26
Kɨndə dɔ ta naa tɨ mba tɔl Jəju
(Mk 14.1-2; Lk 22.1-2; Ja̰ 11.45-53)
1 Lokɨ Jəju tɔl ta nḛ ndo je ləne ɓa, əl njé ndo je ləne ə nə: 2 «Ɨgəri kadɨ ndɔ joo par ə, ndɔ ra nay Pakɨ a asɨ, kadɨ dɨje a ɨləi-mi *NGon dəw ji dɨje tɨ kadɨ a ɓəi-mi kagɨ-dəsɨ tɨ.»
3 Lo kɨn tɨ no̰o̰, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je, kawi-naa natɨ lo tɨ lə Kayɨpɨ kɨ e kɨ boy lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. 4 Nɨngə ɨndəi ndude naa tɨ kadɨ n-uwəi Jəju gɨdɨ ngə̰y n-tɔli-e. 5 Ɓa əli-naa əi nə: «Adɨ j-uwəi-e ndɔ ra nay tɨ al, nə tə j-ḭḭ j-osi me wongɨ tɨ lə dɨje.»
Dəne madɨ ur yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ dɔ Jəju tɨ
(Mk 14.3-9; Ja̰ 12.1-8)
6 Jəju e me ɓe tɨ kɨ Bətani, me kəy tɨ lə Sɨmo̰ kɨ kəte e nje banjɨ, 7 nɨngə dəne madɨ re rɔ Jəju tɨ kɨ ku mbal kɨ ɓari-e albatɨr kɨ yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ rosɨ. E yɨbɨ kɨ gate e ngay. Nɨngə lokɨ Jəju ɨsɨ uso nḛ ɓa, ur yɨbɨ ka kɨn dɔ Jəju tɨ. 8 Ə lokɨ njé ndo je ooi nḛ kɨn be ɓa, nəl-de al, adɨ əli əi nə: «Kəm tujɨ yɨbɨ kɨn kɔ be e ri ə? 9 Asɨ kadɨ dəw ɨyə̰ taa-n la kɨ ngay ə un ra-n kɨ njé ndoo je!» 10 Jəju oo ta kɨ ɨsɨ əli be ɓa, əl-de ə nə: «MBa ri ə ɨsɨ njɨbəi dəne kɨn ə? Nḛ kɨ ra dɔm tɨ kɨn e kɨlə kɨ majɨ.» 11 NJé ndoo je kam, ɨsi səsi ne kɨ ndɔ je pətɨ, nə mi m-a m-ɨsɨ səsi kɨ no̰ tɨ al. 12 Yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ kɨ ur dɔm tɨ kɨn, ur ra-n go darɔm kɨ a aw ɓada. 13 Nɨngə adɨ m-əl səsi ta kɨ rɔjetɨ: lo je pətɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ dɨje a ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨn tɨtɨ, a ɔri poy nḛ kɨ dəne ra kɨn kadɨ mede ole-n dɔe tɨ.
Judasɨ un dɔ Jəju
(Mk 14.10-11; Lk 22.3-6)
14 Dəw kare kɨ mbo̰ njé ndo je tɨ lə Jəju kɨ dɔgɨ gɨde joo, kɨ tɔe nə Judasɨ Isɨkarɨyotɨ aw ɨngə njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, 15 əl-de ə nə: «Kɨn ə m-ɨlə Jəju jisi tɨ ə a adi-mi ri ə?» Ɓa əi je tɨdəi la sɨlə kutɨ mɨtə adi-e✡. 16 Ɨlə ngɨre loe tɨ kɨn no̰o̰, Judasɨ ɨsɨ sangɨ dɔkagɨlo kɨ to kadɨ ɨlə-n Jəju jide tɨ.
