin chi can choj ta vi ri ic'aslen xtic'uaj y nivachin ta jebel. Y queri', ri Dios xtuc'ul ta ruk'ij-ruc'ojlen y xtinimirisex ta rubi'.
PHI 1:12 Vach'alal, yin ninvajo' chi rix nivetamaj chi riq'uin ri nuc'ulvachin man pa'el ta ruk'alajirisaxic ri utzilej ch'abel richin colotajic. Pa ruq'uexel c'a ri', ec'o más vinek ri ye'ac'axan.
PHI 1:13 Conojel ri ec'o pa palacio cac'axan chic, y chuka' quetaman chic chi xinoc pa cárcel roma ri nintzijoj rubi' ri Cristo. Y chuka' que c'a ri' conojel, can cac'axan-vi chic.
PHI 1:14 Y jubama conojel ri kach'alal xc'oje-el más cuchuk'a' richin chi niquitzijoj ri ruch'abel ri Dios chique ri vinek. Roma re kach'alal re' xquitz'et chi ri Dios can c'o-vi viq'uin y man jun xibinri'il viq'uin richin nintzijoj ri ruch'abel vave' pa cárcel. Romari' rije' xq'uis-el ri xibinri'il chiquivech y más xquicukuba-el quic'u'x chubanic rusamaj ri Ajaf.
PHI 1:15 Chiquicojol c'a rije' can ec'o-vi ri itzel niquina' chuve; y niquitzijoj rubi' ri Cristo xaxe richin nicajo' niquic'ut chi rije' chuka' yetiquir niquiben ri samaj. Pero can ec'o-vi chuka' ri riq'uin ajovabel y riq'uin jun ch'ajch'oj cánima niquiben ri samaj.
PHI 1:16 Ri itzel niquina' chuve, niquitzijoj c'a chuka' rubi' ri Cristo, pero xaxe richin chi nicajo' niquic'ut chi rije' chuka' yetiquir niquiben ri samaj; rije' xa man ch'ajch'oj ta cánima. Xa nicajo' c'a chi más ta nik'axon ri vánima vave' pa cárcel.
PHI 1:17 Jac'a ri ch'aka' chic ri can riq'uin ajovabel y riq'uin jun ch'ajch'oj cánima niquiben ri samaj, can yinquito-vi, roma quetaman chi ri Dios can in ruyo'on can vave' richin nink'alajirisaj chi ri utzilej ch'abel richin colotajic can kitzij vi.
PHI 1:18 Chuve yin ri más nic'atzin, can jac'a ri nitzijox ri rubi' ri Cristo; y man nic'atzin ta c'a chi ninvetamaj, vi ch'ajch'oj cánima tok niquitzijoj o xa man ch'ajch'oj ta. Pero tok can ja ri rubi' ri Cristo ri nitzijox, can janíla quicoten ri nuya' pa vánima. Y man xtiq'uis ta c'a el viq'uin ri quicoten ri'.
PHI 1:19 Cukul c'a nuc'u'x chi ronojel ri' c'o utz xtiquiq'uen-pe chuve y xquinel-el re acuchi in tz'apel-vi. Vetaman c'a chi rix niben orar voma, y chuka' yiruto' ri Lok'olej Espíritu ri petenek roma ri Jesucristo.
PHI 1:20 Can nurayibel vi c'a chi ninya' ruk'ij ri Cristo, achi'el ri nubanon-pe. Man ta yiq'uix, ni man ta chuka' ninxibij-vi'. Can ninya' ta ruk'ij ri Cristo riq'uin ri nuc'aslen o riq'uin ri nucamic. Jac'ari' ri nurayibel yin.
PHI 1:21 Roma chuve yin, vi c'a yic'ase' na chuvech re ruvach'ulef, can ja ri Cristo ri nuc'aslen. Y vi ta yiquen-el (yicom-el), yich'acon.
PHI 1:22 Vi xquic'ase-el más chuvech re ruvach'ulef, ri samaj ri xtinben, c'o utz ri xtuq'uen-pe. Y romari' yin man yitiquir ta ninbij vi ninvajo' yic'ase' más chuvech re ruvach'ulef o vi ninvajo' yiquen (yicom).
PHI 1:23 Can man ninvil ta c'a achique ninben, roma pa nic'aj inc'o-vi; pero chuka' ninch'ob chi vi ninya' can re ruvach'ulef y yibec'oje' riq'uin ri Cristo, más utz xtenbana' chila'.
PHI 1:24 Pero chuka' can vetaman chi ivoma rix más nic'atzin chi c'a yic'oje' na chuvech re ruvach'ulef.
PHI 1:25 Y romari' vetaman chi c'a man jani xquinel ta el chuvech re ruvach'ulef, xa can c'a xquic'oje' c'a iviq'uin, richin xquixq'uiy y xquixquicot chi'ivonojel rix ri icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios.
PHI 1:26 Y queri', rix can xtiya-vi c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Cristo Jesáus tok xquinitz'et chi xquinapon chic jun bey iviq'uin.
PHI 1:27 Y xabachique ta c'a xtic'ulvachitej viq'uin, ri ruc'amon chi niben rix ja ri tic'uaj jun c'aslen utz roma iniman chic ri utzilej c 2ruch'abel ri Cristo. Vi xquinapon iviq'uin, que ta ri' xtenvila' ri ic'aslen, y vi man xquinapon ta, xtinvac'axaj ta c'a chivij, chi can cukul ta ic'u'x riq'uin ri Cristo, chi xa jun ta ivech ibanon, y chi man ta iyo'on k'ij chire ri tijonic ri man kitzij ta. Can ta ito'on-ivi' richin itzekelben ri utzilej ch'abel richin colotajic ri iniman.
PHI 1:28 Y chuka' man tixibij-ivi' chiquivech ri ye'etzelan ivichin. Y vi queri' xtiben, xtek'alajin-pe chi rix ivilon chic ri colotajic. Y chuka' can xtek'alajin-pe chi ri ye'etzelan ivichin, pa k'ak' xquebeka-vi. Y ja ri Dios ri xtibanon chi xtek'alajin-pe.
PHI 1:29 Rix man xe ta c'a yo'on k'ij chive richin ninimaj ri Cristo, xa can yo'on chuka' k'ij chive richin chi nitej pokon roma ri rubi' rija'.
PHI 1:30 Can junan c'a ibanon viq'uin yin. Rix xitz'et tok xic'oje' iviq'uin chi q'uiy pokonal ri xinc'ovisaj roma ri rubi' ri Cristo. Y vacami tivetamaj c'a chi c'a c'o na tijoj-pokonal ninc'ovisaj.
PHI 2:1 Ri Cristo can nucukuba-vi c'a ic'u'x y que chuka' ri' nuben ri ajovabel ri c'o iviq'uin. Ri Lok'olej Espíritu c'o iviq'uin y jun ivech nuben chive. Can c'a pan ivánima c'a nipe-vi richin nijoyovaj ivech chi'ivachibil ivi'.
PHI 2:2 Romari' ninbij chive chi can junan ivech tibana', y jantape' quixajovan. Ronojel ri niben, riq'uin jun ic'u'x tibana'. Vi queri' xtiben, can xquiquicot c'a ivoma.
PHI 2:3 Ronojel ri niben, man richin ta ninimirisaj-ivi' o richin ta chi xaxe rix ri c'o utz niq'uen can chire ronojel. Xa tich'utinirisaj-ivi', y tibana-ka chi rix xa can más ix co'ol que chiquivech ri ch'aka' chic.
PHI 2:4 Tich'obo' ri nika' chiquivech ri ch'aka' chic, y man xe ta ri nika' chivech rix.
PHI 2:5 Tibana' c'a achi'el ri xuben ri Cristo Jesáus.
PHI 2:6 Rija' can Dios vi, pero man riq'uin ta ri' xc'oje' ta can chila' chicaj riq'uin ri Dios. Man que ta ri' xuben. Rija' xuya' can ronojel ri'.
PHI 2:7 Man xupokonaj ta c'a xuya' can ri ruk'ij-ruc'ojlen, y xo'alex chuvech re ruvach'ulef. Can xoc c'a achi'el roj vinek; xsamej achi'el xa ta xabachique samajel.
PHI 2:8 Rija' xoc c'a vinek achi'el roj y xuch'utinirisaj-ri'. Can xunimaj y xuben c'a ronojel ri xubij ri Dios chire; queri' xuben, c'a jampe' xapon chupan ri camic; ri camic chuva ri cruz.
PHI 2:9 Y romari' ri Dios rubanon chire chi can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen ri chila' chicaj. Jac'a rija' ri más nim chiquivech ri can nima'k chuka' quisamaj.
PHI 2:10 Ri Dios can nrajo' c'a chi conojel quexuque' tok nicac'axaj ri rubi' ri Jesáus. Ri ec'o chila' chicaj y re ec'o chuvech re ruvach'ulef, y chuka' ri ec'o chupan ri lugar quichin ri caminaki' ri man xquinimaj ta el, can quexuque' c'a chuvech.
PHI 2:11 Y conojel tiquibij chi ri Jesucristo jari' ri Ajaf. Y queri', xtiquiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Katata' Dios.
PHI 2:12 Roma c'a ri', rix ri yalan yixinvajo', ninbij c'a chive chi jantape' tinimaj rutzij ri Dios, achi'el ibanon-pe. Tok xic'oje' iviq'uin, queri' xiben. Y que chuka' ri' tibana' vacami, tok man inc'o ta iviq'uin. Titija' ik'ij chirij ri rusamajixic ri icolotajic, c'a pa ruq'uisibel. Can tixibij c'a ivi'.
PHI 2:13 Ri Dios nisamej pa tak ivánima, y nuya' ri rayibel chive chi niben ri nika' chuvech rija'. Y chuka' nuya' ivuchuk'a' richin yixtiquir niben.
PHI 2:14 Y ronojel ri niben, can riq'uin c'a ronojel ivánima tibana'. Man quixxebeloj, ni man tiben oyoval.
PHI 2:15 Can tibana' c'a chi nik'alajin chi can utz vi ri ic'aslen y man jun itzel nilitej chivij. Tik'alajin c'a chi ix ralc'ual ri Dios y chi man jun etzelal c'o pan ic'aslen, stape' ixc'o chuvech re ruvach'ulef chiquicojol vinek ri man choj ta quic'aslen; ri can e sachinek-vi riq'uin ri quich'obonic. Ja rix c'a ri yixsakirisan quichin ri vinek ri'.
PHI 2:16 Y nitzijoj ri ch'abel richin c'aslen chique. Y yin can ninvajo' c'a chi ivoma rix ri vánima xtiquicot ta chupan ri k'ij richin ri Cristo, roma xtik'alajin chi c'o xc'atzin-vi ri samaj xinben iviq'uin.
PHI 2:17 Can nintej c'a pokon roma ri ruch'abel ri Dios ri nink'alajirisaj; pero rix xinimaj ri xintzijoj chive. Rix can xijech ri ic'aslen chire ri Dios y romari' yin janíla yiquicot. Y stape' ta yicamisex, can nuq'uen-pe quicoten chuve yin.
PHI 2:18 Y que chuka' ri' rix, tiquicot c'a ri ivánima viq'uin.
PHI 2:19 Vi can rurayibel c'a ri Ajaf Jesáus, ri kach'alal Timoteo xtapon yan iviq'uin. Xtintek c'a el richin nrac'axaj-pe achique ibanon. Y queri' xticuker nuc'u'x yin.
PHI 2:20 Y man jun chic c'a ri c'o viq'uin ri can ta junan ránima viq'uin, achi'el ri Timoteo, y kitzij ta nuch'ob ri achique ibanon.
PHI 2:21 Ri ch'aka' chic ri ec'o viq'uin, xaxe ri nika' chiquivech rije' ri niquich'ob, y man niquich'ob ta achique ri nic'atzin pa rusamaj ri Cristo Jesáus.
PHI 2:22 Jac'a ri kach'alal Timoteo nuc'ut chi yalan utz. Y rix chuka' ivetaman chi queri'. Ivetaman chi rija' oquinek achi'el valc'ual, y samajinek viq'uin richin kak'alajirisan ri utzilej ch'abel richin colotajic.
PHI 2:23 Y yin xaxe chic c'a voyoben ri achique xquinuche'ex-pe pa k'atbel-tzij; vi yinelesex-el pa cárcel o xa c'o quinojin niquiben chuve. Y c'ari' nintek-el ri Timoteo iviq'uin, ri nuch'obon yin.
PHI 2:24 Y cukul nuc'u'x chi ri Ajaf xtuben chi yin chuka' xquitiquir xquinapon iviq'uin pa jun ca'i-oxi' apo k'ij.
PHI 2:25 Man riq'uin vi ri', xinch'ob c'a chi ri vach'alal Epafrodito nitzolin yan ta iviq'uin; rija' xitek c'a pe viq'uin richin xiruto' riq'uin ri xc'atzin chuve. Can kachibil vi c'a ki' riq'uin richin katijon kak'ij pa rusamaj ri Dios.
PHI 2:26 Ri Epafrodito janíla nrajo' yixrutz'et yan, roma retaman chi rix xivac'axaj chi xyavej.
PHI 2:27 Y kitzij chi rija' janíla xyavej y jubama xquen (xcom). Jac'a ri Dios xujoyovaj ruvech y xujoyovaj chuka' nuvech yin. Roma vi ta xquen (xcom) ri Epafrodito, c'o ta chic jun k'axo'n xpe viq'uin pa quivi' ri k'axo'n ri can ec'o chic pa vánima.
PHI 2:28 Romari' can xinch'ob-vi c'a chi nitzolin yan iviq'uin, richin niquicot ri ivánima tok xtitz'et. Y tok c'o chic iviq'uin, yin manek chic pena xtinchajij.
PHI 2:29 Can riq'uin c'a janíla quicoten tic'ulu', roma queri' ri ruc'amon chi niben chire. Can junan c'a iniman ri Ajaf riq'uin. Can tiya' c'a quik'ij ri kach'alal ri e achi'el chuka' rija'.
PHI 2:30 Ri kach'alal Epafrodito jubama xquen (xcom) roma ri rusamaj ri Cristo. Rix xitek-pe chinuto'ic yin, y rija' jubama xquen (xcom) chubanic ri samaj.
PHI 3:1 Vach'alal, ninbij c'a chuka' el chive chi tiquicot ri ivánima riq'uin ri Ajaf. Y roma c'a ri nic'atzin tok ninbij chic el jun bey ri achique xa nubin chic chive.
PHI 3:2 Can tichajij c'a ivi' chiquivech ri vinek ri niquiben achi'el niquiben ri itzel tak tz'i'; vinek ri niquibij chi e rusamajela' ri Dios y xa ja ri itzel niquiben; niquibij chi richin nicolotej jun vinek nic'atzin chi niban ri circuncisiáon chire.
PHI 3:3 Pero roj ketaman chi man nic'atzin ta chi niban ri circuncisiáon chike richin yojcolotej. Man riq'uin ta c'a re que tak re' nikach'ec kacolotajic. Pa ruq'uexel ri' roj riq'uin quicoten nikabij chi xkanimaj yan ri Cristo Jesáus. Y chuka' c'o chic ri Lok'olej Espíritu pa tak kánima, ri yojruto' chuya'ic ruk'ij ri Dios. Y romari' chuvech ri Dios ja roj ri banon ri kitzij circuncisiáon chike.
PHI 3:4 Pero vi ta roma ri utz ri kabanalon pa kac'aslen, roma ta ri' yojtiquir nikach'ec kacolotajic, yin yicolotej ta chuka'. Roma ri nuc'aslen yin más utz que chuvech ri quic'aslen ri yebin chi yecolotej roma ri utz quic'aslen.
PHI 3:5 Roma yin jun semana quinalex tok xban ri circuncisiáon chuve. Yin, jun chuka' israelita ri riy-rumam can ri Benjamín. Ri nte-nata' e hebreos. Xinoc jun fariseo; y xaxe ri noc fariseo ri más nutej ruk'ij nuben ri nubij ri ley richin ri Moisáes.
PHI 3:6 Can riq'uin c'a ronojel vánima xintzekelbej ri niquinimaj ri nuvinak israelitas, roma can riq'uin ronojel vetzelal xinben chique ri quiniman ri Jesucristo chi xquitej pokon, roma xinch'ob chi queri' nrajo' ri Dios chi ninben. Xinch'ob chi can choj vi ri nuc'aslen, roma can xintej-vi nuk'ij ninben ri nubij ri ley richin ri Moisáes.
PHI 3:7 Ronojel ri' yalan c'a e utz chinuvech yin. Pero xapon c'a ri k'ij tok xk'ax chinuvech chi man nuq'uen ta pe colotajic chuve y romari' xinya' can, richin xinnimaj ri Cristo.
PHI 3:8 Ronojel ri xincukuba' nuc'u'x riq'uin, xinya' can. Man jun chic c'a quejkalen chinuvech yin. Queri' xinben roma xinvetamaj ruvech ri Vajaf Cristo Jesáus. Roma ri Cristo xinya' can ronojel. Xentorij can, achi'el niban chire ri k'ayis. Queri' xinben roma ninvajo' chi ri Cristo can noc-vi vichin.
PHI 3:9 Queri' xinben roma can ninvajo' chi jun ninben riq'uin rija'. Ninvajo' chi man jun ta numac yic'ulun chuvech ri Dios. Ri ley richin ri Moisáes man nincukuba' ta chic nuc'u'x riq'uin. Vetaman chi man yitiquir ta ninben ronojel ri nubij chupan ri ley ri'. Vacami xinnimaj c'a ri Cristo; y romari' ri Dios xuben chuve chi can man jun numac yic'ulun chuvech rija'. Y queri' nuben chique conojel ri yeniman ri Cristo.
PHI 3:10 Can ninvajo-vi c'a ninvetamaj jebel ruvech ri Cristo y nisamej ta ri ruchuk'a' ri Dios pa nuc'aslen yin; can achi'el ri uchuk'a' tok xuc'asoj ri Cristo chiquicojol ri caminaki'. Ninvajo' nintej pokon roma rubi' ri Dios, can achi'el ri pokon ri xutej ri Cristo. Ninvajo' c'a ninc'ut chi yin can achi'el ta can xiquen (xicom) riq'uin ri Cristo chuva ri cruz. Y jac'ari' ninvajo' ninben.
PHI 3:11 Can nintej c'a nuk'ij, roma ninvajo' yic'astej-el chiquicojol ri caminaki' y yibec'oje' chila' chicaj riq'uin ri Dios.
PHI 3:12 Yin man ninben ta c'a chi can ta vilon chic ronojel ri c'o riq'uin ri Cristo. Ni man ninben ta chuka' chi can ta tz'aket chic ri nuc'aslen. Man que ta ri'. Xa c'ari' c'a nintej nuk'ij richin chi ye'oc vichin ronojel ri ec'o riq'uin ri Cristo Jesáus; jari' ri xrajo' chuve tok yin xinoc richin rija'.
PHI 3:13 Vach'alal, can man ninbij ta c'a chi e vichin ta chic ronojel ri ec'o riq'uin ri Cristo, pero yinajin chutijic nuk'ij chiquij. Xaxe chic ri' ri ninch'ob y man yec'atzin ta chic chuve ri xek'ax yan can.
PHI 3:14 Can nintej-vi nuk'ij chirij ri ec'o-apo chinuvech, roma ninvajo' chi can noc vichin yin ri lok'olej sipanic. Y roma c'a ri Cristo Jesáus tok ri Dios xiroyoj yin; roma nrajo' chi yibe chila' chicaj y nrajo' chi noc vichin yin ri lok'olej sipanic.
PHI 3:15 Ronojel c'a ri xinbij chive, que ta ri' ri nikach'ob konojel ri can cukul chic kac'u'x riq'uin ri Dios. Pero ri Dios chuka' xtuk'alajirisaj c'a chikavech tok c'o juba' ri man ja ta ri nikach'ob.
PHI 3:16 Pero xabacuchi ta c'a oj apovinek-vi riq'uin ri kach'obonic, ri ruc'amon chi nikaben ja ta ri nrajo' ri Dios. Can junan ta c'a ri bey ri nikachop-el konojel.
PHI 3:17 Vach'alal, tibana' c'a ri achi'el nitzu' viq'uin yin; y tibana' ri nitzu' quiq'uin ri ch'aka' chic, ri can niquiben chuka' ri achi'el ninben yin y ri e vachibil.
PHI 3:18 Roma e q'uiy ri ye'etzelan richin ri Cristo y man niquinimaj ta chi xaxe riq'uin ri rucamic chuva ri cruz yojcolotej. Jac'ari' ri e nunatan-el chive q'uiy bey; y vacami can riq'uin chuka' ok'ej yennataj-el chive.
PHI 3:19 Y pa ruq'uisibel, rije' pa k'ak' c'a xquebeka-vi. Xaxe ri nitij niquich'ob. Yalan itzel ri quic'aslen quic'uan y man yeq'uix ta. Chiquivech rije' yalan utz ri niquiben. Can benek c'a ri cánima chirij ri cosa richin re ruvach'ulef.
PHI 3:20 Jac'a roj oj richin chic chi yojbec'oje' chila' chicaj. Y chila' c'o-vi ri Colonel y Ajaf Jesucristo, y xaxe chic koyoben ri k'ij tok xtipe chikac'amic.
PHI 3:21 Ri ch'aculaj c'a ri kac'uan vacami, c'ayef ri nuc'ulvachila', pero rija' xtujel-el y xkojoc c'a achi'el rija' ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Queri' xtuben kiq'uin roma can janíla nim ri uchuk'a' ri c'o riq'uin; y ja uchuk'a' ri' ri nucusaj richin chi nic'oje' ronojel pa ruk'a'.
PHI 4:1 Romari' vach'alal, can ticuker c'a ic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo. Yin yalan yixinvajo' y ninrayij chuka' chi nikatz'et ta chic ki' jun bey. Rix janíla quicoten ri ic'amon-pe chuve roma ja riq'uin ri ic'aslen rix nik'alajin chi c'o xuq'uen-pe ri samaj xinben chi'icojol; can jac'a rix ri nu-premio.
PHI 4:2 Ninc'utuj utzil chique ri kach'alal Evodia y ri kach'alal Síntique chi junan quivech tiquibana', roma can quiniman chic ri Ajaf.
PHI 4:3 Y rat samajel junan viq'uin yin, ri can atc'o-vi chupan ri samaj richin ri Dios, ninc'utuj c'a utzil chave richin chi que'ato' ri ca'i' kach'alal ixoki' ri', roma rije' quitijon quik'ij chuka' chupan ri rusamaj ri Dios; can xenvachibilaj-vi chuk'alajirisaxic ri utzilej ch'abel richin colotajic. Junan xesamej viq'uin, e cachibilan ri kach'alal Clemente y ch'aka' chic kach'alal. Can c'o chic c'a ri quibi' chila' chicaj, tz'iban chic chupan ri vuj richin c'aslen.
PHI 4:4 Jantape' c'a tiquicot ri ivánima riq'uin ri Ajaf; can tiquicot c'a ri ivánima benek-ruvech.
PHI 4:5 Ri ic'aslen ch'uch'uj c'o ta utz nuc'ut chiquivech conojel ri vinek. Roma ri Ajaf nakaj chic c'o-vi rupetebel.
PHI 4:6 Man tichop pena chirij xabachique, xa tiya' pa ruk'a' ri Dios y tic'utuj chire ri nic'atzin chive, y chuka' man timestaj yixmatioxin.
PHI 4:7 Vi queri' xtiben, ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Dios xtic'oje' pan ivánima; y ri uxlanen ri' can xtuchajij ri ivánima y xquixruto' chuvech ri ch'obonic ri yepe iviq'uin. Queri' xtuben chive roma jun ibanon riq'uin ri Cristo Jesáus. Y ri uxlanen ri' can man xtik'ax ta vi chikavech jebel, roma can janíla nim ri samaj nuben.
PHI 4:8 Vach'alal, pa ruq'uisibel ninvajo' c'a ninbij-el chive chi ri ruc'amon chi niben y nich'ob, ja ri kitzij, ri c'o ruk'ij, ri choj, ri ch'ajch'oj, ri jebel, ri c'o utz rutzijol, ri can utz vi, y ri nika' chuvech ri Dios. Can jac'ari' ri tibana' y tich'obo'.
PHI 4:9 Can jac'a ri xivetamaj, ri xic'ul, ri xivac'axaj y ri xitz'et viq'uin, jari' ri tibana'. Y ri Dios ri niyo'on ri uxlanen, can xtic'oje-vi iviq'uin.
PHI 4:10 Janíla c'a niquicot vánima y yimatioxin chire ri Ajaf ivoma. Quela' chic can ri', ri man jun chic to'onic ri itakon-pe chuve y xa c'are' chic can ri xininataj-pe. Y ri' man roma ta c'a ri xinimestaj yan, man que ta ri', xa roma ri man jani ix tiquirinek ta.
PHI 4:11 Y re' man ninbij ta c'a roma ta ri c'o nic'atzin chuve. Man que ta ri'. Roma yin xa xuc'uluj yan chuve vi c'o nincusaj, utz, y vi man jun nincusaj, utz chuka' chuve yin.
PHI 4:12 Vetaman c'a yic'ase' riq'uin meba'il y vetaman yic'ase' riq'uin beyomel. Q'uiy yan c'a xinvetamaj y yiquicot riq'uin ri achique ninvil, vi ninvil q'uiy nuvay o vi xa manek, vi c'o q'uiy viq'uin o vi xa c'a c'o na nic'atzin chuve.
PHI 4:13 Can jac'a ri Cristo niyo'on vuchuk'a' richin yitiquir ninben ronojel.
PHI 4:14 Man riq'uin ri', rix utz ri xiben chi xijoyovaj-pe nuvech y xina' ri ruc'ayeval inc'o-vi.
PHI 4:15 Yin ninch'ob chi rix aj-Filipos c'a noka' na chi'ic'u'x tok yin nuc'uan-apo ri utzilej ch'abel richin colotajic chive, ri pa nabey. Y tok xinel-el ri chiri' iviq'uin, tok xinya' can ri Macedonia, rix xitek c'a jun to'onic chuve. Y ri ch'aka' chic kach'alal ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit man xinquinataj ta.
PHI 4:16 Can c'a inc'o na pa tinamit Tesaláonica tok ja yan ri' xinchop ruc'ulic ri to'onic ivichin rix. Man xaxe ta c'a jun bey xinc'ul ri to'onic tok xic'oje' chiri'.
PHI 4:17 Y ri xininataj-pe, can niquicot vi ri vánima romari', pero man roma ta c'a chi c'o ri xitek-pe chuve, man que ta ri'. Ri vánima niquicot roma vetaman chi ri to'onic ri' c'o c'a chuka' nuq'uen-pe chive rix.
PHI 4:18 Vacami ronojel chic c'a c'o viq'uin, riq'uin ri xitek-pe rix tok xpe ri kach'alal Epafrodito chuya'ic. Can man jun chic c'a xtinvajo', roma q'uiy ri xinc'ul. Re sipanic re' can nika-vi c'a chuvech ri Dios, y yojtiquir nikabij chi can chire ri Dios xiya-vi, y rija' xuc'ul.
PHI 4:19 Ri ka-Dios ri can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen y janíla rubeyomel, xtuya' c'a ronojel ri xtic'atzin chive roma jun ibanon riq'uin ri Cristo Jesáus.
PHI 4:20 Ri Katata' Dios can c'o-vi c'a ruk'ij-ruc'ojlen richin jantape'. Can que c'a ri'.
PHI 4:21 Y tiya' c'a rutzil-quivech conojel ri lok'olej tak kach'alal ri jun chuka' quibanon riq'uin ri Cristo Jesáus. Ri kach'alal ri ec'o viq'uin niquitek chuka' el rutzil-ivech.
PHI 4:22 Que chuka' ri' ri lok'olej tak kach'alal ri e rusamajela' ri rey Cáesar niquitek-el rutzil-ivech. Can conojel c'a ri lok'olej tak kach'alal niquitek rutzil-ivech.
PHI 4:23 Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
COL 1:1 Yin Pablo, ru-apáostol ri Jesucristo roma jari' ri rurayibel ri Dios. Yin vachibilan c'a ri kach'alal Timoteo,
COL 1:2 tok ninben-el re carta re' chive rix lok'olej tak kach'alal ri ixc'o pa tinamit Colosas, ri can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Cristo y jun ibanon riq'uin. Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
COL 1:3 Benek-ruvech nikaben orar ivoma rix, y nikamatioxij chire ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo.
COL 1:4 Nikamatioxij ivoma roma kac'axan chi can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Cristo Jesáus y ye'ivajo' conojel ri lok'olej tak kach'alal.
COL 1:5 Queri' ri niben rix, roma ivoyoben ri utzil ri yacon chila' chicaj. Y ri utzil ri' xivetamaj chi c'o, tok xivac'axaj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y can kitzij vi ri ch'abel ri xivetamaj.
COL 1:6 Y tok xivac'axaj ri ch'abel ri' y kitzij xk'ax chivech ri rutzil ri Dios, ix q'uiy c'a ri xixniman. Y ri ch'abel ri' apovinek c'a pa ronojel tinamit. Can e q'uiy vi c'a vinek ri e nimayon y nivachin ri quic'aslen, achi'el rix.
COL 1:7 Y riq'uin c'a ri kach'alal Epafras xivac'axaj-vi ri ruch'abel ri Dios. Rija' jun samajel ri kachibil roj, y janíla c'a nikajo'. Rija' can jebel vi nisamej pa rusamaj ri Cristo ri chiri' chi'icojol rix.
COL 1:8 Y tok rija' xpe kiq'uin, xutzijoj chike chi rix can janíla vi yixajovan, roma c'o ri Lok'olej Espíritu iviq'uin.
COL 1:9 Y roma ri xkac'axaj chupan ri k'ij tok xoka' ri kach'alal, benek c'a ruvech kabanon-pe orar ivoma. Nikac'utuj chire ri Dios chi xtuben ta chive chi can ta jebel xtivetamaj ri rurayibel ri Dios, y ri Lok'olej Espíritu xtuya' ta chuka' ronojel na'oj y etamabel chive.
COL 1:10 Queri' nikac'utuj chire ri Dios, roma nikajo' chi rix jantape' tic'uaj jun c'aslen utz; ri ruc'amon chi nic'uaj roma iniman chic ri Ajaf Jesucristo. Chi rix benek ta ruvech nic'uaj jun c'aslen ri nika' chuvech rija'. Can ta nivachin ri ic'aslen. Niben ta ronojel ri utzilej tak banobel, y nivetamaj ta más chirij ri Dios.
COL 1:11 Nikajo' c'a chi ri Dios nuya' ta janíla uchuk'a' chive, roma ri ruk'ij-ruc'ojlen rija' can janíla nim ruchuk'a'. Ri uchuk'a' ri' xtic'atzin chive richin nic'oje' ronojel coch'onic y quicoten iviq'uin.
COL 1:12 Nikajo' chi can quixmatioxin chire ri Tata'ixel, roma ri rubanon chike konojel chi ruc'amon richin nikichinaj ri c'o chila' chicaj. Junan c'a xkojichinan quiq'uin ri ch'aka' chic lok'olej tak ralc'ual ri Dios, ri chiri' chupan ri sakil.
COL 1:13 Ri Tata'ixel can xojrucol yan chuka' pa ruk'a' ri rajaval ri k'eku'n y xojruya' pa rajavaren o pa ruk'a' ri Ruc'ajol. Ri Tata'ixel janíla nrajo' ri Ruc'ajol.
COL 1:14 Ri Ruc'ajol ri Dios xquen (xcom) koma roj y xbiyin ri ruquiq'uel, y romari' oj colotajinek y cuyutajinek chic ri kamac.
COL 1:15 Ri Dios man tz'etel ta, pero xa can nitz'etetej-vi c'a riq'uin ri Ruc'ajol, roma ri C'ajolaxel can Dios vi chuka'. Y ri Dios can pa ruk'a' c'a ri Ruc'ajol xuya-vi richin chi xeruben ronojel cosas. Y romari' can jac'a ri Ruc'ajol ri nabey y más nim chuvech ronojel ri xeruben, ronojel ri c'o chila' chicaj y ri ec'o vave' chuvech re ruvach'ulef. Ronojel ri' can roma c'a rija' tok ec'o. Ri e tz'etel y ri man e tz'etel ta, stape' ta e ángeles, e k'atoy tak tzij, nima'k quik'ij y c'o uchuk'a' pa quik'a'; can conojel c'a roma rija' tok ec'o, y richin chi niquiya' ruk'ij tok xeruben.
COL 1:17 Ronojel can jac'a rija' ri xbanon, roma can c'o-pe pa nabey, y ja rija' ri uc'uayon quichin.
COL 1:18 Ja rija' ri jolomaj (vi'aj) ri c'o pa kavi' roj ri kaniman, ri nibix iglesia chike y oj oquinek ruch'acul. Ja rija' ri nabey ri xc'astej-el chiquicojol ri caminaki', y romari' nuya' c'aslen. Y romari' ja rija' ri nabey, chuvech ronojel.
COL 1:19 Can ja vi c'a ri' ri rurayibel ri Dios, chi ri Ruc'ajol junan riq'uin rija'. Ri Ruc'ajol, can Dios c'a chuka'.
COL 1:20 Y tok ri Ruc'ajol xquen (xcom) chuva ri cruz y xbiyin ri ruquiq'uel, rija' xujek ri bey chiquivech conojel; chiquivech ri ec'o chuvech re ruvach'ulef y chiquivech chuka' ri ec'o chicaj. Can ja vi c'a ri' ri rurayibel ri Dios, chi conojel junan ta quivech riq'uin y nel ta c'a ri c'o chiquicojol roma ri samaj ri xuben ri Ruc'ajol tok xquen (xcom).
COL 1:21 Y rix can nej c'a icojol riq'uin ri Dios tok rubanon can. Roma riq'uin ri itzel tak ch'obonic y ri itzel tak banobel ri xec'oje' iviq'uin, xk'alajin chi can nivetzelaj-vi ri Dios. Jac'a re vacami rix junan chic ivech riq'uin ri Dios, roma can xicanoj-vi c'a ri bey ri xujek chivech.
COL 1:22 Jari' ri samaj ri xuben ri Ruc'ajol ri Dios tok xpe chuvech re ruvach'ulef. Can xoc-vi c'a vinek achi'el roj y xquen (xcom) chuva ri cruz. Richin chi rix ch'ajch'oj ic'aslen, manek imac y man jun itzel nitz'etetej chivij tok yixruya' chuvech ri Dios.
COL 1:23 Pero nic'atzin chi can nicuker-vi ic'u'x riq'uin ri Dios y man jun bey tich'ob niya' can. Can man c'a quixsilon-el. Nic'atzin chi can riq'uin ronojel ivánima nivoyobej-apo ri utzil ri nubij chupan ri utzilej ch'abel richin colotajic. Rix can jebel vi ivetaman ri ch'abel ri', y ja chuka' ri' ri apovinek chic quiq'uin ri ch'aka' chic vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Y richin chi nitzijox ri utzilej ch'abel ri', ri Dios xuben chuve yin Pablo chi xinoc rusamajel.
COL 1:24 Ivoma rix yin nintej pokonal vacami. Pero man yibison ta. Xa yiquicot. Yin riq'uin ri pokonal nintej, nintz'akatisaj ri c'a nrajo' na che ri pokonal ri nic'atzin chi ninc'ovisaj, achi'el ri xuc'ovisaj ri Cristo. Pokonal ri ninc'ovisaj roma ri nibix iglesia chire. Y ri iglesia ja roj ri kaniman y oj ruch'acul ri Cristo.
COL 1:25 Y yin xinoc c'a samajel richin ri iglesia ri', y ri samaj ri xuya' ri Dios chuve yin can ja vi ri chiquicojol ri man e israelitas ta, achi'el rix. Y rija' nrajo' c'a chi can pa rutz'akatinen ta ri ruch'abel ri ninya' chivech.
COL 1:26 Ri ruch'abel c'a ri Dios man can ta k'alajirisan-pe jebel chique ri vinek, chupan ri tiempo ri k'axinek. Xa c'a ja re vacami ri xk'alajirisex jebel chike roj ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios.
COL 1:27 Ri Dios can nrajo-vi c'a nuc'ut chikavech roj israelitas, chi rija' can yalan vi utz ri ruch'obonic pan ivi' chuka' rix ri man ix israelitas ta. Xa c'a juba' tuk'alajirisaj chi ri Cristo can nic'oje' c'a chuka' pa tak ivánima rix. Y roma can c'o chic ri Cristo pa tak ivánima, can ivoyoben c'a ri k'ij tok yixbec'oje' riq'uin rija' ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen, y jebel xte'ibana' riq'uin.
COL 1:28 Roj can ja ri Cristo ri nikak'alajirisaj. Nikabij chique conojel chi tiquiya' can ri mac, y riq'uin ronojel etamabel yekatijoj conojel. Queri' nikaben roma nikajo' chi can tz'aket ta ri quic'aslen conojel ri niquinimaj ri Cristo Jesáus.
COL 1:29 Yin janíla nintej nuk'ij chi can ta nitz'aket ri quic'aslen conojel. Nincusaj ronojel ri uchuk'a' ri ruyo'on ri Cristo chuve. Ri uchuk'a' ri ruyo'on ri Cristo chuve jari' ri niyo'on vuchuk'a' chubanic ri samaj. Y ri uchuk'a' ri' can janíla vi nim.
COL 2:1 Ronojel ri' ninbij c'a chive roma ninvajo' chi rix nivetamaj chi can ixc'o-vi pa vánima y janíla c'a ninben orar ivoma. Y que chuka' ri' ninben coma ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Laodicea y coma conojel ri kach'alal ri man jun bey quitz'eton ta nuvech.
COL 2:2 Ninvajo' c'a chi cukul ta ic'u'x chi'ivonojel y chi junan ta ivech roma ri nivajovala-ivi'. Ninvajo' chi can tz'aket ta ri etamabel ri nic'oje' iviq'uin, richin chi tivetamaj ri c'a juba' tuk'alajirisaj ri Katata' Dios chirij ri Cristo.
COL 2:3 Riq'uin ri Cristo nilitej-vi ronojel ri utzilej tak etamabel y na'oj.
COL 2:4 Y ronojel ri' xinbij c'a chive roma yin ninvajo' chi man yixk'olotej pa quik'a' ri ye'ucusan jebel tak ch'abel xaxe richin yixtzak pa quik'a'.
COL 2:5 Y stape' man inc'o ta apo iviq'uin, chi can ta in pa'el-apo pan inic'ajal, ri vánima yin can c'o-vi-apo iviq'uin. Yalan yiquicot roma vetaman chi can riq'uin ruchojmilal ix benek y can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri Cristo.
COL 2:6 Ic'ulun chic ri Ajaf Cristo Jesáus, y romari' nic'atzin chi tic'uaj jun c'aslen utz, ri can ruc'amon chi nic'uaj roma jun ibanon riq'uin rija'.
COL 2:7 Can ix tiquil c'a riq'uin ri Cristo, y chiri' ix paban-vi-pe achi'el nipabex jun jay pa ruvi' ri ruxe'. Can ta cukurinek ic'u'x riq'uin, achi'el c'a ri xivetamaj tok xic'ul ri tijonic ri'. Y benek ta chuka' ruvech nic'oje' matioxinic pa tak ivánima.
COL 2:8 Can tichajij c'a ivi' richin chi man yixk'olotej pa quik'a' ri vinek ri xa jun vi chic tijonic quic'uan; tijonic ri can jebel oc yek'alajin, pero xa quiq'uin c'a vinek e petenek-vi y man jun utz niquiq'uen-pe; tijonic ri xa aj-ruvach'ulef y man e tz'aket ta; tijonic ri xa man riq'uin ta Cristo e petenek-vi. Ri tijonic ri' can man e kitzij ta.
COL 2:9 Roma ri Cristo can Dios vi. Y queri' xk'alajin tok xoc vinek y xoc'oje' vave' chuvech re ruvach'ulef.
COL 2:10 Rix can c'o chic ri Cristo pa tak ivánima. Y xaxe c'a rija' ri nitz'akatisan ri ic'aslen. Y xa chuxe' c'a rutzij rija' ec'o-vi ri ángeles y ri c'o uchuk'a' pa quik'a'. Ja ri Cristo ri ruc'amon chi nikaya' ruk'ij.
COL 2:11 Rix ri c'o ri Cristo pa tak ivánima, can banon chic ri circuncisiáon chive, pero ri circuncisiáon ri' man junan ta riq'uin ri niquiben-ka ri vinek riq'uin ri quik'a'. Ri circuncisiáon ri xuben ri Cristo chive jac'a ri xrelesaj ri itzel tak rayibel ri ec'o pa tak ivánima; ri nibanon chive chi yixmacun.
COL 2:12 Tok xixban c'a bautizar, jac'ari' tok can achi'el xixmuk junan riq'uin ri Cristo, y jari' chuka' can achi'el c'a xixc'astej-el junan riq'uin. Can xicukuba-vi c'a ic'u'x riq'uin ri Dios, roma ivetaman chi ja rija' ri xc'ason richin ri Cristo chiquicojol ri caminaki'. Romari' xivil-vi c'a ri ic'aslen riq'uin.
COL 2:13 Y tok rubanon can, xa ix caminek chupan ri imac, y xiben ri itzel tak irayibel. Can man banon ta c'a ri circuncisiáon chive roma ri Cristo. Jac'a re vacami cuyutajinek chic ri imac y riq'uin ri' ri Dios xuben chive chi junan xixc'astej riq'uin ri Cristo.
COL 2:14 Tok rubanon can, konojel roj koyoben chic c'a chi nika' ruc'ayeval pa kavi', roma man xojtiquir ta xkaben ronojel ri nubij chupan ri ley richin ri Dios. Can que vi c'a ri' nubij ri ley chikij. Jac'a ri Dios xojrucol chuvech ri ruc'ayeval ri'. Queri' xuben roma ri Cristo xbajix chuva ri cruz koma roj.
COL 2:15 Y riq'uin ri' xk'alajin chi ri Cristo c'o más ruchuk'a' que chiquivech ri ángeles y ri c'o uchuk'a' pa quik'a'. Y xk'alajin chi xukasaj quik'ij. Rije' can xe'oc c'a pa ruk'a' y chuxe' rutzij ri Cristo.
COL 2:16 Roma xic'ul ri icolotajic riq'uin ri Cristo, man jun c'a tich'on chivij rix, roma ri nitej o roma ri nikun. Man jun tich'on chivij roma man nichajij ta ri k'ij tok nalex ri ic', y ri k'ij richin uxlanen y ch'aka' chic nimak'ij.
COL 2:17 Roma ronojel ri' can xec'atzin-vi c'a, roma riq'uin ri' xketamaj c'a ri achique rubanic ri Cristo. Can e rumach'ach'il (ruq'uexevach) rija' ri xec'oje' kiq'uin. Jac'a re vacami, can ja chic c'a rija' ri c'o kiq'uin y man chic nic'atzin ta c'a ri rumach'ach'il (ruq'uexevach).
COL 2:18 Rix xa c'o chic c'a chi nic'ul ri lok'olej sipanic ri c'o chila' chicaj, pero man c'a quixk'olotej pa quik'a' ri vinek ri yebin chi conojel vinek c'o chi can niquich'utinirisaj-qui' y c'o chuka' chi niquiya' quik'ij ri ángeles. Ri vinek ri yebin queri', niquibij chi q'uiy quetaman chiquij ri xa man e tz'etel ta, pero xa man que ta ri'. Rije' stape' man e nima'k ta, can niquina' chi janíla e nima'k. Ja ch'obonic ri' ri e quic'uan roma ri itzel tak rayibel ri ec'o quiq'uin.
COL 2:19 Rije' queri' quibanon pa ruk'a' ri itzel tak quirayibel; xa man ec'o ta apo riq'uin ri Cristo richin chi jebel ta quichapon-qui' chiri'. Roma ja ri Cristo ri jolomaj (vi'aj); ja rija' ri c'o pa kavi' konojel ri kaniman chic. Ja rija' nibanon chike chi yojq'uiy roj ri oj oquinek ruch'acul. Nuben chike chi junan kavech konojel. Nuben chike chi yojq'uiy, can achi'el ri nrajo' ri Dios chi nikaben. Xa can achi'el vi c'a ri ruch'acul jun vinek, jebel quitunun-qui' y quichapalon-qui' roma ri riboch'il.
COL 2:20 Rix achi'el can xixquen (xixcom) riq'uin ri Cristo tok rija' xquen (xcom), y romari' ix caminek chic chuvech ri tijonic ri e richin re ruvach'ulef ri xa man e tz'aket ta. Vi queri' ibanon, ¿achique roma c 3ichapon ninimaj ri tijonic ri'? ¿Achique roma tok rix niben ri niquibij ri vinek ri xa man ja ta ri kitzij tijonic quic'uan?
COL 2:21 Achi'el ri niquibij chive chi man tiq'uen la', man titej re', ni man tichop la jun chic la', yecha' chive.
COL 2:22 Ronojel ri tzij que tak ri' xa quich'obonic y quitijonic c'a vinek. Roma chirij ri yetij, ketaman chi can ja vi c'a ri Dios e yoyon can richin yetij. Can richin chi yeq'uis tok ec'o. Man xajan ta c'a nachop, naq'uen o natej.
COL 2:23 Ri e uc'uayon ri tijonic ri' nik'alajin chi c'o q'uiy etamabel quiq'uin y xa man que ta ri', xa man jun quetaman. Niquibij chi nic'atzin chi nikaya' quik'ij ángeles y ch'aka' chic. Niquibij chi tikach'utinirisaj-ki' y tikaya-ki' pa pokonal. Pero ronojel ri' man jun utz nuq'uen-pe, roma man nuya' ta kuchuk'a' richin yojch'acon ta chirij ri itzel tak karayibel.
COL 3:1 Romari', vi rix can xixc'astej junan riq'uin ri Cristo tok rija' xc'astej, can benek c'a ruvech tich'obo' ri c'o chila' chicaj, ri acuchi c'o-vi ri Cristo, tz'uyul pa rajquik'a' ri Dios.
COL 3:2 Can ja vi c'a ri c'o chila' chicaj ri tich'obo' y man ja ta ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
COL 3:3 Queri' ri ninbij chive roma achi'el can xixquen yan (xixcom yan) chuvech ri ch'obonic richin re ruvach'ulef, y c'o chic ic'aslen riq'uin ri Cristo. Can k'alaj chi queri', roma jun ibanon riq'uin ri Cristo, y chuka' jun ibanon riq'uin ri Dios roma ri Cristo.
COL 3:4 Y can roma vi c'a ri Cristo tok c'o kac'aslen. Y ri' xtik'alajin tok xtipe chic jun bey rija', tok junan xkojbec'oje' riq'uin chila' chicaj y jebel xtekabana' riq'uin. Rija' can c'o-vi c'a ruk'ij-ruc'ojlen.
COL 3:5 Romari', man c'a tiben ri itzel ri nirayij rix, ri xa richin re ruvach'ulef; xa can ticamisaj ri itzel tak rayinic ri'. Ri achi'a' y ri ixoki' man tiquicanola-qui' richin yemacun. Can man c'a titz'ilobisaj-ivi' pa tak mac. Man tiya' k'ij chire ri itzel tak irayibel. Xa tiya' can ri rayinic ri'. Man chic tirayij chi iviq'uin ta rix c'o-vi ronojel. Roma ri queri' can itzel vi. Can junan riq'uin ri niya' ta quik'ij ri dios ri xa man e kitzij ta.
COL 3:6 Y xa roma c'a ri banobel que tak ri' ri yequibanala' ri vinek ri man niquinimaj ta rutzij ri Dios, roma c'a ri' tok nika' ri royoval ri Dios pa quivi'.
COL 3:7 Tok rubanon can, can que vi c'a ri' ri banobel ri xe'ibanala' rix; tok can c'a ixc'o-vi chupan.
COL 3:8 Jac'a re vacami xcanej yan can ronojel. Man chic c'a quetique' chuka' oyoval pa tak ivánima, ni man chuka' que'ibanala' ri man ruc'amon ta roma ri ivoyoval. Man chic c'a tirayij niben itzel chique ri ch'aka' chic, y man chic tibij itzel tak ch'abel chiquij. Man chic tibij tzij ri man e ruc'amon ta.
COL 3:9 Man chic titz'ucula' tzij. Xa iyo'on chic can ri itzel c'aslen ri xic'uaj.
COL 3:10 Vacami jun c'ac'a' c'aslen ic'uan. Can ja ri Dios ri xyo'on re c'ac'a' c'aslen chive. Y rija' nuben c'a chire ri c'ac'a' ic'aslen chi niq'uiy y yixoc más achi'el rija'. Queri' nuben chive roma nrajo' chi can jebel nivetamaj ruvech rija'.
COL 3:11 Y roma c'o ri c'ac'a' kac'aslen, man jun nuben chike vi oj israelitas o man oj israelitas ta. Man jun nuben chike vi banon ri circuncisiáon chike o xa man banon ta. Man jun nuben chike vi c'o juba' kak'ij o xa can manek. Man jun nuben chike vi oj ximon pa samaj o xa oj libre. Ri nic'atzin ja ri c'o Cristo pa tak kánima.
COL 3:12 Ri Dios yalan yojrajo', xojrucha' y xuch'ajch'ojirisaj ri kac'aslen. Roma c'a ri' nic'atzin chi benek-ruvech tic'oje' ri joyovanic kiq'uin. Nic'atzin chi utz kana'oj quiq'uin conojel, chi man nikanimirisaj ta ki', oj ch'uch'uj ta y yojcoch'on ta.
COL 3:13 Tok c'o jun ri nibanon itzel chike, tikacoch'o' y tikacuyu'. Can achi'el xuben ri Cristo chi xucuy ri kamac roj, que chuka' ri' nic'atzin chi nikaben quiq'uin ri ch'aka' chic. Tikacoch'ola' y tikacuyula' c'a ki'.
COL 3:14 Y ja ri ajovabel ri más nic'atzin. Roma vi yojajovan, can nuben chike chi junan kavech quiq'uin conojel.
COL 3:15 Y ri pa tak kánima can nic'atzin c'a chuka' chi tic'oje' ri uxlanen richin ri Dios, y ja ta ri' ri nuc'uan kichin. Can roma vi c'a ri' tok xojroyoj ri Dios, chi man ta jun oyoval chikacojol roma junan ta kavech quiq'uin conojel ri quiniman chic. Nic'atzin c'a chuka' chi tic'oje' matioxinic ri pa tak kánima roma ri rubanon koma.
COL 3:16 Can nic'atzin chuka' chi ri kánima nojinek riq'uin ri ruch'abel ri Cristo. Can riq'uin ronojel etamabel tikatijola-ki' y tikacukubala' kac'u'x chikachibil ki'. Y tikabixaj rubi' ri Ajaf roma ri matioxinic ri c'o pa tak kánima. Quekabixala' c'a salmos, himnos y ch'aka' chic bix ri ye'alex pa tak kánima roma can c'o ri Lok'olej Espíritu kiq'uin.
COL 3:17 Ronojel c'a ri nikaben, tikabana' pa rubi' ri Ajaf Jesáus. Y ronojel ri nikabij, tikabij pa rubi' rija'. Y benek c'a ruvech kojmatioxin chire ri Katata' Dios. Xaxe roma ri Jesáus tok yojtiquir yojmatioxin chire ri Dios.
COL 3:18 Rix c'a ixoki', tinimaj quitzij ri ivachijlal, roma queri' ruc'amon chi niben roma iniman chic ri Ajaf.
COL 3:19 Y rix achi'a', que'ivajo' ri ivixjaylal, y man tibanala' oyoval quiq'uin, xa can quixoc c'a utz tak achijlonela'.
COL 3:20 Rix ac'uala', jantape' tinimaj quitzij ri ite-itata', roma jari' ri nika' chuvech ri Ajaf chi niben.
COL 3:21 Y rix te'ej-tata'aj, man tiyec coyoval ri ivalc'ual. Man utz ta c'a ri niben vi nic'o ruvi' niben chique, y romari' nisech quic'u'x.
COL 3:22 Rix samajela', jantape' tinimaj quitzij ri i-patráon. Man tiben c'a chi xaxe tok ec'o-apo ri i-patráon iviq'uin tok yixniman-vi tzij, xaxe richin quixnimex chi ix utz tak samajela'. Nic'atzin chi riq'uin ronojel ivánima tibana' ri quisamaj, roma ri Dios can ix rutzuliben-vi-pe chila' chicaj.
COL 3:23 Xabachique c'a ri niben, can riq'uin c'a ronojel ivánima tibana'. Achi'el xa ta can ja ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y man quichin ta ri vinek.
COL 3:24 Y ri Ajaf Jesucristo xtuya' c'a ri lok'olej sipanic chive roma ja rija' ri nisamajij. Can iyo'on-vi c'a pa nabey y romari' xquixichinan chila' chicaj.
COL 3:25 Jac'a ri yebanon etzelal, xtiquic'ul rutojbalil roma ri etzelal niquiben. Roma ri Dios man nutzu' ta ri vinek vi c'o ruk'ij o manek, ri nutzu' rija' ja ri banobel.
COL 4:1 Rix patráon, can xe c'a ri utz y ri choj tibana' quiq'uin ri isamajela', roma toka' chi'ic'u'x chi rix chuka' c'o jun Ivajaf chila' chicaj.
COL 4:2 Can benek c'a ruvech tibana' orar, y q'ues ta ri inojibal tok niben orar. Can jantape' c'a tic'oje' matioxinic iviq'uin.
COL 4:3 Y tibana' orar koma roj chuka', chi ri Dios nujek ta jun puerta más chikavech richin chi nikatzijoj ri c'a juba' tuk'alajirisaj, chi roma ri Cristo tok yojcolotej. Y chutzijoxic c'a ri' tok xinoc re pa cárcel.
COL 4:4 Tic'utuj c'a chire ri Dios chi can jebel ta rubixic ninben tok xtintzijoj ri xuk'alajirisaj ri Dios, can achi'el ta ri ruc'amon chi ninben.
COL 4:5 Y rix tivetamaj c'a yixbiyin chiquicojol ri vinek ri man quiniman ta ri Cristo. Can ta jebel ri niben y nibij chique ri vinek. Man tiya' k'ij chi choj nic'o ri tiempo.
COL 4:6 Can ta ronojel ri nibij c'o ta rutzil. Can ta achi'el c'o atz'an riq'uin ri ich'abel richin c'o ruqui'il. Tibana' c'a queri', richin chi can xe ta c'a ri ruc'amon ri nibij chique conojel ri c'o niquic'utuj chive.
COL 4:7 Ri kach'alal Tíquico xterutzijoj c'a chive ri achique nubanon. Rija' jun kach'alal ri janíla ninvajo' y can nuben-vi c'a ri rusamaj ri Ajaf benek-ruvech. Can vachibil vi c'a chupan ri samaj.
COL 4:8 Y ja rija' ri nintek-el chila' iviq'uin richin nretamaj achique ibanon y richin nucukuba' ic'u'x.
COL 4:9 Y riq'uin rija' nintek-el chuka' ri kach'alal Onáesimo, ri elenek-pe chila' iviq'uin rix. Ri Onáesimo can cukul c'a ruc'u'x riq'uin ri Dios, y yalan ninvajo'. Re ca'i' kach'alal re' xtiquitzijoj c'a chive ronojel ri banatajinek vave'.
COL 4:10 Ri kach'alal Aristarco, ri c'o viq'uin vave' pa cárcel, nutek-el rutzil-ivech. Y que chuka' ri' ri kach'alal Marcos nutek-el rutzil-ivech. Ja rija' ri ruch'itic'ajol ri kach'alal Bernabáe. Y xinbij yan c'a chive chi vi napon chila' iviq'uin, can utz ruc'ulic tibana'.
COL 4:11 Chuka' nutek-el rutzil-ivech ri kach'alal Jesáus, ri nibix chuka' Justo chire. Re oxi' kach'alal re' e nuvinak israelitas y banon ri circuncisiáon chique. Junan yojsamej quiq'uin richin chi e q'uiy ta ri yeniman richin ri Ajaf Jesáus y ye'oc ta pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Man jun chic chique ri nuvinak ri nisamej ta viq'uin, xaxe rije', y janíla niquicukuba' nuc'u'x.
COL 4:12 Ri kach'alal Epafras nutek-el rutzil-ivech. Y rix jebel ivetaman ruvech rija' roma chila' iviq'uin rix petenek-vi, y jun utzilej rusamajel ri Cristo. Rija' riq'uin ronojel ránima nuben orar ivoma. Can jantape' c'a nuc'utuj chire ri Dios chi rix can xticuker ta ic'u'x riq'uin ri Dios, chi can ta xtitz'aket ri ic'aslen y can ta xtiben ronojel ri nrajo' ri Dios chi niben.
COL 4:13 Yin nintz'et c'a chi ri kach'alal Epafras yalan yixruc'uxla'aj, roma ri nuben ivoma rix y coma chuka' ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Laodicea y ri ec'o pa tinamit Hierápolis.
COL 4:14 Y chuka' ri kach'alal Lucas nutek-el rutzil-ivech. Rija' jun c'a ak'omanel y yin janíla ninvajo'. Ri kach'alal Demas nutek chuka' el rutzil-ivech.
COL 4:15 Y rix tibana' utzil tiya' rutzil-quivech ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Laodicea. Y tiya' rutzil-ruvech ri kach'alal Ninfas y conojel ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rachoch rija' richin niquiya' ruk'ij ri Dios.
COL 4:16 Y tok rix isiq'uin chic re carta re' chiquivech ri kach'alal, can tibana' c'a chi tisiq'uix chuka' chiquivech ri kach'alal ri ec'o pa tinamit Laodicea. Y que chuka' ri' ri jun chic carta ri ninben-el chique rije', ninvajo' chi rix nisiq'uij chuka'.
COL 4:17 Y tibana' c'a utzil tibij chire ri kach'alal Arquipo chi yin janíla yiquicot riq'uin, roma rija' nuben ri samaj ri yo'on chire roma ri Ajaf, y man tutanaba' c'a rubanic ri samaj ri'.
COL 4:18 Yin Pablo nintek c'a el rutzil-ivech. Y titz'eta' c'a re ruq'uisibel parte chire re carta re', can riq'uin c'a nuk'a' yin xinben-vi-el. Y man timestaj chi inc'o pa cárcel. Ri rutzil ri Dios xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
1TH 1:1 Yin Pablo e vachibilan ri kach'alal Silvano y ri Timoteo, nikaben c'a el re carta re' chive rix kach'alal ri ix aj-Tesalónica, ri nimol-ivi' pa rubi' ri Dios. Rix ri jun ibanon riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo. Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
1TH 1:2 Roj jantape' yixkanataj ri pa tak ka-oración. Can jantape' nikamatioxij chire ri Katata' Dios ivoma.
1TH 1:3 Roma jantape' noka' chikac'u'x ri samaj niben rix, roma icukuban ic'u'x riq'uin ri Jesucristo. Noka' chikac'u'x chi janíla yixsamej roma nivajo' ri Jesucristo. Y riq'uin coch'onic ivoyoben-apo ri k'ij tok xtipe chic ri Kajaf Jesucristo.
1TH 1:4 Kach'alal, roj ketaman chi ri Dios yixrajo', y ketaman chuka' chi ri Dios xixrucha' richin xixoc richin rija'.
1TH 1:5 Roma tok xkatzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chive, man kayon ta roj ri xkatzijoj. Xa can ja ri Lok'olej Espíritu ri xojto'on chutzijoxic. Y ja ri Lok'olej Espíritu chuka' xsilon ivánima. Y xk'alajin chi ri xkatzijoj chive, can ruch'abel vi ri Dios. Y chuka' xitz'et ri c'aslen xkac'uaj. Roma xkajo' chi xinimaj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Y romari' can xkachajij-ki', richin utz ri c'aslen ri xkac'uaj chivech.
1TH 1:6 Y rix jari' ri xitzekelbej, y chuka' can xivojkaj ri Ajaf. Roma tok xinimaj ri ruch'abel ri Dios, yalan xixetzelex coma ri vinek ri man quiniman ta ri ruch'abel ri Dios. Pero man riq'uin ri tijoj-pokonal xixbison ta. Man que ta ri'. Roma ja ri Lok'olej Espíritu xyo'on quicoten pan ivánima.
1TH 1:7 Y can chanin xetamex chi can riq'uin ronojel ivánima iniman ri Jesucristo. Y ri quiniman chuka' ri Jesucristo ri ec'o pa ch'aka' chic tinamit ri chiri' pa Macedonia, y chuka' ri aj-Acaya cac'axan chi rix can riq'uin ronojel ivánima iniman ri Jesucristo. Y roma ri cac'axan chi iniman, jari' ri nibanon chique chi queri' ri nic'atzin niquiben rije' chuka'.
1TH 1:8 Y man xe ta chiri' pa Macedonia y Acaya ac'axan chi riq'uin ronojel ivánima iniman ri Dios. Xa chi jun ruvach'ulef nitzijox-vi. Y roma ri queri' nitzijox chivij, xbe rutzijol ruch'abel ri Ajaf Dios. Y man ja ta roj ri yojtzijon.
1TH 1:9 Xa ja ri ch'aka' vinek ri yetzijon chi tok xojapon iviq'uin, xojic'ul jebel. Niquitzijola' chuka' chi xinimaj ri c'aslic Dios, y man xiya' ta chic quik'ij ri vachibel ri e banon coma achi'a'. Rix xa can xichop niben ri nrajo' ri kitzij Dios.
1TH 1:10 Y chuka' niquitzijola' chi ivoyoben ri k'ij tok ri Jesucristo, ri Ruc'ajol ri Dios, xtipe chic jun bey. Rix ivetaman chi rija' xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki' roma ri ruchuk'a' ri Dios. Y vacami c'o chila' chicaj. Y chuka' ivetaman chi ja rija' ri xkojcolon chuvech ri ruc'ayeval ri xtipe.
1TH 2:1 Kach'alal, rix jebel ivetaman chi yalan rejkalen chi xojapon iviq'uin, y xkabij ri ruch'abel ri Dios chive.
1TH 2:2 Y chuka' ivetaman chi tok man jani kojapon ri chila' iviq'uin rix, roj xa can xkatej yan c'a pokon y q'uiy yan ri xban chike chiri' pa Filipos, pero ri xkac'ulvachij chiri' man xuben ta chike chi xkaxibij ta ki' richin xojapon chila' iviq'uin chuka' rix, richin chi xbekabij chive ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic. Y stape' xa can janíla chuka' xojetzelex ri pan itinamit rix. Ri Dios can xuben c'a chike chi man xkaxibij ta ki'.
1TH 2:3 Y ri ruch'abel ri Dios ri xkabila' chive, can pa rubeyal vi. Y man xixkak'ol ta. Y man xkabila' ta chuka' ri ruch'abel ri Dios chive, roma c'o ta jun ri nikajo-apo chive.
1TH 2:4 Xkabila' ri utzilej ch'abel richin colotajic chive, roma ja ri Dios ri xyo'on re samaj re' chike. Queri' xuben roma rija' retaman chi nikajo' nikaben ri nika' chuvech rija'. Y roma ja rija' ri xyo'on re samaj re' chike, roj riq'uin ronojel kánima nikaben re samaj re'. Roma nikajo' nikaben ri nika' chuvech rija', stape' man nika' ta chiquivech ri vinek. Roma ja ri Dios etamayon achique rubanon ri kánima, vi utz o xa man utz ta.
1TH 2:5 Y rija' retaman chi tok xkabij ri ruch'abel chive, man richin ta xkach'ec mero. Y rix chuka' ivetaman chi man xkacanoj ta ch'abel ri yalan ta xka' chivech richin queri' xixkak'ol ta.
1TH 2:6 Chuka' man xkajo' ta chi rix y ch'aka' ta chic vinek xiya' ta kak'ij roj, stape' xa utz ta xkaben chi rix xiya' ta kak'ij, roma can oj apóstoles richin ri Jesucristo. Pero man que ta ri' xkaben.
1TH 2:7 Roj xa janíla xixkajo', achi'el nuben jun te'ej quiq'uin ri tak ral, can c'o quiq'uin, yerajo' y jebel chuka' yerilij.
1TH 2:8 Y que chuka' ri' xkaben chive rix. Janíla xixkajo'. Romari' xkabila' chive ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic. Y man xe ta ri'. Roma vi ta xc'atzin chi xojapon chuvech ri camic chi'ito'ic, can xkaben ta. Roma can janíla xixkajo'.
1TH 2:9 Kach'alal, jebel ivetaman chi man jun bey xkac'utuj kavay chive. Roj xojsamej chi pak'ij chi chak'a' richin xkach'ec kavay. Roma man xkajo' ta xixkaya' pa c'ayef, tok xojc'oje' iviq'uin chubixic ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic.
1TH 2:10 Ri Dios can retaman-vi y rix chuka' can yixtiquir nik'alajirisaj chi tok roj xojc'oje' iviq'uin, ri kac'aslen can utz vi chuvech ri Dios. Can choj vi ri c'aslen ri xkac'uaj chivech rix ri iniman chuka' ri Jesucristo. Can man jun itzel xilitej pa kac'aslen.
1TH 2:11 Rix ivetaman chi xkaben chive achi'el nuben jun tata'aj chique ri ralc'ual. Xkacukuba' ic'u'x chi'ivonojel. Y xkabij chuka' chive chi man tiya' can ri Dios.
1TH 2:12 Xkabij c'a chive chi choj tic'uaj ri ic'aslen, roma queri' ruc'amon nikaben roj ri oj richin ri Dios. Roma ri Dios xojroyoj richin chi yojoc pa rajavaren o pa ruk'a', y chupan ri ruk'ij-ruc'ojlen.
1TH 2:13 Roj jantape' nikamatioxij chire ri Dios ivoma rix kach'alal. Roma tok xkatzijoj ri ruch'abel ri Dios chive, can xic'ul-vi. Y man xibij ta ka chi ruch'abel vinek. Xa can xibij chi can ruch'abel vi ri Dios. Y can kitzij vi chi queri', y nuben chive rix ri iniman ri Jesucristo chi nijel ri ic'aslen.
1TH 2:14 Kach'alal, tok rix xban pokon chive coma ri ivinak, roma iniman ri Cristo Jesús, junan xban chive achi'el xban chique ri nuvinak israelitas ri quiniman ri Cristo Jesús, ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios pa tak tinamit richin ri Judea. Roma rije' chuka' xban pokon chique coma ri quivinak, roma quiniman ri Cristo Jesús.
1TH 2:15 Y ri quivinak rije' jari' xebin chi ticamisex ri Ajaf Jesucristo. Y chuka' ja rije' ri xe'okotan-pe kichin roj. Y chuka' ri israelitas ri xec'oje' ojer can, e q'uiy achi'a' xequicamisala', achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios. Ri israelitas ri xec'oje' ojer can y ri e richin re tiempo re', can e junan. Man niquiben ta ri nika' chuvech ri Dios, y yequetzelaj ri vinek.
1TH 2:16 Roma tok roj xkajo' xkatzijoj ruch'abel ri Dios chique ri vinek ri man e israelitas ta, rije' yalan itzel xquina'. Roj xkatzijoj ruch'abel ri Dios chique ri vinek man e israelitas ta, roma xkajo' chi rije' chuka' yecolotej ta pe chupan ri quimac. Pero ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo, man xcajo' ta chi xojbe quiq'uin ri man e israelitas ta. Q'uiy ri quimac ri israelitas. Y romari' ri Dios ruyo'on chic ruc'ayeval pa quivi'.
1TH 2:17 Kach'alal, roj yalan c'a yixkabisoj, roma c'o yan chic juba' tiempo kojel-pe iviq'uin. Pero stape' man ojc'o ta apo iviq'uin, jantape' yixkanataj, y yalan kajovan chi oj apovinek ta iviq'uin,
1TH 2:18 hasta xkaben richin xojbe. Yin ca'i-oxi' bey xinben chi xojbe ta, pero ri Satanás xojruk'et.
1TH 2:19 Roj can nikajo-vi yojapon iviq'uin, roma niquicot kánima chi rix iniman ri Jesucristo riq'uin ronojel ivánima. Y romari' riq'uin quicoten koyoben ri k'ij tok xtipe ri Kajaf Jesucristo. Roma chupan ri k'ij ri' xtiquicot ránima ri Jesucristo kiq'uin roj ivoma rix, chi c'o xrejkalej ri xkatzijoj ri ruch'abel ri Dios chive.
1TH 2:20 Can ivoma vi rix tok roj c'o kak'ij y c'o quicoten pa tak kánima.
1TH 3:1 Kach'alal, roma janíla xixkajo', xapon ri k'ij tok man xkacoch' ta chic chi man ketaman ta ri achique ibanon. Y romari' xkabij chi utz yojcanej can kayon pa tinamit Atenas.
1TH 3:2 Y xkatek c'a el ri kach'alal Timoteo richin xixberutz'eta'. Roma rija' jun rusamajel chuka' ri Dios. Rija' nutzijoj ri utzilej ruch'abel ri Cristo ri nic'amon-pe colotajic. Y xkatek c'a el ri kach'alal Timoteo richin neruya' más ivuchuk'a' y nuben chuka' chive chi más nicukuba' ic'u'x riq'uin ri Jesucristo.
1TH 3:3 Man ta nisach ic'u'x chupan ri tijoj-pokonal, y man ta niya' can ri Jesucristo. Roma rix ivetaman chi pa kac'aslen ri kaniman ri Jesucristo, can c'o tijoj-pokonal.
1TH 3:4 Toka' c'a chi'ic'u'x chi tok xojc'oje' iviq'uin, xkabij chive chi nipe k'axomal pa kac'aslen. Y jebel ivetaman chi achi'el ri xkabij can chive, can que vi ri' ri nibanatej.
1TH 3:5 Y roma ri man xincoch' ta chic chi man vetaman ta ri achique ibanon, romari' xintek-el ri Timoteo iviq'uin, richin xberetamaj-pe ri achique ibanon, chi vi c'a icukuban na ic'u'x riq'uin ri Jesucristo. Roma xinbij chi riq'uin juba' ri itzel-vinek xuben chive chi xiya' can ri Jesucristo, y xa man jun xrejkalej ri samaj ri xkaben chi'icojol.
1TH 3:6 Pero vacami niquicot ri kánima roma xkac'axaj yan ri achique ibanon. Roma xtzolej yan pe ri Timoteo. Rija' xubij chike chi can icukuban ic'u'x riq'uin ri Jesucristo, y chi janíla yixajovan. Chuka' xorubij chike chi c'a yojoka' na chi'ic'u'x. Y xorubij chuka' chi man xe ta roj ri yojajovan yixkatz'et. Xa can ja chuka' ri' ri irayibel rix.
1TH 3:7 Y romari', kach'alal, yalan quicoten xkana' pa kánima roma xkac'axaj chi man iyo'on ta can ri Jesucristo. Re' janíla quicoten xuya' chike roj. Stape' yojajin chuc'ovisaxic k'axomal, y stape' nikatej janíla pokon, ri kánima niquicot-ka romari'.
1TH 3:8 Roma rix can kitzij icukuban ic'u'x riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can xojalex xkana' roj tok xkac'axaj.
1TH 3:9 Y roma c'a ri quicoten ri niya' pa kánima rix, ¿achique ta cami chi matioxinic ruc'amon chi nikaya' chire ri Dios ivoma rix? Can janíla vi quicoten c'o pa kánima y ri ka-Dios can nutzu-vi.
1TH 3:10 Y chuka' chi pak'ij chi chak'a' nikac'utuj chire ri Dios, chi xkojtiquir ta xkojapon iviq'uin. Richin queri' xtikac'ut ta más chivech ri ruch'abel ri Dios ri nic'atzin pan ic'aslen rix ri iniman.
