6
Sa Disas, nia 'inito 'ana Sabati
(Matiu 12:1-14; Maak 2:23—3:6)
1 'Ana tii fa dani 'ana Sabati, sa Disas fai toa kwairooi nia ki, kera lea kau daka liu folo lao olee wiiti nai. Ma tai waa 'ana waa kwairooi nia ki daka falia kau tai fufungi doo 'ana fungina wiiti nai lao ole. Kera daka dau 'ana dalodalofi lana fungidoe ki lao lofo 'abada ki, ma daka dau 'ana 'ani lana kau sulia taale. 2 Ma 'i seeri na Faarisii ki daka suai naa, daka bae na 'urii, “Doo nai kamolu ilia nai, nia 'oia naa taki bae sa Mosis alua mai nai! Tee kamolu rao naa nai, molu ka falia fufungina wiiti nai ki, doo bae 'e abu uri ili lana 'afa dani Sabati!”
3 Sa Disas luu kera ka bae 'urii, “Kamolu molu teemainia buka abu molu ka saitomana gu 'amolu ununua bae sulia sa Defet fai kera, fa dani bae kera lea kau lelea daka fiolo mae bae. 4 Bae nia ruu 'i lao raa'ai bae God ma ka gania waa ni foa uri beret abu bae. Ma waa ni foa ka faa mai beret bae fua sa Defet, doo bae abutai lana talea God. Ma sa Defet ngalia ka tolingia gu 'ana fuada daka 'ani naa, doo bae abu 'asia naa fua ta waa tatakwai 'oko 'ania, ma otona guu waa ni foa ne nia mola uri 'ani lana! Ma sui God ka nao si keto nia gu uria bae!”✡ 5 Sa Disas ka bae lau 'urii, “Nau, na 'Alakwa nia Wane, nau naa ne ku 'inito 'ana Sabati uri ili lana doe ai.”
6 'Ana tafa dani Sabati lau guu, sa Disas nia lea kau lao beu ni ofu lae ka toolangaidoo fuana konia 'i seeri. Ma tii waa bali 'aba aolo nia mae, ka nii lau gu matangana konia nai. 7 Ma tai waa toolangaidoo 'ana taki ki ma Faarisii ki lau guu kera nii lao konia nai. Ma too daka bubungia naa sa Disas, uri lea nia guraa naa waa nai 'afa dani Sabati, kera daka kwaali nia na faafia. 8 Ma sui sa Disas 'e saitomana gu 'ana manata lada. 'Uri nai, nia ka bae 'urii fua waa 'abana mae nai, “Tatae 'amua 'i langi, lea mai 'oko uu 'i see maana konia nee.” Ma waa nai ka tatae 'i langi ka lea ka uu na 'i seeri. 9 Sa Disas ka bae lau 'urii fua Faarisii ki fai waa toolangaidoo 'ana taki ki, “Nau ku ledi tomolu fasi. Tee gu ne taki kia 'e faolomainia kolu ka ilia 'afa dani Sabati? Nia faolomai kolu uri fuli lana dianaa, ma nao fua fuli lana ta'aa lae? Ma nao nia faolomai kolu uri faamauri lana wane, ma nao fua saumaeli lana?” 10 Sa Disas nia bae 'uri nai sui ka bubungi kera kwailiu sui guu. Sui ka abulo ka bae na 'urii fua waa 'abana mae nai, “Tagaa kau 'abamu.” Nia tagaa kau 'abana 'uri nai guu, 'abana ka diana naa. 11 Kada na toa nai da suai 'uri nai guu, rakeda sasu ka ta'aa naa. Daka safali bae ofu naa sulia tasi doo tee ne dai adea 'ana sa Disas.
