13
Na tarifulaa sulia wane fasia migana wiiti
(Maak 4:1-9; Luk 8:4-8)
1 'Ana tii fa dani nai gwana, sa Disas nia ruu 'i maa fasi lao luma nai da nii lao na, nia ka lea kau ka gooru 'i saegano uri toolangaidoo lae 'i ninimana 'osi bae. 2 Ma na konia baita tasa nai daka koni kali nia. 'I seeri nia ka raa lao tii baru nai, ma na konia nai daka uu kau 'i sara sulia malitikwa nai. 3 Nia ka bae fuana konia nai sulia doo 'oro 'ana tarifula lae ki, ka bae 'urii, “Tii wane nia lea ka afusia migana wiiti lao ola nia nai. 4 Ma si kada nia afusia migana wiiti nai, tai miga wiiti daka 'asia sulia taala ni liu lao ole ma na saaro ki daka lofo mai daka 'ani tiifau gwada ai. 5 Ma tai miga wiiti daka 'asia 'i otofana fau ki kula si saegano 'e rauraua gwana ai. Kera daka tae 'ali'ali gwada lao si saegano rauraua nai. 6 Ma si kada na sato nia tae mai ka satofida kera daka kuku lau gu 'ada, suli lalida ki nao dasi sifo dasi lea tau guu. 7 Tai miga wiiti ki lau daka 'asia 'i matangana migana lalano kwakware ki, ma si kada lalano nai ki da tae mai daka buru na faafia wiiti nai. 8 Ma tai miga wiiti ki daka 'asia naa 'i lao si saegano diane, ne kera daka tae ma daka alua fange. Tai wiiti daka fungu 'ana tii talanga fuaedoo ki, tai doo daka fungu 'ana ono taafuli fuaedoo ki, ma tai doo lau daka fungu 'ana olu taafuli fuaedoo ki.”
9 Ma sa Disas ka faasuia bae lana ka 'urii, “'Oe waa ne 'o too 'ana alingamu, 'o rongo doo nai ki 'oko rongo diana ai.”
Doo ne adea sa Disas ka tarifula 'ana doo ki si kada nia bae fuana konie
(Maak 4:10-12; Luk 8:9-10)
10 Na toa kwairooi nia ki da lea mai siana daka ledi 'urii 'ani nia, “Nee wala? Tee ne adea lea 'oe bae fuana konia neki ma 'oko tarifula ki sui guu?”
11 Sa Disas nia luu kera ka bae 'urii, “Ni kamolu 'ana ne God nia faatainia sui naa malutana 'initoaa God fuamolu. Aia ma na toaa nee sui gwana ne kera nao lau toaa kwairooi nau ki, nau nao kwasi faatainia doo nai ki fuada. 12 Tii ne saitomadooa nia tu'uu gwana 'ana malutana 'initoaa ne 'i salo, God tara nia kai faafonosia uri waa nai ka too lau 'ana saitomadooa baita tasa 'ana malutana 'initoaa ne 'i salo. Ma tii ne nia nao si dooria guu saitomadooa nai, kasi saitomadooa ne nia ka too boroi ai sulia 'initoaa ne 'i salo, God nia kai ngalia faasia wane nai. 13 Doo ne adea nau ku tarifula sulia doo ki fuada nia 'urii: Sui boroi 'ana kera daka liotoi doo ki, kera nao dasi lio saitomana guu. Ma sui boroi 'ana kera daka rongoa baea laku, kera nao dasi saitomana guu. 14 Si baea nia God ne brofet 'Aesaea nia saea mai 'ana kada 'i nao nia fuli mamana naa 'ana toaa nee, bae nia bae 'urii,
‘Kamolu tara molu ka fafurongoa boroi bae laku 'ana kada 'oro tara lelea nao molu si saitomana guu doo ne ku saea ki.
Ma ni kamolu 'ana kada 'oro tara molu ka bubungia boroi doo neki ku ilida ki tara lelea nao molu si lio saitomana ki guu.