1TH 3:11 Romari' nikajo' chi xtiban ta chike roma ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo richin xkojtiquir ta xkojapon iviq'uin.
1TH 3:12 Kach'alal, roj can janíla yixkajo'. Y que chuka' ri' nikajo' chi can tivajovala-ivi' rix, y chi que'ivajovala' chuka' conojel ri ch'aka' chic vinek ri man quiniman ta ri Jesucristo. Y nikajo' chi ri Ajaf xtuben ta chive chi re ajovabel re' man ta xtiq'uis iviq'uin, y xtuben ta chive chi más ta yixajovan.
1TH 3:13 Richin queri' can ta cukul ic'u'x riq'uin ri Jesucristo, chi ch'ajch'oj ta ri ic'aslen chuvech ri Katata' Dios jantape', richin queri' man jun ta itzel yixajin chubanic tok xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo, e rachibilan-pe conojel ri xeniman-el richin y ec'o chic riq'uin rija'.
1TH 4:1 Kach'alal, tok xojc'oje' iviq'uin, xkabij chive achique ri nika' chuvech ri Dios, y chi jari' ri utz niben. Y vacami nikac'utuj utzil chive chi man quixtane' niben ri utz. Y man xe ta nikac'utuj utzil chive. Pero chuka' can nikabij chive chi c'o chi niben más y más ri nika' chuvech ri Dios, roma queri' nrajo' ri Ajaf Jesús.
1TH 4:2 Rix jebel ivetaman achique ri xkabij chive, ri c'o chi niben. Y roj xkabij queri' chive, roma can queri' bin can roma ri Ajaf Jesucristo.
1TH 4:3 Kach'alal, ri Dios nrajo' c'a chi rix nich'er ta ivi' chuvech ronojel ri man utz ta, chi rix achi'a' man que'icanola' ixoki' richin chi yixmacun, y rix ixoki' man que'icanola' achi'a' richin chi yixmacun; xa can ta ch'ajch'oj ri ic'aslen.
1TH 4:4 Rix achi'a' chi'ijujunal tivetamaj c'a chi man ruc'amon ta yixc'oje' quiq'uin ixoki' ri xa man e ivixjaylal ta. Roma ri' mac. Ri Dios nrajo' chi xaxe quiq'uin ri ivixjaylal quixc'oje-vi. Richin queri' ri vinek niquitz'et chi ch'ajch'oj ri c'aslen ic'uan.
1TH 4:5 Pero man tiben c'a achi'el niquiben ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios. Roma rije' xa can xe ri niquirayij, xa can xe ri' ri niquiben. Can yalan itzel ri quic'aslen. Pero roj man tikaben c'a achi'el niquiben rije'.
1TH 4:6 Man tikak'ol jun chique ri kach'alal chi xa yojc'oje' riq'uin ri rixjayil. Roma vi nikaben jun mac quere', ri Ajaf xtuya' ruc'ayeval pa kavi'. Quere' xkabij chive tok xojc'oje' iviq'uin: Chi vi yojmacun, xtipe na vi ri ruc'ayeval pa kavi'.
1TH 4:7 Ri Dios man xojroyoj ta richin nikac'uaj jun itzel c'aslen. Man que ta ri'. Rija' xojroyoj richin nikac'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj.
1TH 4:8 Y vi c'o jun ri chi'icojol ri xa man nrajo' ta nrac'axaj ronojel ri xkabij yan ka chive, y xa c'a nrajo' na nuc'uaj jun itzel c'aslen, man ja ta roj o jun ta chic vinek ri nretzelaj ri ruch'abel. Xa can ja ri ruch'abel ri Dios ri man nrajo' ta nrac'axaj. Ri Dios ri yoyon-pe ri Lok'olej Espíritu chike.
1TH 4:9 Jac'a chirij ri ajovabel ri c'o chi nic'oje' chi'icojol rix chi'ivach'alal ivi', ri Dios ruc'utun chic chivech chi c'o chi nivajovala-ivi'. Y romari' man nic'atzin ta chi ninnataj chive, chi tivajo-ivi'.
1TH 4:10 Roma can nik'alajin-vi jebel chi rix janíla ye'ivajo' conojel ri kach'alal ri ec'o pa ronojel lugar chiri' pa Macedonia. Pero chuka' nikabij chive chi jantape' quixajovan más.
1TH 4:11 Y chuka' man tich'ujirisaj-ivi'. Xa choj ticanoj ri nic'atzin chive ka rix. Jantape' quixsamej richin nich'ec ivay, achi'el xkabij chive tok xojc'oje' iviq'uin.
1TH 4:12 Richin chi ri ic'aslen can ta pa rubeyal nibiyin chiquivech ri vinek ri xa man jani quiniman ta ri Jesucristo, y richin chuka' chi nivilij-ka-ivi' rix y man ta nitzu-apo jun chic vinek chi nuya-pe chive.
1TH 4:13 Kach'alal, roj nikajo' chi rix nivetamaj ri achique xtiban chique ri xquinimaj y e caminaki' chic el. Richin man yixbison, achi'el niquiben ri vinek ri man coyoben ta ri utzil ri c'o riq'uin ri Jesucristo.
1TH 4:14 Roma roj can nikanimaj-vi chi ri Jesucristo xquen (xcom) y xc'astej-el. Y roma chuka' ri' roj can nikanimaj-vi chi ri Dios queri' xtuben quiq'uin ri e caminek chic el, ri can xquinimaj-el ri Jesucristo tok xec'ase-el chuvech re ruvach'ulef. Ri Dios can xqueruc'asoj-vi-el.
1TH 4:15 Y re' nikabij chive roma queri' rubin can ri Ajaf, chi konojel ri kaniman rija', junan xtiban chike, tok rija' xtipe chic jun bey. Vi c'a oj q'ues na o vi oj caminek chic el. Vi c'a oj q'ues na, man xkojnabeyej ta chuka' el.
1TH 4:16 Roma ri Ajaf xtipe chila' chicaj y xtich'on-pe, achi'el nich'on jun ri can ninimex-vi ri nubij, y achi'el jun nimalej ángel chuka' xtich'on-pe. Y xtik'ajan-pe ri trompeta richin ri Dios. Y jari' tok xquec'astej-el ri caminaki' ri xquinimaj-el ri Jesucristo.
1TH 4:17 Y c'ari', ri c'a oj q'ues na can, jari' tok xkojuc'uex junan quiq'uin rije', pa tak sutz' chicaj, richin xtekac'ulu' ri Ajaf. Y xkojbec'oje' riq'uin rija' richin jantape'.
1TH 4:18 Roma c'a ri' ticukubala' ic'u'x chi'ivachibil ivi'.
1TH 5:1 Kach'alal, man nic'atzin ta ninbij chive ri achique tiempo y achique k'ij xtipe ri Jesucristo.
1TH 5:2 Roma rix jebel ivetaman chi man jun etamayon achique k'ij xtipe ri Ajaf. Roma rija' tok xtipe, xtuben achi'el nuben jun elek'on tok napon pa jun jay ri chak'a'. Tok nitz'et coma ri rajaf-jay c'o chic.
1TH 5:3 Y jac'a tok ri ch'aka' chic vinek xtiquibij chi vacami janíla jebel kabanon, roma e manek oyoval, can utz ojc'o-ka; xa jac'ari' tok xtoka' ri ruc'ayeval pa quivi'. Xa xtiquic'ulvachij achi'el ri nuc'ulvachij jun ixok ri petenek alanic chirij. Tok noc'ulun ri k'axomal ri', man jun xtitiquir xtiyo'on rutzijol chire. Y que c'a ri' ri xtiquic'ulvachij ri vinek ri', man xquecolotej ta chuvech ri ruc'ayeval.
1TH 5:4 Pero rix kach'alal man xtic'ulvachij ta queri'. Roma rix can ivoyoben ri k'ij tok xtipe chic ri Jesucristo. Y romari', tok xtoka' rija' iviq'uin, man xtoka' ta achi'el noka' jun elek'on, roma can ivoyoben, y man ixc'o ta chic pa k'eku'n.
1TH 5:5 Roma konojel ri kaniman ri Jesucristo man oj richin ta chic ri k'eku'n, xa oj richin chic ri sakil.
1TH 5:6 Roma c'a ri' man tikaben achi'el niquiben ri ch'aka' chic vinek ri man ec'o ta pa sakil. Roma rije' man niquina' ta jebel ri achique yequibanala'. Xa achi'el yever. Pero roj kojc'ase' c'a jebel y tikana' jebel ri yekabanala'. Man c'a tikaben achi'el niquiben ri ec'o pa k'eku'n.
1TH 5:7 Roma ri k'eku'n xa richin ri varan, y richin chuka' ri k'abaric.
1TH 5:8 Pero roj ri richin ri sakil, roma kaniman ri Jesucristo, tikana' jebel ri achique yekabanala'. Can tikacukuba' kac'u'x riq'uin ri Jesucristo, y kojajovan, richin man nikaya' k'ij chire ri itzel-vinek richin yojruch'ec. Achi'el nuben jun soldado, nucusaj jun ch'ich' chuva-ruc'u'x, richin nuto-ri' chuvech ri enemigo. Can jantape' tikacukuba' kac'u'x chi xojcolotej yan pe chupan ri kamac, richin man nikaya' k'ij chire ri itzel-vinek. Roj xa can tikabana' c'a achi'el nuben ri soldado, nucusaj jun ch'ich' pa rujolon (ruvi') richin man nuya' ta k'ij chire ri enemigo.
1TH 5:9 Tikachajij c'a ki', man tikaya' k'ij chire ri itzel-vinek richin yojruch'ec, roma ri Dios man nrajo' ta chi nipe ruc'ayeval pa kavi'. Rija' can nrajo' chi nikanimaj ri Kajaf Jesucristo richin yojcolotej.
1TH 5:10 Y rix ivetaman chi ri Jesucristo xquen (xcom) koma roj. Rija' xquen (xcom) richin xuya' kac'aslen. Richin queri' vi c'a oj q'ues na vave' chuvech re ruvach'ulef, nikac'ul kac'aslen riq'uin rija'. Y vi oj caminek chic el, c'o chuka' kac'aslen riq'uin rija'.
1TH 5:11 Roma c'a ri' ticukubala' ic'u'x chi'ivachibil ivi'. Y chuka' titola-ivi' richin chi yixq'uiy riq'uin ri ic'aslen, can achi'el ri ibanon-pe.
1TH 5:12 Kach'alal, nikac'utuj utzil chive chi tiyala' quik'ij ri achi'a' ri yesamej chi'icojol pa rusamaj ri Dios. Tiyala' c'a quik'ij, roma ja rije' ri e uc'uayon ivichin. Jari' ri samaj yo'on chique roma ri Ajaf Dios. Y chuka' richin yixquipixabala'.
1TH 5:13 Roma c'a ri' tiyala-vi quik'ij y que'ivajovala' janíla, roma ri samaj ri niquiben. Y chuka' jebel tic'uaj-ivi' y man ta jun oyoval ri chi'icojolil.
1TH 5:14 Chuka', kach'alal, nikabij chive chi que'ipixabaj ri kach'alal ri c'o quik'oral. Tibij chique chi quesamej. Y ri kach'alal ri xa ca'i' quic'u'x rubanon, ticukubala' quic'u'x. Y ri man jani c'o ta cuchuk'a' jebel chupan ri quic'aslen riq'uin ri Jesucristo, man que'iya' can. Xa can que'itola'. Y chuka' que'icoch'ola' conojel.
1TH 5:15 Y vi c'o ri xquebanon etzelal chive, man tiben c'a ruq'uexel chique. Xa titija' ik'ij niben ri utz chique. Titija' c'a ik'ij niben ri utz chique conojel vinek, chive ka rix ivachibil ivi' ri iniman ri Jesucristo, y chuka' chique ri vinek ri man quiniman ta.
1TH 5:16 Jantape' tiquicot ri ivánima.
1TH 5:17 Jantape' tibana' orar.
1TH 5:18 Can quixmatioxin-vi chire ri Dios. Quixmatioxin tok utz ixc'o, y quixmatioxin chuka' tok ixc'o pa jun ruc'ayeval. Roma queri' nrajo' ri Dios chi niben rix ri iniman ri Cristo Jesús.
1TH 5:19 Man tik'et ri rusamaj ri Lok'olej Espíritu.
1TH 5:20 Y tok c'o jun kach'alal nubij chi c'o ri ruk'alajirisan ri Dios chire, man tivetzelaj.
1TH 5:21 Xa tivac'axaj ri nubij, richin queri' rix ninabej vi kitzij o man kitzij ta. Y vi kitzij, tivojkaj c'a.
1TH 5:22 Ronojel ri man kitzij ta, man tivojkaj.
1TH 5:23 Rix ivetaman chi ja ri Dios ri niyo'on uxlanen pa tak ivánima. Y ninvajo' c'a chi rija' xtuben ta chive chi jantape' ta nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj chuvech rija'. Chuka' ninvajo' chi xtuchajij ta ri i-espíritu, ri ivánima y ri ich'acul, richin queri' man jun itzel nilitej chivij tok xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo.
1TH 5:24 Y ri Dios can xtuben na vi chive achi'el ri nurayibel yin. Roma rija' man jun bey xquixruya' ta can. Y chuka' roma ja rija' ri xoyon ivichin richin xixrucol-pe chupan ri imac.
1TH 5:25 Kach'alal, kojiya' c'a ri pan i-oración.
1TH 5:26 Y tiya' rutzil-quivech conojel ri kach'alal riq'uin jun lok'olej ajovabel, riq'uin jun lok'olej tz'ubanic (tz'umanic).
1TH 5:27 Y pa rubi' ri Ajaf ninbij c'a chive, chi tisiq'uij re carta re' chiquivech conojel ri lok'olej tak kach'alal.
1TH 5:28 Y ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
2TH 1:1 Yin Pablo e vachibilan ri kach'alal Silvano y ri Timoteo, nikaben c'a el re carta re' chive rix kach'alal ri ix aj pa Tesalónica, ri nimol-ivi' pa rubi' ri Katata' Dios. Rix jun ibanon riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo.
2TH 1:2 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
2TH 1:3 Kach'alal, benek-ruvech c'o chi nikamatioxij chire ri Dios ivoma rix. Y can ruc'amon c'a chi nikamatioxij, roma k'ij-k'ij icukuban-pe más ic'u'x riq'uin ri Dios, y roma k'ij-k'ij más nivajovala-ivi'.
2TH 1:4 Y tok roj yojapon quiq'uin ri ch'aka' chic kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios, nikatzijoj chique chi yalan yojquicot iviq'uin rix, roma icoch'on ri tijoj-pokonal. Y stape' ic'ovisan chic q'uiy k'axomal, c'a icukuban na ic'u'x riq'uin ri Dios.
2TH 1:5 Ri Dios can choj vi nuk'et tzij. Y romari' ruyo'on ivuchuk'a' richin chi ix tiquirinek icoch'on ri tijoj-pokonal, richin queri' ruc'amon chi yixoc pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Xa roma c'a ri' tok rix nic'ovisaj pokonal re vacami.
2TH 1:6 Y yalan choj ri nuben ri Dios. Roma can xtuya' chuka' tijoj-pokonal pa quivi' ri vinek ri yebanon chive chi nitej pokonal. Can xtuben c'a chique chi niquitej pokon chuka' rije'.
2TH 1:7 Y xtuya' uxlanen chive rix ri itijon pokonal. Y chuka' chike roj xtuya' ri uxlanen ri', chupan ri k'ij tok xtoc'ulun chila' chicaj ri Ajaf Jesús. Tok xtoc'ulun e rachibilan ri ángeles yo'on chic pe uchuk'a' chique.
2TH 1:8 Y pa jun ruxak-k'ak' xtuya' rutojbalil chique ri man xquetamaj ta el ruvech ri Dios y man xquinimaj ta el ri utzilej ruch'abel ri Kajaf Jesucristo, ri nic'amon-pe colotajic.
2TH 1:9 Ri rutojbalil ri xtiya' chique yalan ruc'ayeval y richin jantape'. Y man c'a xquec'oje' ta apo riq'uin ri Ajaf ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen y janíla ruchuk'a'. Y xque'elesex c'a el.
2TH 1:10 Ronojel ri' xtibanatej chupan ri k'ij tok xtipe ri Ajaf. Rija' xtipe roma nrajo' chi konojel ri oj richin chic rija' xtikaya' ruk'ij-ruc'ojlen, y roma chuka' nrajo' chi ri oj nimayon richin can jebel xtikatz'et, y ivoma rix chuka' roma can xinimaj ri ruch'abel ri Dios ri xkabij chive.
2TH 1:11 Romari' benek-ruvech nikaben orar ivoma, chi ri ka-Dios xtuben ta chive chi yixtiquir ta nic'uaj jun c'aslen utz. Roma jari' ri ruc'amon chike konojel ri xojoyox roma ri Dios richin xojoc richin rija'. Chuka' nikac'utuj chire ri Dios chi riq'uin ri ruchuk'a' xtuben chive chi yixtiquir ta xtiben ronojel ri utz ri nirayij, y chi xquixtiquir ta xtiq'uis ronojel ri samaj ri ichapon roma icukuban ic'u'x riq'uin ri Jesucristo.
2TH 1:12 Queri' nikac'utuj chire ri Dios, roma nikajo' chi riq'uin ta ri utzilej c'aslen ri nic'uaj rix, ri Kajaf Jesucristo xtuc'ul ta ruk'ij-ruc'ojlen, y rija' xtuya' chuka' ik'ij rix, roma riq'uin ri ka-Dios y ri Ajaf Jesucristo, can c'o-vi janíla utzil.
2TH 2:1 Kach'alal, vacami c'o nikajo' nikabij chive chirij ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo richin yojoruc'ama-ka.
2TH 2:2 Kac'axan c'a chi xtzijox chive chi ri k'ij richin nipe ri Ajaf xa xk'ax yan, cha'. Pero xa man que ta ri'. Y man ketaman ta chuka' achique ri xtzijon queri' chive. Riq'uin juba' xa jun achin ri xk'olon ivichin chi ja ri Lok'olej Espíritu xbin queri' chire. O xa choj xivac'axaj que tak ri'. O vi xa c'o jun carta ri ic'ulun ri pa kabi' roj c'o-vi-el. Man c'a tisach ic'u'x y man tinimaj.
2TH 2:3 Man c'a quixk'olotej pa quik'a' xabachique vinek ri yebin chi ri Jesucristo xpe yan. Roma nabey chuvech richin nipe ri Jesucristo, janíla e q'uiy ri xqueyo'on can richin ri Dios. Y xtoka' chuka' jun achin ri can uc'uan-vi roma ri itzel. Pero rija' can xterila' na jun k'ij tok xtika' ri nimalej ruc'ayeval pa ruvi'.
2TH 2:4 Pero tok can c'a man jani tika' ri nimalej ruc'ayeval pa ruvi' ri itzel achin ri', rija' xtetz'uye' pa rachoch ri Dios, y xtubij: Ja yin ri Dios, y man jun chic dios c'o. Xe yin, xticha' ri itzel achin ri'. Y man xtuya' ta k'ij chique ri vinek chi xtiquiya' ta ruk'ij ni jun chic ruvech dios. Ri Dios ri kitzij y ri dios ri xa man e kitzij ta.
2TH 2:5 ¿Man noka' ta cami chi'ic'u'x chi xinbij ronojel re' chive tok xic'oje' iviq'uin?
2TH 2:6 Y romari' ivetaman ri achique banayon chi man jani tibanatej ronojel re'. Pero tok xtapon ri k'ij, can xtec'ulun na vi pe ri itzel achin ri'.
2TH 2:7 Kitzij na vi chi q'uiy chic etzelal najin vacami. Y re etzelal re' man can ta nik'alajin-pe roma c'o jun ri k'atayon richin. Pero tok re jun ri k'atayon richin elenek chic el,
2TH 2:8 jari' tok xtec'ulun-vi-pe ri achin ri can uc'uan-vi roma ri etzelal. Pero re itzel achin re' xticamisex tok xtixupux roma ri Ajaf Jesús tok xtipe chic jun bey rija'. Riq'uin ri rusakil xtichup re itzel achin re'.
2TH 2:9 Pero tok xtic'ulun c'a pe re itzel achin re', can c'o-vi ri ruchuk'a' ri Satanás riq'uin, romari' janíla q'uiy ri xquerubanala'; y chuka' xquerubanala' milagros richin chi tinimex. Y ri xquerubanala' xaxe c'a richin chi yeruk'ol ri vinek.
2TH 2:10 Y romari' e q'uiy vinek ri can xquek'olotej na vi pa ruk'a'. Ri xquek'olotej ja ri vinek ri man xcajo' ta ri kitzij tijonic richin xecolotej ta chupan ri quimac, y romari' xa pa k'ak' xquebeka-vi.
2TH 2:11 Romari' ri Dios nuya' k'ij chi yek'olotej y chi niquinimaj ri man kitzij ta.
2TH 2:12 Richin queri' xtika' ruc'ayeval pa quivi', roma man xquinimaj ta ri kitzij, xa yalan xka' chiquivech xquiben ri man choj ta.
2TH 2:13 Jac'a rix kach'alal, ri Ajaf yixrajo'. Benek-ruvech c'o chi nikamatioxij chire ri Dios ivoma, roma ja tok man jani c'o ta re ruvach'ulef, jari' tok xixrucha' yan ri Dios richin yixcolotej chupan ri imac. Y xixcolotej roma xicukuba' ic'u'x riq'uin ri kitzij, y chuka' roma ri Lok'olej Espíritu xuch'ajch'ojirisaj ri ic'aslen.
2TH 2:14 Ri Dios xixroyoj richin xixcolotej. Y ja tok roj xkatzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic chive, jari' tok xixcolotej. Ri Dios can nrajo' c'a richin yixbec'oje' riq'uin ri Kajaf Jesucristo ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen.
2TH 2:15 Roma c'a ri' kach'alal, man timestaj ri tijonic ri xkaya' chive tok xojc'oje' iviq'uin. Ni man timestaj chuka' ri xkabij chupan ri carta ri xkatek iviq'uin. Xa can titzekelbej c'a.
2TH 2:16 Riq'uin ri Kajaf Jesucristo y ri Katata' Dios c'o janíla ajovabel chike roj y benek-ruvech nucukuba' kac'u'x, chupan xabachique ri nikac'ulvachij. Roma ri rutzil rija', koyoben ri k'ij tok xkojbe chila' chicaj.
2TH 2:17 Rija' xtucukuba' ta ic'u'x rix y xtuya' ta ivuchuk'a' richin queri' can ruyon ta ri utz xtiben y xtibij.
2TH 3:1 Kach'alal, tibana' c'a orar koma roj y tic'utuj chire ri Dios chi chanin ta xtibiyin rutzijoxic ri ruch'abel ri Ajaf, y can ta ninimex achi'el xinimaj rix.
2TH 3:2 Tic'utuj c'a chuka' chire ri Dios chi man yojka' pa quik'a' itzel tak achi'a', ri xa man quiniman ta ri Jesucristo.
2TH 3:3 Ri Ajaf man jun bey xquixruya' ta can, xa can xtuya' ivuchuk'a' y xquixruchajij chuvech ri etzelal.
2TH 3:4 Y roj can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Ajaf chi rix yixajin chic chubanic ri xkabij chive. Y can kacukuban kac'u'x chuka' chi can man xtiya' ta can ri utzilej c'aslen ri'.
2TH 3:5 Ri Ajaf xtuben ta c'a chive chi rix can nina' ta ri pa tak ivánima chi yixrajo' ri Dios, y chi yixcoch'on ta achi'el xcoch'on ri Cristo.
2TH 3:6 Kach'alal, nikabij c'a chive pa rubi' ri Kajaf Jesucristo chi vi c'o jun chi'icojol ri man nrajo' ta nisamej richin nuch'ec ruvay y can man nuben ta ri xkabij chive, tich'ara-ivi' riq'uin.
2TH 3:7 Roma rix jebel ivetaman chi tok xojc'oje' iviq'uin, can man xojk'oran ta. Y achi'el ri xkaben roj, can que c'a ri' c'o chi niben rix chuka'.
2TH 3:8 Man xkac'utuj ta kavay chive. Xa xkatoj ronojel ri xkatej. Y janíla xojsamej. Chi pak'ij chi chak'a' xojsamej, roma man xkajo' ta xkelesaj ivay rix. Y riq'uin ri' man xixkaya' ta pa c'ayef.
2TH 3:9 Vi ta xkac'utuj kavay chive, ruc'amon ta chuka', roma can xkaben-vi ri rusamaj ri Dios chi'icojol. Pero man xkac'utuj ta. Xa xojsamej richin xkach'ec kavay, richin queri' xkac'ut chivech chi can queri' chuka' tibana' rix.
2TH 3:10 Y tok xojc'oje' iviq'uin, xkabij chive chi vi c'o jun ri man nrajo' ta nisamej, chuka' man tutej ruvay, xojcha' chive.
2TH 3:11 Y vacami kac'axan chi ri chi'icojol ec'o ri yek'oran y man nicajo' ta yesamej, y niquijula-apo-qui' pa tak tzij ri man ruc'amon ta.
2TH 3:12 Chique rije' nikabij c'a, y ri Ajaf Jesucristo chuka' nubij chique chi xa can quesamej c'a. Man tiquich'ujirisaj-qui'. Xa choj c'a quesamej richin niquich'ec quivay.
2TH 3:13 Kach'alal, man yixcos chubanic ri utz.
2TH 3:14 Vi c'o jun ri man nrajo' ta nuben ri xkabij yan ka chupan re carta re', tiya' c'a retal achique ri', y chuka' tich'ara-el-ivi' riq'uin rija', richin queri' nuya' ruq'uix ruyon rija'.
2TH 3:15 Pero man tivetzelaj. Xa tipixabaj, achi'el ta niben chire jun ivach'alal.
2TH 3:16 Kach'alal, ja ri Ajaf ri niyo'on uxlanen pa tak kánima. Rija' xtuya' ta c'a uxlanen pan ivánima rix. Y xtic'oje' ta re uxlanen iviq'uin jantape', chupan xabachique ri nic'ulvachij. Ri Ajaf xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel.
2TH 3:17 Y re ruq'uisibel parte chire re carta re' y ri rutzil-ivech ri nintek-el, can riq'uin nuk'a' yin, Pablo, nubanon-vi-el. Y tivetamaj chi can kitzij ja yin ri yitakon-el re carta re' chive, roma can que vi re' yitz'iban, y chuka' can que vi re' quibanic ri cartas ri yentakala' yin.
2TH 3:18 Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
1TI 1:1 Yin Pablo, jun ru-apóstol ri Jesucristo. Queri' xubij ri Dios Kacolonel y que chuka' ri' xubij ri Kajaf Jesucristo. Y roma c'a ri Ajaf Jesucristo, koyoben ri k'ij tok xkojbe chila' chicaj riq'uin rija'.
1TI 1:2 Ninben c'a el re carta re' chave rat Timoteo. Can at achi'el nuc'ajol, roma can animan-vi ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyovanic y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y riq'uin chuka' ri Kajaf Cristo Jesús xtic'oje' ta c'a pan avánima.
1TI 1:3 Y achi'el ri xinbij can chave tok yin xipe vave' pa Macedonia, que chuka' ri' ninbij chave vacami, chi cac'oje' na pa tinamit 'Efeso, roma chiri' ec'o ri man junan ta quitijonic chirij ri ruch'abel ri Dios. Y nic'atzin chi nabij chique chi man tiquic'ut ri tijonic ri'.
1TI 1:4 Chuka' nic'atzin chi nabij chique chi man tiquiya' rejkalen ri tzij ri yeban chiquij ri quibi' ri vinek ri xec'oje' ojer can y ri ch'aka' chic tzij ri xa choj e tz'ucutajinek-pe. Tzij que tak ri' jantape' ec'o-pe y man jun bey xqueq'uis ta. Yetzijolox, pero chike roj man jun utz ri nuq'uen ta pe. Y man yojquito' ta chubanic ri rubin can ri Dios. Roma rija' rubin can chi tikacukuba' kac'u'x riq'uin rija'.
1TI 1:5 Chuka' ri Dios nrajo' chi ch'ajch'oj ri kánima. Rija' nrajo' chi nikana' quicoten pa tak kánima roma utz c'aslen ri kac'uan chuvech rija'. Y chuka' nrajo' chi kitzij tikacukuba' kac'u'x riq'uin rija'. Y riq'uin ronojel re' tiketamaj yojajovan.
1TI 1:6 Roma ec'o ch'aka' vinek ri man niquiben ta chic ronojel re'. Xaxe chic tzij ri man jun quejkalen ri yequibanala'.
1TI 1:7 Rije' nicajo' yequitijoj ri vinek chire ri ru-ley ri Dios ri rutz'iban can ri Moisés. Y niquibij c'a chi jebel ri niquic'ut chirij ri ley. Pero xa man nik'ax ta chiquivech ri nubij ri ley ri'. Ni man chuka' quetaman ta ri achique yequibila' chirij ri ley.
1TI 1:8 Roj ketaman chi ri ley ri' can utz vi. Pero nic'atzin chi nucusex pa rubeyal.
1TI 1:9 Y ketaman chuka' chi ri ley man c'o ta pa quivi' ri vinek ri choj quic'aslen. Ri ley c'o pa quivi' ri vinek ri man niquiben ta ri nubij; pa quivi' ri man yeniman ta tzij. Ri man utz ta quic'aslen chuvech ri Dios. Ri aj-maqui'. Ri c'o itzel pa tak cánima. Ri niquixolk'otij (niquixalk'atuj) ri rubi' ri Dios. Ri yequicamisala' quite-quitata'. Ri yequicamisala' xabachique vinek.
1TI 1:10 Chuka' ri ley c'o pa quivi' ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun, y pa quivi' ri achi'a' ri man chic yecajo' ta ixoki', y xa quiq'uin chic achi'a' yec'oje-vi. C'o chuka' pa quivi' ri ye'elek'an vinek, pa quivi' ri yebin ch'abel ri man kitzij ta, pa quivi' ri yenatan rubi' ri Dios xaxe richin man tibix chiquij chi man kitzij ta ri niquibij. Y chuka' ri ley c'o pa quivi' ri vinek ri ye'etzelan ri utz tak tijonic.
1TI 1:11 Queri' ri nubij ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic. Ri Dios ri nikaya' ruk'ij-ruc'ojlen. Y ri ruch'abel ri Dios yalan jebel. Y jac'a ch'abel re' ri chilaben chuve yin roma ri Dios chi nintzijoj.
1TI 1:12 Ja ri Kajaf Jesucristo ri yoyon vuchuk'a' chi ninben re samaj re'. Y yin ninmatioxij chire rija' roma xutz'et chi can cukul-vi nuc'u'x riq'uin y romari' xirucha' richin xinoc rusamajel.
1TI 1:13 Xuya' nusamaj, stape' xinbij itzel chirij, y stape' chuka' xenya' pa tijoj-pokonal ri vinek ri quiniman rija'; y janíla ri etzelal ri xinbanala' chique. Pero ri Ajaf xujoyovaj nuvech, roma yin ri chiri' man vetaman ta ri ninben roma man jani nuniman ta ri Jesucristo.
1TI 1:14 Pero ri Kajaf Dios janíla nim rutzil xuya' pa nuvi'. Roma xuben chuve chi xincukuba' nuc'u'x riq'uin ri Jesucristo y xuya' chuka' ajovabel pa vánima.
1TI 1:15 Y re ninbij chave vacami, can kitzij vi, y ruc'amon chi ninimex coma conojel: Chi ri Jesucristo xpe chuvech re ruvach'ulef richin xojrucol roj aj-maqui', y ja yin ri más itzel numac que chuvech ri quimac conojel ri ch'aka' chic aj-maqui'.
1TI 1:16 Pero stape' janíla itzel ri numac yin, ri Jesucristo xujoyovaj nuvech y xucuy numac. Richin xuc'ut chiquivech ri vinek chi janíla rucoch'onic. Xucuy numac yin richin nuc'ut chiquivech ri vinek ri xqueniman richin, chi xabachique ta rubanic ri quimac, xquerucuy richin niquil ri c'aslen ri man q'uisel ta.
1TI 1:17 Romari' nikaya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios richin jantape'. Ja rija' ri Rey pa kavi' konojel chupan re janipe' tiempo re benek. Rija' man camel ta. Rija' man tz'etel ta. Xaxe rija' ri Dios y nimalej etamanel. Y ri Dios xtuc'ul ta c'a ruk'ij richin jantape'. Que ta c'a ri'.
1TI 1:18 Y rat Timoteo at achi'el nuc'ajol, ninbij c'a chave chi man tamestaj ri bin can coma ri kach'alal chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y ri' xa can bin chique rije' roma ri Dios. Man c'a tamestaj. Xa can tatija' ak'ij naben ri samaj ri bin can chave chi naben, can achi'el nuben jun utzilej soldado.
1TI 1:19 Can tacukuba' c'a ac'u'x riq'uin ri Dios, y tana' pan avánima ri achique ruc'amon chi naben. Roma ec'o kach'alal ri man que ta ri' xquiben, y romari' xsach-el quic'u'x.
1TI 1:20 Que chuka' ri' xquiben ri Himeneo y ri Alejandro. Y romari' xenjech pa ruk'a' ri Satanás, richin queri' tiquetamaj chi man tiquibij itzel chirij ri Dios.
1TI 2:1 Vacami c'a ninbij chave chi can jantape' tikac'utuj chire ri Dios ri nic'atzin chike, can jantape' kojjel-apo riq'uin ri Dios riq'uin ri oración, jantape' kojch'on-el riq'uin ri Dios coma ri ch'aka' chic y que chuka' ri' jantape' kojmatioxin chire. Que c'a ri' tikabana' coma conojel ri vinek.
1TI 2:2 Tikac'utuj c'a chire ri Dios pan oración chi queruto' ri k'atoy tak tzij ri nibix reyes chique. Tikac'utuj chire chi queruto' chuka' ri ch'aka' chic k'atoy tak tzij, richin queri' xtuc'uex ta jun c'aslen ch'uch'uj koma konojel, y man ta c'o k'axomal xtikac'ovisaj. Y chuka' xtikac'uaj ta c'a jun c'aslen utz chuvech ri Dios y chiquivech ri vinek.
1TI 2:3 Can utz vi chi nikaben orar coma conojel, roma queri' nrajo' ri Dios ri Kacolonel chi nikaben.
1TI 2:4 Roma rija' nrajo' chi can ta conojel vinek niquetamaj ta ri kitzij y yecolotej ta pe chupan ri quimac.
1TI 2:5 Roma xaxe c'a rija' ri Dios. Chuka' chucojol ri Dios y ri vinek xaxe Jun c'o ri nibanon chi ye'apon ri vinek riq'uin ri Dios. Ri nibanon c'a ri samaj ri' ja ri Jesucristo ri xoc vinek achi'el roj.
1TI 2:6 Y rija' man xupokonaj ta xuya-ri' pa camic richin xutoj ri kamac konojel vinek. Y ri' xchap rutzijoxic tok xapon ri k'ij.
1TI 2:7 Y yin xirucha' ri Dios richin xinoc jun apóstol y richin xinchop rutzijoxic ri kitzij ruch'abel rija' chique ri vinek ri man e israelitas ta. Y can kitzij vi. Roma ri Cristo can nutz'et-vi-pe ri vánima chi man nintz'uc ta. Y xibe c'a chutzijoxic chique ri vinek ri man e israelitas ta chi c'o chi niquinimaj ri Jesucristo.
1TI 2:8 Y ninvajo' c'a chi ri achi'a' tiquibana' orar xabachique lugar ri niquimol-vi-qui' pa rubi' ri Dios. Y tok niquiben c'a orar y niquitzekej ri quik'a' chicaj, can riq'uin ta ch'ajch'ojil, y man ta jun oyoval ri nik'aton ri qui-oración.
1TI 2:9 Y que c'a chuka' ri' ri ixoki', quequicusaj c'a quitziak ri más tak choj oc. Niquich'ob ta jebel ri achique yequiben y ja ta chuka' ri más ruc'amon ri niquiben. Man ta niquibanala-el ruchojmil ri rusmal quivi' xaxe richin chi quetz'et coma ri vinek. Tok niquivik-el-qui' (niquivek-el-qui') man quequicusala' cosas ri e banon riq'uin k'anapuek, o yequicusala' ta chuka' ri tak abej ri nibix perla chique, y chuka' man quequicusala-el jebel tak tziek ri jotol cajel richin chi quetz'et coma ri vinek.
1TI 2:10 Ri más ruc'amon chi niquiben ri ixoki' ri can quiniman chic ri Dios, ja ri tiquivika' (tiquiveka') jebel ri cánima riq'uin jun utzilej c'aslen.
1TI 2:11 Y chuka' ninbij chique chi tok niquimol-qui' richin nicac'axaj ri ruch'abel ri Dios, choj ticac'axaj y man jun tzij tiquibij-apo. Xa ticac'axaj ri nibix, y tiquinimaj chuka'.
1TI 2:12 Y man ninya' ta k'ij richin chi ri ixoki' más ta e nima'k niquiben que chiquivech ri achi'a', ni richin yetijon, ni richin niquitzijoj ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri kach'alal tok quimolon-qui'. Xa can man jun c'a tzij ruc'amon chi niquibij.
1TI 2:13 Roma tok ri Dios xuben ri vinek, nabey xuben ri achin ri xubini'aj Adán, y c'ari' xuben ri ixok ri xubini'aj Eva. Roma c'a ri' man ruc'amon ta chi ri ixok nuk'et tzij pa ruvi' ri achin.
1TI 2:14 Y chuka' man ruc'amon ta chi ja ri ixok ri nik'aton tzij pa ruvi' ri achin roma man ja ta ri Adán ri xk'olotej, xa ja ri Eva ri xk'olotej pa ruk'a' ri mac.
1TI 2:15 Y ri ixoki' xquecolotej tok ye'alan, vi can niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios, vi c'o ajovabel pa tak cánima, vi niquic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, y vi niquiben ri ruc'amon.
1TI 3:1 Vach'alal, re ninbij c'a chave vacami can kitzij vi: Vi c'o jun kach'alal achin ri c'o rayibel riq'uin chi noc uc'uey quichin ri kach'alal, can utz vi ri samaj ri nurayij.
1TI 3:2 Pero jun uc'uey quichin ri kach'alal c'o chi ruc'uan jun c'aslen utz, y riq'uin ri' man jun vinek nitiquir nibin ta achique tzij chirij. C'o chi jun achijlonel xaxe riq'uin jun ixok, nuna' jebel ri yerubanala', retaman nuk'il-ri' chuvech ri mac, y jun achin ri ruc'amon chi nikaya' ruk'ij, jun achin ri can jebel yeruc'ul-apo ri kach'alal ri pa rachoch, ri xa c'a pa jun chic tinamit yepe-vi, jun achin chuka' ri jebel nitiquir nitijon chire ri ruch'abel ri Dios,
1TI 3:3 jun achin ri man nik'aber ta ni man chuka' nuben ta oyoval, jun achin ri man nubanala' ta ri man utz ta chuch'aquic ru-mero, xa nic'atzin c'a chi utz runa'oj quiq'uin conojel vinek, jun achin ch'uch'uj, y man ta nibe ránima chirij ri mero.
1TI 3:4 Y chuka' jebel ta quic'uaxic rubanon chique ri e aj pa rachoch. Vi ec'o ralc'ual, ri ac'uala' ri' jebel ta ruc'utun chiquivech chi niquinimaj rutzij y niquiya' ta chuka' ruk'ij.
1TI 3:5 Roma vi jun achin man retaman ta yeruc'uaj ri ralc'ual pa rachoch rija', ¿achique ta c'a modo yeruc'uaj ri kach'alal pa rachoch ri Dios?
1TI 3:6 Y vi jun kach'alal xa c'a juba' tunimaj ri Dios, man ruc'amon ta chi rija' noc uc'uey quichin ri kach'alal. Roma vi ta noc uc'uey quichin, riq'uin juba' nunimirisaj-ri', y riq'uin ri' xtuc'ulvachij ri achique xuc'ulvachij ri itzel-vinek, y xtika' ri nimalej ruc'ayeval pa ruvi'.
1TI 3:7 Y chuka' jun uc'uey quichin kach'alal nic'atzin chi utz nitz'etetej ri ruc'aslen coma ri vinek ri man quiniman ta ri Jesucristo, chi man jun nilitej chirij, richin queri' man nitzak pa ruk'a' ri itzel-vinek.
1TI 3:8 Y que chuka' ri' ri diáconos nic'atzin chi niquic'uaj jun c'aslen utz chiquivech ri vinek. Y chuka' nic'atzin chi choj ri yech'on, man ja ta ri yek'aber, y man ja ta chuka' ri yequibanala' ri man utz ta chuch'aquic qui-mero.
1TI 3:9 Y nic'atzin chi can tic'oje' chiquic'u'x ri c'a juba' tuk'alajirisaj ri Dios, ri can kacukuban kac'u'x riq'uin; y chuka' riq'uin ta jun ch'ajch'ojilej cánima niquiben queri'.
1TI 3:10 Y chuka' man utz ta chi choj ye'oc can diáconos. Nabey c'o chi nitz'et na vi utz ri quic'aslen. Y vi man jun nilitej chiquij, que'oc c'a chupan ri samaj ri'.
1TI 3:11 Y que chuka' ri' ri ixoki' nic'atzin chi niquic'uaj ta jun c'aslen utz chiquivech ri vinek. Y chuka' man ta e camuluy tak tzij. E choj tak ixoki' ta, ri can niquich'ob jebel ri niquiben, y can niquiben ta ri samaj ri nibix chique chi tiquibana'.
1TI 3:12 Y jun diácono can nic'atzin-vi chi can xe jun rixjayil. Y chuka' nic'atzin chi jebel ta quic'uaxic rubanon chique ri ralc'ual y ri e aj pa rachoch.
1TI 3:13 Roma ri diácono, vi utz nuben chire ri rusamaj, xtibe pa jotol, xtinimer ruk'ij, y chuka' más xticuker ruc'u'x richin nutzijoj chique ri ch'aka' chic vinek chi tiquinimaj ri Cristo Jesús richin yecolotej chupan ri quimac.
1TI 3:14 Y vacami ninbij-el chave rat Timoteo chi ninvajo' yinapon aviq'uin chanin. Pero nintek-el re carta chave,
1TI 3:15 roma man jani vetaman ta vi xquitiquir xquinapon chanin yan. Y ninvajo' chi navetamaj ri achique chi c'aslen ri c'o chi niquic'uaj ri e ralc'ual chic ri Dios, ri nibix iglesia richin ri c'aslic Dios chique; ri raken y ri temebel richin ri kitzij.
1TI 3:16 Y kitzij na vi chi can janíla nim rejkalen ri ruk'alajirisan chic ri Dios chikavech re vacami, y tok rubanon can xa man ruk'alajirisan ta. Vacami can xuc'ut yan c'a chikavech achique rubanic ri c'aslen ri nika' chuvech. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Chi ri Dios xc'oje' vave' chuvech re ruvach'ulef, xoc vinek achi'el roj. Xc'ut chikavech roma ri Lok'olej Espíritu chi can choj vi ruc'aslen. Chuka' xtz'etetej coma ri ángeles. Xtzijox chuvech ronojel re ruvach'ulef, y e q'uiy xeniman richin. Y tok xel-el chuvech re ruvach'ulef, xc'ul chila' chicaj riq'uin ruk'ij-ruc'ojlen.
1TI 4:1 Y can jebel vi nik'alajin ri nubij ri Lok'olej Espíritu, chi chupan ri ruq'uisibel tiempo ec'o vinek ri xtiquiya' can ri ruch'abel ri Dios y man xtiquinimaj ta chic. Xa ja chic ri quitijonic ri itzel tak espíritu ri xtiquitzekelbej. Y riq'uin ri' xquek'olotej.
1TI 4:2 Xticac'axaj c'a ri quitijonic vinek ri xa ca'i' quipalej y man kitzij ta ri niquibij. Vinek ri man jun k'axo'n niquina' pa cánima tok niquiben ri etzelal.
1TI 4:3 Y niquibij chi ri achin man utz ta nic'oje' rixjayil y ri ixok man utz ta chuka' nic'oje' rachijil. Y niquibij chuka' chi ec'o cosas ri man utz ta yetij. Pero ri Dios jari' ri q'uiytisayon can ri cosas ri richin yetij, y c'o chi nikamatioxij chire rija'. Roma jari' nrajo' chike roj ri ketaman ri kitzij ruch'abel y kaniman.
1TI 4:4 Roma ronojel ri ruq'uiytisan ri Dios, utz. Y romari' man tikabij chi man ta utz nikatej. Pero nic'atzin chi nikamatioxij chire ri Dios.
1TI 4:5 Roma ri ruch'abel ri Dios y ri oración nuben chi utz yekatej.
1TI 4:6 Y rat Timoteo, vi xque'atijoj ri kach'alal chire ri xinbij yan ka chave chupan re carta re', at jun utzilej rusamajel ri Jesucristo. Y riq'uin ri acukuban ac'u'x riq'uin ri Jesucristo y naben ri niquibij ri utz tak tijonic, xtac'uaj jun c'aslen más utz.
1TI 4:7 Man que'ac'ul tzij ri xa man riq'uin ta ri Dios e petenek-vi, ri xa vinek e tz'ucuyun-pe, xa tzij quichin ri man jun quina'oj. Rat xa tatija' ak'ij chi nac'uaj jun c'aslen utz chuvech ri Dios.
1TI 4:8 Y jebel ri' vi naben jun etz'anen richin nic'oje' más avuchuk'a'. Pero más nic'atzin chi nac'uaj jun c'aslen utz chuvech ri Dios. Roma c'o nuq'uen-pe chave chupan ri ac'aslen vave' chuvech re ruvach'ulef y chuka' tok xcabec'oje' chila' chicaj riq'uin ri Dios.
1TI 4:9 Ri' can kitzij vi, y ruc'amon chi ninimex coma conojel.
1TI 4:10 Roma c'a ri' nikaben ri rusamaj ri Dios y nikatej pokon. Can kacukuban-vi-apo kac'u'x riq'uin ri c'aslic Dios. Ja rija' ri Colonel richin ronojel vinek, pero más quichin ri yeniman richin.
1TI 4:11 Y rat Timoteo, que'atijoj ri kach'alal chire ronojel ri' y tabij chique chi jari' ri tiquibana'.
1TI 4:12 Man ta jun ri neyacatej-pe chavij y nuben ta chi xa man jun avejkalen roma ri c'a at c'ajol na. Rat xa can jantape' c'a tac'utu' jun c'aslen utz chiquivech ri kach'alal. Tac'utu' riq'uin ri abanobal, riq'uin ri ach'abel, riq'uin ri yatajovan, riq'uin ri ac'aslen chi uc'uan roma ri Lok'olej Espíritu, riq'uin ri acukuban ac'u'x riq'uin ri Dios, y riq'uin ch'ajch'ojilej ac'aslen. Richin queri' ja chuka' ri' ri niquitakej ri kach'alal.
1TI 4:13 Y yin ninvajo' c'a chi rat tasiq'uij ri ruch'abel ri Dios chiquivech ri kach'alal tok niquimol-qui'. Ninvajo' c'a chuka' chi que'apixabaj, tacukuba' quic'u'x, y que'atijoj. Queri' tabana', c'a tok xquinapon na yin.
1TI 4:14 Roma re samaj re' ja ri Dios ri xbanon chave chi yatiquir naben. Y xac'ul tok ri uc'uey quichin kach'alal xquiya' quik'a' pan avi' y xquibij chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y ri' can bin chique rije' roma ri Dios. Man c'a tamestaj.
1TI 4:15 Xa can riq'uin ronojel avánima tabana' ri samaj ri'. Y riq'uin ri' yatz'et coma conojel chi yatoc-el jun utzilej rusamajel ri Dios.
1TI 4:16 Tachajij c'a jebel ri ac'aslen y que chuka' ri' tabana' riq'uin ri tijonic ri naya' chique ri kach'alal. Y man taya' can rubanic, richin queri' xtacol-avi' rat y xque'acol chuka' ri ye'atijoj.
1TI 5:1 Vi c'o jun kach'alal achin ti ri'j chic ri nimacun, man c'a tabij chire riq'uin covilej tak ch'abel. Xa tabij chire riq'uin ch'uch'uj tak ch'abel. Achi'el xa ja ta ri atata'. Y chuka' queri' tabana' quiq'uin ri alabon, tabana' chique chi can achi'el e avach'alal.
1TI 5:2 Y chuka' ri ixoki' ri e rijita'k chic, tabana' chique can e achi'el ate'. Y ri xtani', tabana' chique can e achi'el avana', y riq'uin ch'ajch'oj tak ch'obonic.
1TI 5:3 Y vi ec'o malcani'a' tak ixoki' ri can quiyon y can man jun nilin quichin, que'ato' c'a.
1TI 5:4 Pero vi c'o malcani'a' tak ixoki' ec'o cal o ec'o quiy, ja ta ri cal o ri quiy ri ye'ilin quichin. Roma ri cal y ri quiy nic'atzin chi niquetamaj chi nabey na pa cachoch tiquic'utu' jun c'aslen ri nika' chuvech ri Dios. Tiquiya' c'a rajel-ruq'uexel chique ri quite-quitata', roma ja ri utz ri nika' chuvech ri Dios.
1TI 5:5 Ri malcani'a' tak ixoki' ri can quiyon y man jun nilin quichin, can quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios y chi pak'ij chi chak'a' niquiben orar.
1TI 5:6 Pero ri ixoki' ri xaxe ri quicoten richin re ruvach'ulef niquich'ob, xa e caminaki' c'a chuvech ri Dios.
1TI 5:7 Tabij chique ri kach'alal chi tiquinimaj ronojel re', y riq'uin xtiquic'uaj c'a jun utzilej c'aslen, man jun etzelal ri xtilitej chiquij.
1TI 5:8 Y nic'atzin chi conojel yequito' ri e cach'alal, pero más nic'atzin chi yequilij-ka ri ec'o pa cachoch. Y vi c'o jun ri xa man yerilij ta, achi'el xa ta man runiman ta ri Dios y xa más itzel ruc'aslen que chiquivech ri vinek ri man quiniman ta ri Jesucristo.
1TI 5:9 Ec'o malcani'a' tak ixoki' ri can nic'atzin chi ye'ilix coma ri kach'alal, y ri' ja ri ixoki' ri más sesenta quijuna' y rixjayil ta can xaxe jun achin.
1TI 5:10 Y vi etaman chi can e utz tak ixoki', vi e quiq'uiytisan jebel ri cal, vi jebel e quic'ulun ri nic'atzin posada chique, vi man quipokonan ta quich'ajlon caken ri lok'olej tak kach'alal, vi e quito'on ri niquitej pokon, vi ronojel ruvech utzil e quibanalon.
1TI 5:11 Pero ri malcani'a' tak ixoki' ri c'a e ac'uala' na, utz ta chi yec'ule' chic jun bey y man que'ilix coma ri kach'alal. Roma rije' yetiquir niquibij chi man xquec'ule' ta chic y niquijech-qui' chubanic ri rusamaj ri Cristo. Pero c'a juba' ri' niquirayij yec'ule' chic el jun bey.
1TI 5:12 Y roma man xquiben ta ri xquibij pa nabey, xa xquik'ej quitzij, y ri' yeruya' pa k'axo'n.
1TI 5:13 Y chuka' vi man yec'ule' ta, niquichop yek'oran, yebe chi tak jay. Y chuka' man xe ta chic ri yek'oran, xa niquichop niquicamulula' tzij, niquijula-apo-qui' ri acuchi man ruc'amon ta, y niquibila' tzij ri man e ruc'amon ta chuka'.
1TI 5:14 Roma c'a ri' ninbij chique ri malcani'a' tak ixoki' ri c'a e ac'uala' na chi quec'ule' chic jun bey, chi quequiq'uiytisaj cal. Can ta nik'alajin chi ja rije' ri e te'ej pa cachoch. Richin chi ri vinek ri ye'etzelan kichin man yetiquir ta niquibij jun tzij chikij.
1TI 5:15 Roma ec'o malcani'a' tak ixoki' ri quiyo'on chic can ri utzilej c'aslen y quichapon chic nicojkaj ri Satanás.
1TI 5:16 Pero vi c'o jun kach'alal achin o ixok ri ec'o rach'alal malcani'a' tak ixoki', ja rije' ri c'o chi ye'ilin quichin, y man ja ta ri tzobaj (k'ataj) kach'alal. Y riq'uin ri' ri kach'alal yetiquir yequito' ri malcani'a' tak ixoki' ri can quiyon y man jun nilin quichin.
1TI 5:17 Ri uc'uey quichin ri kach'alal ri can jebel quic'uaxic niquiben chique ri kach'alal, can ruc'amon chi ca'i' ta bey más nim ri utzil ri niquic'ul chique ri kach'alal. Y ri chiquicojol ka ri uc'uey quichin ri kach'alal, ri más ruc'amon chi niquic'ul quik'ij ja ri yetiquir chuka' niquitzijoj ri ruch'abel ri Dios y yetijon.
1TI 5:18 Roma queri' nic'ulun chi tzij ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chi ri chicop tok nich'ayon trigo ruc'amon chi niya' k'ij chire chi nutej ruvay. Man tixim ruchi'. Y chuka' nubij: Ri samajel c'o chi nitoj roma ri samaj ri nuben. Queri' ri tz'ibatel can.
1TI 5:19 Y chuka' ninbij chave, chi vi c'o jun uc'uey quichin ri kach'alal ri nibix chi xmacun, y xa jun ri nisujun chirij, man tanimaj. Nic'atzin chi ec'o ca'i' o ec'o oxi' ri yesujun chirij richin ninimex.
1TI 5:20 Pero vi c'o jun uc'uey quichin ri kach'alal nimacun y man nuya' ta can rubanic, tabij c'a chire chi man utz ta ri najin chubanic. Y can chiquivech ri kach'alal nabij-vi chire. Richin queri' ri kach'alal niquixibij-qui' yemacun.
1TI 5:21 Y chuva Dios y chuva ri Ajaf Jesucristo y chiquiva ri ángeles ri e cha'on roma ri Dios, ninbij c'a chave rat Timoteo, chi tabana' quere' quiq'uin conojel ri yemacun.
1TI 5:22 Man taya' k'ij chire jun kach'alal chi noc chupan ri rusamaj ri Dios, vi man avetaman ta achique chi c'aslen ruc'uan. Roma vi nek'alajin-pe chi man utz ta ruc'aslen ruc'uan, rat yatejkalen ri rumac rija'. Y rat can tachajij c'a avi' richin queri' ch'ajch'oj nec'ulun ri ac'aslen.
1TI 5:23 Y rat benek-ruvech at yava'. Roma c'a ri' man can ta utz ruyon ta raxya' ri nakun. Xa takumu' chuka' juba' ruya'al-uva richin ri apan.
1TI 5:24 Ec'o vinek ri can nitz'etetej-vi ri quimac tok man jani nik'at tzij pa quivi', y ec'o chuka' ri man can ta chanin nitz'etetej ri quimac.
1TI 5:25 Y que chuka' ri' ri vinek ri utz quic'aslen quic'uan. Ec'o ri can chanin nitz'etetej ri utzilej quic'aslen, y ec'o ri ch'aka' stape' utz ri quic'aslen, c'arunaj nitz'etetej. Pero can nek'alajin-vi-pe.
1TI 6:1 Conojel c'a ri kach'alal ri c'o qui-patrón, queniman c'a tzij, richin queri' man tiyok'otej ri rubi' ri Dios y ri ruch'abel.
1TI 6:2 Y vi ri qui-patrón can runiman chic ri Dios, man c'a tiquibij chi man ta niquiya' ruk'ij, xaxe roma cach'alal chic qui'. Xa can tiquiya' ruk'ij y más jebel tiquisamajij, roma rija' runiman chic ri Dios y cach'alal chic qui'. Y rat Timoteo, ninbij chave chi que'atijoj y tabij chique ri kach'alal chi tiquibana' ronojel re'.
1TI 6:3 Y vi c'o jun ri jun vi chic chi tijonic ri nuya' chique ri kach'alal, y ri tijonic ri nuya' man junan ta riq'uin ri utzilej tijonic ri ruc'amon-pe ri Kajaf Jesucristo, y man junan ta riq'uin ri tijonic ri nuq'uen-pe ri c'aslen utz chuvech ri Dios,
1TI 6:4 ri achin ri' can nik'alajin-vi chi janíla nunimirisaj-ri'. Chuka' man c'o ta etamabel riq'uin. Xa yalan nika' chuvech ri tzij ri man jun niquiq'uen-pe chire. Y tzij que tak ri' xa nuben chire chi itzel nuna' chire jun chic, roma ri utz ri c'o. Y nuq'uen-pe oyoval chire riq'uin ri ch'obonic ri man junan ta. Y nuben chi nubila' itzel tak tzij chique ch'aka' chic. Y nuq'uen chuka' pe nojin tak tzij.
1TI 6:5 Y nuben chire chi benek-ruvech c'o oyoval chiquicojol. Y rija' xa yojtajinek (yujtajinek) ri runa'oj roma ri etzelal, y man retaman ta ri kitzij ruch'abel ri Dios. Xa nuch'ob nunimaj, xaxe richin chi noc beyon. Tach'ara' c'a avi' quiq'uin ri yebanon queri'.
1TI 6:6 Y kitzij na vi, ri ac'uan jun c'aslen utz chuvech ri Dios can beyomel vi: Xaxe vi c'o quicoten pan avánima roma ri abeyomel o roma ri man jun c'o aviq'uin.
1TI 6:7 Roma tok xojalex, man jun kac'amon-pe. Y riq'uin ri' nik'alajin chi tok xkojquen (xkojcom), man jun chuka' xtikac'uaj-el.
1TI 6:8 Kojquicot c'a riq'uin ri kavay y ri katziak. Man ta jun chic ri nikarayij.
1TI 6:9 Pero ri vinek ri niquirayij ye'oc beyoma', man c'ayef ta chi yetzak pa mac. Roma yalan niquirayij ri beyomel, yetzak pa trampa, achi'el nuben jun chicop. Y riq'uin ch'ujilej tak rayibel niquitej pokon. Y riq'uin ri quirayibel yebesach can chupan ri quimac, y yeruc'uaj ri pa camic richin jantape'.
1TI 6:10 Roma ja ri nibe avánima chirij ri mero, chiri' nipe-vi ronojel ruvech etzelal. Hasta ec'o kach'alal ri xquiya' can ri Dios roma xbe can cánima chirij ri mero, y ri mero ri' xa c'o k'axo'n xuq'uen-pe chique.
1TI 6:11 Pero rat Timoteo at rusamajel ri Dios, man taben queri'. Xa can tatija' ak'ij nac'uaj jun c'aslen choj. Jantape' tabana' ri nika' chuvech ri Dios. Can tacukuba' ac'u'x riq'uin ri Dios. Catajovan. Cacoch'on. Y tac'uaj jun c'aslen ch'uch'uj.
1TI 6:12 Can riq'uin ronojel avánima tatija' ak'ij nac'uaj jun c'aslen achi'el ri nrajo' ri Dios. Queri' ri nic'atzin chi naben roma animan rija'. Man taya' can ri utzilej c'aslen, ri c'aslen ri man jun bey xtiq'uis. Y ja c'aslen ri' ri xac'ul riq'uin ri Dios tok xatoyox roma rija'. Jari' ri xac'ul tok xabij chi xanimaj. Y chiquivech e q'uiy xabij-vi.
1TI 6:13 Y c'o jun chic ninvajo' ninbij chave. Y chuva Dios ninbij-vi, ri Dios ri niyo'on ruc'aslen ronojel. Y chuka' chuva Jesucristo ninbij-vi, ri Jesucristo ri xuc'ut chuvech ri k'atoy-tzij xubini'aj Poncio Pilato chi can rucukuban ruc'u'x riq'uin ri Dios. Y jare' ri ninvajo' ninbij chave:
1TI 6:14 Tabana' ronojel ri nubij ri Dios y man tajel rubixic. Tac'uaj jun c'aslen utz richin queri' man jun nilitej chavij. Y queri' tabana-apo c'a jampe' xtipe ri Kajaf Jesucristo.
1TI 6:15 Y ja ri Dios ri xtitakon-pe ri Jesucristo tok napon ri k'ij. Y ja Dios ri' ri nikaya' ruk'ij. Can xe rija' ri Dios. Y ja ri nubij rija' ri c'o chi niban, roma ja rija' ri nimalej Rey pa quivi' conojel reyes. Y rija' ri nimalej Ajaf pa quivi' conojel ajaf.
1TI 6:16 Y can xe rija' ri man camel ta. Rija' can pa sakil c'o-vi, y man jun nitiquir noc riq'uin. Ni man jun achique ta vinek tz'eteyon richin, ni man jun chuka' nitiquir nitz'eton. Rija', c'o c'a pa kavi' konojel richin jantape' y chuka' can richin jantape' xtuc'ul ruk'ij. Que ta c'a ri'.
1TI 6:17 Y rat Timoteo, ninvajo' chi nabij chique ri kach'alal ri e beyoma' chi man tiquinimirisaj-qui'. Y tabij chuka' chique chi man ticoyobej chi ri beyomel ronojel nuq'uen-pe chique, roma ri beyomel xa niq'uis. Xa can tiquicukuba' quic'u'x riq'uin ri c'aslic Dios ri niyo'on chike ronojel ri utz. Y rija' nrajo' chi niquicot ri kánima riq'uin ri janíla q'uiy ruyo'on chike.
1TI 6:18 Tabij chique ri beyoma' chi quequibanala' q'uiy utzil, y e beyoma' ta chubanic ri utz chique ri ch'aka' chic. Chi man tiquiq'ueq'uej niquiya' chique ri ch'aka' ri nic'atzin chique. Xa can quequito'.
1TI 6:19 Riq'uin ri' niquimol yan ta apo ri xtic'atzin chique ri chiquivech apo, richin queri' ja yan ta ri' noc quichin ri c'aslen ri can man q'uisel ta.
1TI 6:20 Y rat Timoteo, tachajij c'a ri samaj ri yo'on chave. Man que'ac'ul ri tzij ri xa man riq'uin ta ri Dios e petenek-vi, ri xa e richin re ruvach'ulef, y xa man jun niquiq'uen-pe chave. Chuka' queri' tabana' quiq'uin ri vinek ri yech'on chirij ri ruch'abel ri Dios. Rije' niquibij chi c'o etamabel quiq'uin, y xa man jun quetaman.
1TI 6:21 Y ec'o ri xeniman ri tzij que tak ri'. Y romari' xesach, y xquich'er-el-qui' riq'uin ri kitzij ruch'abel ri Dios ri quiniman. Y ja ta c'a ri rutzil ri Dios xtic'oje' aviq'uin rat Timoteo. Que ta c'a ri'.
2TI 1:1 Yin Pablo, ru-apóstol ri Jesucristo roma jari' ri rurayibel ri Dios. Rija' xirucha' c'a richin chi nintzijoj ri nusuj chique ri vinek. Y ri' ja ri c'aslen ri nuya' chique ri vinek ri niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Cristo Jesús.
2TI 1:2 Y ninben c'a el re carta re' chave rat Timoteo, ri at achi'el nuc'ajol y janíla yatinvajo'. Y ri utzil, ri joyovanic y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a pan avánima.
2TI 1:3 Yin benek c'a ruvech ninben orar avoma. Chi pak'ij chi chak'a' ninben orar. Y chuka' ninmatioxij c'a chire ri Dios avoma rat. Yin ninmatioxij c'a chire ri Dios ri ninsamajij riq'uin jun ch'ajch'ojilej vánima, achi'el xquiben ri kati't-kamama' roj israelitas, ri ojer can tiempo.
2TI 1:4 Y ninbij chuka' chave rat Timoteo chi janíla yatoka' chinuc'u'x chi xinavok'ej tok xinel-pe aviq'uin. Y janíla ninvajo' yinapon chic jun bey aviq'uin richin queri' niquicot chic jun bey ri vánima.
2TI 1:5 Y chuka' yatoka' chinuc'u'x chi can acukuban-vi ac'u'x riq'uin ri Dios, achi'el ri xquiben ri avati't Loida y ri ate' Eunice. Rije' can quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios. Y yin vetaman chi rat chuka' can acukuban-vi ac'u'x riq'uin ri Dios. Pero xa ja ri avati't y ri ate' xquicukuba' quic'u'x nabey.
2TI 1:6 Y romari' ninbij chave chi taya' avuchuk'a' chubanic ri samaj ri yo'on chave roma ri Dios. Roma ja ri Dios ri xbanon chave chi yatiquir naben ri samaj ri', y jari' ri xac'ul tok xinya' ri nuk'a' pan avi'.
2TI 1:7 Y ri Espíritu ri ruyo'on ri Dios chike roj ri kaniman chic rija', man nuben ta chike chi nikaxibij-ki'. Xa can nuya' kuchuk'a', y nuben chike chi yojajovan y man nikaya' ta k'ij chire ri mac.
2TI 1:8 Man caq'uix c'a nak'alajirisaj ri ruch'abel ri Kajaf. Ni man caq'uix chuka' nabij chi avetaman nuvech yin, roma yin inc'o pa cárcel roma ri rubi' rija'. Y man tapokonaj nac'ovisaj tijoj-pokonal roma natzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic. Xa can tacoch'o' c'a ronojel, riq'uin ri uchuk'a' ri yo'on chave roma ri Dios.
2TI 1:9 Ri Dios xojrucol chupan ri kamac, y xojroyoj richin nikac'uaj jun lok'olej c'aslen. Y ronojel ri xuben man roma ta ri utz ri kabanon roj. Xa can roma ri rutzil rija', y roma chuka' can queri' ruch'obon chikij. Ojer-ojer can tok man jani c'o ta re ruvach'ulef, ri Dios xuch'ob yan chi nutek-pe ri Jesucristo richin nuya' ri rutzil chike.
2TI 1:10 Y vacami xoc'ulun yan el ri Kacolonel Jesucristo. Rija' xrelesaj ri ruchuk'a' ri camic. Rija' xuc'ut chikavech ri utzilej ch'abel richin colotajic, y riq'uin ri' xuk'alajirisaj chikavech ri c'aslen ri man q'uisel ta, y xojrelesaj chuka' pa ruk'a' ri camic.
2TI 1:11 Ri Dios xirucha' yin richin xinoc apóstol y richin nintzijoj ri utzilej ch'abel ri' chique ri vinek ri man e israelitas ta, y richin yentijoj chuka'.
2TI 1:12 Y romari' nintej re pokonal re'. Pero man yiq'uix ta. Roma can vetaman-vi ri achique nuniman y can cukul-vi nuc'u'x riq'uin rija' chi nuchajij ri vánima ri nujachon pa ruk'a'. Y vetaman chuka' chi can xtuchajij-apo, c'a tok xtapon ri k'ij tok xtipe chic jun bey rija'.
2TI 1:13 Y rat Timoteo, ninbij c'a chave chi can achi'el ri utzilej tak tijonic ri nuyo'on chave, can que c'a chuka' ri' taya' chique ri ch'aka' chic. Roma can jun c'a abanon riq'uin ri Jesucristo, can acukuban ac'u'x riq'uin, y yatajovan chuka'. Man c'a taya' can ri'.
2TI 1:14 Xa tachajij ri samaj ri yo'on chave roma ri Dios. Y ja ri Lok'olej Espíritu ri c'o pa tak kánima ri xtito'on avichin.
2TI 1:15 Rat avetaman chi jubama conojel ri kach'alal ri ec'o pa tak tinamit richin Asia in quiyo'on chic can. Achi'el ri Figelo y ri Hermógenes.
2TI 1:16 Pero ri kach'alal Onesíforo man que ta ri' xuben. Ri Ajaf c'a xtujoyovaj ta quivech ri ec'o pa rachoch, roma rija' man xq'uix ta xinorutz'eta' vave' pa cárcel. Xa q'uiy bey xoruya' quicoten pa vánima.
2TI 1:17 Pero tok ri kach'alal Onesíforo xoka' vave' pa tinamit Roma, janíla xirucanoj y c'arunaj xiril.
2TI 1:18 Y rat jebel avetaman chuka' chi rija' janíla xojruto' tok xojc'oje' aviq'uin pa tinamit 'Efeso. Ri Ajaf c'a xtujoyovaj ta ruvech chupan ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Jesucristo.
2TI 2:1 Ninbij c'a chave rat Timoteo ri at achi'el nuc'ajol: Can tic'oje' c'a el avuchuk'a' riq'uin ri utzil ri nac'ul, roma jun abanon riq'uin ri Cristo Jesús.
2TI 2:2 Ri tijonic ri xinya' chave chiquivech e q'uiy, can jac'a chuka' ri' taya' chique ch'aka' chic achi'a' ri can yetiquir-vi yetijon jebel y cukul ac'u'x rat chi ri kach'alal ri' can xtiquiben-vi ri rusamaj ri Dios.
2TI 2:3 Y man tapokonaj natej pokon roma naben ri samaj ri nrajo' ri Jesucristo. Xa tacoch'o' ronojel, achi'el nuben jun utzilej soldado.
2TI 2:4 Y man yalan tach'ob ri e richin re ruvach'ulef. Xa can tabana' achi'el nuben jun soldado tok c'o chiri' pa cuartel, man nel ta el richin nuben jun chic rusamaj rija', roma nic'atzin chi nic'oje' chiri' richin nuben ri achique bin chire roma ri uc'uayon quichin.
2TI 2:5 Y rat can pa rubeyal tabana' ri rusamaj ri Dios. Can achi'el nuben jun etz'anel. Vi man nutej ta ruk'ij y vi man pa ruchojmilal ta nuben ri etz'anen, man nich'acon ta.
2TI 2:6 Can riq'uin c'a ronojel avánima tabana' ri rusamaj ri Dios. Achi'el nuben jun samajel richin pa juyu', rija' can jebel nisamej, roma retaman chi chiri' nipe-vi ri ruvay.
2TI 2:7 Tach'obo' c'a jebel ronojel re', y ri Ajaf xtuben chave chi xtik'ax chavech jebel.
2TI 2:8 Jantape' toka' chi'ac'u'x chi ri Jesucristo xquen (xcom) y xc'astej-pe. Rija' riy-rumam can ri rey David ri xc'oje' ojer can. Y jare' ninbij tok nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic.
2TI 2:9 Y roma nintzijoj ri utzilej ch'abel richin colotajic, nintej pokon. Yin xixim re pa cárcel y xban chuve achi'el jun itzel achin. Jac'a ri ruch'abel ri Dios man ximil ta.
2TI 2:10 Y coma ri vinek ri nrajo' ri Dios chi yecolotej, romari' tok yin nincoch' ronojel tijoj-pokonal. Richin queri' can niquil ri colotajic ri nuya' ri Cristo Jesús chique ri yeniman richin. Rije' xquebe chila' chicaj y can xtic'oje' quik'ij-quic'ojlen richin jantape'.
2TI 2:11 Can kitzij vi c'a ri nibix: Chi roj ri kaniman ri Jesucristo xojquen yan (xojcom yan) riq'uin rija' tok xcamisex chuva ri cruz, y romari' tok xkil yan kac'aslen, roma rija' c'o chuka' ruc'aslen.
2TI 2:12 Vi xtikacoch' tijoj-pokonal roma kaniman rija', napon na ri k'ij tok junan xtikak'et tzij riq'uin. Y vi xa xtikapokonaj xtikabij chi oj richin chic rija', chuka' rija' xtubij chi man oj richin ta.