Jəju uso nḛ Pakɨ kɨ njé ndo je ləne
(Mk 14.12-16; Lk 22.7-13)
17 NDɔ kɨ dɔsa̰y lə ra nay kuso mapa kɨ əm ɔde al, njé ndo je lə Jəju rəi dəji-e əi nə: «Lo kɨ ra be ə ɨndɨgɨ kadɨ j-aw jɨ ra nḛ kuso Pakɨ tɨtɨ j-adi ə?» 18 Ə Jəju əl-de ə nə: «Awi me ɓe bo tɨ kam, ɓe lə dəw kɨ be, ə əli-e əi nə: “NJe ndo dɨje ə nə: ‹Dɔkagɨlo ləm e ɓasi, nɨngə e ɓe ləi ə m-a m-ra pakɨ tɨ kɨ njé ndo je ləm›.”» 19 *NJé ndo je awi rai təkɨ Jəju əl-n-de, adɨ rai nḛ kuso Pakɨ.
Jəju əl təkɨ nje ndo kare a un dɔne
20 Lokɨ kadɨ ur, Jəju ɨsɨ ta nḛ kuso tɨ kɨ njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo. 21 Lokɨ ɨsɨ usoi nḛ, Jəju əl-de ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kare dansi tɨ ne a ɨlə-m ji dɨje tɨ.» 22 Lo kɨn tɨ, me njé ndo je tɔsɨ-de, adɨ dəji ta Jəju kare kare əi nə: «E mi ɓe, Ɓaɓe?» 23 Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Dəw kɨ ɨlə jine səm naa tɨ me ka tɨ kɨn ə, dəwe a ɨlə-m ji dɨje tɨ. 24 Mi *NGon dəw m-a m-oy təkɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, nə kəm-to-ndoo e lə dəw kɨ a ɨlə-m mi NGon dəw ji dɨje tɨ. Dəwe kɨn, koje al wa ka e sotɨ ngay✡.» 25 Judasɨ kɨ a ɨlə Jəju ji dɨje tɨ ka kɨn, dəjɨ Jəju ə nə: «E mi ɓe, NJe ndo dɨje?» Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Tḛḛ tai tɨ.»
Nḛ kuso lə Ɓaɓe
(Mk 14.22-25; Lk 22.14-20; 1Kor 11.23-25)
26 Lokɨ ɨsi ta nḛ kuso tɨ, Jəju un mapa, ra oyo Luwə dɔ tɨ, uwə tətɨ naa tɨ, təl-n adɨ njé ndo je, nɨngə əl-de ə nə: «Ɨtaai usoi, e kɨn e darɔm.» 27 Go mapa tɨ, Jəju un kɔpɨ kasɨ kandɨ nju, ra oyo Luwə dɔ tɨ, nɨngə təl-n adɨ njé ndo je ə nə: «Ɨtaai, a̰yḭ-naa pətɨ. 28 E kɨn e məsɨm, məsɨ kun mɨndɨ kɨ sɨgɨ kɨ a a̰y mbata kosɨ dɨje, mba kɨyə̰ go majal je ləde kɔ. 29 Nɨngə adɨ m-əl səsi, m-a m-a̰y kasɨ kandɨ nju kɨ rangɨ al, bɨtɨ kadɨ m-a m-a̰y səsi kɨ sɨgɨ me ɓeko̰ tɨ lə Bai.»
Jəju əl təkɨ Pɨyər a najɨ ta gər-ne
(Mk 14.27-31; Lk 22.31-34; Ja̰ 13.36-38)
30 Lokɨ osi pa kɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ gɨne gangɨ✡, tḛḛi awi dɔ mbal kagɨ bɨni je tɨ. 31 Nɨngə Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Kondɔ ne wa kɨn, a ɨmbati-mi pətɨ, tadɔ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “M-a m-tɔl ɓa batɨ je, nɨngə kosɨ batɨ je a sanəi-naa kɨ lo lo✡.” 32 Nə lokɨ m-a m-ḭ lo koy tɨ, m-a m-aw kəte no̰si tɨ, tə ngəm səsi Galile tɨ.» 33 Lo kɨn tɨ, Pɨyər un ta əl Jəju ə nə: «Re dɨje pətɨ ə ɨyə̰i-ni kɔ ka, mi m-a m-ɨyə̰i kɔ al jagɨ.» 34 Ə Jəju təl əl-e ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, me kondɔ tɨ ne wa kɨn, kəte ɓəy taa kadɨ kunə kɨnjə no̰, a najɨ ta nja mɨtə ə nə ɨgər-m al.» 35 Nə Pɨyər əl-e ə nə: «Re e-n koy ka m-a m-oy səi, ɓɨ m-a najɨ ta gəri, al ratata.» Nɨngə ndəgɨ njé ndo je pətɨ əli ko ta wa kɨ Pɨyər əl ka kɨn tɔ.