Sa Disas, nia filia toa ni odu lada nia ki
(Matiu 10:1-4; Maak 3:13-19)
12 'Ana tasi kada lau guu 'ana kada nai ki, sa Disas nia lea ka raa gwauna uo nai ki 'i langi ka foa 'ana 'i seeri. Ma nia ka foa sulia fa rodo lalau nai lelea faanoe ka dani. 13 Dani 'uubongi, nia ka 'ailia waa kwairooi nia ki ma ka fili kera naa. Nia fili kera 'ada akwala ma roo waa sarenga ki, ma ka 'ailida 'ana 'aboosol ki. 14 Na satada ne: sa Saemon bae sa Disas 'aili nia lau guu 'ana sa Bita, ma sa 'Andru toolana sa Saemon, sa Demes, sa Dion, sa Filib, sa Baatolomiu, 15 sa Matiu, sa Toomas, sa Demes 'alakwa sa 'Alfias, sa Saemon waa 'ana toa bae da doori tari lana toaa Rom fasi 'Israel bae, 16 sa Diudas 'alakwa sa Demes, ma sa Diudas 'Iskariot na waa labulili bae.
Sa Disas, nia toolangaidoo ma ka guraa toae ki
(Matiu 4:23-25)
17 Sa Disas ka koso na mai fai waa kwairooi nia ki fasi gwauna uo nai. Kera 'ada akwala ma roo waa sarenga. Kera koso mai dao lao otefoloa nai daka dao tona ta bali ada lau guu ne da nii lao konia baita nai da lea mai burina. Nia ka uu na 'i seeri lao otefolo nai. Toaa 'oro ne da koni nai, kera lea ki mai fasi kula 'e'ete 'oro ki sui gu 'ana, mala bali lolofaa 'i Diudia, fai maefera baita loo 'i Durusalem. Ma bali ada ka lea tau ki mai fasi fera tau loki sulia asi loo 'alaa 'i Taea fai 'i Saedon. 18 Kera lea mai da fafurongoa bae lana sa Disas, ma fua nia ka guraa mataia kera ki. Toaa ne anoedoo ta'aa ki faagaro kera, da lea lau gu mai uri nia ka 'adomi kera. 19 Ma na konia nai sui guu daka sasi uri dau lae tona noni sa Disas, sulia na tetedea nai 'e lea mai faasi nia ka gura kera sui guu.
Si baea ki sulia diana lae fai ta'aa lae
(Matiu 5:1-12)
20 Kada sa Disas 'e abulo ka lio kau uri waa kwairooi nia ki, nia ka bae 'urii,
“'E diana tasa fuamolu toaa ne molu siofaa, sulia 'initoaa God na doo kamolu.
21 'E diana tasa fuamolu toaa ne molu fiolo mae tari'ina, sulia kamolu kai fanga abusu.
'E diana tasa fuamolu toaa ne molu angi 'i tari'ina, sulia kamolu kai waela molu ka igigele guu.
22 'E diana tasa fuamolu kada kera suamolu ka ta'aa daka susubutai kamolu, daka bae kwakwala fuamolu, ma daka faa ta'aalia satamolu molu roo suli nau na 'Alakwa nia Wane.
23 Ele, noni sasala molu ka wae sasaka kada da ili 'uri nai ki 'amolu, sulia kwaiaraa kamolu ne nii fera loo 'i salo 'e baita tasa. Toaa ne da ili 'uri nai 'amolu, na kokoo kera ki kada 'i nao da ili 'uri nai lau gu mai 'ana toaa brofet ki.
24 Aia, ma toaa ne molu suadoo baita 'asia naa 'i tari'ina, kwaimanatai sulia nia kai ta'aa fuamolu. Kaa suadooa ne faadianaa manatamolu ne molu ngalia sui na 'amolu nai.
25 Toaa ne molu fanga abusu ki na 'amolu 'i tari'ina, kai ta'aa 'asia naa fuamolu sulia kamolu kai fiolo mae.
Toaa ne molu waela'idi ki 'amolu 'i tari'ina, kai ta'aa 'asia naa fuamolu, sulia kamolu kai angi baita.
26 Ta'aa ka tasa fuamolu kada ne toaa ki da tango kamolu, sulia na brofet suke baki 'i nao da tango kera lau gu mai 'uri nai.”
