6
Ho Nazarɛɛte lóhósa yí tà a Yeesu bìo
(Matiye 13.53-58; Luki 4.16-30)
1 Bṹn mɔ́n ó o Yeesu ló hón lahó so yi á wà van ho lóhó na ó o dɔ̃n yi. Ó o nì-kenínia bò làa wó. 2 Bìo ho Sabaa dɔ̃n ó o zoó kàránna ɓa nùpua ɓa *zúifùwa kàránló zĩi yi. Ɓa minka nùpua na ɲá a bíoní á wó coon dàkhĩína. Á ɓa wee bío: «Bìo kà ɓúenɓúen ó o yú wen? O bè-zũńminì lè mu yéréké bìowa na ó o wee wé ó o yú wen? 3 Yínɔń orɛ́n lé o ɓùɛn-khɛ̀ɛro le? Á ɓàn nu yínɔń o Mari le? O Zaaki là a Zozee là a Zude là a Simɔn, bán so yínɔń ɓàn zàwa le? Á ɓàn hĩ́nni làa wɛn yí wi mín wán hen le?» Lé bṹn nɔn á ɓa yí tàráa o Yeesu bìo. 4 Ká a Yeesu màhã́ bía nɔn ɓa yi: «Le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro wé yí le kɔ̃̀nbii lùa ɓúenɓúen yi. Ká ɓàn kùrú lóhó mí bɛɛre nùpua, lè ɓàn temínlowà lè ɓàn zĩ-ɲúhṹ nùpua bán máa wé kɔ̃̀nbi o.» 5 O Yeesu yí wó yéréké bìo bĩ́n, ká mu yínɔń ɓa vánvárowà nùwã yɛn na ó o bò mí níní wán á wɛɛ́ra. 6 Bìo ɓa yí dó mí sĩa wo yi á wó a coon.
O Yeesu tonkaa mí nì-kenínia lè ɓa nùwã ɲun ɲun
(Matiye 10.5-15; Luki 9.1-6)
Bṹn mɔ́n ó o Yeesu tò hã lórá na bã́makaa bĩ́n yi, á wee kàrán ɓa nùpua. 7 O von mí nì-kenínia pírú ɲun á wee tonka lè ɓa nùwã ɲun ɲun. O nɔn ho dàńló ɓa yi, à ɓa wé kĩ̀kã́náa ɓa cĩ́náwa yi, 8 á bía bìo kà nɔn ɓa yi: «Mi yí ɓua dɛ̀ɛ à láráa ho wɔ̃hṹ ká mu yínɔń le bũ̀in-za mí dòn. Mi yí ɓua bè-dínii, tàá puure. Mi yàá pá yí ɓua wárí. 9 Mi zĩ́ hã nakãa ká a ɓúi yí ɓua báká ɓúi à séení hìa ó o zã́.» 10 Ò o bĩnía bía: «Mi wé vaá zon lóhó lée lóhó yi, à le zĩi na mí làara yi lé bĩ́n à mi kɛɛní yi fúaa mi léró ho lóhó mu yi. 11 Ká lóhó na sa wé pã́ le mi máa làa mí wán, tàá ká ɓa pã́ le mí máa ɲí mí cɔ̃́n, ká mi wee lé ho yi, à mi púaa mi zení khṹnkhũnì kúia bĩ́n.* Á bṹn ǹ zéení làa bán le ɓa wó khon.» 12 Á ɓa ɓɛ̀n wà dén ɲii so wán, á vaá wee hɛ́ɛ bue mu na ɓa nùpua yi le ɓa yèrèmá mí yilera lè mí wárá. 13 Ɓa cĩ́náwa cɛ̀rɛ̀ɛ ɓa wee ɲa lén bìa ɓa wi yi, á mún wee khìi ho ɲiló lè ɓa vánvárowà cɛ̀rɛ̀ɛ, à wɛɛ́ ɓa.