Jəju əl ta kɨ Luwə Jətɨsəmane tɨ
(Mk 14.32-42; Lk 22.39-46)
36 Go tɨ, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɔti rəi lo tɨ madɨ kɨ ɓari-e nə Jətɨsəmane. Jəju əl-de ə nə: «Ɨsi lo kɨn tɨ ne be ɨngəmi-mi, dɔkagɨlo tɨ kɨ m-a m-aw nu kadɨ m-əl ta kɨ Luwə.» 37 Jəju adɨ Pɨyər əi kɨ ngan lə Jəbəde kɨ joo awi sie. Lo kɨn tɨ, me-ko̰ kɨ ɓəl kɨ me ndɨl tɨ ɨlə ngɨrə ra Jəju, 38 adɨ əl-de ə nə: «Me-ko̰ rosɨ mem rosɨ kɨ asɨ koy. Ɨsi lo kɨn ne be, ɨsi səm kəm ɓɨ ɨtoi ɓi al.» 39 Jəju ɔtɨ kɨ kəte ndə̰y nɨngə, osɨ kɨ ta kəmne nangɨ, əl ta Luwə ə nə: «Bai, re to ban ə, ɔsɨ ko̰ kɨn adɨ də ngərəngɨ rɔm tɨ! Nə ke ə kadɨ e kɨ go ndɨgɨ tɨ ləm al, nə kɨ go ndɨgɨ tɨ ləi yo taa.» 40 Jəju təl re rɔ njé ndo je tɨ nɨngə ɨngə-de, ɨsɨ toi ɓi, adɨ əl Pɨyər ə nə: «Kɨn ka asi kadɨ ɨsi səm kəm dɔ kadɨ kɨ kare be al bɨtɨ a? 41 Ɨsi kəm ba, əli ta kɨ Luwə, kadɨ osi me nḛ na tɨ al. NDɨl ndɨgɨ ra nḛ kɨ majɨ, nə darɔ e kɨ to̰.» 42 Təl ɔr nda̰ne səde kɨ ko̰ joo, ɓa əl ta kɨ Luwə ə nə: «Bai, kɨn ə re ko̰ kɨn, sɔbɨ kadɨ m-ɨngə ɓɨ lo kɔse ngərəngɨ rɔm tɨ goto ɓa, kadɨ ɨra ndɨgɨ ləi.» 43 Lokɨ təl re rɔ njé ndo je tɨ nɨngə, ɨngə-de ɨsɨ toi ɓi ɓəy, kəmde ɔy dɨrɨri. 44 Jəju ɨyə̰-de ə təl ɔr nda̰ne ɓəy, əl ta kɨ Luwə kɨ ko̰ mɨtə, un go mɨndɨne kɨ kəte ka kɨn ɓəy. 45 Go tɨ, təl re rɔde tɨ əl-de ə nə: «Ɨtoi ta ɓi tɨ ne, ɨsɨ ɔri kə̰ə̰ ɓəy a? Dɔ kadɨ kɨlə-m mi *NGon dəw ji njé ra majal je tɨ asɨ ngata. 46 ḬḬ taai adɨ j-awi, nje kɨlə-m ji dɨje tɨ ə re am!»
