24
Aroka Aburaham nake fiŋes Isak anaare
1 Maagen Aburaham náfanume faŋ, ban Atúla násonienolsonien ni wánowan. 2 Funah fice, Aburaham návogul afan urokaol aogen me fubajol ᵽe naagol : « Ugor fatamom* 3 min ubbat ni gajow Atúla aĉil me fatiya ni ettam uoh : Mat’uliᵽ bi n’Isak anaare ni sújur sasu saa babe Kanaan bo niĉin me. 4 Bare ᵽan mb’ujow bi ni mofom dó ni fiilom uk’uliᵽulol dó anaare. » 5 Aroka ahu naagol : « Iní me ñer aare ahumu amaŋut alagenulom bi babe, níjaenum ᵽiaŋ áᵽuri bi ni mof mamu bo núᵽullo me ? » 6 Naagol : « A-a, jamb’újaenum bo áᵽurom ! 7 Uffas búoh Atúla aamme ala fatiya, akanom me níhalul fiilom ni mofom, aban nabbat aagom mof me ᵽan asen yo gabugorom, aĉila ᵽan áboñul amalakaol ayabi gayoŋ. Min mb’úju úŋesul anaare bi n’áᵽurom. 8 Iní me aare ahu amaŋut alagenuli, gabbati ñer gúᵽure. Bare mánoman níe, jamb’újaenum bo áᵽurom ! »
9 Ñer aroka ahu nagor fattam afanol Aburaham min abbat ti nalobol yo me. 10 Naban naŋar wafaŋ me jáari ni fubaj afanol ájuᵽ ni suñokombo sono guñen sal afanol, min akay mbal ésuh yay yaa Nahor, baubu ni mof mamu mo guvoge me Aram Naharaim. 11 No naĉih me n’éhaᵽa yay yalof me ésuh yay, bunaa báruser. Ban tinah tautu, waareaw nihi gúkail to me gáij. Nakan to suñokombo sasu min siya gújul. 12 Náni n’galaw aah : « Aw Atúla aamme Aláemit ala afanom Aburaham, ínje umu n’elai : Ukan min iemor jama ni o niŋese me ! Mamu mb’ugiten afanom Aburaham gábbolii. 13 Injé ume ninave lof éhaᵽa yay to sújur ésuh yay gújaeul me gáij. 14 Ᵽan iroren ace ni bugo áñien jifinol min irem ; aagom me : “Urem, ban ᵽan isen ᵽoᵽ suñokomboi sirem”, ᵽan ñer iffas búoh aĉila nuĉobe bi n’Isak aamme amigeli. Mamu ᵽan ijuh me búoh nugitene afanom gábbolii. »
15 O m’babanerut elob, ni baj bájur bice átebul jifin ni gabandol aĉigul. Gajaol Rebeka, bájur Betuel aamme añol Milika bugo ni Nahor, ati Aburaham. 16 Ban bájur om áarie nár ; ámusut affas ánaine. Naalo bi n’éhaᵽa yay ák’ámmeŋenul jifinol min ábahoul. 17 Aroka Aburaham natey iki guemor, min aagol : « Uboket újiom jal n’jifini irem. » 18 Naagol : « Yoo, uyab urem ! » Nafaen áanul jifinol átuh ni guñenol bi esenol arem. 19 No naban me, naagol : « Ᵽan íij may bi ni suñokomboi iki supoñ. » 20 Náulen to baenah jifinol ni gáremum sihaj sasu, aban nabbañ aalo ák’áijul mice mal. Mamu iki suñokombo sasu ᵽe supoñ. 21 Aroka ahu nah’alujol mamu m’balobut wáfowaf naagoro : « Atúla ᵽiaŋ nakakan bulagoom bútuen. »
