6
O Yeesu díinía ɓa zã̀amáa
(Matiye 14.13-21; Maaki 6.30-44; Luki 9.10-17)
1 Bṹn mɔ́n ó o Yeesu lè mí nì-kenínia zon ho woohṹ á khú ho Kalilee vũ-beenì mɔ́n, hìa ɓa mún wee ve làa Tiberiade vũ-beenì. 2 Á ɓa minka zã̀amáa bò a yi, lé bìo ɓa vánvárowà na ó o wee wɛɛ́ à ɓa mi á bìo wee wé ho yéréké. 3 Ó o Yeesu wà vaá yòora le ɓúee ɓúi, á yòó kará bĩ́n lè mí nì-kenínia. 4 Mu wee wé, à ɓa *zúifùwa sã́nú na ɓa le *Paaki díró sùaráa. 5 Ó o Yeesu le mí ì loń, à ɓa minka zã̀amáa wee ɓuen wo yi, ó o tùara a Filiipu yi: «Lé wen á wa à yí mu bè-dínii yi á à na ɓa minka nùpua na kà ɓúenɓúen yi?» 6 O Yeesu tùara a Filiipu yi kà, lé bìo ó o wi ò o khɛ́n o kúará, ká arɛ́n wón zũ bìo ó o ò wé. 7 Ó o Filiipu bía nɔn o Yeesu yi: «Hàrí wa lá yí le wɛ́n-hãani khĩá-ɲun* à vaa yà lè ho búurú ɓuee cɛ̀ɛka wĩ́níwĩ́ní, á ɓa ɓúenɓúen pá máa yí.» 8 Ó o nì-kenínia nì-kéní, o Simɔn Piɛre ɓàn za Ãndere á bía nɔn o Yeesu yi: 9 «Yàrónza ɓúi wi hen á ɓa cezàwa bùaa ɲun, lè ho búurú bi-zàwa bìo hònú na wó lè mu bìo ɓúi na ɓa le ooze† dũmu á wi cɔ̃́n. Ká lée webio á bṹn ǹ wé lè ɓa minka zã̀amáa na kà?» 10 Ó o Yeesu wã́a bía: «Mi bío le ɓa ɓúenɓúen lii kɛɛní.» Le ɲíní sà le lùe mu yi boo, á lé dén ɓa wã́a lií kará wán. Ɓa báawa mí dòn á à yí muaaseé hònú síi. 11 Ó o Yeesu fó ho búurú bi-zàwa, á dó le Dónbeenì bárákà, ò o nɔn ho le ɓa sanka na bìa kará bĩ́n ɓúenɓúen yi. Lé bṹn ɓàn síi ó o mún wó lè ɓa cezàwa, á ɓa ɓúenɓúen dú làa bìo ɓa sĩa vá yi. 12 Bìo ɓa ɓúenɓúen dú sù, ó o Yeesu bía nɔn mí nì-kenínia yi: «Mi yí día le bìo dú ká à yáa. Mi khuii mu ɓúenɓúen.» 13 Á ɓa khuiira mu, á ho ooze búurú bi-zàwa bìo hònú bìo na là ká á sú hã sàkíwá pírú ɲun. 14 Bìo ɓa nùpua mɔn mu yéréké bìo na ò o wó, á ɓa bía: «O nìi na kà ɓɛ̀ntĩ́n lé le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro, yìa lá ko ò o ɓuen ho dĩ́míɲá yi.» 15 Bìo ó o Yeesu zũna le ɓa nùpua ɓueé fé mí á à wé lè mí bɛ́ɛ lè ho pànká, ó o tĩ́n wà yòora le ɓúee wán mí dòn.
O Yeesu varákaa mu ɲumu wán
(Matiye 14.22-27; Maaki 6.45-52)
16 Ho zĩihṹ, ó o Yeesu nì-kenínia wà lion ho vũ-beenì ɲii, 17 á lií zon ho woohṹ wee khí lè ho *Kapɛɛnayuumu lóhó cɔ̃́n. Ho tá hũn ká a Yeesu dĩǹ yí ɓueé dɔ̃n ɓa. 18 Ho pinpiró wee và lè mí pànká, á ho vũ-beenì ɲumu wee yànbónka. 19 Bìo ɓa vá zon á à yí lòn kilomɛɛterewa bìo hònú tàá bìo hèzĩ̀n síi lè le ɓónɓóore‡, á ɓa mɔn o Yeesu ò o wee varáka mu ɲumu wán wà ɓueé sùará ɓa yi, á ɓa zã́na. 20 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Mu lé ĩnɛ́n, mi yí zɔ̃́n.» 21 Á ɓa wã́a wi ɓa bío le o Yeesu yòo zo ho woohṹ yi, à bṹn ɓa dɛ̀ɛnía dɔ̃n hen na ɓa wee va yi vó.