Kuwə Jəju
(Mk 14.43-52; Lk 22.47-53; Ja̰ 18.3-12)
47 Lokɨ ta nay kɨ ta Jəju tɨ ba ɓəy nɨngə, Judasɨ, kɨ e kɨ kare dan njé ndo je tɨ kɨ dɔgɨ gɨde e joo ɨsɨ re. Re kɨ kosɨ dɨje ngay gone tɨ. Dɨje kɨ njé kuwə kɨyə kasɨgar je, njé kuwə gɔl jide tɨ je. Kosɨ je kɨn, e njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je ə ɨləi-de. 48 Judasɨ kɨ nje kun dɔ Jəju, əl-de nḛ kɨ n-a n-ra kadɨ tə gəri Jəju ə nə: «Dəw kɨ m-a m-uwe rɔm tɨ rututu kɨn ɓa, e darɔe ə wa ən ə, uwəi-e.» 49 E be ə, re tḛḛ taa par ə, sɔbɨ Jəju əl-e ə nə: «M-uwə ji, NJe ndo dɨje!» Nɨngə, uwe rututu kɨ rɔne tɨ. 50 Ə Jəju əl-e ə nə: «Madɨm, ɨra nḛ kɨ ɨre kadɨ ɨra.» Ɓa loe tɨ no̰o̰, dɨje ɨndəi jide dɔ Jəju tɨ uwəi-e. 51 Nɨngə yə, kɨ kare dan njé kɨ əi naa tɨ kɨ Jəju, ɨndə jine dɔ kɨyə kasɨgar ləne, ɔr tɨgə-n paja lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, ɓa tɨgə mbie latɨ gangɨ. 52 Nə Jəju əl-e ə nə: «Ɨlə kɨyə kasɨgar ləi toe tɨ gogɨ, mbata dɨje kɨ njé rɔ kɨ kɨyə kasɨgar a tuji-de kɨ kɨyə kasɨgar tɔ. 53 Se o kadɨ m-asɨ kadɨ m-dəjɨ tɔgɨ Bai, ə a ɨlə kɨ kosɨ malayka je dɨbɨ kutɨ ba̰y ba̰y kadɨ rəi rɔ ləm al wa? 54 Nə kɨn ə re e be ə, lo kadɨ makɨtɨbɨ lə Luwə kɨ əl ə nə nḛ je a rai nḛ be kɨn tɔl ta nḛ goto.»
55 Go tɨ, Jəju əl kosɨ je ə nə: «To tə nḛ kɨ mi nje ɓogɨ, ə ɨrəi kɨ kɨyə kasɨgar je, kɨ gɔl je taa kadɨ uwəi-mi be? NDɔ je pətɨ, mi səsi naa tɨ gɨn kəy tɨ lə Luwə, m-ndo dɨje nḛ, ka uwəi-mi al. 56 Nə nḛ je kɨn pətɨ rai nḛ be ɓone mba kadɨ ta lə njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ ndangi, tɔli tade.» Lo kɨn tɨ, njé ndo je lie pətɨ a̰yḭ-naa ə ɨyə̰i-e.
Jəju a no̰ njé gangɨ ta je tɨ lə Jɨpɨ je
(Mk 14.53-65; Lk 22.54-55, 63-71; Ja̰ 18.12-18)
57 NJé kuwə Jəju je, awi sie no̰ kɨ bo tɨ lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ tɔe nə Kayɨpɨ. E lo kɨ njé ndo ndu-kun je, kɨ ngatɔgɨ je lə *Jɨpɨ je kawi-naa tɨ. 58 Pɨyər ə yə adɨ nda̰e ngal, ɓa njɨyə-n go Jəju tɨ, ndə̰y, ndə̰y, bɨtɨ re ur-n gode tɨ, natɨ lo tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ka kɨn. Re ɨsɨ naa tɨ kɨ paja je kadɨ n-oo se ne kɨn a tɔl tane ban wa.