15 Suli na liomolu ki da sadi naa ma na alingamolu ki daka 'afitai naa uri rongo lana doo ki.
Lea sae nao si 'uri nai, na maa molu ki ka folaa, ma na alingamolu ki daka 'ifi ma ni kamolu molu ka saitomana bae laku lao manata lamolu ma molu ka abulo mai tale nau, ma ni nau ku gura kamolu.’ ” ✡
16 Ma sa Disas ka bae lau 'urii, “Aia ni kamolu, na maa molu ki da diana tasa suli da lio saitomana na raoa ne nau ku ilia, ma na alingamolu ki daka diana tasa suli da rongo saitomana doo neki nau ku bae sulia ki. 17 Si doo mamane nau ku faarongo kamolu ai nia 'urii, na brofet 'oro ki ma na wane 'o'olo 'oro ki 'ana kada 'i nao, kera dooria 'asia naa suana lana doo neki kamolu suai ki tari'ina, ma sui ka nao kera dasi suai gu. Kera daka dooria 'asia naa rongo saitoma lana doo neki kamolu saitomana ki 'i tari'ina, ma sui ka nao kera dasi rongo saitomana guu.
Sa Disas 'inifitaa malutana tarifulaa sulia waa afusidoo
(Maak 4:13-20; Luk 8:11-15)
18 “Molu gwalinge fasi sulia si tarifulaa sulia waa bae nia afusia migana wiiti. 19 Si kada ne wane nia rongoa si faarongoa sulia 'initoaa God, ma ka nao si filoa, sa Saetan 'e lea mai ka laua lau gwana bae lana God faasia waa nai 'e rongoa. Si doo nai ka ilingia na miga wiiti baki da 'asida sulia taale lao ole, ma saaro ki kera ka 'anida. 20 Ma na miga wiiti neki da 'asia 'i lao si saegano 'e faula, kera ilingia na waa ne rongoa bae lana God, ma ka ngalia 'ana ele lae. 21 Sui ma, bae lana God ka nao si lalifuu guu lao mauri lana. Nia ka faamamane guu sulia si kada tu'uu. Sui, kada ilitooe ma 'afitaie ki dao tona guu faafia ne nia faamamanea bae lana God, nia ka nao si faamamanea naa. 22 Ma na waa ne nia ilingia miga wiiti neki kera 'asida 'i matangana 'oko kwakware ki. Nia rongoa na bae lana God, sui boroi ma nia ka manata sala 'ana sulia doo ki 'ana mauria nia, ma nia ka manata baita 'ana malefo. Ma doo nai ki, ka ilingia na 'oko kwakware ki da nuku faafia na bae lana God lao mauri lana. Nia nao si tatala guu lao mauri lana ka ilingia na wiiti ne nao si fungu guu 'ana ta fuaedoo. 23 Ma ta waa lau ne nia ilingia na miga wiiti neki da 'asida 'i lao si saegano diane. Nia rongoa bae lana God, ma ka malingainia, ma ka faatainia tooa 'o'olo ka ilingia wiiti neki da fungu 'ana fuaedoo ki. Tai wiiti ka fungu 'ana tii talange fungii doo, ma tai wiiti na ono akwala fungii doo, ma tai wiiti lau olu akwala fungii doo.”
