IKOYÃ
Mↄizi lá sↄode
Yã́ pↄ́ kú láɛ bee guuↄ
Naokɛa lá láakĩi Isailiↄ kaa bùsu pↄ́ Lua à a lɛgbɛ̃̀nɛ́ zↄ̃lɛu yã'òwɛ̃ɛ. Ikoyã lá tɛ́ Naokɛa lápizi, ↄ̃ Mↄizi yã́ mɛ̀n àaↄ̃ pↄ́ a ò Isailiↄnɛ kuu (1.1-4.43, 4.44-28.68, 28.69-30.20). Mↄizi yã́ pↄ́ Lua kɛ̀ Isailiↄnɛ ń lá a yeńzio dↄ̀ńgu, lá aà bàa kúńnↄ, à dↄ̀aanɛ́ guwaiwaiu wɛ̃̀ bla, à ↄlìańzi, à ń bↄ́ ń ibɛɛↄ ↄzĩ, ↄ̃ à a ikoyãↄ dìlɛnɛ́, à yã́ↄ lɛgbɛ̃̀nɛ́. I kɛ yãzi pↄ́ kɛ̀ lá káauↄ guu ↄ̃ à ɛ̀a lɛ́ dↄńgu lↄo, àlɛ waasokɛnɛ́ ń nↄ̀sɛmɛndoo, àlɛ o a gbɛ̃́ↄnɛ aa dↄ̃ kɛ́ Luaá náaideɛ, aai gbɛ̃́kpaaaànↄ zɛ́ sɛ́, asa Lua sĩandeɛ. À mɛ̀: Isailiↄ, à swã́kpa. Dii wá Lua mɛ́ Dii mɛ̀ndona ũ. Àↄ ye Dii á Luazi ń nↄ̀sɛmɛndoo teasisai á gbãa pua lɛ́u. (6.4-5) Mat 22.37 gwa lↄ. Dↄ̀ↄpiↄ yã́ ↄ̃ Isailiↄ ì lousisia daalɛò lá gu lɛ́ dↄ.
Lɛ pↄ́ Mↄizi Lua táasilɛ̀ò ku lápi láakĩi (32). Bee gbɛa Mↄizi sa'olɛkɛ̀ Isaili buiↄnɛ (33). Lɛɛ 31 guu wà Yozuee dìlɛ Mↄizi gɛ̃ɛ ũ kɛ́ aà dↄaa Isailiↄnɛ bùsu pↄ́ Lua a lɛgbɛ̃̀nɛ́ guu. Lɛɛ 34 ãnabi Mↄizi gaa yã'ò.
Gbɛ̃́ pↄ́ aalɛ lápi kyokɛ gbãↄ ń gbɛ̃́ pↄ́ aa kɛ̀ yãaↄ, ikoyã lápi lɛ́ dↄńgu kɛ́ Luapi mɛ́ ń Suabana ũ, an bona ũ. Tó gbɛ̃́ↄ Lua yã́ kũa mɛ́ aa aà náai vĩ gↄↄpii gupiiu yã́pii guu, bee a bↄa maa pↄ́ gbɛ̃nazĩna ìↄ wɛɛlɛ inɛ́.
1
Mↄizi yã'oa Isailiↄnɛ Mↄabu bùsuu
1 Yã́ pↄ́ Mↄizi ò Isailiↄnɛ guwaiwaiu Yuudɛ̃ baalen kɛ. A ku Alaba sɛ̃u bↄaa ń Sufaoɛ, Palana zãnguo ń Tofɛlio ń Libenao ń Azeloo ń Dizaabuo. 2 Bↄa Olebu gɛa Kadɛsi Baanɛa ń Sei gbɛ zɛ́o á tá gↄↄ kuɛdoɛ. 3 Bↄa Egipi wɛ̃̀ blade guu, a mↄ kuɛdode gↄↄ sɛ̃́ia zĩ́ Mↄizi yã́ pↄ́ Dii dàɛ Isailiↄ yã́ musu ònɛ́ píi. 4 Bee kɛ̀ aà zĩblea Amↄleↄ kí Siↄ̃ pↄ́ kpalablè Ɛsɛbↄ̃ gbɛa ń Basana kí Ogu pↄ́ kpalablè Asalo ń Ɛdɛlɛioɛ.* 5 Mↄizi fɛ̀lɛ ikoyãɛ bee pílokɛ̃̀ Mↄabu bùsuu Yuudɛ̃ baale à mɛ̀: 6 Dii wá Lua yã'òwɛ̃ɛ Olebu à mɛ̀, wa gɛ̃gɛ̃ gbɛpi saɛ. 7 Wà fɛlɛ dazɛu wà mipɛ Amↄle bùsu sĩ̀sĩdewa ń gbɛ̃́ pↄ́ kú Alaba sɛ̃uↄ ń gusĩsĩdeuↄ ń gusalaladeↄ ń Nɛgɛvɛdeↄ ń ísialɛdeↄ. À mɛ̀ wà gɛ́ Kanaa bùsuu ń Libã bùsuo e swa zↄ̃ↄ Uflatai. 8 À mɛ̀ a bùsupi kàlɛ wá aɛ, wà gɛ sí, bùsu pↄ́ a a lɛgbɛ̃̀ wá deziↄnɛ Ablahaũ ń Izaakio ń Yakↄbuo a mɛ̀ á kpámá, i gↄ̃ ń buiↄnɛ ń kpɛ.