2TI 2:13 Y roj stape' nikajalala' ri kach'abel, rija' man que ta ri' nuben. Rija' can nuben-vi ri rubin. Roma rija' can man nujel ta ri ruch'abel.
2TI 2:14 Roma c'a ri' tanataj ronojel re' chique ri kach'alal. Y tabij chique chuka' pa rubi' ri Ajaf Dios chi man tiquiben oyoval riq'uin ch'abel chiquij tijonic y nojibel ri man jun quejkalen, roma xa man jun nuq'uen-pe chique. Xa nujel rubanic ri quich'obonic ri ye'ac'axan.
2TI 2:15 Can tatija' c'a ak'ij richin chi yatoc jun utzilej samajel chuvech ri Dios, richin chi man yaq'uix ta, roma can pa rubeyal natzijoj ri kitzij ruch'abel ri Dios.
2TI 2:16 Y man c'a que'ac'ul tzij ri man riq'uin ta ri Dios e petenek-vi, ri xa e richin re ruvach'ulef y man jun utz niquiq'uen-pe. Roma ri vinek ri jebel yequic'ul tzij que tak ri', xa jantape' yebe más chupan ri c'aslen ri man nika' ta chuvech ri Dios.
2TI 2:17 Y ri tzij ri' yequic'ux ri cánima, can achi'el nuben ri itzel yabil rubini'an cáncer chire ri ch'aculaj. Queri' xquic'ulvachij ri Himeneo y ri Fileto.
2TI 2:18 Rije' can quich'aron chic qui' riq'uin ri kitzij, roma niquibij chi xec'astej yan el ri caminaki', y xa man que ta ri'. Y romari' ec'o ch'aka' ri man cukul ta chic quic'u'x riq'uin ri Dios.
2TI 2:19 Jac'a roj ri kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios, rija' rubanon chike achi'el jun jay ri yalan utz ri ru-cimiento. Y pa ruvi' ri rutiquiribel ri jay ri' tz'ibatajinek chic can chi ri Ajaf retaman quivech ri e richin chic rija'. Y chuka' tz'ibatajinek chiri', chi conojel ri quiniman ri Ajaf, tiquich'ara-pe-qui' chire ri etzelal.
2TI 2:20 Chupan c'a jun nimalej jay q'uiy lek, bojo'y y yaconabel ec'o. Ec'o ri e banon riq'uin k'anapuek, ec'o ri e banon riq'uin sakipuek, ec'o ri e banon riq'uin che', y riq'uin ulef. Ec'o ri nima'k quejkalen, y ec'o chuka' ri man nima'k ta quejkalen.
2TI 2:21 Y vi roj xtikach'er-pe-ki' chire ronojel ri etzelal, can oj achi'el ri yaconabel ri nima'k quejkalen, oj cha'on chic roma ri Ajaf, y yojc'atzin chire richin ri rusamaj. Richin nikaben ronojel ruvech utzilej samaj.
2TI 2:22 Y roma c'a ri c'a e ac'uala' na xa q'uiy ri itzel tak rayinic ri ec'o quiq'uin, tach'ara' c'a avi' riq'uin ri itzel tak rayinic ri yequibanala' rije'. Xa can tac'uaj ri c'aslen choj. Can tacukuba' ac'u'x riq'uin ri Dios. Catajovan. Y can tabana' chi junan avech quiq'uin ri ch'aka' ri riq'uin jun ch'ajch'ojilej cánima yech'on riq'uin ri Ajaf.
2TI 2:23 Man c'a que'ac'ul tzij ri man jun quejkalen y xa man jun utz niquiq'uen-pe chave, roma ja tzij ri que tak ri' ri yec'amon-pe oyoval.
2TI 2:24 Roma jun rusamajel ri Ajaf Dios achi'el rat, man ruc'amon ta chi naben oyoval. Can nic'atzin chi utz naben quiq'uin conojel. Y nic'atzin chuka' chi ye'atijoj chi utzil ri kach'alal, y chi yacoch'on chuka'.
2TI 2:25 Y riq'uin ch'uch'ujil tabij chique ri vinek ri man junan ta quich'obonic riq'uin ri ruch'abel ri Dios chi tiquijala' ri quich'obonic. Riq'uin juba' ri Dios xtuben chique re vinek re' chi can xtiquetamaj-vi ri kitzij y xtitzolej quic'u'x riq'uin.
2TI 2:26 Y riq'uin ri' xquecolotej pa ruk'a' ri itzel-vinek. Roma vacami can ec'o-vi pa ruk'a', y rija' can nuben chique chi niquiben xabachique ri nrajo'.
2TI 3:1 Nic'atzin c'a chi man tamestaj chi chupan ri ruq'uisibel tiempo richin re ruvach'ulef xtipe janíla ruc'ayeval.
2TI 3:2 Roma chupan ri tiempo ri' e q'uiy chique ri vinek ri xtiquijoyovala-ka quivech rije' y man xque'oka' ta chiquic'u'x ri ch'aka' chic. Can xtibe cánima chirij ri mero. Janíla xtiquinimirisaj-qui'. Xtiquiya' quik'ij. E yok'onela'. Man xtiquinimaj ta quitzij ri quite-quitata'. Man xquematioxin ta. Q'uiy etzelal ri xtic'oje' ri pa tak quic'aslen.
2TI 3:3 Rije' man xtiquijoyovaj ta quivech ri ch'aka' chic vinek, ni man xquecuyun ta. Xa xtiquibij itzel chique ri ch'aka'. Roma can e uc'uan roma ri etzelal, nic'o ruvi' ri itzel ri xtiquiben chique xabachique vinek. Can xtiquetzelaj-vi ri utz.
2TI 3:4 Rije' xquequisujuj ri cachibil. Man xtiquich'ob ta juba' achique nuq'uen-pe ri niquiben. Janíla xtiquinimirisaj-qui'. Más xticajo' ri quicoten richin re ruvach'ulef, que chuvech xticajo' ta ri Dios.
2TI 3:5 Rije' xtiquibij chi quiniman chic ri Dios, pero xa man xtiquiya' ta k'ij chire ri Dios chi nujel quic'aslen. Can man c'a que'avachibilaj vinek ri yebanon queri'.
2TI 3:6 Roma chiquicojol rije' yepe-vi ri ye'apon pa tak jay chutzijoxic tijonic ri xa man e kitzij ta. Y ja ri ixoki' e nacanek ri yeka' pa quik'a'. Ixoki' ri niquina' ri ralal ri quimac y e uc'uan roma ri itzel tak quirayibel.
2TI 3:7 Rije' can jantape' c'a ye'ajin chiretamaxic c'ac'a' tak tijonic, y queri' xa man jun bey xtiquetamaj ta ri kitzij.
2TI 3:8 Y can achi'el xquiben ri aj-itza' Janes y Jambres ri ojer can, chi xquetzelaj ri xubij ri Moisés, can que vi ri' chuka' ri niquiben ri achi'a' ri ye'apon pa tak cachoch ri ixoki', niquetzelaj ri kitzij. Yojtajinek (yujtajinek) ri quich'obonic roma ri etzelal. Niquibij chi quiniman chic ri Dios, y xa man kitzij ta.
2TI 3:9 Pero chuka' xa man can ta xquenimex, roma chanin xtek'alajin-pe chiquivech conojel, chi rije' xa e nacanek riq'uin ri quich'obonic, can achi'el xbanatej quiq'uin ri aj-itza' Janes y ri Jambres ri ojer can, chi xk'alajin-pe chi rije' xa e nacanek.
2TI 3:10 Jac'a rat Timoteo, avojkan nutijonic. Avetaman ri nuc'aslen utz. Avetaman chi ninben ronojel ri chilaben chuve roma ri Dios. Avetaman chi can nucukuban-vi nuc'u'x riq'uin ri Dios, chi yicoch'on, y chi yinajovan.
2TI 3:11 Xinetzelex, y c'a yinajin na chuc'ovisaxic tijoj-pokonal. Ronojel c'a re' nucoch'on-pe. Y chuka' avetaman ronojel ri xban chuve chupan ri oxi' tinamit, ri Antioquía, ri Iconio, ri Listra. Chiri' janíla xintej pokon. Pero chupan ronojel ri' ri Ajaf can xirucol-vi-pe.
2TI 3:12 Y kitzij na vi, conojel ri jun quibanon riq'uin ri Cristo Jesús y nicajo' niquic'uaj jun c'aslen utz chuvech ri Dios, can xtiquitej pokon pa quik'a' ch'aka' chic.
2TI 3:13 Jac'a ri vinek ri yalan itzel ri quic'aslen quic'uan y ri k'olonela' tak vinek, jantape' más itzel xtiquiben. Xquequik'ol ri vinek, y xquek'olotej chuka' rije'.
2TI 3:14 Jac'a rat Timoteo, man taya' can ri utzilej tijonic ri avetaman y acukuban ac'u'x riq'uin. Rat jebel avetaman ri achok iq'uin xac'ul-vi re tijonic re'.
2TI 3:15 Y c'a at co'ol c'a tok xavetamaj-pe ri tz'ibatel can chupan ri lok'olej ruch'abel ri Dios. Y ri ch'abel ri' xuc'ut chavech chi c'o chi xanimaj ri Cristo Jesús richin xacolotej chupan ri amac.
2TI 3:16 Ronojel c'a ri tz'ibatel can, ja ri Dios biyon-pe. Y romari' utz chi nucusex richin tijonic. Utz chi nucusex richin chi nik'alajin-pe achique tijonic ri xa quiq'uin achi'a' petenek-vi. Utz chi nucusex richin nik'alajirisex chire jun chic chi tujala' ruc'aslen. Y utz chuka' chi nucusex richin nibix achique rubanic jun c'aslen choj.
2TI 3:17 Richin chi ri rusamajela' ri Dios can ta e tz'akatinek. Roma ronojel ri' nic'atzin chique richin chi can yetiquir niquiben ronojel ri utzilej samaj.
2TI 4:1 Y chuva Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xtipe chic jun bey, ri xtik'alajin chi can Rey vi, y xtoruk'ata-ka tzij pa quivi' ri e q'ues, y pa quivi' chuka' ri e caminek chic el, ninbij c'a chave rat Timoteo,
2TI 4:2 chi tatzijoj ri ruch'abel ri Dios jantape', chique ri ye'ajovan nicac'axaj y chique ri man nicajo' ta chuka'. Tabij chique ri vinek ri cojkan jun tijonic ri xa man kitzij ta, chi tiquiya' can. Tabij chique ri quic'uan jun c'aslen itzel, chi tiquijala' quic'aslen. Y chique conojel tabij chi jantape' tiquibana' ri utz. Y can riq'uin ronojel avánima que'atijoj conojel, pero riq'uin ronojel coch'onic.
2TI 4:3 Roma xtoka' na vi ri k'ij tok ri vinek xa man chic xticajo' ta xticac'axaj ri utz tak tijonic. Xa can xtibe cánima chirij ri tijonic ri man e kitzij ta, y xquequicanola' c'a achique ri yetijon quichin chire ri tijonic ri yequirayij rije'.
2TI 4:4 Xa man chic c'a xticac'axaj ta ri ruch'abel ri Dios, richin chi yecac'axaj ri tijonic ri xa man jun quejkalen.
2TI 4:5 Jac'a rat tach'obo' jebel ronojel ri naben. Tacoch'o' ri tijoj-pokonal ri nipe chavij. Man catane' chutzijoxic ri utzilej ch'abel richin colotajic. Tabana' c'a ronojel ri samaj ri yo'on chave roma ri Dios.
2TI 4:6 Roma yin xa can xe chic c'a voyoben ri k'ij chi yicamisex. Ri k'ij richin yibe y ninya' can re ruvach'ulef, xa nakaj chic c'o-vi.
2TI 4:7 Janíla nutijon nuk'ij chubanic ri rurayibel ri Dios, y nubanon ronojel ri samaj ri yo'on chuve roma ri Dios. Man nuyo'on ta can ri utz tak tijonic ri kaniman.
2TI 4:8 Y c'o c'a jun lok'olej sipanic ri xtiquic'ul conojel ri quic'uan jun c'aslen choj. Y vetaman chi yin chuka' xtinc'ul ri'. Ja ri Ajaf ri utzilej K'atoy-Tzij xtiyo'on ri lok'olej sipanic chupan ri k'ij tok xtipe chic jun bey. Y man xe ta chuve yin xtuya-vi ri lok'olej sipanic ri'. Xa can xtuya' chuka' chique conojel ri benek cánima chiroyobexic ri k'ij tok xtipe chic jun bey rija'.
2TI 4:9 Rat Timoteo, tatija' c'a ak'ij yape viq'uin chanin, richin yino'atz'eta' can.
2TI 4:10 Roma ri Demas xa xbe pa tinamit Tesalónica. Xiruya' can, roma xa xbe ránima chirij ri nusuj re ruvach'ulef. Ri kach'alal Crescente benek ri pa tak tinamit ri ec'o pa Galacia. Y ri kach'alal Tito chuka' benek pa tak tinamit ri ec'o pa Dalmacia.
2TI 4:11 Re vacami xa can xe ri kach'alal Lucas ri c'o can viq'uin. Tac'ama' c'a pe ri kach'alal Marcos tok xcape, roma rija' nic'atzin chuve richin yiruto'.
2TI 4:12 Ri kach'alal Tíquico xintek-el pa tinamit 'Efeso.
2TI 4:13 Tok xcape, tac'ama' chuka' pe ri nuk'u' ri xinya' can riq'uin ri kach'alal Carpo pa tinamit Troas. Y chuka' que'ac'ama-pe ri nu-libros. Ri yalan nic'atzin chuve, ja ri e banon riq'uin tz'un.
2TI 4:14 Ri Alejandro ri samajiy-ch'ich', q'uiy c'a itzel ri rubanon chuve. Ri Ajaf can xtuya-vi c'a ri rutojbalil chire, can achi'el ri rubanobal.
2TI 4:15 Romari' rat, can tachajij c'a avi' jebel chuvech, roma rija' janíla nretzelaj ri ruch'abel ri Dios ri nikatzijoj roj.
2TI 4:16 Ri pa nabey tok xinuc'uex chuvech ri k'atoy-tzij, man jun xto'on vichin. Pero man ninvajo' ta c'a chi ri Dios xtuya' ta ruq'uexel chique ri xa man xinquito' ta y xinquiya' can nuyon.
2TI 4:17 Ri Ajaf xa can xiruto-vi yin. Xuya' vuchuk'a' y xirucol-pe chupan ri nimalej ruc'ayeval. Y romari' xitiquir xinq'uis ronojel ri samaj ri yo'on chuve roma ri Dios. Samaj richin rutzijoxic ri ruch'abel ri Dios chique conojel ri vinek ri man e israelitas ta.
2TI 4:18 Y yin vetaman chi ri Ajaf xticolon vichin chupan ronojel etzelal. Vetaman chi xquiruchajij richin queri' xquinoc chupan ri ruk'atbel-tzij chila' chicaj. Rija' can xtuc'ul-vi ruk'ij-ruc'ojlen richin jantape'. Que ta c'a ri'.
2TI 4:19 Taya' rutzil-quivech ri kach'alal Prisca y Aquila, y chuka' conojel ri ec'o pa rachoch ri kach'alal Onesíforo.
2TI 4:20 Ri kach'alal Erasto xc'oje' can pa tinamit Corinto, y ri kach'alal Trófimo xinya' can pa tinamit Mileto roma yava'.
2TI 4:21 Y rat Timoteo, tatija' c'a ak'ij yape viq'uin tok c'a man jani tiempo ta richin tef. Ri kach'alal Eubulo nutek-el rutzil-avech. Y chuka' ri kach'alal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y conojel ri kach'alal vave' niquitek-el rutzil-avech.
2TI 4:22 Ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a pan avánima rat. Y chi'ivonojel ri ixc'o chiri' xtic'oje' ta c'a ri rutzil ri Dios iviq'uin. Que ta c'a ri'.
TIT 1:1 Yin Pablo, jun rusamajel ri Dios y jun ru-apóstol ri Jesucristo. Rija' xirutek c'a chiquito'ic ri e cha'on roma ri Dios, richin queri' niquicukuba' más quic'u'x riq'uin. Y xirutek quiq'uin chuka' richin niquetamaj jebel ri kitzij, ri yaruc'uaj chupan ri utzilej c'aslen ri nrajo' ri Dios.
TIT 1:2 Y riq'uin ri' can coyoben c'a ri utzilej c'aslen ri man jun bey xtiq'uis. Y ja c'aslen ri' ri sujun roma ri Dios ojer can. Can c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef tok rusujun-pe. Y can nuya-vi, roma ri Dios can nuben-vi ri rubin.
TIT 1:3 Y xapon c'a ri k'ij tok ri Dios Kacolonel xuk'alajirisaj ri ruch'abel y xuya' c'a k'ij chuve richin nintzijoj ri ruch'abel. Y can janíla xuchilabej chuve chi ninben re samaj re'.
TIT 1:4 Y ninben c'a el re carta re' chave rat Tito, ri at achi'el nuc'ajol roma animan chuka' ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyovanic y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo xtic'oje' ta c'a ri pan avánima.
TIT 1:5 Y xatinya' c'a can pa Creta roma xinvajo' chi nachojmirisaj ri nic'atzin chi nichojmirisex. Y chuka' xinbij chave: Ronojel tinamit ri can ec'o kach'alal, que'acha' c'a achi'a' chiquicojol, richin ja rije' ri ye'uc'uan quichin.
TIT 1:6 Y jun uc'uey quichin ri kach'alal nic'atzin chi ruc'uan ta jun c'aslen utz, richin queri' man jun nilitej chirij. Y chuka' nic'atzin chi jun uc'uey quichin ri kach'alal xaxe jun rixjayil y ri ralc'ual quiniman ta chic ri Jesucristo. Pero vi ri ralc'ual quic'uan jun itzel c'aslen y man yeniman ta tzij, man ruc'amon ta chi ri tata'aj ri' noc can uc'uey quichin ri kach'alal.
TIT 1:7 Roma ri uc'uey quichin ri kach'alal e rusamajela' ri Dios, y romari' can nic'atzin chi quic'uan jun c'aslen utz richin queri' man jun nilitej chiquij. Chuka' nic'atzin chi man niquinimirisaj ta qui', chi man chanin ta ye'oyover, chi man yek'aber ta, chi man niquiben ta oyoval, ni man niquibanala' ta ri man utz ta chuch'aquic qui-mero.
TIT 1:8 Y nic'atzin chuka' chi can jebel yeruc'ul-apo ri kach'alal pa rachoch, ri xa c'a pa jun chic tinamit yepe-vi. Nic'atzin chi benek cánima chubanic ri utz. Y nic'atzin chi yech'obon jebel. Nic'atzin chi quic'uan jun c'aslen choj, jun c'aslen utz chuvech ri Dios, y man tiquiya' k'ij chire ri mac.
TIT 1:9 Y nic'atzin c'a chi ri e uc'uey quichin kach'alal, can cukul-vi quic'u'x riq'uin ri ruch'abel ri Dios ri xkatzijoj chique, roma can kitzij vi. Y riq'uin ri' ri uc'uey quichin kach'alal yetiquir niquiya' ri utz tak tijonic chique ri kach'alal, richin queri' ri kach'alal más niquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios. Ri uc'uey quichin ri kach'alal yetiquir chuka' niquibij chique ri vinek ri e cojkan tijonic ri man e kitzij ta, chi tiquiya' can rubanic ri'.
TIT 1:10 Roma e q'uiy ri man yeniman ta tzij. Y chiquicojol rije' ec'o-vi ri yebin chi c'o chi niban ri circuncisión chique richin yecolotej. Ja ri tzij ri que tak ri', ri xa man jun quejkalen. Y yequik'ol ri vinek.
TIT 1:11 Y jac'ari' ri ruc'amon chi nikatz'apej quichi' roma e q'uiy ri yek'olotej pa quik'a'. Y hasta c'o bey can conojel ri ec'o pa jun jay yek'olotej pa ruk'a' ri itzel tak tijonic ri yequiya'. Y man xe ta ri' ri niquiben. Xa can niquic'utuj chuka' cajel roma ri tijonic ri niquiya'.
TIT 1:12 Xc'oje' c'a jun quivinak aj-Creta ri ojer can, ri c'o etamabel riq'uin, y rija' xubij can ri achique quibanic ri vinek. Ri achin c'a ri' quere' xubij can: Ri nuvinak aj-Creta man jun bey niquibij ta ri kitzij. Xa can e achi'el itzel tak chicop. Can nic'o ruvi' yeva', y xa man nicajo' ta yesamej. Queri' xubij ri jun achin ri'.
TIT 1:13 Y can kitzij vi ri xubij can. Roma c'a ri' ninbij chave rat Tito, chi tabij chique ri vinek ri', chi tiquiya' can rubanic ri man utz ta y tiquinimaj ri kitzij.
TIT 1:14 Chuka' tabij chique chi man chic quecac'axaj tijonic ri xa man jun rejkalen, achi'el ri niquibij ri nuvinak israelitas chi c'o chi niban ri circuncisión chique richin yecolotej. Y chuka' man tiquinimaj chic quitzij ch'aka' chic vinek ri xa niquetzelaj ri kitzij.
TIT 1:15 Ri vinek ri ch'ajch'oj ri quic'aslen, utz niquitz'et ronojel ri utz. Jac'a ri vinek ri man ch'ajch'oj ta ri quic'aslen y man quiniman ta chuka' ri Dios, ronojel ri utz itzel niquitz'et, roma xa yojtajinek (yujtajinek) ri quich'obonic y man niquina' ta chi man utz ta ri quic'aslen chuvech ri Dios.
TIT 1:16 Niquibij chi quetaman ruvech ri Dios, pero can nik'alajin chi man kitzij ta, roma ri itzel ri niquiben. Man utz ta yetz'et. Man yeniman ta tzij. Y man jun utz ri yetiquir ta niquiben.
TIT 2:1 Jac'a rat can taya' ri utz tak tijonic chique ri kach'alal.
TIT 2:2 Ri rijita'k tak achi'a' can ta niquina' jebel ri yequiben, conojel ta yeyo'on quik'ij, man ta niquiya' k'ij chire ri mac, tiquicukuba' quic'u'x riq'uin ri kitzij tijonic ri kaniman, que'ajovan, y quecoch'on chuka'.
TIT 2:3 Que chuka' ri' ri rijita'k tak ixoki', yek'alajin ta jebel chiquivech ri vinek chi can c'o-vi quik'ij, man ta e yacol-tzij chiquij vinek, man ta yek'aber, y niquic'ut ta jun utzilej c'aslen chiquivech ri ch'aka' chic.
TIT 2:4 Y chuka' tiquic'utu' chiquivech ri ixoki' ri c'a e ac'uala' na chi quecajo' ri cachijlal y ri cal,
TIT 2:5 chi man tiquiya' k'ij chire ri mac, tiquic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, can ta e samajela', utz tiquibana' quiq'uin conojel, quequinimaj ri cachijlal, richin chi man niyok'otej ri ruch'abel ri Dios.
TIT 2:6 Tabij c'a chuka' chique ri achi'a' ri c'a e ac'uala' na, chi can man tiquiya' k'ij chire ri mac.
TIT 2:7 Y rat Tito chuka' nic'atzin chi jantape' tac'uaj jun c'aslen utz richin queri' nac'ut chiquivech achique chi c'aslen c'o chi niquic'uaj rije'. Y tok ye'atijoj chire ri ruch'abel ri Dios, can ja rubixic tabana'. Y chuka' taya' ruk'ij ri ruch'abel ri Dios.
TIT 2:8 Can tachajij c'a avi' riq'uin ri nabij tok yatijon, chi ronojel can ja rubixic tabana' chire, richin chi man jun nibix chirij. Y ri ye'etzelan richin ri ruch'abel ri Dios can xqueq'uixbitej, roma man niquil ta achique niquibij chivij rix kach'alal.
TIT 2:9 Y chique ri kach'alal e samajela' tabij chi tiquinimaj quitzij ri qui-patrón. Y jebel tiquibana' chire ronojel ri samaj ri nibix chique. Y man jun bey tiquipaba-qui' chuvech ri qui-patrón.
TIT 2:10 Ni man que'elek' quiq'uin ri qui-patrón. Y can utz tiquibana' chire ronojel, richin utz yetz'et coma conojel ri vinek, y ri vinek ri' xtiquiya' c'a ruk'ij ri ruch'abel ri Dios ri Kacolonel.
TIT 2:11 Ri rutzil ri Dios xok'alajin vave' chuvech re ruvach'ulef. Y jari' ri c'amayon-pe colotajic chike konojel roj vinek.
TIT 2:12 Y ri' chuka' nuc'ut chikavech chi tikaya' can rubanic ronojel ri man nika' ta chuvech ri Dios y ronojel ri itzel tak rayinic richin re ruvach'ulef. Re c'a ojc'o na re vave' chuvech re ruvach'ulef, man tikaya' k'ij chire ri mac, xa tikac'uaj jun c'aslen choj; jun c'aslen ri nika' chuvech ri Dios.
TIT 2:13 Roma koyoben ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Jesucristo. Can riq'uin c'a quicoten koyoben ri k'ij ri'. Y jari' tok xtik'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen ri nimalej ka-Dios y Kacolonel Jesucristo.
TIT 2:14 Ri can man xupokonaj ta xuya-ri' pa camic pa kaq'uexel, richin chi xojrucol chuvech ronojel ruvech mac y richin chuka' xuch'ajch'ojirisaj ri kac'aslen. Queri' xuben richin chi ri xojniman richin xojoc richin rija'. Y rija' nrajo' chi nibe kánima chubanic ri utz.
TIT 2:15 Que'atijoj c'a ri ch'aka' chic chire ronojel re'. Tabij chique ri utz quic'aslen quic'uan, chi man tiquiya' can. Y ri itzel quic'aslen, tabij chique chi tiquiya' can ri itzel c'aslen ri'. Man taxibij-avi' naben queri', roma ja ri Dios yoyon re samaj re' chave. Can c'o c'a chi yatquinimaj.
TIT 3:1 Can tabij c'a chique ri kach'alal chi tiquinimaj quitzij ri k'atoy tak tzij. Can tiquibana' c'a ri nibix chique, y riq'uin ronojel cánima tiquibana' ronojel ruvech utzilej samaj.
TIT 3:2 Y tabij chuka' chique chi man tiquibij itzel chirij jun chic vinek, y chi man tiquiben oyoval. Xa utz tiquibana' quiq'uin conojel, y riq'uin ronojel ch'uch'ujil.
TIT 3:3 Roma tok rubanon can, roj chuka' oj nacanek riq'uin ri kach'obonic. Man xojniman ta tzij. Yalan oj sachinek ri chiri'. Man xojtiquir ta xkak'il-ki' chuvech ri mac. Xa can xkaben ronojel ri itzel ri xkarayij, y xbe kánima riq'uin ri quicoten richin re ruvach'ulef. Yalan itzel ri kac'aslen xkac'uaj. Itzel xekatz'et ri ch'aka' chic roma ri utz c'o quiq'uin. Chikachibil ki' xketzelaj-ki', y roma ri man utz ta ri kac'aslen, ri vinek xojquetzelaj chuka'.
TIT 3:4 Pero tok ri Dios ri Kacolonel xuc'ut ri rutzil chikavech, xketamaj c'a chi ronojel vinek yerajo'.
TIT 3:5 Rija' xojrucol c'a pe chupan ri kamac. Man roma ta yalan choj ri kac'aslen kac'uan tok xojrucol-pe. Man que ta ri'. Xa can roma xujoyovaj kavech, y roma xuch'ajch'ojirisaj ri kac'aslen. Jun c'ac'a' c'aslen xuya' chike. Ri Lok'olej Espíritu xoc pa tak kánima. Y riq'uin ri' xjalatej ri kac'aslen.
TIT 3:6 Ri Dios xuya' ri Lok'olej Espíritu chike, roma ri Kacolonel Jesucristo. Y ri Lok'olej Espíritu q'uiy utzil nuben chike:
TIT 3:7 Y riq'uin ri' man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios, y ri' xa can roma ri rutzil ri Dios. Y chuka' xtikichinaj ri utzilej c'aslen ri man xtiq'uis ta. Y roj koyoben ri c'aslen ri'.
TIT 3:8 Ronojel re' can kitzij vi, can utz vi, y can nic'atzin-vi chire ri quic'aslen conojel vinek. Roma c'a ri' ninvajo' chi man tatanaba' quitijoxic ri quiniman chic ri Dios chire ronojel re', richin queri' can tiquitija' quik'ij niquiben ri utz.
TIT 3:9 Pero ri tzij ri xa man jun quejkalen, achi'el ri tzij ri yeban chiquij ri quibi' ri vinek ri xec'oje' ojer can, man que'avac'axaj. Y chuka' ri oyoval ri yequiben ri vinek ri xa man junan ta quich'obonic chirij ri nubij ri ley richin ri Moisés, man chuka' que'avac'axaj, roma ronojel ri tzij ri que tak ri' xa man jun utz nuq'uen-pe chave.
TIT 3:10 Y vi c'o jun ri nuya' jun tijonic ri man kitzij ta, y romari' ri kach'alal niquichop niquich'er-el-qui', tapixabaj c'a ri nibanon queri' y tabij chire chi man tuben queri'. Y vi abin chic chire jun bey y man yarunimaj ta, tabij chic jun bey chire. Y vi can man niniman ta c'a, man chic taq'uen ruvech.
TIT 3:11 Roma ri nibanon queri', can nik'alajin-vi chi xa sachinek riq'uin ri ruch'obonic, itzel ruc'aslen ruc'uan, y ruyon rija' nroyoj ruc'ayeval pa ruvi'.
TIT 3:12 Y yin xtintek-el ri kach'alal Artemas aviq'uin o ri kach'alal Tíquico. Y tok xtapon aviq'uin jun chique rije', tatija' ak'ij yabe pa tinamit Nicópolis. Roma nuch'obon chi yibec'oje' chiri' ri tiempo richin tef.
TIT 3:13 Y ri kach'alal Zenas ri etamanel richin ri ley y ri kach'alal Apolos, taya' c'a ronojel ri nic'atzin chique richin ri quibey, richin queri' man ta jun ri nicajo'.
TIT 3:14 Y ri kach'alal tiquetamaj c'a niquiben ri utz. Quequito' c'a conojel ri c'o nic'atzin chique, richin chi nivachin ta jebel ri quic'aslen.
TIT 3:15 Conojel c'a ri kach'alal ri ec'o viq'uin niquitek-el rutzil-avech. Y taya' c'a chuka' rutzil-quivech ri junan kavech quiq'uin roma kaniman ri Jesucristo. Ri rutzil ri Dios xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
PHM 1:1 Yin Pablo, xika' c'a vave' pa cárcel roma ri rubi' ri Jesucristo. Y vachibilan c'a ri kach'alal Timoteo tok ninben-el re carta re' chave rat Filemón. Y yalan yatkajo' roma kachibil ki' chupan ri samaj.
PHM 1:2 Nikatek-el rutzil-ruvech ri kach'alal Apia. Y chuka' nikatek rutzil-ruvech ri kach'alal Arquipo kachibil chupan ri samaj, y chuka' chique ri quiniman ri Jesucristo ri niquimol-qui' pan avachoch.
PHM 1:3 Y ja ta c'a ri utzil y ri uxlanen ri petenek riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo xtic'oje' pa tak ivánima chi'ivonojel.
PHM 1:4 Yin Pablo jantape' c'a ninben orar avoma rat Filemón. Y chuka' jantape' ninmatioxij chire ri nu-Dios avoma,
PHM 1:5 roma yin can ninvac'axaj-vi chi rat c'o ajovabel aviq'uin y acukuban ac'u'x jebel. Vac'axan chi queri' abanon riq'uin ri Ajaf Jesús y que chuka' ri' naben quiq'uin ri lok'olej tak kach'alal.
PHM 1:6 Yin ninc'utuj c'a chire ri Dios chi roma acukuban ac'u'x rat, roma ta ri' xtetamex ri utzil ri c'o quiq'uin conojel ri c'o ri Cristo Jesús pa tak cánima. Can ta nibanatej jun utzilej samaj roma ri acukuban ac'u'x.
PHM 1:7 Vach'alal Filemón, vac'axan chi janíla ye'avajo' ri lok'olej tak kach'alal y q'uiy quicoten ayo'on pa tak cánima. Y romari' yin chuka' janíla quicoten c'o pa vánima. Can acukuban-vi nuc'u'x.
PHM 1:8 Romari' yin, stape' can c'o uchuk'a' yo'on pa nuk'a' roma ri Cristo, man nincusaj ta c'a re vacami richin chi ninbij chave ri achique ruc'amon chi naben. Man que ta ri'.
PHM 1:9 Yin can riq'uin c'a ajovabel ninc'utuj utzil chave. Rat avetaman chi yin xa xirijix yan, y man xe ta chuka' ri', xa can avetaman chuka' chi vacami inc'o pa cárcel roma ri rubi' ri Jesucristo.
PHM 1:10 Yin ninc'utuj c'a utzil chave roma ri Onésimo. Roma stape' pa cárcel inc'o-vi, rija' xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Jesucristo, y romari' xoc achi'el valc'ual.
PHM 1:11 Y tok rubanon can, rija' man jun xc'atzin chave rat, roma xaruya' can. Jac'a re vacami yalan nic'atzin chuve yin, y xtic'atzin chuka' chave rat.
PHM 1:12 Y nintek c'a el aviq'uin. Y ninc'utuj utzil chave chi jebel tac'ulu', achi'el can ta ja yin ri yinapon aviq'uin.
PHM 1:13 Yin ninvajo' chi ri Onésimo nic'oje' ta viq'uin richin yirilij vave' pa cárcel, achi'el jun aq'uexel, roma rat man yatiquir ta yac'oje-pe viq'uin. Rat can avetaman c'a chi xika' re pa cárcel chutzijoxic ri utzilej ch'abel richin colotajic.
PHM 1:14 Pero man ninvajo' ta c'a ninbij chire chi can tic'oje' vave' viq'uin, roma rija' asamajel rat. Y c'a ja na rat xcabin, vi nic'oje' can vave' viq'uin. Roma can c'a ja na ri pan avánima rat xtalex-vi, y man roma ta ja yin ri yic'utun chave.
PHM 1:15 Y riq'uin juba' man ruyon ta itzel xuq'uen-pe chave chi ri Onésimo xel-pe aviq'uin jun ca'i-oxi' k'ij, roma vacami xtitzolej chic jun bey aviq'uin, richin jantape'.
PHM 1:16 Tok xel-pe aviq'uin, can c'a man jani kach'alal ta, xa c'a choj jun asamajel. Jac'a re vacami can kach'alal chic. Yin janíla ninvajo' rija', jac'a rat can más xtavajo', man xaxe ta roma ri asamajel, man que ta ri', rat can xtavajo' chuka' roma can runiman chic ri Ajaf.
PHM 1:17 Vi junan c'a kavech aviq'uin, tac'ulu' jebel ri Onésimo, can achi'el yinac'ul ta yin.
PHM 1:18 Y vi c'o jun banobel ri man utz ta rubanon can chave, o vi c'o ruc'as aviq'uin, tabij c'a chuve, y yin xtintoj.
PHM 1:19 Roma yin Pablo can ninbij c'a el chave chi can xtintoj-vi ri ruc'as, stape' vetaman chi rat c'o jun nimalej ac'as viq'uin, roma xintzijoj ri ruch'abel ri Dios chave.
PHM 1:20 Y rat animan chic ri Ajaf. Roma c'a ri' ninvajo' chi naben ri utzil ri xinc'utuj yan chave, chi tac'ulu' jebel ri Onésimo. Y riq'uin ri' xtaya' quicoten pa vánima, roma can nik'alajin-vi chi jebel avojkan ri Cristo.
PHM 1:21 Yin xintz'ibaj re carta re' chave roma can cukul-vi nuc'u'x aviq'uin chi can xtaben ri xinc'utuj chave. Y man xe ta ri utzil ri' xtaben, xa can vetaman-vi chi xtaben más.
PHM 1:22 Can tachojmirisaj yan c'a jun vachoch, richin tok xquinel-el vave' pa cárcel y yinapon chila' aviq'uin. Roma yin can voyoben chic chi ri Dios can xtuben queri', achi'el ri ic'utun chire pan oración.
PHM 1:23 Ri kach'alal Epafras ri c'o viq'uin vave' pa cárcel roma ri rubi' ri Cristo Jesús, nutek-el rutzil-avech.
PHM 1:24 Y que chuka' ri' ri kach'alal Marcos, ri Aristarco, ri Demas y ri Lucas ri e vachibil pa samaj niquitek chuka' el rutzil-avech.
PHM 1:25 Y ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xtic'oje' ta c'a pa tak ivánima chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
HEB 1:1 Ojer-ojer can, q'uiy c'a bey xch'on ri Dios quiq'uin ri kati't-kamama'. Y tok xch'on quiq'uin, xerucusaj c'a ri achi'a' ri yek'alajirisan ri ruch'abel. Y richin xuk'alajirisaj ri ruch'abel chique ri achi'a' ri', q'uiy rubaniquil ri xrucusaj.
HEB 1:2 Jac'a chupan re tiempo ojc'o-vi roj, ri ruq'uisibel tiempo richin re ruvach'ulef, ri Dios can ja ri Ruc'ajol ri xrucusaj richin xuk'alajirisaj ri ruch'abel chikavech. Ri Dios pa ruk'a' c'a ri Ruc'ajol xuya-vi ronojel. Y pa ruk'a' chuka' ri Ruc'ajol xuya-vi richin xuben re ruvach'ulef y ronojel ri c'o.
HEB 1:3 Riq'uin ri Ruc'ajol nik'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Ri Ruc'ajol can junan riq'uin rija'. Y jac'a ri C'ajolaxel ri uc'uayon richin ronojel ri c'o; riq'uin ri ruchuk'a' ri ruch'abel ruchapon-vi. Y rija' xquen (xcom) richin xrelesaj ri kamac; y xc'astej. Y xbetz'uye' chila' chicaj pa rajquik'a' ri nimalej Dios.
HEB 1:4 Ri Ruc'ajol ri Dios c'o más ruk'ij que chiquivech ri ángeles. Y roma ri samaj ri xuben rija', ri Dios xunimirisaj ruk'ij. Y chuka' ri rubi' rija' can más vi nim rejkalen que chuvech ri bi'aj ángel.
HEB 1:5 Can ketaman-vi chi janíla ruk'ij, roma ri Dios man jun bey rubin ta chire jun ángel: Ja rat ri Nuc'ajol. Romari' ninya' ac'aslen. Y chuka' man jun bey rubin ta chirij jun ángel: Ja rija' ri Nuc'ajol y ja yin ri Rutata'. Man jun bey rubin ta queri' chirij jun ángel.
HEB 1:6 Y tok ri Dios xutek-pe ri Ruc'ajol chuvech re ruvach'ulef, can xk'alajin-vi chi c'o ruk'ij, roma xubij chique conojel ri ru-ángeles: Tiya' ruk'ij ri Nuc'ajol.
HEB 1:7 Chiquij c'a ri ángeles xaxe nubij: Ri nu-ángeles janíla yebiyin chubanic ri nusamaj, roma ninben chique chi e achi'el ri cak'ik' y e achi'el ri ruxak-k'ak'.
HEB 1:8 Jac'a chire ri Ruc'ajol, roma ri c'o ruk'ij, can nubij-vi chire: Dios, rat can richin vi jantape' xcak'aton tzij, y choj c'a ri ak'atbel-tzij ri'.
HEB 1:9 Avajovan c'a ri chojmilal y avetzelan ri etzelal. Y romari' yin ri a-Dios nuyo'on quicoten pan avánima. Más quicoten nuyo'on chave rat que chuvech ri quicoten ri nuyo'on chique ri ch'aka' chic.
HEB 1:10 Y chuka' ri Dios xubij chire ri Ruc'ajol: Ajaf, rat xaben ri ruvach'ulef pa rutiquiribel pe, y xaben chuka' ri caj.
HEB 1:11 Ri ruvach'ulef y ri caj xqueq'uis. Jac'a rat man jun bey xcaq'uis ta. Ri ruvach'ulef y ri caj xa can xquerijix, achi'el yerijix ri tziek.
HEB 1:12 Ri ruvach'ulef y ri caj can xque'ajel c'a, achi'el niban chire ri tziek ri man utz ta chic. Ri caj can xtabot c'a el. Jac'a rat man jun bey xcajalatej. Man jun bey xtiq'uis ta ri ac'aslen. Queri' xubij ri Dios.
HEB 1:13 Y ri Dios man jun bey xubij ta chire jun ángel: Catz'uye' pa vajquik'a', y xquenya' pan ak'a' ri ye'etzelan avichin, xcha' ri Dios.
HEB 1:14 Ri ángeles can choj c'a e rusamajela' ri Dios. Y je rije' ri yetak roma ri Dios richin yequito' ri e colotajinek.
HEB 2:1 Ri Ruc'ajol ri Dios más nim ruk'ij que chiquivech ri ángeles. Romari' c'o chi nikatzekelbej ri ruch'abel ri kac'axan, richin chi man nikach'er-el-ki'.
HEB 2:2 Y stape' ángeles ri xerucusaj ri Dios richin xuya' ri ley, ri vinek ri man xquiben ta ri xquibij ri ángeles, xka' ruc'ayeval pa quivi' chiquijujunal. Ri quimac can ja vi c'a ri' ri xrajo'.
HEB 2:3 Y romari', vi roj xa xtikamalij ri nimalej colotajic, ¿can c'o ta cami ri xtikato-vi-ki'? Man jun. Roma re colotajic re' can ja ri Ajaf Jesús ri xtzijon nabey. Y ri xe'ac'axan-pe riq'uin rija', jeri' ri xetzijon chike roj.
HEB 2:4 Ri Dios can xuc'ut c'a chikavech chi kitzij ri xquibij ri xetzijon chike. Rija' xuc'ut chikavech roma xuben chique ri xetzijon chike chi xetiquir xquiben milagros ri xek'alajirisan ri nimalej ruchuk'a' ri Dios. Y xuben chique chi xetiquir xquiben ch'aka' chic samaj riq'uin ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu. Y que chuka' ri' nuben chike roj chikajujunal, richin chi yojtiquir nikaben ri samaj ri nrajo' rija' chi nikaben.
HEB 2:5 Ri Dios man rubin ta chi re ruvach'ulef chikavech apo, pa quik'a' ta ángeles nuya-vi richin niquik'et ta tzij pa ruvi'. Man que ta ri'. Ri k'atbel-tzij ri' pa ruk'a' ri Ruc'ajol ruyo'on-vi, y jari' ri nikatzijoj roj.
HEB 2:6 Chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, c'o c'a jun ri biyon can: Ajaf Dios, ¿achique ta c'a rejkalen jun vinek richin noka' chi'ac'u'x? ¿Y achique ta c'a chuka' ruk'ij jun ri xa riq'uin vinek alaxinek-vi, richin nanataj-pe?
HEB 2:7 Can man niyaloj ta c'a ri naben chire chi manek más ruk'ij que chiquivech ri ángeles. Pero can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen, roma ayo'on pa ruvi' ronojel ri abanon.
HEB 2:8 Ronojel ri abanon ayo'on pa ruk'a'. Can pa ruvi' c'a ronojel xaya-vi. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can. Y tok nubij chi ri Dios ruyo'on chic ronojel pa ruk'a', can man jun c'a ri man ta c'o pa ruk'a'. Pero ri' c'a man jani tikatz'et.
HEB 2:9 Y ketaman chuka' chi ri Jesús manek más ruk'ij xban chire que chiquivech ri ángeles. Pero xaxe ca'i-oxi' k'ij ri xban queri' chire, y vacami yo'on chic ruk'ij, yo'on chic ruc'ojlen. Y ri' roma ri xutej pokonal y chuka' roma ri xquen (xcom). Ri Dios xrajo' xuya' ri rutzil pa kavi', romari' can xrajo' chi ri Jesús xquen (xcom) koma konojel.
HEB 2:10 Jac'a ri Dios ri xbanon ronojel. Y ronojel ri xuben rija' richin chi niquiya' ruk'ij. Y ri Dios nrajo' chi conojel ri ralc'ual yebe ta chila' chicaj riq'uin rija' y nic'oje' ta quik'ij-quic'ojlen. Y romari' ri xc'amon-pe ri colotajic, c'o chi xutej pokonal. Y riq'uin ri pokonal ri xutej, ri Dios can xuben-vi kitzij Colonel chire.
HEB 2:11 Y ri Jesús ri nich'ajch'ojirisan ri kac'aslen, Ruc'ajol ri Dios. Y roj chuka' ri ch'ajch'ojirisan chic ri kac'aslen oj ralc'ual ri Dios. Romari' ri Jesús man niq'uix ta nubij vach'alal chike.
HEB 2:12 Can achi'el nubij chupan ri ruch'abel ri Dios tz'ibatel can, ri nich'on chirij ri Jesús: Ajaf Dios, yin xtintzijoj ri abi' chique ri vach'alal. Xtinbixaj ri abi' quiq'uin ri niquimol-qui' richin niquiya' ak'ij.
HEB 2:13 Chupan chuka' ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij chirij: Yin cukul nuc'u'x riq'uin ri Dios. Y nubij c'a chuka': Vave' inc'o-vi, e vachibilan ri e ralc'ual ri Dios ri e ruyo'on chuve. Queri' ri e tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios.
HEB 2:14 Roj ri ralc'ual chic ri Dios xa oj vinek, y romari' ri Jesús xoc chuka' achi'el roj vinek. Rija' xquen (xcom) richin xch'acon chirij ri c'o camic pa ruk'a'. Y ri c'o ri camic pa ruk'a', ja ri itzel-vinek.
HEB 2:15 Ri Jesús xquen (xcom) richin yerucol conojel ri niquixibij-qui' chuvech ri camic. Y roma niquixibij-qui' chuvech ri camic, can ec'o pa ruk'a' ri xibinri'il tok e q'ues chuvech re ruvach'ulef.
HEB 2:16 Y can kitzij vi chi ri Jesús man xpe ta chiquicolic ri ángeles. Rija' xa can xpe chikacolic roj ri oj alc'ualan c'a roma ri Abraham.
HEB 2:17 Romari' xoc vinek achi'el roj, y can ruc'amon-vi chi xoc Nimalej Sacerdote ri nijoyovan kavech. Can jantape' vi nuben ri samaj ri' riq'uin ri Dios y romari' nicuyutej ri kamac roj vinek.
HEB 2:18 Y rija' xutej pokon, y xban chire chi xmacun ta, pero man xch'acatej ta. Romari' rija' can nitiquir-vi yojruto' tok niban chike roj chi yojmacun ta chuka'.
HEB 3:1 Romari', rix lok'olej tak vach'alal ri ix oyon chuka' junan kiq'uin roj roma ri Dios, richin chi xkojbec'oje' chila' chicaj riq'uin, can jac'a ri Cristo Jesús titzu'. Ja rija' ri kaniman, y nikak'alajirisaj chi rija' can jac'a ri Dios ri xtakon-pe richin, y ja chuka' rija' ri Kanimalej Sacerdote.
HEB 3:2 Ri Cristo Jesús can xuben-vi ri samaj ri xuya-pe ri Dios chire, achi'el xuben ri Moisés. Ri Moisés xuben ri rusamaj ri Dios y man xerumalij ta can ri e ralc'ual ri Dios.
HEB 3:3 Y romari' ri Moisés c'o ruk'ij. Pero ja ri Jesús ri más ruc'amon chi c'o ruk'ij-ruc'ojlen roma ri Jesús can achi'el jun achin banoy-jay. Y can ketaman-vi chi ja ri banoy-jay ri más ruk'ij, que chuvech ri jay.
HEB 3:4 Ronojel jay vinek ri nibanon, jac'a ri nima'k tak samaj ri yekatz'et, ja ri Dios ri banayon.
HEB 3:5 Ri Moisés jun utzilej rusamajel ri Dios, ri man xerumalij ta can ri e ralc'ual ri Dios. Ri Moisés xeruk'alajirisaj yan c'a ri man jani yebanatej ta chupan ri tiempo ri'.
HEB 3:6 Ri Cristo chuka' man xerumalij ta can ri e ralc'ual ri Dios. Pero rija' man choj ta c'a rusamajel ri Dios, achi'el ri Moisés. Ri Cristo can Ruc'ajol vi ri Dios. Roj chuka' oj ralc'ual chic ri Dios, pero vi nikacukuba-apo kac'u'x riq'uin, y riq'uin quicoten nikoyobej-apo ri k'ij tok xtekila' ronojel ri utzil.
HEB 3:7 Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, ri Lok'olej Espíritu nubij c'a: Vi xtivac'axaj ri ruch'abel ri Dios vacami,
HEB 3:8 man ticovirisaj ri ivánima achi'el xquiben ri ivati't-imama' ojer can, tok xeyacatej, ri chiri' pa tz'iran ruvach'ulef. Xcajo' xquitz'et, vi can kitzij chi nika' ruc'ayeval pa quivi'.
HEB 3:9 Y romari' tok ri Dios xubij: Cavinek juna' xquitz'et ri nubanobal. Man riq'uin ri' xquiben etzelal richin nicajo' niquetamaj, vi can kitzij ninben ri xinbij, chi xtinya' ruc'ayeval pa quivi'.
HEB 3:10 Romari' xpe voyoval chique ri xebanon queri'. Y yin xinbij c'a: Rije' benek-ruvech e sachinek riq'uin ri quich'obonic. Can niquiben chi man quetaman ta ri utzilej tak bey ri nuc'utun chiquivech.
HEB 3:11 Y xinben jurar roma ri voyoval y xinbij: Can kitzij chi man jun bey xque'oc ta chupan ri uxlanen ri ninya'. Queri' xubij ri Dios.
HEB 3:12 Vach'alal, tichajij ri ic'aslen chi'ijujunal, richin chi benek ta ruvech cukul ic'u'x riq'uin ri Dios, y chi man ta c'o itzel ri pa tak ivánima, richin queri' man ta xtiya' can ri c'aslic Dios.
HEB 3:13 Nic'atzin chi k'ij-k'ij nicukubala' ic'u'x chi'ivachibil ivi', roma c'a ruk'ijul na. Tibana' queri', richin chi man jun chive ri tik'olotej roma ri mac, y richin chi man ta xticovir ri ivánima chuka'.
HEB 3:14 Roj jun c'a kabanon riq'uin ri Cristo, roma xkacukuba' kac'u'x riq'uin tok xkanimaj. Pero nic'atzin chi man tikaya' can, y jantape' tikacukuba-apo kac'u'x riq'uin.
HEB 3:15 Roma chupan ri ruch'abel ri Dios nubij: Vi xtivac'axaj ri ruch'abel ri Dios vacami, man ticovirisaj ri ivánima achi'el xbanatej tok xeyacatej ri vinek.
HEB 3:16 ¿Achique ta c'a ri xebanon chi tok can cac'axan chic ri ruch'abel ri Dios, xa xeyacatej chirij? ¿Man ja ta cami conojel ri xe'el-pe ri pa ruvach'ulef Egipto, ri xecol-pe roma ri Moisés?
HEB 3:17 ¿Achique ta c'a vinek ri can cavinek juna' xpe royoval ri Dios chique? ¿Man chique ta cami ri xemacun y xecamyaj can ri pa tz'iran ruvach'ulef?
HEB 3:18 ¿Achique ta c'a vinek ri xa can xban jurar chique roma ri Dios chi can man xque'oc ta chupan ri uxlanen ri nuya'? ¿Man chique ta cami ri vinek ri xa man xeniman ta tzij?
HEB 3:19 Y riq'uin ri', roj niketamaj chi rije' man xetiquir ta xe'oc chupan ri uxlanen ri' roma man xquinimaj ta ri Dios.
HEB 4:1 Romari' tikaxibij c'a ki', man xa tikaben achi'el xquiben ri vinek ri' y xa man yojoc ta chupan ri uxlanen ri rubin ri Dios chi nuya'. Y xa c'a nisuj na chike chi yojoc ta chupan ri uxlanen ri'.
HEB 4:2 Roma ri utzilej ruch'abel ri Dios tzijon chike roj, can achi'el xtzijox chique ri kati't-kamama' ri ojer can. Pero rije' man xquinimaj ta ri utzilej ruch'abel ri Dios, y romari' man jun utz xuq'uen-pe chique.
HEB 4:3 Y ri Dios xubij c'a chiquij ri man xeniman ta richin: Yin xinben jurar roma ri voyoval y xinbij: Can kitzij chi man jun bey xque'oc ta chupan ri uxlanen ri ninya'. Queri' xubij ri Dios. Riq'uin ri' nik'alajin chi roj ri kaniman, yojoc chupan ri uxlanen ri nuya' ri Dios. Y ri uxlanen ri' tiquirinek-pe ja tok ri Dios xuq'uis rubanic re ruvach'ulef.
HEB 4:4 Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nunataj ri uxlanen ri', tok nubij: Ri Dios xuxlan chupan ri ruvuk k'ij, tok c'achojinek chic chubanic ronojel, re ruvach'ulef y ri caj.
HEB 4:5 Y chuka' ri Dios c'o nubij chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can, chiquij ri kati't-kamama': Man jun bey xque'oc ta chupan ri uxlanen ri ninya'.
HEB 4:6 Ri kati't-kamama' xcac'axaj ri utzilej ruch'abel ri Dios, pero rije' man xquiben ta ri xcac'axaj, y romari' man xe'oc ta chupan ri uxlanen. Jac'a roj can yo'on k'ij chike chi yojtiquir yojoc chupan.
HEB 4:7 Y q'uiy c'a tiempo chiquij pe ri kati't-kamama', ri Dios xusuj chic jun bey ri uxlanen chique ri vinek. Y xuya' pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatz'et yan ka, ri nubij: Vi xtivac'axaj ri ruch'abel ri Dios vacami, man ticovirisaj ri ivánima. Quere' ri ch'abel ri xuya' ri Dios pa ránima ri David.
HEB 4:8 Y ri uxlanen ri kanatan-pe, can nik'alajin chi man nich'on ta chirij ri uxlanen ri xoquila' vave' ri kati't-kamama' tok e c'amon-pe roma ri Josué. Man que ta ri'. Roma xa ja chic ri e quiy-quimam can rije' ri ec'o chupan re karuvach'ulef tok ri Dios xusuj chic jun bey ri uxlanen.
HEB 4:9 Y romari' ketaman chi c'a c'o na jun chic uxlanen quichin ri e rutinamit ri Dios.
HEB 4:10 Y tok oj oquinek chic c'a chupan ri uxlanen ri', ri nuya' ri Dios, xkojuxlan chire ri kasamaj y xtikaben achi'el xuben ri Dios, tok c'achojinek chic chubanic re ruvach'ulef y ri caj, rija' xuxlan.
HEB 4:11 Can tikatija' c'a kak'ij richin yojoc chupan re uxlanen re' y man tikaben achi'el xquiben ri kati't-kamama' ojer can; rije' man xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, y romari' man xe'oc ta chupan ri uxlanen ri'.
HEB 4:12 Roma ri ruch'abel ri Dios can c'o-vi ruc'aslen, y c'o ruchuk'a'. Can más q'uiy ri nitiquir nuben, que chuvech ronojel machet ri ca'i' rey. Roma ri ruch'abel ri Dios nitiquir napon c'a pa tak kánima, y nuk'alajirisaj-pe ri nikach'ob y ri nikanojij. Man xaxe ta rupan ri bak y ri acuchi e tunul ri bak ri nuk'i'. Can más vi ruchuk'a' que chuvech ronojel machet ca'i' rey.
HEB 4:13 Man jun c'a ri nitiquir nevan-ri' chuvech ri Dios, ni man jun chuka' ri man ta tz'etel chuvech rija'. Rija' can nutz'et-vi ronojel. Y chire rija' c'o chi nikajech na cuenta.
HEB 4:14 Roj can c'o c'a jun Kanimalej Sacerdote apovinek chila' chicaj, y ri' ja ri Jesús ri Ruc'ajol ri Dios. Roma c'a ri' man tikaya' can ruk'alajirisaxic chi kaniman.
HEB 4:15 Ri Kanimalej Sacerdote nujoyovaj kavech roma retaman chi can man jun kuchuk'a'. Y rija' jebel retaman, roma tok xc'oje' re vave' chuvech re ruvach'ulef, xajovex chi xmacun ta chuka'. Xa can ronojel c'a ri niban chike roj, xban chire rija', xaxe c'a rija' man xmacun ta.
HEB 4:16 Man c'a tikaxibij-ki' yojjel-apo riq'uin ri Dios, roma c'o ri Kanimalej Sacerdote ri nijoyovan kavech. Y vi yojjel-apo riq'uin ri Dios, rija' chuka' xtujoyovaj kavech y xtuya-pe ri rutzil pa kavi'. Y tok c'o jun xtikac'ulvachij, can jari' c'o-pe rija' kiq'uin richin yojruto'.
HEB 5:1 Y etaman-vi chi jun achin ri cha'on-pe chiquicojol ri vinek richin chi noc nimalej sacerdote, ri rusamaj rija' ja chi nich'on riq'uin ri Dios coma ri vinek. Yerusuj chicop chire ri Dios, ri niquiya' ri vinek roma ri quimac. Y yerusuj chuka' ch'aka' chic cosas chire ri Dios, ri niquiya' ri vinek.
HEB 5:2 Ri nimalej sacerdote ri' jun vinek, y romari' retaman nujoyovaj quivech ri vinek ri man quetaman ta achique ri rurayibel ri Dios y e sachinek riq'uin ri quich'obonic.
HEB 5:3 Ri nimalej sacerdote, vinek, y romari' ri chicop ri yerusuj chire ri Dios, man xe ta roma ri quimac ri vinek tok yerusuj, xa can roma chuka' ri rumac rija'.
HEB 5:4 Man jun c'a vinek ri choj ta queri' noc nimalej sacerdote y nic'oje' ta ruk'ij, xa can c'o na chi cha'on roma ri Dios, achi'el ri Aarón. Roma rija' can ja ri Dios ri xcha'on richin.
HEB 5:5 que chuka' ri' ri Cristo, man choj ta queri' xoc Nimalej Sacerdote y xc'oje' ta ruk'ij, xa can c'a ja na ri Dios ri xcha'on richin. Roma ri Dios xubij c'a chire: Ja rat ri Sacerdote richin jantape', can achi'el ri Melquisedec ri xc'oje' ojer can. Queri' ri xubij ri Dios chire ri Cristo, ri achok che chuka' rubin: Ja rat ri Nuc'ajol. Romari' ninya' ac'aslen.
HEB 5:7 Y jun k'ij, tok ri Cristo c'a c'o na vave' chuvech re ruvach'ulef y xapon chuvech ri pokonal, xuben orar y xuc'utuj chire ri Dios chi tuto'. Retaman c'a chi ri Dios can nitiquir-vi nuto' chuvech ri camic. Rija' can riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' xch'on richin xuben orar, y chuka' xok'. Y ri Dios can xrac'axaj-vi ri Cristo, roma ri Cristo can ruyo'on-vi ruk'ij ri Dios, ri Rutata'.
HEB 5:8 Y stape' ri Cristo can Ruc'ajol ri Dios, man xupokonaj ta xutej pokon, y riq'uin ri' xk'alajin chi can nunimaj-vi rutzij ri Dios.
HEB 5:9 Y roma can nunimaj rutzij ri Dios, rija' xoc kitzij Colonel ri can nitiquir-vi nuya' colotajic richin jantape' chique conojel ri yeniman rutzij.
HEB 5:10 Ri Dios can rubanon-vi c'a chire chi noc na Nimalej Sacerdote; can achi'el ri Melquisedec ri xc'oje' ojer can.
HEB 5:11 Nikajo' nikabij más chive chirij ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalej Sacerdote achi'el ri Melquisedec, pero c'ayef nuben chikavech, roma xa man ix q'uiyinek ta chupan ri ruch'abel ri Dios y man nik'ax ta chivech.
HEB 5:12 Y xa ruc'amon ta chic chi ja ta rix ri yixtijon quichin ri ch'aka' chic, riq'uin ri ruch'abel ri Dios. Q'uiy yan c'a tiempo ri' y rix xa c'a itijoxic na nivajo' chupan ri ruch'abel ri Dios. Xa c'a nic'atzin na itijoxic jun bey chic, chire ri etamabel ri xivetamaj chupan ri ruch'abel ri Dios pa nabey, tok xinimaj. C'a ix achi'el na jun ac'ual ri c'ari' nalex, ri xa c'a xe nitz'uman nrajo' y c'a man jani nutej vey.
HEB 5:13 Jun ac'ual ri c'a nitz'uman na, man jani nik'ax ta chuvech ri nubij ri ruch'abel ri Dios. Man retaman ta achique ri' ri choj y achique ri' ri man choj ta. Romari' ninbij chive chi ix achi'el jun ac'ual.
HEB 5:14 Jac'a ri can cukul quic'u'x riq'uin ri Dios, can e achi'el c'a jun vinek ri man nitz'uman ta chic; ri can nitiquir chic nutej vey. Rije' quitijon-qui' richin quetaman ri achique ri utz y achique ri man utz ta.
HEB 6:1 Nic'atzin c'a chi tz'aket ta ri etamabel c'o kiq'uin chirij ri Cristo. Ri xc'ut chikavech pa nabey, tok xkanimaj ri Dios, ketaman chic. Xketamaj yan chi xc'atzin chi xkaya' can ri mac ri nic'amon-pe camic y c'o chi xtzolej-pe kac'u'x riq'uin ri Dios y xkanimaj.
HEB 6:2 Xketamaj yan achique nic'ulun-vi chi tzij ri bautismo, y xketamaj yan chuka' achique nic'atzin-vi tok ri e uc'uey quichin ri kach'alal niquiya' quik'a' pa kavi'. Xketamaj yan chi xtapon na ri k'ij tok conojel ri caminaki' xquec'astej-pe y xketamaj yan chuka' chi c'o ruc'ayeval richin jantape' ri xtuya' ri Dios pa quivi' ri vinek ri man quiniman ta. Xketamaj yan ronojel re', pero nic'atzin chi niketamaj más chirij ri Cristo, richin tz'aket ri etamabel ri nic'oje' kiq'uin.
HEB 6:3 Y can xtiketamaj-vi, roma ketaman chi ri Dios yojruto'.
HEB 6:4 Roj sakirisan chic ri kac'aslen, kac'ulun chic utzil ri richin chila' chicaj y c'o chic ri Lok'olej Espíritu kiq'uin.
HEB 6:5 Ketaman chic chi yalan utz ri ruch'abel ri Dios, y chuka' kana'on chic chi yalan utz ri uchuk'a' ri richin ri tiempo petenek.
HEB 6:6 Y vi niketzelaj can ri Cristo y man nikajo' ta chic, c'ayef richin chi c'o ta jun ri nibanon chike chi nitzolej-pe kac'u'x riq'uin ri Dios. Roma xa can yojajin chic jun bey chucamisaxic ri Ruc'ajol ri Dios chuva ri cruz, y nikaq'uixbisaj chiquivech ri vinek.
HEB 6:7 Ketaman c'a chi vi jun ulef q'uiy job kajinek pa ruvi' y nel-pe jun utzilej tico'n chuvech, yalan niquicot cánima ri ticonela' y man niquiya' ta can, roma ri ulef ri' nuya-pe ri nic'atzin chique. Y queri' roj, vi nivachin jebel ri kac'aslen, achi'el nrajo' ri Kajaf, rija' niquicot ri ránima kiq'uin y nuya' ri utzil chike.
HEB 6:8 Pero vi xa man xtivachin ta ri kac'aslen, c'o itzel ri xtuq'uen-pe chike, achi'el jun ulef ri can xe itzel tak k'ayis y q'uix ri yeruya'. Jun ulef queri', man jun nic'atzin-vi. Itzel nitz'et coma ri ticonela'. Ri ulef ri' xtiporox can ruvech y xtimalix can.
HEB 6:9 Kach'alal ri yalan yixkajo', stape' c'o yan ch'abel ri xkabij-ka, roj kacukuban kac'u'x iviq'uin chi rix man xtiben ta queri', xa can kacukuban kac'u'x iviq'uin chi ri ic'aslen nivachin chuvech ri Dios y riq'uin ri' nik'alajin chi ix colotajinek chic pe chupan ri imac.
HEB 6:10 Ri Dios can choj vi, y romari' man xtumestaj ta ri samaj ri ibanon-pe. Ri Dios retaman chi rix nivajo' rija'. Y rix can nic'ut ri ajovabel ri c'o iviq'uin, roma e ito'on-pe ri ch'aka' chic lok'olej tak ralc'ual ri Dios, y c'a ye'ito' na.
HEB 6:11 Y nikarayij chi can ta achi'el ri ajovabel ri c'o iviq'uin, que ta chuka' ri' ri oyobenic ri nic'oje' iviq'uin. Chi'ivonojel ta xtivoyobej ri utzil ri xte'ivila' chila' chicaj. Riq'uin ta ronojel ivánima xtivoyobej ri utzil ri' chupan ri k'ij ri yixc'ase-el vave' chuvech re ruvach'ulef, y can ta cukul ic'u'x ivoyoben-apo.
HEB 6:12 Nic'atzin chi rix niben queri' richin man tipe ik'oral. Xa can que'itzekelbej ri ch'aka' chic ri quiniman ri Dios y yecoch'on; y romari' tok niquichinaj ri e rubin ri Dios chi yeruya'.
HEB 6:13 Ri yerusuj ri Dios can yeruya-vi. Roma ojer can, tok ri Dios xubij chire ri Abraham chi xtuya' ri rutzil chire, can pa rubi' rija' mismo xuben jurar chi kitzij xtuya' ri xusuj chire. Y pa rubi' rija' xuben jurar, roma man jun ri más ta nim que chuvech rija'.
HEB 6:14 Y ri Dios xubij c'a chire ri Abraham: Kitzij ri ninbij chave chi xtinya' ri vutzil pan avi' y xquec'oje' janíla aviy-amam, xcha' ri Dios chire ri Abraham.
HEB 6:15 Y ri Abraham can xroyobej c'a riq'uin janíla coch'onic, y xuc'ul na vi ri utzil ri rubin ri Dios chi nuya' chire.
HEB 6:16 Ri vinek jac'a ri rubi' ri Dios ri niquicusaj richin niquiben jurar. Niquicusaj ri rubi' ri Dios roma jari' ri más nim ruk'ij, y riq'uin ri' quenimex y man jun chic tibix chique.
HEB 6:17 Romari' ri Dios xuben c'a jurar chire ri Abraham chi nuya' ri rutzil chire, y riq'uin ri' nuc'ut chiquivech conojel ri xquec'ulun chuka' ri utzil ri', chi rija' man nujel ta ri achique ri ruch'obon-pe. Can nuben-vi c'a ri nubij.
HEB 6:18 Ri Dios can kitzij vi ri nubij y man nitiquir ta nutz'uc tzij. Pero richin can más nik'alajin chikavech roj ri oj colotajinek chic chupan ri kamac, chi can kitzij vi ri nubij, rija' xuben jurar, richin cukul kac'u'x nikoyobej-apo ri k'ij tok xkojbe chila' chicaj riq'uin. Y can cukul-vi kac'u'x chi xtikac'ul ronojel ri rubin chi nuya' chike.
HEB 6:19 Achi'el xa ta oj yukul riq'uin ri Dios riq'uin jun nimalej raken colo', ri napon c'a chila' chicaj. Colo' ri janíla ruchuk'a', y man nic'okpitej ta. Can cukul kac'u'x chi xkojbe chila' chicaj.
HEB 6:20 Roma ri Jesús c'o chic c'a chila' chicaj riq'uin ri Dios, y nuc'utuj c'a utzil chire ri Dios pa kavi' roj, roma ja rija' ri Nimalej Sacerdote richin jantape', achi'el ri Melquisedec. Rija' xunabeyejisaj yan el ri', richin chi roj yojtiquir chuka' yojapon riq'uin ri Dios.
HEB 7:1 Ri Melquisedec jari' ri rey ri richin ri tinamit Salem, y chuka' sacerdote richin ri nimalej Dios. Rija' xbe c'a chuc'ulic ri kamama' Abraham y xrurtisaj. Ri Abraham jac'ari' nitzolin chirachoch; tzolijinek-pe pan oyoval ri xuben quiq'uin ri reyes y xch'acon can chiquij.
HEB 7:2 Y ri Abraham xuben pa lajuj chire ronojel ri relesan-pe chique ri reyes ri xeruch'ec y jun c'a chire ri lajuj ri' ri xuya' chire ri Melquisedec. Y ri bi'aj Melquisedec nic'ulun c'a chi tzij chi rey richin ri chojmilal. Y roma rija' rey richin ri tinamit Salem, nic'ulun chi tzij chi rey richin uxlanen.
HEB 7:3 Ri Melquisedec man nik'alajin ta chi xec'oje' ta rute-rutata', ni man nik'alajin ta chuka' chi xec'oje' ta rati't-rumama'. Can man jun nik'alajin, vi xalex y vi xquen (xcom). Romari' tok nik'alajin chi sacerdote richin jantape', achi'el ri Ruc'ajol ri Dios.
HEB 7:4 Ri kamama' Abraham pa lajuj xuben chire ronojel ri relesan-pe chique ri reyes, y jun c'a chire ri lajuj ri xuya' chire ri Melquisedec. Y romari' nik'alajin chi ri Melquisedec janíla nim ruk'ij, roma hasta ri kamama' Abraham chire rija' xuya-vi ri diezmo ri'.
HEB 7:5 Y ri ley richin ri Moisés nubij chi ri e riy-rumam can ri Leví ri ye'oc sacerdotes, can quic'ulun c'a ri pixa' chi utz niquic'ul ri diezmo chique ri quivinak; ri can e riy-rumam vi can chuka' ri Abraham.
HEB 7:6 Pero ri Melquisedec, stape' man riy-rumam ta can ri Leví, xuc'ul ri diezmo chire ri Abraham. Xrurtisaj chuka' ri Abraham. Y ri Abraham c'o ruk'ij, roma can ja ri Dios sujuyun chire chi c'o rutzil ri xtuya' pa ruvi'.
HEB 7:7 Ri Melquisedec can más vi nim ruk'ij. Roma ketaman chi ri nurtisan más nim ruk'ij que chuvech ri nurtisex.
HEB 7:8 Ri e riy-rumam can ri Leví ri niquic'ul ri diezmo xa e camel. Jac'a ri Melquisedec ri xuc'ul ri diezmo chire ri Abraham, nibix chirij chi man camel ta.
HEB 7:9 Can yojtiquir nikabij chi tok ri Abraham xuya' ri ru-diezmo chire ri Melquisedec, xuya' yan pa quiq'uexel ri sacerdotes ri e riy-rumam ri Leví. Y rije' can e c'uluy richin diezmo.
HEB 7:10 Y can yojtiquir c'a chuka' nikabij chi ri sacerdotes ri', stape' man jani que'alex tok ri Melquisedec xbe chuc'ulic ri Abraham ri pa bey, can jac'ari' tok xquitoj yan ri qui-diezmo chire ri Melquisedec, riq'uin ri quimama' Abraham.
HEB 7:11 Ri ley richin ri Moisés xjach chique ri kati't-kamama', chupan ri qui-tiempo ri sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví. Pero ri sacerdotes ri' man xetiquir ta xquiben chique ri kati't-kamama' chi man jun ta quimac xec'ulun chuvech ri Dios, y romari' xc'atzin c'a chi xpe jun chic Sacerdote achi'el ri Melquisedec, y man achi'el ta ri Aarón y ri ch'aka' chic sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví.
HEB 7:12 Xjalatej c'a ri nubij chupan ri ley, roma tok xpe ri jun chic Sacerdote, man junan ta chic quiq'uin ri ch'aka' sacerdotes.
