11
O Lazaare húmú làa vèeró bìo
1 Nìi ɓúi na ɓa le Lazaare hĩ́a lò yí here. O Lazaare mu lè mín hĩ́nni nùwã ɲun, o Maate là a Mari, á wi ho Betanii lóhó yi. 2 O Mari mu lé yìa hĩ́a kúaa ho ɲiló na sãmu sĩ o Yeesu zení wán á bĩnía sùukaa lè mí ɲún-vãní.* Lé wón ɓàn za Lazaare á lò yí here. 3 Ó o Lazaare mu ɓàn hĩ́nni mí nùwã ɲun tonkaa o ɓúi le o vaa bío bìo kà na a Yeesu yi: «Ɲúhṹso, mìn bɔ̃́nlo á lò yí here.» 4 Bìo ɓa vaá bía mu nɔn o Yeesu yi, ó o bía: «Mu vã́mú mu yínɔń bìo na à wé o ò hí ì cén. Mu ù wé á le Dónbeenì yèni á à lé. Mu ù wé á le Dónbeenì Za cùkú á à mi.»
5 O Yeesu á wa a Maate là a Mari lè ɓàn yàró Lazaare. 6 Ɛ̀ɛ ká bìo ó o ɲá a Lazaare vã́mú bìo, ó o bĩnía wó hã wizooní ɲun hen na ó o wi yi. 7 Bṹn mɔ́n, ó o bía nɔn mí nì-kenínia yi: «Mi bĩní le wa lɛ́n va ho *Zudee kɔ̃hṹ.» 8 Ó o nì-kenínia bía nɔn wo yi: «Nì-kàránlo, yínɔń bĩ́n á ɓa còonía le mí ì lèeka fo lè hã huaa á à ɓúe le? À lé bĩ́n á ũ pá wi à ũ bĩní va yi le?» 9 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Hã lɛ́ɛ̀rèwa pírú ɲun lé hĩ̀a wi le wizon-kùure yi, tàá? Ká a nùpue wee varáka le wisoni yi, ò o máa hṹaa míten, lé bìo á mu khoomu wi. 10 Ɛ̀ɛ ká a nùpue wee varáka ho tĩ́nàahṹ, ò o wé hṹaa míten, lé bìo mu khoomu mía.» 11 Bìo ó o Yeesu bía hɔ̃́n bíoní so vó, ó o pá bĩnía bía: «Wàn bɔ̃́nlo Lazaare dũma, ká ĩ màhã́ vaá sĩ̀ní a.» 12 Ó o nì-kenínia bía: «Hen ká a dũma, se o vã́mú díká wee dé, o ò wa.» 13 O Yeesu wi ò o bío le o Lazaare húrun. Ká a nì-kenínia bán wee leéka le lé mu dãmu binbirì ó o bía bìo. 14 Ó o Yeesu wã́a bía mu wéréwéré nɔn ɓa yi: «O Lazaare húrun. 15 Bìo mu yí wó yí yú mi bĩ́n á ĩ wee zã̀maka minɛ́n bìo yi, lé bìo á lé bṹn á à na á mi ì wíoka à déráa mi sĩa miì. Mi wã́a wa lɛ́n va hen na ó o Lazaare mu wi yi.» 16 Ó o Toma na ɓa wee ve làa Hénbéní á wã́a bía nɔn ɓa nì-kenínia na ká yi: «Mi mún wa lɛ́n va, à vaa páaní hí làa wo.»
