6
Yezu eezɛdjɛ botom bɛmil ɛtɛn edee
1 Bhii tak, Yezu eezɛtɔ́ pɛ yii kyeed boo soob na djato-djato kyee dik Ghalile. Boo soob tak baadjóoaa ɛ Tibeliaad. 2 Wɔ gwaa zukamwaa nɛ mot zɛdu nyɛ, etɛɛ náá, bɛ nadi ebee endem e mɛbwala mɛ nyɛ nadi é sa nɛ ɛtsik ɛ membel ɛ. 3 Tin, Yezu eezɛbyet kɔ ɛtsok. Bhii tak nyɛ eezɛnɔɔ nyel disi bɛ nɛ bɛdjekel bɛ. 4 Eghɛŋ tak, ye nabɛ ɛ́ dwoo Pak, ɛbyoŋ ɛ eYuda. 5 Dáa Yezu naben mis bee náá, bot mɛdhuu mɛdhuu nadi zyɛ pɛ pak nyɛ nadi ɛ́. Nyɛ ɛ́ boozɛke nɛ Filip náá: «Mena kɛbɔm emapa etɛp bot bak needɛ ɛ paa?» 6 Nyɛ nake nɛ Filip deenek ɛ́, etɛp nyɛ neebee dáa nyɛ aasa ɛ. Etɛɛ náá, nyɛy nyɛ ɛmet nadi gu dáa nyɛ aasa étɛp bɛ needɛ ɛ.
7 Filip eezɛbɔɔza náá: «Nɛ edeniye bɛdhet ɛbá bis tok nɛ ghwyil ɛbɔm emapa aadjala nɛ dek bot bak djas ɛ*.» 8 Mot ngɔt tɔ bɛdjekel bɛ, yɛ din ɛ nabɛɛ Andele. Nyɛ nadi ɛ́ dhyeeb ɛ Simɔŋ Pyɛɛd, nyɛy zokazɛke nɛ Yezu náá: 9 «Tɔ sama bot ɛ di wak'ak, ye ɛ́ nɛ mɔɔ ngbaaz ngɔt di nɛ emapa etɛn†, zɛnɔɔ bɔɔ bɛsu ɛ ɛbá. Yenek aakosa yé nɛ zukamwaa nɛ mot ɛ di wak'ak?» 10 Tin, Yezu eezɛke náá: «Dhilka bɛ si mendiindil.» E di tak, ye nabɛɛ, nɛ mɛso-mɛgwyii, ɛbuɛpe ee bot aadi kɔ tak ɛ. Tin, bɛ eezɛnɔɔ mɛnyel, disi. Bot ɛ nadi tin ɔ nabɛɛ tyee botom bɛmil ɛtɛn. 11 Bhii tak, wɔ gwaa Yezu zɛnɔɔ mapa, ghaapɛɛ Zɛɛb. Nyɛ eezɛnɔɔ djɛ bɛ, bɛ kaa bot binɔk ye ɛ́. Bhii tak nyɛ eebaazɛnɔɔ bɛsu, nyɛ eebaadjɛ bɛ, bɛ kaa bot binɔk ye ɛ́. Bot djas naadɛ dáa elyem bɔɔ kwyɛl ɛ. 12 Dáa bot nadɛ djil ɛ, nyɛ ɛ́ booke nɛ bɛdjekel bɛ náá: «Bulaka nɛ epes ee lik ɛ, e kaab náá, ye ɛ́ zɛkɛpulel.» 13 Tin, bɛdjekel eezɛni é tek ebhil e tak. Wɔ gwaa bɛ zokazɛlwoodal mɛbhwaa kam nɛ ebá nɛ mɛbhubhwak mɛ emapa etɛn nɛ bɛsu ɛbá bot nakat ɛdɛ ɛ.
14 Dáa bot nabee endem e mɛbwala mɛ Yezu nasa ɛ. Wɔ gwaa bɛ zɛke náá: «Nɛ tsɛɛtsɛ, nwyak ɛ ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb nakɛkaa náá, nyɛ waazyɛ kɔ bɔs'ak ɔ.» 15 Tin, Yezu naazɛgu náá, bɛ nadi suu ɛzɛmɛt nyɛ nɛ ghwyil, étɛp ɛdil ɛ nyɛ kɔ boo mɛkoozi nɛ bhel ɛ. Nyɛ ɛ́ boo zɛkaab byet kɔ ɛtsok, nyɛy nyɛ ɛmet.
