16
Pol ɨngə Tɨmote
1 Pol re tḛḛ Dərbɨ tɨ, go tɨ aw Lɨsɨtɨr tɨ. Lo kɨn tɨ ə, ɨngə nje ndo kare kɨ tɔe nə Tɨmote. Ko̰e e nje kadɨ-me kɨ e Jɨpɨ, ə bawe e Gɨrəkɨ tɔ✡. 2 NGako̰je je kɨ Lɨsɨtɨr kɨ Ikonɨyom əli ta lie majɨ ngay. 3 Adɨ Pol ndɨgɨ kuwe jine tɨ kaw sie. Be ə, aw sie ɨjə mɔte, mbata *Jɨpɨ je kɨ rai ɓe lo je tɨ kɨn, gəri-e ɓətɨ kadɨ bawe e Gɨrəkɨ. 4 Ɓe bo je pətɨ kɨ tḛḛi tɨ, ɔji ngako̰de je ndu-kun je kɨ njé kaw kɨlə je kɨ ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je kɨ Jorijaləm tɨ uni. Ɓa əli-de kadɨ rai go ndu je tɨ ka kɨn. 5 *NJé kaw-naa je ɨngəi tɔgɨ me kadɨ-me tɨ ləde, nɨngə kɔrde ḭ dɔ made tɨ kɨ ndɔe ndɔe.
Pol aw Masəduwan tɨ
6 NDɨl Luwə ɔgɨ-de kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ngan ɓe je tɨ kɨ Aji. Adɨ ɔti no̰o̰, ɨndəi dɔnangɨ Pɨrɨji kɨ dɔnangɨ Galasi mani. 7 Lokɨ rəi tḛḛi ɓasi kɨ Mɨsi, sangi rəbɨ kadɨ n-awi Bɨtɨni tɨ, nə NDɨl Jəju ɔgɨ-de rəbɨ. 8 Be ə, ɨndəi dɔnangɨ kɨ Mɨsi gangi, awi tḛḛi ta ba tɨ kɨ Tɨrowasɨ. 9 Loe tɨ kɨn ə, kondɔ ɓa, Pol oo dəw kare kɨ Masəduwan tɨ me ndɨl tɨ re a dɔe tɨ. Dəw ka kɨn əl Pol ə ə nə: «NJai ba, ɨre Masəduwan tɨ ɨra səje.» 10 Go nḛ koo me ndɨl tɨ lə Pol, ta naa tɨ no̰o̰, jɨ sangɨ rəbɨ kadɨ j-aw Masəduwan tɨ, mbata jɨ gər majɨ təkɨ Luwə ə wa ə ɓar-je kadɨ j-aw j-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɨtɨ. 11 J-al bato Tɨrowasɨ tɨ no̰o̰, ɓa j-ɔsɨ jɨ tḛḛ dɔ dər Samotɨrasɨ tɨ. Lo ti kɨ go tɨ nɨngə, jɨ tḛḛ Nəyapolɨsɨ tɨ. 12 J-ḭ loe tɨ no̰o̰, j-aw Pɨlɨpɨ tɨ, kɨ e ɓe bo kɨ dɔsa̰y kɨ dɔnangɨ tɨ kɨ Masəduwan, kɨ e gɨn ko̰ɓe tɨ kɨ Rom. J-ɨsɨ no̰o̰, jɨ ra ngan ndɔ je asɨ tatɨ. 13 Nɨngə ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ lə *Jɨpɨ je, jɨ tḛḛ gɨdɨ ɓe bo tɨ taga, kadɨ j-aw kadɨ mbo tɨ. J-aw tɨ mbata jɨ gɨr kadɨ j-a j-ɨngə lo kəl ta kɨ Luwə tɨtɨ. Lokɨ j-aw nɨngə, j-ɨsɨ nangɨ rɔ dəne je tɨ kɨ kawi-naa loe tɨ, j-əl-de ta. 14 Dan dəne je tɨ ka kɨn, e kɨ kare ɨsɨ no̰o̰, tɔe nə Lɨdi. E dəne kɨ ɓe bo tɨ kɨ Tɨyatɨr. E nje labɨ ta kɨbɨ kɨ kər pɨr pɨr. Nɨngə e dəw kɨ nje ɓəl Luwə tɔ. Ɨsɨ oo ta, ɓa Ɓaɓe tḛḛ nga̰mee, adɨ ɨndə mbine majɨ go ta je tɨ kɨ Pol ɨsɨ əl. 15 Ra batəm naa tɨ kɨ njé kɨ me kəy tɨ ləne. Ɓa ɓar-je kadɨ j-aw ɓe ləne ə nə: «Kɨn ə re oi-mi kadɨ mi nje kadɨ mem Ɓaɓe ɓa, ɨrəi ɨsi ɓe ləm.» A dɔ ta tɨ kɨn nga̰, kadɨ jɨ ndɨgɨ gone tɨ.