17 Bìo ó o Yeesu wà vaá zo ho Betanii lóhó yi, ó o ɲá à ɓa le o Lazaare nùuna á yú hã wizooní bìo náa. 18 Ho Betanii lè ho Zeruzalɛɛmu yí nà yi mín yi. Mu máa yí kilomɛɛterewa bìo tĩn sese, 19 á ɓa *zúifùwa cɛ̀rɛ̀ɛ ló ho Zeruzalɛɛmu yi ɓuara a Maate là á Mari cɔ̃́n, á wà ɓueé tɛ̀ɛní ɓàn yàró yúmú. 20 Bìo ó o Maate ɲá à ɓa le o Yeesu bò o ɓuen, ó o ló lée sã́ a yahó, ò o Mari wón kará le zĩi yi. 21 Bìo ó o lée yú a, ó o bía nɔn wo yi: «Ɲúhṹso, fo nɔ̀nzoǹ lá wi hen, se wàn yàró yí húrun. 22 Ɛ̀ɛ ká ĩ zũ le hã laà na kà wán pá, á bìo ɓúenɓúen na fo ò fìo le Dónbeenì cɔ̃́n, á le è wé.» 23 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Mìn yàró á à vèe.» 24 Ó o Maate bía: «Ĩ zũ le ká le Dónbeenì wee vèení ɓa nì-hía ho dĩ́míɲá vé nɔ̀nzoǹ, ó o ò vèe.» 25 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Ĩnɛ́n lé yìa wee vèení ɓa nì-hía á wee na le mukãnì binbirì. Yìa dó mí sĩi miì, ó o mukãnì á à kɛń, hàrí à ɓànso hí. 26 Á nùpue lée nùpue na dó mí sĩi miì á yú le mukãnì binbirì, wón máa hí máa cén. Maate, fo tà bṹn le?» 27 Ó o Maate bía: «Ũuu Ɲúhṹso, ĩ tà le fo lé *Yìa le Dónbeenì mɔn léra, le Dónbeenì Za na ko ò o ɓuen ho dĩ́míɲá yi.»
28 Bìo ó o Maate bía bṹn vó, ó o wà ɓueé von mín hĩ́nló wee hũmɔnkaráa: «O nì-kàránlo lée wi hen. O le ũ ɓuen.» 29 Bìo ó o Mari ɲá bìo bía, ó o dɛ̀ɛnía hĩ́nɔn bánbáa mà a Yeesu. 30 Mu pã̀ahṹ ò o Yeesu lá dĩǹ yí ɓueé zon ho lóhó yi. O wi hen na ó o Maate lée sã́ a yahó yi. 31 Bìo ɓa zúifùwa na lá wi le zĩi yi làa Mari, á wee hĩ̀í o sĩi mɔn wo ò o hĩ́nɔn bánbáa ló, á ɓa bò a mɔ́n. Ɓa wee leéka le o bò ò lé le búure wán á lée wá. 32 Bìo ó o Mari vaá dɔ̃n hen na ó o Yeesu wi yi, ó o lií ɓúrá a yahó, ò o bía nɔn wo yi: «Ɲúhṹso, fo nɔ̀nzoǹ lá wi hen, se wàn yàró yí húrun.» 33 Ká a Yeesu mɔn ò o wee wá, á ɓa nùpua na bò làa wo mún wee wá, á mu vá a yi làa sòobɛ́ɛ, ó o sò mí yahó. 34 Ó o tùara ɓa yi: «Lé wen á mi nùuna a yi?» Á ɓa bía nɔn wo yi: «Ɲúhṹso, ɓuen ɓuee loń.» 35 Ó o Yeesu yèn-caa wee lé. 36 Á ɓa zúifùwa na wi bĩ́n á wee bío: «Mi loń bìo ó o lá wa làa wo.» 37 Ká ɓa nùwã yɛn ɓúi bán ɓɛ̀n wee bío: «Orɛ́n na wɛɛ́ra a muii yìo, á so mún lá yí dà máa hè o Lazaare húmú le?»
38 Bìo ɓa wee va hen na le búure wi yi, ó o Yeesu á mu wíokaa vá yi làa sòobɛ́ɛ. Le búure mu lée ɓó-lɛɛhó ɓúi kɔ̃hṹ, á ɲii pon lè le hue-beenì. 39 Ó o Yeesu bía: «Mi bĩ̀iní le huee lén bĩ́n.» Ó o Maate na lé yìa húrun ɓàn hĩ́nló, á bía nɔn o Yeesu yi: «O sãmu á à wé, lé bìo ó o wi le búure yi yú hã wizooní bìo náa.» 40 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Ĩ so yí bía yí nɔn foǹ le ká fo dó ũ sĩi miì, á fo ò mi le Dónbeenì cùkú beenì le?» 41 Á ɓa wã́a bĩ̀inía le huee léra. Ó o Yeesu yòó dá mí yahó ho wáayi, ò o bía: «Ĩ Maá, ĩ wee dé ũ bárákà, lé bìo fo tà ɲá ĩ fìoró. 42 Ĩ zũ le fo wee ɲí ĩ cɔ̃́n fɛ́ɛɛ, ɛ̀ɛ ká ĩ wee bío làa fo bìo kà wán ɓa nùpua na kĩ́nía miì kà bìo yi, bèra a na ɓa tà le lé ũnɛ́n tonkaa mi bìo bon.» 43 Bìo ó o Yeesu bía hɔ̃́n bíoní so vó, ó o bía pɔ̃́npɔ̃́n: «Lazaare, ɓuee lé.» 44 Ó o Lazaare na lá húrun ɓueé ló, ká a zení là a níní bá lè hã nín-kéníwà, á yahó pon yi. Ó o Yeesu bía: «Mi fee wo, à día le o lɛ́n.»