22 No suñokombo sasu sirem me siban, áine ahu nasenol eloŋuloŋ yal éurus yal eŋoben ni súñundu, ni ᵽoᵽ gúliñah gúuba gal éurus gáliie. 23 Aban naagol : « Uboket ugitenom ay abugi. Ulobom may ter yaŋ ᵽai baje tiñ to jújue júmori ínje ni buganom ? » 24 Naagol : « Injé Betuel abugom, o Milika abaj me ni Nahor. » 25 Natajen aagol : « Yaŋóli baje tiñ to jújue júmori, baje ᵽoᵽ mafos ni éful yammeŋe. » 26 Ñer áine ahu náñuᵽ bi esal Atúla 27 naagol : « Gasal gúni ni aw, Atúla, aamme Aláemit ala afanom Aburaham, aw agitenol me nánonan gábbolii ni músumi. Núĉibbenulom ĉol bi to ni fiil afanom. »
28 To baenah, Rebeka natey bi ni jaol ak’agitenol wabaj me. 29-30 Ban nabaje álinay gajaol Laban. Laban najuge eloŋuloŋ yay ni súñunduol ni gúliñah gagu gaamme ni guñenol. Nemme naune ᵽoᵽ bagitener álinol Rebeka, min áine ahu alob me ni o, ñer nailo atey atoh bo aroka Aburaham galam éhaᵽa yay, o ni suñokombool. 31 Naagol : « Aw o Atúla ásonien me, újoul bi yaŋóli ! Jamb’unamo mamu tíyaŋ ! Nicokore yaŋ yay bi ealenul, buru ni suñokomboul. » 32 Ñer n’gujaor bi yaŋ Laban. Min urokaol gujal bíteb suñokombo sasu, guban n’gusen so mafos ni éful sitiñ. N’gúŋarul ᵽoᵽ mal min mbi áine ahu ni gátinenol me guᵽos guolil. 33 No gugabulo me bi fitiñ, aroka Aburaham naagil : « Mat’itiñ ínje m’baloberutul waŋallom me bi tale. » Laban naagol : « Ñer ulob ! »
34 Naagil : « Injé aroka ala Aburaham om. 35 Ban Atúla násoniesonien afanom faŋ nakanol an ámah, nasenol fubaj fámah faa ubbarum, sijamen ni síbe, suñokombo ni musum, síralam, éurus, uroka wáine ni waare. 36 Saara, aamme aar afanom, nasenolsen áᵽur ni fúfanumol. N’áᵽur ahumu nahale fubajol ᵽe. 37 Bare afanom nakanomkan min ibbat ieh : mat’iŋes bi n’áᵽurol anaare ni sújur sasu bugaa bo Kanaan bo naĉin me ; 38 mbi tin íjoul bi babe ésugol min iŋesol anaare to ni fiilol. 39 Neegol : “Aare ahumu alat me elagenom ?” 40 Naagom : “Atúla o nih’iᵽi me nikan gúboñol, ᵽan aboñuli amalakaol ayabi gayoŋ min akan bulagoi m’bútuen, mb’uliᵽ anaare ala fiilom bi n’áᵽurom.” 41 Naagom may : “Nánonan nuĉih bo, hani gulale eseni bájur bi n’áᵽurom, gabbat gagu gúᵽure.”