Yezu eezɛkɛ kɔ boo soob
16 Dáa dwoo nabɛ é moo sila ɛ, bɛdjekel bɛ eezɛwyeed tɔ́ pɛ ɛboŋ ɛ boo soob na djato-djato. 17 Bhii tak bɛ eezɛni tɔ boo elɛɛd. Tin, bɛ moo tsaal dii tɔ́ pɛ yii kyiid pɛ kyee Kapɛlnaum. Ye nabɛɛ, ɛgwyitok eezegwyiidela. Yezu nadi ɛ́, nyɛ dinaa ààzɛbela bɛ. 18 Tin, boo ghuu moo tin é pupal, bhuungee moo tin é ghɛɛ mɛdii ɛlyelɛpe. 19 Bhis bɛ naduk tyee enɛŋ etɛn ɛ, bɛ ka bee ɛ Yezu é kɛkɔ dii. Nyɛy é zyɛ pɛ kyee bɛ nadi tɔ elɛɛd ɛ. Ye nabɛɛ bwoo nɛ bɛbebwol naamɛt bɔɔ djas. 20 Tin, Yezu ɛ́ boozɛke nɛ nɔɔ náá: «Ye ɛ́ mam, nàbemka ba!» 21 Bɛ nadi kwyɛl ɛniigal nyɛ tɔ boo elɛɛd tak. Edi tak wat, elɛɛd eezɛkum e ɛboŋ ɛ bɛ nadi kwyɛl ɛsɛɛ ɛ. 22 Ɛdhuu ɛ bot ɛ nalik pɛ yii kyiid boo soob na djato-djato ɔ. Yak dwoo bhii tak, bɛ eezɛbee náá, ye nazokalik e ɛboŋ ɛ elɛɛd wat. Bɛ nadi gu náá, Yezu nabɛɛ ààtɔ́ tɔ elɛɛd wat bɛ nɛ bɛdjekel bɛ. Bɛ natɔ́ ɛ bɔɔ bɛ ɛmet. 23 Bɛdhiiti elɛɛd nadi dus pɛ ghaada Tibeliaad. Yɛ eezɛkum pɛ pak bɛ nadi dɛ emapa bhis mendjaala mɛ Ghɛŋ naghaapɛɛ Zɛɛb ɛ. 24 Eghɛŋ mɛdhuu mɛ bot binɔk nabee náá, Yezu nɛ bɛdjekel bɛ nabɛɛ ààbɛ tin ɛ. Bɛ ɛ́ boozɛni tɔ mɛlɛɛd kɛsaa Yezu bɔɔ bɛ ɛmet pɛ kyee dik Kapɛlnaum.
Yezu ɛ mapa tsik
25 Bɛ naazɛboma nɛ Yezu pɛ nyɛ nadi pɛ yii kyiid boo soob na djato-djato ɛ. Bɛ eezɛdji nyɛ náá: «Labhi, wɔ ka leezyɛ kak é yaa ɛwala?» 26 Tin, Yezu eezɛbɔɔza náá: «Tsɛɛtsɛ nɛ tsɛɛtsɛ mɛ lɛɛ bin etɛp e tsɛɛtsɛ náá: Bi ààsaa mɛ etɛɛ náá, bi naabee endem e mɛbwala mam. Bi saa mɛ ɛ, etɛɛ náá, ye nabɛɛ bi naadɛ emapa, bi naadjil ɛnyɔɛpe. 27 Nà saka mɛsa étɛp ɛsaŋ ɛ edee ee di náá, yɛ waapulel ɛ. Saka mɛsa étɛp ɛbela edee di bɔya ɛ. Edee di djɛ tsik na kɔm-kɔm ɛ, edee ee Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot aadjɛ bin ɛ. Etɛɛ náá, Zɛɛb Sɛɛg nyɛy nyɛ ɛmet naadjɛ nyɛ ze ɛsa mɛsa mɛ nyɛ di sa yenek.» 