HEB 7:13 Roma ri Sacerdote ri' man riy-rumam ta can ri Leví. Rija' can riy-rumam can jun chic achin. Y ri e riy-rumam can re achin re' man e richin ta chi ye'oc sacerdotes.
HEB 7:14 Ri jun chic Sacerdote ja ri Kajaf Jesucristo. Y ketaman chi rija' riy-rumam can ri Judá. Y ri ley richin ri Moisés man nubij ta c'a chi ri e riy-rumam can ri Judá ye'oc ta sacerdotes.
HEB 7:15 Y tok ri Jesucristo xoc Sacerdote achi'el ri Melquisedec, can xk'alajin chi nic'atzin jun chic Sacerdote, ri man junan ta quiq'uin ri sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví.
HEB 7:16 Ri ley rubin-pe chi can xe ri e riy-rumam can ri Leví ri ye'oc sacerdotes, y ri Jesucristo xa man riy-rumam ta can ri Leví. Rija' xtiquir xoc Sacerdote, roma c'o ruc'aslen ri man jun bey xtiq'uis ta. Can nik'alajin chi c'o ruchuk'a'.
HEB 7:17 Achi'el ri ruk'alajirisan can ri Dios: Ja rat ri Sacerdote richin jantape', can achi'el ri Melquisedec ri xc'oje' ojer can. Queri' ri ruk'alajirisan can ri Dios.
HEB 7:18 Y xcanej c'a can ri nubij chupan ri ley, roma manek ruchuk'a' y man xtiquir ta xerucol ri vinek chupan ri quimac.
HEB 7:19 Roma ri ley xa can man xtiquir ta xuben chique ri vinek chi man jun ta quimac xec'ulun chuvech ri Dios. Jac'a re vacami c'o chic ri Jun ri achok iq'uin nikoyobej-vi ri utzil. Y ri Jun ri' más utz. Roma ja rija' ri nibanon chike chi yojtiquir yojjel-apo riq'uin ri Dios.
HEB 7:20 Ri Dios xuben jurar richin xk'alajin chi kitzij chi ri Jesús xoc Sacerdote.
HEB 7:21 Jac'a tok ri e riy-rumam can ri Leví xe'oc sacerdotes, ri Dios man jun ri xuben ta jurar. Pero tok ri Jesús xoc Sacerdote, jari' tok ri Dios xuben jurar. Achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can: Ri Ajaf Dios xuben jurar y man xtujel ta ri ruch'obonic. Rija' xubij c'a: Ja rat ri Sacerdote richin jantape', can achi'el ri Melquisedec ri xc'oje' ojer can. Queri' xubij ri Dios chire ri Jesús.
HEB 7:22 Romari' ri Jesús pa'el can chuvech ri trato ri xuben ri Dios kiq'uin. Y re trato re' más utz que chuvech ri xuben quiq'uin ri kati't-kamama'.
HEB 7:23 Ri sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví e q'uiy, roma yequen (yecom). Y tok niquen-el (nicom-el) jun sacerdote, c'o chi noc chic can jun pa ruq'uexel.
HEB 7:24 Jac'a ri Jesús can Sacerdote richin jantape'. Rija' can man niquen ta (nicom ta).
HEB 7:25 Y romari' rija' can jantape' c'a nitiquir yerucol ri yejel-apo riq'uin chucanoxic ri Dios. Roma rija' can man camel ta, y romari' benek-ruvech nuc'utuj rutzil ri Dios pa quivi'.
HEB 7:26 Y jac'a ri Jesús ri can ruc'amon-vi chi xoc Kanimalej Sacerdote, roma rija' can lok'olej vi. Man jun bey xuben ta jun mac. Man jun etzelal c'o pa ruc'aslen y man junan ta quiq'uin ri aj-maqui', y can yo'on-vi ruk'ij chila' chicaj.
HEB 7:27 Rija' man achi'el ta c'a ri nimalej tak sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví. Rije' ronojel k'ij yequisuj chicop chire ri Dios. Queri' niquiben roma ri quimac rije' y roma chuka' ri quimac ri quivinak. Jac'a ri Jesús man nic'atzin ta chi q'uiy bey c'o ta ri nusuj chire ri Dios. Rija' xa jun bey ri c'o chi xquen (xcom) chuva ri cruz.
HEB 7:28 Ri Jesús man achi'el ta c'a ri nimalej tak sacerdotes ri e riy-rumam can ri Leví. Roma rije' xa e vinek y man can ta c'o cuchuk'a'. Pero man riq'uin ri' ri ley richin ri Moisés nubij chi ye'oc nimalej tak sacerdotes. Jac'a ri Jesús can Ruc'ajol vi ri Dios. Y stape' can c'o chic ri ley, ri Dios can xuben jurar chi ri Jesús xoc Nimalej Sacerdote. Y ri Jesús oquinek Colonel richin jantape', y can nitiquir-vi nuya' colotajic.
HEB 8:1 Ri nikajo' nikabij, chi queri' ri Kanimalej Sacerdote, ri tz'uyul chila' chicaj pa rajquik'a' ri nimalej Dios.
HEB 8:2 Y nisamej chila' chicaj acuchi c'o-vi ri Dios, chiri' chupan ri kitzij rachoch ri Dios, ri banon roma ri Dios y man coma ta ri vinek.
HEB 8:3 Vave' chuvech re ruvach'ulef ri nimalej tak sacerdotes yequisuj chicop y ch'aka' chic cosas chire ri Dios. Ja samaj ri' ri yo'on chique richin niquiben. Y romari' ri Jesús chuka' xc'atzin chi c'o xusuj chire ri Dios, roma rija' jun Nimalej Sacerdote.
HEB 8:4 Y vi ta rija' c'o ta chuvech re ruvach'ulef, ni ta xa samaj richin jun choj sacerdote ri nitiquir ta nuben, roma ri ley richin ri Moisés nubij chi can xe ri e riy-rumam can ri Leví ri ye'oc sacerdotes y yequisuj chicop y ch'aka' chic cosas chire ri Dios.
HEB 8:5 Ri jay ri yesamej-vi ri sacerdotes ri' y ronojel ri c'o chupan ri jay, ruvachibel c'a ri rachoch ri Dios ri c'o chila' chicaj. Y romari', tok niban yan ri jay, ri Dios xubij chire ri Moisés: Tavac'axaj c'a. Can nic'atzin chi tiban ronojel, can achi'el ri xinc'ut chavech pa ruvi' ri juyu', xcha' ri Dios chire ri Moisés.
HEB 8:6 Y riq'uin ronojel re' can nikatz'et-vi c'a chi ri rusamaj ri Jesús más nim ruk'ij que chuvech ri quisamaj ri sacerdotes chupan ri rachoch ri Zios vave' chuvech re ruvach'ulef. Roma ri trato chucojol ri Dios y ri vinek, ri nusamajij ri Jesús, can más vi utz ri yerusuj. Can nik'alajin-vi c'a chi c'o ruchuk'a'.
HEB 8:7 Y vi ta ri nabey trato utz ta xel, man ta xban jun chic.
HEB 8:8 Pero xa roma c'a ri kati't-kamama' man xquiben ta ronojel ri xubij chupan ri nabey trato, romari' tok ri Dios man xka' ta chuvech. Y rija' xubij c'a: Xtapon ri k'ij, xcha' ri Ajaf, tok xtinben jun c'ac'a' trato quiq'uin ri aj-Israel y ri aj-Judá.
HEB 8:9 Y ri c'ac'a' trato ri xtinben quiq'uin, man junan ta riq'uin ri trato ri xinben quiq'uin ri cati't-quimama', tok xenyukej y xencol-pe pa ruvach'ulef Egipto; roma c'a rije' xa man xquiben ta chic ri trato ri', romari' yin xenmalij, xcha' ri Ajaf.
HEB 8:10 Xa roma c'a ri', quere' c'a ri rubanic ri c'ac'a' trato ri xtinben quiq'uin ri israelitas. Xtintz'ibaj ri nu-ley pa tak cánima, y chuka' xtinya' pa tak quinojibal. Xquinoc qui-Dios, y rije' xque'oc nutinamit. Jare' ri trato ri xtinben quiq'uin.
HEB 8:11 Y ri k'ij ri' man chic xtic'atzin ta tijonic chique ri quivinak, ni chuka' chique ri cach'alal richin niquibij ta chique: Tivetamaj c'a ruvech ri Ajaf. Roma chupan ri k'ij ri' can conojel chic e etamayon nuvech. Can chi cocoj y chi nima'k quetaman chic c'a nuvech.
HEB 8:12 Queri' xtinben, roma xtinjoyovaj quivech y xtincuy ri quibanobal ri man choj ta. Man xtoka' ta chic chinuc'u'x ri quimac y ri itzel tak quibanobal. Queri' ri rubin ri Dios.
HEB 8:13 Y tok ri Dios xunataj ri c'ac'a' trato, riq'uin ri' xk'alajin chi rija' nubij chi ri nabey trato xa manek chic rejkalen. Y jun cosa ri xa manek chic c'a rejkalen y man nic'atzin ta chic, xa napon yan c'a ri k'ij chi niq'uis.
HEB 9:1 Ri nabey trato xubij chique ri kati't-kamama' achique rubanic richin niquiya' ruk'ij ri Dios, y chuka' xc'oje' ri rachoch ri Dios quiq'uin, y ri jun jay ri' xa aj-ruvach'ulef.
HEB 9:2 Y ri jay ri' que c'a re' rubanic. Chupan c'a ri nabey parte chire ri rachoch ri Dios, c'o ri lámpara y c'o chuka' jun mesa. Y pa ruvi' ri mesa ri' ec'o-vi ri lok'olej tak caxlan-vey. Y re nabey parte chire ri rachoch ri Dios nibix c'a Santo'ilej chire.
HEB 9:3 Y ri ruca'n parte nibix Más Santo'ilej chire. Re ca'i' partes re' e ch'aron riq'uin jun tziek tzekeban.
HEB 9:4 Y chupan ri ruca'n parte c'o jun altar ri richin niporox pon pa ruvi', y ri rij k'anapuek. C'o c'a chuka' ri cáxa ri richin ri ru-trato ri Dios. Y ri rij ri cáxa ri' ruyon k'anapuek y can que chuka' ri' ri rupan. Chupan c'a ri cáxa c'o jun lek banon riq'uin k'anapuek y chupan ri lek c'o juba' maná, ri vey ri xka-pe chila' chicaj. Chupan ri cáxa c'o chuka' ri ru-vara ri Aarón, ri xjotayin chic pe. Y chuka' c'o ri tz'alen tak abej ri tz'ibatel-vi can ri trato ri xuben ri Dios quiq'uin ri kati't-kamama'.
HEB 9:5 Ri ca'i' quivachibel querubín quiric'on quixic' pa ruvi' ri cáxa, xc'atzin chique ri kati't-kamama' richin noka' chiquic'u'x chi ri Dios ri can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen, can c'o-vi chiri'. Y ri ruvi' ri cáxa xuc'ut c'a chiquivech ri kati't-kamama' chi can c'o-vi cuyubel-mac. Pero vacami man xtikabij ta c'a más chirij ronojel re'.
HEB 9:6 Queri' c'a rubanic ri rachoch ri Dios. Y ri sacerdotes benek-ruvech ye'oc chupan ri nabey parte, richin niquiben ri rusamaj ri Dios y niquiya' ruk'ij.
HEB 9:7 Jac'a chupan ri ruca'n parte, can xe ri nimalej sacerdote ri noc-apo, y xaxe jun k'ij chupan jun juna' noc-apo chupan. Y tok noc-apo, nuc'uaj quiquiq'uel chicop y nusuj chire ri Dios roma ri rumac rija' y roma chuka' ri quimac ri vinek.
HEB 9:8 Tok c'a nucusex na ri jun rachoch ri Dios, man xabachique ta vinek ri nitiquir noc-apo chupan ri Más Santo'ilej Parte. Y riq'uin ri' ri Lok'olej Espíritu nuk'alajirisaj chikavech chi chupan ri tiempo ri' man jani nik'alajin ta ri achique rubaniquil ri bey richin ye'apon ri vinek c'a riq'uin apo ri Dios.
HEB 9:9 Y ronojel re' c'o ri xubij chirij re tiempo re'. Ri chicop y ri ch'aka' chic cosas ri xequisuj chire ri Dios ri chiri' man xetiquir ta xquiben chique ri vinek ri xeyo'on, chi choj ta xuben ri cánima chuvech ri Dios.
HEB 9:10 Roma chupan ri nabey trato, xaxe c'a xch'on chirij ri achique niquitej, ri achique niquikun, ri jalajoj rubaniquil ch'ajch'ojirisanic ri c'o chi niquiben. Y ronojel ri que tak ri' ri xchilabex chique chi tiquibana', ri xaxe numej ri ch'aculaj; y jari' ri ucusan-pe can c'a tok xoka' c'a ri k'ij tok c'o chi xjalatej ronojel ri'.
HEB 9:11 Ri Cristo can xpe-vi y xoc Nimalej Sacerdote richin ri c'ac'a' trato ri nuya' utzil chike. Ri rachoch ri Dios ri nisamej-vi ri Cristo más nim y más jebel. Roma ri jay ri' man banon ta coma vinek y re' nic'ulun chi tzij chi xa man aj-ruvach'ulef ta.
HEB 9:12 Ri Cristo xbe'oc c'a chupan ri Santo'ilej Lugar chila' chicaj. Xaxe jun bey xoc chiri', y riq'uin ri' xuben. Y rija' man xusuj ta na ri quiquiq'uel cabras, ni ta quichin alaji' tak váquix chire ri Dios. Can ja ri ruquiq'uel rija' ri xusuj chire ri Dios richin xcuyutej ri kamac y riq'uin ri' xuya' ri colotajic ri richin jantape' chike.
HEB 9:13 Chupan ri nabey trato, vi c'o jun vinek ri man ch'ajch'oj ta chuvech ri Dios, roma ri vinek ri' c'o chi nicamisex jun achij váquix o jun achij cabra o c'o chi niporox jun alaj ixok váquix. Y riq'uin ri ruquiq'uel ri achij váquix o ri achij cabra o riq'uin ruchajil ri alaj ixok váquix ri nichiquex, nich'ajch'ojirisex ri ruch'acul ri vinek ri'.
HEB 9:14 Y vi c'o xc'atzin-vi ri quiquiq'uel ri chicop y ri quichajil, más c'a nic'atzin ri ruquiq'uel ri Cristo. Rija' can nitiquir nuch'ajch'ojirisaj ri kánima chire ri mac ri nic'amon-pe camic y nuben chike chi yojtiquir nikasamajij ri c'aslic Dios. Rija' man jun bey xuben ta jun mac, y riq'uin ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu ri c'o richin jantape', ri Cristo can xuya-vi-ri' pa camic richin xutoj ri kamac chuvech ri Dios.
HEB 9:15 Y riq'uin ri', can ja vi c'a ri c'ac'a' trato ri xuben ri Dios kiq'uin roj ri nusamajij. Y romari' ri e oyon roma ri Dios richin ye'oc riq'uin rija', c'o xtiquichinaj chila' chicaj, ri rubin chi xtuya' chique y man q'uisel ta. Roj ri ojc'o chupan re tiempo re', c'o c'a xtikichinaj chila' chicaj, y que chuka' ri' ri kati't-kamama' ri xec'oje' pa ru-tiempo ri nabey trato. Ri Cristo can coma chuka' rije' tok xquen (xcom), richin chi xecolotej c'a pe chupan ri quimac.
HEB 9:16 Can xc'atzin chi xquen (xcom) ri Cristo. Achi'el ri niban coma ri vinek. Jun tata'aj nuben jun vuj y nubij chupan chi tok xtiquen (xticom) c'o xtiquichinaj ri ralc'ual. Pero ketaman chuka' chi man niquichinaj ta ri k'ij tok nibix yan chique, xa c'o chi nicoyobej na, c'a tok niquen na (nicom na) ri tata'aj.
HEB 9:17 Y tok c'a caminek chic na ri tata'aj, c'ari' ri ralc'ual niquichinaj ri yo'on can chique. Y man jani niquichinaj ta tok man jani tiquen (ticom) ri tata'aj.
HEB 9:18 Y queri' chuka' ri xban quiq'uin ri kati't-kamama' ojer can. Rije' c'a xequicamisaj na ri chicop y xbiyin na quiquiq'uel, c'ari' c'a tok xuchop ri nabey trato.
HEB 9:19 Roma tok ri Moisés rubin chic chique ri vinek ronojel ri nubij chupan ri ley chi c'o chi niquiben, xberuc'ama-pe quiquiq'uel alaji' tak váquix y achij tak cabras, y riq'uin juba' ya', juba' rusmal carne'l ri cakarisan riq'uin ak'on y juba' k'ayis rubini'an hisopo, y c'ari' xuchicaj quic' xolon riq'uin ya' pa ruvi' ri vuj ri ruc'uan ri ley y xuchicaj pa quivi' conojel ri vinek chuka'.
HEB 9:20 Y xubij chique: Riq'uin re quic' re' can nik'alajin-vi chi jare' xuchop ri trato ri xubij ri Dios chi nikaben, xcha' ri Moisés chique ri vinek.
HEB 9:21 Y ri Moisés xuchicaj chuka' ri quic' chirij ri rachoch ri Dios y chirij ronojel ri nucusex pa rusamaj ri Dios.
HEB 9:22 Y chupan ri ru-tiempo ri ley, jubama ronojel xch'ajch'ojirisex riq'uin ri quic'. Y can kitzij vi, man ta c'o ri xquen (xcom) y man ta xbiyin ruquiq'uel, man ta xcuyutej ri mac.
HEB 9:23 Achi'el xkabij yan ka, ri rachoch ri Dios ri xquiben ri kati't-kamama', can achi'el vi c'a ri rachoch ri Dios ri c'o chila' chicaj. Y ri rachoch ri Dios ri xquiben rije' y ronojel ri c'o chupan, xchiquex na c'a quiquiq'uel chicop chiquij richin chi xech'ajch'ojirisex y c'ari' xe'ucusex pa rusamaj ri Dios. Pero roma ri rachoch ri Dios ri c'o chila' chicaj más nim ruk'ij, nic'atzin quic' richin Jun ri más rejkalen que chuvech ri quic' quichin ri chicop.
HEB 9:24 Ri Cristo man c'o ta c'a chupan ri rachoch ri Dios ri banon coma vinek, ri jay ri xa ruvachibel ri kitzij rachoch ri Dios ri c'o chila' chicaj. Rija' can c'o chic c'a chila' chicaj, y can riq'uin apo ri Dios c'o-vi y nich'on-apo riq'uin koma roj.
HEB 9:25 Ri Cristo man nuben ta achi'el nuben ri nimalej sacerdote re vave' chuvech re ruvach'ulef. Roma rija' ronojel juna' noc chupan ri parte richin ri rachoch ri Dios ri Más Santo'ilej y nusuj quic', pero man ruquiq'uel ta rija'. Jac'a ri Cristo xa jun bey xuben queri' y can ja ri ruquiq'uel rija' ri xuya'.
HEB 9:26 Roma xa ta q'uiy bey xusuj-ri', q'uiy ta bey xuc'ovisaj pokonal y q'uiy ta bey xquen (xcom). Rutiquiriban ta pe tok xban re ruvach'ulef. Pero man que ta ri' xuben. Rija' xa jun bey xquen (xcom), richin nel ri kamac. Xa c'a chupan re ruq'uisibel tiempo richin re ruvach'ulef, tok xpe y xquen (xcom).
HEB 9:27 Roj vinek yo'on pa kavi' chi xaxe jun bey yojquen (yojcom), y c'ari' xtik'at tzij pa kavi'.
HEB 9:28 Y que chuka' ri' ri Cristo, xaxe jun bey c'o chi xquen (xcom) richin xrejkalej ri kamac. Y xtapon na vi ri k'ij tok rija' xtipe chic jun bey. Pero man richin ta xtiquen (xticom) chic jun bey roma ri kamac, xa can richin yojrucol-el roj, ri koyoben-apo rija'.
HEB 10:1 Ri ley ri yo'on can chire ri Moisés roma ri Dios, man junan ta riq'uin ri utzil ri nipe. Roma ri ley ri richin ri Moisés xa rumujal ri utzil ri nuq'uen-pe ri Cristo. Y xa romari' ri chicop ri xesuj chire ri Dios ronojel juna', man xetiquir ta xquiben chique ri vinek ri xe'apon-apo riq'uin ri Dios chi man jun ta quimac xec'ulun chuvech.
HEB 10:2 Vi ta can xch'ajch'ojir ri cánima coma ri chicop ri xequisuj, man ta chic yequisuj jun bey, roma niquina' ta chi man jun chic quimac.
HEB 10:3 Pero xa ronojel juna' yequisuj, y riq'uin ri', noka' c'a chiquic'u'x chi ri mac man elenek ta el quiq'uin.
HEB 10:4 Roma ri quiquiq'uel ri achij tak váquix y achij tak cabras can man yetiquir ta niquelesaj ri quimac.
HEB 10:5 Romari', tok ri Cristo xpe vave' chuvech re ruvach'ulef, xubij chire ri Dios: Rat man chic c'a navajo' ta chi yesuj chicop y ch'aka' chic cosas chave, romari' tok xinatek-pe yin, richin chi ja yin ri ninsuj-vi'. Y rat xaya' nuch'acul achi'el richin ri vinek.
HEB 10:6 Ri chicop ri yeporox chavech, man jun quicoten niquiya' chave, y que chuka' ri' ri chicop ri yesuj chave roma ri quimac ri vinek.
HEB 10:7 Romari' xinbij: Ajaf Dios, yin xipe richin ninben ri arayibel, can achi'el ri tz'ibatel can chuvij chupan ri boton vuj. Queri' xubij ri Cristo.
HEB 10:8 Achi'el ri xkabij yan ka, ri Cristo xubij chire ri Dios: Rat can man chic c'a navajo' ta chi yesuj chicop y ch'aka' chic cosas chave. Ri chicop ri yeporox chavech, man jun quicoten niquiya' chave. Y que chuka' ri' ri chicop ri yesuj chave roma ri quimac ri vinek. Queri' xubij ri Cristo. Y ri chicop ri' e chilaben chupan ri ley ri yo'on chire ri Moisés.
HEB 10:9 Y chuka' can jari' tok ri Cristo xubij: Ajaf Dios, yin xipe richin ninben ri arayibel. Queri' xubij ri Cristo chire ri Dios. Y riq'uin ri' xtane' ri nabey trato. Y ri c'ac'a' trato xc'oje-pe pa ruq'uexel ri nabey.
HEB 10:10 Ri rurayibel ri Dios ja ri xquen (xcom) ri Jesucristo chuva ri cruz, richin chi nich'ajch'ojir ri kánima. Xaxe c'a jun bey xquen (xcom), y riq'uin ri' xuben.
HEB 10:11 Ri sacerdotes aj-ruvach'ulef, benek-ruvech yesamej. K'ij-k'ij yequisuj chicop chire ri Dios, roma quimac ri vinek. Pero ri niquiben man nitiquir ta nrelesaj-el ri quimac ri vinek.
HEB 10:12 Jac'a ri Cristo xaxe jun bey xquen (xcom), richin xcuyutej ri kamac y riq'uin ri' xc'achoj. Y tok xc'astej-el, xbetz'uye' pa rajquik'a' ri Dios chila' chicaj.
HEB 10:13 Y chila' c'o-vi, royoben ri k'ij richin yejach pa ruk'a', conojel ri ye'etzelan richin.
HEB 10:14 Can man xtiquen ta chic (xticom ta chic). Xaxe jun bey xquen (xcom), y riq'uin ri' xuben chike chi richin jantape' man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios. Queri' xuben chike roj ri xojjel-apo riq'uin richin nich'ajch'ojir ri kánima.
HEB 10:15 Que c'a ri' ri ninbij yin y que chuka' ri' nuk'alajirisaj ri Lok'olej Espíritu chike. Rija' can nuk'alajirisaj c'a:
HEB 10:16 Xtapon na vi ri k'ij tok xtinben jun c'ac'a' trato quiq'uin ri vinek. Xtintz'ibaj ri nu-ley pa tak cánima, y chuka' xtinya' pa tak quinojibal, nicha' ri Ajaf.
HEB 10:17 Y c'ari' xubij chuka': Xtincuy quimac y man xtoka' ta chic chinuc'u'x ri itzel tak quibanobal. Queri' rubin ri Dios, nuk'alajirisaj ri Lok'olej Espíritu.
HEB 10:18 Y romari' can nik'alajin chi man nic'atzin ta chic chi yekasuj chicop chire ri Dios roma ri kamac. Ri kamac xa cuyutajinek chic.
HEB 10:19 Kach'alal, ri Jesús can xquen (xcom) y xbiyin ruquiq'uel koma roj, y romari' tok cukul kac'u'x yojjel-apo riq'uin ri Dios.
HEB 10:20 Can xujek-vi c'a jun c'ac'a' bey chikavech, bey ri richin c'aslen; tok rija' xquen (xcom) chuvech ri cruz. Y tok xquen (xcom), ri tziek ri tz'apeyon richin ri parte richin ri rachoch ri Dios ri Más Santo'ilej, xel pa ca'i'. Y ri' nuk'alajirisaj chikavech chi vacami man jun nik'aton kichin richin yojjel-apo c'a riq'uin ri Dios.
HEB 10:21 Y chuka' ri Jesús jari' ri Nimalej Sacerdote ri c'o pa kavi' roj ri ralc'ual chic ri Dios.
HEB 10:22 Y roma c'a ri' roj ri kaniman chic man ta ca'i' kac'u'x yojjel-apo c'a riq'uin ri Dios, man ta queri', roj xa can ta riq'uin ronojel kac'u'x yojjel-apo riq'uin. Yojjel ta c'a apo riq'uin ri Dios riq'uin jun kánima ch'ajch'ojirisan chic chire ri etzelal, y ch'ajch'ojirisan chic ri kac'aslen riq'uin ch'ajch'ojilej ya'.
HEB 10:23 Y roj ri yojbin chique ri vinek chi koyoben ri nimalej utzil ri xtuya' ri Dios pa kavi', man c'a tikaya' can ri oyobenic ri'. Y man c'a tikoyobej riq'uin ca'i' kac'u'x. Roma ja ri Dios ri xbin chi xtuya' ri nimalej utzil pa kavi', y rija' can xtuben-vi.
HEB 10:24 Y tikacanoj c'a achique rubanic nikaben richin nikatola-ki' konojel, richin niketamaj yojajovan más, y richin chuka' chi más ta nikarayij nikaben ri utz.
HEB 10:25 Roma ec'o ri man niquirayij ta chic ye'apon iviq'uin tok nimol-ivi' pa rubi' ri Dios. Jac'a rix man tiben queri'. Xa can nic'atzin chi nimol-ivi', richin nicukubala' ic'u'x chi'ivachibil ivi'. Y jari' ri más nic'atzin roma ivetaman chi napon yan ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Ajaf.
HEB 10:26 Roma ri xa quetaman chic ri achique rubanic ri kitzij y quic'ulun chic ri pa tak cánima, y man riq'uin ri' rije' can niquiben chi yemacun y man niquiya' ta can rubanic, can man jun chic c'a xtiquen (xticom) richin yerucol-pe chupan ri quimac.
HEB 10:27 Xaxe chic c'a coyoben-apo ri nimalej k'atoj-tzij ri petenek y chuka' can coyoben chic apo tok xque'apon chupan ri nimalej k'ak' ri c'a acuchi xquebeka-vi ri ye'etzelan richin ri Dios.
HEB 10:28 Achi'el ri vinek ri can man niquinimaj ta ri ley ri yo'on chire ri Moisés, man nijoyovex ta quivech. Xaxe vi ec'o ca'i' o e oxi' ri xetz'eton y xebin chi xemacun, can yequen-vi c'a ri' (yecom-vi c'a ri').
HEB 10:29 Y vi queri', ¿man nich'ob ta cami rix chi xa más ruc'ayeval nika' pa ruvi' ri vinek ri nuxolk'otij (nuxalk'atuj) ri rubi' ri Ruc'ajol ri Dios, y nuben chi man jun rejkalen ri ruquiq'uel? Y ja quic' ri' ri xch'ajch'ojirisan ri ruc'aslen. Y ja chuka' quic' ri' ri xbanon chi xc'achoj ri c'ac'a' trato ri xuben ri Dios kiq'uin. Pero ri vinek ri nixolk'otin (nixalk'atun) richin, can nretzelaj chuka' ri Lok'olej Espíritu ri niyo'on utzil pa kavi'.
HEB 10:30 Y roj ketaman c'a achique ri biyon chi pa ruk'a' rija' c'o-vi ri ruc'ayeval, y nuya' rutojbalil chique ri yemacun, y romari' ketaman chi kitzij ri nubij. Y chuka' chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri Ajaf xtuk'et tzij pa ruvi' ri rutinamit. Queri' ri tz'ibatel can.
HEB 10:31 Can tikaxibij c'a ki'. Roma vi xa xkojka' pa ruk'a' ri c'aslic Dios, can janíla vi c'ayef ri xtikac'ulvachij.
HEB 10:32 Toka' c'a chi'ic'u'x tok can xixpa'e-vi chuvech ri pokon ri xitej tok c'a juba' tinimaj ri Dios y tok c'a juba' tisakirisex ri ic'aslen. Can xic'o c'a ruvi' ri pokon ri xitej ri chiri'. Pero can xicoch'.
HEB 10:33 Ec'o la' can c'o chi xquicoch' ronojel ri itzel ri xban y ri xbix chique, chiquivech ri vinek. Ec'o la' xquitej pokon roma xquijoyovaj quivech ri ch'aka' chic cachibil yec'ovisan tijoj-pokonal.
HEB 10:34 Xijoyovala' quivech ri ec'o pa cárcel roma ri rubi' ri Dios. Y tok ri i-cosas xe'elesex can chive, man xipokonaj ta xiya-el. Xa can riq'uin quicoten xiya-el. Roma ivetaman chi chila' chicaj c'o ri can ivichin rix, y ri' más utz que chuvech ri beyomel richin re ruvach'ulef, y chuka' man jun xtelesan chive.
HEB 10:35 Roma c'a ri' can utz chi icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios. Man c'a tiya' can. Roma can nuq'uen-vi-pe jun nimalej rajel-ruq'uexel chive.
HEB 10:36 Y can nic'atzin c'a chi yixcoch'on, y riq'uin ri', rix niben ri rurayibel ri Dios y xtic'ul ri utzil ri rusujun chive.
HEB 10:37 Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri Jun ri xtipe, chanin xtoka'. Nakaj chic ri rupetebel.
HEB 10:38 Ri vinek ri choj chic quic'aslen, can xtic'oje-vi quic'aslen riq'uin ri Dios roma quicukuban quic'u'x riq'uin. Pero vi xtiquiya' can, ri Dios man xtiquicot ta ránima quiq'uin. Queri' nubij ri Dios.
HEB 10:39 Jac'a roj man ojc'o ta chiquicojol ri quiyo'on can ri Dios y c'a pa ruc'ayeval xquebeka-vi. Roj chiquicojol ri quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios richin yecolotej, chiri' ojc'o-vi.
HEB 11:1 Vi can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios, can nuben c'a chike chi can nikanimaj chi xtikac'ul ri koyoben y can nuben chuka' chike chi nikanimaj chi q'uiy ri c'o y stape' man jani yekatz'et ta.
HEB 11:2 Queri' xquiben e q'uiy chique ri kati't-kamama' ojer can. Xquicukubala' quic'u'x riq'uin ri Dios, y ri Dios xeka' chuvech roma queri' xquiben.
HEB 11:3 Y roj chuka' kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios, y romari' nik'ax chikavech chi can ja vi ri Dios ri xbanon re ruvach'ulef y ronojel ri c'o. Y richin xuben re' man xucusaj ta ni jun cosa tz'etel. Xaxe xubij chi quec'oje' y jari' tok xec'oje'.
HEB 11:4 Ri Abel can xucukuba' c'a ruc'u'x riq'uin ri Dios, y ri xusuj chire ri Dios, más utz que chuvech ri xusuj ri runimal rubini'an Caín. Y tz'ibatel c'a can chi ri Abel man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios, roma ri xucukuba' ruc'u'x riq'uin. Ketaman chuka' chi man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios, roma ri Dios xuc'ul ronojel ri xusuj ri Abel chire. Y stape' ri Abel xquen (xcom), c'o ri xuc'ut can chikavech roma xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios.
HEB 11:5 Ri Enoc chuka' xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios. Y romari' tz'ibatel can chi xquicot ránima ri Dios riq'uin, y man xquen ta (xcom ta), xa can q'ues xuc'uex-el chila' chicaj. Xel c'a el chuvech re ruvach'ulef; roma ri Dios xoruc'ama-el.
HEB 11:6 Can nic'atzin-vi chi nikacukuba' kac'u'x riq'uin ri Dios. Roma vi man xtikacukuba' ta kac'u'x riq'uin, man niquicot ta ránima ri Dios i Dios. Roma vi man xtikacukuba' ta kac'u'x riq'uin, man niquicot ta ránima ri Dios kiq'uin. Y richin yojjel-apo riq'uin ri Dios, c'o chi nikanimaj chi rija' c'o, y c'o chi nikanimaj chuka' chi c'o utzil riq'uin richin nuya' chique ri yecanon richin.
HEB 11:7 Ri Noé xucukuba' chuka' ruc'u'x riq'uin ri Dios. Ri Dios xubij chire chi xtuya-pe jun job janíla nim chuvech re ruvach'ulef. Y tok xch'on ri Dios riq'uin, c'a man jani najin ta ri job. Pero ri Noé can xuben-vi ri xubij ri Dios chire. Y xuben jun nimalej barco richin xerucol ri e aj pa rachoch. Y riq'uin ri' xbek'alajin-pe chi ri ch'aka' chic vinek man utz ta xquiben, chi man xquinimaj ta ri Dios. Y riq'uin ronojel ri xuben ri Noé, ri Dios xuben chire chi man jun rumac xc'ulun, roma can xucukuba-vi ruc'u'x riq'uin.
HEB 11:8 Ri Abraham xucukuba' chuka' ruc'u'x riq'uin ri Dios, romari', tok xoyox roma ri Dios richin chi nibe c'a pa jun chic ruvach'ulef ri xtusipaj chire, rija' xunimaj tzij y xbe, stape' man retaman ta achique ruvach'ulef xtapon-vi.
HEB 11:9 Can rucukuban-vi ruc'u'x riq'uin ri Dios, y romari' xc'oje' chupan ri ruvach'ulef ri', ri sujun chire roma ri Dios; stape' ri ruvach'ulef ri' xa pa quik'a' ch'aka' chic vinek c'o-vi. Y romari' xa pa carpa xc'oje-vi. Queri' chuka' xquiben ri Isaac ri ruc'ajol y ri Jacob ri rumam; roma chique rije' chuka' sujun ri ruvach'ulef ri'.
HEB 11:10 Ri Abraham xuben queri', roma can royoben ri jun chic tinamit más jebel; ri tinamit ri man q'uisel ta y can ja ri Dios ri banayon.
HEB 11:11 Ri Sara ri rixjayil ri Abraham, can xucukuba' chuka' ruc'u'x riq'uin ri Dios. Ri Dios xubij chi xtic'oje' jun ral, y rija' xunimaj ri xubij ri Dios chire. Y can xalex na vi ri ac'ual riq'uin ri Sara, stape' ri'j chic y man alanel ta.
HEB 11:12 Y romari' e q'uiy riy-rumam can ri Abraham ri xec'oje'. Can janíla vi e q'uiy. Can achi'el ri ch'umila' ri ec'o chicaj, ri can man jun ri nitiquir ta najlan quichin. Can achi'el ri sanayi' ri c'o chuchi-mar. Janíla vi e q'uiy ri riy-rumam can ri Abraham; y stape' rija' ri'j chic tok xc'oje' ri ralc'ual.
HEB 11:13 Conojel c'a rije' xquicukuba-el quic'u'x riq'uin ri Dios. Tok xequen (xecom), can c'a man jani c'a tiquic'ul ri rusujun ri Dios chique. Xa c'anej c'a xquitzu-vi-apo. Xquinimaj-el chi can kitzij vi. Xaxe c'a xetiquir xquiben-apo retal riq'uin ri quik'a' chire ri rusujun ri Dios chique. Rije' can xquik'alajirisaj-vi c'a chi man e richin ta ri ruvach'ulef ri' y xa e k'axel chuvech re ruvach'ulef.
HEB 11:14 Y riq'uin ri xquibij, xk'alajin chi coyoben ri can kitzij vi quiruvach'ulef.
HEB 11:15 Y re' man nubij ta c'a chi ja ri acuchi e elenek-vi-pe, jari' ri quiruvach'ulef. Man que ta ri'. Roma vi ta jari' ri quiruvach'ulef coyoben, xetiquir ta xetzolin chic jun bey.
HEB 11:16 Pero coyoben jun ruvach'ulef más utz, ja ri chila' chicaj, y romari' ri Dios man niq'uix ta nubij chi ja rija' ri qui-Dios; roma rubanon rutzil ri quitinamit.
HEB 11:17 Ri Abraham xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios. Romari', tok xbix chire roma ri Dios chi tacamisaj ri ac'ajol Isaac, richin nasuj chuve; rija' xunimaj. Ri Dios xubij queri' roma xrajo' xutz'et vi ri Abraham can kitzij rucukuban ruc'u'x riq'uin. Y ri Abraham can xusuj-vi ri Isaac chire ri Dios, stape' xaxe ri jun ruc'ajol ri', ri bin chirij roma ri Dios chi roma rija' xquec'oje' riy-rumam ri Abraham.
HEB 11:18 Ri Dios can xubij c'a chire ri Abraham: Ri e aviy-amam ri xquepe roma ri Isaac, ja rije' ri xquec'ulun ri utzil ri xtinya'. Queri' xubij ri Dios chire ri Abraham.
HEB 11:19 Ri Abraham retaman c'a chi vi ta niquen (nicom) ri Isaac, ri Dios c'o uchuk'a' riq'uin richin nuc'asoj-pe. Y yojtiquir nikabij chi ri Isaac xquen (xcom) y xc'astej-pe.
HEB 11:20 Ri Isaac chuka' xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios, y romari', tok ri'j chic, xubij can chique ri Jacob y ri Esaú, ri e ruc'ajol, ri achique utzil ri petenek chiquivech apo.
HEB 11:21 Y ri Jacob chuka' xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios, y romari', tok niquen yan (nicom yan), xerurtisaj ri rumam, ri e ruc'ajol ri José. Y xluque' pa ruvi' ri ruch'ame'y xuya' ruk'ij ri Dios.
HEB 11:22 Ri José xucukuba' chuka' ruc'u'x riq'uin ri Dios. Y romari', tok niquen yan (nicom yan), xunataj chique ri e ruvinak israelitas chi xtapon na vi ri k'ij tok ri quiy-quimam xque'el-el chupan ri ruvach'ulef ri'. Y xuchilabej can chique ri acuchi xtemuk-vi rija'.
HEB 11:23 Ri rute-rutata' ri Moisés xquicukuba' chuka' quic'u'x riq'uin ri Dios. Y romari' man xquixibij ta qui' chuvech ri rey Faraón ri biyon chi quecamisex conojel ri tak alabon ri ye'alex. Y tok xalex ri ac'ual, man xquiya' ta k'ij chi xcamisex, xa xquevaj oxi' ic'; roma ri Moisés jun ti ac'ual jebel oc.
HEB 11:24 Y ri rumi'al ri rey Faraón xuben achi'el ral chire ri Moisés. Pero ri Moisés roma rucukuban ruc'u'x riq'uin ri Dios, romari' tok achin chic man xupokonaj ta xuya' can ri rachoch ri Faraón.
HEB 11:25 Roma rija' ruch'obon: Más utz chi junan nintej pokon quiq'uin ri nuvinak, ri can oj rutinamit vi ri Dios, que chuvech re quicoten re inc'o-vi, roma xa k'axel. Can yimacun c'a ri' vi xa vave' yic'oje-vi can, roma xa quiq'uin ri nuvinak ri más ruc'amon chi yic'oje-vi, xcha' rija'.
HEB 11:26 Y ri Moisés can man xupokonaj ta c'a xutej pokon, achi'el ri pokon ri xutej ri Cristo. Queri' xuben ri Moisés, roma rija' can retaman chi pa ruq'uisibel chire ronojel ri', c'o jun rajel-ruq'uexel, y jari' ri rutzuliben chic apo. Ri Moisés k'axinek chuka' chuvech chi ri tijoj-pokonal más nim rejkalen que chuvech ri beyomel ri xuc'ul ta chiri' pa ruvach'ulef Egipto.
HEB 11:27 Y can cukul-vi c'a ruc'u'x riq'uin ri Dios tok xel-pe pan Egipto. Y xbe, man roma ta c'a ri ruxibin-ri'; y stape' ri rey yacatajinek royoval chirij. Ri Moisés can jantape' xucukuba' ruc'u'x riq'uin ri Dios; can achi'el rutzuliben, stape' ri Dios man tz'etel ta.
HEB 11:28 Ri Moisés roma chuka' can cukul ruc'u'x, xuben ri xbix chire roma ri Dios. Rija' xubij c'a chique ri ruvinak israelitas chi quequicamisaj carne'l y tiquiya' ri quiquiq'uel chirij ri ruchi' tak cachoch, richin chi man yecamisex ri nimalaxela' tak alabon roma ri xtipe chiquicamisaxic. Y queri' xban chupan ri nabey pascua.
HEB 11:29 Y ri vinek israelitas roma ri can quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios, man xeruk'et ta ri nimalej ya' rubini'an Mar Rojo. Ri vinek choj c'a xek'ax chucojol ri ya', achi'el xa ta pa ruvi' chaki'j ulef yebiyin-vi. Y ri vinek aj-Egipto xcajo' chuka' xquiben queri', pero rije' xa xejik'.
HEB 11:30 Y tok ri vinek israelitas xe'apon pa tinamit Jericó, ri nimalej tz'ak ri tz'apeyon richin ri tinamit xtzak. Ri tz'ak ri' xtzak chupan ri ruvuk k'ij, tok ruq'uisibel bey xesutin chirij. Queri' xbanatej roma ri israelitas xquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios y xesutin chirij ri tinamit, achi'el ri xubij ri Dios chique.
HEB 11:31 Chupan ri tinamit ri', xc'oje' jun ixok rubini'an Rahab; jun ixok ri man utz ta ruc'aslen ruc'uan. Pero rija' man xquen ta (xcom ta) tok xtzak ri rutinamit, roma jebel xeruc'ul ri ca'i' nachanela' israelitas xe'apon pa tinamit. Can xucukuba-vi ruc'u'x riq'uin ri Dios. Jac'a ri ch'aka' chic vinek richin ri tinamit ri' xequen (xecom) conojel, roma man xquiben ta achi'el xuben ri Rahab. Ri vinek ri' xa man xeniman ta chire ri Dios.
HEB 11:32 ¿Yitiquir cami yennataj conojel ri vinek ri xec'oje' ojer can, ri can xquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios? Man yitiquir ta. Xa man nuya' ta tiempo richin yentzijoj más chive, achi'el chirij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y ch'aka' chic achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios ojer can.
HEB 11:33 Can xquicukuba-vi quic'u'x riq'uin ri Dios, romari' xech'acon chiquij ch'aka' chic tinamit. Pa ruchojmilal xek'aton tzij. Xquic'ul ri xesuj chique roma ri Dios. Xetiquir chiquij coj.
HEB 11:34 Can xquicukuba-vi quic'u'x riq'uin ri Dios, romari' man xec'at ta tok xec'ak pa nimalej tak k'ak'. Xecolotej pa quik'a' ri xe'ajovan xecamisan quichin riq'uin machet. Ri Dios xuya' cuchuk'a' tok xec'oje' pa tak ruc'ayeval. Xech'acon chiquij ch'aka' chic tinamit ri xebanon oyoval quiq'uin, y xecokotaj-el.
HEB 11:35 Ec'o chuka' ixoki' ri can xquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios, romari' ri Dios xeruc'asoj-pe ri quicaminak. Ec'o c'a ch'aka' chic vinek, roma ri can quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios, romari' ec'o xeyo'on pa tak ruc'ayeval. Pero man xquipokonaj ta xe'apon chuvech ri camic, roma quetaman chi xtequila' jun c'aslen más utz. Man xquiya' ta can ri Dios, richin xquito' ta qui' chuvech ri camic.
HEB 11:36 Ec'o c'a ch'aka' chic, roma ri quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios q'uiy xquic'ulvachij, roma ec'o ri xetze'ex y xech'ay, ec'o xexim riq'uin cadena, y ec'o xetz'apex pa tak cárcel.
HEB 11:37 Ec'o ch'aka' ri xecamisex chi abej, y ch'aka' chic xekupix riq'uin sierra. Ec'o ri xban chique chi xquiya' ta can ri Dios, pero man xquiya' ta can. Ec'o xecamisex riq'uin machet. Ec'o ri xe'okotex-el pa tak cachoch y xaxe quisale'y carne'l y quisale'y cabras ri c'o quiq'uin richin quitziak. Can man jun c'o quiq'uin. Q'uiy pokonal xquitej. Y janíla q'uiy itzel ri xban chique.
HEB 11:38 Ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef yalan e itzel, y romari' man xk'ax ta chiquivech chi ri quicukuban quic'u'x riq'uin ri Dios c'o janíla quejkalen. Ri quicukuban c'a quic'u'x riq'uin ri Dios xebe quela' xebe quela' xquiben, ri pa tak tz'iran ruvach'ulef, ri pa tak juyu', pa tak jul, roma ri ruc'ayeval ri xquil.
HEB 11:39 Conojel c'a rije' can xquicukuba-vi quic'u'x riq'uin ri Dios, y romari' tz'ibatel can chi xquicot ránima ri Dios quiq'uin. Pero tok xequen (xecom), can c'a man jani c'a tiquic'ul ri más utz ri rusujun ri Dios chique.
HEB 11:40 Roma ri Dios ruch'obon chi nuya' ri utzil ri más utz, chupan re ka-tiempo roj. Y riq'uin ri' junan c'a xtikac'ul ri utzil ri' quiq'uin ri kati't-kamama', ri can xquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios. Y ri utzil ri' jac'a ri nuben chike chi man jun kamac yojc'ulun chuvech ri Dios.
HEB 12:1 Can janíla vi e q'uiy kati't-kamama' ri xquicukuba' quic'u'x riq'uin ri Dios. Y niquik'alajirisaj chikavech chi queri' tikabana' chuka' roj. Roma c'a ri', tikaya' can xabachique ri niyo'on ejka'n chikij y ri mac ri sutiyon kichin. Tikacoch'o' ronojel, y riq'uin ronojel kánima tikatija' c'a kak'ij nikac'uaj ri c'aslen ri nrajo' ri Dios.
HEB 12:2 Jac'a ri Jesús ri tikatzu' jantape'. Roma ja rija' ri xbanon chike chi xkanimaj ri Dios. Y rubanon chike chi cukurinek kac'u'x. Man xupokonaj ta xquen (xcom) chuva ri cruz, stape' ri camic chuva-cruz niq'uixbisan. Can xucoch' ronojel. Retaman chi xtetz'uye' chila' chicaj pa rajquik'a' ri Dios ri c'o ronojel uchuk'a' pa ruk'a'; ri acuchi c'o quicoten.
HEB 12:3 Tikach'obo' na pe' jebel ri achique ri xuben ri Jesús tok c'o ri xuc'ulvachij pa quik'a' ri aj-maqui'. Rija' xucoch' ronojel. Que c'a ri' tikabana' roj. Tikacoch'o' ronojel. Man c'a kojcos, ni man tikamalij kac'u'x.
HEB 12:4 Katijon c'a kak'ij chirij ri mac, y romari' katijon pokon, pero chuka' man oj apovinek ta pa camic.
HEB 12:5 Can man tikamestaj ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can. Ri ruch'abel can yojrupixabaj achi'el jun tata'aj nupixabaj ri ralc'ual. Roma nubij: Man taben chi man jun rejkalen tok ri Ajaf Dios yarutijoj riq'uin tijoj-pokonal. Man tamalij ac'u'x tok ri Ajaf can nuc'ut chavech chi man ja ta yatajin chubanic.
HEB 12:6 Roma ri Ajaf yerutijoj riq'uin tijoj-pokonal ri yerajo'. Can que c'a ri' nuben quiq'uin ri e ralc'ual chic, tok nic'atzin. Que c'a ri' ri tz'ibatel can.
HEB 12:7 Tikacoch'o' c'a ronojel tijoj-pokonal ri nuya' ri Dios chike, roma rija' nuben chike achi'el nuben jun tata'aj. ¿Roma c'o ta cami jun tata'aj ri man ta nuya' xic'a'y chique ri ralc'ual?
HEB 12:8 Y romari', vi ri Dios man yojrutijoj ta riq'uin tijoj-pokonal, c'ayef, roma nik'alajin chi oj sic'on tak ac'uala', ri manek katata' ri nitijon kichin. Roma ri Dios yerutijoj conojel ri e ralc'ual chic, riq'uin tijoj-pokonal.
HEB 12:9 Tok roj c'a oj cocoj na, ri katata' xquiyala' xic'a'y chike, y man xeketzelaj ta romari'. Xa can xkaya' quik'ij. ¿Y man más ta cami ruc'amon chi nikanimaj rutzij ri Katata' Dios, ri achok iq'uin petenek-vi ri c'aslen richin ri kánima? Roma rija' nrajo' chi nikil ri c'aslen man q'uisel ta.
HEB 12:10 Ri katata' xquiya' xic'a'y chike richin jun ca'i-oxi' oc k'ij, y can jac'a ri más xcajo' rije' jari' ri xquiben chike. Jac'a ri Katata' Dios yojruya' pa tijoj-pokonal, richin chi c'o utzil nuq'uen-pe pa kac'aslen; richin chi yojch'ajch'ojir ta, y yojoc ta achi'el rija', ri can ch'ajch'oj vi.
HEB 12:11 Can kitzij vi chi tok ojc'o pa tijoj-pokonal, stape' richin yojtijox, xa man nuya' ta quicoten chike, xa ok'ej nuq'uen-pe chike. Pero tok ic'ovinek chic c'a ri tijoj-pokonal, can c'o-vi ri nuq'uen-pe, roma nuben más choj chike y nuya' uxlanen pa kánima roj ri can nikacoch' ri tijoj-pokonal ri'.
HEB 12:12 Roma c'a ri', ticukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios, richin chi tic'oje' chic el ivuchuk'a'; richin chi ri ik'a-ivaken tic'oje' chic el cuchuk'a'.
HEB 12:13 Richin chi man tiya' k'ij chi yesach can ri kach'alal ri man can ta quicukuban quic'u'x riq'uin ri Jesucristo y man quetaman ta yebiyin jebel. Xa c'a achi'el e jetz'. Nic'atzin chi choj tic'uaj ri bey richin ri ic'aslen, richin chi rije' yixquitz'et y niquicukuba' más quic'u'x riq'uin ri Dios.
HEB 12:14 Titija' ik'ij chi man jun ta oyoval chi'icojol, y chi ch'ajch'oj ta ri ic'aslen. Roma vi man ch'ajch'oj ta ri ic'aslen, man xquixtiquir ta xtitz'et ruvech ri Ajaf Dios.
HEB 12:15 Titola' c'a ivi' richin chi chi'ivonojel nivil ta ri rutzil ri Dios. Man tiya' k'ij chi ri itzel noc iviq'uin, roma vi queri' niben, xquixruch'ujirisaj y romari' e q'uiy ri yeka' can chupan ri tz'ilolej c'aslen.
HEB 12:16 Ri achi'a' y ri ixoki' can man c'a tiquicanola-qui' richin yemacun. Y can man jun bey tivetzelaj ri can riq'uin ri Dios petenek-vi. Man tiben achi'el xuben ri Esaú ri ojer can. Rija' can c'o ta ri xuc'ul, roma ja rija' ri nimalaxel, pero xa xel pa ruk'a' roma rija' jari' ri xuya' chuvech ri jun va'in ri xuben. Can man jun c'a rejkalen xuben chire.
HEB 12:17 Y can ivetaman c'a chi tok xrajo' ta xuc'ul chic ri utzil más nim rejkalen, xa xbix chire chi man jun chic richin rija'; y can xoka-vi chuc'u'x chi man utz ta ri xuben. Y stape' chuka' riq'uin ok'ej xuc'utuj, can man jun chic ri xuc'ul ta.
HEB 12:18 Roj ri kaniman chic ri Jesucristo, man chuxe' ta c'a ri juyu' rubini'an Sinaí oj apovinek-apo. Man que ta ri'. Man achi'el ta ri xquiben ri kati't-kamama' ojer can. Rije' xec'oje' chiri' y c'o c'a jun k'ij tok xquitz'et chi ri ruvi' ri juyu' ri' nijinon pa k'ak'. Y xquitz'et chuka' chi ri ruvi' ri juyu' k'ekumatajinek y c'o jun nimalej cak'ik' rachibilan cokolajay.
HEB 12:19 Xcac'axaj xk'ajan trompeta, y xcac'axaj chuka' tok xch'on-pe ri Dios quiq'uin. Pero rije' xquic'utuj utzil chi man chic tich'on-pe quiq'uin.
HEB 12:20 Can janíla vi c'a xquixbij-qui'. Y roma chuka' bin chique chi ri xtijel-apo riq'uin ri juyu', xticamisex; y ri' vi vinek o chicop. Nicamisex chi abej o chi lanza. Queri' ri bin chique.
HEB 12:21 Ri xtz'etetej c'a pa ruvi' ri juyu', can nuya-vi xibinri'il. Romari' hasta ri Moisés, ri uc'uayon quichin ri kati't-kamama', xubij: Yibaybot (yibarbot) roma xibinri'il, xcha'.
HEB 12:22 Jac'a roj ri kaniman chic ri Jesucristo, chuxe' ri juyu' rubini'an Sión oj apovinek-vi-apo, ojc'o chic nakaj chire ri tinamit richin ri c'aslic Dios, ri nibix Jerusalem chire y chila' chicaj c'o-vi. Y ojc'o chic apo quiq'uin ri pa mil ángeles.
HEB 12:23 Roj ojc'o chuka' chic apo quiq'uin ri nima'k tak ralc'ual ri Dios ri tz'iban quibi' chila' chicaj y nibix iglesia chique. Ojc'o chic apo riq'uin ri Dios ri xtuk'et tzij pa quivi' conojel. Y ojc'o chuka' chic apo quiq'uin ri man jun quimac xec'ulun chuvech ri Dios ri xequen-el (xecom-el), y ri quic'aslen can choj vi chic.
HEB 12:24 Roj ojc'o chic apo riq'uin ri Jesús ri nisamajin ri c'ac'a' trato ri xuben ri Dios riq'uin ri vinek. Rija' xquen (xcom) y ri ruquiq'uel ri xbiyin ruch'ajch'ojirisan chic ri kánima, roma ri ruquiq'uel rija' más rejkalen que chuvech ri quic' ri xuya' ri Abel chire ri Dios ojer can.
HEB 12:25 Tikachajij-ki' richin chi man ta niketzelaj ri nubij ri Dios chike. Man tikaben achi'el xquiben ri kati't-kamama' ojer can. Rije' roma ri xquetzelaj ri xbix chique chuvech re ruvach'ulef ri chiri' pa ruvi' ri juyu' Sinaí, romari' xka' ri ruc'ayeval pa quivi'. Y vi roj xtiketzelaj ri ch'abel ri nipe chila' chicaj, más nim ri ruc'ayeval xtika' pa kavi'.
HEB 12:26 Tok ri Dios xch'on pa ruvi' ri juyu', ri juyu' xsilon. Jac'a re vacami nubij: Xtapon c'a jun k'ij tok man xe ta chic ri ruvach'ulef xtinsiloj, xa can xtinsiloj chuka' ri caj, xcha' rija'.
HEB 12:27 Y ri nubij chi xa yesilon, ri' xquejalatej c'a el, roma xa e banon. Richin queri' xa can xe xquek'alajin can ri man jun bey xquejalatej ta.
HEB 12:28 Y romari' tikamatioxij chi kichin chic roj ri k'atbel-tzij ri man jun nisilon richin. Y riq'uin ri matioxinic ri nikaya' chire ri Dios, nikasamajij c'a, can achi'el ri nika' chuvech rija'. Y tikaya' chuka' ruk'ij, roma toka' chikac'u'x chi ja rija' ri más nim.
HEB 12:29 Roma ri ka-Dios can xqueruq'uis ronojel ri man e utz ta, roma rija' can achi'el k'ak'.
HEB 13:1 Vach'alal, yalan utz ri ibanon-pe, chi ivajovan-pe-ivi'. Man c'a tiya' can ri ajovabel ri'.
HEB 13:2 Y can ninchilabej c'a chuka' chive chi tok ec'o kach'alal ye'apon chi'ivachoch, man tipokonaj ye'icul, xa can jebel c'a quic'ulic tibana'. Roma etaman chi c'o bey banatajinek chi ec'o ángeles ri e apovinek pa tak jay, y ri xec'ulun quichin man xquinabej ta.
HEB 13:3 Y man que'imestaj ri ec'o pa tak cárcel. Tina' c'a ri k'axo'n pan ivánima, achi'el ta can ja rix ri ix tz'apen. Y chuka' man que'imestaj ri banon chique chi ec'o pa tijoj-pokonal. Roma rix ivetaman achique ri' ri tijoj-pokonal.
HEB 13:4 Tiya' ruk'ij ri c'ulubic. Roma ri achin ri nic'oje' riq'uin ri rixjayil, man nimacun ta. Que chuka' ri' ri ixok ri nic'oje' riq'uin ri rachijil, man nimacun ta. Jac'a ri achin ri nic'oje' riq'uin jun ixok y xa man rixjayil ta, nimacun. Y que chuka' ri' ri ixok ri nic'oje' riq'uin jun achin y xa man rachijil ta, nimacun. Y ri Dios can xtuk'et c'a tzij pa quivi' ri queri' niquiben.
HEB 13:5 Man tibe ivánima chirij ri mero, xa can tiquicot ri ivánima riq'uin ri c'o iviq'uin. Roma ri Dios rubin: Can benek-ruvech inc'o iviq'uin y man jun bey xquixinya' ta can. Queri' rubin ri Dios.
HEB 13:6 Y romari' can riq'uin c'a ronojel ic'u'x yixtiquir nibij: Yin ja ri Ajaf ri nito'on vichin. Romari' man ninxibij ta vi' chiquivech ri vinek ri nicajo' niquiben xabachique itzel chuve.
HEB 13:7 Que'oka' c'a chi'ic'u'x ri uc'uey ivichin, ri can xquiya' chuka' ri ruch'abel ri Dios chive. Tich'obo' ri quic'aslen, roma can xcuker-vi quic'u'x riq'uin ri Dios. Can tibana' c'a ri achique xquiben rije'.
HEB 13:8 Ri Jesucristo man nujel ta ri'. Can achi'el ri ivir, queri' vacami, y queri' chuka' xtibe-apo. Can man jun bey ri xtujel ta ri'.
HEB 13:9 Man tiya' k'ij chi ja ri tijonic man e kitzij ta ri ye'uc'uan ivichin. Más ta utz chi rix nicukuba' ic'u'x riq'uin ri tijonic ri nich'on chirij ri rutzil ri Dios, y man riq'uin ta ri tijonic ri nich'on chirij ri yetij. Roma ec'o vinek ri e uc'uan roma ri tijonic ri nich'on chirij ri yetij y xa man jun utz ruc'amon ta pe chique.
HEB 13:10 Man achi'el ta roj ri can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Jesús. Rija' xquen (xcom) koma roj richin xcuyutej ri kamac. Jac'a ri c'a quicukuban na quic'u'x quiq'uin ri chicop ri yequisuj pa ruvi' ri altar ri c'o pa rachoch ri Dios, man xtibanatej ta quiq'uin achi'el kiq'uin roj, roma rije' can man xticuy ta quimac roma ri Jesús. Roma rije' xa c'a riq'uin na ri yequisuj quicukuban-vi quic'u'x.
HEB 13:11 Ri ley richin ri Moisés nubij c'a, chi ri nimalej sacerdote nuc'uaj c'a ri quiquiq'uel ri chicop y noc-apo chupan ri lugar chire ri rachoch ri Dios ri Más Santo'ilej, y ri quic' ri' nuc'uaj c'a apo roma quimac conojel. Y ri quich'acul ri chicop ye'elesex c'a el c'a chuchi' ri tinamit y yeporox.
HEB 13:12 Y romari' ri Jesús c'o chi queri' ri xuc'ulvachij. Rija' can xuc'uex-vi c'a chuchi' el ri tinamit, xapon chupan ri rupokonal y xquen (xcom). Can xbiyin-vi ri ruquiq'uel koma roj vinek, richin chi xuch'ajch'ojirisaj ri kánima.
HEB 13:13 Roma c'a ri' can man tikapokonaj nikac'ovisaj tijoj-pokonal, achi'el ri tijoj-pokonal ri xuc'ovisaj ri Jesús. Y man tikapokonaj nikac'ut chi ja rija' ri katzekelben.
HEB 13:14 Roma re tijoj-pokonal re' xa can yojcolotej-vi-el chuvech. Xa man richin ta jantape' kilon-ka jun katinamit chuvech re ruvach'ulef. C'a ja ri chila' chicaj c'o-vi ri katinamit, acuchi xkojc'oje-vi jantape', y man jun chic tijoj-pokonal xtikac'ovisaj.
HEB 13:15 Y roma ja ri Jesús xquen (xcom) koma roj, man yekasuj ta chic chicop chire ri Dios. Ri nikaben vacami ja ri nikaya' ruk'ij. Can jantape' c'a tikaya' ruk'ij y tikak'alajirisaj riq'uin ri kachi' chi ja rija' ri kaniman.
HEB 13:16 Y man tikamestaj nikaben ri utz y man tikamalij chuka' quito'ic ri c'o nic'atzin chique. Roma jari' ri nika' chuvech ri Dios chi nikaben, que chuvech yekasuj ta chicop chire.
HEB 13:17 Can tikanimaj c'a quitzij ri kach'alal ri e uc'uey kichin, roma ja rije' ri yechajin ri kánima, y quetaman chi c'o chi nequijacha' cuenta chire ri Dios. Tikanimaj c'a quitzij ri kach'alal ri', richin nikaya' quicoten pa tak cánima. Roma vi xa nikaben chique chi yebison, c'ayef chike roj.
HEB 13:18 Kach'alal, tibana' c'a orar koma, roma can nikana' chi c'o rayibel pa kánima richin chi ja ta ri utz ri nikaben ronojel bey.
HEB 13:19 Y jac'a ri oración voma yin ri más ninchilabej chive, richin chi yitiquir yinapon yan ta iviq'uin.
HEB 13:20 Ri Dios c'a ri niyo'on uxlanen pa tak kánima, ja rija' chuka' ri xc'ason-pe ri Nimalej Kaj-Yuk' ri Kajaf Jesús. Queri' xuben roma ri Jesús xquen (xcom) y xbiyin ri ruquiq'uel richin xc'achoj ri trato richin jantape' ri xuben ri Dios kiq'uin.
HEB 13:21 Ri Dios xtuya' ta c'a ronojel rutzil chive, richin chi xquixtiquir ta xtiben ri rurayibel rija'. Y riq'uin ri rusamaj ri Jesucristo ri pa tak ivánima, ri Dios xtuben ta chuka' chive chi rix can nivajo' niben ri rurayibel rija'. Y xtuc'ul ta c'a ruk'ij-ruc'ojlen richin jantape'. Que c'a ri'.
HEB 13:22 Vach'alal, yin ninc'utuj c'a utzil chive chi can tic'ulu' c'a chi utzil re ch'abel richin pixabanic re xintek-el rubixic chive chupan re vuj re'. Roma xa man nim ta c'a rubanic xinben-el chire.
HEB 13:23 Yin ninya' rutzijol chive chi ri kach'alal Timoteo libre chic; y vi xtipe chanin, ninc'uaj-el tok xquibe chi'itz'etic.
HEB 13:24 Tiya' rutzil-quivech conojel ri kach'alal ri e uc'uey ivichin y ri ch'aka' chic lok'olej tak kach'alal. Ri kach'alal aj-Italia niquitek chuka' el rutzil-ivech.
HEB 13:25 Ri rutzil ri Dios xtic'oje' ta c'a iviq'uin chi'ivonojel. Que ta c'a ri'.
JAM 1:1 Yin Santiago, jun rusamajel ri Dios y ri Ajaf Jesucristo, ninben c'a el re carta re' chive rix ri quiy-quimam can ri cablajuj ruc'ajol ri Israel ri xec'oje' ojer can, ri man ixc'o ta chic chupan re karuvach'ulef, xa pa ch'aka' chic ruvach'ulef ixc'o-vi. Tic'ulu' c'a ri rutzil-ivech ri nintek-el yin.
JAM 1:2 Vach'alal, can tiquicot c'a janíla ri ivánima tok yixtejtobex riq'uin ronojel ruvech tijoj-pokonal.
JAM 1:3 Roma can ivetaman chi tok yixc'oje' pa tijoj-pokonal, richin chi yixtz'et, vi can cukul ic'u'x riq'uin ri Dios; ri tijoj-pokonal ri' nuq'uen c'a pe coch'onic chive.
JAM 1:4 Y man jun bey tiq'uis ri coch'onic iviq'uin, roma q'uiy utzil nuq'uen-pe chire ri ic'aslen, niq'uiy, nitz'aket y man juba' ta nrajo'.
JAM 1:5 Y vi ec'o kach'alal chi'icojol ri nicajo' chi nic'oje' quina'oj, tiquic'utuj c'a chire ri Dios. Y rija' can man xtupokonaj ta xtuya-pe q'uiy. Queri' nuben quiq'uin conojel ri yec'utun, y man jun achique ta xtubij chique.
JAM 1:6 Pero tok rix c'o c'a ri nic'utuj chire ri Dios, c'o chi can nicukuba' ic'u'x riq'uin rija'. Y man riq'uin c'a ca'i' ic'u'x tic'utuj chire. Roma vi xa riq'uin ca'i' ic'u'x nic'utuj, rix xa niben c'a achi'el nuben ri nimalej ya' pa ruk'a' ri cak'ik'. Nibe quela' nibe quela' nuben.
JAM 1:7 Y vi rix queri' niben, man c'a tich'ob chi ri Ajaf Dios xtuya-pe chive ri nic'utuj chire.
JAM 1:8 Roma vi xa ca'i' ic'u'x tok nic'utuj chire ri Dios, nik'alajin chi xa ca'i' chuka' ic'u'x iviq'uin ka rix chupan ronojel ri ic'aslen.
JAM 1:9 Y ri kach'alal ri manek quik'ij chuvech re ruvach'ulef, xa tiquicot c'a ri cánima, roma chuvech ri Dios can c'o-vi quik'ij, roma quiniman chic rija'.
JAM 1:10 Y que chuka' ri' ri kach'alal beyoma' ri can c'o quik'ij y vacami banon chique chuvech re ruvach'ulef chi xa manek quik'ij, can tiquicot c'a ri cánima, roma rije' chuka' can quiniman chic ri Jesucristo. Y chuka' xa man yeyaloj ta el chuvech re ruvach'ulef, xa e k'axel achi'el jun rusi'j k'ayis.
JAM 1:11 Roma ja tok nipe ruvech ri k'ij, jari' tok ri k'ayis nichaki'j y niq'uis-ka. Xa nitzak c'a el ri rusi'j y niq'uis, stape' janíla jebel nitzu'un ri pa nabey. Can que vi ri' jun beyon. Rija' xa chanin niquen-el (nicom-el) y nuya' can ri rumolic ri rubeyomel.
JAM 1:12 Pero roj ri kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios, vi xtikacoch' ri tijoj-pokonal ri nipe chikij, jebel c'a ruva-kak'ij. Roma tok kacoch'on chic ronojel, ri Dios xtuya' ri lok'olej sipanic chike, ri utzilej c'aslen ri man jun bey xtiq'uis ta. Ja lok'olej sipanic ri' ri rubin can ri Dios chi xtuya' chike ri yojajovan richin.
JAM 1:13 Pero vi c'o jun ri nibanon chave chi yamacun ta, man c'a tabij chi ja ri Dios ri nibanon chave queri'. Roma ri Dios can man nuben ta chire jun vinek chi nimacun, y chuka' man jun nitiquir nibanon chire ri Dios chi nimacun.
JAM 1:14 Roma ri yamacun xa aviq'uin c'a rat nipe-vi. Xa ja ri itzel tak rayibel ri ec'o aviq'uin ri yebanon queri' chave.
JAM 1:15 Y vi naya' k'ij chire ri itzel tak rayibel, chiri' nipe-vi ri mac. Y pa ruq'uisibel nuq'uen-pe ri camic.
JAM 1:16 Vach'alal ri yalan yixinvajo', man c'a quixk'olotej.
JAM 1:17 Roma chila' chicaj riq'uin ri Katata' Dios, ronojel utz nika-pe. Riq'uin rija' petenek-vi ronojel ri sakil. Achi'el ri k'ij, ri ic' y ri ch'umila', ri niquijalala-qui' ronojel tiempo. Y xa can xe c'a ri Dios ri man nujel ta ri'.
JAM 1:18 Y riq'uin ri rurayibel rija' xuya' jun c'ac'a' kac'aslen tok xkanimaj ri kitzij ruch'abel, y xojoc achi'el ri nabey tak cosecha ri ye'uc'uex-apo chire ri Dios.
JAM 1:19 Romari', vach'alal ri yalan yixinvajo', yin ninbij c'a chive chi'ijujunal chi riq'uin ronojel ivánima tivac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Can jebel tich'obo' ri nubij. Roma rix nic'atzin chi jebel ivetaman-el nabey, c'ari' nitzijoj. Y chuka' ninbij chive chi man quixoyover chanin.
JAM 1:20 Roma ri oyoval xa man nuq'uen ta pe jun c'aslen choj achi'el nrajo' ri Dios.
JAM 1:21 Roma c'a ri' tiya' can ronojel ri man ch'ajch'oj ta y ronojel ri etzelal. Y c'o chi nich'utinirisaj-ivi' chuvech ri Dios, y titakej chi utzil ri ruch'abel ri c'o pa tak ivánima. Roma ja ch'abel ri' ri nicolon ivichin.
JAM 1:22 Y man xe c'a tivac'axaj ri ruch'abel ri Dios, xa can tibana' chuka' ri nubij. Roma vi xa can xe nivac'axaj ri ruch'abel ri Dios y man niben ta ri nubij, iyon rix nik'ol-ivi'.
JAM 1:23 Roma vi c'o jun ri nrac'axaj ri ruch'abel ri Dios, pero xa man nuben ta ri nubij, xa junan c'a riq'uin jun vinek ri nutzu-ri' pan espejo, can nik'alajin-vi ri kitzij rubaniquil.
JAM 1:24 Pero tok xa c'a juba' tutzu' can ri' ri pan espejo, man chic noka' ta chuc'u'x ri achique titzu'un.
JAM 1:25 Jac'a ri nac'axan ri ruch'abel ri Dios, y nunimaj y nuben ri nubij, can jebel c'a ruva-ruk'ij. Roma ri ruch'abel ri Dios can utz vi. Y nuben chike chi oj libre chic roma yojtiquir nikaben ri nrajo' ri Dios.
