4
O Yeesu là a Samarii hĩ́nzoró fò mín le buii wán
1 Ɓa *Farizĩɛwa ɲá le o Yeesu mɔ́n nùpua á po a Zãn nùpua, ó o mún wee bátízé ɓa nùpua po a. 2 (O Yeesu mí bɛɛre yí máa bátízé ɓa nùpua. O nì-kenínia lé bìa wee bátízé ɓa). Bìo ó o Yeesu ɲá bìo ɓa bía a dã́ní yi, 3 ó o ló ho *Zudee kɔ̃hṹ yi lè mí nì-kenínia á bĩnía ɲɔn ho Kalilee kɔ̃hṹ. 4 Ká ɓa màhã́ ko ɓa kã́a ho *Samarii kɔ̃hṹ yi à varáa bĩ́n. 5 Ɓa wà á vaá sùaráa ho Samarii lóhó ɓúi na ɓa le Sikaare yi. Ho lóhó mu ɓó ho mɔhṹ na ó o *Zakoobu yánkaa nɔn mí za Zozɛɛfu yi.* 6-8 Buii ɓúi ó o Zakoobu yánkaa có bĩ́n. Bìo ó o Yeesu ɓueé dɔ̃n dén buii so ɲúhṹ yi, ò o san le vɛɛnì yi, ó o lií kará bĩ́n wee vũńka. Ò o nì-kenínia bán wà zoó yà mu bè-dínii ho lóhó yi. Mu wó à le wii yòó fárá.
Ó o Samarii hĩ́nzoró ɓúi ló wà ɓueé hà mu ɲumu, ó o Yeesu bía làa wo: «Hã́a mu, hã mi lè mu ɲumu le ĩ ɲu.» 9 Ó o hã́a bía nɔn wo yi: «Éee! Ũnɛ́n zúifù nìi wó kaka wee fìo mu ɲun-ɲunii ĩnɛ́n na lé o Samarii hĩ́nzoró cɔ̃́n?» O hã́a bía bṹn lé bìo ɓa *zúifùwa fù yí máa páaní bìo ɓúi yi lè ɓa Samariisa hùúu. 10 Ó o Yeesu bía nɔn o hã́a mu yi: «Fo lá zũ bìo na le Dónbeenì le mí ì hã làa fo, á lá zũ yìa wee fìo mu ɲumu ũ cɔ̃́n, ũnɛ́n lé fo lá à fìo mu ɲumu, ó o lá à na mu ɲumu na wee na le mukãnì binbirì foǹ.» 11 Ó o hã́a bía nɔn o Yeesu yi: «Nì-kàránlo, le buii nà yi, á ũ hũló mún mía máa hàráa. Á fo lá à wé kaka á à yíráa mu ɲumu na wee na le mukãnì binbirì mu? 12 Wàn ɓùaa Zakoobu lé yìa có le buii mu. Orɛ́n mí bɛɛre ɲun le ɲumu, ó o zàwa là a sáníi mún ɲun mu. Á ũnɛ́n so dà à bío le fo po wón le?» 13 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Nùpue lée nùpue na wee ɲu le buii na kà ɲumu, wón á le ɲu-hãní pá wé è dàń. 14 Ɛ̀ɛ ká nùpue na à ɲu mu ɲumu na á ĩ na ɓànso yi, wón á ɲu-hãní máa bĩní máa dàń hùúu. Mu ɲumu na á ĩ na a yi, á à wé lòn ɲun-dã́ní na yí máa fĩ̀ hùúu ɓànso yi, á mu ù na le mukãnì binbirì.» 15 Ó o hã́a bía nɔn o Yeesu yi: «Nì-kàránlo, yàá wã́a na bṹn ɲumu so miì, à le ɲu-hãní yí bĩní yí dàń mi, à ĩ wã́a yí bĩní yí ɓuee hà ɲumu hen.»