Uwəi Pol əi kɨ Sɨlasɨ dangay tɨ Pɨlɨpɨ tɨ
16 NDɔ kare j-ɨsɨ j-aw kɨ lo kəl ta tɨ kɨ Luwə ɓa, dəne kɨ nje ra kɨlə me kəy tɨ kare re ɨngə-je. Dəne kɨn aw kɨ ndɨl ndo̰, adɨ lo kɨ ɨndə gara ɓa, ɨngə-n nḛ ngay adɨ ɓane je. 17 Un goje kɨ Pol je ɓa, əl ta kɨ ndune kɨ boy ə nə: «Dɨje kɨ ai kam əi ɓəə je lə Luwə kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ. Rəi a ɔji səsi rəbɨ kajɨ.» 18 Dəne ra nḛ kɨn be ndɔne ba̰y ba̰y goje tɨ. Be ə, ta tɔl tae tɨ, wongɨ ra Pol dɔe tɨ, adɨ təl tane əl ndɨl kɨ ɨsɨ me dəne tɨ ka kɨn ə nə: «Me tɔ Jəju Kɨrɨsɨ tɨ, m-əli kadɨ ɨtḛḛ kɔ me tɨ.» Nɨngə ta naa tɨ no̰o̰, ndɨl tḛḛ kɔ me dəne tɨ.
19 Lokɨ ɓae je ooi kadɨ nḛ kɨngə nḛ ləde ka, ɨndə ngangɨne ɓa, uwəi Pol əi kɨ Sɨlasɨ awi səde ta mbalo tɨ, no̰ njé ko̰ɓe je tɨ. 20 Awi səde no̰ njé gangɨ ta je tɨ əli-de əi nə: «Dɨje kɨ oi-de kam əi *Jɨpɨ je, ə rəi kɨ ndu kɨ majal me ɓe bo tɨ ləje. 21 Rəi kɨ nḛ jibəl ɓe je kɨ, je kɨ je Rom je, sɔbɨ dɔje al, kadɨ tə jɨ taa, jɨ ra-n kɨlə.» 22 Kosɨ dɨje ḭḭ, ɓuki-naa dɔ Pol tɨ əi kɨ Sɨlasɨ. Ɓa, njé gangɨ ta je, adɨ ngḭḭ kɨbɨ rɔde tɨ, tɨndəi-de kɨ gɔl. 23 Lokɨ ɨndəi-de majɨ ɓa, awi ɓuki-de dangay tɨ, nɨngə əli nje ngəm dangay je kadɨ ngəm-de majɨ. 24 Lokɨ nje ngəm dangay je ɨngə ndu kɨn be ɓa, aw səde kəy dangay tɨ kɨ duni nu, taa ɨlə kangɨla njade tɨ.