Mↄizi yãgↄ̃gↄ̃naↄ dilɛa
(Bↄa 18.13-27)
9 Gↄↄ bee má òɛ́ má fↄ̃ màↄ á sɛa lán asowa mado lↄo. 10 Dii á Lua tò a dasikũ̀, á dasi kà saanaↄwa sa. 11 Dii á deziↄ Lua ɛa to à dasikũ lɛɛ ↄ̀aa sↄo, i báaadaágu lá à a lɛgbɛ̃̀ɛ́wa. 12 Mámɛ máↄ á sɛa lán asowa, màↄ á yã́gↄ̃gↄ̃ɛ́ madoa? 13 À ↄ̃nↄnaↄ sɛ́ á guu bui ń buio, gbɛ̃́ pↄ́ wa ń dↄ̃ laaide ũↄ, mí ń dilɛ á dↄaanaↄ ũ.
14 Ɔ̃ á wèa a mɛ̀, yã́ pↄ́ má ò wà kɛpi maaɛ. 15 Ɔ̃ ma á bui dↄaanaↄ sɛ̀, ↄ̃nↄna pↄ́ wa ń dↄ̃ laaideↄ ũ, ma ń dílɛɛ́ á buiↄ yãgↄ̃gↄ̃naↄ ũ. Gbɛ̃eↄ ìↄ gbɛ̃ↄn ↄ̀aasↄsↄoↄ dↄaanaↄ ũ, gbɛ̃eↄ sↄ̃ gbɛ̃ↄn basↄobasↄo, gbɛ̃eↄ gbɛ̃ↄn blakwikwi, gbɛ̃eↄ gbɛ̃ↄn kwikwi. 16 Gↄↄbeezĩ ma yãdìlɛ yãgↄ̃gↄ̃napiↄnɛ ma mɛ̀: Àli yã́ pↄ́ á gbɛ̃́ↄ mↄ̀owá ma, íli yã́gↄ̃gↄ̃nɛ́ a zɛ́wa, gbɛ̃́ ń a gbɛ̃́deeo ge ń bↄ̀mↄon nò. 17 Ásuli gbɛ̃e wɛgwa yã́kpalɛuo. Àli yãma gbɛ̃́ yãfũna ń gbɛ̃́ gbiaowa sáasaa. Ásuli vĩakɛ gbɛ̃e wɛ́ɛo, asa yã́kpalɛkɛaá Lua yã́ɛ. Tó yãe kɛ̀ɛ́ zĩ'ũ, àli mↄoa, mí wɛ́tɛi. 18 Gↄↄ bee ma yã́ pↄ́ á kɛↄ dìlɛɛ́ píi.
Asiigwanaↄ zĩa
(Nao 13.1-33)
19 Bↄa Olebu wa dazɛu, wa guwaiwai zↄ̃ↄ pãsĩ pↄ́ á dↄ̃pi baa vĩ̀. Wa mipɛ̀ Amↄle bùsu sĩ̀sĩdewa, lá Dii wá Lua òwɛ̃ɛwa, ↄ̃ wa ka Kadɛsi Baanɛa. 20 Ɔ̃ má òɛ́ ma mɛ̀: A ka Amↄle bùsu sĩ̀sĩde pↄ́ Dii wá Lua lɛ́ kpáwáu. 21 À bùsu pↄ́ Dii á Lua kpàwápi gwa á aɛ. À gɛ si lá Dii á deziↄ Luapi dìlɛɛ́wa. Ásu to vĩa á kũo. Ásu bílikɛo. 22 Ɔ̃ ápii a mↄ ma le, a mɛ̀ wà gbɛ̃́ↄ zĩ, aai gɛ́ bùsupi gwagwaiwɛ̃ɛ. Tó aa sù, aai zɛ́ pↄ́ wá sɛ́ ń wɛ̃́lɛ pↄ́ wá káuↄ owɛ̃ɛ. 23 Yã́pi kɛ̀mɛɛ maa, ↄ̃ ma gbɛ̃ↄn kuɛplaↄ sɛ̀ á guu bui ń buio mɛ̀ndodo. 24 Kɛ́ aa gɛ̀, aa dɛ̀dɛ gusĩsĩdewa, ↄ̃ aa kà Ɛsikↄli guzulɛu aa gwàgwa. 25 Ɔ̃ aa sùwɛ̃ɛ ń bùsupi libɛↄ, aa bùsupi yã́ sɛ̀lɛ aa sìuwɛ̃ɛ aa mɛ̀ bùsu pↄ́ Dii wá Lua lɛ́ kpáwápiá bùsu maaɛ.