O Zãn Batiisi ɓúeró bìo
(Matiye 14.1-12; Luki 9.7-9)
14 Bṹn ǹ wé ò o bɛ́ɛ *Heroode† ɲá a Yeesu bìo, lé bìo ó o yèni ló hã lùa ɓúenɓúen yi. Ɓa nùpua ɓúi wee bío le lé o Zãn Batiisi á vèera, le lé bṹn nɔn ó o dà mu yéréké bìo wee wéráa. 15 Ká ɓa ɓúi bán ɓɛ̀n wee bío le mu lé o *Elii. Ɓa ɓúi yàá ɓɛ̀n wee bío le mu lé le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà na yáanía nì-kéní. 16 Bìo ó o Heroode ɲá mu kà, ó o le éee! Le o Zãn Batiisi na mínɛ́n nɔn le ɲii ɓa kúio ɲúhṹ lé wón bĩnía vèera le.
17-20 Bìo kà lé bìo mu wóráa: O Heroode hĩ́a fó mín za Filiipu‡ ɓàn hã́a Herodiade yan. Ó o Zãn bía nɔn wo yi: «Mìn za ɓàn hã́a á fo yí ko à ũ fé ya.»§ Bìo ó o Herodiade ɲá mu ó o sĩi cã̀ a Zãn yi, á wi ò o cà a ɓúeró yahó ká a màhã́ yí dàńna mu yí wó, lé bìo ó o Heroode mu fù wee hézɔ̃́n o Zãn. O zũ le o lée nì-tente na bìo sã̀ le Dónbeenì yi, ó o ɓɛ̀ntĩ́n fù pan o bìo. Hen ká a wee ɲí a bíoní, ò o máa zũń bìo o ò wé sese, ò o ɲɔǹ pá wa a bíoní ɲíló. Ká bṹn pá yí hò bìo ó o nɔn le ɲii á ɓa wìira a Zãn mu can dó ho kàsó yi, á wɛɛ́raráa o Herodiade sĩi.
21 Á nɔ̀nzoǹ na ó o Heroode mu teró wizonle bánbáa ɓueé dɔ̃n yi, ó o Herodiade wã́a bò bṹn yi á wóráa bìo ó o lá wee leéka. Mu zoǹ ó o Heroode wó ho sɔ̃́n-beenì ò o von mí bɛ́ɛnì nì-beera, á von ɓa dásíwá ɲúnása lè ho Kalilee kɔ̃hṹ bá-zàwa. 22 Mu zoǹ ó o Herodiade hĩ́nló á wà zon hen na ɓa wee dí ho sã́nú yi, á zoó yon. Ó o bìo wɛɛ́ra a Heroode làa bìa ó o von sĩa. Ó o Heroode wã́a bía nɔn o hĩ́nzoró yi: «Bìo fo le fo ò cà à ũ zéení, á ĩ na mu foǹ.» 23 Fúaa o hĩ́a báa á bía bìo kà: «Bìo ɓúenɓúen na á fo le fo o cà á ĩ ì na foǹ, hàrí mu wé ĩ bɛ́ɛnì ɓàn sanka màní, á ĩ pá à na mu foǹ.» 24 Ó o hĩ́nzoró wã́a wà lée tùara mín nu yi: «Lé mu yɛ́n á ĩ ko à ĩ bío le o *Heroode na miì coon?» Á wón bía nɔn mí hĩ́nló yi: «Lɛ́n zo o bío le o Zãn Batiisi ɲúhṹ lé hìa ò o na foǹ.» 25 Ó o hĩ́nzoró dɛ̀ɛnía yèrèmáa bánbáa zon o bɛ́ɛ cɔ̃́n á zoó bía bìo kà nɔn wo yi: «O Zãn Batiisi ɲúhṹ lé hìa à ũ wã́a dé ho lɛnɓuɛn yi na miì.» 26 Ó o bɛ́ɛ sãnía ɓúenɓúen yòó tò. Ká a màhã́ yí wi ò o pĩ́ bìa ó o von yahó bìo ó o báa bìo yi. 27 Mí lahó yi ó o dɛ̀ɛnía tonkaa mí dásí nì-kéní, á nɔn le ɲii yi le o vaa kúii o Zãn Batiisi ɲúhṹ ɓua ɓuennáa. Ó o dásí nìi wà van ho kàsó zĩi yi, á vaá kúio o Zãn Batiisi ɲúhṹ, 28 á dó ho lɛnɓuɛn yi á ɓueé nɔn o hĩ́nzoró yi, á wón ɓuan vaá nɔn mín nu yi. 29 Bìo ó o Zãn Batiisi nì-kenínia ɲá mu, á ɓa ɓueé lá a vaá nùuna.