O Yeesu ka lòn dĩ́nló na wee na le mukãnì binbirì
22 Mu tá na lée tɔ̃n, á ɓa zã̀amáa na khíi wi lè ho vũ-beenì mɔ́n á zũna le lée woohṹ dà-kéní mí dòn lá wi bĩ́n. Ɓa zũna le o Yeesu yí zon ho woohṹ lè mí nì-kenínia, ká lé ɓarɛ́n wà mí dòn. 23 Ɛ̀ɛ ká wonna ɓúi ló ho Tiberiade lóhó yi ɓueé dɔ̃n ho lahó na ó o Yeesu dó le Dónbeenì bárákà ò o nɔn ho búurú ɓa là yi. 24 Bìo ɓa zã̀amáa mɔn ò o Yeesu mía bĩ́n, ó o nì-kenínia mún mía bĩ́n, á ɓa yòó zon hɔ̃́n wonna so yi ɲɔn ho *Kapɛɛnayuumu lóhó, á wà khíi cà a.
25 Bìo ɓa bĩnía khíi yú a Yeesu ho vũ-beenì mɔ́n, á ɓa wee tùa wo yi: «Nì-kàránlo, fo ɓuara hen dĩà?» 26 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Mi wee cà mi yínɔń bìo mi zũna mu yéréké bìo na á ĩ wó ɓàn kúará, ká lé bìo mi yú ho búurú á là sù bìo yi. 27 Mi wé yí sá ho dĩ́nló na dà wee yáa bìo yi, ká mi wé sá hìa yí máa yáa bìo yi, hón na wee na le mukãnì binbirì na máa vé. Hón dĩ́nló so lé o Nùpue Za á à na ho mia, lé bìo ó orɛ́n lé yìa ó o Maá Dónbeenì zéenía bìo le mí nɔn mu bìo ɓúenɓúen wéró pànká yi.» 28 Á ɓa tùara a yi: «Lé ho tonló yɛ́n á le Dónbeenì wi à wa sá?» 29 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Bìo le Dónbeenì le mi wé, lé à mi dé mi sĩa yìa le tonkaa yi.»
30 Bìo ó o bía kà síi, á ɓa bía nɔn wo yi: «Ũnɛ́n ɓɛ̀n lé mu yéréké bìo yɛ́n fo dà à wé á wa à mi á à déráa wa sĩa foǹ? Wé mu ɓúi le wa mi! 31 Pã̀ahṹ na á wàn ɓùaawa hĩ́a wi ho tá henì yi, á ɓa yú ho *maanɛ á là, làa bìo mu túararáa le Dónbeenì bíonì vũahṹ yi: ‹O hĩ́a nɔn ho dĩ́nló na ló ho wáayi ɓa yi á ɓa dú.§›» 32 Ó o Yeesu ɓɛ̀n bía nɔn ɓa yi: «Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Mu yínɔń o *Mɔyiize lé yìa hĩ́a nɔn ho búurú na ló ho wáayi mia. Lé ĩ Maá Dónbeenì nɔn ho mia. Lé orɛ́n mún wee na ho dĩ́nló binbirì na ló ho wáayi mia. 33 Mu bon, ho dĩ́nló binbirì na le Dónbeenì wee na lé yìa ló ho wáayi lion. Lé orɛ́n wee na le mukãnì binbirì ho dĩ́míɲása yi.» 34 Á ɓa bía nɔn wo yi: «Nì-kàránlo, wé na hón dĩ́nló so wɛn fɛ́ɛɛ.»