16 Ó o Yeesu bía nɔn o hã́a yi: «Lɛ́n zoo ve mìn báa à mi ɓuee lé.» 17 Ó o hã́a bía nɔn wo yi: «Ĩ yí yan.» Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Ũ tũ̀iá sĩ à ũ bío le fo yí yan. 18 Bìo fo bía bon. Ɓa báawa na fo yan yú ɓa nùwã hònú, á yìa làa fo páanía wi kà yínɔń mìn báa.» 19 Ó o hã́a wã́a bía nɔn o Yeesu yi: «Wàn yàró, ĩ wã́a zũ le ũnɛ́n lé le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro ɓúi. 20 Warɛ́n wàn ɓùaawa á ɓùaanía le Dónbeenì le ɓúee na kà wán, ká minɛ́n zúifùwa bán wee bío le hen na le Dónbeenì ko le wé ɓùaaní yi á wi ho Zeruzalɛɛmu yi. Á lé mu yɛ́n wã́a bìo bon?» 21 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Hã́a mu, tà bìo á à ĩ bío yi. Pã̀ahṹ ɓúi khíi dã, á le Dónbeenì ɓùaaníló le ɓúee na kà wán lè ho Zeruzalɛɛmu yi á bìo ɲúhṹ máa wé. 22 Minɛ́n Samariisa wee ɓùaaní le Dónbeenì ká mi yí zũ le. Warɛ́n zúifùwa bán zũ le Dónbeenì na wa wee ɓùaaní lé bìo le Dónbeenì dĩ̀n warɛ́n wán á wee kã̀nínáa ɓa nùpua. 23 Ɛ̀ɛ ká pã̀ahṹ ɓúi khíi dã, ho yàá wã́a dɔ̃n vó, á le Dónbeenì ɓùaanílowa binbirì á wé è ɓùaaní a Maá Dónbeenì lè lerɛ́n mí bɛɛre Hácírí pànká, lè ho tũ̀iá poni na le zéenía làa ba. Mu bon, bán ɓùaanílowa so lé bìa ó o Maá sĩi vá yi. 24 Le Dónbeenì lé le hácírí, á bìa wee ɓùaaní le ko ɓa ɓùaaní le lè lerɛ́n mí bɛɛre Hácírí pànká, lè ho tũ̀iá poni na le zéenía làa ba.»
25 Ó o hã́a bía nɔn o Yeesu yi: «Ĩ zũ mu le *Yìa le Dónbeenì mɔn léra yìa ɓa le *Krista, á wà à ɓuen. Ká a khíi ɓueé dɔ̃n, ó o ɓueé zéeníka mu bìowa ɓúenɓúen yara làa wɛn.» 26 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Ĩnɛ́n na wee bío làa fo kà lé orɛ́n mí bɛɛre.»
27 Bṹn pã̀ahṹ ò o Yeesu nì-kenínia bĩnía ɓueé dɔ̃n. Bìo ɓa ɓueé mɔn ò o Yeesu wee bío là a hã́a, á mu wó ɓa coon. Ká ɓarɛ́n ó o ɓúi màhã́ yí tùara a yi le mu wó kaka tàá lée webio nɔn ó o wee bíoráa là a hã́a mu. 28 Ó o hã́a wã́a día mí ɲumu dɛ̀ɛ bĩ́n, ò o wà zon ho lóhó yi à zoó wee bío lè ɓa nùpua 29 le ɓa ɓuee lée loń o nìi na zũńna bìo á mí wó ɓúenɓúen á bía. Le o màhã́ à wé Yìa le Dónbeenì mɔn léra na ɓa le Krista lée? 30 Á ɓa nùpua ló mà a Yeesu.
31 Hón pã̀ahṹ so yi, ó o Yeesu nì-kenínia le o dí. Ɓa wee bío: «Nì-kàránlo, sábéré à ũ dí.» 32 Ká a màhã́ bía nɔn ɓa yi: «Ĩ bè-dínii á mi yí zũ sìí.» 33 Á ɓa nì-kenínia wee tùaka mín yi le o ɓúi màhã́ ɓuan bè-dínii ɓueé nɔn wo yi lée. 34 Ó o Yeesu bía nɔn ɓa yi: «Yìa tonkaa mi sĩi bìo wéró, lè ho tonló na ó o le ĩ sá à síiní ɲii, bṹn lé bìo lé ĩ dĩ́nló. 35 Minɛ́n wee wé bío le hen làa pĩina bìo náa ká ho dĩ́nló láró dɔ̃n. Ká ĩnɛ́n ɓɛ̀n wee bío na mia: Mi loń hã manawà sese, ho dĩ́nló bon dĩ̀n á pan mí láró. 36 Yìa wee lá ho dĩ́nló dɛ̀ɛnía ɓúakáa mí tonló á wee yí mí sàáníi. Ho dĩ́nló na ó o wee lá lé ɓa nùpua na à kɛń le mukãnì binbirì na máa vé yi. Lé kà síi ó o dìro là a láro sĩa wee wé páaní waráa. 37 Bìo bía kà ɓɛ̀ntĩ́n bon: O dìro wi, á yìa wee lá ho dĩ́nló wi. 38 Àwa, ĩnɛ́n wã́a tonkaa mia ɓa nùpua cɔ̃́n bèra a na à mi yí ɓa ɓuennáa làa bìo ho dĩ́nló lárowà wee láráa ho ho mɔhṹ na á ɓa yí sá yi bìo síi. Nì-vio lé bìa ɓúa ho tonló mu ɲúhṹ, á minɛ́n á à sá à sĩ̀ ɲii.»