O Yeesu díinía ɓa minka zã̀amáa
(Matiye 14.13-21; Luki 9.10-17; Zãn 6.1-14)
30 Ɓa tonkarowà vaá bĩnía ɓuara a Yeesu cɔ̃́n, á ɓueé fɛɛra bìo ɓa wó làa bìo ɓa kàránna ɓúenɓúen lè ɓa nùpua á nɔn wo yi. 31 Ɓa nùpua na wee ɓuen ká ɓa bĩní lɛ́n á boo dà, fúaa o Yeesu lè mi tonkarowà yí yú ho pã̀ahṹ máa díráa. Lé bṹn nɔn ó o bíaráa bìo kà nɔn ɓa yi: «Mi ɓuen le wa khɛ̀n lé à mi lée yí vũń cĩ́inú.» 32 Á ɓarɛ́n mí dòn wã́a zon ho woohṹ á khɛ̀ra ló van hen na á nùpue mía yi. 33 Ká nùpua cɛ̀rɛ̀ɛ màhã́ mɔn ɓa lɛ́nló, á zũna ɓa. Á ɓa lóka hã lórá ɓúenɓúen yi á ɓùunia dú a Yeesu lè mí tonkarowà yahó van ho lahó mu yi. 34 Bìo ó o Yeesu zoó ló ho woohṹ yi, ó o mɔn ɓa minka zã̀amáa. Á ɓa màkárí ɓuan wo yi, lé bìo ɓa ɓonmín lòn pia na paro mía. Ó o wã́a kàránna ɓa làa bìo cɛ̀rɛ̀ɛ. 35 Bìo le wii wee tè, ó o Yeesu nì-kenínia vá ɓueé ɓó a yi á bía nɔn wo yi: «Le wii tò, à hen na wa wi yi, á nùpue mía yi. 36 Bío le ɓa nùpua mu lɛ́n va hã manawà lè hã lórá na sùarákaa hen, à vaa yà mu bìo dí.» 37 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Minɛ́n miten na mu bè-dínii ɓa yi.» Á ɓa bía nɔn wo yi: «Hàrí wa vaa yà wɛ́n-hãani* khĩá-ɲun búurú ɓuee na ɓa yi, á hon pá máa yí ɓa.» 38 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Mi vaa loń le lée búurú bìo yɛn ká mi cɔ̃́n.» Bìo ɓa van ɓuara, á ɓa bía nɔn wo yi: «Lée búurú bi-zàwa bìo hònú làa cezàwa bùaa ɲun.» 39 Ó o Yeesu wã́a nɔn le ɲii mí nì-kenínia yi le ɓa sanka ɓa nùpua le ɓa kɛɛní lè mi kuio le ɲí-sio wán. 40 Á ɓa kará lè mí kuio. Ɓa ɓúi lé ho khĩmàni khĩmàni, ɓa ɓúi lé ho ɓúará-ɲun làa pírú pírú. 41 Ó o Yeesu wã́a fó ho búurú bi-zàwa bìo hònú lè ɓa cezàwa bùaa ɲun ɓuan, ò o hóonía mí yahó ho wáayi á wee fìo, ò o dó le Dónbeenì bárákà, ò o cɛ̀ɛkaa ho nɔn mí nì-kenínia yi le ɓa sanka na ɓa nùpua yi. O mún sankaa ɓa cezàwa bùaa ɲun nɔn ɓa ɓúenɓúen yi. 42 Ɓa lè mi nì-kéní kéní yú dú á sù. 43 Ho búurú lè ɓa cezàwa na là ká á ɓa nì-kenínia khuiira, á mu sú hã sàkíwá pírú ɲun. 44 Bìa dú mu, á ɓa báawa mí dòn á yú ho muaaseé hònú.