JAM 1:26 Vi c'o jun nibin chi nuya' ruk'ij ri Dios y xa man nuchajij ta ri' riq'uin ri ruch'abel, ruyon rija' nuk'ol-ri'. Y xa man jun utz nuq'uen-pe chi nubij chi rija' can nuya-vi ruk'ij ri Dios.
JAM 1:27 Roma ri can kitzij nuya' ruk'ij ri Dios, yerutola' ri malcani'a' tak ixoki' ri quiyonin chic can y ri ac'uala' ri xa manek chic quite-quitata', y chuka' man nutz'ilobisaj ta chic ri' chupan ri etzelal richin re ruvach'ulef. Chuvech ri Dios ri yebanon quere', jari' ri can kitzij y pa ruch'ajch'ojil niquiya' ruk'ij.
JAM 2:1 Vach'alal ri iniman chic ri Kajaf Jesucristo ri janíla ruk'ij-ruc'ojlen, yin ninbij c'a chive chi man titzu' ri janipe' titzu'un jun vinek. Xa tikana' c'a ki' chi oj junan konojel.
JAM 2:2 ¿Achique ta niben rix xa ta c'o jun achin beyon ri napon iviq'uin tok imolon-ivi' pa rubi' ri Dios, y ri achin beyon ri' rucusan-el anillo banon riq'uin k'anapuek, y chuka' e rucusalon ta el jebel tak tziek? ¿Y que ta chuka' ri' noc ta apo jun achin ri can nik'alajin chi man jun c'o riq'uin y e rijilej tak tziek chic ri rutziak?
JAM 2:3 Rix xa ja ri achin beyon ri nitzu' nabey, nilok'ok'ej, y niya' jebel ruch'acat. Pero chire ri achin ri xa can nik'alajin chi man jun c'o riq'uin, rix man jun ruch'acat nisuj. Pa ruq'uexel ri' xa nibij chire: Capa'e' chiri', o xa nibij chuka' chire: Catz'uye-ka re chikaken.
JAM 2:4 Vi queri' xtiben, can xtik'alajin-vi chi rix xa nitzu' janipe' titzu'un jun vinek, y man nina' ta ka ivi' chi xa ix junan chi'ivonojel. Xa can niben chi jun vinek más rejkalen que chuvech jun chic, y ri' xa jun itzel ch'obonic.
JAM 2:5 Vach'alal ri janíla yixinvajo', tich'obo' c'a jebel re xtinbij chive. ¿Man ja ta cami ri vinek ri man jun c'o quiq'uin chuvech re ruvach'ulef ri yerucha' ri Dios? ¿Man ja ta cami rije' ri yerucha' richin chi niquinimaj y niquil ri utzilej beyomel, y ye'ichinan quiq'uin ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' rija'? Ri Dios can ja vi c'a ri' ri nusuj chique ri yeniman y ye'ajovan richin.
JAM 2:6 Pero coma ri beyoma', rix xa ikasan quik'ij ri vinek ri man jun c'o quiq'uin. ¿Can man noka' ta cami chi'ic'u'x chi xa ja ri beyoma' ri yeyo'on ivichin pa c'ayef? ¿Man noka' ta chi'ic'u'x chi xa ja chuka' rije' ri yixkiriren-apo pa tak k'atbel-tzij, y xa k'aban tzij niquiben chivij?
JAM 2:7 ¿Man noka' ta c'a chi'ic'u'x chi xa ja rije' chuka' ri yeyok'on ri rubi' ri Jesucristo, ri natan pan ivi'?
JAM 2:8 Chupan c'a ri ley ri xuya' ri Dios ri ka-Rey, ri tz'ibatel can, c'o ri jun tzij ri yalan rejkalen, y nubij: Ja ri achi'el navajo-ka-avi' rat, que c'a chuka' ri' que'avajo' ri ch'aka' chic. Queri' nubij chupan ri ley. Y vi can niben ri', yalan utz.
JAM 2:9 Pero vi xa xtitzu' janipe' titzu'un jun vinek, yixmacun, roma rix xa man niben ta ri nubij chupan ri ley richin ri Dios.
JAM 2:10 Roma vi can nibij chi niben ronojel ri nubij ri ley, pero xa c'o jun tzij ri man niben ta chire ri ley, nik'alajin chi man jun ninimaj chire ri ley. Xa can ix aj-mac vi.
JAM 2:11 Roma tok ri Dios xuya' ri ley, xubij: Rix achi'a' ri c'o ivixjayil, man c'a ticanoj jun chic ixok. Y chuka' rix ixoki' ri c'o ivachijil, man c'a ticanoj jun chic achin. Y ri mismo Dios xubij: Man quixcamisan. Y vi rat man nacanoj ta chic jun ixok, pero xa nacamisaj jun vinek, nik'alajin chi can man jun nanimaj chire ri ley ri ruyo'on can ri Dios.
JAM 2:12 Roma c'a ri', can tibana' y tibij achi'el ri nubij chupan ri ley ri xuya' ri Jesucristo. Roma ri ley ri' xuben chive chi ix libre chic richin yixtiquir niben ri nrajo' ri Dios, y ja chuka' ley ri' ri xtik'aton tzij pan ivi'.
JAM 2:13 Roma vi man xtijoyovaj ta quivech ri ch'aka' chic vinek, ri Dios man xtujoyovaj ta chuka' ivech rix chupan ri k'ij tok xtuk'et tzij. Pero vi xtijoyovaj quivech ri ch'aka' chic, xquixch'acon, roma ri Dios chuka' xtujoyovaj ivech rix chupan ri k'ij ri'.
JAM 2:14 Vach'alal, vi c'o c'a jun ri nibin chi runiman chic ri Dios, y xa man nuben ta ri utz, xa man jun c'a nic'atzin-vi ri nubij chi runiman. Roma xa man xtril ta c'a rucolotajic xaxe riq'uin ri nubij chi runiman chic ri Dios.
JAM 2:15 Achi'el ta jun kach'alal ri nic'atzin rutziak y nic'atzin ruvay.
JAM 2:16 Y rat xa nabij chire: Cabiyin. Man tach'ob más ri atziak y ri avay. Xa tacusaj atziak y cava' jebel, yacha-el chire. Pero man naya' ta el ri nic'atzin chire, xa man jun nic'atzin-vi ri xabij-el chire.
JAM 2:17 Y que chuka' ri' vi nabij chi animan chic ri Dios, pero xa man naben ta ri utz, man jun nic'atzin-vi ri nabij chi animan chic. Xa at achi'el jun caminek. Man jun yatiquir naben.
JAM 2:18 Riq'uin juba' c'o jun ri xtibin chuve: Rat Santiago, nabij chi man xe ta nic'atzin chi nanimaj ri Dios, xa can nic'atzin chi naben chuka' ri utz. Pero yin xticha' ri jun, riq'uin ri nuniman chic ri Dios, man jun chic nic'atzin chi ninben. Pero yin Santiago ninbij c'a chire ri jun ri nibin queri': Yin, riq'uin ri ninben ri utz, yitiquir ninc'ut chavech chi kitzij nuniman ri Dios. Pero rat ¿achique c'a rubanic naben chi nac'ut chinuvech chi animan chic ri Dios, vi xa man naben ta ri utz?
JAM 2:19 Rat nabij chi nanimaj chi can xe jun Dios c'o. Ri' yalan utz. Pero man xe ta ri' ri nic'atzin. Roma ri itzel tak espíritu chuka' can niquinimaj chi can xe jun Dios c'o. Pero man yecolotej ta riq'uin ri'. Xa can yebaybot (yebarbot) chuvech ri Dios, roma xibinri'il.
JAM 2:20 Yalan at nacanic riq'uin ri ach'obonic. Xtinc'ut na pe' chavech vacami chi vi nabij chi animan chic ri Dios y xa man naben ta ri utz, can man jun nic'atzin-vi tok xabij chi xanimaj. Xa at achi'el jun caminek. Man jun yatiquir naben.
JAM 2:21 Ri kamama' Abraham ri xc'oje' ojer, can xuben-vi ri xubij ri Dios chire. Y man xupokonaj ta xuya' ri Isaac ri ruc'ajol pa ruvi' ri altar richin nuya' chire ri Dios. Y riq'uin ri' ri Abraham man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios, roma can xuben ri xubij ri Dios chire.
JAM 2:22 Chuka' ri Abraham man xe ta xunimaj ri Dios, xa can xuben ri xubij ri Dios chire. Y riq'uin ri' can xk'alajin chi kitzij xunimaj.
JAM 2:23 Y riq'uin ri' chuka' xbanatej ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chi ri Abraham xunimaj ri Dios y man jun rumac xc'ulun chuvech. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can. Y ri Abraham xbix chire chi junan quivech riq'uin ri Dios.
JAM 2:24 Can nik'alajin c'a chi richin chi man jun amac yac'ulun chuvech ri Dios, c'o chi naben ri nrajo' rija', y man xe ta nabij chi animan.
JAM 2:25 Y chuka' ri Rahab ri ixok ri xc'oje' ojer can, stape' man utz ta ruc'aslen ruc'uan, man jun rumac xc'ulun chuvech ri Dios roma ri xuben. Rija' xerevaj ri ca'i' achi'a' israelitas ri e takon-el roma ri Josuáe, y xerutek-el pa jun chic bey richin man jun tiquic'ulvachij.
JAM 2:26 Romari' roj ri kaniman chic ri Dios, vi xa man nikaben ta ri utz, oj caminek y man jun nic'atzin-vi ri nikabij chi kaniman. Oj achi'el jun ch'aculaj ri man c'o ta chic ri ránima riq'uin.
JAM 3:1 Vach'alal, man yalan tirayij yixoc tijonela' quichin ri ch'aka' chic kach'alal. Roma roj ri yojtijon, vi xa man yojtiquir ta nikaben ri ec'o chupan ri tijonic ri yekaya', más c'ayef nuben chike tok ri Dios xtuk'et tzij.
JAM 3:2 Konojel q'uiy bey man ja ta ri yekaben. Y vi ta c'o jun ri man jun bey nimacun riq'uin ri ruch'abel, ri jun ri' can tz'aket ri ruc'aslen. Roma vi nitiquir nuben chi man nimacun ta riq'uin ri ruch'abel, can nitiquir chuka' nuben queri' riq'uin ronojel ri ruch'acul.
JAM 3:3 Roma riq'uin ri queri', nibanatej achi'el nibanatej riq'uin ri ch'ich' ri nikaya' pa quichi' ri quiej richin yekak'et. Roma xaxe riq'uin ri ch'ich' ri', ri quiej yojquinimaj y yojquic'uaj achique lugar nikajo' yojbe-vi.
JAM 3:4 Achi'el ri barcos chuka' ri yebiyin pa ruvi' ri ya'. Yalan e nima'k y e uc'uan roma cak'ik' ri janíla ruchuk'a'. Pero xaxe riq'uin ri qui-timáon, ri e uc'uey quichin ri barcos yetiquir yequic'uaj achique lugar nicajo' yebe-vi rije'.
JAM 3:5 Achi'el chuka' jun ti k'ak', stape' yalan co'ol oc nitiquir nuq'uis jun nimalej li'aj che'. Y que chuka' ri' ri avak'. Man nim ta, pero riq'uin ri ch'abel ri nubij q'uiy nitiquir nuben.
JAM 3:6 Ri kak' roj achi'el jun k'ak', y jari' chuka' nibin ronojel ruvech etzelal. Ri kak' yo'on c'a pe chike, xa jac'a ri nutz'ilobisaj ronojel ri kach'acul. C'ayef nuben chire ri kac'aslen. Y ronojel ri' xa roma ri itzel-vinek ri richin ri k'ak' ri nucusan richin.
JAM 3:7 Y roj c'o kuchuk'a' pa quivi' ri aj-xic' tak chicop, ri cumetz, ri quer y ri ch'aka' chic chicop. Y ec'o vinek can yequichop ronojel quivech chicop.
JAM 3:8 Pero ri kak' man yojtiquir ta chirij. Xa can itzel vi, achi'el jun cumetz ri ruc'uan veneno richin camic ri pa ruchi'.
JAM 3:9 C'o bey nikaya' ruk'ij ri Katata' Dios riq'uin ri kak'. Y c'o bey nikacusaj richin nikabij itzel ch'abel chire ri vinek. Y vi queri', c'ayef, roma rije' chuka' e ruvachibel ri Dios.
JAM 3:10 Riq'uin ri kak' nikabij ri utz, y riq'uin chuka' ri kak' ri' nikabij ri itzel. Vach'alal, man ruc'amon ta chi queri' nikaben.
JAM 3:11 Roma rix ivetaman chi chupan jun alaxibel-ya' man xtel ta pe utzilej ya' y chuka' c'ayilej ya'.
JAM 3:12 Ni man xtel ta chuka' pe tzayilej ya' y utzilej ya'. Y que chuka' ri' ri víquix (higo), man xtuya' ta aceituna. Ni ri uva man xtuya' ta víquix.
JAM 3:13 Vach'alal, ¿ec'o cami ri ec'o chi'icojol ri can c'o quina'oj y c'o etamabel quiq'uin? Vi queri', yalan utz. Pero can ruc'amon c'a chi niquic'ut chupan ri quic'aslen y riq'uin ri utzilej tak quibanobal. Man c'a tiquinimirisaj-qui', xa can tiquich'utinirisaj-qui' riq'uin etamabel.
JAM 3:14 Pero vi rix xa itzel nina' chire jun chic roma rija' utz c'o, y chuka' nivajo' chi can xe ta rix ri c'o utz niq'uen can chire ronojel cosa; vi xa queri' niben, man c'a tibij chi c'o q'uiy etamabel iviq'uin. Roma riq'uin jun ibanobal queri', can nik'alajin-vi chi xa man jun etamabel iviq'uin.
JAM 3:15 Y vi rix nibij chi c'o etamabel iviq'uin, tivetamaj c'a chi jun etamabel queri', man petenek ta chila' chicaj riq'uin ri Dios. Xa can richin re ruvach'ulef. Xa quichin vinek. Xa richin ri itzel-vinek.
JAM 3:16 Roma vi rix xa itzel nina' chire jun chic roma rija' utz c'o, y chuka' nivajo' chi can xe ta rix ri c'o utz niq'uen can chire ronojel cosa, nik'alajin chi man xe ta ri' ri niben. Xa can ix tz'ucuy-oyoval, y ix banoy c'a ronojel ruvech etzelal.
JAM 3:17 Pero vi ja ri etamabel ri petenek chila' chicaj riq'uin ri Dios ri c'o iviq'uin, nuben c'a chive chi nic'uaj jun c'aslen ch'ajch'oj, chi man niben ta oyoval, utz niben quiq'uin conojel, nivac'axaj jebel ri achique nicajo' ri vinek chive, y chi can nijoyovaj quivech conojel. Can niben c'a ronojel ri utz, man ca'i' ta ic'u'x, ni man ca'i' ta ipalej chuka'.
JAM 3:18 Y vi queri' niben, c'o utz nuq'uen-pe, roma e q'uiy ri xtiquichop niquic'uaj jun c'aslen choj. Can xquixquitz'et c'a chi rix can nirayij chi manek oyoval y can nitej ik'ij chi niben chi man jun oyoval nibanatej.
JAM 4:1 ¿Achique ta c'a nibanon chive richin chi ye'ibanala' cocoj y nima'k tak oyoval? Ri nibanon c'a chive chi c'o oyoval, ja ri itzel tak rayibel ri ec'o iviq'uin y nicajo' yixquichop.
JAM 4:2 Rix xa can janíla c'a nirayij jun cosa ri manek iviq'uin, y romari' yixcamisan, roma yalan nirayij ri cosa ri'. Pero xa man nivil ta. Niben oyoval. Janíla oyoval niben. Pero man nivil ta ri achique nirayij, roma man nic'utuj ta chire ri Dios.
JAM 4:3 O riq'uin juba' nic'utuj chire ri Dios. Pero man nuya' ta chive, roma rix man utz ta ri nic'utuj. Xa richin itzel tak rayibel ri nic'utuj chire ri Dios.
JAM 4:4 Rix ri ichapon chic niya' can ri Dios, ¿man ivetaman ta c'a chi vi nibe ivánima chirij re ruvach'ulef, nik'alajin chi nivetzelaj ri Dios? Romari', rix ri ivojkan chic re ruvach'ulef, can nik'alajin c'a chi ix ru-enemigos na vi ri Dios, roma xa nivetzelaj can.
JAM 4:5 Y man tich'ob chi man kitzij ta ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, tok nubij chi ri Dios rutakon-pe ri Lok'olej Espíritu richin nic'oje' pa tak kánima. Y ri Lok'olej Espíritu ri' janíla yojrajo', y can rurayibel chi xaxe ta ri Dios ri nikajo'. Queri' nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can.
JAM 4:6 Y ri Dios janíla rutzil nuya' pa kavi'. Achi'el nubij chupan ri ruch'abel ri tz'ibatel can, chi ri Dios yeretzelaj y man nuq'uen ta quivech ri niquinimirisaj-qui'. Jac'a ri niquich'utinirisaj-qui', rija' nuya' ri rutzil pa quivi'. Queri' ri tz'ibatajinek can.
JAM 4:7 Tiya-ivi' chuxe' rutzij ri Dios, y man tiya' k'ij chire ri itzel-vinek. Y ri itzel-vinek xtanmej c'a el chivech.
JAM 4:8 Quixjel-apo riq'uin ri Dios, y rija' chuka' xtijel-pe iviq'uin. Rix ri xixmacun chuvech ri Dios, tich'ajch'ojirisaj c'a ri ic'aslen. Rix ri ca'i' ic'u'x riq'uin ri Dios, tich'ajch'ojirisaj c'a ri ivánima.
JAM 4:9 Tina' c'a k'axo'n pa tak ivánima, quixbison y quixok' roma ri imac. Rix ri yixtze'en roma ri quicoten richin re ruvach'ulef, man chic quixtze'en. Xa quixok'. Rix ri janíla quicoten ina'on chupan re ruvach'ulef, xa quixbison ri pa tak ivánima.
JAM 4:10 Tich'utinirisaj-ka-ivi' chuvech ri Ajaf, y rija' xtunimirisaj ik'ij.
JAM 4:11 Vach'alal, man tibij itzel chirij jun chic kach'alal. Roma vi xtibij itzel chirij jun chic kach'alal, can chirij ri ley richin ri Dios yixch'on-vi. Vi xtibij chi jun kach'alal man utz ta ri ruc'aslen chuvech ri Dios, niben c'a chire ri ley richin ri Dios chi man utz ta. Y riq'uin ri' man niben ta ri nubij ri ley. Xa yixch'on chirij.
JAM 4:12 Y ri ley ri' ja ri Dios ri yoyon-pe. Y xaxe rija' nitiquir yojcolon, y xaxe chuka' rija' ri nitiquir yojtakon pa k'ak'. Y c'a ja na rija' ri nibin vi utz ri kabanobal o xa man utz ta. Y rat, ¿achique c'a roma tok nabij chi ri jun chic man utz ta rubanon ri ruc'aslen chuvech ri Dios?
JAM 4:13 Y vacami c'o jun ri ninvajo' ninbij chive rix ri yixbin: Vacami o chua'k yojbe pa jun chic tinamit richin yojc'oje' chiri' jun juna', richin yojlok'o'n y yojc'ayin richin nikach'ec ka-mero.
JAM 4:14 Chivech rix jebel ri ich'obonic, pero xa man ivetaman ta achique xtic'ulvachij ri chua'k-cabij. Roma ri kac'aslen xa achi'el ri sutz' ri nika-pe. Nic'oje-el juba', y chanin niq'uis-el. Y ri kac'aslen roj xa achi'el ri sutz'. Chanin yojq'uis-el chuvech re ruvach'ulef.
JAM 4:15 Roma c'a ri' tok rix nich'ob niben jun cosa, tibij c'a: Vi ri Ajaf xtuya' k'ij y yojc'ase', yekabanala' ri cosa ri'.
JAM 4:16 Pero rix xa man que ta ri' nibij. Xa can nibij chi roj nikaben jun cosa. Man nich'utinirisaj ta ivi' chuvech ri Dios. Y ri' itzel chuvech rija'.
JAM 4:17 Roma vi avetaman achique ri utz, y xa man naben ta, yamacun chuvech ri Dios.
JAM 5:1 Vacami c'o jun ninvajo' ninbij chique ri beyoma'. Ninbij c'a chique chi ruc'amon chi que'ok', quesiq'uin chi ok'ej, roma janíla ri tijoj-pokonal ri xtipe pa quivi'.
JAM 5:2 Ri quibeyomel k'ayinek chic, y ri quitziak chicopirinek chic.
JAM 5:3 Ri qui-mero pusirinek chic. Y riq'uin ri' can nik'alajin chi man xequito' ta ri vinek. Xa choj xquimol. Y ri pus ri richin ri qui-mero xqueruporoj. Q'uiy mero quimolon, pero xa ojc'o chic chupan ri ruq'uisibel tak k'ij.
JAM 5:4 Y q'uiy mero quimolon roma man e quitojon ta chi utzil ri e quisamajela' richin pa juyu'. Y ri Ajaf xerutz'et riq'uin ri quik'oloj chi man e quitojon ta chi utzil ri quisamajela'. Ri nimalej Ajaf, ri Rajaf ronojel, can xerac'axaj c'a ri samajela' chi ye'ok' roma man e tojon ta chi utzil.
JAM 5:5 Ri beyoma' jebel quic'aslen y benek cánima riq'uin ri quicoten richin re ruvach'ulef. Jebel e ti'oj, achi'el nurayij ri cánima, y xa nipe yan ri camic chiquij.
JAM 5:6 Ri beyoma' niquiyec ch'a'oj chiquij ri vinek choj quic'aslen, y riq'uin ri' yequen (yecom) pa quik'a'. Y ri choj quic'aslen man jun niquiben richin niquito-qui'; xa choj niquiya-qui' pa quik'a'.
JAM 5:7 Vach'alal, ninbij c'a chive chi quixcoch'on, y man tiya' can ri coch'onic ri', c'a tok xtapon ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achi'el nuben jun ticonel pa juyu', nicoch'on y nroyobej ri nabey y ruq'uisibel tak job, c'ari' nuben cosechar ri lok'olej tico'n.
JAM 5:8 Y que chuka' ri' tibana' rix. Quixcoch'on. Can ticukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios, roma chanin xtapon ri k'ij tok xtipe chic jun bey ri Ajaf.
JAM 5:9 Vach'alal, man c'a tisujula-ivi' roma ri pokonal, richin queri' man c'ayef ta xtiban chive tok xtapon ri k'ij tok ri Dios xtuk'et tzij. Roma chanin xtipe ri k'ij ri'.
JAM 5:10 Can quixcoch'on c'a. Achi'el xquiben ri achi'a' ojer can, ri xerutek-pe ri Ajaf, k'alajirisey ri ruch'abel, can xquicoch'ola' ri tijoj-pokonal. Y que chuka' ri' tibana' rix vach'alal.
JAM 5:11 Roma ketaman chi ri yecoch'on, jebel ruva-quik'ij. Achi'el ri Job, ri jun achin xc'oje' ojer can, ri janíla tijoj-pokonal xuc'ovisaj. Y can ivetaman c'a ri xuben ri Ajaf ri pa ruq'uisibel. Ri Ajaf yalan utz y c'o chuka' joyovanic riq'uin.
JAM 5:12 Vach'alal, ninbij c'a chive vacami chi tok rix c'o jun ri nivajo' nibij, choj tibij, vi kitzij o man kitzij ta. Pero man jun bey tiben jurar. Man ticusaj ri caj, re ruvach'ulef y ch'aka' chic richin chi niben jurar. Richin queri' man jun ruc'ayeval xtika' pan ivi' tok xtapon ri k'ij tok ri Dios xtuk'et tzij.
JAM 5:13 Y vi c'o jun chi'icojol ri c'o pa tijoj-pokonal, tubana' c'a orar. Vi c'o jun niquicot ri ránima, tubixaj rubi' ri Dios.
JAM 5:14 Vi c'o jun yava', queroyoj c'a ri uc'uey quichin ri kach'alal. Y ri uc'uey quichin ri kach'alal tiquibana' oraciáon riq'uin ri yava'. Pa rubi' ri Ajaf tiquiya' aceite olivo pa ruvi' ri yava'.
JAM 5:15 Y vi riq'uin ronojel quic'u'x niquiben orar, ri yava' nic'achoj. Ri Ajaf can nuc'achojirisaj. Y vi c'o mac rubanon ri yava' ri', man xe ta c'a nic'achoj, xa can nicuyutej chuka' ri rumac.
JAM 5:16 Y rix man c'a tivevala' vi c'o mac ri ibanalon. Xa tik'alajirisala' chivech, y titola-ivi' riq'uin oraciáon, richin yixchojmir. Y vi choj ri ic'aslen chuvech ri Dios, y riq'uin ronojel ivánima xtiben orar, q'uiy ri xtic'ul chire ri Dios.
JAM 5:17 Achi'el xuben ri Elías, ri achin ri xc'oje' ojer can. Rija' jun vinek can achi'el vi roj. Pero riq'uin ronojel ránima xuben orar. Xuc'utuj chire ri Dios chi man tuben job, y can que vi ri' xbanatej. Oxi' juna' riq'uin nic'aj ri man xuben ta job.
JAM 5:18 Y c'ari' tok ri Elías xuben chic orar jun bey y xuc'utuj chire ri Dios chi tubana' chic job. Y can que vi ri' xbanatej. Y ri tico'n xevachin chic jun bey.
JAM 5:19 Vach'alal, vi c'o jun chive ri sachinek y xa man rojkan ta chic ri kitzij y rix ne'iyaca-pe, yalan utz.
JAM 5:20 Y tivetamaj c'a, vi nitzolij chic pe ruc'u'x jun aj-mac, y rija' nuchop jun c'aslen utz, can xiben c'a chire chi nicuyutej ri janipe' mac ri e rubanalon, y nicolotej chuvech ri camic ri nuq'uen-pe ri mac.
1PE 1:1 Yin Pedro, ru-apóstol ri Jesucristo, nintek c'a el re carta re' chive rix ri man ixc'o ta pan itinamit, xa ixc'o ri pa tak tinamit ri chiri' pa Ponto, ri pa Galacia, ri pa Capadocia, ri pan Asia y ri chiri' pa Bitinia.
1PE 1:2 Ri Katata' Dios xixrucha' c'a rix, roma can que vi ri' ri ruch'obon-pe chivij. Y can ja ri Lok'olej Espíritu ri nelesan-el ri itzel ri c'o pa tak ic'aslen, richin queri' yixniman tzij, y riq'uin ri' nuchop nich'ajch'ojir-el ri ic'aslen. Roma ja ri ruquiq'uel ri Jesucristo ri xbiyin tok xquen (xcom), jari' ri nich'ajon-el ri imac. Y ri Dios xtuya' ta c'a janíla utzil pan ivi'. Y xtuya' ta chuka' uxlanen ri pa tak ivánima.
1PE 1:3 Nikaya' c'a chuka' ruk'ij ri Dios ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Rija' can janíla xujoyovaj kavech, romari' tok xutek-pe ri Jesucristo richin chi xquen (xcom) y xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', richin chi xuya' jun c'ac'a' kac'aslen. Y re c'ac'a' kac'aslen re' can nuben c'a chike chi nikacukuba-apo kac'u'x.
1PE 1:4 Can nuben c'a chike chi ri chila' chicaj c'o jun xtikichinaj. Ja ri Dios ri xtiyo'on chike. Ri xtuya' ri Dios chike chila' chicaj man xtik'ey ta, man xtitz'ilub ta, ni man xtuc'ulvachij ta achi'el ri cotz'i'j chi xa nichaki'j-ka. Re' kichin roj y yaquel chila' chicaj.
1PE 1:5 Y roma ri can kacukuban kac'u'x riq'uin ri Dios, romari' tok rija' can yojruchajij riq'uin ri ruchuk'a'. Richin queri' ri colotajic ri can kichin chic roj, can xtikichinaj-vi chupan ri k'ij tok xtipe chic ri Jesucristo.
1PE 1:6 Y jare' ri nibanon chi niquicot ivánima, stape' c'o c'a jun ca'i-oxi' k'ij yixk'axomer roma yixapon chupan q'uiy ruvech tejtobenic.
1PE 1:7 Y re' can nic'atzin-vi richin queri' nik'alajin, vi can kitzij chi icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios. Nic'atzin chi yixtejtobex, achi'el nitejtobex ri ch'ich' rubini'an k'anapuek. Re ch'ich' re' nic'ovisex pa k'ak' richin queri' nitz'et vi utz o xa man utz ta. Y rix yixtejtobex chupan ri tijoj-pokonal, richin nik'alajin, vi can kitzij chi icukuban ic'u'x riq'uin ri Dios. Ri can nicukuba' ic'u'x riq'uin ri Dios más rejkalen que chuvech ri k'anapuek, ri xa niq'uis. Y tok xixtejtobex yan y xicoch' ronojel, xtibix c'a chive chi jebel ri xiben. Y ri Jesucristo xtuya' c'a chuka' ik'ij, tok rija' xtoc'ulun-ka.
1PE 1:8 Y stape' man jun bey itz'eton ri Jesucristo, can nivajo-vi, y chuka' icukuban ic'u'x riq'uin. Y romari' man nivil ta achique rubixic niben chire ri nimalej quicoten ri c'o pa tak ivánima.
1PE 1:9 Rix can nic'ul-vi ri colotajic ri ivajovan-pe. Can roma c'a ri' tok icukuban ic'u'x.
1PE 1:10 Ri achi'a' c'a ri e k'alajirisey richin ri ruch'abel ri Dios ojer can, janíla xcajo' chi xquetamaj ta más chirij ri colotajic. Y can xquitej c'a quik'ij chiretamaxic. Y ja rije' ri xebin can chirij ri rutzil ri xtuya' ri Dios chike roj ri ojc'o chupan re tiempo re'.
1PE 1:11 Janíla c'a xcajo' xquetamaj ta más chirij ri xubij yan ri Lok'olej Espíritu chique. Roma ri Lok'olej Espíritu ri c'o pa tak cánima xubij chique chi ri Cristo can xtutej-vi pokon y tok ic'ovinek chic ri pokon ri xtutej, xtic'oje' ruk'ij-ruc'ojlen. Pero man xk'alajin ta achique tiempo y achique vinek ri', y rije' jari' ri janíla xcajo' chi xquetamaj ta.
1PE 1:12 Pero xk'alajirisex c'a chique ri achi'a' ri' chi ronojel ri niquibij chi xtic'ulvachitej riq'uin ri Cristo, man ja ta chupan ri qui-tiempo rije' xtibanatej-vi. Xa c'a ja re chupan re ka-tiempo roj. Y ri utzilej ch'abel richin colotajic tzijon c'a chive rix coma achi'a' ri e to'on roma ri Lok'olej Espíritu ri takon-pe chila' chicaj. Y hasta ri ángeles janíla nicajo' chi niquetamaj más chirij ri tzijon chive rix.
1PE 1:13 Roma c'a ri' rix, tina' jebel ri achique ri niben y riq'uin ta etamabel nichajij jebel ri ic'aslen. Y can riq'uin c'a chuka' ronojel ivánima tivoyobej ri utzil ri xtijach chive tok xtoc'ulun-ka ri Jesucristo.
1PE 1:14 Can tic'utu' c'a chi ix ralc'ual chic ri Dios; tinimaj c'a ri rutzij. Man c'a tiben ri nirayij rix, can achi'el ri xiben tok c'a man jun ivetaman.
1PE 1:15 Pa ruq'uexel ri', rix quixoc achi'el ri xoyon ivichin, roma ri xoyon ivichin can lok'olej vi. Rix can quixoc c'a chuka' lok'olej tak vinek riq'uin ronojel ri ic'aslen.
1PE 1:16 Can tibana' c'a achi'el ri nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, chi quixoc lok'olej tak vinek riq'uin ri ic'aslen, roma yin can in lok'olej vi, nicha' ri Dios. Queri' ri tz'ibatel can.
1PE 1:17 Y ri Dios man nutzu' ta na janipe' titzu'un jun vinek richin queri' nuk'et tzij pa ruvi'. Roma vi utz rubanobal jun, rija' nuya' jun utzilej rajel-ruq'uexel chire. Y vi jun xa man utz ta ri rubanobal, rija' nuya' jun itzel ruq'uexel chire. Roma c'a ri', tok c'a ixc'o na chuvech re ruvach'ulef, tixibila' c'a ivi', richin queri' man quixmacun. Roma ri Dios ri nibij Katata' chire, jun chojmilej K'atoy-Tzij.
1PE 1:18 Y rix chuka' jebel ivetaman chi ri xquibanala' ri ivati't-imama' ojer can, man jun vi rejkalen. Y chuvech c'a ri itzel tak quibanobal rije', chuvech ri' xixcolotej-vi-pe. Y tok xixcol-pe chuvech re itzel tak banobel re', man xixcol ta pe riq'uin jun cosa ri xa niq'uis achi'el ta ri k'anapuek o sakipuek.
1PE 1:19 Xa can riq'uin ri lok'olej ruquiq'uel ri Cristo xixcol-vi-pe. Y rija' can achi'el ri carne'l ri yesuj chire ri Dios. Carne'l ri man jun noc chique y jebel e ch'ajch'oj; y can que c'a ri' ri Cristo.
1PE 1:20 Y ojer-ojer can ri', tok c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef, ri Dios can ja yan ri' ruch'obon chi nutek-pe ri Cristo. Pero xa c'a juba' can ri xapon ri k'ij richin xoc'ulun. Y ri Cristo xpe chuvech re ruvach'ulef richin xuq'uen-pe utzil chike.
1PE 1:21 Romari', vi can iniman ri Cristo, can iniman chuka' ri Dios. Roma ja ri Dios ri xbanon chire ri Cristo chi xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki', y ja chuka' rija' ri xbanon chi c'o chuka' ruk'ij-ruc'ojlen ri Cristo. Queri' xuben roma xrajo' chi can ticukuba' ic'u'x riq'uin rija' y tivoyobej ri utzil ri xtuya' pan ivi'.
1PE 1:22 Y tok xinimaj ri nubij ri kitzij, can ja ri Lok'olej Espíritu ri xsamej pa tak ivánima. Y riq'uin ri', ri ivánima xch'ajch'ojir. Y re' nuben c'a chive chi ye'ivajo' ri ch'aka' chic kach'alal, y que'ivajo', pero man riq'uin ta ca'i' ipalej. Xa can janíla tivajo-ivi' y riq'uin ch'ajch'ojilej ivánima.
1PE 1:23 Roma rix c'o jun c'ac'a' ic'aslen. Y re c'aslen re' man ja ta ri jun c'aslen ri niq'uis, ri xic'ul tok xixalex. Man que ta ri'. Re c'ac'a' ic'aslen, jari' ri xic'ul tok xinimaj ri ruch'abel ri Dios. Ch'abel ri can richin jantape' nic'oje', y ch'abel ri can c'o-vi c'aslen riq'uin.
1PE 1:24 Y chupan c'a ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, nubij: Ri c'aslen ri xkac'ul tok xojalex chuvech re ruvach'ulef, xa achi'el ri k'ayis. Roma ri k'ayis nichaki'j y niq'uis-ka. Y ri ruk'ij jun vinek, xa achi'el ri rusi'j jun k'ayis. Roma ri rusi'j jun k'ayis xa nitzak-el.
1PE 1:25 Pero ri ruch'abel ri Ajaf Dios can richin jantape' nic'oje'. Y ri' ja ri utzilej ch'abel richin colotajic ri xtzijox chive rix.
1PE 2:1 Roma ja ri c'ac'a' ic'aslen ichapon-el, tiya' c'a can ronojel ruvech etzelal. Man chic c'a que'ik'olola' vinek. Y vi ca'i' ipalej xiben tok rubanon can, tiya' c'a can rubanic. Man c'a itzel tina' chire jun vinek ri c'o utzil ruc'ulun. Ni man c'a que'ibila' tzij ri man pa rubey ta, ni man e ruc'amon ta.
1PE 2:2 Rix can tibana' c'a achi'el niquiben ri tak ac'uala' c'a calaxic, can niquirayij ri quitz'un, y riq'uin ri' yeq'uiy. Y que c'a chuka' ri' rix, can tirayij tivac'axaj y tinic'oj ri ruch'abel ri Dios, roma can kitzij vi. Richin queri' yixq'uiy y nivil colotajic.
1PE 2:3 Can ivetaman chic c'a chi janíla jebel ránima ri Ajaf.
1PE 2:4 Y roma c'a ri' can quixjel-apo riq'uin ri Jesucristo, roma rija' achi'el jun abej ri c'o ruc'aslen. Rija' man xucusex ta coma ri achi'a', roma xa xquetzelaj. Xa xquiben achi'el ri niquiben ri achi'a' banoy tak jay, tok man utz ta niquitz'et jun abej, niquiya' can. Y queri' xquiben riq'uin rija'. Jac'a chuvech ri Dios, ri Jesucristo can cha'on, y janíla rejkalen.
1PE 2:5 Y roma ixc'o riq'uin ri Jesucristo, rix chuka' ix achi'el abej ri c'o quic'aslen, ri yixucusex richin rachoch ri Lok'olej Espíritu. Y can ix lok'olej tak sacerdotes chuka', romari' c'o tisuju' chire ri Dios. Can jac'a rix mismo ri tisuju-ivi' chire ri Dios, y rija' xquixruc'ul, roma can ix richin chic ri Jesucristo.
1PE 2:6 Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can, nubij: Yin xtinya' c'a ri Abej ri pa tinamit Sión. Y re Abej re' can cha'on-vi. Can janíla vi rejkalen, y can xtic'atzin richin man nitzak ri jay. Y ri vinek ri xqueniman richin, man jun bey xqueq'uixbitej ta, roma ri utzil ri bin chique chi can xquequic'ul, can xquequic'ul-vi. Queri' nubij chupan ri tz'ibatel can.
1PE 2:7 Romari' rix ri ninimaj rija', janíla rejkalen chivech. Jac'a ri vinek ri man niquinimaj ta ri nubij, niquiben achi'el ri banoy tak jay ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios tz'iban can. Chiri' nubij: C'o c'a jun abej ri man xka' ta chiquivech ri ch'aka' banoy tak jay. Pero re abej re' can xch'acon-vi, roma re abej re' xa can c'o-vi ri xucusan chire ri jay richin chi ri jay ri' man nitzak ta.
1PE 2:8 Y chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can, chuka' nubij c'a chirij ri Abej ri'. Can nubij c'a: Ec'o vinek ri xa xtiquipaxij-qui' chuvech ri Abej y xquetzak, nicha' c'a ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can. Ri vinek c'a ri xa xtiquipaxij-qui' chuvech ri Abej, xquetzak riq'uin ri quic'aslen, roma can man niquinimaj ta vi ri ruch'abel ri Dios. Y chuka' can queri' rubin ri Dios chi xtiquic'ulvachij.
1PE 2:9 Jac'a rix ri iniman ri Dios, ix jun tinamit ri can cha'on-vi roma rija'. Y rix ix sacerdotes richin ri nimalej Dios. Y rix chuka' can ix jun lok'olej tinamit. Can ix rutinamit vi c'a ri Dios. Y can quere' rubanon chive richin queri' yixtiquir nitzijoj chi ri Dios yalan utz iviq'uin. Y ja rija' ri xelesan-pe ivichin chupan ri k'eku'n y xixruya' chupan ri lok'olej sakil riq'uin rija'.
1PE 2:10 Y tok rubanon can, ni man jun ta tinamit ri ibanon. Jac'a re vacami, jun tinamit ri ibanon y can ix rutinamit chic ri Dios. Y tok rubanon can chuka', man ivetaman ta chi riq'uin ri Dios c'o joyovanic. Jac'a re vacami ivetaman chic chi ri Dios can nujoyovaj-vi ivech, roma xixrucol yan chupan ri imac.
1PE 2:11 Rix vach'alal ri yalan yixinvajo', ninc'utuj c'a jun utzil chive. Roma rix can ix richin chila' chicaj y xa ix k'axel c'a chuvech re ruvach'ulef. Y romari' man tiya' k'ij chi yebanatej itzel tak rayinic ri pan ic'aslen. Roma xa ja ri itzel tak rayinic ri', xa jari' ri yebanon oyoval riq'uin ri ivánima.
1PE 2:12 Roma c'a ri' can tic'uaj jun c'aslen utz, y choj quixbiyin. Richin queri', vi ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios niquimol-pe tzij chivij chi man utz ta ri ic'aslen, pero ri ibanobal xa can utz vi, ri vinek ri' xtiquiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios roma ri ic'aslen rix, tok xtapon ri k'ij chi ri Dios nuk'et tzij.
1PE 2:13 Y chi'ivonojel tinimaj c'a quitzij conojel ri k'atbel tak tzij ri ec'o, roma ri Ajaf queri' nrajo' chi niban. Tinimaj c'a rutzij ri rey, roma ja rija' ri k'atoy-tzij ri más uchuk'a' c'o pa ruk'a'.
1PE 2:14 Y tinimaj c'a chuka' quitzij ri ch'aka' chic k'atoy tak tzij ri e ruk'a-raken ri rey. Roma ja rije' ri e yo'on richin niquiya' ruc'ayeval pa quivi' ri vinek ri e banoy richin etzelal. Y e yo'on c'a chuka' richin niquiya' quik'ij ri vinek e choj.
1PE 2:15 Ri Dios can nrajo' c'a chi rix ja ta ri utz ri niben ronojel bey, richin queri' man jun yetiquir niquibij chivij ri vinek ri man jun quetaman y man yech'obon ta jebel.
1PE 2:16 Rix ix libre, roma chuxe' rutzij ri Dios ixc'o-vi. Can tibana' c'a chi ix libre, pero man roma ta ri' ja ta ri itzel ri niben. Man tiben queri'. Xa can quixc'oje' chuxe' rutzij ri Dios, y ja ri nrajo' rija', jari' ri tibana'.
1PE 2:17 Tivajovala-ivi' ri iniman chic ri Jesucristo. Tixibila' c'a ivi' chuvech ri Dios richin man yixmacun. Tiya' c'a ruk'ij ri k'atoy-tzij, achi'el ri rey. Y tiya' chuka' quik'ij conojel vinek.
1PE 2:18 Y rix samajela', can tich'utinirisaj c'a ivi' y tinimaj quitzij ri i-patrón. Y vi yalan jebel quina'oj iviq'uin, can tinimaj c'a quitzij. Y vi yalan itzel quina'oj iviq'uin, chuka' can tinimaj c'a quitzij.
1PE 2:19 Roma vi yixka' pa jun pokonal y xa man jun imac ibanon, y nicoch' ronojel ri', roma can c'o-vi chi'ic'u'x ri Dios, rija' nika' chuvech.
1PE 2:20 Pero vi yixch'ay roma can c'o imac xiben, man jun utz nuq'uen-pe chive; stape' janíla xquixcoch'on. Pero vi pa ruq'uexel ta nic'ulvachij tijoj-pokonal roma imac, rix nic'ulvachij ta jun tijoj-pokonal roma jun banobel utz ri xiben, y nicoch' ri tijoj-pokonal ri', ri Dios can nika-vi chuvech ri niben.
1PE 2:21 Queri' nrajo' ri Dios chi niben chi'ivonojel rix ri xixoyox roma rija'. Nrajo' chi niben achi'el xuben ri Cristo. Rija' can xutej pokon koma roj. Y riq'uin ri' xuc'ut can chikavech chi man tikapokonaj yojapon chuvech ri tijoj-pokonal.
1PE 2:22 Ri Cristo can man jun bey vi xuben jun mac. Ni man jun bey xucusaj ta chuka' jun tzij richin xuk'ol ta jun vinek.
1PE 2:23 Rija' tok xebix pokon tak ch'abel chire coma ri vinek, man xutzolij ta ruq'uexel riq'uin ch'abel e pokon. Y tok c'o xban chire, man xubij ta chuka' chi nuben ruq'uexel chique. Xa pa ruk'a' ri Dios xuya-vi ronojel ri xquiben ri vinek chire. Roma ri Dios choj nik'aton tzij.
1PE 2:24 Ja ri Cristo ri xuc'uan ri kamac chuva ri cruz richin nikaya' can ri itzel c'aslen, y nikachop ta el jun c'aslen choj. Ja rija' ri xsocotej y xquen (xcom) chuva ri cruz richin nichojmir ri kac'aslen.
1PE 2:25 Roma rix tok rubanon can, ix achi'el tak carne'l ri e sachinek can. Jac'a re vacami tzolijinek chic pe ic'u'x riq'uin ri Cristo. Y ja rija' ri Kaj-Yuk' y nuchajij ri kánima.
1PE 3:1 Y que chuka' ri' rix ixoki' ri c'o ivachijlal y iniman ri Dios, can tinimaj c'a quitzij rije'. Richin queri', vi ri ivachijlal man quiniman ta ri ruch'abel ri Dios, roma ta ri ic'aslen rix, xtiquinimaj ta. Y man nic'atzin ta na xtitzijox chique richin niquinimaj.
1PE 3:2 Xaxe riq'uin niquitz'et chi ic'uan jun ch'ajch'ojilej c'aslen y yixniman tzij, xtiquinimaj.
1PE 3:3 Y rix ixoki' can nic'atzin-vi nivik-ivi' (nivek-ivi'), pero man quiq'uin ta cosas ri e banon riq'uin k'anapuek, ni man riq'uin ta jebel tak tziek, ni man riq'uin ta ri ruchojmirisaxic ri rusmal tak ivi'.
1PE 3:4 Xa titija' ik'ij richin ja ta ri ivánima jebel vikil (vekil) chuvech ri Dios. Tivika-ivi' (tiveka-ivi') riq'uin jun c'aslen ch'uch'uj y riq'uin jun c'aslen ri nuc'ut chi jebel ina'oj quiq'uin ri ch'aka' chic. Roma re vikbel re' (re vekbel re') man xtiq'uis ta, y jare' ri más rejkalen chuvech ri Dios.
1PE 3:5 Roma ri ojer can, que chuka' ri' xquivik-qui' (xquivek-qui') ri lok'olej tak ixoki' ri xcoyobej ri rutzil ri Dios. Xquivik (Xquivek) jebel ri cánima y xquinimaj chuka' quitzij ri cachijlal.
1PE 3:6 Achi'el xuben ri Sara; rija' can xunimaj rutzij ri Abraham ri rachijil, y vajaf chuka' xcha' chire. Y rix kach'alal ixoki' utz chi nibix riy ri Sara chive, pero vi can nic'uaj jun utzilej c'aslen y man nixibij ta ivi' chi yixapon chuvech jun tijoj-pokonal.
1PE 3:7 Y que c'a chuka' ri' rix achi'a' ri iniman ri Dios, utz c'a ina'oj tibana' quiq'uin ri ivixjaylal, roma rije' man e junan ta iviq'uin rix. Y rije' c'o chuka' quik'ij. Y can junan chuka' xtivichinaj ri utzilej c'aslen ri nuya' ri rutzil ri Dios chive. Quixoc c'a utz quiq'uin richin queri' ri i-oraciones choj ye'apon riq'uin ri Dios.
1PE 3:8 Pa ruq'uisibel ninbij c'a chive chi'ivonojel chi can junan ivech tibana'. Vi c'o jun chive ri c'o nuc'ulvachij, can tina' c'a chuka' rix ri k'axo'n ri nuna' ri jun pa ránima. Tivajovala-ivi' chi'ivach'alal ivi'. Tijoyovala' ivech. Utz tibana' quiq'uin conojel.
1PE 3:9 Y tok niban jun itzel chive, man c'a tiben ruq'uexel. Y tok nibix ch'abel ri janíla e pokon chive, man c'a chuka' tibij jun chic ch'abel queri' rix richin niben ruq'uexel chire. Man tiben queri', xa tic'utuj chire ri Dios chi tuto' ri vinek ri'. Roma ri Dios can ix royon richin niben ri utz, y nrajo' c'a chuka' chi rix nic'ul ri utz.
1PE 3:10 Y can achi'el chuka' nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can. Ri chiri' nubij: Vi navajo' jun c'aslen richin quicoten, y vi navajo' chuka' ne'avila' k'ij janíla jebel, man tacusaj ri avak' richin nabij ch'abel ri man e utz ta, ni man chuka' tacusaj ri achi' richin nabij tzij richin yak'olon.
1PE 3:11 Man taben ri etzelal, xa ja ri utz ri ruc'amon chi naben. Tacanoj ri c'aslen richin uxlanen y jari' tavojkaj.
1PE 3:12 Roma ri Ajaf can yerutzu' ri vinek choj quic'aslen. Y can nrac'axaj ri qui-oración. Jac'a ri yebanon etzelal, man utz ta yerutz'et. Queri' nubij ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can.
1PE 3:13 ¿Can c'o ta cami jun ri c'o itzel nuben chive, tok rix xa can ja vi ri utz ri niben?
1PE 3:14 Pero vi roma ri chojmilej ic'aslen, rix nivil pokonal, jebel ruva-ik'ij. Y romari' man tixibij-ivi' chiquivech ri yebanon queri' chive. Ni man tisach c'a chuka' ic'u'x.
1PE 3:15 Xa tiya' ruk'ij ri Cristo ri pan ivánima roma rija' lok'olej, y toka' chi'ic'u'x chi ja rija' ri Rajaf ri ivánima. Y man jun bey c'a tipokonaj nitzijoj ri achique roma tok ivoyoben ri rutzil ri Dios, tok c'o jun ri nic'utun chive. Y xabachique c'a ri nic'utun chive, tibij c'a chire riq'uin ch'uch'ujil y ajovabel ri achique roma tok ivoyoben ri rutzil ri Dios. Y tiya' chuka' ruk'ij.
1PE 3:16 Can man jun bey c'a tiben ri etzelal, richin man nik'axon ivánima romari'. Y vi roma ja ri Cristo ri iniman, romari' c'o jun vinek ri nimolon-pe tzij chivij, chi man utz ta ri ic'aslen, ri nimolon-pe tzij chivij, xtiq'uixbitej, roma ri ic'aslen can utz vi.
1PE 3:17 Roma vi rurayibel ri Dios richin chi rix nivil pokonal stape' ja ri utz ri niben, yalan jebel. Que chuvech nivil ta pokonal roma c'o etzelal ri ibanalon.
1PE 3:18 Toka' chi'ic'u'x chi ri Cristo xutej chuka' pokon stape' ri ruc'aslen rija' can chojmilej vi. Rija' xquen c'a (xcom c'a) koma roj ri man choj ta kac'aslen. Rija' xaxe jun bey ri xc'atzin richin xquen (xcom) roma ri kamac, richin queri' yojoc richin ri Dios. Rija' xquen (xcom), pero ri ránima can q'ues vi.
1PE 3:19 Y ri ránima rija' xapon quiq'uin ri ch'aka' chic ánima ri e tz'apen y c'o ri xberutzijoj chique.
1PE 3:20 Ri ánima ri e tz'apen, ja ri man xquinimaj ta rutzij ri Dios ri ojer can. Rije' xec'oje' pa ru-tiempo ri Noé, tok xban ri nimalej barco. Ri Dios janíla q'uiy tiempo xuya' chique richin xeroyobej. Pero man jun ri xtzolin ta pe ruc'u'x. Y ri xe'oc chupan ri barco ja ri vinek ri xeniman y xa man e q'uiy ta, xa can xe ri e vakxaki'. Rije' ja ri ya' ri xcolon quichin, roma ri barco xc'oje' pa ruvi' ri ya'.
1PE 3:21 Y ja chuka' ri' nic'atzin-vi ri ya' chike roj vacami. Tok yojban bautizar, ri ya' noc jun retal ri kacolotajic. Ri ya' man nic'atzin ta richin chi nuch'ej-el ri tz'il richin ri kach'acul. Man que ta ri'. Ri ya' nuc'ut c'a chi roj nikajo' nikaben ri utz chuvech ri Dios. Nikajo' chi ch'ajch'oj ri kánima chuvech. Y ri kamac ye'el c'a roma ri camic y ri c'astajibel richin ri Jesucristo.
1PE 3:22 Ri Jesucristo xbe chila' chicaj, y vacami c'o-apo pa rajquik'a' ri Dios. Can pa ruk'a' c'a rija' ec'o-vi ri ángeles, y pa ruk'a' c'a chuka' rija' ec'o-vi ri k'atoy tak tzij, y ri uchuk'a' ri ec'o.
1PE 4:1 Tok ri Cristo xc'oje' chuvech re ruvach'ulef, xutej pokon. Y que c'a chuka' ri' rix man tipokonaj nitej pokon. Roma vi nitej pokon roma ja ri Cristo ri iniman, can nik'alajin-vi chi iyo'on chic can ri mac,
1PE 4:2 richin queri' janipe' chic tiempo ri xquixc'ase-el, ja ta ri rurayibel ri Dios ri niben-el y man ta ja ri nirayij rix.
1PE 4:3 Xa man chic c'a tiben banobel ri yeka' chiquivech ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios. Roma ri k'ij tok xe'ibanala' banobel queri' xa can xek'ax yan c'a chive rix. Tok xa can man xixq'uix ta juba' xibanala' ronojel ruvech etzelal. Can xe'ibanala' ronojel ri xirayij xiben. Xixk'aber. Xe'ibanala' man utzilej tak nimak'ij ta. Ximolola-ivi' richin xitej ya'. Xiyala' quik'ij ri vachibel e banalon coma achi'a', y xa ivetaman chi man ruc'amon ta chi niben queri'. Jac'a re vacami, man chic tiben banobel re que tak re'.
1PE 4:4 Y romari' ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios, can achique la chi vinek yixquitz'et, roma rix man nibanala' ta chic ri itzel tak banobel ri c'a niquibanala' na rije'. Y chuka' romari' re vinek re' janíla yech'on chivij.
1PE 4:5 Jac'a re vinek re' c'o chi xtiquijech na cuenta chuvech ri Dios ri can c'o chic richin nuk'et tzij, tok xtapon ri k'ij. Ri Dios can xtuk'et na vi tzij pa quivi' ri vinek ri e q'ues, y pa quivi' chuka' ri e caminaki' chic el.
1PE 4:6 Romari' ri utzilej ch'abel richin colotajic can xtzijox-vi chuka' chique ri e caminaki'. Y xk'atatej-el tzij pa quivi', can achi'el nik'atatej tzij pa quivi' conojel vinek. Pero xtzijox ri utzilej ch'abel richin colotajic chique, richin queri' xquil ta c'a ri c'aslen riq'uin ri Dios.
1PE 4:7 Y can chanin c'a chuka' xtapon ri ruq'uisibel tak k'ij richin re ruvach'ulef. Roma c'a ri' rix, can tina' c'a jebel ri achique ye'ibanala' y riq'uin ronojel ivánima tibana' orar jantape'.
1PE 4:8 Y ri nic'atzin chuka' chi niben rix, ja ri tivajovala-ivi' janíla. Y ri ajovabel can nic'atzin-vi. Roma tok can navajo' jun vinek, chanin nacuy ri rumac.
1PE 4:9 Y riq'uin c'a ronojel ivánima tic'ulula-ivi'. Vi c'o jun chive rix napon juc'an chic, utz ta ruc'ulic niban, y vi c'o jun ri juc'an chic petenek-vi, utz ta chuka' ruc'ulic niben rix.
1PE 4:10 Can chi'ijujunal c'o jun samaj ri yixtiquir niben, samaj ri ruyo'on-rusipan ri Dios chive roma ri rutzil. Romari' tikucusaj c'a ri ruyo'on-pe ri Dios chike, richin yekato' ri ch'aka' chic ri quiniman ri Dios. Kojoc c'a utzilej tak samajela' ri nikachajij ri janíla ruvech samaj ri ruyo'on-pe ri Dios chike.
1PE 4:11 Y vi can banon c'a pe chave roma ri Dios richin chi natzijoj ri ruch'abel, man c'a tamestaj chi can ruch'abel vi rija' ri natzijoj. Vi jun chic ruvech samaj ruyo'on-pe ri Dios chave, man c'a tamestaj chi ja rija' yoyon-pe avuchuk'a' richin yatiquir yasamej. Y riq'uin ri' xtuc'ul ta ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios. Y roma ri xuben ri Jesucristo, xtuc'ul ta c'a chuka' ruk'ij ri Dios. Rija' can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen y c'o ruk'atbel-tzij ri man jun bey xtiq'uis. Can que c'a ri'.
1PE 4:12 Vach'alal ri yalan yixinvajo', man achique la titz'et rix tok yixapon pa jun tijoj-pokonal y nina' chi can pa jun k'ak' richin tejtobenic ixc'o-vi. Roma riq'uin juba' ri tejtobenic ri' petenek riq'uin ri Dios richin nik'alajin vi can kitzij chi cukul ic'u'x riq'uin. Y man ja ta c'a rix ri nabey yixc'ulvachin quere'.
1PE 4:13 Tok rix yixic'o c'a pa jun k'axomal, achi'el ri k'axomal ri xuc'ovisaj ri Cristo, man c'a quixbison, xa quixquicot. Y tok xtapon c'a ri k'ij tok xtik'alajin chi ri Cristo can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen, can janíla c'a xtiquicot ri ivánima rix.
1PE 4:14 Y vi roma ja ri Cristo ri iniman, romari' nibix pokon tak tzij chive, can c'o c'a utz ri xtuq'uen-pe chive. Y can c'o-vi utz ri nuq'uen-pe chive, roma iviq'uin rix can c'o-vi ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios. Lok'olej Espíritu ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Y rix can niya-ka ruk'ij re Lok'olej Espíritu re'. Y ja ri yebin pokon tak tzij chive rix, can ja chuka' ri' ri yebin pokon tak tzij chirij ri Lok'olej Espíritu ri'.
1PE 4:15 Tichajij c'a ivi' chi'ijujunal richin man yixcamisan, richin man yixelek', y richin chuka' man tiju-apo-ivi' ri acuchi ri man ruc'amon ta. Y man tiben ri ronojel ruvech etzelal. Roma vi nitej pokon roma niben jun mac, man utz ta.
1PE 4:16 Pero vi nitej pokon roma iniman ri Cristo, man c'a quixq'uix. Xa tiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios roma can ix richin chic ri Cristo.
1PE 4:17 Roma vacami ruk'ijul chic richin chi ri Dios nuben kachojmil roj ri ralc'ual chic rija'. Y vi roj nika' tijoj-pokonal pa kac'aslen chuvech re ruvach'ulef, y can oj ralc'ual chic ri Dios, ¿achique chic c'a ruvech chi tijoj-pokonal ri xtika' pa quivi' ri man xquinimaj ta ri nubij ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nic'amon-pe colotajic? Can xtic'o c'a ruvi' ri tijoj-pokonal ri xtika' pa quivi'.
1PE 4:18 Y roj ri yojniman richin ri Cristo, y can nikajo' nikac'uaj jun c'aslen choj, riq'uin janíla ruc'ayeval nikil ri colotajic. Pero yojcolotej. Jac'a ri aj-maqui', ri can man quic'uan ta jun utzilej c'aslen chuvech ri Dios, can man xquecolotej ta vi. Xa can xtika' na vi ri nimalej ruc'ayeval pa quivi'.
1PE 4:19 Romari', vi roj ri kaniman ri Dios nikatej pokon roma queri' ri nrajo' rija', man jun bey c'a tikamestaj can. Man jun bey c'a chuka' tikamestaj nikaben ri utz. Y tikajacha-ki' pa ruk'a' ri Dios. Roma ja rija' ri banayon-pe kichin. Y rija' man jun bey xkojruya' ta can.
1PE 5:1 Vacami ninvajo' c'a ninbij ca'i-oxi' ch'abel chique ri achi'a' ri ye'uc'uan ivichin. Y yin, jun chuka' chique rije'. Xaxe chic yin can xintz'et ri Cristo tok xutej pokon. Pero tok xtapon c'a ri k'ij tok xtek'alajin ri ruk'ij-ruc'ojlen ri Cristo, konojel c'a roj xkojc'oje' riq'uin.
1PE 5:2 Rix c'a achi'a' ri yixuc'uan quichin ri kach'alal, can que'ichajij c'a. Roma rije' e richin chic ri Dios, y ja ri Dios ri yoyon re samaj re' chive. Que'ichajij c'a, can achi'el nuben jun aj-yuk' quiq'uin ri rucarne'l. Y can riq'uin c'a chuka' ronojel ivánima tibana'. Y man xaxe roma ri c'o chi niben. Ni man chuka' xaxe roma ch'acoj-mero. Xa que'ichajij ri kach'alal riq'uin rayibel.
1PE 5:3 Pero man roma ta chuka' chi ja rix ri yixchajin quichin, roma ta ri' nic'o ruvi' ri niben chique. Man que ta ri'. Xa can tic'uaj jun chojmilej c'aslen chiquivech, richin queri' rije' niquetamaj niquic'uaj chuka' jun chojmilej c'aslen.
1PE 5:4 Y vi choj c'a xtiben rix chiquivech y jebel ye'ichajij, xtic'ul c'a jun lok'olej sipanic ri man jun bey xtiq'uis, y romari' rix xtic'ul c'a ik'ij. Y re' xtic'ul c'a tok xtoc'ulun chic ka ri Cristo, ri nimalej Aj-Yuk'.
1PE 5:5 Y rix c'a chuka' ri c'a ix ac'uala' na, tinimaj c'a quitzij ri achi'a' e rijita'k ri e uc'uayon ivichin. Y chi ac'uala' y chi rijita'k, tinimala' c'a itzij. Man tinimirisaj-ivi'. Roma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'iban can, nubij: Ri Dios yeretzelaj y man nuq'uen ta quivech ri niquinimirisaj-qui'. Jac'a ri niquich'utinirisaj-qui', rija' nuya' ri rutzil pa quivi'.
1PE 5:6 Roma c'a ri', can tich'utinirisaj-ivi' chuvech ri Dios, roma rija' can c'o-vi ruchuk'a'. Tich'utinirisaj c'a ivi' chuvech, richin queri' tok xtapon ri k'ij, rija' xtunimirisaj ik'ij.
1PE 5:7 Y tiya' c'a pa ruk'a' ri Dios ronojel ri pena ri ichajin, roma rija' can yixruchajij-vi.
1PE 5:8 Can tina' c'a jebel ri achique niben. Y can tichajij chuka' ri ic'aslen. Roma ri itzel-vinek, ri ka-enemigo, can nisutiyaj-pe chikij. Can achi'el nuben jun coj ri nik'ajan-pe que tak ri', tok nucanoj ruvay. Can queri' nuben ri itzel-vinek chike roj.
1PE 5:9 Y man tiya' c'a k'ij chi nich'acon chivij. Man quixtzak pa ruk'a', y man tiya' can ri Cristo. Roma can ivetaman chi man xe ta rix ri yixc'ovisan tijoj-pokonal, xa can que chuka' ri' ri ch'aka' chic kach'alal ri quitalun-qui' chuvech re ruvach'ulef.
1PE 5:10 Y re vave' chuvech re ruvach'ulef man q'uiy ta ri tijoj-pokonal ri xtic'ovisaj-el. Y tok ic'ovisan chic c'a re pokonal re', ri Dios xtuchojmirisaj c'a ri ic'aslen. Xtuben c'a chive chi man jun bey niya' can. Xtuya' c'a ivuchuk'a', y xtuben chuka' chive chi más nicukuba' ic'u'x riq'uin. Ri Dios nuya' ronojel ri rutzil pa kavi'. Y rija' can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen. Rija' xojroyoj richin yojc'oje' riq'uin richin jantape'. Jebel c'a xtekabana' riq'uin roma jun kabanon riq'uin ri Jesucristo.
1PE 5:11 Rija' can c'o-vi ruk'ij-ruc'ojlen y c'o ruk'atbel-tzij ri man jun bey xtiq'uis. Can que ta c'a ri'.
1PE 5:12 Y yin cukul c'a nuc'u'x riq'uin ri kach'alal Silvano, roma rija' can janíla samajel y riq'uin ronojel ránima nuben ri rusamaj ri Dios. Romari' yin xinc'utuj c'a utzil chire rija' roma re carta re nintek-el chive, richin ninbij-el chive chi can kitzij vi ri rutzil ri Dios ri achok iq'uin icukuban-vi ic'u'x. Y romari' man jun bey tiya' can.
1PE 5:13 Y vacami c'a, ri ixc'o chiri' tic'ulu' ri rutzil-ivech ri niquitek-el ri kach'alal ri ec'o vave' pa tinamit ri nibix Babilonia chire. Kach'alal ri can e cha'on-vi roma ri Dios, can achi'el ri xixrucha' rix ri chiri'. Chuka' tic'ulu' ri rutzil-ivech ri nutek-el ri jun achi'el nuc'ajol, ri rubini'an Marcos.
1PE 5:14 Chi'ijujunal tik'ejela-ivi' (tik'ijala-ivi') riq'uin jun lok'olej ajovabel, riq'uin jun lok'olej tz'ubanic (tz'umanic). Y xtic'oje' ta c'a uxlanen ri pa tak ivánima chi'ivonojel, ri ix richin chic ri Jesucristo. Que ta c'a ri'.
2PE 1:1 Yin ri Simón Pedro, jun rusamajel ri Jesucristo, y jun chuka' ru-apóstol rija'. Tic'ulu' c'a re carta re', ri can ivichin rix nuyo'on-el. Can junan vi c'a ri kaniman iviq'uin y janíla jebel. Y kac'ulun c'a re', roma ri ruchojmilal ri xuben ri Dios, ri Kacolonel Jesucristo.
2PE 1:2 Can q'uiy ta c'a utzil y q'uiy ta chuka' uxlanen xtic'ul, roma jebel ivetaman ruvech ri Dios y ri Kajaf Jesús.
2PE 1:3 Y ronojel ri nic'atzin richin nijalatej ri kac'aslen, ja ri ruchuk'a' ri Dios ri yoyon-pe chike. Y richin nikac'uaj c'a chuka' jun c'aslen utz chuvech rija', ruyo'on-pe ri nic'atzin chike. Ri yo'on c'a pe chike, yo'on-pe chike roma ri ketaman chic ruvech ri xoyon kichin. Y rija' xojroyoj riq'uin ri ruk'ij-ruc'ojlen y riq'uin ri ruchuk'a'.
2PE 1:4 Y riq'uin ri', c'o chuka' ri xusuj chike. Ri xusuj rija' chike, janíla jebel y nim rejkalen. Roma yojcolotej-pe chuvech ri etzelal ri c'o vave' chuvech re ruvach'ulef roma ri itzel tak rayinic. Y xusuj chuka' chike chi nujel ri kac'aslen y yojoc c'a achi'el rija'.
2PE 1:5 Roma c'a ri' tok rix iniman chic ri Jesucristo, ruc'amon chi nik'alajin ri ruchuk'a' ri Dios pan ic'aslen. Y tok nik'alajin chic ri ruchuk'a' ri Dios pan ic'aslen, ruc'amon c'a chi nivetamaj más chirij ri etamabel ri e tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios.
2PE 1:6 Y tok ivetaman chic ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios, ruc'amon c'a chuka' chi man niya' ta k'ij chire ri mac. Y tok yixtiquir chic niben chi man niya' ta k'ij chire ri mac, ruc'amon c'a chi tic'oje' ri coch'onic pa tak ivánima. Y tok can c'o chuka' chic ri coch'onic ri pa tak ivánima, ruc'amon c'a chi nic'uaj ri ic'aslen achi'el ri nrajo' ri Dios.
2PE 1:7 Y tok ic'uan chuka' chic ri ic'aslen achi'el ri nrajo' ri Dios, ruc'amon c'a chuka' chi ye'ivajo' ri kach'alal ki' quiq'uin roma kaniman ri Dios. Y tok ye'ivajo' chic ri kach'alal, ruc'amon c'a chuka' chi can c'o ta ri ajovabel ri pa tak ivánima richin ye'ivajo' conojel.
2PE 1:8 Vi ronojel c'a re' c'o iviq'uin, rix nivetamaj más ruvech ri Kajaf Jesucristo. Y ri ic'aslen xtivachin y c'o rejkalen.
2PE 1:9 Pero vi c'o jun ri xa manek ronojel re utz tak banobel re' riq'uin, rumestan chic chi rija' e ch'ajon chic el ri rumac. Xa noc jun vinek achi'el moy, o noc jun vinek ri man nej ta nitzu'un.
2PE 1:10 Y roma c'a ri' vach'alal ri ix oyon y ri ix cha'on roma ri Dios, can titija' ik'ij chi can quixc'oje' riq'uin rija'. Y can jantape' c'a tibana' ronojel re', richin queri' man yixtzak ta.
2PE 1:11 Vi queri' niben, can xquixc'ul c'a ri chila' chicaj, ri acuchi ri can ja ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo ri K'atoy-Tzij. Y ri k'atbel-tzij ri' can man q'uisel ta.
2PE 1:12 Roma c'a ri' yin can man jun bey xquitane' chubixic chive, stape' rix can ivetaman y chuka' can cukul-vi ic'u'x riq'uin ri kitzij tijonic ri ic'ulun.
2PE 1:13 Chinuvech yin, can c'a janíla ruc'amon chi ninnataj can q'uiy na'oj chive, roma c'a c'o na ca'i-oxi' k'ij nuc'aslen.
2PE 1:14 Y yin can vetaman chic c'a chi xaxe chic ca'i-oxi' k'ij ri nuc'aslen c'o, roma queri' xk'alajirisex chinuvech roma ri Kajaf Jesucristo.
2PE 1:15 Yin can c'o c'a ri ninvajo' ninben can, richin queri' stape' yin xa in manek chic iviq'uin roma xa yibe yan, rix can c'a xtoka' na chi'ic'u'x ronojel ri nubin can.
2PE 1:16 Y man tz'ucun tak na'oj ta ri xkatzijoj chive chirij ri ruchuk'a' ri Kajaf Jesucristo. Y man tz'ucun ta chuka' ri xkabij chive chi ri Jesucristo xtipe chic jun bey. Roma yin y ri vachibil, can xkatz'et chi ri Jesucristo janíla nim y janíla ruk'ij.
2PE 1:17 Y xkatz'et c'a ri ruk'ij-ruc'ojlen ri yo'on roma ri Dios, ri Rutata'. Y xkac'axaj c'a chuka' ri xbix roma ri nimalej Dios ri can c'o ruk'ij-ruc'ojlen. Rija' xubij: Jare' ri Nuc'ajol y janíla ninvajo' y nucukuban chuka' nuc'u'x riq'uin, xcha'.
2PE 1:18 Roj can man tz'ucun tak na'oj ta ri nikabij chive. Roj xa can xkatz'et-vi ronojel. Can xkac'axaj ri ch'abel petenek chila' chicaj; xkac'axaj tok xojc'oje' riq'uin ri Jesucristo ri chiri' pa ruvi' ri lok'olej juyu'.
2PE 1:19 Y re', más nucukuba' kac'u'x chi can kitzij vi ri tz'ibatel can chupan ri ruch'abel ri Dios. Ch'abel ri nibin ri xtibanatej. Y can janíla c'a ruc'amon chi nikac'axaj, roma chuvech re ruvach'ulef c'o jun k'eku'n. Pero ri ruch'abel ri Dios can achi'el jun k'ak' ri nisakirisan. Y can tivac'axaj c'a apo re ch'abel re'. Roma xtoka' c'a ri k'ij chi ri Jun achi'el ri nima-ch'umil noc ri pa tak ivánima, y can nisakirisan c'a chuka' iviq'uin.
2PE 1:20 Y rix nabey c'o chi nivetamaj chi man jun vinek ri nitiquir ta nibin ri achique nubij ri ruch'abel ri Dios, vi xa manek ri Lok'olej Espíritu riq'uin richin nuto'. Roma chupan re ch'abel re' e tz'ibatel-vi can ri xquebanatej.