Si baea sulia liosau lae 'ana malimae
(Matiu 5:38-48; 7:12)
27 Sa Disas nia toolangaidoo ka bae lau gu 'urii, “Aia ma ni nau, na bae laku fua molu toaa ne molu fafurongoa bae laku nai 'e 'urii guu. Molu liosau 'ana toaa ne da susubutai kamolu ma na malimae kamolu ki, molu ka ilia doo diana ki fuada. 28 Molu gania God ka 'oilaketainia toaa ne da saketo kamolu ma daka agi kamolu uri mae lae ki. 29 Lea waa 'e fidalia babalimu, 'oko bulasia ruana bali 'oko faolomainia uri nia ka fidalia lau guu. Lea ta waa 'e ngalia na 'ana si maku baite 'oe ni ofi, 'oko faolomainia lau guu si maku tu'uu 'oe 'i fara fuana. 30 Tii gu 'ana ne gani 'oe uri si doe, 'oko faa fuana, nao 'osi luia doe ki. Ma nao 'osi gani nia lau uri ka oli fainia fuamu. 31 Doo ne 'oe dooria waa ki daka ilia fuamu, nia lau gu ne 'oe ilia fuada.
32 “Lea kamolu molu liosau gwamolu 'ana toaa kwaimani kamolu ki, nia 'afitai fua molu ka ngalia ta kwaiaraa uri maana. Sulia na toaa abulo ta'aa neki boroi nee, ili lada ki naa ne 'uri nai. Da liosau gu 'ada 'ana toaa kwaimani kera ki. 33 Ma lea kamolu ka nao molu si 'e'ete guu faasi kera, ne molu liosau gu 'amolu 'ana toaa kwaimani kamolu ki, nia 'afitai fua molu ka ngalia ta kwaiaraa uri maana. Sulia na toaa abulo ta'aa neki boroi nee, ili lada ki naa ne 'uri nai. 34 Ma lea kamolu molu faa gu 'amolu 'ana toaa ne molu manata ngado 'ani kera dai faa lau gu mai 'amolu, nia 'afitai fua kamolu ka ngalia ta kwaiaraa uri maana. Sulia na toaa abulo ta'aa neki boroi nee, ili lada ki naa ne 'uri nai. Da faa gu 'ada 'ana toaa ne da manata ngado 'ani kera dai faa lau gu mai ada. 35 Aia ma ni kamolu, molu ka liosau 'ana malimae kamolu ki, molu ka ade diana fuada. Molu ka faa 'ana toae ki, nao lau sulia ne molu manata ngado 'ani kera dai faa lau gu mai 'amolu. Lea kamolu ade 'uri nai, kamolu kai ngalia kwaiaraa baita uri maana. Ma molu kai usulia mamana guu God, ne nia baita ka talua doo ki sui. Suli God nia waa ade diana fua toae ki sui, ka lea boroi 'ana ta waa ne nao si sae diana lana guu doo neki God 'e ilia ki fuana. 36 Kamolu ka 'ofea waa ki ka ilingia ne God nia 'ofe kamolu.
Si baea ni fii lana sulia susui lana abulo ta'aa lae ta waa kau
(Matiu 7:1-5)
37 “Kamolu nao molu si ketoa ta waa kau, uri God lau guu ka nao si keto kamolu. Ma ka nao molu si alua ta kwakwaea faafi ta waa kau, uri God lau guu ka nao si alua ta kwakwaea fuamolu. Molu manata lukea waa ki, uri God lau guu ka manata luke kamolu. 38 Molu ka fale 'ana waa ki, suli God lau guu nia fale diana 'amolu. God kai tolingi diana tasa 'ani kamolu 'ana doo diane ki, ma kamolu kai taungia 'ana wai kamolu ki lelea ka sata guu, ka fungu 'alamaa ka 'asia guu 'i sara. Lea kamolu molu fale diana 'ana waa ki, God lau guu nia kai faledoo diana fuamolu.”