42 Jama no niĉilo me n’éhaᵽa yay, nilalaw Atúla ieh : “Aláemit aamme ala afanom Aburaham, uboket ukan bulagoom m’bútuen.” 43 Injé ume n’galam éhaᵽa yay ninave. Bájur ajae me éjoul bi gáij, niegol : “Uboket újiom jal ni jifini irem”, 44 min aagom : “Uyab urem, ban ᵽoᵽ ᵽan iremen suñokomboi”, bájur baubu mb’áni me o nuĉob me bi éni aar áᵽur afanom. 45 Balama iban galaw gaugu n’éĉigirom, nijuh Rebeka átebul jifinol ni gabandol naalo ake gáij. Neegol : “Uboket újiom irem !” 46 Nafaen áñien jifinol min aagom : “Urem, ban suñokomboi ᵽoᵽ ᵽan iremen so.” 47 Mbiban nirorenol : “Ay abugi ?” Naagom : “Betuel abugom, aamme añol Nahor ni Milika.” No ñer niŋar me eloŋuloŋ yay iŋobenol n’éñundu, ni gúliñah gagu n’guñenol. 48 Ᵽúrto niya gújul bújoŋor Atúla min isal aĉila aamme Aláemit ala afanom Aburaham, min áĉibbenulom me ĉol bi tale yaŋul. Mamu níjue ícin bi n’áᵽurol gañen bájurul aamme gabulaken atiol. 49 Nirorenul ñer, íni me ᵽan jibaj gailo gaa yaŋ gaaro bi ni afanom, n’julobom ; let mo, n’julobom ᵽoᵽ min itos itajen. »
50 No nalob me aban, Laban ni Betuel n’guogol : « Maagen, dáru bakaner Atúla. Mati júju julob to wáfowaf. 51 Rebeka umu ailo me. Ujáenumol ñer uk’usen áᵽur afani ayab, ti Atúla alob yo me. » 52 Aroka Aburaham no naun me gurim gaugu, naya gújulol min áñuᵽ bi n’ettam nasal Atúla. 53 Naban náᵽunnul bíibor baa síralam ni bal éurus ni ᵽoᵽ wañ waaro asen Rebeka. Náᵽuren ᵽoᵽ uce ti wo áji jaol ni álinol. 54 No naban me, aĉila ni gátinenol me n’gunamo n’gutiñ ni gurem. Mbi guban niki gufilo.
Tihalen fo m’bujom no guilo me, aroka Aburaham naagil : « Ñer maer jihalóli min jibbañ bi n’afanom ! » 55 Jaol n’álinol n’guogol : « Ᵽan uhalóli tale Rebeka utajen butum gunah guñen, ᵽúrto n’jujow. » 56 Naagil : « A-a, nemme Aláemit nakakan bulagoom bútuen, juboket jambi jujogom jitajen, jihalom min ibbañ maer bi n’afanom ! » 57 N’guogol : « Ñer uvogulaol min uunal fola ! » 58 Rebeka no naĉilo me, jaol n’álinol n’gurorenol : « Numaŋe ejow búsol áine ahume ? » Naagil ey. 59 N’guhalol min ajaor ni aroka Aburaham ni buganol. Naŋar may áelol me. 60 Balama gujow, bugaa yaŋol n’gúsonienol guoh :
« Aw aamme álinoli,
mbi gabugori gummeŋ iki guᵽilo súuli !
Mbi ᵽoᵽ guram súsuh ulatoril ᵽe ! »
61 No guban me, Rebeka ni urokaol waarema n’gújuᵽo ni suñokombo sasu min gukay manur n’aroka Aburaham. Mamu naliᵽulo me Rebeka bi n’Isak.
62 Toker Isak o baĉiner galam éhaᵽa yay yo guvoge me Lahai-Roi†, ák’átosul bi Negev, bo nailen me gúgulol. 63 Fice funah tiname, o báᵽurerul áni n’gajator, naŋanden suñokombo so n’éjoul. 64 Rebeka may nake ejegor naŋanden Isak, nafaen áavul n’eñokombool 65 naah aroka Aburaham : « Dáudua ay áine om me ájaeul me ban uemoral ? » Naagol : « Dáru afanom. » Ñer Rebeka naŋar ésorol afut buulol. 66 No guemor me, aroka ahu nagiten Isak bu bulagool bujow me ᵽe. 67 Ñer Isak nájaenum Rebeka bi ni fúggut fafu faamen me faa jaol Saara. N’gúyabo, ban namaŋol mámah. Mamu may, Isak áti me mufuol mal eĉet jaol.
* 24:2 ugor fatamom : Bugaa no, gúni me n’ebbat maa waf wájalojalo, mamu nihi gukan me. † 24:62 Lahai-Roi : uluj may 16.14.