2PE 1:21 Y can jac'a ri Lok'olej Espíritu ri xbin chique ri lok'olej tak achi'a' e richin ri Dios, ri c'o chi xquibij chupan ri ojer can tiempo. Tok xquibij ri c'o chi xquebanatej. Y man quiyon ta rije' xquitz'uc-el ri xquibij.
2PE 2:1 Ri ojer can, chiquicojol ri nuvinak israelitas xec'oje' achi'a' ri xebin chi can e takon-pe roma ri Dios richin niquik'alajirisaj ri ruch'abel. Pero xa man que ta ri'. Y que c'a chuka' ri' chi'icojol rix vacami. Ec'o c'a vinek ri xquebec'ulun-pe, y xtiquibij chi ja ri ruch'abel ri Dios ri niquic'ut, y xa man kitzij ta. Roma xa quina'oj c'a rije' ri yequijula-apo y man jun ninaben tok yequiyala-apo chi'icojol. Y re vinek re' hasta man xtiquinimaj ta chi ri Ajaf xquen (xcom) richin xutoj ri quimac. Xa jac'a rije' ri ye'oyon tijoj-pokonal pa quivi'. Man niquinabej ta c'a tok noka'. Tok c'a niquina' xa pa k'ak' chic ec'o-vi. Y c'a chiri' chuka' xquebeka-vi ri yetzekelben quichin.
2PE 2:2 Y e q'uiy c'a ri xquetzekelben quichin roma ri rubanic c'aslen ri quic'uan; stape' ri jun rubanic c'aslen ri' xa man utzilej c'aslen ta. Y romari' xtiyok'otej c'a ri kitzij bey, roma ri ec'o-apo iviq'uin.
2PE 2:3 Y ri vinek ri' roma ri rayinic chirij mero, xtiquibij c'a chi can richin vi ri Dios ri tijonic ri niquiya'. Y xa man que ta ri'. Xaxe richin niquelesaj-el mero chive. Y ri vinek c'a ri yebanon quere', can ec'o chic c'a chi yeq'uis, roma can ojer-ojer ri' rubin can ri Dios chi xtuya' ruc'ayeval pa quivi'. Ruc'ayeval ri can nipe-vi.
2PE 2:4 Roma ri Dios ni ri ángeles man xerucoch' ta ka tok xemacun. Xa xeruq'uek chupan ri lugar richin tijoj-pokonal. Xeruq'uek c'a chupan ri lugar richin k'eku'n. Chiri' e yaquel-vi, coyoben ri k'ij tok xtik'at tzij pa quivi'.
2PE 2:5 Y chuka' ri Dios man xerucoch' ta chic ri vinek ri xemacun ri ojer can. Xa xutek-pe jun camic job pa quivi' conojel, roma ri quic'aslen can man choj ta chuvech rija'. Pero xerucol ri Noé y vuku' chic vinek más. Y ja ri Noé ri xk'alajirisan chique ri vinek ri ruc'uaxic jun c'aslen choj chuvech ri Dios.
2PE 2:6 Y ri Dios can man xucoch' ta chic chuka' ri quimac ri e aj pa tinamit Sodoma y Gomorra. Xa xubij chi c'o chi yeq'uis. Y can que vi ri' xbanatej. Rija' xeruq'uis ri tinamit ri' riq'uin k'ak'. Y xa can xe chic quichajil ri xc'oje' can. Richin queri' tiquetamaj ri vinek ri yec'oje' can, chi vi man chojmilej c'aslen ta xtiquic'uaj chuvech ri Dios, xtika' chuka' jun nimalej ruc'ayeval pa quivi' rije'.
2PE 2:7 Ri Dios can xeruq'uis-vi ri aj-Sodoma y ri aj-Gomorra. Pero xucol-pe ri jun chojmilej achin ri xubini'aj Lot, chuvech ri'. Ri Lot jun vi c'a xuna' ri ránima roma xerutz'et ri ch'aka' chic vinek chi xquic'uaj jun itzel c'aslen.
2PE 2:8 Y re chojmilej achin re' xc'oje' c'a chiquicojol ri vinek ri'. Y roma ri k'ij-k'ij xrac'axaj y xutz'et ri etzelal ri xequibanala' ri vinek, ri ránima re jun chojmilej achin re' janíla c'a xk'axon romari'.
2PE 2:9 Ri Ajaf can retaman yerucol ri e uc'uayon jun c'aslen ri achi'el nrajo' rija'. Tok xa can ec'o pa jun tijoj-pokonal richin yetejtobex, rija' yerucol. Jac'a ri vinek ri man quic'uan ta jun chojmilej c'aslen, ri Ajaf xa yeruyec-apo richin ri k'ij tok xtik'at tzij pa quivi'.
2PE 2:10 Y re' can nuc'ut-vi chi ri vinek ri yebanon ri itzel tak rayinic ri nika' chiquivech rije', can e yaquel-apo richin nik'at tzij pa quivi' roma ri Dios, roma yequetzelaj xabachique chi k'atbel-tzij. Man yeq'uix ta y man niquixibij ta chuka' qui'. Chiquivech rije' can man jun quik'ij ri ch'aka' chic. Man niquixibij ta qui' richin niquibij tzij chiquij ri janíla quik'ij.
2PE 2:11 Jac'a ri ángeles stape' janíla cuchuk'a' y q'uiy ri yetiquir niquiben, man jun bey c'o ta niquic'utuj chire ri Dios chiquij ri c'o itzel tak banobel yequiben. Y manek achique ta c'a más niquibij ta chiquij tok ye'apon riq'uin ri Ajaf.
2PE 2:12 Pero ri vinek ri man niquixibij ta qui' yech'on chiquij ri c'o janíla quik'ij, can achi'el c'a e chicop roma man yech'obon ta jebel. Y stape' jun na'oj ri man jun bey k'axinek ta chiquivech, itzel yech'on chirij. Y riq'uin ri itzel quibanobal ri', nicoyoj ruc'ayeval pa quivi' y c'a chupan ri ruc'ayeval ri' xquebeka-vi. Achi'el niquic'ulvachij ri chicop tok yebechap-pe y yecamisex. Y roj nikabij chi e richin ri'.
2PE 2:13 Y ri vinek ri' xtiquic'ul c'a rutojbalil ri quibanobal. E vinek c'a ri yebanon chi can chi pak'ij chi chak'a' ec'o chupan ri etzelal, y can jebel niquina' niquiben ri'. Re vinek c'a re' can e achi'el tz'il ri c'o chirij jun tziek, y can e jun yo'ol-q'uix. Y can xtiquimol c'a chuka' qui' iviq'uin ri pa tak va'in, xaxe richin yixquik'ol. Y jebel niquina' tok queri' niquiben.
2PE 2:14 Ri xabachique ixok ri niquitz'et, can jari' nicajo' yec'oje' ta riq'uin. Man yetiquir ta niquiya' can rubanic ri mac. Niquiben c'a chuka' chique ri can c'a man jani jebel cukul ta quic'u'x riq'uin ri Dios chi yemacun. Jebel quetaman ronojel ruvech k'oloj, richin niquimol q'uiy mero. Rije' can xtika' na vi ri ruc'ayeval pa quivi'.
2PE 2:15 Y quiyo'on chic c'a can rubanic ri c'aslen choj. Can e sachinek-vi can. Y can quic'uan c'a ri c'aslen ri xuc'uaj ri jun achin xc'oje' ojer can ri xubini'aj Balaam, ruc'ajol ri achin ri xubini'aj Beor. Ri Balaam can janíla vi xurayij ri mero, stape' riq'uin itzel ch'acoj petenek-vi.
2PE 2:16 Y roma c'a ri itzel ri xuben ri Balaam, xbix chire chi man utz ta ri xuben. Y can ja ri ruquiej ri xch'on chire. Y stape' jun quiej man nitiquir ta nich'on, ri ruquiej ri Balaam xch'on-pe chire achi'el nich'on jun vinek, richin queri' xuk'et ta ri rusamajel ri Dios ri benek richin nerubana' ri ch'ujilej na'oj.
2PE 2:17 Y ri vinek ri e sachinek, can e achi'el alaxibel-ya' ri xa e chaki'j chic. Chuka' can e achi'el sutz' ri e ruc'amon-pe cak'ik'. Re vinek c'a re', can e oyoben-vi roma ri lugar k'eku'n-k'eku'n richin tijoj-pokonal. Y richin jantape' xquebe chiri'.
2PE 2:18 Y niquibananej chi c'o q'uiy etamabel quiq'uin, pero xa ch'abel ri man jun quejkalen ri yequibila'. Y richin c'a yequik'ol ri xa c'a juba' quecolotej-pe chiquicojol ri e uc'uayon itzel c'aslen, niquibila' c'a chique chi utz yequibanala' ri achique quirayibel rije'.
2PE 2:19 Niquisujla' c'a chique chi vi yequitzekelbej, can ye'oc-vi libre, pero rije' mismo xa man e libre ta. Roma stape' niquisuj chique ri ch'aka' chic chi ye'oc libre, rije' xa man e que ta ri', roma xa e kajinek pa ruk'a' ri etzelal. Y ketaman jebel chi ri ch'acatajinek xa kajinek pa ruk'a' ri ch'acayon richin.
2PE 2:20 Y xabachique c'a vinek ri retaman chic ruvech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, can colotajinek chic c'a pe chupan ri etzelal richin ri ruvach'ulef. Y vi ta nusuk' chic ri' jun bey chupan ri achique c'aslen ri elenek-vi-pe, nika' chic c'a jun bey pa ruk'a'. Y romari' ri ruc'aslen ri vinek ri' más c'ayef xtuben que chuvech ri xuben tok c'a man jani tunimaj ri Jesucristo.
2PE 2:21 Roma xa más ta utz chi man ta jun bey xretamaj rubanic jun c'aslen choj chuvech ri Dios. Roma xa yeruya' chic can ri lok'olej tak tzij ri xeruya' ri Dios chire.
2PE 2:22 Y vave' can kitzij na vi chi nibanatej achi'el ri nubij jun tzij: Ri tz'i' nerutija' chic pe ri ruxa'on can. Y vave' can nibanatej chuka' achi'el ri nubij jun chic tzij: Ri ak stape' jebel atinisan chic el, neruquicha' chic pe ri' pa ch'abek jun bey.
2PE 3:1 Jac'are' ri ruca'n carta ninben-el chive rix vach'alal ri yalan yixinvajo', rix ri can nirayij-vi niben ri rurayibel ri Dios. Y chupan c'a re ca'i' carta re', can ninben c'a chive chi quixch'obon jebel.
2PE 3:2 Can que'ich'obo' c'a jebel ri quibin can ri lok'olej tak achi'a' ri xek'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer can. Man c'a timestaj ri quibin can rije' chirij ri xtibanatej. Y chuka' man c'a que'imestaj ri tzij ri xkac'ut roj chivech. Tzij ri yenatan ri ruc'amon chi niban, y e yo'on can pa kak'a' roj apóstoles roma ri Kajaf y Kacolonel.
2PE 3:3 Y ri nabey ri ninvajo' ninnataj chive re vacami ja ri nich'on chiquij ri vinek ri xquepe chupan ri ruq'uisibel tiempo, ri xa can xe ri niquirayij rije' ri niquiben. Vinek ri xa can xtiquitze'ej ri nubij ri ruch'abel ri Dios.
2PE 3:4 Re vinek re' xtiquibila' c'a: Vi rubin can ri Cristo chi nipe, ¿acuchi c'a c'o-vi ri retal chi can nipe-vi? Roma jampe' ri e caminek-el ri kate-katata' man jun jalatajinek chuvech re ruvach'ulef. Can achi'el tok xban re ruvach'ulef, can c'a que na ri' re vacami, xquecha'.
2PE 3:5 Re vinek re' can niquiben c'a achi'el xa man quetaman ta ri xuben ri Dios ojer can. Pa nabey ri Dios can xubij-vi chi tic'oje' ri caj, y xubij chuka' chi tec'ulun-pe ri ruvach'ulef ri pa ya'. Y re' can nuc'ut-vi c'a chikavech chi re ruvach'ulef pa ya' tiquil-vi.
2PE 3:6 Pero jun k'ij ri ya' ri' xq'uiy roma ri camic job, y ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef ri man xquinimaj ta ri Dios, xeq'uis roma ri ya'.
2PE 3:7 Y re ruvach'ulef y ri caj re yekatz'et vacami, e yacon-apo roma ri Dios richin ri k'ij tok rija' xtubij chi tika' k'ak' pa quivi'. E yacon c'a apo chuka' richin ri k'ij tok ri Dios xtuk'et tzij pa quivi' ri vinek ri man utz ta quic'aslen chuvech rija'.
2PE 3:8 Pero rix vach'alal ri yalan yixinvajo', ninbij c'a chive chi man timestaj chi riq'uin ri Dios, jun k'ij achi'el jun mil juna'. Y jun mil juna' achi'el oc jun k'ij.
2PE 3:9 Ri Ajaf xa can nipe yan. Y man rumestan ta, achi'el ri niquich'ob ri ch'aka', chi janíla q'uiy yan tiempo tibe y man jun rutzijol richin nipe. Man que ta ri'. Rija' xa can c'a nim na ri ránima kiq'uin, y man nrajo' ta c'a chi c'o ta jun ri niquen (nicom) chupan ri rumac. Y romari' can c'a ruyo'on na k'ij chike richin nitzolin-pe kac'u'x riq'uin ri Dios.
2PE 3:10 Y can xtipe na vi ri k'ij ri rubin can ri Ajaf. Y achi'el ri nuben jun elek'on tok noc pa jun jay, man jun etamayon jampe'. Can que c'a chuka' ri' tok xtipe ri k'ij richin ri Ajaf. Y ri caj can xtijinin c'a tok xtiq'uis. Ri ucusan c'a richin e banalon ronojel, xquerujin c'a k'ak' y xqueq'uis. Re ruvach'ulef re' y ronojel ri c'o pa ruvi', xquec'at c'a chuka'.
2PE 3:11 Can xtiporox c'a ronojel ri', y romari' rix yalan nic'atzin chi can nic'uaj jun lok'olej c'aslen, jun c'aslen ri nika' chuvech ri Dios.
2PE 3:12 Can nivoyobej ta apo ri k'ij ri richin ri Dios. Can ticukuba' c'a apo ic'u'x chiroyobexic ri k'ij ri'. Tok ri caj xtujin k'ak' y xtiq'uis. Y ri e ucusan richin e banalon ronojel, xqueya'er pa ruk'a' ri ruk'ak'al ri k'ak'.
2PE 3:13 Jac'a roj ri kaniman ri Jesucristo, ja ri c'ac'a' caj y ri c'ac'a' ruvach'ulef ri koyoben, roma jari' ri rusujun can ri Dios. Ri acuchi ri can ruyon pa ruchojmilal rubanic.
2PE 3:14 Roma c'a ri' vach'alal ri ivoyoben ronojel re', titija' c'a ik'ij chi man jun ta tz'il c'o pa tak ivánima, y man jun ta chuka' imac yixorila-ka ri Ajaf. Y c'o ta c'a chuka' uxlanen pa tak ivánima.
2PE 3:15 Y toka' c'a chi'ic'u'x chi ri Ajaf man jani tipe, roma rija' c'a nim na ránima kiq'uin y romari' c'a ruyo'on na k'ij chique conojel chi yecolotej. Y ri kach'alal Pablo ri janíla nikajo', can que c'a chuka' re' ri rutz'iban-el chive, can achi'el ri ruk'alajirisan ri Dios chire rija'.
2PE 3:16 Y chupan ronojel ri ru-cartas c'o tzij que tak re' yerubij. Y ec'o c'a chique re tzij que tak re' ri c'ayef richin yek'ax. Y romari' ec'o vinek ri niquisuk'ula' rubixic, roma manek can ta c'o quetamabal y man can ta cukurinek quic'u'x riq'uin ri quic'aslen. Y romari' xa camic nicoyoj-ka chiquij, roma can que chuka' ri' niquiben riq'uin ch'aka' chic tzij ri nubij chupan ri ruch'abel ri Dios ri e tz'ibatel can.
2PE 3:17 Roma c'a ri' rix vach'alal ri yalan yixinvajo', can tichajij c'a ic'aslen roma ivetaman chic ronojel re'. Can tichajij c'a ic'aslen richin man yixk'olotej pa quik'a' ri vinek ri e uc'uayon jun itzel c'aslen. Richin queri' rix ri can cukul ic'u'x riq'uin ri Dios man ta yixtzak coma rije'.
2PE 3:18 Pa ruq'uexel ri', xa can tivetamaj c'a más chirij ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y kojq'uiy c'a riq'uin ri kac'aslen ri yo'on chike roma ri rutzil rija'. Y rija' xtuc'ul ta c'a ruk'ij-ruc'ojlen re vacami y re janipe' tiempo re benek. Que ta c'a ri'.
1JO 1:1 Nintz'ibaj c'a chive chirij ri Jun ri can c'o-vi-pe. Ri Jun ri can c'o-pe tok man jani c'o ta re ruvach'ulef. Pero roj can xkac'axaj ri ruch'abel. Can xkatz'et rija', roma xkatzu' riq'uin ri runak' tak kavech. Y can xkachop riq'uin ri kak'a'. Y ja rija' ri Ch'abel ri niyo'on c'aslen.
1JO 1:2 Ri niyo'on c'aslen xoc'ulun c'a, y xkatz'et. Y romari' nikatzijoj chive ri xkatz'et. Nikatzijoj chive ri Jun ri can c'o-vi-pe riq'uin ri Katata' Dios, y xoc'ulun chikacojol.
1JO 1:3 Roj can katzijon c'a chive ri xkatz'et y ri xkac'axaj, richin chi quixoc achi'el roj chi junan kavech riq'uin ri Tata'ixel y riq'uin ri Jesucristo ri Ruc'ajol.
1JO 1:4 Y nikatz'ibaj c'a ronojel re' chive roma can nikajo-vi chi tz'aket ta ri quicoten ri xtic'oje' iviq'uin.
1JO 1:5 Y vacami c'a nikatzijoj chive ri xubij can ri Jesucristo chike roj, chi ri Dios can sakil vi, y man jun k'eku'n ri c'o riq'uin.
1JO 1:6 Y vi nikabij chi junan chic kavech riq'uin ri Dios, y xa kac'uan jun c'aslen richin ri k'eku'n, man kitzij ta c'a ri nikabij chi junan kavech riq'uin ri Dios, roma xa man ja ta ri kitzij ri nikaben.
1JO 1:7 Ri Dios can c'o-vi pa sakil, y vi roj chupan re kac'aslen yojbiyin pa sakil, can junan c'a kavech quiq'uin ri quiniman chic. Y chuka' ri ruquiq'uel ri Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios nrelesaj ronojel ri kamac.
1JO 1:8 Y vi nikabij chi can man jun kamac, kayon roj nikak'ol-ka-ki'. Roma man kitzij ta ri nikabij.
1JO 1:9 Y vi nikak'alajirisaj c'a ri kamac richin chi yojcuy, ri Dios can nucuy-vi ri kamac y nuch'ajch'ojirisaj ri kánima chire ri man e choj tak banobel ta. Roma rija' can choj vi y man nujel ta ri ruch'abel.
1JO 1:10 Y jac'a vi nikabij chi man jun mac nikaben, can nikaben chi man kitzij ta ri nubij ri Dios. Y ri ruch'abel man c'o ta pa kánima.
1JO 2:1 Vach'alal, rix ri can achi'el tak valc'ual, nintz'ibaj yan c'a el ronojel re' chive richin queri' man quixmacun. Pero vi c'o jun ri xtimacun chive, c'o Jun ri nic'utun chire ri Tata'ixel richin ticuy rumac. Y ri' ja ri Jesucristo, ri can choj vi.
1JO 2:2 Ja rija' ri xquen (xcom) koma, richin chi nicuyutej kamac. Man xe ta c'a roma ri kamac roj, man que ta ri'. Rija' xapon ri pa camic coma chuka' conojel ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef.
1JO 2:3 Y vi roj nikaben ri nubij ri Dios, can nik'alajin c'a chi ketaman chic ruvech rija'.
1JO 2:4 Pero vi c'o jun xtibin: Yin vetaman ruvech ri Dios, y xa man nuben ta ri nubij ri Dios, man kitzij ta ri nubij chi retaman ruvech ri Dios. Ri kitzij xa man c'o ta pa ránima ri vinek ri'.
1JO 2:5 Pero vi nikaben ri nubij ri Dios, kitzij chi can nikajo-vi rija'. Y riq'uin ri' ketaman chi jun kabanon riq'uin rija'.
1JO 2:6 Y vi nikabij chi jun kabanon riq'uin rija', c'o chi nikac'uaj jun c'aslen achi'el ri c'aslen xuc'uaj ri Jesucristo.
1JO 2:7 Vach'alal ri yalan yixinvajo', re pixa' re nintz'ibaj-el chive man c'ac'a' ta. Xa can c'o-vi-pe. Y xic'ul tok xinimaj ri Jesucristo. Y re pixa' re nintz'ibaj-el chive xa can xivac'axaj tok rix xinimaj.
1JO 2:8 Man riq'uin vi ri', yitiquir chuka' ninbij chi re pixa' re' c'ac'a'. Roma man jani q'uiy ta tiempo ri tik'alajirisex can roma ri Jesucristo. Y c'a juba' oc ri tinimex ivoma rix. Y man jani q'uiy ta tiempo chuka' tuchop nic'o-el ri achi'el k'eku'n y nic'ulun-pe ri kitzij sakil.
1JO 2:9 Pero vi c'o jun ri nibin chi c'o pa sakil, y xa nretzelaj jun kach'alal, nik'alajin chi c'a c'o na pa k'eku'n.
1JO 2:10 Y jac'a ri can yerajo' ri ch'aka' chic kach'alal, can c'o-vi pa sakil, y man jun ri xtibanon chire chi nitzak pa mac.
1JO 2:11 Jac'a ri netzelan richin jun kach'alal, can pa k'eku'n c'o-vi, y can chupan ri' nibiyin-vi. Y man retaman ta achique lugar benek-vi, roma ja ri k'eku'n ri banayon chire chi moyirinek.
1JO 2:12 Rix ac'uala', nintz'ibaj ronojel re' chive, roma riq'uin ri xuben ri Jesucristo, vacami cuyutajinek chic ri imac.
1JO 2:13 Rix ri rijita'k tak achi'a', nintz'ibaj ronojel re' chive roma ivetaman chic ruvech ri Jun ri can c'o-vi-pe. Ri can c'o-pe tok man jani c'o ta re ruvach'ulef. Y rix achi'a' ri c'a ix ac'uala' na, nintz'ibaj chive roma ix ch'acovinek chirij ri itzel-vinek. Y rix ac'uala', nintz'ibaj chuka' chive roma ivetaman chic ruvech ri Tata'ixel.
1JO 2:14 Rix ri rijita'k tak achi'a', nintz'ibaj c'a chive roma can ivetaman-vi chic ruvech ri Jun ri can c'o-vi-pe. Ri can c'o-pe tok man jani c'o ta re ruvach'ulef. Rix achi'a' ri c'a ix ac'uala' na, nintz'ibaj c'a chive roma c'o ivuchuk'a', y ri ruch'abel ri Dios c'o pa tak ivánima, y can ix ch'acovinek-vi chirij ri itzel-vinek.
1JO 2:15 Y chive ivonojel ninbij-vi: Man c'a tibe ivánima chirij re ruvach'ulef, ni chirij ronojel ri e richin re ruvach'ulef. Roma vi xtibe ivánima chirij re ruvach'ulef, nik'alajin chi xa man nivajo' ta ri Tata'ixel.
1JO 2:16 Roma ye'ic'o quivi' etzelal ri ec'o pa ruvi' re ruvach'ulef. Achi'el ri itzel tak rayinic, ri itzel tak cosas ri yekatz'et y yekarayij, ri nikanimirisaj-ki' roma ronojel ri c'o kiq'uin. Y ronojel ri que tak ri' xa man richin ta ri Katata' Dios, xa e richin re ruvach'ulef.
1JO 2:17 Y re ruvach'ulef xa xtiq'uis, y xqueq'uis chuka' ronojel ri itzel tak rayinic richin re ruvach'ulef. Jac'a ri vinek ri nibanon utz chuvech ri Dios man xtiq'uis ta ruc'aslen. Xa xtic'oje' ruc'aslen ri man q'uisel ta.
1JO 2:18 Rix ri can achi'el ix valc'ual, ojc'o chic chupan ri ruq'uisibel tiempo. Y rix ivac'axan chic chi xtipe jun k'olonel ri netzelan richin ri Cristo y nuben chi can ja rija' ri Cristo. Y vacami ketaman chic chi e q'uiy chic ri e queri'. Y romari' ketaman chic chi ojc'o chic chupan ri ruq'uisibel tiempo.
1JO 2:19 Xec'oje' kiq'uin, pero man e kachibil ta. Vi ta e kachibil, ec'o ta kiq'uin. Y xe'el c'a el kiq'uin, xaxe richin chi xek'alajin chi can man e kachibil ta.
1JO 2:20 Jac'a rix yo'on chic ri Lok'olej Espíritu chive roma ri Cristo, ri Lok'olej. Y romari' c'o chic etamabel iviq'uin ivonojel.
1JO 2:21 Can roma c'a ri' nintz'ibaj-el ronojel re' chive, roma ivetaman ri kitzij, y chuka' ivetaman chi ri tz'ucun tak tzij man riq'uin ta ri kitzij e petenek-vi. Can man e richin ta ri kitzij.
1JO 2:22 ¿Y achique cami c'a ri tz'ucuy-tzij? ¿Man ja ta cami ri nibin chi ri Jesús man Cristo ta, chi man takon ta pe roma ri Dios? Ri nibin queri', can nretzelaj-vi ri Cristo y nuben chi can ja rija' ri Cristo. Can nubij-vi c'a chi ri Tata'ixel man kitzij ta. Y queri' chuka' nubij chirij ri C'ajolaxel.
1JO 2:23 Xabachique vinek ri nibin chi ri C'ajolaxel man kitzij ta, ri Tata'ixel man c'o ta riq'uin ri vinek ri'. Jac'a ri vinek ri nibin chi ri C'ajolaxel can kitzij vi y chuka' can nuc'ul ri pa ránima, riq'uin ri vinek ri' can c'o chuka' ri Tata'ixel.
1JO 2:24 Roma c'a ri' rix, can tic'oje' pa tak ivánima ri ch'abel ri ivac'axan-pe tok xinimaj ri Dios. Y vi ri ch'abel ri' can xtic'oje' pa tak ivánima, jun c'a niben riq'uin ri C'ajolaxel y riq'uin ri Tata'ixel.
1JO 2:25 Y ri Jesucristo can c'o-vi ri rusujun can chike. Ri rusujun c'a can rija', ja ri c'aslen ri man q'uisel ta.
1JO 2:26 Yin xintz'ibaj c'a el ronojel re' chive, coma ri vinek ri nicajo' yixquik'ol.
1JO 2:27 Jac'a rix ja ri Lok'olej Espíritu c'o pa tak ivánima, ri yo'on chive roma ri Jesucristo. Y man nic'atzin ta c'a chi c'o jun chic nitijon ivichin, roma ri Lok'olej Espíritu nitijon ivichin chire ronojel. Y ri nuc'ut rija' chivech, can kitzij. Man jun ri nuc'ut ri man ta kitzij. Tinimaj c'a ri nuc'ut rija' chivech, y riq'uin ri' jun xtiben riq'uin ri Jesucristo.
1JO 2:28 Y vacami rix ri achi'el tak valc'ual, can jun c'a tibana' riq'uin ri Jesucristo. Richin chi man xtikaxibij ta ki' chuvech tok xtapon ri k'ij tok xtipe chic jun bey rija'. Y richin chuka' man xkojq'uix ta chuvech tok xtapon ri k'ij ri'.
1JO 2:29 Y ketaman chi ri Jesucristo can choj vi. Romari' ketaman chuka' chi konojel ri kac'uan jun c'aslen choj, kac'uan chic ri c'ac'a' alaxic y romari' oj ralc'ual c'a ri Dios.
1JO 3:1 Can tich'obo' c'a jebel ri rubanic ri ajovabel ri c'o riq'uin ri Tata'ixel Dios, roma ri ajovabel ri' can janíla nim. Roma can xuben chike chi ruc'amon chi nibix ralc'ual ri Dios chike, y can queri' vi, can oj ralc'ual vi rija'. Y ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef man quetaman ta c'a kavech, roma rije' man quetaman ta ruvech ri Dios.
1JO 3:2 Vach'alal ri yalan yixinvajo', vacami oj ralc'ual chic ri Dios. Pero man jani can ta tik'alajin ri achique kabanic xtekabana' chila' chicaj tok xtipe chic jun bey ri Jesucristo. Xaxe ketaman chi xkojoc achi'el rija', tok xtikatz'et achique rubanic.
1JO 3:3 Y roj ri can koyoben ri k'ij ri', kachapon ruch'ajch'ojirisaxic ri kac'aslen. Roma ri Jesucristo can ch'ajch'oj vi.
1JO 3:4 Conojel ri yemacun, man niquinimaj ta ri ru-ley ri Dios. Roma ri mac, ja ri man nanimaj ta ri ru-ley ri Dios.
1JO 3:5 Y rix ivetaman chi ri Jesucristo xoc'ulun richin xucuy ri kamac. Rija' can man aj-mac ta vi.
1JO 3:6 Y vi roj jun kabanon riq'uin rija', kayo'on chic c'a can rubanic ri mac. Pero vi c'a yojmacun na, can nik'alajin chi man ketaman ta ruvech rija'.
1JO 3:7 Rix ri can achi'el tak valc'ual, man c'a quixk'olotej. Vi xtikac'uaj jun c'aslen choj, oj choj chuka' achi'el ri Jesucristo. Roma rija' can choj vi.
1JO 3:8 Pero vi man xtikaya' ta can ri mac, xa can oj richin c'a ri itzel-vinek. Roma rija' can rubanon-vi-pe mac. Y xa roma c'a ri' tok xoc'ulun ri Ruc'ajol ri Dios, can chuchupic c'a ri rusamaj ri itzel-vinek.
1JO 3:9 Roj ri ralc'ual chic ri Dios, kayo'on chic c'a can rubanic ri mac, roma ri Dios xuya' ri ruc'aslen chike y xujel ri kach'obonic. Y roma ri c'aslen ri c'o kiq'uin roj can riq'uin ri Dios petenek-vi, nuben c'a chike chi man chic yojmacun ta.
1JO 3:10 Y can nik'alajin-vi ri achique ri ralc'ual ri Dios. Y nik'alajin chuka' achique ri ralc'ual ri itzel-vinek. Jac'a ri man chojmilej c'aslen ta quic'uan y man yecajo' ta ri kach'alal, jari' ri man e richin ta ri Dios.
1JO 3:11 Re tzij re' can ivac'axan-vi-pe. Re tzij re can ivac'axan-pe tok xinimaj ri Jesucristo, ja ri nubij chi tikajovala-ki'.
1JO 3:12 Y man c'a tikaben achi'el xuben ri Caín ojer can. Rija' can richin vi ri itzel-vinek, y xucamisaj ri ruchak'. ¿Y achique c'a roma xucamisaj? Roma ri rubanobal ri ruchak' e choj vi. Y ri rubanobal rija' xa itzel.
1JO 3:13 Vach'alal, vi yixetzelex coma ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, man c'a tibij: ¿Achique c'a roma yojetzelex? man quixcha'.
1JO 3:14 Roj can oj elenek chic pe chupan ri camic, richin chi xojk'ax chupan ri c'aslen. Y ketaman jebel chi queri' roma can nikajovala-vi-ki' chikach'alal ki'. Jac'a ri man nicajovala' ta qui', can e caminaki' chuvech ri Dios.
1JO 3:15 Roma ri ye'etzelan richin jun kach'alal e achi'el camisanela'. Y rix ivetaman, chi ri e camisanela' man c'o ta ri c'aslen ri man q'uisel ta ri pa tak cánima.
1JO 3:16 Ri Jesucristo man xupokonaj ta xuya-ri' pa camic koma roj. Y riq'uin ri' xuc'ut chikavech chi nic'atzin nikac'ut riq'uin kabanobal chi yekajo' ri ch'aka' chic, y man nikapokonaj ta nikaya-ki' pa camic coma ri kach'alal, vi can nic'atzin.
1JO 3:17 Vi c'o c'a ronojel kiq'uin ri nic'atzin chike, y nikatz'et jun kach'alal ri manek ruvay, o manek rutziak, y can man nubij ta kánima chi nikato', can nik'alajin chi man nikajo' ta ri Dios.
1JO 3:18 Rix ri can achi'el tak valc'ual, man c'a kojajovan xaxe riq'uin ri kach'abel. Xa can quekato' ri ch'aka' chic. Y riq'uin ri' can xtik'alajin c'a chi can kitzij yojajovan.
1JO 3:19 Y roma ri yojajovan, niketamaj chi oj richin ri kitzij, y re' nucukuba-ka kac'u'x chuvech ri Dios.
1JO 3:20 Y vi nikana' pa tak kánima chi kabanon itzel y xa man que ta ri', ri Dios retaman. Roma rija' can retaman ronojel.
1JO 3:21 Vach'alal ri yalan yixinvajo', vi nikana' pa tak kánima chi manek kamac chuvech ri Dios, can man jun c'a xibinri'il kiq'uin richin chi yojapon-apo chuvech.
1JO 3:22 Tok nikaben c'a orar, rija' nuya' chike ronojel ri nikac'utuj chire. Roma yekaben ri yerubij, y chuka' yekaben ri yeka' chuvech.
1JO 3:23 Y ri nubij rija' ja ri tikanimaj ri rubi' ri Jesucristo ri Ruc'ajol, y tikajovala-ki'. Queri' nubij rija' chi tikabana'.
1JO 3:24 Y vi yekaben ri yerubij, jun kabanon riq'uin rija', y chuka' rija' can c'o pa tak kánima. Y ketaman chi can c'o pa tak kánima, roma c'o ri Lok'olej Espíritu ri ruyo'on chike.
1JO 4:1 Rix ri yalan yixinvajo', man tinimaj ri nubij jun vinek xaxe roma ri nubij chi riq'uin ri Lok'olej Espíritu petenek-vi ri nubij. Rix xa can nic'atzin chi nich'ob rij jebel richin nivetamaj, vi kitzij ri nubij chi ja ri Lok'olej Espíritu yoyon ruch'abel. Roma e q'uiy vinek chuvech re ruvach'ulef ri yebin chi ja ri ruch'abel ri Dios ri niquitzijoj, y xa man kitzij ta.
1JO 4:2 Y yixtiquir c'a nivetamaj, vi can riq'uin ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios e petenek-vi, o xa man que ta ri'. Vi niquibij chi ri Jesucristo xoc achi'el roj vinek, nuk'alajirisaj chi ja ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios yoyon quich'abel.
1JO 4:3 Jac'a vi niquibij chi ri Jesucristo tok xpe vave' chuvech re ruvach'ulef man xoc ta achi'el roj vinek, nik'alajin chi man ja ta ri Lok'olej Espíritu richin ri Dios yoyon quich'abel. Xa ja ri espíritu richin ri itzel ri yoyon quich'abel. Ri espíritu ri netzelan richin ri Cristo y nuben chi can ja rija' ri Cristo. Jac'a espíritu re' ri ivac'axan chi c'o na chi nipe, y vacami xoka' yan c'a chuvech re ruvach'ulef.
1JO 4:4 Rix c'a ri can achi'el tak valc'ual, ix richin chic ri Dios, y xixch'acon yan chiquij ri k'olonela'. Roma ri Lok'olej Espíritu can c'o pa tak ivánima. Y rija' c'o c'a más ruchuk'a' que chuvech ri c'o pa tak cánima ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef.
1JO 4:5 Ri k'olonela' can e richin vi re ruvach'ulef. Y romari' ri tzij ri niquibij, xa tzij richin re ruvach'ulef. Y conojel ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef nicac'axaj ri niquibij.
1JO 4:6 Jac'a roj oj richin chic ri Dios. Y conojel c'a ri quetaman chic ruvech ri Dios nicac'axaj ri nikabij chique. Jac'a ri man e richin ta ri Dios man nicac'axaj ta ri nikabij chique. Y riq'uin ri' nik'alajin achique vinek ri c'o ri Lok'olej Espíritu riq'uin, ri kitzij Espíritu. Y chuka' nik'alajin ri vinek ri c'o ri espíritu ri man kitzij ta quiq'uin.
1JO 4:7 Rix c'a ri yalan yixinvajo', ninbij c'a chive: Tikajovala' c'a ki'. Roma ri ajovabel can petenek-vi riq'uin ri Dios. Vi yojajovan, nik'alajin chi kac'uan ri c'ac'a' alaxic y oj ralc'ual chic ri Dios, y chuka' ketaman ruvech jebel.
1JO 4:8 Jac'a vi man yojajovan ta, nik'alajin chi man ketaman ta ruvech ri Dios. Roma ri Dios can najovan-vi.
1JO 4:9 Y ri Dios xuc'ut chikavech chi can najovan, roma xutek-pe ri Ruc'ajol chuvech re ruvach'ulef. Y rija' can xe ri jun Ruc'ajol c'o. Pero ri Dios xutek-pe richin xuya' ri c'ac'a' c'aslen chike.
1JO 4:10 Y can xk'alajin c'a achique c'a ri' ri ajovabel. Y can jac'a ri Dios ri xojajovan-pe nabey, man ja ta c'a roj ri xojtiquiriban. Y roma ri janíla ajovabel riq'uin, xutek c'a pe ri Ruc'ajol richin xquen (xcom) koma, richin chi nicuyutej ri kamac.
1JO 4:11 Rix ri yalan yixinvajo', roma ri Dios can queri' kajovaxic ri xuben, roj can c'o c'a chuka' chi nikajovala-ki'.
1JO 4:12 Roma vi nikajovala-ki', can nik'alajin chi ri Dios c'o pa tak kánima, stape' rija' man tz'etel ta. Y chuka' ri ajovabel richin rija' niq'uiy y nivachin pa kac'aslen.
1JO 4:13 Y chuka' ketaman chi jun kabanon riq'uin ri Dios y rija' can c'o pa tak kánima, roma c'o ri Rulok'olej Espíritu ri ruyo'on chike.
1JO 4:14 Y roj can katz'eton ri Ruc'ajol ri Dios, y romari' nikatzijoj chique conojel vinek chi can kitzij vi chi ri Katata' Dios xutek-pe ri Ruc'ajol richin yerucol chupan ri quimac.
1JO 4:15 Y xabachique vinek ri nibin chi ja ri Jesús ri Ruc'ajol ri Dios, rija' can c'o-vi ri Dios pa ránima, y rija' chuka' can jun rubanon riq'uin ri Dios.
1JO 4:16 Y rija' can yojrajo-vi. Y roj chuka' can kacukuban kac'u'x riq'uin rija', y ketaman chi yojrajo', roma rija' can najovan-vi. Y vi yojajovan, jun c'a kabanon riq'uin ri Dios, y rija' c'o pa tak kánima.
1JO 4:17 Y ja rija' ri nibanon chike chi yalan yojajovan. Y riq'uin ri' man xtikaxibij ta ki' tok xtapon ri k'ij tok ri Dios xtuk'et tzij. Man xtikaxibij ta ki' ri c'a ojc'o chuvech re ruvach'ulef roma kac'uan c'a jun c'aslen achi'el rubanic ruc'aslen ri Jesucristo.
1JO 4:18 Y vi can nikajo' c'a ri Dios, man jun achique roma nikaxibij-ki' chuvech. Roma jun tz'aket ajovabel nuben c'a chike chi man nikaxibij ta ki' chuvech ri Dios. Jac'a ri nuxibij-ri' chuvech ri Dios, man tz'aket ta ri ajovabel c'o pa ránima, y re' c'ayef nuben chire.
1JO 4:19 Y ja ri Dios xojajovan-pe nabey, y romari' roj xkajo' chic apo rija'.
1JO 4:20 Y vi nikabij chi nikajo' ri Dios y xa niketzelaj jun kach'alal, man kitzij ta ri nikabij. Roma vi man yekajo' ta ri kach'alal ri can yekatz'et, ¿yojtiquir ta cami nikajo' ri Dios ri xa man katz'eton ta ruvech?
1JO 4:21 Roma c'a ri' ri Dios ruyo'on can ri pixa' chi quekajo' ri kach'alal. Y vi nikajo' ri Dios, can quekajo' c'a chuka' ri kach'alal. Queri' ri tz'ibatel can.
1JO 5:1 Janipe' ri yeniman chi ri Jesús jari' ri Cristo ri takon-pe roma ri Dios, quic'uan ri c'ac'a' alaxic y e ralc'ual chic ri Dios. Y tok c'o jun tata'aj ri yalan nikajo', can yekajo' c'a chuka' ri e ralc'ual rija'.
1JO 5:2 Y que c'a chuka' ri' riq'uin ri Dios. Vi can nikajo' rija' y yekaben ri nubij, can yekajo-vi c'a ri e ralc'ual chic.
1JO 5:3 Y vi can nikajo' ri Dios, yekaben ri nubij. Y ri nubij chike, man nikana' ta chi c'ayef rubanic.
1JO 5:4 Roj ri oj ralc'ual chic c'a ri Dios, yojch'acon chirij ronojel etzelal richin re ruvach'ulef. Y yojch'acon roma kaniman chic ri Jesucristo.
1JO 5:5 ¿Achique ta c'a ri nich'acon chirij ri etzelal richin re ruvach'ulef? ¿Man xe ta cami ri can quiniman ri Jesús chi ja rija' ri Ruc'ajol ri Dios?
1JO 5:6 Ri Jesucristo xpe vave' chuvech re ruvach'ulef; riq'uin ya' xban bautizar; xquen (xcom) chuva ri cruz y xbiyin ri ruquiq'uel. Man xe ta xban bautizar, xa can xbiyin c'a chuka' ri ruquiq'uel. Y re' ja ri Lok'olej Espíritu ri nik'alajirisan chikavech. Y ri Lok'olej Espíritu can xe ri kitzij nubij.
1JO 5:7 Y ri chila' chicaj ec'o c'a oxi' ri yek'alajirisan richin ri Jesucristo, y ri e oxi' ri' ja ri Tata'ixel, ri Ch'abel y ri Lok'olej Espíritu. Y re e oxi' re' xa e jun.
1JO 5:8 Y chuka' vave' chuvech re ruvach'ulef ec'o oxi' ri yek'alajirisan richin ri Jesucristo. Y ri e oxi' ri' ja ri Lok'olej Espíritu, ri ruquiq'uel ri Jesucristo y ri ya' ri richin xban bautizar. Re e oxi' re' junan ri niquik'alajirisaj chikavech, chi ri Jesucristo can kitzij vi.
1JO 5:9 Roj can nikanimaj y nikacukuba' kac'u'x riq'uin ri nubij jun vinek chike. Y vi queri', can más vi ruc'amon chi nikanimaj y nikacukuba' kac'u'x riq'uin ri nubij ri Dios chike. Y rija' jac'a ri ch'abel chirij ri Ruc'ajol ri nubij chike.
1JO 5:10 Roj ri kaniman chic ri Ruc'ajol ri Dios, ja ri kánima ri nibin chike chi kitzij ri nubij ri Dios chirij ri Ruc'ajol. Jac'a ri vinek ri man quiniman ta, xa niquiben chi man kitzij ta ri nubij ri Dios, roma man niquinimaj ta ri nubij chirij ri Ruc'ajol.
1JO 5:11 Y jare' ri nubij ri Dios, chi nuya' ri c'aslen ri man q'uisel ta chike, y riq'uin ri Ruc'ajol nikac'ul-vi re c'aslen re'.
1JO 5:12 Y roj c'a ri kac'ulun chic ri Ruc'ajol ri Dios, c'o chic kac'aslen riq'uin. Jac'a ri vinek ri man quic'ulun ta ri Ruc'ajol ri Dios, manek quic'aslen riq'uin.
1JO 5:13 Rix ri iniman chic ri rubi' ri Ruc'ajol ri Dios, nintz'ibaj c'a ronojel re' chive richin nivetamaj chi c'o chic ic'aslen ri man q'uisel ta y chi can ta cukul ic'u'x riq'uin ri Ruc'ajol ri Dios.
1JO 5:14 Y romari' roj can man jun c'a xibinri'il kiq'uin richin chi yojapon-apo chuvech ri Dios, roma ketaman chi tok c'o nikac'utuj chire, y vi ja ri rurayibel chuka' rija' ri nikac'utuj, rija' can yojrac'axaj-vi.
1JO 5:15 Y roma ri ketaman chi ri Dios nrac'axaj ri c'utunic ri nikaben chire, ketaman chuka' chi nuya-pe ri nikac'utuj chire.
1JO 5:16 Vi c'o jun kach'alal nimacun y xatz'et, tac'utuj c'a chire ri Dios chi nucol chuvech ri camic ri richin jantape'. Xaxe vi ri rumac man nuc'uaj ta pa camic. Roma c'o c'a mac ri can nuc'uan pa camic. Man ninbij ta c'a chive chi can c'o chuka' chi rix nic'utuj chire ri Dios roma ri jun vinek ri nibanon mac ri ruc'uan pa camic.
1JO 5:17 Ronojel ri yekaben ri man e choj ta, e mac. Pero c'o mac ri man nuc'uan ta pa camic.
1JO 5:18 Y ketaman chi roj, ri oj ralc'ual chic ri Dios roma kac'uan ri c'ac'a' alaxic, kayo'on chic can rubanic ri mac. Roma ri Ruc'ajol ri Dios yojruchajij. Y riq'uin ri' man yojruchop ta ri itzel-vinek.
1JO 5:19 Ketaman chuka' chi oj richin chic ri Dios. Pero conojel ri vinek ri c'a quicukuban na quic'u'x riq'uin re ruvach'ulef, c'a ec'o na pa ruk'a' ri itzel-vinek.
1JO 5:20 Y ketaman chuka' chi xoc'ulun yan ka ri Ruc'ajol ri Dios chuvech re ruvach'ulef. Rija' xuya' etamabel chike, richin xketamaj ruvech ri kitzij Dios. Y jun kabanon riq'uin ri Dios y ri Jesucristo ri Ruc'ajol. Rija' can kitzij Dios vi, y riq'uin rija' petenek-vi ri c'aslen ri man q'uisel ta.
1JO 5:21 Rix ri can achi'el tak valc'ual, man c'a que'ivojkaj ri dios ri xa man e kitzij ta. Que ta c'a ri'.
2JO 1:1 Yin Juan, ri uc'uey quichin ri kach'alal, nintek c'a el re carta re' chave rat vach'alal ri at cha'on roma ri Dios. Nintek c'a el rutzil-quivech ri aval. Can kitzij yixinvajo'. Y man xe ta yin ri yinajovan ivichin, xa can yixcajo' chuka' conojel ri ch'aka' chic ri quetaman chic ri kitzij.
2JO 1:2 Y roma c'o ri kitzij ri pa tak kánima, romari' nikajovala-ki'. Y ri kitzij xtic'oje' c'a kiq'uin richin jantape'.
2JO 1:3 Y ri utzil, ri joyovanic y ri uxlanen ri petenek chila' riq'uin ri Dios Tata'ixel y riq'uin chuka' ri Ajaf Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios Tata'ixel, jari' ri xtic'oje' ri pa tak ivánima. Can xtic'ul-vi c'a ronojel re', roma icukuban ic'u'x riq'uin ri kitzij y roma chuka' ri yixajovan.
2JO 1:4 Yin janíla quicoten xuya' pa vánima tok xenvil chi ri ch'aka' chique ri aval cojkan ri kitzij, can achi'el nubij ri Katata' Dios chike chupan ri ruch'abel.
2JO 1:5 Y vacami vach'alal, ninchilabej c'a chave chi tabana' ri nubij ri Dios, chi can tikajovala-ki'. Y re tzij re' man c'ac'a' ta. Xa can jare' ri chilaben-pe chike tok xkanimaj ri Dios.
2JO 1:6 Y vi can ja ri yerubij ri Dios ri yekaben, can nikajovala-ki'. Roma rija' nubij chi can tikajovala-ki'. Y rix ivetaman chi queri' nubij, roma xivac'axaj yan pe tok xinimaj ri Dios.
2JO 1:7 E q'uiy c'a k'olonela' yebiyaj chuvech re ruvach'ulef ri yebin chi ri Jesucristo tok xpe vave' chuvech re ruvach'ulef man xoc ta achi'el roj vinek. Y ri nibin queri' chirij ri Jesucristo, jac'ari' ri k'olonel ri netzelan richin ri Cristo y nuben chi can ja rija' ri Cristo.
2JO 1:8 Jac'a rix ri jebel isamajin-pe ri Dios, tichajij c'a ri ic'aslen, richin queri' man ta xtisach can juba' chire ri lok'olej sipanic ri xtic'ul roma ri isamaj. Can ta tz'aket tok xtic'ul.
2JO 1:9 Ec'o vinek ri niquibij chi c'o más etamabel quiq'uin chirij ri tijonic richin ri Cristo, y xa man que ta ri'. Roma rije' xa pa ruq'uexel yejel-apo riq'uin ri Cristo, xa ye'el-el riq'uin. Re yebin c'a quere', manek c'a ri Dios quiq'uin. Jac'a roj ri man nikaya' ta can ri tijonic ri richin ri Cristo, can c'o ri Tata'ixel y ri C'ajolaxel kiq'uin.
2JO 1:10 Vi c'o jun xtapon chi'ivachoch y man ja ta ri tijonic richin ri Cristo ri ruc'uan-apo chive, man c'a tic'ul ni man tibij chuka' el chire: Ri Dios xtito'on avichin.
2JO 1:11 Roma vi xtic'ul y xtirayij ronojel utzil pa ruvi', can xtivejkalej chuka' rix ri itzel tak rubanobal ri jun ri'.
2JO 1:12 Y c'o q'uiy ri ninvajo' ninbij chive. Pero man ninvajo' ta nintz'ibaj más chupan re carta re'. Roma can ninrayij yinapon na iviq'uin richin c'ari' ninbij chive, richin queri' ri kánima can ta quicoten nuna'.
2JO 1:13 Ri e ral ri avach'alal niquitek-el rutzil-avech. Re avach'alal re' can cha'on-vi roma ri Dios. Can que vi ri'.
3JO 1:1 Yin Juan, ri uc'uey quichin ri kach'alal, nintek c'a el re carta re' chave rat vach'alal Gaio. Roma avetaman chi kitzij yin can yatinvajo-vi.
3JO 1:2 Vach'alal ri janíla yatinvajo', ri nurayibel yin ja ta chi rat utz ta at benek riq'uin ronojel, y manek ta ayabil. C'o ta jun ac'aslen ri can utz vi. Can ta achi'el ri at benek riq'uin ri ac'aslen ac'uan chuvech ri Dios.
3JO 1:3 Y jari' banayon chuve chi janíla quicoten c'o pa vánima, roma ec'o kach'alal ri xetzijon can chuve chi can kitzij avojkan ri ruch'abel ri Dios y can utz ri c'aslen ac'uan.
3JO 1:4 Y ronojel bey tok ninvac'axaj chi ri kach'alal ri e achi'el valc'ual, can kitzij cojkan ri ruch'abel ri Dios, yalan quicoten nuya' pa vánima. Roma can man jun chic c'a ri niyo'on ta más quicoten pa vánima.
3JO 1:5 Vach'alal Gaio, riq'uin c'a ri utzil ri yatajin chubanic, can nac'ut c'a chi can acukuban ac'u'x riq'uin ri Dios. Rat can achapon c'a quito'ic ri kach'alal ri ec'o pan atinamit y que chuka' ri' naben quiq'uin ri kach'alal ri yepe nej.
3JO 1:6 Y rije' can xquitzijoj chique ri kach'alal tok quimolon-qui'. Xquitzijoj ri ajovabel ri c'o pan avánima. Romari' yin ninc'utuj c'a utzil chave chi ronojel bey tok yek'ax aviq'uin, taya-el ri nic'atzin chique. Roma can niquiben ri rusamaj ri Dios.
3JO 1:7 Rije' quichapon bey richin niquitzijoj ri rubi' ri Jesucristo chique ri vinek ri man jani quiniman ta, y man quic'utun ta c'a quito'ic chique ri vinek ri'.
3JO 1:8 Roma c'a ri' nic'atzin chi ja roj ri yojto'on quichin. Y riq'uin ri', roj chuka' nikaben ri rusamaj ri Dios, roma yekato-el tok e benek chutzijoxic ri kitzij.
3JO 1:9 Xintek yan el jun carta chique ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios chiri' pan atinamit. Pero ri Diótrefes man xunimaj ta ri xinbij, roma can runimirisan-ri' y nika' chuvech chi ruyon rija' ri uc'uayon quichin ri kach'alal.
3JO 1:10 Roma c'a ri' vi xquinapon iviq'uin, xtinbij chiquivech ri kach'alal ri nuben rija', ri yerubila' chikij y xa man e kitzij ta. Y man xe ta ri' ri yeruben. Chuka' man yeruc'ul ta ri kach'alal ri yek'ax riq'uin. Y man nuya' ta chuka' k'ij chique ri ch'aka' chic kach'alal chi yequic'ul ta ri ye'apon quiq'uin. Y vi man niquinimaj ta rutzij, yerelesaj-el chiquicojol ri kach'alal.
3JO 1:11 Vach'alal, ri yalan yatinvajo', ninbij c'a chave: Man tavojkaj ri itzel. Xa tavojkaj ri utz. Roma ri nibanon ri utz, can c'o chic c'a apo riq'uin ri Dios. Jac'a ri nibanon ri itzel, man retaman ta ni ruvech ri Dios.
3JO 1:12 Conojel c'a yebin chi ri ruc'aslen ri kach'alal Demetrio, can utz. Ja chuka' nikabij roj. Y rix ivetaman chi roj man nikatz'uc ta tzij. Rija' can kitzij rojkan ri ruch'abel ri Dios.
3JO 1:13 C'o q'uiy ri ninvajo' ninbij chave. Pero man ninvajo' ta nintz'ibaj más chupan re carta re'.
3JO 1:14 Roma xa ninrayibej chi yinapon yan aviq'uin y c'ari' c'a xkojch'on c'a chirij ri'.
3JO 1:15 Xtic'oje' ta c'a uxlanen pan avánima. Ri kach'alal ri ec'o vave' niquitek-el rutzil-avech. Y rat tabana' c'a utzil taya' rutzil-quivech chiquijujunal ri kach'alal ri ec'o chiri'.
JUD 1:1 Yin Judas, jun rusamajel ri Jesucristo y rach'alal ri Jacobo. Nintek c'a el re carta re' chive rix, ri ix oyon chic roma ri Dios, y ix ruch'ajch'ojirisan chic chuka'. Ri Katata' Dios can ix ruch'ajch'ojirisan y ix ruchajin, roma jun ibanon riq'uin ri Jesucristo.
JUD 1:2 Y ri joyovanic, ri uxlanen y ri ajovabel ri nuya' ri Dios, xtic'oje' ta c'a ri pa tak ivánima. Can ta q'uiy ri xtic'ul.
JUD 1:3 Vach'alal ri yalan yixinvajo', can janíla c'a vajovan chi nutz'iban ta el re carta re' chive, roma c'o ri vajovan nubin chive chirij ri kacolotajic. Pero re vacami tok nintz'ibaj-el re carta chive, man chic c'a chirij ta ri kacolotajic. Roma nic'atzin chi yin ninbij chive chi man tiya' k'ij chire ri tijonic ri man kitzij ta. Xa can riq'uin ronojel ivánima tivojkaj ri utz tak tijonic ri xekac'ul tok xkanimaj ri Jesucristo. Tijonic ri man nijalatej ta y xjach chique ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios.
JUD 1:4 Y yin nintz'ibaj c'a el re carta re' chive, roma ec'o ri can ec'o iviq'uin y niquiya-apo jun chic ruvech tijonic. Pero tok xquichop niquiya-apo ri jun chic tijonic ri', can man jun ri xnaben ta. Ri achi'a' ri' can q'uiy chic c'a tiempo tibix roma ri Dios chi xtipe ri nimalej ruc'ayeval pa quivi', roma ri quic'aslen man utz ta chuvech ri Dios. Y roma ri Dios nuya' rutzil pa kavi' y nucuy kamac, rije' can ja chic ri' ri noc-el quicovil richin yequibanala' ronojel ruvech etzelal. Y ri' xa man pa rubey ta. Y chuka' ri achi'a' ri' can man niquinimaj ta c'a chi can xe ri Dios y ri Jesucristo ri Ajaf ri ec'o pa kavi'.
JUD 1:5 Y vacami ninvajo' c'a ninnataj chive ri xuben ri Dios ojer can. Rix ivetaman chi ri Ajaf Dios xerelesaj-pe ri israelitas chupan ri ruvach'ulef Egipto. Y tok e colotajinek chic pe, ec'o ri man xeniman ta chic rutzij, romari' xeruq'uis.
JUD 1:6 Y que chuka' ri' xuben ri Dios quiq'uin ri ángeles ri man chic xka' ta chiquivech ri acuchi e ruyo'on-vi y xa xquiya' can ri samaj ri ruyo'on pa quik'a' y xe'el-pe pa cachoch chila' chicaj. Rija' xeruya' chupan ri lugar richin tijoj-pokonal, ri acuchi ruyon k'eku'n c'o. Chiri' e yaquel-vi jantape'. Coyoben ri k'ij tok xtik'at tzij pa quivi'.
JUD 1:7 Y queri' chuka' xuben chique ri ojer tak vinek ri xec'oje' pa tak tinamit Sodoma y Gomorra y chuka' chique ri vinek ri xec'oje' ri pa tak tinamit ri ec'o-apo chiquinakaj. Re vinek re' xemacun chi achi'a' chi ixoki', can xquicanola' c'a qui' richin xemacun. Can xic'o-vi c'a ruvi' ri etzelal ri xequibanala'. Roma ri achi'a' man chic xecajo' ta ixoki', xa quiq'uin chic achi'a' xec'oje-vi. Y ri Dios xeruq'uis riq'uin k'ak'. Y riq'uin ri' niketamaj chi xabachique vinek ri nuc'uaj jun itzel c'aslen xtibe pa k'ak'. Y ri k'ak' ri' can man xtichup ta.
JUD 1:8 Y stape' ri achi'a' ri yeyo'on ri tijonic man kitzij ta, quetaman ri xuben ri Dios chique ri man xquinimaj ta tzij, rije' man nicajo' ta niquinimaj ronojel re'. Xa quic'uan jun itzel c'aslen, can achi'el ri xquiben ri ojer tak vinek, can janíla etzelal xquiben. Can e nacanek riq'uin ri quich'obonic. Man yeniman ta tzij. Xa niquibij tzij chiquij ri c'o janíla quik'ij.
JUD 1:9 Re achi'a' c'a re' man niquiben ta achi'el ri arcángel Miguel, rija' man riq'uin janíla ruchuk'a' y can c'o chuka' ruk'ij chiquivech ri ch'aka' chic ángeles, man c'a xic'o ta ruvi' ri xubij chire ri itzel-vinek tok xquiben oyoval chirij ri ruch'acul ri Moisés. Rija' man achi'el ta c'a ri achi'a' ri quitzekelben itzel tak tijonic. Ri arcángel Miguel xaxe c'a xubij: Jac'a ri Ajaf etamayon achique xtuben chave, xcha' chire.
JUD 1:10 Pero ri achi'a' ri man kitzij ta ri quitijonic niquiya', hasta ri na'oj ri man k'axinek ta chiquivech, itzel yech'on chirij. Can e achi'el c'a chicop, roma man yech'obon ta jebel. Y roma c'a ri', c'a pa ruc'ayeval xquebeka-vi.
JUD 1:11 Y c'ayef xtiquic'ulvachij ri achi'a' ri', roma xa can achi'el ri itzel c'aslen ri xuc'uaj ri Caín ojer can, ja chuka' ri' ri quic'uan rije'. Y chuka' niquiben achi'el xuben ri Balaam, ri ojer. Man nicajo' ta niquinimaj rutzij ri Dios roma nicajo' niquich'ec mero. Y ri achi'a' ri' niquiben chuka' achi'el xuben ri Coré ojer can. Rije' niquipaba-qui', y roma ri quibanobal ri' rije' c'a pa ruc'ayeval xquebeka-vi.
JUD 1:12 Ri achi'a' ri' can nik'alajin-vi chi itzel ri quibanobal, roma tok rix nimol-ivi' riq'uin ajovabel y junan niben jun va'in, ri achi'a' ri' niquiya' iq'uix roma ri quibanobal. Pero rije' man yeq'uix ta yec'oje-apo iviq'uin. Xaxe rije' ri niquich'ob-ka-qui'. Xa e achi'el ri sutz' ri yek'alajin chi e richin job, pero xa man que ta ri', y chuka' e uc'uan roma cak'ik'. Xa e achi'el chaki'j tak che' ri man niquiya' ta quivech. Xa e achi'el che' ri e c'uktajinek chic el. Man niquiya' ta chic quivech roma xa e caminek chic.
JUD 1:13 Y can yek'alajin-vi ri banobel ri yequibanala' ri achi'a' ri', banobel ri janíla yeq'uixbisan. Xa e achi'el jun ya' ri janíla nisilon. Can nibolko't y nivokon ruvi'. E achi'el chuka' ch'umila' ri e elenek chic el chupan ri quibey. Rije' xa can e oyoben chic roma ri lugar ri k'eku'n-k'eku'n, ri acuchi xquebec'oje-vi pa ruc'ayeval ri xa man jun bey xtiq'uis.
JUD 1:14 Y chiquij c'a chuka' ri achi'a' que tak re', c'o c'a ch'aka' chic ri e bin can. Ri jun c'a ri biyon can achique xtiquic'ulvachij re achi'a' que tak re', ja ri Enoc. Y re Enoc re' jun c'a riy-rumam can ri Adán, ri xalex chiquicojol ri ruvuk sol vinek chirij pe ri Adán. Re Enoc c'a re' rubin can: Tivac'axaj c'a, chi ri Ajaf can xtipe e rachibilan-pe janíla e q'uiy ri lok'olej tak ru-ángeles,
JUD 1:15 richin xtuk'et tzij pa quivi' conojel, y richin xtuya' ruc'ayeval pa quivi' ri vinek ri man quic'uan ta ri c'aslen ri nika' chuvech ri Dios. Xa quic'uan jun itzel c'aslen. Y yequibila' pokon tak ch'abel chirij ri Dios. Can e aj-maqui' vi. Queri' xubij ri Enoc.
JUD 1:16 Rije' yexebexot c'a chirij ronojel, man jun bey c'a niquicot ta cánima riq'uin ri achique quibanic. Xaxe ri itzel ri nika' chiquivech. Rije' yequibila' c'a chuka' ch'abel richin niquinimirisaj-qui', y richin chuka' yequinimirisaj ch'aka' chic vinek, xaxe roma ri c'o quitz'eton-apo quiq'uin.
JUD 1:17 Jac'a rix vach'alal ri yalan yixinvajo', man timestaj ri bin coma ri ru-apóstoles ri Kajaf Jesucristo chiquij ri vinek ri'. Can quibin chic c'a chive ri xquebanatej.
JUD 1:18 Rije' xquibij chi chupan ri ruq'uisibel tiempo xquepe vinek ri niquitze'ej ri nubij ri ruch'abel ri Dios, y can xe ri itzel ri nika' chiquivech.
JUD 1:19 Y jac'a vinek re' ri yebanon chique ri kach'alal chi niquich'arala-qui'. Can e richin vi re ruvach'ulef. Man c'o ta ri Lok'olej Espíritu quiq'uin.
JUD 1:20 Jac'a rix vach'alal ri yalan yixinvajo', can ticukuba-vi ic'u'x riq'uin ri lok'olej ruch'abel ri Dios ri iniman. Tibana' orar. Y tok niben orar, tiya' k'ij chire ri Lok'olej Espíritu chi c'o nuya' ri pa tak ivánima.
JUD 1:21 Can quixc'oje' c'a chupan ri ajovabel richin ri Dios. Y tivoyobej c'a apo ri k'ij tok ri Kajaf Jesucristo xtujoyovaj c'a ivech y xtuya' ri ic'aslen man q'uisel ta.
JUD 1:22 Y rix tik'alajirisaj c'a chiquivech ri vinek ri ca'i' quic'u'x achique ri kitzij.
JUD 1:23 Nic'atzin c'a chi ye'icol ri vinek chuvech ri k'ak'. Y chuka' nic'atzin chi rix can nijoyovaj quivech ri ch'aka' chic. Pero chuka' nic'atzin chi tichajij-ivi' rix, richin man yixtzak. Can itzel c'a titz'eta' ri quimac, can achi'el nitz'et jun tziek ri janíla tz'il.
JUD 1:24 Y ri ka-Dios janíla ruk'ij-ruc'ojlen, y can nitiquir yojruchajij richin man yojtzak pa mac. Can nitiquir-vi c'a yojruchajij richin chi manek kamac tok xkojapon riq'uin, y can xtiquicot-vi ri kánima tok xkojapon riq'uin.
JUD 1:25 Can xe c'a rija' ri Dios Etamanel, y ja chuka' rija' ri Kacolonel. Y can xe ta c'a rija' ri nic'ulun ruk'ij y ruc'ojlen, y can xe ta chuka' rija' ri nic'ulun ri k'atbel-tzij y ri uchuk'a', vacami y jantape'. Que ta c'a ri'.
REV 1:1 Jac'a ri xquec'ulvachitej yan, jari' ri xuk'alajirisaj ri Dios chire ri Jesucristo, richin chi ri Jesucristo tuk'alajirisaj chiquivech ri rusamajela'. Romari' ri Jesucristo xutek c'a jun ru-ángel riq'uin ri Juan ri rusamajel, richin chi xuk'alajirisaj chuvech, ronojel ri'.
REV 1:2 Y ri Juan xubij c'a chi can kitzij ri ruch'abel ri Dios, chi can kitzij ri xubij ri Jesucristo, y kitzij chuka' ronojel ri xutz'et.
REV 1:3 Can jebel c'a ruva-ruk'ij ri jun ri nisiq'uin re ch'abel re tz'ibatel can vave', y que chuka' ri' can jebel ruva-quik'ij ri ye'ac'axan y niquinimaj chuka'. Roma can nakaj chic c'o-vi ri k'ij tok xquec'ulvachitej ronojel re e tz'ibatel vave'.
REV 1:4 Y yin Juan nintz'ibaj c'a el re vuj re' chive chi ix vuku' tzobaj (k'ataj) kach'alal ri ixc'o ri chiri' pa ruvach'ulef rubini'an Asia, y tic'ulu' c'a ri utzil y ri uxlanen ri nuya' ri Dios, ri can c'o-pe pa rutiquiribel, c'o re vacami y xtic'oje' re xtibe-apo chuka'. Y tic'ulu' ri utzil y ri uxlanen ri quichin ri vuku' utzilej tak espíritu ri ec'o-apo chuvech ri Dios ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat.
REV 1:5 Y can tic'ulu' c'a chuka' ri utzil y ri uxlanen ri nuya' ri Jesucristo, ri nibin ri kitzij, ri nabey ri xc'astej-pe chiquicojol ri caminaki' y ri pa'el pa quivi' conojel k'atoy tak tzij ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Rija' yojrajo', y romari' rija' xquen (xcom) y xbiyin ruquiq'uel, richin xuch'ej-el ri kamac.
REV 1:6 Y xuben c'a chike konojel roj ri kacukuban kac'u'x riq'uin, chi xojoc reyes y sacerdotes richin nikaben rusamaj ri Dios ri Rutata'. Y can que c'a ri', chi ja ri Jesucristo ri c'o ruk'ij-ruc'ojlen y c'o ruk'atbel-tzij ri man jun bey xtiq'uis.
REV 1:7 Roma tivetamaj chi ri Cristo can xtipe na vi ri pa sutz'. Y konojel xkojtz'eton richin. Hasta ri vinek ri xeyo'on richin ri Jesucristo pa camic xtiquitz'et c'a chuka'. Can conojel vi vinek ri ec'o ronojel ruvach'ulef xque'ok' tok xtiquitz'et rija'. Ja', can que vi ri' xtibanatej.
REV 1:8 Ri Ajaf, ri can ronojel vi uchuk'a' c'o pa ruk'a' y ri can c'o-pe pa rutiquiribel, c'o chuka' re vacami y xtic'oje' re xtibe-apo. Y rija' nubij: Ja yin ri rutiquiribel y ri ruq'uisibel, can achi'el ri nabey y ri ruq'uisibel letra.
REV 1:9 Y yin Juan ri ivach'alal, can ix vachibilan c'a chupan ri tijoj-pokonal, ix vachibilan ri pa rajavaren o ri pa ruk'a' ri Dios, y can junan chuka' xkac'ul ri coch'onic ri nuya' ri Jesucristo chike. Yin xic'oje' c'a pa ti ruvach'ulef rubini'an Patmos, jun ti ruvach'ulef ri c'o pa ya'. Chiri' xic'oje-vi roma ri ruch'abel ri Dios y roma chuka' xink'alajirisaj ri Jesucristo.
REV 1:10 Pero chupan ri jun k'ij richin ri Ajaf, yin xinben c'a jun achi'el achic' roma ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu, y xinvac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on-pe ri chuvij. Y ri rubanic tok nich'on, can jebel c'a nik'alajin. Can achi'el nik'ajan jun trompeta, queri'.
REV 1:11 Y xubij chuve: Ja yin ri inc'o-pe pa rutiquiribel y ri inc'o chuka' pa ruq'uisibel, can achi'el ri nabey y ri ruq'uisibel letra. Tatz'ibaj c'a pa jun vuj ronojel ri natz'et, y tataka-el pan Asia chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) kach'alal ri ec'o chiri', chique ri aj pan 'Efeso, ri aj pan Esmirna, ri aj pa Pérgamo, ri aj pa Tiatira, ri aj pa Sardis, ri aj pa Filadelfia y chique ri aj pa Laodicea, xinuche'ex.
REV 1:12 C'ari' xinpiscolij-vi' richin nintz'et achique ri nitzijon viq'uin. Y tok nupiscolin chic vi', xintz'et c'a vuku' candeleros e banon riq'uin k'anapuek.
REV 1:13 Y pa quinic'ajal ri vuku' candeleros pa'el c'a jun ri can achi'el ri Jun ri xalex chikacojol, rucusan jun rutziak ri napon c'a chiraken ka. Y rucusan chuka' jun ruximbal banon riq'uin k'anapuek, y re ximbel re' chuva-ruc'u'x nik'ax-vi.
REV 1:14 Ri rujolon (ruvi') y ri rusmal tak ruvi' sek-sek, achi'el rusakil ri lana y ri tef ri nika'. Y ri runak'-ruvech achi'el ruxak tak k'ak'.
REV 1:15 Jac'a ri raken nireplun achi'el ri ch'ich' bronce tok jebel josk'in ruvech. Can nic'a'on (nivovon), achi'el ta pa jun k'ak' c'o-vi. Y ri ruch'abel can janíla c'a nivajin, achi'el yevajin raken tak ya'.
REV 1:16 Y ri pa rajquik'a' e ruc'uan vuku' achi'el ch'umila'. Jac'a ri pa ruchi' nic'ulun-pe jun achi'el machet y chi ca'i' lados c'o-vi rey. Y ri nitzu'un, achi'el ri k'ij tok janíla ruchuk'a'.
REV 1:17 Tok xintz'et c'a yin ri', achi'el jun caminek xitzak-ka ri chiraken. Pero rija' xuya' ri rajquik'a' pa nuvi' y xubij c'a chuve: Man taxibij-avi', roma ja yin ri nabey y ri ruq'uisibel.