Tarifulaa sulia na wiiti kwasi nia tae dolaa wiiti diane
24 Sa Disas ka saea lau tii tarifulaa fuada ka 'urii, “Na rao lana 'Initoaa God nia ilingia si kada tii wane nai nia afusia migana wiiti lao ola nia. 25 Lao rodo si kada wane ki sui da maleu 'ada, na malimae nia 'e lea mai ka afusia lau guu migana lalano ta'ae ki matangana miga doo diana nai ki, sui nia ka lea na 'ana faasia. 26 Aia, si kada na wiiti nai ki da tae mai lelea daka safali taka naa, kera daka suana migana lalano ta'aa nai ki da tae lau gu fai kera. 27 Na wane ni rao nia ki, kera daka lea mai dao siana daka ledi 'urii 'ani nia, ‘Nee waa baita kani, 'oe 'o fasia na miga doo diana ki bae. Ma sui 'utaa ne lalano kwasi ki daka tae lau gu fai kera loko?’ 28 Nia 'e luu kera ka 'urii, ‘Na malimae naa na ilia si doo nai na!’ Na wane ni rao nia ki daka ledi 'urii, ‘'Oe dooria uri lea meli ka kwaia lalano ta'aa loko ki faasi kera?’ 29 Nia ka 'urii, ‘Nao. Too 'ada ade lea molu ka kwaia lalano kwasi loko ki ma molu ka kwaia lau guu wiiti ki fai kera. 30 Alu kera tae kwaimani gwada 'uri nai lelea ka dao 'ana si kada ni koni doo lae. Tara dao 'ana si kada nai fatai nau kwafi saea fua toaa nau ki ni koni doo lae uri kera lea daka kwaia fasi 'ada na lalano kwasi ki 'i nao ma daka kania ifidoe ki sui ngali kau daka suungida naa lao ere. Ade 'uri nai sui fatai kera dafi falia wiiti ki ma dafi ngalida fua lao babala nau ni alu fanga lae.’ ”
'Initoaa God nia safali tu'uu ma sui totoo nia kai 'etengaa molaagali
(Maak 4:30-32; Luk 13:18-21)
31 Sui sa Disas ka unu lau sulia tii si tarifula laa ka 'urii, “Na rao lana 'Initoaa God nia mala 'ana tii wane nai nia fasia migana doo nai da saea 'ana mastad lao ola nia. Doo nai migana tu'uu 'isi. 32 Ma sui boroi 'ana miga doo nai ka tu'uu 'isi talua miga doo ki sui guu, si kada nia tae mai, nia ka tae mala 'ana ta 'ai ma ka baita lelea ka talua sui guu doo ki 'i lao ola nai. Ma si kada nia baita ka sarala, na saaro ki boroi kera lea mai daka saungainia nui kera ki 'i sarana.”
33 Sui sa Disas ka bae lau 'ana ta tarifulaa ka 'urii, “Na 'initoaa God nia ilingia na isi tu'uu fuana faabose lana kumu 'ana flaoa, ne ta wela keni nia ngalia, ka dolaa fai nia flaoa baita nai ma ka bose lelea ka 'ogaa sui naa kumu nai.”
34 Sa Disas nia tarifula sui guu si kada nia bae sulia doo ki fuana konia nai. 35 Nia ili 'uri nai uri ka faamamanea na bae lana God ne brofet nia kedaa ka 'urii,
“Nau kwai bae 'ana tarifula lae ki fuana toae ki,
ma kwai bae folaa sulia doo da tio agwa ki 'uana mai 'ita mai kada nau ku fulia molaagali ai.” ✡
Sa Disas, nia 'inifitaa tarifulaa sulia lalano ta'aa bae
36 Sui sa Disas ka faasia konia nai 'i seeri, nia lea ka ruu lao tii luma nai. 'I seeri na toa kwairooi nia ki da lea kau siana daka bae 'urii, “'O 'inifitaa fasi na malutana tarifulaa bae sulia lalano ta'aa bae lao ola bae fuameli wala.”
37 Nia luuda ka bae 'urii, “Sa wala bae nia fasia na miga doo diana baki, nia toolangainia ni nau gwana bae, nau 'Alakwa nia wane. 38 Ma na ola bae, nia naa ne fera ne 'i saegano. Na miga doo diana baki, nia naa ne toaa ne da nii lao 'initoaa God. Ma na lalano bae, nia naa ne toaa neki da roo sulia sa Saetan. 39 Ma na malimae bae nia fasia lalano bae, nia naa ne sa Saetan. Ma kada ni koni dooa bae, nia naa ne 'isi lana fera ne 'i saegano. Na toaa ni koni doo bae, nia naa ne 'ensel ki. 40 Kada bae wane ni rao ki da konia lalano uri daka suungia lao ere ai, nia naa ne 'ana 'isi lana fera ne 'i saegano. 41 Nau kwai odua 'ensel ki, uri kera ka lafua toaa neki sui guu da ilia doo ta'aa ki, ma toaa ne kera talai garo 'ana toae ki faasia lao 'initoaa nau. 42 Ma kera daka 'ui 'ani kera 'i lao ere, kula ne kera kai too ai 'ana angia ma didi didilifoe. 43 Ma na toaa ne da ilia kwaidooria nia God daka too faatai tiifau lao 'initoaa maa kera God ka mala gu 'ana sato loo. 'Oe waa ne 'o too 'ana alingamu, 'o rongo doo nai ki 'oko rongo diana ai.”