O Yeesu wee varáka ho vũ-beenì ɲumu wán
(Matiye 14.22-33; Zãn 6.15-21)
45 Bṹn mɔ́n ó o Yeesu dɛ̀ɛnía kĩ̀kã́a mí nì-kenínia yi le ɓa zo ho woohṹ à dí mí yahó khí ho vũ-beenì mɔ́n lè ho Bɛtesayidaa lóhó cɔ̃́n, ká minɛ́n ǹ na ho wɔ̃hṹ ɓa zã̀amáa yi á ɓa à ɓoka. 46 Bìo ɓa saawaa mín yi vó, ó o vaá yòora le ɓúee ɓúi wán á wà yòó fìo le Dónbeenì yi. 47 Ho tá á à bío le mí ì hĩ, à bṹn ho woohṹ na ó o nì-kenínia zon á zoó wi ho vũ-beenì sĩi yi. Ò o Yeesu mí dòn lée dĩ̀n le ɓónɓóore yi. 48 Ó o mɔn ò o nì-kenínia lò wee be lè ho woohṹ pàró, lé bìo ho pinpiró wee sĩ́ ɓa yahó. Hã tá-tĩa yi, ó o Yeesu wee varáka mu ɲumu wán á mà ɓa, á wà vaá nikhĩí ɓa. 49 Bìo ɓa mɔn wo ò o wee varáka mu ɲumu wán, á ɓa wee leéka le o lée nì-hɔ̃́nbóní. Á ɓa wee wãamaka. 50 Ɓa ɓúenɓúen á yìa yí mɔn wo mía. Á ɓa zɔ̃́nkaa dàkhĩína. Ká a Yeesu dɛ̀ɛnía bía làa ba: «Mi hení mi sĩa, mu lé ĩnɛ́n, mi yí zɔ̃́n bìo.» 51 Ò o yòó zon ho woohṹ yi làa ba, á ho pinpiró dĩ̀n. Ó o nì-kenínia wó coon dàkhĩína. 52 Ɓa yí zũna mu yéréké bìo na ó o wó lè ho búurú ɓàn kúará, lé bìo ɓa tun mí yiwa.
53 Ɓa kã́a ho vũ-beenì khíi dɔ̃n ho lahó na ɓa le Zenɛzarɛɛte kɔ̃hṹ, á ɓa can mí woohṹ mu ɲumu ɲii. 54 Bìo ɓa zoó ló ho woohṹ yi á ɓa nùpua na mɔn o Yeesu dɛ̀ɛnía zũna a, 55 á ɓa hɛ́ɛra bía a bìo. Á ɓa nùpua wee lé lùa ɓúenɓúen yi à ɓua mí vánvárowà ká ɓa wi mí dãmu sĩ̀a wán, à varáa o cɔ̃́n hen na ɓa wee ɲí le o wi yi. 56 Lùa ɓúenɓúen na ó o Yeesu wee va yi, hã ló-zàwa lè hã ló-beera lè hã manawà, á ɓa nùpua wee ɓua mí vánvárowà à varáa ho fèmínló lara yi ká ɓa yanka a le o día le ɓa tṹiika a dà-zĩ́nii ɲi-kã́a yi. Á bìa wee yí le tṹii yi, bán ɓúenɓúen wee wa.
* 6:11 Mi loń Matiye vũahṹ 10.14 † 6:14 O Heroode na ɓa bía bìo hen lé o Heroode Ãntipaasi. ‡ 6:17-20 O Filiipu na ɓa bía bìo hen lé yìa hĩ́a wi ho Oroomu lóhó yi. Wón wi mí dòn là a Filiipu na fárá ho Sezaaree lóhó. O Heroode hĩ́a fó ɓàn hã́a yan ká a yìo wi lua. § 6:17-20 Mi loń Levii nùwã vũahṹ (Lévitique) 18.16 * 6:37 Le wɛ́n-hɔ̃nló dà-kéní wee yí o nùpue nì-kéní wizon-kùure sámú sàáníi.