REV 1:18 Y ja yin ri Jesucristo ri in q'ues. Xiquen na vi (Xicom na vi), pero re vacami c'o nuc'aslen richin re jantape' xtibe-apo. Can que vi c'a ri'. Y c'o chuka' k'atbel-tzij pa nuk'a' richin inc'o pa ruvi' ri camic y pa ruvi' ri lugar ri ec'o-vi ri caminaki' ri man xquinimaj ta el.
REV 1:19 Tatz'ibaj c'a ri xatz'et, ri yebanatej chic, y chuka' ri xquebanatej ri xtibe-apo.
REV 1:20 Ri vuku' achi'el ch'umila' ri xatz'et pa vajquik'a' y ri vuku' candeleros ri e banon riq'uin k'anapuek, can c'o-vi c'a ri yec'ulun chi tzij. Ri vuku' achi'el ch'umila' ri e nuc'uan pa vajquik'a', je ri vuku' nusamajela' ri ec'o pa quivi' ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin. Jac'a ri vuku' candeleros ri e banon riq'uin k'anapuek, je ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin.
REV 2:1 Tatz'ibaj c'a el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pan 'Efeso, y tabij-el chire, chi yin ri e nuc'uan ri vuku' achi'el ch'umila' pa vajquik'a' y yin ri yibiyaj chuka' chiquicojol ri vuku' candeleros e banon riq'uin k'anapuek, ninbij c'a,
REV 2:2 chi vetaman ronojel ri ibanobal. Vetaman ri janipe' ruc'ayeval icoch'on roma ri samaj, y vetaman c'a chuka' chi man ic'amon ta ka quivech ri vinek ri xa can e itzel. Y e itejtoben ri yebin chi e apóstoles y xe'ivil chi xa man e kitzij ta. Xa quiyon e tz'ucuy tak tzij.
REV 2:3 Icoch'on-ic'ovisan tijoj-pokonal, y janíla ix samajinek voma yin y man jani ix k'itajinek ta.
REV 2:4 Xa jac'a c'o ri man ja ta chic ri yixajin chubanic, y jari' ri man nika' ta chinuvech yin. Y roma c'a ri' ninbij chi ri ajovabel ri xc'oje' iviq'uin nabey, man ja ta chic. Xa xtevur-ka ri ajovabel ri' iviq'uin.
REV 2:5 Y toka' c'a chi'ic'u'x acuchi ix tzakinek-vi-pe. Chiri' c'a chuka' titzolin-vi ic'u'x. Can quixajovan chic c'a achi'el xixajovan ri nabey. Roma vi xa man que ta ri' ri xtiben, chanin c'a xquinapon iviq'uin y xtinvelesaj-el ri i-candelero ri acuchi c'o-vi. Y queri' xtinben chive vi man xtitzolin ta pe ic'u'x.
REV 2:6 Can c'a nik'alajin na c'a juba' chi c'o utz pan ic'aslen, roma man ic'amon ta ka quivech ri vinek ri nibix nicolaítas chique. Can utz vi c'a chi queri' ibanon, roma yin chuka' can itzel nintz'et ri quibanobal.
REV 2:7 Roma c'a ri', achique ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, trac'axaj c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) vinek ri e nimayon vichin. Roma achique c'a ri xtich'acon, xtinya' k'ij chire richin nutej ruvech ri che' ri richin c'aslen, ri c'o pa runic'ajal ri lugar richin quicoten; ri lugar ri c'o-vi ri Dios.
REV 2:8 Y tatz'ibaj c'a el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pan Esmirna, y tabij-el chire, chi yin ri can inc'o-pe pa rutiquiribel y ri pa ruq'uisibel chuka', y ri xicamisex y c'o nuc'aslen, ninbij c'a ronojel re':
REV 2:9 Chi vetaman ronojel ri ibanobal, ri itijoj-pokonal, ri imeba'il, pero chinuvech yin can ix beyoma' vi. Vetaman chi ri vinek ri yebin chi e israelitas y xa man e israelitas ta, q'uiy itzel ri niquibij chivij. Pero ri vinek ri' xa e jun tzobaj (k'ataj) richin ri Satanás.
REV 2:10 Man c'a tixibij-ivi' chuvech ri xtic'ulvachij ri chivech apo. Roma ri itzel-vinek xtuben chique ch'aka' ri ec'o chi'icojol chi xqueruya' pa cárcel y can nutz'et na c'a vi can cukul ic'u'x riq'uin ri Dios. Lajuj c'a k'ij ri xquixc'oje' pa tijoj-pokonal. Pero can ticukuba' c'a ic'u'x riq'uin ri Dios, stape' ta la'ek xquixapon chuvech ri camic. Y yin xtinya' ri lok'olej sipanic chive, roma can xtic'ul c'a ic'aslen ri man q'uisel ta.
REV 2:11 Roma c'a ri', achique ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, trac'axaj c'a achique ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin. Roma achique c'a ri xtich'acon, man c'a xtapon ta chupan ri tijoj-pokonal richin ri ruca'n camic.
REV 2:12 Y tatz'ibaj c'a el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pa Pérgamo, y tabij-el chire, chi yin ri uc'uayon ri achi'el machet ri chi ca'i' lados c'o-vi rey, ninbij c'a:
REV 2:13 Yin vetaman ri ibanobal. Vetaman chi ri acuchi ixc'o-vi, chiri' tz'uyul-vi ri Satanás. Y man riq'uin ri' ri nubi' c'a q'ues na ri pa tak ivánima, y icukuban ic'u'x viq'uin. Man xinimestaj ta can chupan ri k'ij tok ri Antipas xcamisex. Rija' xutzijoj ri nuch'abel, y roma ri man xuya' ta can, rija' xcamisex ri chiri' acuchi c'o-vi ri ruch'acat ri Satanás.
REV 2:14 Pero ec'o c'a ibanobal ri man yeka' ta chinuvech. Ri chi'icojol ec'o c'a ri man nicajo' ta niquiya' can ri itzel tak tijonic richin ri Balaam ri xerubij chire ri Balac, chi tubana' chique ri israelitas chi yetzak pa mac; chi quequitija' ri sujun chic chiquivech ri dios ri xa man e kitzij ta, y chi ri achi'a' y ri ixoki' tiquicanola-qui' richin yemacun.
REV 2:15 Chuka' ec'o ch'aka' ri chi'icojol ri man nicajo' ta niquiya' can ri quitijonic ri vinek ri nibix nicolaítas chique. Y ri itzel tak tijonic ri', xa can man yeka' ta chinuvech yin.
REV 2:16 Roma c'a ri', tiya' can rubanic ri itzel c'aslen y titzolej c'a pe ic'u'x. Roma vi man que ta ri' ri xtiben, can jac'ari' tok xquinapon y xtinben oyoval iviq'uin. Xtinben oyoval iviq'uin riq'uin ri achi'el machet ri nel-pe pa nuchi'.
REV 2:17 Roma c'a ri', achique ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, trac'axaj c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin. Roma achique c'a ri xtich'acon, can xtinya' c'a ri vey ri rubini'an maná chire; vey ri yaquel can. Y chuka' xtinjech c'a jun ti sek abej chire, ri acuchi tz'ibatel-el jun c'ac'a' bi'aj. Y re c'ac'a' bi'aj re', xaxe c'a ri nic'ulun richin ri netaman.
REV 2:18 Y tatz'ibaj c'a chuka' el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pa Tiatira, y tabij-el chire, chi yin ri Ruc'ajol ri Dios, ri can achi'el ruxak-k'ak' ri runak'-nuvech y can yereplun chuka' achi'el bronce ri vaken, ninbij c'a:
REV 2:19 Yin vetaman ronojel ri ibanobal. Vetaman chi can yixajovan, chi can cukul ic'u'x viq'uin, chi can yixto'on, chi can ivetaman-vi yixcoch'on, y chi can más vi ri yixajin chubanic vacami que chuvech ri pa nabey.
REV 2:20 Xa jac'a c'o jun ibanobal ri man nika' ta chinuvech, y ri' ja ri man jun ibin chire ri ixok Jezabel chi man tuben ri najin chubanic. Roma rija' can nubij c'a chi ja ri ruch'abel ri Dios ri nuk'alajirisaj, pero xaxe c'a richin yeruk'ol ri nusamajela'. Nuben chique ri nusamajela' ri' chi yeka' pa mac. Can nubij c'a chi tiquitija' ri sujun chic chiquivech dios ri xa man e kitzij ta, y chi ri achi'a' y ri ixoki' tiquicanola-qui' richin yemacun.
REV 2:21 Y yin can nuyo'on-vi k'ij chire chi tuya' can rubanic ri mac, achi'el ri mac nubanala' quiq'uin achi'a'; y titzolej-pe ruc'u'x viq'uin. Pero rija' xa benek c'a ránima riq'uin ri mac ri nuben y man nitzolej ta pe ruc'u'x. Xa man c'a nrajo' ta nuya' can ri mac.
REV 2:22 Y roma c'a ri man nuya' ta can rubanic ri rumac, xtinben c'a chire chi tika' chuvech varabel roma jun yabil. Y chuka' ri janipe' ri quibanon mac riq'uin, can xtiquic'ovisaj janíla tijoj-pokonal. Y can queri' xtinben chique vi man niquiya' ta can rubanic ri mac y vi man nitzolej ta pe quic'u'x.
REV 2:23 Y conojel c'a ri e ral xquencamisaj, richin chi tiquetamaj conojel ri tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin, chi yin vetaman ri achique ri niquich'ob y vetaman chuka' ri c'o pa tak cánima conojel. Y can achi'el c'a ri ibanobal chi'ijujunal, can que c'a chuka' ri' ri ruq'uexel ri xtic'ul.
REV 2:24 Jac'a ri ch'aka' ri ec'o pa Tiatira ri man quitzekelben ta ri rutijonic ri Jezabel, ni man chuka' xquetamaj ta ruvech ri Satanás y ri nimalej ruch'obonic, achi'el nibix chi c'o riq'uin, can utz vi ri xquiben, y man jun chic c'a ri ninchilabej chique.
REV 2:25 Xaxe c'a ninvajo' chi man tiquiya' can rubanic ri utz. Y can c'a ja ta c'a ri ye'ajin chubanic tok yin xquipe chic jun bey.
REV 2:26 Ri e janipe' c'a ri xquech'acon y can xtiquiben-vi ri xtinbij chique c'a tok xtapon na ri ruq'uisibel k'ij richin ri quic'aslen chuvech re ruvach'ulef, can xtinben c'a chique chi ja rije' ri xquek'aton tzij pa quivi' ri vinek.
REV 2:27 Can achi'el ri rubanon-pe ri Nata' chuve yin. Can rujachon-vi-pe uchuk'a' pa nuk'a' pa quivi' ri ruvach'ulef. Y ri xtinjech c'a uchuk'a' pa quik'a', can xtiquik'et-vi tzij pa quivi' ri ruvach'ulef riq'uin ronojel uchuk'a'. Achi'el xa ta can jun ch'ich' ri c'o pa quik'a', richin man c'ayef ta yequipaxila', achi'el niban chique ri bojo'y.
REV 2:28 Y chuka' can xtinjech c'a ri nima-ch'umil pa quik'a'; nima-ch'umil ri can nik'alajin ri nimak'a'.
REV 2:29 Roma c'a ri', ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, can trac'axaj c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) vinek ri e nimayon vichin.
REV 3:1 Tatz'ibaj c'a el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pa Sardis, y tabij-el chire, chi yin ri c'o vuku' espíritu richin ri Dios viq'uin y vuku' chuka' achi'el ch'umila', ninbij c'a, chi vetaman ronojel ri ibanobal. Vetaman chi nibix chive chi c'o ic'aslen, pero xa man que ta ri'. Xa can ix caminek chinuvech yin.
REV 3:2 Roma c'a ri', can ninbij chive chi can tuna' ivech y man tiya' k'ij chi yeq'uis chuka' ri c'a utz na ri ec'o pa tak ic'aslen. Pa ruq'uexel ri' xa tibana' chique chi yeq'uiy, roma xa can quichapon chuka' quicamic ri ca'i-oxi' ri'. Yin can nintz'et-vi c'a chi ri banobel ri ye'ibanala' rix ri ixc'o pa Sardis, man utz ta; can man utz ta vi, chuvech ri Dios.
REV 3:3 Can toka' c'a chi'ic'u'x ri ruch'abel ri Dios ri xic'ul pa nabey y can ivac'axan-vi chuka'. Can titzolej chic c'a pe ic'u'x viq'uin y tivojkaj chic jun bey ri ruch'abel ri Dios. Roma vi xa man que ta ri' ri xtiben, xquipe pan ivi'. Xquipe achi'el nuben jun elek'on y man xtinabej ta c'a achique hora tok xquinoka'.
REV 3:4 Pero chi'icojol rix ri ix nimayon vichin ri chiri' pa Sardis, can c'a ec'o c'a ri e ch'ajch'oj-ch'ajch'oj. Can man quitz'ilobisan ta qui' riq'uin banobel ri man e utz ta. Y jere' c'a ri xquebiyin viq'uin yin, quicusalon sek tak tziek, roma can e ruc'amon-vi.
REV 3:5 Achique c'a ri xtich'acon, xtijach chuka' ri sek tak rutziak. Y man xtinvelesaj ta ri rubi' chupan ri vuj ri richin c'aslen. Y chuka' can xtinbij c'a chire ri Nata' y chique ri ángeles, chi ri jun ri' can vichin yin.
REV 3:6 Ri vinek ri can c'o c'a ruxiquin richin nrac'axaj, can trac'axaj c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin.
REV 3:7 Tatz'ibaj c'a chuka' el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pa Filadelfia, y tabij-el chire, chi yin ri lok'olej, ri kitzij y ri uc'uayon chuka' ri llave richin ri David, llave ri can tok nujek man jun nitz'apen y tok nutz'apej man jun nijakon, ninbij c'a,
REV 3:8 chi yin vetaman ronojel ri ibanobal. Roma c'a ri' can nujakon-vi jun puerta chivech, ri man jun nitiquir nitz'apen; roma can man jun bey vi ivevan chi iniman ri nubi'. Y man riq'uin chi man jun oc ik'ij banon chive, rix can ninimaj-vi ri nubij ri nuch'abel.
REV 3:9 Y can roma c'a ri', yin xtinben chi xquexuque' chivech ri jun tzobaj (k'ataj) richin ri Satanás ri yebin chi e israelitas y xa man que ta ri'. Y quere' xtinben chique richin tiquetamaj chi yin can yixinvajo-vi.
REV 3:10 Rix can niben-vi ri nubij ri nuch'abel, chi tivoyobej riq'uin coch'onic. Y roma c'a ri utzilej ibanobal ri', can xquixinchajij c'a chuvech ri ruc'ayeval tok xtoka'; ruc'ayeval ri xtika' pa ruvi' ri ruvach'ulef, richin yetejtobex c'a conojel ri vinek.
REV 3:11 Y can chanin vi c'a xquipe chic jun bey. Y roma c'a ri' can tichajij vi c'a jebel ri iyacon pa tak ivánima, richin chi man jun xtelesan chive ri lok'olej sipanic.
REV 3:12 Y ri e janipe' c'a ri xquech'acon, xtinben c'a chique chi xque'oc lok'olej tak pilares richin ri rachoch ri nu-Dios. Can chiri' c'a riq'uin ri Dios xquec'oje-vi jantape'. Y chiquij c'a rije' xtintz'ibaj ri rubi' ri nu-Dios y ri rubi' ri rutinamit rija'. Y ri tinamit ri' ja ri c'ac'a' Jerusalem, ri nika-pe chila' chicaj riq'uin ri nu-Dios. Y chiri' chiquij ri pilares ri' xtintz'ibaj c'a chuka' ri c'ac'a' nubi' yin.
REV 3:13 Ri achique c'a ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, can trac'axaj-vi c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri vuku' tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin.
REV 3:14 Y tatz'ibaj c'a el chire ri nusamajel ri c'o pa quivi' ri e nimayon vichin ri chiri' pa Laodicea, y tabij-el chire, chi yin ri kitzij y yin ri yitzijon ri nutz'eton, y yin chuka' ri inc'o riq'uin ri Dios ri pa rutiquiribel, tok xban re ruvach'ulef, ninbij c'a chique,
REV 3:15 chi yin vetaman ronojel ri ibanobal. Vetaman chi man cukul ta ic'u'x viq'uin, pero chuka' man yiniya' ta can. Más ta utz chi ix mek'en ta o ix tef ta.
REV 3:16 Pero roma c'a ri xa man ix mek'en ta, y xa ix liloj, xquixinxa' c'a el.
REV 3:17 Roma rix can nibij c'a chi c'o i-mero, can ix beyoma' chic y man jun chic c'a ri nic'atzin ta chive. Y man ivetaman ta chi xa c'ayef ibanon chinuvech yin. Xa ix meba', xa man jun c'o iviq'uin. Ix ch'anel, y chuka' ix moyi'.
REV 3:18 Roma c'a ri' ninya' rutzijol chive, chi tok rix nilok' k'anapuek, tilok'o' c'a ri c'o viq'uin yin, richin queri' can yixoc-vi beyoma'. Roma re k'anapuek c'o viq'uin yin, can utz vi, roma c'ovisan chic pa k'ak'. Can man jun chic c'a ti tz'il c'o riq'uin. Y tok rix nilok' chuka' tziek, can tilok'o' c'a ri sek tziek viq'uin yin, richin chi nucuch rij ri iq'uix. Y que chuka' ri' chi viq'uin yin tilok'o-vi ri ak'on richin niya' ri pa tak runak'-ivech rix, richin yixtzu'un jebel.
REV 3:19 Y yin can ninbij c'a ri achique quibanon y yenya' chuka' pa c'ayef ri yenvajo'. Romari' rix can riq'uin c'a ronojel ivánima titzolej chic pe ic'u'x viq'uin.
REV 3:20 Roma yin can jac'are' inc'o pa ruchi-jay y yinoyon-apo. Achique c'a ri xtac'axan-pe vichin y nujek-pe chinuvech, xquinoc-apo riq'uin y xquiva' riq'uin. Y chuka' ri jun ri' xtiva' viq'uin yin.
REV 3:21 Achique c'a chuka' ri can xtich'acon, can xtinya' c'a chuka' k'ij chire richin chi nitz'uye' junan viq'uin. Can achi'el ri xban chuve yin tok xich'acon, can xitz'uye-vi riq'uin ri Nata' Dios.
REV 3:22 Y ri achique c'a ri c'o ruxiquin richin nrac'axaj, can trac'axaj c'a ri nubij ri Lok'olej Espíritu chique ri tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin.
REV 4:1 Y c'ari' yin Juan, xintz'et yan chic chi ri chicaj jakel jun puerta, y xinvac'axaj c'a jun ch'abel. Jari' ri nabey ch'abel ri xinvac'axaj, y ri rubaniquil ri ch'abel ri' can achi'el c'a ri nik'ajan jun trompeta. Y xubij c'a pe chuve: Cajote-pe; y xtinc'ut c'a chavech ri xquebanatej ri xtibe-apo.
REV 4:2 Y can jac'ari' tok xinna' chi ja ri Lok'olej Espíritu ri uc'uayon vichin. Xintz'et c'a chi ri chicaj c'o Jun tz'uyul pa lok'olej ruch'acat.
REV 4:3 Y ri tz'uyul pa ruvi' ri lok'olej ch'aquet ri c'o chicaj, ja ri Dios. Rija' can achi'el c'a ri abej ri nibix jaspe y cornalina chique, queri' ri nitzu'un. Y can janíla c'a niyic'lun. Ri lok'olej ch'aquet ri' surin c'a pe rij roma jun arco iris. Y re arco iris re' rex c'a nitzu'un, achi'el ri abej ri nibix esmeralda chire.
REV 4:4 Ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat surin c'a rij riq'uin juvinek-caji' chic ch'aquet. Y ri juvinek-caji' rijita'k tak achi'a' ri e tz'uyul chiri' e quicusalon c'a sek tak tziek y e quicusalon chuka' coronas ri e banon riq'uin k'anapuek.
REV 4:5 Jac'a ri pa nic'aj acuchi c'o-vi ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, yec'ulun c'a pe coyopa', cokolojay y ch'abel. Y ri chuvech apo yec'at c'a vuku' k'ak'. Y re k'ak' re', jare' ri vuku' espíritu richin ri Dios.
REV 4:6 Ri chiri' chuvech chuka' apo ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, c'o c'a jun achi'el nimalej ya', achi'el ri nibix mar chire y achi'el vidrio nitzu'un. Pa nic'aj c'o-vi ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, y surin-apo rij (sutin-apo rij) coma e caji' ri can janíla q'uiy runak' tak quivech c'o. Can nojinek c'a quij roma ri runak' tak quivech.
REV 4:7 Ri nabey c'a chique ri e caji' ri' can achi'el c'a rubanic jun coj. Ri ruca'n achi'el c'a jun alaj váquix. Ri rox achi'el c'a nitzu'un jun vinek. Y jac'a ri rucaj, can achi'el c'a jun xic (aj-ch'ac) ri ruric'on ruxic' benek chicaj.
REV 4:8 Y rije' ox-ox c'a c'ulaj quixic' c'o, y can nojinek-vi c'a ri quij y ri xe' tak quixic' riq'uin ri runak' tak quivech. Y man jun bey c'a ri man ta niquiya' ruk'ij ri Dios. Chi pak'ij chi chak'a' niquibij: Lok'olej, lok'olej, lok'olej Ajaf. Ajaf Dios ri can c'o-vi ronojel uchuk'a' aviq'uin. Rat ri can atc'o-vi-pe pa rutiquiribel, ri atc'o vacami, y ri xcac'oje' chuka' re xtibe-apo, yecha' c'a.
REV 4:9 Y queri' niquiben c'a ri e caji' ri can janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, richin niquiya' ruk'ij-ruc'ojlen ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat. Can yematioxin c'a chire ri jantape' c'o.
REV 4:10 Y tok queri' niquiben, ri juvinek-caji' rijita'k achi'a' yexuque' c'a chuvech ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat. Can niquiya' c'a ruk'ij ri can jantape' c'o. Y ri rijita'k achi'a' niquelesala' c'a ri qui-coronas y yequiya-apo chuvech ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, y niquibij c'a chuka':
REV 4:11 Kajaf Dios, can ruc'amon c'a chi nac'ul ak'ij-ac'ojlen y chuka' ri uchuk'a', roma xaxe rat ri can c'o ak'ij-ac'ojlen y c'o chuka' avuchuk'a'. Ja rat ri xabanon ronojel ri c'o y xe'aq'uiytisaj, roma can jari' ri arayibel.
REV 5:1 Y xintz'et c'a chi ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, c'o jun vuj boton ri ruc'uan pa rajquik'a'. Ri vuj ri', c'o tz'ibatel chuvech y chirij, y tz'apen riq'uin vuku' tz'apebel.
REV 5:2 Y can jac'ari' tok xintz'et jun ángel ri janíla ruchuk'a', y riq'uin ri janíla ruchuk'a' nuc'utuj c'a: ¿C'o ta cami jun ri can ruc'amon richin nrelesaj ri vuku' tz'apebel richin ri vuj y nujek?
REV 5:3 Pero man jun. Xa can man jun c'a ri ruc'amon ta richin nujek-ka ri vuj. Man jun chupan ri caj, ni ri pa ruvi' ri ruvach'ulef y ni ri chuxe' ka ri ruvach'ulef. Stape' ta xaxe richin nutzu' juba'.
REV 5:4 Y yin can janíla c'a yinok', roma can man jun ri ruc'amon ta richin nujek ri vuj y nusiq'uij. Can man jun c'o, stape' ta xaxe richin nutzu' juba'.
REV 5:5 Y jun chique ri rijita'k tak achi'a' xubij chuve: Man chic c'a catok', roma ri vuj can c'o c'a Jun ri ruc'amon richin nrelesaj ri vuku' tz'apebel richin y nujek, roma ja rija' ri ch'acovinek y junan c'a riq'uin jun coj. Rija' can riy-rumam can ri Judá y riy-rumam can chuka' ri rey David, xcha' chuve.
REV 5:6 Y c'ari' xintz'et chi ri Jun ri', jari' ri achi'el Alaj Carne'l ri xk'ax yan chuvech ri camic. Rija' pa'el c'a chiri' pa quinic'ajal ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat, ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, y ri rijita'k tak achi'a'. Y ri achi'el Carne'l ri' c'o vuku' ruc'a' y vuku' chuka' runak' tak ruvech. Y ri vuku' runak' tak ruvech ri', ja ri vuku' espíritu richin ri Dios ri e takon chuvech ri ruvach'ulef richin yesamej.
REV 5:7 Xpe c'a ri achi'el Alaj Carne'l ri k'axinek chic chuvech ri camic, xberuc'ama-pe ri boton vuj pa rajquik'a' ri tz'uyul ri pa lok'olej ruch'acat.
REV 5:8 Y jac'a tok xberuc'ama-pe ri boton vuj ri', ri e caji' ri can janíla q'uiy runak' tak quivech y e cachibilan ri juvinek-caji' rijita'k tak achi'a', xexuque-ka chuvech ri achi'el Alaj Carne'l ri ic'ovinek chic chuvech ri camic. Y ri rijita'k tak achi'a' ri' cuc'ualon c'a ri jun ruvech k'ojon rubini'an arpa y cuc'ualon chuka' lek ri e banon riq'uin k'anapuek ri c'o-el jubulej tak ak'on chupan. Y jac'ari' ri qui-oraciones ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios.
REV 5:9 Y ri rijita'k tak achi'a' ri' c'o c'a jun c'ac'a' bix niquibixaj, y ri bix ri' nubij c'a: Rat ri can achi'el jun Alaj Carne'l, can ruc'amon-vi richin xbe'ac'ama-pe ri vuj, y can ruc'amon-vi chuka' richin ye'avelesaj ri e tz'apeben-vi can; roma rat can xacamisex, y riq'uin ri aquiq'uel xojacol konojel richin xojoc richin ri Dios; xabachique ta c'a ri e kati't-kamama' y kach'abel, y xabachique ta c'a chuka' katinamit y ri karuvach'ulef.
REV 5:10 Xaben c'a chuka' chike chi xojoc reyes y sacerdotes richin ri Katata' Dios, y junan xkojk'aton tzij pa ruvi' ri ruvach'ulef.
REV 5:11 Tok xitzu'un yan chic, xintz'et chi e janíla q'uiy ángeles ri quisurin rij (quisutin rij) ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech y ri rijita'k tak achi'a'. Y ri ángeles ri ec'o chiri', can pa millones c'a, y xinvac'axaj c'a
REV 5:12 chi riq'uin ronojel cuchuk'a' niquibij: Ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l ri xcamisex, can ruc'amon-vi chi c'o ruchuk'a', c'o rubeyomel y c'o etamabel riq'uin. Rija' ronojel nitiquir nuben. Y chuka' ruc'amon chi nuc'ul ruk'ij-ruc'ojlen, y ruc'amon chi nic'oje' ri rubi' pa nabey.
REV 5:13 Y xenvac'axaj c'a chuka' conojel ri e ruq'uiytisan ri Dios ri ec'o chupan ri caj, ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, ri ec'o chuxe' ka ri ruvach'ulef, y ri ec'o chupan ri nimalej ya' rubini'an mar, niquibij c'a: Ri tz'uyul chupan ri lok'olej ruch'acat y que chuka' ri' ri achi'el Alaj Carne'l ri ic'ovinek chic chuvech ri camic, jari' ri c'o rubi' pa nabey, c'o ruk'ij, c'o ruc'ojlen, y c'o ruchuk'a' richin jantape', xecha'.
REV 5:14 Y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, xquibij c'a: Que c'a ri'. Y ri juvinek-caji' rijita'k achi'a' can jac'ari' xexuque-ka richin xquiya' ruk'ij ri can benek-ruvech c'o ruc'aslen.
REV 6:1 Y jac'ari' tok xintz'et chi ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, xrelesaj ri nabey tz'apebel richin ri boton vuj. Jac'ari' tok xinvac'axaj chuka' chi xch'on ri jun chique ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o. Ri rubanic ri nich'on, can achi'el c'a ri cokolajay nik'ajan, y xubij c'a: ¡Catampe! ¡Tatz'eta'!
REV 6:2 Y yin xintz'et c'a jun sek rij quiej, ch'ocolben roma jun ri ruc'uan jun ch'ab pa ruk'a'. Xjach jun ru-corona. Y rija' xbe richin nech'acon, y can xtech'acon-vi.
REV 6:3 Tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri ruca'n tz'apebel richin ri boton vuj, xinvac'axaj c'a chi xch'on ri ruca'n chique ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, y xubij c'a: ¡Catampe! ¡Tatz'eta'!
REV 6:4 Y xbec'ulun-pe jun quiej quek rij. Y ri ch'ocolbeyon richin, xjach-el k'atbel-tzij pa ruk'a' richin chi tuya' oyoval chiquicojol ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, richin queri' tiquicamisala' na qui'. Y xjach chuka' el jun nim machet ri pa ruk'a'.
REV 6:5 Tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri rox tz'apebel richin ri boton vuj, xinvac'axaj c'a chi xch'on ri rox chique ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, y xubij c'a: ¡Catampe! ¡Tatz'eta'! Tok xintz'et na vi, xintz'et jun k'ek rij quiej ch'ocolben roma jun ri ruc'uan jun etabel pa ruk'a'.
REV 6:6 Y xinvac'axaj c'a chuka' chi c'o jun ri nich'on-pe ri acuchi ec'o-vi ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech, y nubij c'a: Jun quetzal chic rajel ri ca'i' libras trigo, y jun quetzal chuka' chic rajel vaki' libras cebada. Jac'a ri aceite olivo y ri ruya'al-uva man tinek.
REV 6:7 Tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri rucaj tz'apebel richin ri boton vuj, xinvac'axaj c'a chi xch'on ri ruq'uisibel chique ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, y xubij c'a: ¡Catampe! ¡Tatz'eta'!
REV 6:8 Tok xintz'et na vi, xintz'et jun k'en rij quiej y ch'ocolben-el roma jun ri rubini'an Camic. Y chirij re Camic re' tzeketel c'a el ri jun ri ruq'uexevach ri lugar ri ye'apon-vi ri caminaki' ri man xquinimaj ta el. Y pa ruk'a' c'a ri Camic y pa ruk'a' ri ruq'uexevach ri lugar ri ye'apon-vi ri caminaki', xjach c'a uchuk'a' richin chi quequicamisaj nic'aj chire ri nic'aj chique ri vinek ec'o chuvech ri ruvach'ulef, riq'uin oyoval, riq'uin vayjal, riq'uin yabil y quiq'uin ri chicop ri yec'uxun.
REV 6:9 Tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri ruvo' (ro') tz'apebel richin ri boton vuj, xintz'et c'a chi chuxe' ri altar chiri' c'o-vi ri cánima ri vinek ri e camisan-el roma xquitzijola' ri ruch'abel ri Dios y roma chuka' man xquixibij ta qui' xquik'alajirisaj chi quiniman ri Dios.
REV 6:10 Y ri cánima ri vinek ri ec'o chuxe' ri altar ri', can riq'uin uchuk'a' niquibij: Lok'olej y kitzij Kajaf, ¿c'a jampe' c'a xtak'et tzij pa quivi' ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef? ¿C'a jampe' c'a xtaya' ruq'uexel chique roma ri kacamic roj? yecha'.
REV 6:11 Y jac'ari' tok xjach quitziak sek chiquijujunal, y xbix c'a chuka' chique chi c'a ticoyobej na chic juba', roma c'a ec'o na ri cachibil pa rusamaj ri Cristo, y chuka' ri cach'alal qui' quiq'uin, c'a man jani yecamisex coma ri vinek, can achi'el ri xquic'ulvachij-el rije'.
REV 6:12 Tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri ruvak (ruvakak) tz'apebel richin ri boton vuj, xintz'et c'a chi xuben jun nimalej silonel (cab-raken). Y ri k'ij man nisakirisan ta chic, xa xk'eker achi'el jun pin tziek ri banon riq'uin rusmal jun chicop k'ek rij, ri tziek ri nucusex tok c'o bis. Y ri ic' quic'-quic' nitzu'un roma xcaker-ka.
REV 6:13 Y ri ch'umila' xebetzak-pe ri chicaj y xeka' pa ruvi' ri ruvach'ulef, can achi'el tok yebetzak-pe ri ruvech ri víquix (higo) pa ruk'a' jun nimalej cak'ik'.
REV 6:14 Y ri caj xc'ol-el achi'el tibot-el jun vuj. Y ronojel juyu' y ri ruvach'ulef ri ec'o pa tak ya' xe'el ri pa tak quic'ojlibal.
REV 6:15 Ri reyes ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, ri ch'aka' chic k'atoy tak tzij, ri beyoma', ri e uc'uey quichin achi'a' ri e richin oyoval, ri vinek ri c'o uchuk'a' pa quik'a', ri lok'on tak samajela' y ri vinek ri can e libre vi, xquevala' c'a qui' ri pa tak jul y chucojol tak abej ri chuvech tak juyu'.
REV 6:16 Y conojel c'a re vinek re' yech'on c'a chique ri juyu' y ri abej, y niquibila' c'a: Quixtzak-pe chikij y kojivevaj chuvech la tz'uyul pa lok'olej ruch'acat. Y kojivevaj chuvech ri ruc'ayeval ri xtuya' ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 6:17 Roma xoka' yan ri k'ij tok nika-pe ri royoval pa kavi' y man jun c'a xtitiquir xtipa'e' ta can.
REV 7:1 Y can jac'ari' tok xentz'et e caji' ángeles. Jun ángel pa'el pa jun achi'el ru-squína ri ruvach'ulef, jun chic pa jun. Y queri', jujun c'a ángel e pa'el pa jujun chique ri caji' achi'el ru-squína ri ruvach'ulef, quik'aton ri caji' ruvech cak'ik', richin chi man ye'apon pa ruvi' ri ruvach'ulef, pa ruvi' ri nimalej ya' nibix mar chire, y pa quivi' ri che'.
REV 7:2 Y xintz'et chuka' chi c'o jun ángel ri jotol-pe quere' pa relebel-k'ij, ruc'amon-pe ri sello richin ri c'aslic Dios. Y re ángel re' riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' xch'on-apo chique ri e caji' ángeles, ri can yo'on-vi-pe uchuk'a' pa quik'a' richin nequibana' ruc'ayeval pa ruvi' ri ruvach'ulef y ri mar.
REV 7:3 Y xubij c'a ri jun ángel chique ri e caji': Man jun na ruc'ayeval tiya' pa ruvi' ri ruvach'ulef, pa ruvi' ri mar y chique chuka' ri che', roma c'a c'o na chi nikaya' quetal ri rusamajela' ri Dios nic'aj-quivech, riq'uin ri sello.
REV 7:4 C'ari' yin Juan xinvac'axaj c'a chi e ciento cuarenta y cuatro mil israelitas ri xquic'ul quetal. Jac'ari' ri vinek richin ri cablajuj tinamit ri rubanon ri nimalej tinamit Israel.
REV 7:5 E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Judá. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Rubén. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Gad.
REV 7:6 E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Aser. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Neftalí. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Manasés.
REV 7:7 E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Simeón. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Leví. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Isacar.
REV 7:8 E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Zabulón. E cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri José, y e cablajuj mil chique ri e riy-rumam can ri Benjamín. Y jac'a conojel re' ri xquic'ul quetal nic'aj-quivech.
REV 7:9 Y c'ari' yin xintz'et c'a chi e janíla vinek ri man junan ta ruvach'ulef quepe-vi, man junan ta chuka' quetzu'un, man junan ta quitinamit y man junan ta quich'abel. Conojel c'a re vinek re' ec'o c'a apo chuvech ri Jun tz'uyul chupan ri lok'olej ruch'acat y chuvech chuka' apo ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l. Y re vinek re' can man jun c'a ri nitiquir ta najlan quichin, roma can e janíla. Y sek c'a ri quitziak ri e quicusalon, y e quic'ualon rámix ri pa tak quik'a'.
REV 7:10 Y conojel can riq'uin ronojel cuchuk'a' niquibij: Re xojcolotej, can jac'a ri Dios ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat ri xbanon, y chuka' ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, yecha'.
REV 7:11 Y conojel c'a ri ángeles e pa'el quisurin rij (quisutin rij) ri acuchi tz'uyul-vi ri Dios, y quisurin quij (quisutin quij) ri rijita'k tak achi'a' y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o. Y richin c'a niquiya' ruk'ij ri Dios, xquikasaj-ka-qui' c'a pan ulef.
REV 7:12 Y tok can quibin chic chi can que vi ri', xquibij c'a: Can jac'a ri rubi' ri ka-Dios c'o pa nabey. Rija' can c'o-vi ruc'ojlen, y ja rija' ri Rajaf ri etamabel. Ja chuka' rija' ri ruc'amon chi nic'ulun ri matioxinic. Rija' can c'o-vi ruk'ij, c'o ruchuk'a' richin jantape'; can ronojel vi nitiquir nuben. Can que c'a ri', yecha'.
REV 7:13 Y c'ari' jun c'a chique ri rijita'k achi'a' xuc'utuj chuve: ¿Avetaman achique c'a chi vinek la sek-sek quitziak quicusalon? ¿Y acuchi quepe-vi? xcha' chuve.
REV 7:14 Y yin Juan xinbij c'a chire: Ja rat ri at etamayon achique chi vinek la', xicha'. Y rija' xubij c'a chuve: Jere' ri e elenek chic pe chupan ri nimalej tijoj-pokonal, y quich'ajch'ojirisalon y quisakirisalon-pe-qui' chupan ri ruquiq'uel ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 7:15 Y romari' ec'o-apo riq'uin ri Dios, chupan ri rachoch, y chi pak'ij chi chak'a' niquiben rusamaj. Y ri Dios tz'uyul c'a chupan ri lok'olej ruch'acat e ruchajin, roma quiq'uin c'o-vi.
REV 7:16 Re vinek c'a re' man chic xquevayjan ta, ni man chic xtichaki'j ta quichi'. Man chic xquec'at ta chuva-k'ij, ni man chuka' xtiquic'ovisaj ta chic c'aten.
REV 7:17 Roma can ja ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, ri c'o-apo chunakaj ri acuchi tz'uyul-vi ri Dios, jari' ri nichajin quichin. Y can yeruchajij achi'el yechajix ri carne'l, y can yeruc'uaj c'a chuka' richin nuya' quiya' ri pa tak alaxibel-ya' richin c'aslen. Y ri Dios can xtuben c'a chuka' chique chi man jun chic k'axo'n ni bis xtic'oje' quiq'uin.
REV 8:1 Y jac'a tok ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l xrelesaj ri ruvuk tz'apebel richin ri boton vuj, ri chila' chicaj jun la'ek nic'aj hora xuben chi man jun xk'ajan.
REV 8:2 Y c'ari' xentz'et c'a ri e vuku' ángeles ri e pa'el-apo chuvech ri Dios. Y chique c'a re vuku' ángeles re' xjach jujun trompeta.
REV 8:3 Y can jac'ari' tok xintz'et chi petenek jun chic ángel y ruc'amon-pe jun c'ojlibel richin pon banon riq'uin k'anapuek, y choj xbepa'e' chuvech apo ri altar. Y xbejach c'a pe q'uiy pon chire, richin queri' nuporoj pa ruvi' ri altar k'anapuek, ri c'o-apo chuvech ri acuchi tz'uyul-vi ri Dios. Ri jubulej ruxla' ri pon y ri qui-oraciones ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios, junan c'a ye'apon-el c'a chuvech rija'.
REV 8:4 Y can que vi c'a ri', roma ri rusibil ri pon y ri qui-oraciones ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios, can nik'alajin-vi c'a chi pa ruk'a' ri ángel ye'el-vi-el y ye'apon c'a chuvech ri Dios.
REV 8:5 Can jac'ari' tok ri ángel xberuc'ama' chic pe ri c'ojlibel richin ri pon y xberuya-pe k'ak' chupan, ri c'o pa ruvi' ri altar. Y c'ari' xuq'uek ri k'ak' c'a pa ruvi' ri ruvach'ulef xintz'et yin. Y jari' tok xepe cokolajay, ch'abel, coyopa', y chuka' xuben silonel (cab-raken).
REV 8:6 Y ri vuku' ángeles ri e uc'uayon trompetas, can jac'ari' xquichojmirisala-qui' richin yequixupuj ri trompetas.
REV 8:7 Y tok ri nabey ángel xuxupuj ri ru-trompeta, can jac'ari' tok xka' sakboch y k'ak' xolon riq'uin quic' pa ruvi' ri ruvach'ulef. Y jubama nic'aj chire ronojel ri che' c'o, xuq'uis k'ak'; y que c'a ri' ronojel k'ayis.
REV 8:8 Jac'a tok ri ruca'n ángel xuxupuj ri ru-trompeta, can xintz'et c'a jun k'ak' achi'el jun nimalej juyu' ri rubanic y xc'ak ri pa nimalej ya' ri nibix mar chire. Y jubama nic'aj chire ri mar xoc quic'.
REV 8:9 Y roma c'a jubama nic'aj chire ri mar xoc quic', ronojel ri c'o quic'aslen ri ec'o chiri', xequen (xecom), y ri barcos ri e benek chiri', can xeq'uis c'a.
REV 8:10 Y tok ri rox ángel xuxupuj ri ru-trompeta, xintz'et c'a chi jun nimalej ch'umil nibiron pa k'ak' xbetzak-pe ri chila' chicaj. Y re ch'umil re' xka' c'a pa quivi' jubama nic'aj chique ri raken tak ya' y ri alaxibel tak ya' ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef.
REV 8:11 Re ch'umil c'a re' rubini'an Xakixak, y q'uey-q'uey xuben chique ri ya' chupan ri lugar ri xka-vi. Y romari' e q'uiy c'a vinek ri xequen (xecom).
REV 8:12 Y ri rucaj ángel xuxupuj c'a ri ru-trompeta, y jubama nic'aj chire ri k'ij, jubama nic'aj chire ri ic' y jubama nic'aj chuka' chique ri ch'umila', xemoyomo'. Man chic c'a xesakirisan ta jebel. Y xuben c'a can chi chire ronojel k'ij, jubama nic'aj ri man xsakirisex ta chic roma ri k'ij. Y can que c'a chuka' ri' xuc'ulvachij ri ak'a'. Jubama nic'aj chuka' ri man xsakirisex ta chic coma ri ic' y ri ch'umila'.
REV 8:13 Y jac'ari' tok xintz'et y xinvac'axaj chuka' chi tiropop benek jun ángel pa runic'ajal ri caj, y riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' nubij: Janíla c'ayef c'a ri xtiquic'ulvachij ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, tok xquek'ajan-pe ri oxi' chic trompetas ri yexupux coma ri ángeles.
REV 9:1 Y can jac'ari' tok ri ruvo' (ro') ángel xuxupuj ri ru-trompeta, y xintz'et c'a chi c'o jun achi'el ch'umil ri xtzak-pe chila' chicaj y chuvech ruvach'ulef xka-vi. Y pa ruk'a' c'a rija' xjach-vi ri llave richin ri itzel jul ri ruyon k'eku'n rupan.
REV 9:2 Ri jun c'a achi'el ch'umil ri', xberujaka-pe ri ruchi' ri itzel jul ri k'eku'n rupan. Y chupan c'a ri jul ri' xbe'el c'a pe janíla sib, achi'el xa ta ri jul ri' jun ta nimalej horno. Ri sib c'a ri xbe'el-pe ri chiri' chupan ri itzel jul ri k'eku'n rupan, xutz'apej c'a ruvech ri k'ij, y xunojisaj ri caj.
REV 9:3 Y chupan ri sib ri' xebec'ulun c'a pe sac', y xebe pa ruvi' ri ruvach'ulef. Y xban c'a chique ri sac' ri' chi xe'oc achi'el ri alacrán, roma can niquiben-vi ch'a'oj achi'el niquiben ri alacrán.
REV 9:4 Y xbix c'a chique chi man tiquiben ch'a'oj chique ri che', ri tico'n o ri k'ayis. Pero tiquibana' ch'a'oj chique ri vinek ri manek quetal nic'aj-quivech, roma xa can man e richin ta ri Dios.
REV 9:5 Pero man richin ta chi yequicamisaj ri vinek, xaxe richin chi yequiya' pa k'axomal vo'o' ic'. Y ri k'axomal c'a ri', can achi'el c'a ri k'axomal ri niquiya' ri alacrán tok niquiti' can (niquich'op can) jun vinek.
REV 9:6 Y je k'ij c'a ri' tok ri vinek xtiquicanola' ri quicamic roma ri k'axomal ri niquic'ovisaj, pero xa man jun c'a xtiquic'ulvachij. Can janíla vi c'a xtiquirayila' ri quicamic, pero ri camic xa xtanmej chiquivech.
REV 9:7 Y ri quibanic c'a ri sac' ri', achi'el ri quiej ri banon chic el cutzil richin yebe pan oyoval. Ri pa quijolon (quivi') quic'uan c'a jun achi'el corona ri can achi'el k'anapuek nitzu'un, y ri quipalej can achi'el c'a quipalej vinek.
REV 9:8 Can c'o c'a chuka' rusmal quivi' achi'el ri rusmal quivi' ri ixoki'. Ri quey achi'el quey ri coj.
REV 9:9 Ri quij can achi'el c'a ch'ich'. Ri quixic' can janíla c'a nik'ajan, achi'el yek'ajan e q'uiy carruajes e kiriren coma quiej y junanin e benek richin yebe pan oyoval.
REV 9:10 Ri quijey achi'el ri quichin ri alacrán, y chutza'n c'o ri quich'utal. Y riq'uin ri quich'utal ri' yetiquir c'a yequiya' pa k'axomal ri vinek, vo'o' ic'.
REV 9:11 Y ri qui-rey ri sac' ri', ja ri ángel ri rajaval ri itzel jul ri k'eku'n rupan. Ri qui-rey ri sac' ri' Abadón c'a nibix chire ri pa kach'abel roj israelitas, y Apolión c'a nibix chire ri pa quich'abel ri vinek aj-Grecia.
REV 9:12 Xk'ax c'a re jun ruc'ayeval re', pero c'a c'o chic ca'i' yecanej can.
REV 9:13 Y tok ri ruvak (ruvakak) ángel xuxupuj ri ru-trompeta, xinvac'axaj c'a jun ch'abel ri xel-pe ri chiquicojol ri caji' uc'a' ri ec'o chire ri altar banon riq'uin k'anapuek, ri altar ri c'o-apo chuvech ri Dios.
REV 9:14 Y ri ch'abel ri' xubij c'a chire ri ruvak (ruvakak) ángel ri xxupun ri trompeta: Que'asolo' c'a ri caji' ángeles ri e ximil can chuchi' ri nimalej raken-ya' Eufrates, xuche'ex.
REV 9:15 Y que c'a ri' tok xebesol can ri caji' ángeles, richin yequicamisaj ri vinek. Roma ri caji' ángeles ri' can e yacon c'a richin ri hora, ri k'ij, ri ic' y ri juna' ri'. Y jubama nic'aj chique ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef ri xquequicamisaj.
REV 9:16 Y ri caji' ángeles ri', can e janíla c'a achi'a' richin oyoval ec'o quiq'uin y can que c'a chuka' ri' ri quiej. Can yejinin. Y c'ari' yin Juan xinvac'axaj c'a chi ri achi'a' richin oyoval, ec'o c'a ca'i' ciento millones. Y can que chuka' ri' ri quiej ec'o quiq'uin.
REV 9:17 Y can chupan c'a ri achi'el vachic' ri xinben, chiri' tok xentz'et ri quiej. Y ri e ch'ocolbeyon ri quiej ri', e quicusalon c'a ch'ich' ri niquitobej ri ruva tak quic'u'x, y ri ch'ich' ri' quek, k'en y azul c'a ri yetzu'un. Ja chic c'a ri quiquiej man choj ta rujolon (ruvi') quiej, xa achi'el ri quichin ri coj, queri'. Y k'ak', sib y azufre ri nel c'a ri pa tak quichi'.
REV 9:18 Y can jac'a ri k'ak', sib y azufre ri ye'el ri pa tak quichi' ri quiej, jari' ri xeq'uison jubama nic'aj chique conojel ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef.
REV 9:19 Re quiej c'a re', ja ri quichi' y ri quijey ri yebanon ch'a'oj, roma ri pa quichi' nel k'ak', sib y azufre. Y ri quijey achi'el cumetz, roma can riq'uin chuka' ri' niquiben-vi ch'a'oj.
REV 9:20 Jac'a ri vinek ri c'a xec'ase' na can y man xka' ta ri ruc'ayeval pa quivi', can man c'a xtzolin ta pe quic'u'x. Xa can c'a xequibanala' na ri itzel tak banobel. C'a xequiyala' na quik'ij ri itzel tak espíritu, xequiyala' na quik'ij ri vachibel ri e quibanon riq'uin k'anapuek, sakipuek, abej, che' y riq'uin ri ch'ich' nibix bronce chire. Jari' ri xequiya' quik'ij ri vinek ri', y xa e dios ri man yetzu'un ta, ni man ye'aq'uex ta y ni man yebiyin ta chuka'.
REV 9:21 Man xtzolej ta c'a pe quic'u'x ri vinek ri' riq'uin ri Dios, richin xequiyala' ta can ri camisanic, ri itz y ri elek', y richin ta chuka' chi ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun, xquimestaj ta can, pero xa man que ta ri' xquiben.
REV 10:1 Y jari' tok yin xintz'et chic c'a jun ángel, ri can c'o-vi uchuk'a' pa ruk'a' y ruchapon c'a pe rukajen ri chicaj tok xintz'et. C'o-pe pa jun sutz', y c'o jun arco iris ri pa ruvi'. Xintz'et c'a chuka' chi ri ángel ri' can achi'el c'a nitzu'un ri k'ij. Y ri raken achi'el ruxak tak k'ak'.
REV 10:2 Y ri pa ruk'a' ruc'uan c'a jun co'ol vuj, y jakel. C'ari' xuya' c'a jun raken pa mar, y ri jun chic xuya' pa ruvi' ri ruvach'ulef. Jac'a ri rajquik'a' ri xuya' pa mar y ri rajxocon (izquierda) xuya' pa ruvi' ri ruvach'ulef.
REV 10:3 Re ángel c'a re', riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' xch'on, can achi'el tok nik'ajan jun coj. Y tok ch'ovinek chic ka, ec'o c'a vuku' achi'el cokolajay ri xech'on-pe.
REV 10:4 Y tok e ch'ovinek chic c'a pe ri vuku' achi'el cokolajay ri', can ja yan ri' nintz'ibaj-ka yin ri xquibij. Pero c'o c'a jun aj-chicajil ch'abel ri xinvac'axaj, y xubij c'a pe chuve: Xaxe aviq'uin rat tic'oje-ka ri ch'abel ri xquibij ri vuku' achi'el cokolajay, y man c'a tatz'ibaj.
REV 10:5 Y ri ángel ri ruyo'on jun raken pa mar y chuka' ri pa ruvi' ri ruvach'ulef, xintz'et c'a chi xutzekej ri rajquik'a' chicaj,
REV 10:6 y xubij c'a: Yin ninben jurar chuvech ri can c'o-vi jantape', ri xbanon ri caj y ri ec'o chupan, ri xbanon ri ruvach'ulef y ri ec'o chuvech, ri xbanon ri mar y ri ec'o chupan; can chuvech c'a rija' ninben-vi jurar chi man chic xtik'ax ta más tiempo.
REV 10:7 Roma can ja tok xtuxupuj ri ru-trompeta ri ruvuk ángel, can jac'ari' tok xtik'alajin jebel ri evatel-pe riq'uin ri Dios, ri xuk'alajirisaj chique ri rusamajela' ri xetzijon ri ruch'abel, ri achi'a' ri xebin ri achique xquebanatej.
REV 10:8 Y ri aj-chicajil ch'abel ri xinvac'axaj yan c'a, xch'on chic c'a pe chuve jun bey y xubij c'a pe: Cabiyin y te'ac'ama-pe la jun co'ol vuj jakel pa ruk'a' la jun ángel la ruyo'on jun raken pa mar, y la jun chic ruyo'on pa ruvi' la ruvach'ulef, xcha'.
REV 10:9 Can xibe na vi apo riq'uin ri ángel, y xinc'utuj ri vuj chire. Y ri ángel xubij c'a chuve: Ja vuj re'. Tatija' c'a. Y xtana' c'a chi ri pan achi' achi'el ruqui'il ri cab. Jac'a ri pan apan q'uey-q'uey xtuben, xcha' chuve.
REV 10:10 Y yin can xenc'ama' na vi pe ri ti vuj pa ruk'a' ri ángel, y xintej-ka. Y xinna' na vi pa nuchi' chi can achi'el ruqui'il ri cab, pero ri pa nupan can q'uey-q'uey na vi xuben.
REV 10:11 Y ri ángel ri' xubij c'a chuve: C'o c'a chi nak'alajirisaj jun bey chic ri nubij ri Dios chiquij ri tinamit, ri ruvach'ulef, ri reyes, y chiquij ri vinek ri man junan ta quich'abel, xinuche'ex.
REV 11:1 Y xbejach c'a pe jun aj chuve, ri achi'el jun che' richin etabel. Y xbix c'a chuka' chuve: Cabiyin y tavetaj rupan ri rachoch ri Dios, tavetaj ri altar, y que'avajlaj-pe ri janipe' ri yeyo'on ruk'ij ri Dios chiri'.
REV 11:2 Jac'a ri ruva-jay ri richin ri rachoch ri Dios, man tavetaj, roma xa jachon chic pa quik'a' ri vinek ri man e israelitas ta. Cavinek c'a ic' riq'uin ca'i' xtiquixek'-xtiquipalibej ri lok'olej tinamit.
REV 11:3 Y yin xtinya' c'a el uchuk'a' chique ri e ca'i' rusamajela' ri Dios, richin chi niquik'alajirisaj ri ruch'abel ri Dios. Y ri ca'i' samajela' ri' queri' c'a xtiquiben mil doscientos sesenta k'ij, y quicusalon c'a chuka' tziek ri richin bis.
REV 11:4 Y ri e ca'i' c'a ri', je ri ca'i' achi'el che' olivos y ri e ca'i' achi'el candeleros ri ec'o-apo chuvech ri Dios, ri Rajaf ri ruvach'ulef.
REV 11:5 Y vi c'o c'a jun vinek ri c'o jun etzelal ri nrajo' nuben chique ri e ca'i' ri', man xtitiquir ta. Roma ri e ca'i' ri', can nel c'a k'ak' pa quichi' richin niquiq'uis. Y ri jun ri can c'o c'a nrajo' nuben chique, can xtiq'uis-vi c'a riq'uin ri k'ak' nel pa quichi' ri e ca'i' ri'.
REV 11:6 Can yo'on c'a chuka' uchuk'a' pa quik'a' ri e ca'i' ri', richin niquitz'apej ri job chupan ri k'ij tok rije' niquik'alajirisaj ri ruch'abel ri Dios. Can yetiquir c'a chuka' niquiben quic' chire ri ya'. Yetiquir c'a chuka' yequiya' xabachique k'axomal pa quivi' ri aj-ruvach'ulef tok nic'atzin.
REV 11:7 Y tok ri e ca'i' ri' quiq'uison chic ruk'alajirisaxic ri ruch'abel ri Dios, ri itzel chicop ri nipe chupan ri itzel jul k'eku'n rupan, xtuchop c'a quij ri e ca'i' ri', xqueruch'ec y pa ruq'uisibel xquerucamisaj.
REV 11:8 Y ri quich'acul xquec'oje' c'a can ri pa nima-bey richin ri nimalej tinamit Jerusalem. Tinamit ri acuchi chuka' xcamisex-vi chuva ri cruz ri Kajaf Jesucristo, y tinamit ri nibix chuka' Sodoma y Egipto chire, roma ri itzel tak quibanobal ri vinek ri ec'o chiri'. Can e achi'el ri vinek ri xec'oje' ri pa Sodoma y ri pan Egipto.
REV 11:9 Y oxi' c'a k'ij riq'uin nic'aj xquec'oje' ri ch'aculaj chiquivech ri vinek ri man junan ta quitinamit, man junan ta quetzu'un, man junan ta quich'abel y man junan ta quiruvach'ulef. Y can man xtiquiya' ta c'a k'ij chi ri ch'aculaj ri' yebemuk ta can.
REV 11:10 Y ri vinek c'a ri' xquequicot janíla roma ri e ca'i' xequen yan (xecom yan). Y roma ri quiquicoten ri' can janíla, can xquequibanala' c'a sipanic ri chiquivech ka rije'; roma can xec'ayevatej c'a pa quik'a' ri e ca'i' k'alajirisey ruch'abel ri Dios.
REV 11:11 Jac'a tok k'axinek chic ri oxi' k'ij riq'uin nic'aj, ri Dios xuben c'a chi xc'oje' chic quic'aslen ri e ca'i' ri'. Romari' rije' can xepa'e' chic c'a el jun bey. Y ri vinek ri xetz'eton quichin, can janíla c'a xibinri'il xpe chique.
REV 11:12 Y ri e ca'i' k'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xc'oje' chic el jun bey quic'aslen, xcac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on-pe chique riq'uin uchuk'a' ri c'a chila' chicaj, y nubij c'a pe chique: Quixampe c'a vave' chicaj, xcha'. Y ri e ca'i' ri' can xebe na vi el chicaj chupan jun sutz'. Y ri vinek ri xe'etzelan quichin, can xequitz'et c'a el tok xebe chila' chicaj.
REV 11:13 Y can jac'ari' xpe jun nimalej silonel (cab-raken) chuvech ri ruvach'ulef, y jun c'a chique ri lajuj partes richin ri tinamit xbe c'a pan ulef. Y ri vinek ri xequen (xecom) roma ri silonel (cab-raken) e vuku' mil. Jac'a ri ch'aka' chic vinek ri ec'o chupan ri tinamit ri' y man jun xquic'ulvachij, xpe c'a janíla xibinri'il chique. Y xquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios ri c'o chila' chicaj.
REV 11:14 Y que c'a re', xk'ax can ri ruca'n ruc'ayeval pa ruvi' ri ruvach'ulef. Y can ja chic c'a ri' chanin petenek ri rox ruc'ayeval.
REV 11:15 Y jac'ari' tok ri ruvuk ángel xuxupuj ri ru-trompeta. Y ec'o ri riq'uin uchuk'a' xech'on-pe ri chila' chicaj, y niquibila' c'a: Ri tinamit ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, vacami e richin chic ri Kajaf Dios y e richin chuka' chic ri Cristo ri cha'on-pe roma ri Dios. Y can jari' ri xtik'aton tzij richin jantape', xecha'.
REV 11:16 Y che juvinek-caji' rijita'k achi'a' ri e tz'uyul-apo chuvech ri Dios, can jac'ari' xexuque-ka chuvech, y xquikasaj-qui' c'a pan ulef richin niquiya' ruk'ij.
REV 11:17 Y tok ye'ajin c'a chuya'ic ruk'ij ri Dios, niquibij c'a: Kajaf Dios, matiox nikaya' chave. Rat ri can c'o ronojel uchuk'a' pan ak'a', y can atc'o-vi-pe pa rutiquiribel, atc'o vacami, y xcac'oje' chuka' re xtibe-apo. Matiox nikaya' chave roma vacami xk'alajin ri nimalej uchuk'a' ri c'o pan ak'a', y ja rat ri K'atoy-Tzij.
REV 11:18 Ri tinamit ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef yacatajinek c'a coyoval chavij rat, pero xa can ja yan c'a ri' xoka' ri k'ij richin chi rat nak'ej ri avoyoval pa quivi'. Y can jac'a chuka' re' xoka' ri k'ij richin chi rat nak'et tzij pa quivi' ri caminaki'. Pero chique ri asamajela' ri e k'alajirisey ri ach'abel, chique ri lok'olej tak avalc'ual y chique ri yeyo'on ak'ij, can xtaya' c'a rajel-ruq'uexel chique, chi cocoj chi nima'k. Y can xoka' c'a chuka' ri k'ij chi rat ye'aq'uis ri vinek ri yebanon chire ri ruvach'ulef richin niq'uis, xecha' ri juvinek-caji' rijita'k achi'a'.
REV 11:19 Y jac'ari' tok ri rachoch ri Dios chila' chicaj, xjakatej ri ruchi'. Y can nik'alajin c'a pe ri cáxa ri richin ri ru-trato ri Dios. Y xepe c'a coyopa', ch'abel, cokolajay, jun silonel (cab-raken), y jun camic sakboch.
REV 12:1 Y c'ari' ri chicaj xk'alajin c'a pe jun ixok. Y ri rubanic c'a ri ixok ri', can man jun bey c'a tz'eton, roma can achi'el k'ij nitzu'un ri rutziak y ja ri ic' ri oquinek rupalibel. C'o c'a jun corona rucusan, y re corona re' e ruc'uan c'a cablajuj ch'umila'.
REV 12:2 Y re ixok re' can nik'alajin chi nralaj yan jun ac'ual. Can ruchapon c'a jiloj romari'. Can janíla c'a k'axomal ri nuc'ovisaj.
REV 12:3 Y c'ari' ri chicaj xk'alajin c'a pe jun itzel quek rij chicop ri nibix dragón chire. Jun nimalej chicop ri man jun bey tz'eton, roma c'o vuku' rujolon (ruvi'), lajuj ruc'a' y ruc'uan jujun corona ri pa jujun chique ri vuku' rujolon (ruvi').
REV 12:4 Y re itzel quek rij dragón re', xaxe c'a riq'uin ri rujey xerumes-pe jubama nic'aj chique ri ch'umila' ri ec'o chicaj, y xeruq'uek c'a pa ruvi' ri ruvach'ulef. C'ari' xbec'oje-apo ri chuvech ri ixok ri nic'oje' yan ral. Ruchajin-apo jampe' xtic'oje' ri ac'ual, richin queri' nutej-el.
REV 12:5 Ri ixok ri' can xalex na vi c'a ri ral, y ala'. Y xuc'uex-el ri ala' chuvech, richin xuc'uex chire ri Dios ri tz'uyul pa lok'olej ruch'acat. Y jac'a re jun re c'ari' nalex ri xtik'aton tzij pa quivi' ri tinamit ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, riq'uin ronojel ruchuk'a'.
REV 12:6 Y ri ixok ri xc'oje' ral, xanmej c'a, y xbe c'a ri pa tz'iran ruvach'ulef, roma can ja lugar ri' ri canon roma ri Dios richin nicolotej. Y chiri' nilix-vi mil doscientos sesenta k'ij.
REV 12:7 Y ri chila' chicaj xbanatej c'a jun oyoval. Ri arcángel Miguel e rachibilan ri ru-ángeles, xquiben oyoval riq'uin ri itzel quek rij dragón y ri e itzel tak ru-ángeles rija'.
REV 12:8 Pero ri itzel quek rij dragón y ri itzel tak ru-ángeles man xech'acon ta, y xe'okotex-pe ri chila' chicaj, roma can man ruc'amon ta chic chi yec'oje' chiri'.
REV 12:9 Can xc'ak c'a pe ri itzel quek rij dragón e rachibilan ri itzel tak ru-ángeles c'a ri pa ruvi' ri ruvach'ulef. Xc'ak-pe ri dragón ri nibix chuka' itzel vinek y Satanás chire. Jac'a rija' ri xoc jun cumetz ojer can, y ja rija' ri niyojon (niyujun) ronojel ri utz chiquivech ri vinek chuvech ronojel ruvach'ulef.
REV 12:10 Y jari' tok yin Juan xinvac'axaj c'a chi ri chicaj c'o c'a jun ri nich'on-pe, y riq'uin uchuk'a'. Y nubij c'a: Ri colotajic, ri uchuk'a' y ri ruk'atbel-tzij ri Dios yek'alajin chic. Y que chuka' ri' xoka' yan ri k'ij chi conojel c'o chi niquiben ri nubij ri Cristo ri cha'on-pe roma ri Dios. Roma ri nosujun quichin ri kach'alal chuvech ri Dios chi pak'ij chi chak'a', xc'ak yan el.
REV 12:11 Y ri kach'alal xech'acon c'a chirij ri itzel-vinek, roma xecolotej roma ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, ri xquen (xcom) y xbiyin ri ruquiq'uel. Y chuka' man xeq'uix ta xquik'alajirisaj-qui' chi quiniman ri Jesucristo. Y man xquixibij ta qui' yecamisex. Roma vi yecamisex, can quecamisex c'a ri', pero roma ri rubi' ri Ajaf.
REV 12:12 Rix ri janipe' ri ixc'o chila' chicaj, tiquicot c'a ri ivánima. Jac'a rix ri ixc'o chuvech ri ruvach'ulef y ri ix benek pa ruvi' tak ya', tok'ex ivech. Roma ri itzel-vinek xxule-ka iviq'uin, y royoval roma retaman chi man q'uiy ta chic k'ij ri yo'on chire.
REV 12:13 Ri itzel quek rij dragón xc'ak c'a pe, y tok xuna', chuvech chic re ruvach'ulef c'o-vi. Y jari' tok xuchop c'a rokotaxic ri ixok ri xc'oje' ral-ala'.
REV 12:14 Y roma c'a ri ixok ri' okotan, ri Dios xuya' juc'ulaj ruxic', achi'el ri quixic' xic (aj-ch'ac) ri janíla e nima'k, richin chi nitiquir napon c'a ri pa tz'iran ruvach'ulef, ri lugar ri rucha'on chic ri Dios richin nilix ri oxi' juna' riq'uin nic'aj, lugar ri man nilitej ta roma ri dragón.
REV 12:15 Y ri dragón ri' xuq'uek c'a jun achi'el raken-ya' riq'uin ri ruchi' chirij ri ixok, richin chi nukirirej ta el.
REV 12:16 Pero ri ruvach'ulef xuto' ri ixok richin chi man nicuyun chupan ri achi'el raken-ya' ri xuq'uek ri dragón, roma xubik' (xubek') chanin ri ya' ri'.
REV 12:17 Y roma c'a ri dragón ri' man xtiquir ta chirij ri ixok, janíla c'a royoval xyacatej. Romari' xbe, y xberuchapa' quij ri e ral y ri e riy can ri ixok, chi oyoval. Roma ri e ral y ri e riy can ri ixok can niquinimaj-vi ri yerubij ri Dios y chuka' can c'o chiquic'u'x ri rubin can ri Jesucristo.
REV 13:1 Y yin Juan ninna' c'a chi xipa'e' ri pa sanayi' chuchi' ri nimalej ya' ri nibix mar chire, y xintz'et c'a chi chupan ri ya' xbe'el-pe jun itzel chicop. Y re chicop re' c'o vuku' rujolon (ruvi') y lajuj ruc'a'. Y pa quivi' ri lajuj ruc'a' ri chicop ri', c'o c'a jujun corona. Y pa quivi' jujun jolomaj (vi'aj) e tz'ibatel c'a jujun bi'aj. Y riq'uin c'a re bi'aj re' nuyok' rubi' ri Dios.
REV 13:2 Re chicop re xintz'et, achi'el c'a nitzu'un jun tigre. Xa jac'a ri raken e achi'el raken ri chicop ri nibix oso chire. Y ri pa ruchi', achi'el pa ruchi' coj. Xpe c'a ri itzel quek rij dragón xuya' c'a ruchuk'a' y ruk'atbel-tzij y xuya' chuka' k'ij chire ri chicop ri' chi ja ri nubij rija' ri c'o chi niquiben ri vinek.
REV 13:3 Y jun c'a chique ri vuku' rujolon (ruvi') ri chicop ri' xuc'ulvachij c'a jun socotajic ri can ruc'amon chic pe rucamic. Pero xa man xquen ta (xcom ta), xa xc'achoj. Y romari' ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, xcojkaj.
REV 13:4 Y ri vinek ri' can xquiya' c'a chuka' ruk'ij ri itzel quek rij dragón, roma jari' ri xyo'on uchuk'a' pa ruk'a' ri chicop. Ri vinek ri', ri can e tzekelbey c'a richin ri chicop, tok niquiya' ruk'ij niquibila' c'a: ¿C'o cami c'a jun ri junan ta riq'uin re chicop re'? ¿Y c'o ta cami c'a jun ri xtich'acon ta chirij? yecha'.
REV 13:5 Ri chicop ri' xuc'ul c'a chuka' uchuk'a' richin chi tunimirisaj-ri' riq'uin ri ruch'abel, richin chi itzel tich'on chirij ri Dios, y richin chuka' chi cavinek-ca'i' ic' ri ja ri nubij rija' ri c'o chi niquiben ri vinek.
REV 13:6 Y can que vi c'a ri' xuben ri chicop ri'. Itzel xch'on chirij ri Dios. Xuyok' rubi' ri Dios. Itzel chuka' xch'on chirij ri rachoch ri Dios y chiquij ri ec'o chila' chicaj.
REV 13:7 Chuka' ri chicop ri' yo'on c'a k'ij chire chupan ri tiempo ri' richin chi xyacatej y xeruchop c'a chi oyoval ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios, richin yeruch'ec. Yo'on c'a chuka' k'ij chire richin chi can xe ri nubij rija' ri c'o chi niquiben ri vinek; vinek ri xa man junan ta yetzu'un, man junan ta quitinamit, man junan ta quich'abel y man junan ta quiruvach'ulef.
REV 13:8 Can conojel vi c'a ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, xquiya' ruk'ij ri chicop ri'. Pero ri vinek ri xebanon queri', ja ri man e colotajinek ta, ni man tz'ibatel ta ri quibi' chupan ri vuj ri richin c'aslen, ri ruvuj ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, ri xcamisex roma can queri' ri ruch'obon-pe ri Dios pa ruvi', tok can c'a man jani c'o ta re ruvach'ulef.
REV 13:9 Ri c'o quixiquin richin nicac'axaj, ticac'axaj c'a ri nibix chique:
REV 13:10 Ri vinek ri yebanon chique ri ch'aka' chic richin ye'oc preso, can que c'a chuka' ri' xtiquic'ulvachij rije'. Y ri yecamisan chi machet, can chi machet c'a chuka' xquecamisex-vi. Roma c'a ri' ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios, xaxe c'a quecoch'on y ticuker más quic'u'x.
REV 13:11 Y yin Juan xintz'et c'a chi c'o chic c'a jun itzel chicop ri xbec'ulun-pe ri pan ulef. Y re jun chic chicop re' c'o ca'i' ruc'a' achi'el richin jun nima-alaj carne'l. Jac'a ri ruch'abel can achi'el ri ruch'abel ri dragón.
REV 13:12 Y re jun chic chicop re', riq'uin c'a ri ruchuk'a' ri nabey chicop tok yerubanala' ri rusamaj. Can man ruyon ta c'a tok yerubanala', xa can chuvech c'a ri nabey chicop. Can nuben c'a chique ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef chi niquiya' ruk'ij ri nabey chicop, ri xc'achoj ri rusocotajic ri can ruc'amon chic pe rucamic.
REV 13:13 Ri ruca'n chicop q'uiy c'a milagros man jun bey e tz'eton ta ri yerubanala'. Can nuben c'a chi nika-pe k'ak' ri chicaj richin nika' pa ruvi' ri ruvach'ulef. Y can chiquivech c'a ri vinek nubanala' queri'.
REV 13:14 Y roma ri can yo'on k'ij chire ri ruca'n chicop chi chuvech apo ri nabey chicop yerubanala' ri man jun bey e tz'eton ta, ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef can xek'olotej na vi pa ruk'a'. Y xuben c'a chique ri vinek chi tiquibana' jun ruvachibel ri nabey chicop ri xc'achoj chire ri rusocotajic ri xban riq'uin jun machet.