28 Bɛ eezɛke nɛ Yezu náá: «Bis goka nɛ ɛsa dáa étɛp bis neesa etɛp Zɛɛb di kwyɛl ɛ?» 29 Tin, Yezu eezɛbɔɔza náá: «Sa Zɛɛb di kwyɛl ɛ, ye ɛ́ náá, bi dum koŋ nɛ mot nyɛ nadhis ɔ.» 30 Bot binɔk eezɛke nɛ Yezu náá: «Lyaala bis dhiiti ndem mɛbwala. Tin, bis ɛ waadum koŋ nɛ nɔ. Yaa embɛɛ mɛsa mɛ yé wɔ di sa? 31 Bɛbhaab binaka naadɛ emapa ee nadus tɔ gwoo ɛ. Bɔɔ tɔ kyee bɔs bɛsyɛ di ààbɛ nɛ mɛdii ɛ dáa nakwyalel náá: “Zɛɛb naadjɛ bɛ emapa ee nadus tɔ gwoo ɛ‡.”» 32 Yezu eezɛbɔɔza náá: «Tsɛɛtsɛ nɛ tsɛɛtsɛ mɛ lɛɛ bin etɛp e tsɛɛtsɛ náá: Ye tok Moiiz nadjɛ bin mapa nadus pɛ tɔ gwoo ɛ. Ye ɛ́ Saag'am ɛ di djɛ bin tɛtɛ mapa di dus pɛ tɔ gwoo ɛ. 33 Etɛɛ náá, mapa Zɛɛb di djɛ bot ɛ, ye ɛ́ mapa di dus pɛ ɛko ɛ. Ye ɛ́ di djɛ tsik nɛ bot ɛ bɔs djas.» 34 Tin, bɛ ɛ́ boozɛke nɛ nɛ náá: «Ghɛŋ, gheedjedjɛ bis mapa tak mɛlu djas!» 35 Yezu eezɛbaake nɛ nɔɔ náá: «Ye ɛ́ mam ɛ di mapa di djɛ tsik ɛ. Mot aazyɛ pɛ daa lam ɔ, nyɛ aanàkwaabaagwak za. Deenek, mot aadum koŋ nɛ nam ɔ, nyɛ aanàkwaabaagwak gwyes mɛdii. 36 Tin, mɛ lɛɛ bin ɛ náá, bi eebee mɛ, saabɛgɔs kabɛ ɛ́ náá, bi ààdum koŋ nɛ nam. 37 Bot djas ee Saag'am di djɛ mɛ ɔ, bɛ waazyɛ pɛ daa lam. Deenek, mam, mɛ àànakwaasɔ mot aazyɛ pɛ daa lam ɔ. 38 Nɛ tsɛɛtsɛ, mɛ nabɛɛ ààdus pɛ tɔ gwoo, sul kɔ bɔs étɛp ɛsa ɛkwosak ɛ lam. Tsɛɛtsɛ, mɛ nadus pɛ ɛko sul kɔ bɔs ɛ, étɛp ɛsa ɛkwosak ɛ Saag'am mot nadhis mɛ ɔ. 39 Tinaak, ɛkwosak ɛ mot nadhis mɛ ɔ náá: sa mɛ ààdiibal mot ngɔt, pak bot ɛ nyɛ nadjɛ mɛ ɔ. Ɛkwosak ɛ lɛ ɛ náá, mɛ gomal bot bhis ɛsyee e dwoo mɛsik. 40 Etɛɛ náá, ɛkwosak ɛ Saag'am ɛ náá, mot nɛ mot aabee Mɔn ɔ, da bhii tak nyɛ ɛ́ dum koŋ nɛ nɛ ɔ. Mot tak ɛ waabela tsik na kɔm-kɔm. Tin, mɛ waagomal nyɛ bhis ɛsyee ɛ lɛ e dwoo mɛsik.»