26 Kási á ye gɛa weio, ↄ̃ a gi Dii á Lua yãmai. 27 A yã́kũtɛ̃kàka á kpɛ́ↄ guu, a mɛ̀ Dii zawáguɛ, ↄ̃ à wá bↄ́lɛ Egipi kɛ́ à e wá na Amↄleↄnɛ ń ↄzĩ aa wá dɛdɛ. 28 A mɛ̀ má á táu sai? Á gbɛ̃́ↄ tò á kúsu kwɛ̀, aa mɛ̀ bùsupi gbɛ̃́ↄ gbãa dɛála, mɛ́ an gbã̀a ɛa dɛála lↄ. An wɛ̃́lɛↄ zↄ̃ↄ, a bĩ́iↄ zↄ̃̀ Luawaɛ. Aa mɛ̀ wà Anaki buiↄ è we lↄ. 29 Ɔ̃ má òɛ́, ásu to sↄ̃ kɛ̃́águo, ásu vĩakɛnɛ́o. 30 Dii á Lua dↄaaaɛ́, ↄ̃mɛ a zĩkaɛ́ lá a kàɛ́ Egipi ń guwaiwaiuo á wɛ́ èwa. 31 Á è we lá Dii á Lua á zↄ̃a a gã̀u, lá mae ìↄ a nɛ́ zↄ̃a a gã̀uwa. À zɛkɛ̀ɛlɛánↄ píi e a gɛ kaò guɛ beeu. 32 Gia ń beeo i Dii á Lua náaikɛo.† 33 À dↄ̀aaɛ́ zɛ́ guu, à bòokpakĩi kɛ̀kɛɛ́. À dↄ̀aaɛ́ tɛ́ guu gwã́, kɛ́ à zɛ́ pↄ́ áli sɛ́ ↄlↄɛ́. Fãanɛ sↄ̃ à dↄ̀aaɛ́ tɛlu guu.
Dii Isailiↄ swã́gagaa
(Nao 14.20-45)
34 Kɛ́ Dii yã́ pↄ́ á ò mà, aà pↄ fɛ̃̀, ↄ̃ à lɛgbɛ̃̀ à mɛ̀: 35 Bílaɛ bee gbɛ̃e a wɛsi bùsu maa pↄ́ má ò má kpá an deziↄwalɛo, 36 mɛ́ i kɛ Yefũnɛ nɛ́ Kalɛbu bàasio. Ɔ̃mɛ a wɛsiɛ. Má tↄↄlɛ pↄ́ aà gbá pɛ̀lɛu kpawàɛ, aàpi ń a nɛ́ↄ, kɛ́ a tɛmazi ń nↄ̀sɛmɛndoo yã́i. 37 Dii pↄ pàmazi á yã́i lↄ, ↄ̃ à mɛ̀ mapi sↄ̃ má gɛ̃ bùsupiuo. 38 Ma dↄnlɛde Nuni nɛ́ Yozuee mɛ́ a gɛ̃u. Dii mɛ̀ mà aà gba sↄ̃, asa ↄ̃mɛ a bùsupi na Isailiↄnɛ ń ↄzĩ. 39 Ɔ̃ Dii ɛ̀a òɛ́ à mɛ̀ á nɛ́fɛ̃nɛna pↄ́ a mɛ̀ wà ń kṹkũ zĩ̀zↄ ũↄ, á nɛ́ pↄ́ aa vãi dↄ̃kↄ̃ɛ ń maao gĩaopiↄ, aamɛ aa gɛ̃u, í kpámá, aai gↄ̃ vĩ. 40 Ápiↄ sↄ̃, Dii òɛ́ à ɛa Ísia Tɛ̃a zɛ́ sɛ́ guwaiwaiu.
41 Ɔ̃ á wèa a mɛ̀ a duunakɛ̀ Diiɛ, á gɛ́ zĩkai saɛ lá Dii á Lua òɛ́wa. Ɔ̃ á baade a gↄ̃kɛbↄↄ dↄ̀ a pi, álɛ e bùsu sĩ̀sĩde kũaáfaaiɛ. 42 Ɔ̃ Dii òmɛɛ mà oɛ́ ásu gɛ́ zĩpi káio, kɛ́ á wɛ̀lɛↄ su zĩblewáo yã́i, asa à mɛ̀ áↄ kúánↄo. 43 Ɔ̃ má òɛ́, a gi mai, a pã Dii yã́a. Á wala guu ↄ̃ a gɛ dɛdɛ bùsu sĩ̀sĩdepiwa. 44 Ɔ̃ Amↄle pↄ́ kú weↄ bↄ̀ dàálɛ aa á yá lán zↄ́ↄ gbɛ̃yaawa. Aa zĩblèwá za Sei e Ɔↄma. 45 Kɛ́ a su, a ↄ́ↄlↄ̀ Diiɛ, ↄ̃ à gì swã́sɛiázi. 46 Ɔ̃ a gↄↄplakɛ̀ Kadɛsi, wekĩi a gↄↄ gàgau.
* 1:4 Nao 21.21-35 † 1:32 Ɛbɛ 3.19