39 Ho Samariisa na wi ho lóhó mu yi cɛ̀rɛ̀ɛ dó mí sĩa o Yeesu yi, lé bìo ó o hã́a míten bía nɔn ɓa yi le o Yeesu bía bìo mí wó ɓúenɓúen nɔn mí yi. 40 Lé bṹn nɔn ká ɓa Samariisa ɓueé dɔ̃n, á ɓa yankaa wo le o kɛɛní làa mí. Ó o Yeesu kará bĩ́n hã wizooní bìo ɲun. 41 Á bìa dó mí sĩa wo yi wíokaa dó wán hã bíoní na ó orɛ́n mí bɛɛre bía nɔn ɓa yi bìo yi. 42 Á ɓa bía nɔn o hã́a yi: «Bìo kà wán, á wa wã́a dó wa sĩa wo yi lé bìo warɛ́n wa bɛɛre ɲá a ɲi-cúa, ká mu yínɔń bìo fo bía nɔn wɛn mí dòn bìo yi. Wa wã́a zũ le orɛ́n lé ho dĩ́míɲása kã̀nílo.»
O Yeesu wɛɛ́ra a ya-dí beenì ɓúi za
43 Bìo ó o Yeesu lè mí nì-kenínia wó hã wizooní bìo ɲun ho lahó mu yi, á ɓa ló bĩ́n wà van ho Kalilee kɔ̃hṹ yi. 44 O Yeesu míten hĩ́a bía le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro máa wé yí le kɔ̃̀nbii mín kùrú kɔ̃hṹ yi. 45 Ɛ̀ɛ ká bìo ó o vaá dɔ̃n ho Kalilee, á ho kɔ̃hṹ mu nùpua ɓuan wo se. Lé bìo á bán mún van ho *Paaki sã́nú díró ho Zeruzalɛɛmu yi, á vaá mɔn bìo ɓúenɓúen na ó o wó bĩ́n.
46 O Yeesu bĩnía van ho Kalilee kɔ̃hṹ lóhó na ɓa le *Kanaa, hen na ó o hĩ́a yèrèmáa mu ɲumu wó lè ho dìvɛ̃́n yi. Ho kɔ̃hṹ mu bɛ́ɛ tonni ya-dí beenì ɓúi wi bĩ́n á za lò yí here wi ho *Kapɛɛnayuumu yi. 47 Bìo ó o tonni ya-dí beenì mu ɲá le o Yeesu ló ho *Zudee kɔ̃hṹ yi á ɓuara ho Kalilee, ó o ló van o cɔ̃́n, á vaá yankaa wo le o ɓuen ho Kapɛɛnayuumu, à ɓuee wɛɛ́ mí za na día mu húmú ɲii wán. 48 Ó o Yeesu bía nɔn o nìi yi: «Yínɔń mi wé yí mɔn mu yéréké bìowa na wee zéení le Dónbeenì pànká, á mi máa dé mi sĩa miì lon?» 49 Ó o bɛ́ɛ tonni ya-dí beenì bía nɔn o Yeesu yi: «Nì-kàránlo, sábéré à ũ wa bè mín va hen na á ĩ za wi yi ò o yí hí.» 50 Ó o Yeesu bía nɔn wo yi: «Lɛ́n va, ũ za á dɛ̀ɛ ɓúi máa wé.» Ó o nìi dó mí sĩi bìo ó o Yeesu bía nɔn wo yi ó o bĩnía wà.
51 Mu tá na lée tɔ̃n, ó o ton-sáwá ló ɓueé sã́ a yahó, á bía nɔn wo yi le o za wã́a wan. 52 Ó o tùara ho pã̀ahṹ na ó o za mu bìo díká dó yi làa ba. Á ɓa bía nɔn wo yi le mu wó ho hĩihṹ ká le wii dá yɛɛnía. Lé hón pã̀ahṹ so á le tɛ̀ɛnì ɓúakáa ló a sãnía yi. 53 Ó o za ɓàn maá wã́a zũna le mu wó ho pɔ̃̀n-kéní na ó o Yeesu bía nɔn wo yi le o za á dɛ̀ɛ ɓúi máa wé. Ó orɛ́n lè mí zĩi nùpua ɓúenɓúen dó mí sĩa o Yeesu yi. 54 Bṹn lé bìo wó a Yeesu cúa-ɲun níi yéréké bìo na wee zéení le o ló le Dónbeenì cɔ̃́n na ó o bĩnía ɓueé wó ho Kalilee kɔ̃hṹ yi, ká a ló ho Zudee kɔ̃hṹ yi ɓuara bĩ́n.
* 4:5 Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 33.19; 48.22; Zozue vũahṹ 24.32