41 Tin, eYuda moo enyiiŋla pak'ɔɔ dum nɛ nɛ. Etɛɛ náá, nyɛ naake náá: «Mapa nadus pɛ ɛko, sul kɔ bɔs ɛ, ye ɛ́ mam.» 42 Tin, bɛ eebaazɛbil náá: «Mot'ak tok Yezu mɔn Zozɛf mot mena di eguka sɛɛg nɛ nyɛɛg ɔ? Kɔ ɛsu ɛ ye nyɛ di ke nenak náá: mɛ nadus ɛ pɛ ɛko, sul kɔ bɔs?» 43 Yezu eezɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Nà nyiiŋlaka pak'en! 44 Etɛɛ náá, mot tok nɛ ghwyil ɛzyɛ pɛ daa lam. Mot zyɛ pɛ daa lam ɛ, yɛ bɛ náá, mot nalwom mɛ ɔ, eedhis nyɛ pɛ daa lam ɔ. Mɛ waagomal nyɛ bis ɛsyee ɛ lɛ e dwoo mɛsik. 45 Tɔ mɛkana mɛ bɛngoolel ɛ mɛkpa ɛ Zɛɛb, ekwyala lɛɛ náá: “Zɛɛb ɛ waalyo bot ɛ bɔs djas§.” Tinaak bot aagwak Sɛɛg, da bɛ ɛ́ myaal mɛlyo mɛ ɔ, bɛ ɛ́ waazyɛ pɛ daa lam. 46 Ye kwyɛl ɛlɛɛ náá, ye tok nɛ dhiiti mot zebee Sɛɛg. Mot zebee Sɛɛg ɔ, ye ɛ́ mot nadus pɛ daa Zɛɛb ɔ. Ye ɛ́, nyɛ ɛ́ zebee Sɛɛg.
47 «Mɛ lɛɛ bin etɛp e tsɛɛtsɛ náá: mot ɛ dum koŋ nɛ nam ɔ, nyɛ waabela tsik na kɔm-kɔm. 48 Ye ɛ́ mam ɛ di mapa tsik. 49 Bɛ sɛɛg bin naadɛ mapa nadus tɔ gwoo ɛ bɔɔ tɔ bal. Saabɛgɔs ɛ́ náá, bɛ naagwyɛ. 50 Tin, mot aadɛ mapa dus pɛ tɔ gwoo sul kɔ bɔs ɔ, mot tak aanàkwaagwyɛ. 51 Ye ɛ́ mam ɛ di mapa di djɛ tsik nɛ bot ɛ. Mapa tak nadus pɛ tɔ gwoo, sul kɔ bɔs. Mot ɛ dɛ mapa tak ɔ, nyɛ ɛpebela tsik na kɔm-kɔm. Tinaak, mapa mɛ aadjɛ ɛ, ye ɛ́ epuud e nyel'am. Mɛ waadjɛ epuud e nyel'am étɛp ɛtsik ɛ bot ɛ bɔs.»
52 Dáa bɛ nagwak deenek ɛ, eYuda eezɛbe mɛso pak'ɔɔ ɛlyelɛpe. Bɛ nadi keke ɛ náá: «Mot tak aasa dáa, étɛp nyɛ needjɛ mena nyel'ɛ, mena needɛka?» 53 Yezu eezɛbɔɔza náá: «Gwakeka ɛnyɔɛpe sa mɛ di lɛɛ bin'aak. Bi ɛ di ààdɛ epuud e nyel nɛ ghiya ɛ Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɔ, bi tok nɛ tsik tɔ len. 54 Mot aadɛ epuud e nyel nɛ ghiya yam ɔ, mot tak ɛ waabela tsik na kɔm-kɔm. Tin, mɛ waagomal nyɛ bhis ɛsyee ɛ lɛ e dwoo mɛsik. 55 Etɛɛ náá, mɛ lɛɛ bin ɛ náá, ye ɛ́ tsɛɛtsɛ náá, epuud e nyel ɛ mbɛɛ edee, da ghiya yam kadi ɛ, mbɛɛ mɛnyok. 56 Mot ɛ dɛ epuud e nyel'am, nɛ ghiya yam ɔ, bis nɛ yenɔk aakadi ɛ́, mot ngɔt. Nyɛy tɔ lam, mam tɔ lɛ. 57 Mɛ ɛ nɛ tsik ɛ kɔ ɛsu ɛ Saag'am mot nadhis mɛ ɔ. Nyɛ ɛ́ di nɛ tsik. Tyɛ wat, mot aadɛ mɛ ɔ, aadi nɛ tsik kɔ ɛsu ɛ lam. 58 Beeka mapa dus pɛ ɛko, sul kɔ bɔs ɛ. Nyɛ tok dáa mapa nakwyit tɔ gwoo bɛsɛɛg bin nadɛ ɛ. Etɛɛ náá, bhis bɛ nadɛ ye ɛ́, bɛ naagwyɛ. Yɛ kabɛ yak mapa yam ɔ, mot ɛ dɛ yɛ ɔ, nyɛ ɛpebela tsik na kɔm-kɔm.» 59 Etɛp binek djas naliiel ɛ, tɔ mɛlyo mɛ Yezu nalyo bot tɔ ndjaa mendjaala mɛ eYuda pɛ Kapɛlnaum ɛ.