Na ade lana toaa kwairooi ki
39 Sa Disas nia ka saea lau gu tii si baea ni tarifula lae fuada ka bae 'urii, “Nia 'afitai fua ta waa maana rodo ka talaia lau gu ta waa maana rodo. Lea nia ade 'uri nai tara keeru sui guu kai 'asi keeru 'i lao kilu. 40 Aia, na waa kwairooi lae gu 'ana, nia nao si talua waa ni toolangaidooa nia. Sui ta, lea waa ni kwairooi 'e filoa sui naa doo neki da tooa ki siana, nia ka usulia lau gu 'ana waa ni toolangaidooa nia.
41 “'Oe, na abulo ta'aa laa talingai 'e nii gu 'ana lao mauria 'oe, ma sui 'oko ngatafia 'amu waa ne nia ilia gu 'ana kasi abulo ta'aa laa tu'uu. Talafana bae sae 'oe 'o sasi 'amu fai kau lana si lolo tu'uu 'asia guu fasi lao maana toolamu nai, mani 'oe 'oko too 'amua fai gaafana si tofi 'ai talingai nai lao maamu 'osi bae gu sulia. Ade laa 'uri nai ka nao. 42 Nao 'osi bae gu 'amu 'urii fua toolamu, ‘'Oe too 'amu fasi ili lana doo garo ki wala.’ Ma sui 'oe 'oko dau gu 'amu 'ana ili lana doo garo baita ki 'asia naa, ka nao si 'oga 'oe guu. 'Oe waa suke 'ua nee. 'O lea 'oko 'olosia fasi 'amu abulo ta'aa lae talingai 'oe nai ki, sui 'o too aoloa fatai ta 'ofi 'olosia kasi abulo ta'aa lae tu'uu toolamu.”
'Ai ma na fufuana
(Matiu 7:16-20; 12:33-35)
43 Sa Disas ka saea lau gu tii si baea ni tarifula lae fuada ka bae 'urii, “Na 'ai ni 'anie nia 'afitai ka fungu 'ana fuaedoo bubulo. Ma na 'ai bubulo boroi nia 'afitai ka fungu 'ana fuaedoo diana. 44 'Ai ne diana ma nao ta 'ai ne bubulo boroi, na fuana naa ne kolu kai filoa ai. Na 'oko kwakware ma ka kwasi neki, kera 'afitai fua ta waa ka ngedaa lau ta fuaedoo diana faasida. 45 Talafana lau guu, na waa diana ka ilia lau gu doo diana ki ne tae mai fasi dianae lao liona, ma na waa ta'aa ka ilia lau gu doo ta'aa ki fasi ta'aa lae ne 'ita mai lao liona. Si doo ne fungulia mai lao lioewane, nia naa ne waa kai sae tafa ai.”
Toa kwairooi mamana sa Disas ki
(Matiu 7:24-27)
46 Sa Disas ka bae lau 'urii fuada, “Kamolu, si kada molu bae tale nau molu ka bae 'ua gu 'urii, ‘'O Aofia 'ae,’ ma sui dodolofia guu molu ka ade sulia doo ne ku saea ki fua molu! 47 Tii gu 'ana ne lea mai siaku uri fafurongo lana doo ne ku saea, ma ka ade sulia bae laku, si doo kui faabolatainia sulia 'e tio. 48 Nia 'e 'uria ta waa bae saungai luma, ma ka 'elia luma nai ka boongai fafona fau lalifuu nai. Bae ute dao ka 'arungi toi, ma kafo igwa ka liu toi ma sui boroi 'ana luma nai ka ngilo ka too gu 'ana, sulia kera saungai diana ai ka tio ngado fafona fau lalifuu. 49 Tii gu 'ana ne nia fafurongoa bae laku, ma ka nao si ade gu sulia, nia talafana waa ne saungai luma gwana fafona one, ma ka nao si boongai lalifuu. Ma kada kafo nia igwa ka liu 'ana luma nai, nia ka ifu ma ka okosi tiifau.”
✡ 6:4 1 Samiol 21:1-6; Leftikas 24:9