Na tarifulaa sulia waa dao toi tii ogogania nai
44 Sa Disas ka bae lau 'urii, “Na 'initoaa God nia ilingia na ogogania nai da saufinia lao tii ola nai, ma tii waa nai ka dao toi. Si kada sa wala nai nia dao toi, nia ngalia ka saufinia lau gwana. Sui nia ka ele 'asia naa, ka lea ka faafoli tiifau 'ana 'okodoo nia tiifau, sui ka folia naa ola nai uri ka ngalia naa malefo baita nai.
45 “Na 'initoaa God nia ilingia lau guu tii wane nai ni foli lae 'ana kekefe diane ki ne nia nani uri usi lana na kekefe diane ne liu lana baita tasa. 46 Kada nia dao tona tii kekefe liu lana baita tasa nai, nia ka lea ka faafoli 'ana doo nia ki tiifau sui oli ka folia naa na kekefe diana tasa nai fuana.
47 “Na 'initoaa God nia ilingia lau guu na furai da ala ai ma daka 'abaa mai fai sakwari 'e'ete ki sui gwana. 48 Si kada furai nai fungu 'ana sakwari, na toaa ne da dee ki daka 'abaa na mai 'i sara. Sui kera gooru daka konia naa sakwari diane ki fua lao kukudu ki ma daka 'ui naa 'ana sakwari ta'ae ki faasia. 49 Talafana lau guu 'ana 'isi lana fera ne 'i ano nai. Na 'ensel ki kera dai lea mai, ma dai sangitaa toaa ta'ae ki uri daka too 'e'ete faasia toaa diane ki. 50 Na toaa ta'ae ki, kera da kai 'ui 'anida lao ere si kula 'ana angie ma didi didilifoe.”
51 Sui sa Disas ka ledi kera ka bae 'urii, “Kamolu molu saitomana naa malutana doo nai ki?” Kera da olisi nia daka 'urii, “Iuka.”
52 Sa Disas ka bae lau 'urii fuada, “Na toa toolangaidoo neki 'ana taki ne kera da saitomana sui naa malutana taki ma sui daka saitomana lau guu malutana toolangaidooa 'ana 'initoaa God, kera da 'uria na wane gwaungai 'ana ta lume ne nia too 'ana doo diana 'oro lao luma nia. Ne nia saitomana ka tasaa sui gwana mai doo diana nia ki 'ana kada 'i nao ma na doo falu diana nia ki lau guu.”
Toaa 'i Naasaret da susubutainia sa Disas
(Maak 6:1-6; Luk 4:16-30)
53 Sa Disas nia bae 'ana tarifulaa nai ki lelea sui, nia ka faasia 'i seeri ka lea naa. 54 Nia oli mai dao 'ana maefera nia bae 'i Naasaret, nia ka lea naa lao beu ni ofu laa kera nai uri ka toolangaidoo fuana toaa nai. Ma na toaa nai daka kwele 'asia naa, ma daka bae 'urii, “Na rigitaa sa tii ne adea nia ka toolangaidoo 'ana bae lana God 'urii fai nia ili lana doo kwaibalatana neki? 55 Kolu saitomana gwakolu sa wala nee bae, nia na 'alakwa sa Diosef gwana ne, na waa ni saungai doo bae, ma gaa nia gu ne ni Meri. Na toolana ki ne sa Demes, sa Diosef, sa Saemon, ma sa Diudas. 56 Ma na waiwane nia ki, kera too gwada fai kolu 'i seki. 'Urifita ne nia ka liotoo ka tasa 'asia naa 'urii?” 57 Ma 'ana kada nai, kera daka susubutainia naa sa Disas.
Sui sa Disas ka bae 'urii fuada, “Na brofet nia 'afitai fuana wanefuta nia ki fai nia na wane 'ana maefera nia ki, kera daka sae'inito 'ani nia.”
58 Ma sa Disas ka nao si ilia guu tai doo kwaibalatana 'oro lao maefera nia, sulia na toaa nia ki da ote kera doori faamamane nia.
✡ 13:15 'Aesaea 6:9-10 ✡ 13:35 Sam 78:2