Ɓa zúifùwa ɲúnása le mí ì na a Yeesu ɓa à ɓúe
(Matiye 26.1-5; Maaki 14.1-2; Luki 22.1-2)
45 Bìo ɓa *zúifùwa na ɓuara a Mari cɔ̃́n mɔn bìo ó o Yeesu wó, á ɓa cɛ̀rɛ̀ɛ dó mí sĩa wo yi. 46 Ká ɓa tĩ́ahṹ á ɓa nùwã yɛn ɓúi wà vaá yú ɓa *Farizĩɛwa, á lá bìo ó o Yeesu wó á fɛɛra nɔn ɓa yi. 47 Á ɓa Farizĩɛwa lè le *Dónbeenì yankarowà ɲúnása á von mí ninzàwa *làndá tũ̀iá fɛɛrowà na ká à ɓa kúaa mín wán, á bía nɔn mín yi: «Wa ɓɛ̀ntĩ́n ko à wa wé bìo ɓúi. O nìi mu sòobáa wee wé mu yéréké bìowa dàkhĩína. 48 Ká wa día ó o wee wé mu, á ɓa nùpua ɓúenɓúen hĩ́a yèrèmá à dé mí sĩa wo yi. Á ho Oroomusa ɲúnása á à hĩ́ní ì fì wa *Dónbeenì zĩ-beenì, á à ɓúe wa nìpomu ɲúhṹ.†» 49 Á ɓa nì-kéní na ɓa le Kayiifu, yìa lé le Dónbeenì yankarowà ɲúhṹso beenì le lúlúure mu yi, á bía nɔn ɓa yi: «Mi yí zũ bìo ɓúi mu yi. 50 Mi so yí zũ le warɛ́n cɔ̃́n á mu sṹaaní ò o nùpue nì-kéní hí wa nìpomu ɓúenɓúen bìo yi à mu bè yi fennáa le?» 51 O Kayiifu mu yí bía hã bíoní mu míten. Ká bìo ó o lé le Dónbeenì yankarowà ɲúhṹso beenì le lúlúure mu yi, lé bṹn nɔn ó o wee fɛɛ le Dónbeenì ɲi-cúa kà síi, le o Yeesu ko ò o hí mín nìpomu bìo yi. 52 Mu yínɔń bán mí dòn bìo yi. O mún ko ò o hí, à le Dónbeenì zàwa ɓúenɓúen na saawaa wi ho dĩ́míɲá ɓúenɓúen yi, ò o vá kúee mín wán, à wé lè mu nìpomu dà-kéní.
53 Lé bṹn bìo yi, á ɓa zúifùwa ɲúnása bía tò mu wán mu zoǹ le mí ì na a Yeesu ɓa à ɓúe. 54 Á lé bṹn nɔn ó o Yeesu wã́a yí máa hɛ́ɛ ɓa zúifùwa tĩ́ahṹ à ɓa mi, ò o wà van ho lóhó ɓúi na ɓa le Efarayiimu, hìa ɓó le dùure yi, á vaá kará bĩ́n lè mí nì-kenínia.
55 Hen ká ɓa zúifùwa sã́nú na ɓa le Paaki wà ɓueé dã, à ɓa cɛ̀rɛ̀ɛ léka à fèn va ho Zeruzalɛɛmu, á vaa ceé míten à dàń díráa ho sã́nú mu. 56 Ɓa nùpua wee cà a Yeesu, á wee tùaka mín yi le Dónbeenì zĩ-beenì lún yi le o Yeesu mu á à yí ì ɓuen ho sã́nú díiníi lée, tàá o máa ɓuen. 57 Mu ù wé à le *Dónbeenì yankarowà ɲúnása lè ɓa *Farizĩɛwa á nɔn le ɲii le ká yìa zũ hen na ó o Yeesu wi yi, à ɓànso ɓuee bío mu, à mí wìi wo.
* 11:2 Mi loń Zãn vũahṹ 12.3 † 11:48 Ho pã̀ahṹ mu yi, ká ho Oroomusa pànká wi ɓa zúifùwa wán.