Bɛtɛɛ nɛ bɛdjekel nazɛkaab Yezu
60 Bhis bɛtɛ nɛ bɛdjekel nazegwak etɛp ee Yezu nadi lii ɛ, wɔ gwaa bɛ zɛke náá: «Mɛlyo mɛ nɛ lyel. Nyɔaa mot aakwaagwak yɛ?» 61 Dáa Yezu nyɛ ɛmet nagu náá, bɛdjekel bɛ nadi lii ɛbiyoɛpe dum nɛ mɛlyo mɛ nyɛ nalyo ɛ. Nyɛ ɛ́ boodji bɛ náá: «Ha etɛp ye, mɛlyo mam di kpaa bin tɔ lyem? 62 Bha bi ɛ bee Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot é byet tɔ gwoo pɛ kyee nyɛ nadi sok ɛ, bi aasa dáa? 63 Ye ɛ́ Sisim Zɛɛb ɛ di djɛ tsik. Epuud e mot ààval dhiiti sonok. Etɛp ee mɛ di lɛɛ bin ɛ, ye ɛ́ etɛp e Sisim. Ye ɛ́ etɛp di djɛ bot tsik ɛ. 64 Tin, pak'en, ye ɛ́ nɛ bɛdhiiti bot ɛ di ààdum koŋ nɛ nam ɔ.»
Yezu nake deenek ɛ etɛɛ náá, nyɛ nadi gu bot aaboodi ààdum koŋ nɛ nɛ ɔ. Nyɛ nabaadigu mot aakɛka nyɛ gha ɔ. 65 Nyɛ eebaazɛbil ɛkpa náá: «Etɛp tak ɛ mɛ di lɛɛ bin náá: “Mot tok nɛ ghwyil ɛzyɛ pɛ daa lam, Saag'am ààmyaal náá, nyɛ zyɛ.”»
66 Kana dwoo tak, bɛtɛ nɛ bɛdjekel zokazɛdus yɔ bɔ. Bɛ eezɛkat ɛgyee nɛ Yezu lɔɔg. 67 Tin, Yezu ɛ́ booke nɛ bɛdjekel bɛ kam nɛ bɛbá náá: «Biyɔ, bi ààkwyɛl ɛkaab ɛ mɛ?» 68 É di'enek, Simɔŋ Pyɛɛd eezɛbɔɔza náá: «Ghɛŋ, bis aatɔ́ paa? Wɔy ɛ di nɛ mɛkpa mɛ di djɛ tsik na kɔm-kɔm ɛ. 69 Bisɔ, bis eedum koŋ nɛ nɔ. Tin, bis nɛ gu náá, wɔy ɛ di Mot na Dɛɛ Zɛɛb nadhis ɔ.» 70 É di'enek, wɔ gwaa Yezu zɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Ye ɛ́ mam ɛ nasɛ́ɛ bin, biyɔ bot ɛ lɔɔg kam nɛ bɛbá. Deenek, mot ngɔt tɔ sama yen ɛ nɛ ɛlyeeb.» 71 Nyɛ nalii deenek ɛ nɛ Yudas, mɔɔ Simɔŋ Iskaliɔt. Etɛɛ náá, nyɛy ɛ kwaakɛka nyɛ gha. Ye nakozodi náá, nyɛ nadi ɛ́ ngɔt tɔ sama bɛdjekel kam nɛ bɛbá.
* 6:7 deniye nabɛɛ epata ee bot ɛ kyee dik Ghalile nadi bela e mɛsa mɛ mwos wat ɛ. † 6:9 Tsim tak saaa ɛ́, nɛ dhiiti kwaambi bhek ààbɛ yii bɛ di sa tɛtɛ emapa boo mɛtaŋ nɛ ye ɛ́. ‡ 6:31 Ɛwy 16.4,15; Mɛd 78.24 Zɛɛb naadjɛ bot ɛ Yisalaɛl emapa ee nadus tɔ gwoo ɛ étɛp bɛ needɛ. § 6:45 Zɛɛb ɛ waalyo bot ɛ bɔs djas. Eza 54.13