59 NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je ba pətɨ, sangi rəbɨ kadɨ n-ɨngəi dɨje kɨ njé tətɨ ta kɨ ngom dɔ Jəju tɨ, kadɨ n-gangii ta koy dɔe tɨ, 60 nə ɨngəi-de al. Dɨje ngay kɨ njé tətɨ ta rəi əli ta kɨ ngom dɔe tɨ kɨn ka, asɨ-naa tɨ al. Ta tɔl tae tɨ, dɨje joo rəi əli əi nə: 61 «Dɨngəm kɨn əl ə nə: “M-asɨ kadɨ m-tujɨ kəy lə Luwə kɔ, ə m-təl m-ɨndə gogɨ me ndɔ tɨ kɨ mɨtə.”» 62 Ə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ḭ taa əl Jəju ə nə: «Ta madɨ kɨ kadɨ əl dɔ ta tɨ kɨ dɨje a əli dɔi tɨ kam goto a?» 63 Nə Jəju a tane mbə. Ə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je əl Jəju ə nə: «Kɨ tɔ Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba, m-dəji kadɨ əl-je se ḭ, ə ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte, kɨ e NGon lə Luwə wa?» 64 Ə Jəju əl-e ə nə: «Tḛḛ tai tɨ! NGa nɨngə m-əl səsi taga wangɨ m-adɨ oi təkɨ kaw kɨ kəte no̰o̰, a oi-mi *NGon dəw m-ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨ nje tɔgɨ, m-a m-ḭ dɔra̰ tɨ m-re me kɨl ndi tɨ✡.» 65 Lo kɨn tɨ, kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨl kɨbɨ je kɨ rɔne tɨ, ɓa əl ə nə: «Əl ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ. E kɨn, jɨ sangi kadɨ dəw madɨ kɨ rangɨ taa əl ta dɔe tɨ ɓəy a? Səi je wa oi ndue kɨ əl-n ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ adɨ oi kɨ mbisi ne. 66 Ta ləsi kɨ dɔe tɨ e ri ə?» Ɓa dɨje ɨləi-e tɨ əi nə: «E dəw kɨ sɔbɨ koy.» 67 Nɨngə tɨbi man tade kəme tɨ je, ɓɨri jide ɔsi-e-n je. Taa njé kɨ na̰ je tɨndəi mbɔe je tɔ, 68 ɓa əli-e əi nə: «Je ɓa, jɨ dəji, ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte, kadɨ ɨra nje ndo̰ ndɨl, ə ɨɓa tɔ dəw kɨ ɨndəi adɨ j-o.»
Pɨyər najɨ ta gər Jəju
(Mk 14.66-72; Lk 22.56-62; Ja̰ 18.15-18, 25-27)
69 Lokɨ Pɨyər ɨsɨ nangɨ ta mbalo tɨ, tagane nɨngə, dəne kare kɨ dan dəne je tɨ kɨ njé ra kɨlə me kəy tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je re rɔ Pɨyər tɨ əl-e ə nə: «Ḭ ka, ḭ kɨ Jəju, dɨngəm kɨ Galile tɨ kɨn tɔ.» 70 Nə Pɨyər najɨ ta kəm dɨje pətɨ ə nə: «Jagɨ, m-gər me ta ləi kɨ ɨge kəl kɨn al.» 71 Go tɨ, Pɨyər ɔtɨ ɨsɨ aw kɨ ta ndogɨ tɨ be, nɨngə dəne kɨ rangɨ kare, kɨ nje ra kɨlə me kəy tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je oo-e, ɓa əl njé kɨ ai loe tɨ no̰o̰ ə nə: «Dəw kam e kɨ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ tɔ.» 72 Ə nja kare ɓəy Pɨyər najɨ ə nə: «Jagɨ, təkɨ rɔjetɨ, m-gər dɨngəm kɨn al!» 73 Ɓa njaba go tɨ ə, dɨje kɨ ai səde no̰o̰, ɔti kɨ rɔ Pɨyər tɨ əli əi nə: «Təkɨ rɔjetɨ, ḭ ka, ḭ kɨ kare dan dɨje tɨ lie tɔ, taa ndui kɨ ɨsɨ əl-n ta wa kɨn ka tɔjɨ kadɨ ḭ dəw lie.» 74 Ə lo kɨn tɨ, Pɨyər ɨbɨ rɔne kɨ ta kɨ nga̰ ngay ə nə: «M-ɨbɨ rɔm kadɨ Luwə ra səm nḛ kɨ nga̰, re m-əl ta kɨ ngom. M-gər dɨngəm kɨn al.» Ɓa ta naa tɨ no̰o̰, kunə kɨnjə no̰. 75 NGa nɨngə me Pɨyər ole dɔ ta tɨ kɨ Jəju əl-e ə nə: «Kəte taa kadɨ kunə kɨnjə no̰, a najɨ ta nja mɨtə ə nə ɨgər-m al,» ka kɨn, adɨ Pɨyər ɨndə lo tḛḛ taga, no̰ kɨ man kəmne.
✡ 26:15 Jakari 11.12 ✡ 26:24 Ejay 53.7 ✡ 26:30 Pa je 113-118 ✡ 26:31 Jakari 13.7 ✡ 26:64 Pa je 110.1; Danɨyəl 7.13