REV 13:15 Y ri ruca'n chicop xjach c'a uchuk'a' pa ruk'a' richin tuya' ruc'aslen ri ruvachibel ri nabey chicop, richin chi ri vachibel ri' tich'on y tutaka' quicamisaxic ri man yeyo'on ta ruk'ij.
REV 13:16 Xuben c'a chuka' chi tiyalox quetal ri vinek pa tak cajquik'a' o ri nic'aj-quivech. Chi cocoj chi nima'k; chi vinek beyoma', chi vinek ri man jun c'o quiq'uin; chi lok'on y chi man lok'on vinek ta.
REV 13:17 Y man jun c'a chique ri vinek ri nitiquir ta nuben jun ti rulok'oj o jun ti ruc'ayij, vi xa manek retal ri pa ruk'a' o ri nic'aj-ruvech. Y ri quetal ri' can jac'a ri rubi' ri nabey chicop; vi jac'a ri rubi' tz'iban riq'uin letras o ja ri banon riq'uin números.
REV 13:18 Y ri ru-número ri nabey chicop ja ri seiscientos sesenta y seis; y re' jun número richin vinek. Can q'uiy c'a etamabel nrajo' richin netamex achique nic'ulun chi tzij. Romari' ri vinek ri c'o etamabel riq'uin, can trucusaj c'a richin chi nuch'ob rij ri ru-número ri nabey chicop richin nretamaj achique ri rubi'.
REV 14:1 Y jari' tok xintz'et chic c'a chi ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, pa'el ri pa ruvi' ri juyu' rubini'an Sión, y ec'o c'a ciento cuarenta y cuatro mil vinek riq'uin. Y conojel c'a re', c'o ri rubi' ri Jesucristo y c'o chuka' ri rubi' ri Rutata' ri Jesucristo nic'aj-quivech.
REV 14:2 Y jari' tok xinvac'axaj chi c'o jun bix ri niban-pe chicaj, y ri rubanic, can achi'el c'a tok janíla yevajin q'uiy raken-ya', o achi'el tok nivulul jun nimalej cokolajay, o can achi'el tok navac'axaj chi yek'ojomex janíla q'uiy k'ojon ri nibix arpa chique.
REV 14:3 Chuvech c'a apo ri acuchi tz'uyul-vi ri Dios y ri acuchi ec'o-vi ri rijita'k achi'a' y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech, chiri' yebixan-vi. Y jun c'ac'a' bix c'a ri niquibixaj. Y can man jun c'a chuka' ri nitiquir ta netaman ri bix ri', xa can xe c'a ri ciento cuarenta y cuatro mil ri e colotajinek chic el chuvech ri ruvach'ulef.
REV 14:4 Y jere' ri man xeka' ta pa tak mac, ni riq'uin ixok, ni pa ch'aka' chic mac. Can e ch'ajch'oj vi, y can jantape' cojkan ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l. Jere' ri nabey ri xecol-pe chiquicojol ri vinek, richin chi ye'oc achi'el nabey sipanic chire ri Dios y ri Jesucristo ri can achi'el Alaj Carne'l.
REV 14:5 Y can man jun tz'ucun tzij xilitej ri elenek ta pe pa quichi', xa can e ch'ajch'oj vi chuvech ri Dios ri tz'uyul ri pa lok'olej ruch'acat.
REV 14:6 Y yin Juan xintz'et jun chic c'a ángel ri benek pa runic'ajal ri caj, y ja rija' ri uc'uayon ri utzilej ch'abel richin colotajic ri man q'uisel ta. Y richin c'a chi nuya' rutzijol chique ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef; chique ri vinek ri ec'o ronojel ruvach'ulef, ri man junan ta yetzu'un, ri man junan ta quich'abel, y ri man junan ta quitinamit.
REV 14:7 Y riq'uin c'a ronojel ruchuk'a' nubij: Tixibij-ivi' y tinimaj rutzij ri Dios, y tiya' chuka' ruk'ij, roma ri k'ij richin chi nuk'et tzij xa xoka' yan. Tiya' c'a ruk'ij ri Dios ri banayon ri caj y ri ruvach'ulef, ri nima'k tak ya' y ri alaxibel tak ya'.
REV 14:8 Y jac'ari' tok xoc'ulun jun ruca'n ángel, y xubij: Xtzak yan ri nimalej tinamit Babilonia. Xtzak yan. Jac'a nimalej tinamit re' ri xbanon chique conojel ruvach'ulef richin chi xquiyec royoval ri Dios pa quivi', roma xuben chique chi xeruk'abarisaj pa ruk'a' ri mac quiq'uin achi'a' y ri ixoki'.
REV 14:9 Y can jari' petenek c'a jun rox ángel, y can riq'uin c'a chuka' ruchuk'a' xubij: Vi can ec'o c'a yeyo'on ruk'ij ri nabey chicop y niquiya' chuka' ruk'ij ri ruvachibel, y can nika' chiquivech chi niquic'ul quetal nic'aj-quivech o pa quik'a',
REV 14:10 ri xquebanon c'a queri', can xtika-vi ruc'ayeval pa quivi'. Roma ri Dios can man xtujoyovaj ta juba' quivech, xa can xtuya-pe ronojel royoval pa quivi'. Ri Dios can xtuben c'a chique chi tiquikumu' ri royoval rija'. Y can chiquivech apo ri lok'olej tak ru-ángeles ri Dios y chuka' chuvech ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, xtiquitej pokonal chupan ri k'ak' y azufre.
REV 14:11 Y ri k'ak' ri nuben chique chi niquic'ovisaj tijoj-pokonal, man jun bey xtichup, roma ri sib can richin jantape' pa'el ri chicaj. Y can man jun bey c'a xtitevur ta juba' ri chiri', ni chak'a' ni pak'ij. Y chupan ri lugar ri' xque'apon-vi ri yeyo'on ruk'ij ri nabey chicop y ri ruvachibel, y can quic'uan rubi' ri chicop ri' nic'aj-quivech o pa quik'a' richin quetal.
REV 14:12 Roma c'a ri', ri e oquinek lok'olej tak ralc'ual ri Dios y nicac'axaj y niquiben ri yerubij rija' y can jantape' quicukuban quic'u'x riq'uin ri Jesús, xaxe c'a nic'atzin chi cukul quic'u'x ticoyobej-apo.
REV 14:13 Y yin Juan xinvac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on-pe chuve c'a chila' chicaj, y nubij: Tatz'ibaj c'a re xtinbij chave: Vacami can jebel c'a ruva-quik'ij conojel ri xa jun chic quibanon riq'uin ri Ajaf xquequen-el (xquecom-el), xcha'. Y xinvac'axaj c'a chuka' chi ri Lok'olej Espíritu xubij: Ja'. Roma can xque'uxlan chire ri quisamaj, y xtiquic'ul c'a ri rajel-ruq'uexel ri utzilej quibanobal.
REV 14:14 Y tok xitzu'un yan chic, xintz'et c'a jun sutz' sek. Y pa ruvi' c'a re sutz' re' tz'uyul c'a jun ri can achi'el ri Jun ri alaxinek chikacojol. Rija' rucusan c'a jun corona ri banon riq'uin k'anapuek, y ri pa ruk'a' ruc'uan jun kupibel-trigo ri janíla rey.
REV 14:15 Y can jac'a chuka' ri' xbe'el-pe jun ángel ri chiri' pa rachoch ri Dios, y can riq'uin c'a ruchuk'a' nich'on-apo chire ri tz'uyul pa ruvi' ri sutz'. Y nubij c'a apo chire: Tacusaj c'a la akupibal y tak'ata' la tico'n, roma xa xoka' yan ri hora y can k'en chic ri tico'n richin ri ruvach'ulef.
REV 14:16 Y ri tz'uyul pa ruvi' ri sutz' can que vi ri' xuben, xuc'ovisaj ri rukupibal chuvech ri ruvach'ulef, y xk'aton c'a el.
REV 14:17 Y c'ari' xbec'ulun chic c'a pe jun ángel ri pa rachoch ri Dios ri c'o chila' chicaj, ruc'amon chuka' pe jun kupibel-trigo ri janíla rey.
REV 14:18 Y riq'uin ri altar xbe'el c'a chuka' pe jun ángel ri can yo'on uchuk'a' pa ruk'a' pa ruvi' ri k'ak'. Y riq'uin c'a uchuk'a' xch'on-apo chire ri ángel ri uc'uayon kupibel, y xubij: Tacusaj c'a la akupibal janíla rey, richin ye'akupij-pe ri tzekaj uva. Roma ri uva ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef xechak'aj yan.
REV 14:19 Y ri ángel ri uc'uayon ri kupibel janíla rey, can que vi ri' xuben. Xuc'ovisaj ri rukupibal chuvech ri ruvach'ulef, y xerukupij-el ri tzekaj uva. C'ari' xeruya' pa jun nimalej achi'el pila richin chi riq'uin aken niyitz' can ri quiya'al. Y re yitz'oj re' nuk'alajirisaj c'a chikavech ri rubanic ri nimalej ruc'ayeval ri xtuya' ri Dios.
REV 14:20 Ri uva ri xerukupij ri ángel, can c'a ri chuchi' el ri tinamit xbeyitz'-vi. Y ri pila ri xyitz'-vi ri uva, tok xbe'el-pe ri ruya'al chupan, xa quic' yan chic. Y can janíla q'uiy, roma ri raken xapon c'a pan oxi' ciento kilómetros. Y ri rupimil napon c'a acuchi nibe-vi ri ch'ich' pa quichi' ri quiej.
REV 15:1 Y c'ari' yin Juan can xintz'et c'a chi ri chicaj ec'o c'a vuku' ángeles ri xek'alajin y can man jun bey e tz'eton ta chuka'. Re vuku' c'a ángeles re' jachon c'a jujun ruc'ayeval pa quik'a' richin chi yebequiya-pe tok xtapon ri k'ij. Y ri' ja ruq'uisibel tak ruc'ayeval ri nuya' ri Dios pa ruvi' ri ruvach'ulef. Roma jac'ari' ri royoval ri Dios ri xtuya' pa quivi' ri man xeniman ta richin.
REV 15:2 Y yin xintz'et c'a chuka' chi c'o jun achi'el ri nimalej ya' ri nibix mar chire ri achi'el vidrio nitzu'un, y can xolon-vi c'a riq'uin k'ak'. Y ec'o c'a ri e pa'el ri chiri' pa ruvi'. Conojel re' jac'a ri man xeka' ta pa ruk'a' ri nabey chicop y ri ruvachibel, ni man chuka' xcajo' ta quetal o ri ru-número ri rubi' ri chicop ri nic'aj-quivech o ri pa quik'a'. Y conojel re' e pa'el c'a ri pa ruvi' ri mar ri', y e quic'ualon arpa ri e richin ri Dios.
REV 15:3 Y niquibixaj c'a ri rubix ri Moisés ri rusamajel ri Dios y ri rubix ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l. Y ri bix que c'a re' ri niquibij: Ajaf Dios, rat can jac'a ri nima'k tak banobel ri man jun bey e tz'eton ri ye'aben, y can c'o-vi ronojel uchuk'a' ri pan ak'a'. Can kitzij y choj ri abey, y ja rat ri Rey quichin conojel ri lok'olej tak avalc'ual.
REV 15:4 Can man jun c'a ri man ta xtuxibij-ri' chavech, y man ta chuka' xtuya' ak'ij-ac'ojlen, rat Ajaf. Y xaxe c'a rat ri lok'olej. Y romari' ronojel ruvach'ulef xtipe chuya'ic ak'ij, roma ri xquitz'et chi xk'alajin yan ri ak'atoj-tzij. Queri' niquibij ri bix ri'.
REV 15:5 Y tok e nutz'eton chic ka ronojel re', xintz'et chi ri chicaj xjakatej ri jay ri acuchi nuk'alajirisaj-vi-ri' ri Dios.
REV 15:6 Y chiri' xebe'el-vi-pe ri vuku' ángeles ri jachon jujun ruc'ayeval ri pa quik'a'. Y ri quitziak ri e quicusalon, jac'a ri tziek ri nibix lino chire, jun tziek ri sek-sek y can niyic'lun c'a chuka'. Y ri chuva-quic'u'x ic'ovinek c'a chuka' jun ximbel ri riq'uin k'anapuek banon-vi.
REV 15:7 Y can jac'ari' tok jun chique ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech, xuyala' c'a el jujun lek pa quik'a' chiquijujunal ri vuku' ángeles, lek ri e banon riq'uin k'anapuek, y chupan ri' e benek-vi ronojel ri rubanic ri ruc'ayeval ri nuya' ri Dios ri can jantape' c'o.
REV 15:8 Ri rachoch c'a ri Dios ri chicaj xnoj c'a pe riq'uin jun achi'el sib, ri retal ri ruk'ij-ruc'ojlen y ri ruchuk'a' ri Dios. Y can man jun c'a ri nitiquir ta noc-apo ri chiri' pa rachoch. Xa can xe c'a tok c'achojinek chic can ruya'ic ri vuku' ruc'ayeval coma ri ángeles, can c'ari' c'a tok utz niban-apo oquen.
REV 16:1 Y c'ari' xinvac'axaj c'a chi c'o jun ri nim ruch'abel nich'on-pe ri chiri' chupan ri rachoch ri Dios y xubij c'a chique ri vuku' ángeles: Quixbiyin chuk'ejic pa ruvi' ri ruvach'ulef, ronojel ruvech ri ruc'ayeval ri nuya' ri Dios ri ec'o-el pa vuku' k'anapuek lek.
REV 16:2 Y can jari' tok xbe ri nabey ángel y xberuk'eja' can pa ruvi' ri ruvach'ulef, ri c'o-el chupan ri lek ri ruc'uan. Re nabey ruc'ayeval xuben c'a chi xe'el-pe itzel ch'a'c chiquij ri vinek ri quic'uan retal ri nabey chicop ri nic'aj-quivech o ri pa quik'a'. Ja vinek re' ri can xeyo'on ruk'ij ri ruvachibel ri nabey chicop.
REV 16:3 Que c'a chuka' ri', ri ruca'n ángel ruc'uan ri lek xberuk'eja' can ri c'o-el chupan, pa ruvi' ri nimalej ya' ri nibix mar chire. Y ri mar xchuvir achi'el ri ruquiq'uel jun caminek, y romari' ronojel c'a ri c'o quic'aslen ri ec'o chiri', xequen (xecom).
REV 16:4 Y ri rox ángel xberuk'eja' c'a can ri ruc'uan chupan ri lek pa quivi' ri raken tak ya' y pa quivi' ri alaxibel tak ya'. Y re ya' re' xe'oc c'a quic'.
REV 16:5 Y yin xinvac'axaj c'a chi ri ángel ri yo'on uchuk'a' pa ruk'a' pa quivi' ri ya', xch'on c'a y xubij: Ajaf Dios, rat ri can jantape' c'a atc'o-pe, rat ri can at choj y at lok'olej vi, can pa rubeyal c'a ri yatajin chubanic riq'uin re ak'atoj-tzij.
REV 16:6 Roma can naya' rutojbalil chique ri xecamisan quichin ri lok'olej tak avalc'ual y ri e asamajela' ri xek'alajirisan ri ach'abel. Y can utz vi c'a rubanic naben chique chi tiquikumu' quic', roma jari' ri nika' chiquivech.
REV 16:7 Y jac'ari' tok yin Juan xinvac'axaj chi c'o jun ri nich'on-pe riq'uin ri altar, y nubij c'a: Can que vi ri' Ajaf Dios ri c'o ronojel uchuk'a' aviq'uin, can nik'alajin-vi c'a chi ri ak'atbel-tzij can kitzij y can choj vi.
REV 16:8 Jac'ari' tok xpe ri rucaj ángel xuk'ej ri c'o-el pa lek pa ruvi' ri k'ij. Y ri k'ij can xjach-vi uchuk'a' pa ruk'a' chi queruporoj ri vinek riq'uin ri ruk'ak'al.
REV 16:9 Y can que vi c'a ri' xc'ulvachitej, ri k'ij can itzel vi chi c'atic ri xuben chique ri vinek, y man riq'uin ri' ri vinek can man xubij ta juba' cánima chi xtzolej ta quic'u'x riq'uin ri Dios o xquiya' ta chuka' ruk'ij-ruc'ojlen. Pa ruq'uexel queri' ta xquiben, xa xquiyok' ri rubi' ri Dios ri takayon-pe ri ruc'ayeval.
REV 16:10 Ri ruvo' (ro') ángel xberuk'eja' c'a can ri ruc'uan pa lek, pa ruvi' ri ruch'acat ri nabey chicop y ri ruvach'ulef acuchi nik'aton-vi tzij rija', y xka' c'a jun nimalej k'eku'n pa ruvi'. Y roma c'a ri ruc'ayeval ri ye'ajin chuc'ovisaxic ri vinek ri aj-ruvach'ulef ri', romari' can niquicach'ala' cak'.
REV 16:11 Man riq'uin c'a ri' ri vinek can man xtzolin ta quic'u'x riq'uin ri Dios richin xquiya' ta can rubanic ri etzelal. Xa pa ruq'uexel que ta ri' xquiben, xa xquiyok' ri Dios ri c'o chila' chicaj, roma ri k'axomal y ri itzel ch'a'c ri c'o chiquij.
REV 16:12 Ri ruvak (ruvakak) ángel xberuk'eja' can pa ruvi' ri nimalej raken-ya' Eufrates ri ruc'uan-el chupan ri lek ri ruc'uan. Y ri raken-ya' ri' xchaki'j-ka richin chi yetiquir yek'ax ri k'atoy tak tzij ri e petenek quere' pa relebel-k'ij.
REV 16:13 Y c'ari' yin xintz'et chi ri itzel quek rij dragón, ri nabey chicop y ri achin ri nibin chi nuk'alajirisaj ri ruch'abel ri Dios y xa man kitzij ta, jujun c'a xcalet (rana) ri ye'el-pe pa quichi'. Y re oxi' xcalet re', xa e oxi' c'a itzel tak espíritu.
REV 16:14 Ri oxi' itzel tak espíritu, riq'uin c'a ri itzel-vinek e petenek-vi, y can yequibanala' c'a milagros richin yek'olotej ri vinek pa quik'a'. E elenek c'a pe richin yequimol conojel k'atoy tak tzij richin ri ruvach'ulef e cachibilan ri achi'a' banoy tak oyoval. Yequimol-apo richin ri k'ij tok xtiquiben oyoval riq'uin ri Dios ri can c'o-vi ronojel uchuk'a' riq'uin.
REV 16:15 Y ri oxi' itzel tak espíritu e achi'el quetzu'un xcalet (ranas), can xequimol c'a conojel ri k'atoy tak tzij richin ri ruvach'ulef e cachibilan ri achi'a' banoy tak oyoval. Xequimol c'a pa jun lugar ri nibix Armagedón chire, y ri lugar ri' queri' c'a nibix chire ri pa ch'abel rubini'an hebreo. Jac'ari' tok xch'on ri Jesucristo, y xubij: Tivac'axaj na pe'. Yin tok xquinoka', xquipe achi'el nuben jun elek'on, man xtinya' ta na rutzijol. Y ri quichajin quic'aslen y e ch'ajch'oj, can jebel c'a ruva-quik'ij, roma manek itzel tak quibanobal ri yech'anaban ta chiquivech ri vinek.
REV 16:17 Y can jac'ari' tok ri ruvuk ángel xuchoxij pa cak'ik' ri ruc'uan chupan ri lek, y xinvac'axaj c'a chi c'o nich'on-pe ri acuchi c'o-vi ri lok'olej ruch'acat ri Dios chiri' pa rachoch, chila' chicaj. Y can riq'uin c'a ruchuk'a' nubij-pe: Jac'are' xc'achoj yan, xcha'.
REV 16:18 Y can xe c'a xubij queri' ri ch'abel ri', xepe c'a cokolajay, coyopa' y ch'aka' chic ch'abel. Y xuben c'a jun nimalej silonel (cab-raken) ri man jun bey banatajinek janipe' ri ec'o-pe vinek chuvech ri ruvach'ulef.
REV 16:19 Y ri acuchi c'o-vi ri nimalej tinamit xjakatej ri ruvach'ulef roma ri silonel (cab-raken). Pan oxi' c'a xuben chire ri tinamit ri'. Y ri ch'aka' chic c'a nima'k tak tinamit ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, can xebe-vi c'a chuka' pan ulef. Xetzak. Ri Dios can ja yan c'a ri' xunataj ri nimalej tinamit Babilonia, y can c'o-vi c'a chi nuben ruq'uexel chique ri vinek aj chiri'. Romari' ri Dios xuben chique chi tiquikumu' ri royoval rija'.
REV 16:20 Y roma chuka' ri nimalej silonel (cab-raken) ri xuben, ri ruvach'ulef ri ec'o pa tak ya' xebe chuxe' ya'. Y ri juyu' man xetz'etetej ta chic.
REV 16:21 Chuka' chupan ri tiempo ri' xka' c'a pe sakboch ri chila' chicaj. Y jujun c'a sakboch jujun la'ek quintal calal. Y roma c'a re jun camic sakboch re', ri vinek janíla c'a niquiyok' ri Dios. Ri ruc'ayeval c'a ri xuya' ri Dios pa quivi' ri vinek ri', can janíla vi c'ayef.
REV 17:1 Y jun c'a chique ri vuku' ángeles ri e uc'uayon jujun lek banon riq'uin k'anapuek, xoch'on viq'uin y xorubij c'a chuve: Catampe viq'uin y xtinc'ut c'a chavech ri achique chi ruc'ayeval ri xtika' pa ruvi' ri ixok ri man utz ta ruc'aslen y tz'uyul pa quivi' q'uiy ya'.
REV 17:2 Can jac'a riq'uin re ixok re' quibanon-vi mac ri nima'k k'atoy tak tzij ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef. Y can rumac c'a chuka' re ixok re' tok ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef e k'abarinek pa ruk'a' ri mac.
REV 17:3 Y chupan c'a ri jun achi'el achic' ri xinben roma ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu, xinna' chi ri ángel xiruc'uaj c'a pa jun achi'el tz'iran ruvach'ulef. Y chiri' xintz'et yan chic ri ixok, ch'ocol chirij jun quek rij chicop ri c'o vuku' rujolon (ruvi') y lajuj ruc'a'. Re quek rij chicop re' ruyon c'a bi'aj rij, richin nuyok' ri rubi' ri Dios.
REV 17:4 Y ri ixok ri' rucusan c'a tziek quek y morado. E rucusan chuka' ch'aka' chic cosas ri e banon riq'uin k'anapuek, riq'uin jebel tak abej y ri tak abej chuka' ri nibix perla chique, richin ruvikon-ri' (ruvekon-ri') jebel. Y ri pa ruk'a', ruc'uan c'a jun kumbel-ya' ri banon riq'uin k'anapuek. Y ri kumbel ri' can nojinek-el rupan riq'uin ri itzel tak rubanobal ri e rubanalon chuvech ri Dios, y riq'uin chuka' ri tz'ilolej tak banobel ri e rubanalon, achi'el ri mac quiq'uin achi'a'.
REV 17:5 Y ri ixok ri' nic'aj c'a ruvech tz'ibatel-vi ri rubi'. Y ri rubi' rija' man can ta c'a k'alaj achique nic'ulun-vi chi tzij, pero que c'a re' ri nubij: Ri nimalej tinamit Babilonia, quite' ri xtani' ri man utz ta quic'aslen y ri quite' chuka' ri vinek ri yebanon etzelal chuvech ri Dios.
REV 17:6 Tok yin xintz'et c'a ri ixok ri', can xsach c'a nuc'u'x. Roma xa can k'abarinek roma ri janíla e q'uiy lok'olej tak ralc'ual ri Dios ri xerucamisaj. Can xerucamisaj-vi ri xeniman richin ri Jesús.
REV 17:7 Y ri ángel ri uc'uayon vichin, xubij c'a chuve: Yin xtink'alajirisaj c'a chavech ri achique nec'ulun-vi chi tzij ri ixok ri ch'ocol chirij ri chicop. Y can xtinbij-vi chuka' chave achique nic'ulun-vi chi tzij ri nimalej chicop vuku' rujolon (ruvi') y lajuj ruc'a'. Romari' man jun nic'atzin-vi chi nisach ac'u'x.
REV 17:8 Roma ri chicop ri xatz'et, xa jun chicop ri xc'oje' ojer can y vacami manek chic. Pero man riq'uin c'a ri xa manek chic, xa can xtic'ulun chic c'a pe. Xtel c'a pe chupan ri itzel jul ri ruyon k'eku'n rupan. Roma xa jari' ri ruq'uisibel ri xtuben can y xtibe pa k'ak'. Y ec'o c'a janíla vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef, ri xa can man xtic'oje' ta quibi' chupan ri vuj ri richin c'aslen. Y re' can jac'a ri pa rutiquiribel pe re ruvach'ulef tok etaman chic pe roma ri Dios. Ri vinek ri' can xtisach c'a quic'u'x roma ri niquitz'et. Roma ri chicop ri xc'oje' ojer can y xa manek chic tz'eton, can xbec'ulun chic c'a pe jun bey.
REV 17:9 Re' can q'uiy c'a etamabel nrajo' richin nik'ax, roma ri vuku' rujolon (ruvi') ri chicop, xa e vuku' c'a juyu' ri acuchi rubanon-vi ruch'acat ri ixok ri'.
REV 17:10 Chuka' ri vuku' rujolon (ruvi') ri chicop, xa e vuku' c'a k'atoy tak tzij ri nibix rey chique. E vo'o' c'a chique re vuku' reyes re' xek'ax yan. Ri ruvak (ruvakak) rey nik'aton tzij vacami. Jac'a ri ruvuk rey man jani toc'ulun richin noruk'ata' tzij. Pero tok xtoc'ulun re rey re', xa man c'a xtiyaloj ta ri ruk'atbel-tzij.
REV 17:11 C'ari', can jac'a ri chicop ri xc'oje' y vacami manek chic tz'eton, jari' ri xtoc can rey. Re ruq'uisibel rey re', can junan vi c'a runa'oj quiq'uin ri vuku' itzel tak reyes ri e k'axinek chic. Chuka' rija' xtuk'et tzij, y c'ari' xtibe pa k'ak'.
REV 17:12 Y jac'a ri lajuj uc'a' ri xatz'et chi ruc'uan ri chicop, xa e lajuj c'a reyes ri man jani yek'aton ta tzij. Y re lajuj reyes re' cachibilan ri chicop, can xtijach-vi c'a uchuk'a' pa quik'a' richin yek'aton tzij. Pero ri uchuk'a' ri xtijach chique, xa man c'a xtiyaloj ta. Xa juba' oc xtuben.
REV 17:13 Re lajuj reyes re c'a man jani yek'aton ta tzij, can junan vi c'a quivech. Y chi lajuj reyes xtiquiya' c'a chiquivech richin niquiya' ri quik'atbel-tzij y ri cuchuk'a' pa ruk'a' ri chicop ri'.
REV 17:14 Y ri reyes ri' can xtiquiben c'a chuka' oyoval riq'uin ri Jesucristo ri can achi'el Alaj Carne'l. Rija' can c'o pa quivi' conojel reyes y can jun nimalej Ajaf. Y romari' ri xqueyacatej chirij, xa xquech'acatej roma rija' y coma ri ec'o riq'uin. Ri ec'o riq'uin ri Ajaf Jesucristo, can e oyon y e cha'on roma ri Dios, y can cukul-vi chuka' quic'u'x.
REV 17:15 Y ri ángel ri uc'uayon vichin xubij c'a chuka' chuve yin Juan: Ri ya' ri xatz'et-vi chi tz'uyul ri ixok ri man utz ta ruc'aslen, xa e tinamit, e janíla q'uiy vinek, ri man junan ta quich'abel y man junan ta quiruvach'ulef chuka'.
REV 17:16 Y ri lajuj uc'a' ri xatz'et chi ruc'uan ri chicop, xa xtiquetzelaj c'a ri ixok ri xa man utz ta ruc'aslen. Y xtiquiya' c'a can ruyon. Can niquich'anaba-vi can. Y ri ruch'acul ri ixok ri', c'o c'a xtiquitej, y c'o xa xtiquiporoj pa k'ak'.
REV 17:17 Ri Dios xuya' pa cánima ri lajuj reyes chi junan quivech richin chi xeyacatej chirij ri ixok ri man utz ta ri ruc'aslen, y chuka' chi junan quivech richin chi xquijech ri quik'atbel-tzij chire ri chicop. Y can queri' xtiquiben, pero man richin ta jantape', roma tok xquebanatej ri e rubin can ri Dios chi yebanatej, xa xtiq'uis c'a can.
REV 17:18 Y ri ixok ri xatz'et, jac'a ri jun nimalej tinamit ri c'o pa quivi' ri ch'aka' chic tinamit richin ri ruvach'ulef.
REV 18:1 C'ari' xintz'et c'a chuka' jun chic ángel; jun ángel ri can c'o janíla k'atbel-tzij pa ruk'a', y ruchapon c'a pe kajen ri chicaj. Re ángel chuka' re', roma ri niyic'lun, can xusakirisaj ri ruvach'ulef.
REV 18:2 Can riq'uin c'a ruchuk'a' nich'on, y nubij: Vacami xtzak yan, vacami xtzak yan ri nimalej tinamit Babilonia. Vacami xa oquinek chic c'a jay richin niquimol-qui' itzel tak espíritu. Y chiri' chuka' c'o-vi quisoc itzel y tz'ilolej tak aj-xic' chicop.
REV 18:3 Roma xa ja ri Babilonia ri xbanon chique ri ch'aka' chic ruvach'ulef richin chi xquiyec royoval ri Dios pa quivi', roma xuben chique chi xeruk'abarisaj pa ruk'a' ri mac quiq'uin achi'a' y ri ixoki'. Jac'a chuka' ri Babilonia ri xbanon chique ri reyes quichin ch'aka' chic ruvach'ulef richin xeka' pa mac, achi'el ri mac quiq'uin ixoki'. Y can jac'a chuka' ri tinamit Babilonia ri xbanon chique q'uiy c'ayinela' chi xebeyomer can, roma ri aj-Babilonia xquic'uaj jun itzel c'aslen y romari' xquisachala' janíla mero, xcha' ri ángel.
REV 18:4 C'ari' xinvac'axaj c'a chi c'o jun ri nich'on-pe chila' chicaj y nubij: Rix ri can ix vichin chic yin, quixel c'a pe ri pa tinamit Babilonia, man xa quixka' chuka' pa mac y yixilon chuka' rix riq'uin ri ruc'ayeval ri xtika' pa quivi' ri vinek aj chiri'.
REV 18:5 Y ri quimac ri vinek ri can aj chiri' chupan ri tinamit ri', can molon-vi c'a ronojel. Y ronojel re mac re' jun nimalej montón chic c'a rubanon. Romari' re montón re' xa can xc'ulun yan el c'a chila' chicaj. Y ri Dios can xtuya-vi c'a ruc'ayeval pa quivi' ri vinek, roma ri quimac can nic'o chic c'a ruvi'.
REV 18:6 Pero rix, xcha' c'a ri ch'abel petenek chila' chicaj chique ri yebanon ruq'uexel chire ri Babilonia, can tibana' c'a ruq'uexel chire, achi'el xuben rija' chique ch'aka' chic. Can achi'el c'a ri rubanon rija', jac'a chuka' ri' ri tibana' chire rija'. Ca'i' c'a bey más c'ayef tibana' chire, que chuvech ri xuben rija' chique ri ch'aka'. Rija' xa jun lek chire ri retzelal ri xuya', pero rix ca'i' lek tiya' chire richin niben ruq'uexel chire y tutija' na pokonal.
REV 18:7 Tiya' pa k'axomal y tich'ujirisaj chuka' ruvech. Roma rija' xunimirisaj-ri', y tok ruyo'on-ri' chupan ri itzel c'aslen, xusachala' ri ru-mero. Y xubila' c'a pa ránima: Ja yin ri can achi'el reina in tz'uyul vave'. Ni man in malca'n ta, ni man xtinc'ovisaj ta chuka' k'axo'n, nicha'.
REV 18:8 Y roma c'a ri ruch'abel ri', can pa jun k'ij c'a xquepe ronojel ruvech k'axomal pa ruvi'. Xtipe camic, ok'ej y vayjal. Y can xtic'at chuka' pa ruk'a' k'ak'. Y can que vi c'a ri' ri xtic'ulvachitej, roma ri xbin chi queri' ri xtibanatej, can ja ri Ajaf Dios ri can c'o-vi uchuk'a' riq'uin.
REV 18:9 Y ri k'atoy tak tzij ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef janíla c'a xticok'ej ri tinamit Babilonia. Ri k'atoy tak tzij ri' jari' ri xek'olotej pa ruk'a'; richin chi xeka' pa mac, achi'el ri mac quiq'uin ixoki', y chuka' richin chi xeka' chupan ri itzel tak c'aslen ri acuchi xquisachala-vi qui-mero. Xticok'ej y xtiquibisoj c'a ri tinamit Babilonia tok xtiquitz'et ri sib nijote' chicaj, roma can najin ruc'atic.
REV 18:10 Pero roma c'a ri niquixibij-qui' chuvech ri ruc'ayeval ri kajinek pa ruvi', can c'anej c'a xquec'oje-vi-el chire y xtiquibij c'a: Tok'ex ruvech ri nimalej tinamit Babilonia; jun tinamit ri c'o ruchuk'a' richin xc'oje' pa quivi' conojel. Tok'ex c'a ruvech roma xa pa jun hora xq'uis pa ruk'a' ri ruc'ayeval ri xka-pe pa ruvi'.
REV 18:11 Y ri c'ayinela' c'a ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef, can janíla c'a chuka' xticok'ej y xtiquibisoj ri tinamit ri', roma man jun chic c'a xtilok'on richin ri c'ayij e quic'ualon-apo richin nequic'ayij can chiri'.
REV 18:12 Y ri c'ayij c'a ri e quic'ualon ri c'ayinela' ri', ja ri k'anapuek, sakipuek, ri ch'ich' cobre y hierro; ri abej ri yalan e jebel, ri mármol, y ri abej nibix chuka' perla chire; ri tziek ri yalan e jebel, achi'el ri lino, ri seda, y ri tziek morado y quek; ri cosas ri e banon quiq'uin jebel tak che' y jubul tak che'; y e quic'ualon chuka' cosas e banon riq'uin bak.
REV 18:13 Quic'ualon chuka' canela, tak ak'on, pon, mirra y ch'aka' chic jubulej tak ak'on; ri ruya'al-uva, aceite, q'uej y trigo. E quic'ualon-apo chuka' richin yebequic'ayij can, carne'l, quiej y ch'aka' chic chicop, carruajes, y hasta vinek.
REV 18:14 Vacami ri vinek ri xec'oje' ri pa nimalej tinamit, man chic c'a xquequitej ta quivech-che' ri jebel e qui' y janíla xeka' chiquivech. Xq'uis c'a ronojel ri jebel tak cosas ri ec'o quiq'uin, y can xq'uis chuka' ri quibeyomel.
REV 18:15 Y ri c'ayinela' ri ye'apon pa Babilonia richin yebequic'ayila' cosas, janíla c'a xebeyomer can. Re c'ayinela' re' niquixibij c'a qui' chuvech ri ruc'ayeval ri kajinek pa ruvi', c'anej c'a ec'o-vi-el. Can janíla vi c'a nicok'ej y niquibisoj.
REV 18:16 Y niquibij: Tok'ex c'a ruvech ri nimalej tinamit Babilonia, roma xa can achi'el c'a jun ixok ri ruvikon-ri' (ruvekon-ri') riq'uin tziek yalan jebel. Ruvikon-ri' riq'uin ri tziek rubini'an lino, y quiq'uin ri tziek ri quek y morado yetzu'un. Y xerucusaj c'a chuka' k'anapuek, perlas y ch'aka' chic quivech abej ri yalan e jebel.
REV 18:17 Y xa pa jun hora xq'uis ri janipe' chi beyomel ri c'o riq'uin. Y ri achi'a' ri c'o quik'ij ri pa tak barcos y ri ch'aka' chic ri yesamej pa tak barcos, ri vinek ri e petenek pa tak barcos, y can conojel vi c'a ri samajela' ri richin pa ya', man c'a xejel ta apo chunakaj ri tinamit Babilonia. Xa can c'anej xepa'e-vi chire.
REV 18:18 Roma xquitz'et ri sib ri jotol chicaj; sib ri nibukun nibe chicaj, roma najin ruc'atic ri tinamit. Y riq'uin c'a uchuk'a' xech'on, y xquibij: ¿Can c'o ta cami jun tinamit ri junan riq'uin re nimalej tinamit re'? xecha'.
REV 18:19 Y ri vinek c'a ri e richin pa tak barcos y ri samajela' ri richin pa tak ya', xquiyala' c'a ulef pa tak quijolon (quivi'), ye'ok' y yebison c'a janíla, y riq'uin uchuk'a' niquibij: Tok'ex c'a ruvech ri nimalej tinamit Babilonia. Can riq'uin c'a ri rubeyomel rija' xebeyomer can conojel rajaf tak barcos. Y xa pa jun hora xq'uis ronojel, xecha'.
REV 18:20 Y jac'ari' tok xac'axatej jun ch'abel y xubij: Rix ri ixc'o chicaj, rix apóstoles, rix k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios y rix chuka' ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios, quixquicot c'a, roma ri Dios can xutz'et ri xic'ovisaj pa ruk'a' ri Babilonia. Romari' xuya' rutojbalil chire.
REV 18:21 Y jac'ari' tok jun ángel ri can janíla ruchuk'a', xberuli'ej c'a pe jun nimalej abej, ri achi'el jun ca' nitzu'un. C'ari' ri ángel ri' riq'uin ronojel ruchuk'a' xuq'uek ri abej c'a pa mar, y xubij c'a: Que c'a re' xtiban chire ri nimalej tinamit Babilonia richin chi tiq'uis chiri'. Ri tinamit ri' man xtitz'etetej ta chic.
REV 18:22 Ni man jun bey chic c'a chuka' xtic'ases ta ri pa tak rubey riq'uin ri yek'ajan ri arpas, ri trompetas y ri xul. Man jun chic c'a ri xtik'ojoman. Ni man c'a chuka' xquec'oje' ta chic xabachique quivech samajela' chiri' achi'el tok rubanon can. Y man c'a chuka' xquek'ajan ta chic pe ri ca'.
REV 18:23 Man chic c'a jun k'ak' ri xtitz'etetej ta chupan, richin ta nisakirisan. Man chic xtac'axatej ta c'a chuka' chi c'o ta jun c'ulubic nibanatej. Roma chiri' xec'oje-vi ri más nima'k tak c'ayinela'. Y chuka' roma ri itz ri xeban chiri', xek'olotej c'a conojel ri ruvach'ulef.
REV 18:24 Y can chupan c'a chuka' ri tinamit Babilonia xbiyin-vi quic' quichin ri e rusamajela' ri Dios ri xek'alajirisan ri ruch'abel, y ri quic' quichin ri ch'aka' chic lok'olej tak ralc'ual ri Dios. Pa ruvi' c'a ri tinamit ri' xka-vi ri quicamic conojel ri nimanela' richin ri Dios ri e camisan-el chuvech re ruvach'ulef.
REV 19:1 Y chirij c'a ronojel re' tok yin Juan xinvac'axaj chi can janíla c'a quich'abel vinek ri nivajin chicaj. Y re vinek re' riq'uin cuchuk'a' niquibij c'a: Tinimirisaj rubi' ri Kajaf Dios, roma riq'uin rija' petenek-vi ri colotajic, richin rija' ri uchuk'a', y can c'o chuka' ruk'ij y ruc'ojlen.
REV 19:2 Tinimirisaj rubi' ri ka-Dios roma ri ruk'atbel-tzij can kitzij y choj; roma can xuya' ruc'ayeval pa ruvi' ri ixok ri itzel ruc'aslen, ri xuben chique ri vinek ri ec'o chuvech ri ruvach'ulef richin xeka' pa mac, achi'el ri mac quichin ixoki' y achi'a'. Y ri ka-Dios, pa ruvi' c'a ri ixok itzel ruc'aslen xuya-vi ri quicamic ri rusamajela', yecha'.
REV 19:3 C'ari' ri vinek ri nivajin quich'abel ri chicaj, xquibij c'a chuka': Tinimirisaj c'a rubi' ri Dios, roma ri Babilonia ruchapon ruc'atic, y ri rusibil can nijote' c'a richin jantape'.
REV 19:4 Y chi juvinek-caji' rijita'k achi'a' ri ec'o chicaj y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, can jac'ari' xexuque-ka pan ulef richin xquiya' ruk'ij ri Dios c'o pa lok'olej ruch'acat. Y re rijita'k achi'a' y ri e caji' ri janíla q'uiy runak' tak quivech c'o, xquibij c'a: Can que ta c'a ri'. Can xtinimirisex c'a ri rubi' ri Dios, xecha' rije'.
REV 19:5 Y jac'ari' tok can c'o c'a jun ri xbech'on-pe acuchi c'o-vi ri lok'olej ruch'acat ri Dios, y que c'a re' ri nubij: Chi'ivonojel rix rusamajela' ri Dios, can tiya' c'a ruk'ij ri ka-Dios. Rix ri ninimaj rutzij ri Dios, tiya' ruk'ij. Can chi cocoj y chi nima'k tibana' queri'.
REV 19:6 Y yin Juan, can xinvac'axaj c'a chuka' chi achi'el quich'abel janíla vinek ri nivajin ri chicaj. Ri quich'abel can nivajin c'a achi'el yevajin raken tak ya', y chuka' achi'el nik'ajan cokolajay. Y niquibij c'a: Tinimirisaj rubi' ri Ajaf ri ka-Dios, ri can c'o ronojel uchuk'a' riq'uin, roma ja rija' ri K'atoy-Tzij.
REV 19:7 Can titze'en c'a kavech y tinoj ri kánima chi quicoten, y tikaya' ruk'ij-ruc'ojlen ri Dios; roma xoka' yan c'a ri k'ij richin nibanatej ri nimalej c'ulubic richin ri Jesucristo ri Jun achi'el Alaj Carne'l. Y ri xten can ruchojmirisan chic ri' richin ri ruc'ulubic.
REV 19:8 Can xya' c'a k'ij chire ri xten richin chi xuvik yan ri' (xuvek yan ri') riq'uin tziek ri can janíla ch'ajch'oj y niyic'ulun; tziek ri nibix lino chire, ri janíla jebel. Y ri tziek ri', xa jac'a ri chojmilej tak quic'aslen ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios.
REV 19:9 Y ri ángel ri benek viq'uin, xubij c'a chuve: Tatz'ibaj c'a, chi jebel ruva-quik'ij ri e oyon richin ri nimak'ij chupan ri ruc'ulubic ri Jesucristo ri can achi'el Alaj Carne'l, xcha'. Y ri ángel ri' can xubij c'a chuka' chuve: Re tzij re xinbij chave, can jac'a ri Dios biyon y can kitzij vi.
REV 19:10 Y yin can jac'ari' xixuque' chuvech ri ángel ri' richin ninya' ruk'ij, pero rija' xubij c'a chuve: Man caxuque' chinuvech. Man taya' nuk'ij yin. Ja ri Dios ri taya' ruk'ij. Roma yin xa jun rusamajel ri Dios achi'el rat, y achi'el chuka' ri ch'aka' chic ri can xquic'ul ri ruch'abel ri Jesús y niquitzijoj chuka'. Xa oj junan, roma jun k'alajirisey richin ri nibix chire roma ri Dios y jun tzijoy ri ruch'abel ri Jesús, xa jun mismo Espíritu ri niyo'on quich'abel che ca'i'. Ri Espíritu ri' richin c'a ri Jesús.
REV 19:11 Y tok xitzu'un yan chic, xintz'et c'a ri caj chi jakel. Y xintz'et c'a jun sek rij quiej, ch'ocolben roma ri Jun ri rubini'an Kitzij y can nuben-vi ri nubij. Ri Jun c'a ri ch'ocolbeyon ri sek rij quiej, can riq'uin c'a ruchojmilal nik'aton tzij y nuben oyoval quiq'uin ri ye'etzelan richin.
REV 19:12 Ri runak'-ruvech can e achi'el c'a ruxak tak k'ak'. C'o c'a q'uiy coronas rucusan, y tz'ibatel-el ri rubi' chiri'. Y re bi'aj re', can man c'a jun achok chuvech nik'ax-vi, xa can xe c'a chuvech rija'.
REV 19:13 Ri rutziak c'a ri rucusan, mu'ul pa quic'. Y rija' can c'o chic c'a jun rubi', y ri' ja ri Ruch'abel ri Dios.
REV 19:14 Y ri aj-chicajil banoy tak oyoval ri e benek riq'uin, quicusan tziek ri nibix lino chire, tziek ri janíla jebel. Tziek ri can sek-sek y ch'ajch'oj-ch'ajch'oj. Y can conojel c'a re banoy-oyoval re', e ch'ocol-el chiquij sek tak quij quiej.
REV 19:15 Y ri pa ruchi' rija' nic'ulun c'a pe jun achi'el machet ri janíla rey. Y can riq'uin c'a ri' xtukasaj quik'ij ri vinek ri e c'o pa tak ruvach'ulef. Y can jac'a rija' ri xtik'aton tzij riq'uin ronojel uchuk'a' pa quivi' ri vinek. Y can xqueruyitz' riq'uin ri ruk'atoj-tzij. Can achi'el c'a tok niyitz' riq'uin aken ri uva chupan ri achi'el pila, can que c'a ri' ri xtuben rija' chique. Can nuk'alajirisaj c'a chikavech ri rubanic ri nimalej ruc'ayeval ri xtuya' ri Dios ri c'o ronojel uchuk'a' riq'uin.
REV 19:16 Y ri Jun ri rubini'an Ruch'abel ri Dios, rucusan c'a jun rutziak nim raken, y chirij ri' tz'ibatel c'a jun chic rubi'. Can que c'a chuka' ri' ri pa nic'aj ka juba' chire ri rutziak, tz'ibatel jun chic. Y ri ca'i' c'a bi'aj ri' ja ri Rey pa quivi' ri reyes, y Ajaf pa quivi' ri ajaf.
REV 19:17 Y can jac'ari' xintz'et jun ángel pa'el pa ruvi' ri k'ij. Re ángel c'a re' riq'uin ruchuk'a' xubij chique ri aj-xic' tak chicop ri yebiyaj chicaj: Quixampe. Timolo-pe ivi', roma ri Dios nuya' c'a jun nimalej va'in chive.
REV 19:18 Ri vey c'a ri xtuya' ri Dios ja ri quich'acul ri reyes, quich'acul capitanes, y quich'acul c'a chuka' ri achi'a' ri janíla cuchuk'a'; quich'acul c'a chuka' quiej y ri e ch'ocolbeyon; can jac'a ri quich'acul conojel vinek, chi lok'on y chi man lok'on ta, chi cocoj y chi nima'k, xcha' ri ángel.
REV 19:19 Y jac'ari' tok yin Juan xintz'et chic ri nabey chicop y xentz'et ri reyes richin ri ruvach'ulef chuka', y can e janíla c'a chuka' achi'a' banoy-oyoval ri e cachibilan-el. Y conojel re' can quimolon c'a qui' richin niquiben oyoval riq'uin ri Jun ri ch'ocol chirij ri sek rij quiej y quiq'uin chuka' ri e tzekelbeyon richin.
REV 19:20 Y ri nabey chicop xchap c'a el, rachibilan ri jun achin ri nibin chi k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios y xa man kitzij ta. Re jun c'a achin tz'ucuy-tzij re', can xerubanala' c'a milagros ri man jun bey e tz'eton ta, ri chuvech apo ri chicop. Y riq'uin c'a ri', xeruk'ol ri vinek richin chi xquic'ul ri quetal nic'aj-quivech o ri pa tak quik'a'. Y re vinek re' can xquiya' c'a chuka' ruk'ij ri ruvachibel ri chicop. Y romari' ri chicop y ri jun ri xek'olon ri vinek, can e q'ues c'a xec'ak chupan ri k'ak' xolon riq'uin azufre nic'a'on (nivovon).
REV 19:21 Y jac'a ri ch'aka' chic vinek ri e benek quiq'uin ri e ca'i' ri', xecamisex c'a conojel. Xecamisex c'a riq'uin ri jun achi'el machet ri nic'ulun-pe pa ruchi' ri ch'ocol chirij ri sek rij quiej. Y ri quich'acul c'a conojel ri xecamisex, can jac'a ri aj-xic' chicop ri xetijon. Can xquinojisaj-vi c'a quipan riq'uin ri ti'ij ri'.
REV 20:1 Y c'ari' yin xintz'et c'a jun ángel ri ruchapon-pe rukajen ri chicaj y ruc'amon-pe ri llave richin ri itzel jul ri ruyon k'eku'n rupan. Y ruc'amon c'a chuka' pe jun nimalej cadena pa ruk'a'.
REV 20:2 Re ángel re' xberuchapa' c'a pe ri itzel quek rij dragón, ri nibix chuka' itzel-vinek y Satanás chire. Y jari' ri xoc jun cumetz ojer can. Xxim c'a can roma ri ángel, richin jun mil juna'.
REV 20:3 C'ari' xberuc'aka' can chupan ri itzel jul ri ruyon k'eku'n rupan, xutz'apej can y xuya' can jun retal ri chiri' pan oquibel richin chi man jun nijakon. Queri' xban can chire, richin chi man chic queruk'ol más ri ec'o pa ronojel ruvach'ulef. Jun mil c'a juna' ri man xtik'alajin ta chic ri rusamaj rija'. Jac'a tok ic'ovinek chic re jun mil juna' re', xtejak c'a pe y xtitzolin chic chubanic ri rusamaj, pero xa richin chic juba' tiempo.
REV 20:4 Y xintz'et c'a chi ec'o ch'aquet quichin k'atoy tak tzij, y chiri' e tz'uyul-vi ri yo'on chic uchuk'a' pa quik'a' richin niquik'et tzij. Xentz'et c'a chuka' ri cánima ri e caminek chic el roma xtzaq'uix quikul. Rije' xecamisex-el roma xquitzijoj ri ruch'abel ri Jesús y xquitzijoj ri ruch'abel ri Dios. Conojel c'a re', jere' ri man xeyo'on ta ruk'ij ri nabey chicop y ri ruvachibel. Ni man chuka' xcajo' ta quetal ri richin ri chicop nic'aj-quivech o ri pa tak quik'a'. Y rije' xec'astej y junan c'a yek'aton tzij riq'uin ri Cristo, chupan ri jun mil juna'.
REV 20:5 Y jari' ri nabey c'astajibel ri xtibanatej. Jac'a ri ch'aka' chic caminaki' man xquec'astej ta. Xa c'a ic'ovinek chic na c'a ri jun mil juna', c'ari' tok xquec'astej-pe.
REV 20:6 Can lok'olej c'a ri quic'aslen y jebel chuka' ruva-quik'ij ri janipe' xquec'astej chupan ri nabey c'astajibel; roma man xtitiquir ta ri ruca'n camic chiquij. Rije' can xque'oc c'a sacerdotes richin ri Dios y ri Cristo. Y junan c'a xquek'aton tzij riq'uin ri Cristo chupan ri jun mil juna'.
REV 20:7 Y jac'a tok k'axinek chic ri jun mil juna', ri Satanás xtelesex c'a pe chupan ri lugar ri tz'apel-vi can.
REV 20:8 Y xtipe chic c'a jun bey chiquik'olic ri ec'o pa ronojel ruvach'ulef. Y re vinek aj-Gog y aj-Magog re', can xqueruk'ol-vi. Can yerumol c'a el richin ri oyoval. Y can yebuchun c'a. Xa can e achi'el ri sanayi' ri c'o chuchi' ri mar.
REV 20:9 Can xejote' na vi el ri pa tinamit ri janíla nrajo' ri Dios y ri acuchi ec'o-vi ri lok'olej tak ralc'ual rija'. Ri vinek c'a ri e ruyacon-el ri Satanás, quinojisan c'a el ruvech ri ruvach'ulef y choj xbequisutij quij ri acuchi ec'o-vi ri lok'olej tak ralc'ual ri Dios y ri tinamit. Pero ri Dios xuben chi xbeka-pe k'ak' pa quivi', y xeruq'uis k'ak'.
REV 20:10 Y ri itzel-vinek ri xk'olon quichin conojel ri vinek ri', xc'ak c'a chupan ri k'ak' xolon riq'uin azufre, ri acuchi chuka' xec'ak-vi ri chicop rachibilan ri jun achin ri xbin chi k'alajirisey ri ruch'abel ri Dios y xa man kitzij ta. Y chiri' chupan ri k'ak' xtiquitej c'a pokonal chi pak'ij chi chak'a' y can richin c'a jantape'.
REV 20:11 C'ari' yin xintz'et c'a jun lok'olej ch'aquet ri sek nitzu'un, y xintz'et c'a chuka' ri tz'uyul chupan. Y jac'a ri caj y ri ruvach'ulef ri ec'o-apo chuvech ri tz'uyul chupan ri lok'olej ch'aquet ri', can xquic'ol c'a el qui' chuvech. Y rije' man chic c'a xe'ilitej ta pa qui-lugar. Can man chic xetz'etetej ta.
REV 20:12 Y xentz'et ri caminaki', chi cocoj chi nima'k e pa'el-apo chuvech ri Dios. Xejakalox c'a ch'aka' vuj, y xjak c'a chuka' ri jun ri richin c'aslen. Conojel c'a re caminaki' re' can xk'at c'a tzij pa quivi', riq'uin ri quibanobal xequibanala', achi'el ri e tz'ibatel ri pa tak vuj ri'.
REV 20:13 Can conojel c'a ri caminaki' e pa'el-apo chuvech ri Dios, can conojel ri e yacon richin nik'at tzij pa quivi'. Ec'o c'a apo ri xquic'ulvachij-el quicamic chupan ri nimalej ya' nibix mar chire, y ec'o chuka' apo ri xquic'ulvachij-el quicamic juc'an chic. Y can achi'el ri quibanobal ri xquibanala-el chiquijujunal ri caminaki' ri', queri' ri k'atoj-tzij ri xban pa quivi'.
REV 20:14 Y can jari' tok man xtic'ulvachitej ta chic camic, ni man xtic'oje' ta chuka' chic ri lugar ri richin yeyac-vi ri caminaki' richin nik'at tzij pa quivi', roma xa xqueq'uis che ca'i', ri camic y ri lugar. Xquebeq'uis c'a ri pa k'ak'. Y jac'a ri k'ak' ri ruca'n camic, ri can xtibe-ruvech.
REV 20:15 Y can chupan c'a chuka' re k'ak' re' xec'ak-vi conojel ri vinek ri man tz'ibatel ta quibi' chupan ri vuj ri richin c'aslen.
REV 21:1 Y yin Juan xintz'et c'a ri caj y ri ruvach'ulef, xejalatej. Can e c'ac'a' vi c'a. Ri caj y ri ruvach'ulef ri xec'oje' pa nabey, xa e manek chic. Xejal-el. Can manek chic c'a chuka' ri nimalej ya' ri rubini'an mar.
REV 21:2 Y yin Juan xintz'et c'a ri lok'olej tinamit, ri c'ac'a' Jerusalem. Xintz'et c'a chi re tinamit re', ruchapon-pe kajen chila' chicaj riq'uin ri Dios. Y can jebel c'a chojmirisan y vikon-pe (vekon-pe), can achi'el nuben jun xten tok nuvik-ri' (nuvek-ri') jebel richin más nika' chuvech ri ala' ri nic'ule-vi-el.
REV 21:3 Y jac'ari' tok xinvac'axaj chi c'o jun ri can riq'uin uchuk'a' nich'on-pe c'a chila' chicaj y nubij c'a: Tatzu' na pe', vacami ri Dios can chiquicojol la vinek c'o-vi. Ja rije' ri e rutinamit, y ja rija' ri qui-Dios. Can junan c'a xquec'oje'.
REV 21:4 Y ri Dios can xtusu' c'a el ri ruya'al tak runak'-quivech, roma can xtuben chi xtiq'uis el ri k'axomal y ri jiloj. Can xtiq'uis-el chuka' ri camic y ri ok'ej. Can xqueq'uis c'a ronojel. Ri xec'oje' rubanon can, man jun chic quetal, xcha'.
REV 21:5 Y c'ari' ri Jun ri tz'uyul pa lok'olej ch'aquet xch'on c'a y xubij: Yin can c'ac'a' vi ri yenben. Can ronojel vi c'ac'a', xcha'. Y chuka' xubij c'a: Que'atz'ibaj c'a re ch'abel re xquenbij chave, roma can kitzij y utz chi nacukuba' ac'u'x riq'uin.
REV 21:6 Y xubij c'a chuka' chuve: Ronojel c'a xc'achoj yan. Jac'a yin ri xitiquiriban-pe y ja chuka' yin ri xiq'uison na pa ruvi'. Jac'a yin ri achi'el nabey letra y ri ruq'uisibel. Y ri achique nichaki'j ruchi', yin xtinya' c'a ruya' ri elesan-pe pa jun alaxibel-ya' richin c'aslen, y re ya' re' sipan.
REV 21:7 Jac'are' ri xtiquichinaj ri xquech'acon. Ja yin c'a ri qui-Dios, y rije' ri e valc'ual.
REV 21:8 Jac'a ri man yinquinimaj ta y ri niquixibij-qui' ye'apon pa tak tijoj-pokonal voma yin, xquentek pa k'ak'. Y can que c'a chuka' ri' xtinben quiq'uin ri man yeka' ta chinuvech, ri camisanela', ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun, ri aj-itza', ri yeyo'on quik'ij dios ri xa man e kitzij ta, y ri e tz'ucuy tak tzij. Can xquentek na vi pa k'ak'; ri xolon riq'uin azufre nic'a'on (nivovon). Y jac'ari' ri ruca'n camic.
REV 21:9 Y c'ari', jun c'a chique ri vuku' ángeles ri xeyo'on ri vuku' ruq'uisibel tak ruc'ayeval pa ruvi' ri ruvach'ulef, c'ayeval ri e cuc'ualon ri pa tak lek, xoch'on viq'uin y xubij c'a chuve: Catampe, y ninc'ut chavech ri xten ri c'ulan riq'uin ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 21:10 Y chupan c'a ri jun achi'el achic' ri xinben, roma ri ruchuk'a' ri Lok'olej Espíritu, ri ángel ri xoch'on viq'uin xiruc'uaj c'a pa ruvi' jun nimalej juyu', y chiri' c'a ojc'o-vi tok xuc'ut c'a chinuvech ri lok'olej tinamit Jerusalem ruchapon-pe kajen chila' chicaj riq'uin ri Dios.
REV 21:11 Y re tinamit c'a re', can niyic'lun roma ri rusakil ri Dios; can achi'el tok niyic'lun ri jaspe, ri jun abej janíla jebel. Ri tinamit can achi'el vidrio nitzu'un.
REV 21:12 Y chirij c'a el re tinamit re' c'o c'a jun tz'ak ri rusurin rij (rusutin rij); jun nimalej tz'ak ri nej jotol chicaj y ruc'uan cablajuj puertas. Y pa ronojel re puertas re' ec'o c'a jujun ángel. Ri pa tak puertas ri', e tz'ibatel c'a ri quibi' ri cablajuj tinamit ri quichin ri cablajuj ruc'ajol ri Israel.
REV 21:13 Y chi caji' c'a lados chire ri tinamit e c'o ox-ox puertas; oxi' ri pa relebel-k'ij, oxi' ri pa kajibel-k'ij, oxi' ri pa jotol, y oxi' ri pa xulan.
REV 21:14 Y ri e oquinek c'a ruxe' ri tz'ak ri', cablajuj c'a abej ri c'o quibi' ri e cablajuj ru-apóstoles ri Jesucristo chirij; ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 21:15 Y ri ángel ri nich'on viq'uin, ruc'uan c'a jun achi'el aj richin etabel, y re etabel re' can riq'uin c'a k'anapuek banon-vi. Y re ángel re' ruc'uan c'a re etabel re' richin nretaj ri tinamit Jerusalem, ri cablajuj ru-puertas y ri tz'ak.
REV 21:16 Ri tinamit Jerusalem cuadrado ri rubanic. Can junan vi c'a raken chi caji' lados. Y xpe ri ángel xretaj c'a ri tinamit, y ri tinamit ri' ruc'uan c'a ca'i' mil riq'uin ca'i' ciento kilómetros. Can que c'a ri' ri ruvech, ri raken y ri jotol ri tinamit.
REV 21:17 Y ri ángel xretaj c'a ri janipe' jotol ri tz'ak. Y ri tz'ak ri' jotol c'a sesenta y cuatro metros chicaj. Que c'a ri' ri xretaj ri ángel riq'uin ri jun etabel ri can junan quiq'uin ri etabel aj-ruvach'ulef.
REV 21:18 Y ri tz'ak c'a ri rusurin rij (rusutin rij) ri tinamit, can riq'uin c'a ri jun abej ri janíla jebel banon-vi. Riq'uin c'a ri jaspe banon-vi. Y ri tinamit ri', can k'anapuek, ri achi'el vidrio ri ch'ajch'oj-ch'ajch'oj nitzu'un.
REV 21:19 Y ri cablajuj abej ri e oquinek c'a ruxe' ri tz'ak, chiquijujunal jun vi c'a ruvech abej e vikon-vi (e vekon-vi). Ri vikbel-abej (vekbel-abej) jac'a ri jaspe, ri zafiro, ri ágata, ri esmeralda,
REV 21:20 ri ónice, ri cornalina, ri crisólito, ri berilo, ri topacio, ri crisoprasa, ri jacinto, y ri ruq'uisibel vikbel (vekbel) ja ri amatista.
REV 21:21 Y ri cablajuj puertas e abej. Y ri abej ri' jac'a ri nibix perla chire. Ri cablajuj puertas ri', cablajuj c'a perlas. Jac'a ri nima-bey richin ri tinamit, can riq'uin c'a k'anapuek banon-vi, y can achi'el vidrio nitzu'un.
REV 21:22 Y yin Juan man jun c'a rachoch ri Dios ri xintz'et ta, roma ri Ajaf Dios ri can c'o-vi ronojel uchuk'a' riq'uin, can chi jun c'a ri tinamit ri oquinek rachoch. Y can que c'a chuka' ri' rubanon ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l, chi jun ri tinamit oquinek rachoch.
REV 21:23 Ri tinamit ri' man c'a nic'atzin ta ri rusakil ri k'ij y ri ic' chire, roma ri nisakirisan richin ja ri rusakil ri Dios y ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 21:24 Y ri e petenek pa ronojel ruvach'ulef, ri e colotajinek chic, can ja riq'uin ri rusakil ri tinamit xquetzu'un-vi richin yebiyin. Y ri k'atoy tak tzij richin ri ruvach'ulef xquequic'uala' c'a apo ri pa tinamit chuvech ri Dios, ri cuchuk'a' y ri quik'ij.
REV 21:25 Ri chiri', can man jun bey c'a xquetz'ape' ta ri puertas ri niban-vi-apo oquen ri pa tinamit, roma man jun bey xtik'ekumer richin nocok'a-ka.
REV 21:26 Ri cuchuk'a' y ri quik'ij c'a ri ruvach'ulef can xque'uc'uex-apo chupan ri tinamit, richin yesuj chire ri Dios.
REV 21:27 Pero ronojel c'a ri xa tz'il, can man jun bey c'a xtoc-apo chupan ri tinamit. Ni man jun chuka' vinek ri itzel tak rubanobal chuvech ri Dios ri xtoc ta apo chiri'. Ni chuka' ri e tz'ucuy tak tzij. Ri xque'oc-apo ri chiri', xaxe c'a ri c'o ri quibi' tz'ibatel chupan ri vuj richin c'aslen, ri ruvuj ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 22:1 Y c'ari' ri ángel ri uc'uayon vichin xuc'ut c'a jun ch'ajch'ojilej raken-ya' chinuvech; ri raken-ya' ri niyo'on c'aslen. Ri raken-ya' ri', achi'el vidrio nitzu'un y nalex-pe ri acuchi c'o-vi ri lok'olej ruch'acat ri Dios y ri ruch'acat ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l.
REV 22:2 Pa nic'aj c'a chire ri nima-bey richin ri tinamit, chiri' nik'ax-vi ri raken-ya' ri niyo'on c'aslen. Y chi ca'i' ruchi' ri raken-ya' yeq'uiy c'a ri che' ri yeyo'on chuka' c'aslen, y can cablajuj c'a bey niquiya' quivech pa jun juna'. Re che' c'a re yeq'uiy chuchi' ri raken-ya', can ic'-ic' niquiya' quivech. Y ri quixak ri che' ri', e ak'on chique ri e petenek ronojel ruvach'ulef.
REV 22:3 Y ri chiri' man jun chic ri c'o ta chi napon chuvech ri ruc'ayeval, roma can man jun chic mac. Can chiri' c'a c'o-vi ri lok'olej ruch'acat ri Dios y ri Jesucristo ri achi'el Alaj Carne'l. Y conojel c'a ri ec'o chiri', jari' ri xquesamajin richin.
REV 22:4 Y ri chiri', can xtiquitzu' c'a qui' riq'uin. Y chuka' xtiquic'uaj c'a ri rubi' ri nic'aj-quivech.
REV 22:5 Ri chiri' chupan ri tinamit ri', man jun bey c'a xtik'ekumer ta richin nocok'a-ka. Y conojel c'a ri ec'o chupan ri tinamit ri', man jun c'a xtic'atzin-vi ri rusakil jun k'ak' o rusakil ta ri k'ij chique. Can man jun. Roma can jac'a ri Dios ri Ajaf ri xtisakirisan quichin. Y conojel re', jere' ri xquek'aton tzij richin jantape'.
REV 22:6 Y ri ángel c'a ri uc'uayon vichin xubij chuve: Can tacukuba' ac'u'x riq'uin re ch'abel re'. Re' can ch'abel richin ri kitzij. Roma can jac'a ri Ajaf Dios ri xyo'on ch'abel pa tak cánima ri e k'alajirisey ri ruch'abel, can ja chuka' rija' ri takayon richin ri ru-ángel richin chi nuya' rutzijol chique ri e rusamajela', chirij ri xquebanatej yan.
REV 22:7 Y ri Jesucristo xch'on c'a y xubij: Yinapon yan c'a ka iviq'uin. Conojel vinek ri yeniman ri nuk'alajirisaj ri Dios chupan re jun vuj re', jebel ruva-quik'ij.
REV 22:8 Y yin Juan, can xinvac'axaj y xintz'et c'a chuka' ronojel re'. Y jac'a tok e vac'axan y e nutz'eton chic ka, jac'ari' tok xixuque' chuvech ri ángel ri xc'utun ronojel re' chinuvech. Xixuque' c'a chuvech richin ninya' ruk'ij.
REV 22:9 Pero re ángel re' xubij chuve: Man c'a taya' nuk'ij yin. Yin xa jun chuka' rusamajel ri Dios, junan aviq'uin rat y quiq'uin ri ch'aka' chic k'alajirisey richin ri nibix chique roma ri Dios, y chuka' quiq'uin ri yeniman re ch'abel re e tz'ibatel chupan re vuj re'. Can jac'a ri Dios taya' ruk'ij, xcha'.
REV 22:10 Y re ángel re' xubij c'a chuka' chuve: Re ruch'abel ri Dios tz'ibatel chupan re jun vuj re', man c'a tavevaj. Can tak'alajirisaj. Roma ri k'ij richin chi nibanatej ri nubij, xa can nakaj chic c'o-vi.
REV 22:11 Romari' ri man choj ta ruc'aslen, tubana' na c'a ri nrajo'. Y ri uc'uayon jun tz'ilolej c'aslen, tubana' na c'a ri nurayij. Jac'a ri choj quic'aslen, man tiquijel rubanic. Y ri ch'ajch'oj quic'aslen, can que c'a ri' tiquibana-apo. Can ticuker quic'u'x jantape'.
REV 22:12 Y ri Jesucristo xch'on c'a y xubij: Can kitzij vi chi noka' yan ri k'ij chi yinapon. Y can c'o c'a ruq'uexel ninc'uaj chique chiquijujunal. Y can achique c'a rubanic ri quibanobal, can que c'a chuka' ri' ri ruq'uexel xtiquic'ul.
REV 22:13 Y can jac'a yin ri nabey y can ja chuka' yin ri ruq'uisibel. Can jac'a yin ri xitiquiriban-pe ronojel y can jac'a chuka' yin ri yiq'uison na pa quivi'. Yin can achi'el vi c'a ri nabey y ruq'uisibel letra.
REV 22:14 Can jebel c'a ruva-quik'ij ri nich'ajch'ojirisex quic'aslen; roma ri can e queri', can c'o c'a quik'a' chire ri ruvech ri che' ri niyo'on c'aslen, y yetiquir chuka' yek'ax ri pa tak puertas richin chi ye'oc chupan ri c'ac'a' tinamit.
REV 22:15 Jac'a ri can itzel quic'aslen, man xquetiquir ta xque'oc-apo chupan ri tinamit. Y que chuka' ri' xtiban chique ri aj-itza', ri achi'a' y ri ixoki' ri niquicanola-qui' richin yemacun, ri camisanela', ri yeyo'on quik'ij dios ri xa man e kitzij ta, y ri can nika' chiquivech niquitz'uc tzij. Can man xque'oc ta vi ri pa c'ac'a' tinamit.
REV 22:16 Y yin ri Jesús nutakon c'a el ri nu-ángel richin chi nuk'alajirisaj can ronojel re' chiquivech ri tzobaj (k'ataj) ri e nimayon vichin ronojel lugar. Y can jac'a yin ri riy-rumam can ri rey David. Y can ja chuka' yin ri Jun ri achi'el nima-ch'umil ri niyic'lun nimak'a-yan.
REV 22:17 Y ri Lok'olej Espíritu y ri xten c'ulan riq'uin ri Jesucristo, niquibij c'a: Quixampe. Y ri ye'ac'axan, can tiquibij chuka': Quixampe. Y ri nichaki'j ruchi' (nichakchi'in) y can nrajo' c'a nipe, tipe c'a y tukumu' ri Ya' ri richin c'aslen. Y re Ya' re' sipan.
REV 22:18 Y ninbij c'a chique conojel ri ye'ac'axan ri nuk'alajirisaj ri Dios chupan re jun vuj re', chi vi c'o c'a jun ri nuya-el ruvi', can que chuka' ri' xtiban chire ri ruc'ayeval ri xtuya' ri Dios pa ruvi' ri nibanon queri'; ri ruc'ayeval ri e tz'ibatel chupan re jun vuj re'.
REV 22:19 Y vi c'o chic c'a jun ri xa nrelesaj ruchuk'a' y nujel rubanic ri nuk'alajirisaj ri Dios chupan re jun vuj re', ri Dios can xtuben chi man nuc'ul ta ri utzil ri nic'ul coma ri vinek ri tz'iban quibi' chupan ri vuj richin c'aslen, y man xtuya' ta chuka' k'ij chire richin noc-apo chupan ri lok'olej tinamit. Can man c'a xtrichinaj ta ri utz ri nubij chupan re vuj re'.
REV 22:20 Y ri nik'alajirisan c'a ronojel re', can nubij c'a chuka': Ja', can kitzij vi chi yinapon yan, nicha'. Y yin Juan ninbij: Can que ta c'a ri'. Catampe yan c'a, Ajaf Jesús.
REV 22:21 Y ri Ajaf Jesucristo xtuya' ta c'a ri rutzil pan ivi' chi'ivonojel ri yixniman richin. Que ta c'a ri'.