35 Ó o Yeesu wã́a bía nɔn ɓa yi: «Ĩnɛ́n lé yìa lé ho dĩ́nló na wee na le mukãnì binbirì. Yìa bò miì á dó mí sĩi miì, á hĩni làa ɲu-hãní máa ɓúe ɓànso hùúu. 36 Ĩ bía mu nɔn mia le mi mɔn bìo á ĩ wó, à mi ɲɔǹ pá yí dó mi sĩa miì. 37 Bìa á ĩ Maá wee wé à ɓa bìo sĩ̀ miì le mí nì-kéní kéní wé è bè miì. Yìa bò miì, á ĩ máa bío le o bĩní hùúu. 38 Lé bìo á ĩ yí ló ho wáayi yí wà ɓueé wé ĩ sĩi bìo. Yìa tonkaa mi lé wón sĩi bìo á ĩ wà ɓueé wé. 39 Yìa tonkaa mi sĩi bìo lé à ĩ yí vĩ́iní bìa ó o kàràfáa miì nì-kéní ɓúi, ká ĩ vèení ɓa ho dĩ́míɲá vé nɔ̀nzoǹ. 40 Mu bon, ĩ Maá sĩi bìo lé à bìa ɓúenɓúen na fá mí yìo o Za yi á dó mí sĩa wo yi, à yí le mukãnì binbirì na máa vé, à ĩ vèení ɓa ho dĩ́míɲá vé nɔ̀nzoǹ.»
41 Á ɓa *zúifùwa wã́a wee khí mí kío yi, lé bìo ó o bía le mínɛ́n lé ho dĩ́nló binbirì na ló ho wáayi lion. 42 Á ɓa bía: «Yínɔń orɛ́n lé o Zozɛɛfu za Yeesu le? Wa zũ ɓàn maá lè ɓàn nu. Ó o wã́a à wé kaka á à bíoráa le mí ló ho wáayi lion?» 43 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Mi yí khí mi kío yi. 44 Nùpue woon yí dà máa bè miì, ká a Maá na tonkaa mi yí ɓuan wo yí ɓuararáa, á ĩnɛ́n á à vèení ɓànso ho dĩ́míɲá vé nɔ̀nzoǹ. 45 Bìo kà lé bìo túara le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà vɔ̃nna yi: ‹Le Dónbeenì khíi kàrán ɓa ɓúenɓúen.*› Nùpue lée nùpue na wee ɲí a Maá Dónbeenì tãmu, á wee día míten ò o kàrán, wón á à bè miì. 46 Bṹn yí máa zéení le ĩ le nùpue ɓúi mɔn o Maá. Yìa ló le Dónbeenì cɔ̃́n ɓuara, lé wón mí dòn mɔn wo. 47 Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Yìa dó mí sĩi wo yi, wón yú le mukãnì binbirì na máa vé. 48 Ĩnɛ́n lé ho dĩ́nló na wee na le mukãnì binbirì. 49 Mìn ɓùaawa là ho *maanɛ ho tá henì yi, ɛ̀ɛ ká bṹn màhã́ yí hò ɓa húmú. 50 Ká ĩnɛ́n lé ho dĩ́nló binbirì na ló ho wáayi lion. Yìa dú ho, á ɓànso ò yí le mukãnì binbirì na máa vé. 51 Ĩnɛ́n lé ho dĩ́nló na wee na le mukãnì binbirì, hìa ló ho wáayi lion. Yìa dú ho, á ɓànso á à yí le mukãnì binbirì na máa vé. Ho dĩ́nló na á ĩ ì na bèra a na à ho dĩ́míɲása yí le mukãnì binbirì, lé ĩ sãnía.»
52 Bìo ɓa *zúifùwa ɲá hã bíoní mu, á ɓa wee kán mín lè mí sòobɛ́ɛ. Ɓa wee bío: «O nìi mu dà a wé kaka a nanáa mí sãnía wɛn á wa a là?» 53 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Hen ká mi yí là a Nùpue Za sãnía, á yí ɲun o cãni, á le mukãnì binbirì máa kɛń mia. 54 Yìa là ĩ sãnía, á ɲun ĩ cãni, wón ɓànso yú le mukãnì binbirì na máa vé. Ĩ ì vèení ɓànso ho dĩ́míɲá vé nɔ̀nzoǹ. 55 Mu bon, ĩnɛ́n sãnía lé ho dĩ́nló binbirì, á ĩ cãni lé mu bè-ɲunii binbirì. 56 Yìa là ĩ sãnía á ɲun ĩ cãni, se wón páanía làa mi á ĩnɛ́n páanía làa wo. 57 O Maá na tonkaa mi lé wón mí bɛɛre wee na le mukãnì binbirì. Á lé orɛ́n pànká yi á le mukãnì binbirì mún wiráa ĩnɛ́n yi. Lé làa bṹn síi, á yìa là ĩ sãnía, á ɓànso mún ǹ yí le mukãnì binbirì ĩnɛ́n pànká yi. 58 Ĩnɛ́n lé ho dĩ́nló na ló ho wáayi lion, hón yí ka làa hìa á mìn ɓùaawa yánkaa dú bìo síi. Bán dú hón à ɓa pá húrun. Ɛ̀ɛ ká yìa dú ho dĩ́nló na ló ho wáayi lion, á ɓànso á à yí le mukãnì binbirì na máa vé.» 59 O Yeesu bía hã bíoní na kà, ká a wee kàrán ɓa nùpua ɓa zúifùwa kàránló zĩi ho *Kapɛɛnayuumu lóhó yi.