25 Kondɔ dan lo tɨ, Pol əi kɨ Sɨlasɨ ḭḭ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə, osi pa ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə, ə ndəgɨ dangay je ooi ndude. 26 Nɨngə, kɨ kəm kɨ kɨndə jɨpɨ, dɔnangɨ yəkɨ kɨ tɔgɨne ngay. Yəkɨ yəkɨ kɨ ra adɨ ngɨrə kəy dangay ka ḭ ɓakɨ ɓakɨ. Ɓa kɨ ta naa tɨ no̰o̰, ta kəy je tḛḛi nɨm, kulə gɨndɨ kɨ dɔɔi dangay je pətɨ ka tutɨ nɨm tɔ. 27 Lo kɨn tɨ no̰o̰, nje ngəm dangay je ḭ dɔ ɓi tɨ. Lokɨ ḭ dɔ ɓi tɨ ə oo ta kəy je a tagɨra, oo ə nə dangay je a̰yḭ-naa wa, adɨ ɔr kɨyə ləne kadɨ tə n-tɔl-n rɔne kɔ. 28 Ə Pol Un ndune kɨ taa ngay əl-e ə nə: «Ɨtujɨ rɔi al, nə j-a nḛ pətɨ.» 29 Lo kɨn tɨ, nje ngəm dangay je dəjɨ por, ɓa nagɨ rɔne ur kəy, osɨ no̰ Pol tɨ kɨ Sɨlasɨ kɨ dadɨ. 30 Go tɨ, adɨ-de tḛḛi taga, nɨngə dəjɨ-de ə nə: «Ɓam je, e ri ə kadɨ m-ra ə m-a m-ɨngə-n kajɨ ə?» 31 Ə əli-e ə nə: «Adɨ mei Ɓaɓe Jəju, ə a ɨngə kajɨ səi kɨ njé kɨ me kəy tɨ ləi.» 32 Lo kɨn tɨ, ɨləi-e mbḛ ta lə Ɓaɓe, naa tɨ kɨ njé kɨ me kəy tɨ lie. 33 Dan kondɔ tɨ wa kɨn no̰o̰, nje ngəm dangay je aw kɨ Pol əi kɨ Sɨlasɨ, togɨ do je ləde, ɓa kalangɨ ba go tɨ, adɨ rai-e batəm naa tɨ kɨ dɨje kɨ me kəy tɨ ləne. 34 Go tɨ, təl aw səde me kəy tɨ ləne, adɨ-de nḛ kuso usoi, rai rɔnəl me kəy tɨ mbata kadɨ kɨ adi mede Luwə.
35 Lokɨ lo ti nɨngə, njé gangɨ ta je ɨləi paja je ləde kɨ rɔ nje ngəm dangay je tɨ əi nə: «Ɨyə̰ dɨje kɨn adɨ awi.» 36 Ə nje ngəm dangay je re əl Pol ta kɨn ə nə: «NJé gangɨ ta je əi nə kadɨ m-ɨyə̰ səsi madɨ awi, ə nə ɨtḛḛi awi lo ləsi kɨ lapɨya.» 37 Nə Pol əl paja je ə nə: «Je dɨje kɨ Rom tɨ tɔ✡, ə adi dɨje ɨndəi je ta kəm kosɨ je tɨ, kɨ kanjɨ gangɨ ta dɔ je tɨ. Ə go tɨ, ɓuki je dangay tɨ be par tɔ. Nɨngə ɓasɨne, ɨyə̰i-je taa lo ngə̰y tɨ be par a? A e be al! Adɨ əi je wa rəi kɨ rɔde ɨyə̰i-je taa!» 38 Ə paja je təli kɨ ta kɨn awi rɔ njé gangɨ ta je tɨ, adɨ ɓəl ra njé gangɨ ta je ngay. Ɓəl ra-de, lokɨ ooi kadɨ Pol je əi dɨje kɨ Rom tɨ. 39 Be ə, ḭḭ, rəi rɔde tɨ, dəji-de me-sɔl, ɓa ɨyə̰i-de kadɨ awi, ə dəji-de kadɨ tḛḛi me ɓe bo tɨ kɨn kɔ ngata. 40 Lokɨ Pol əi kɨ Sɨlasɨ tḛḛi dangay tɨ ɓa, awi ɓe lə Lɨdi. Awi ooi ngako̰je je kɨ njé kadɨ-me je, ɨləi dɨngəm mede tɨ ɓa awi.
✡ 16:1 14.8, 21 ✡ 16:37 22.25-29; 23.27