Le mukãnì binbirì na máa vé bíoní
60 Bìo á bìa bò a yi ɲá a bíoní, á ɓa cɛ̀rɛ̀ɛ bía: «O nìi mu bíoní ɓɛ̀ntĩ́n hereka. Nùpue na dà à tà hã yi á mía.» 61 Ó o Yeesu zũna le bìa bò a yi wee khí mí kío yi bìo ó o bía bìo yi, ó o bía: «Hã bíoní mu ɓóonía mia lée? 62 Ɛ̀ɛ ká mi ɓɛ̀n wã́a khíi mɔn o *Nùpue Za ká a bĩnía wee yòo hen na ó o ló yi ɓuara hã́? 63 Le Dónbeenì Hácírí lé dìo wee na le mukãnì binbirì. O nùpue míten yí dà dɛ̀ɛ máa wé. Hã bíoní mu na á ĩ bía nɔn mia kà lé le Dónbeenì Hácírí á hã ló cɔ̃́n. Hã wee na le mukãnì binbirì. 64 Ɛ̀ɛ ká ɓa nùwã yɛn ɓúi mi tĩ́ahṹ á yí dó mí sĩa miì.» À mu ɓɛ̀n bon, mu ɲúhṹ ɓúɛɛníi á bìa yí dó mí sĩa o Yeesu yi ó o zũna bìo, á mún zũna yìa á à dé o ò na bìo. 65 Ó o Yeesu pá bĩnía bía kà síi: «Lé bṹn te bìo á ĩ bía mu nɔn mia le nùpue yí dà máa bè miì, ká a Maá Dónbeenì yí nɔn mu wéró pànká ɓànso yi.»
66 À wã́a lá bṹn ɲii wán, á bìa bò a yi cɛ̀rɛ̀ɛ bĩnía o mɔ́n, á yí máa bè làa wo. 67 Ó o wã́a tùara mí nì-kenínia pírú ɲun yi: «Minɛ́n mún máa bĩní le?» 68 Ó o Simɔn Piɛre bía nɔn wo yi: «Ɲúhṹso, lé o yɛ́n á wa à bĩní vaá bè yi? Ũnɛ́n lé yìa le mukãnì binbirì na máa vé bíoní wee lé cɔ̃́n. 69 Warɛ́n dó wa sĩa foǹ, á zũ le ũnɛ́n lé yìa lé le Dónbeenì nùpue yi poni ɓànso na le tonkaa.» 70 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Mu so yínɔń ĩnɛ́n hueekaa minɛ́n pírú ɲun le? Ɛ̀ɛ ká mi nì-kéní ɓúi màhã́ pá lé o *Satãni nùpue.» 71 Mu lé o Simɔn Isikariote za Zudaa ó o wee bío bìo. Mu bon, ɓa pírú ɲun mu tĩ́ahṹ ó orɛ́n lé yìa à dé o ò na.
* 6:7 Le wɛ́n-hɔ̃nló dà-kéní wee yí o nùpue nì-kéní wizon-kùure sámú sàáníi. † 6:9 Ooze: Mu lée bè-vànii ɓúi na ɓa zúifùwa hĩ́a wé và à wé lè ɓa nàwa dĩ́nló. Ho ooze mu dũmu á ɓa nì-khenia wee è wé lè ho búurú. Horɛ́n dũmu yàwá sĩ. ‡ 6:19 Ho Kalilee vũ-beenì: Ho vũ-beenì mu tóntómú á à yí kilomɛɛterewa ɓóní síi, ká ho ɓùaaró á à yí kilomɛɛterewa pírú ɲun síi. § 6:31 Mi loń Lení vũahṹ (Psaumes) 78.24; Léró vũahṹ (Exode) 16.1-15. Ɓa zã̀amáa bía le bíonì mu à zéení le o Mɔyiize lé yìa hĩ́a nɔn ho dĩ́nló mín ɓùaawa yi. * 6:45 Mi loń Ezayii vũahṹ 54.13