\NormalFont\ShortTitle{Estaa}

{\MT ESTAA

\par }{\MTB labaar

\par }{\IS Ki jiin Estaa gbouŋ na po

\par }{\IP Gbouŋ na beerit Juu teeb sapaamɔ nba ki bi yiu Estaa, ki u din be Peesia tiŋ ni na poe. U din fan bonchiann, ki Peesia kpanbar gannɔ a wuu tee u ŋaapoo. Ŋɔɔ Estaa din tinn Juu teeb nba be Peesia na, ki bi datai ki kpiib.



\par }\ChapOne{1}{\SH Biaŋinba ki kpanbar Serses ŋaapoo Fasti yêt u mɔb
\par }
{\PP \VerseOne{1-2}Laa din nyii Susa nba tee Peesia teeb digbansaakar na, ki saan tuu India nan Itiopia kur din tee kpanbar Serses yente, ki tinii kobik nan piinlee nan ŋanlore be u yent maŋ ni.


\par }{\PP \VS{3}Waa din dii naan bina ŋantaa ni, ki u teen jaamm ki tur u toontunna saakab nan gbansɔbira, ki Peesia nan Media tinii kunkɔnkɔnna be leŋ, ki bia pukin tinii na diara nan nijaana.

\VS{4}U din jii ŋmaamuna ŋanloobe ki wann u mɔkint nan u yudant nba tee biaŋinba.


\par }{\PP \VS{5}Li poor poe ki kpanbar na teen jaamm ki tur niib nba be Susa digbansaakar na ni, li mɔkita nan li nandamm kur. Bi din dii jaamm maŋ daaŋanlore, kpanbar ŋaak dindouŋ ni.

\VS{6}Ki dindonjouk na mɔk jinjɔnii nba ki bi luu gungunbɔnwuwura nan gungunpeenii, ki jii gungun-mɔnwuwura ki pian ŋmipiana ki bobinir, ki gaan salimpeena banii li dachaata paak, ki jii salimmɔna nan salimpeena ki ŋammir kokdenkara, ki sennir dindonjouk nba ki bi ser nan tanbinyinyira nba daauk paar, ki li tee tanpeenpupuka nan tanmɔnii nan tanpeenii nan tanbɔnwuwura, ki li nyirii ki fan bonchiann.

\VS{7}Bi din dia salima kɔbiie ki nyu daan ŋaan kɔbii na din ki naan leeri. Kpanbar na din tur daan bonchiann.

\VS{8}Daan maŋ din ki mɔk gbennu, kimaan kpanbar na din tur u ŋaatoontunna na yaak, a bin ŋaan ki sɔɔ kur n nyun waa loon biaŋinba.


\par }{\PP \VS{9}U ŋaapoo Fasti mun din tee jaamme ki teen poob, ŋɔɔ kpanbar ŋaak diiuk ni.


\par }{\PP \VS{10}Jaamm na daaŋanlore daare ki kpanbar na nyuu daan ki mɔk parpeenn, li paak ki u yiin jatɔɔka banlore nba tee u ŋaatɔɔndamm na, ki bi sana tee Mehuma nan Bista nan Harbona nan Bikta nan Abakta nan Setar nan Karkas.

\VS{11}Kpanbar na din yet jatɔɔka na a bin saan yiin u ŋaapoo Fasti ki baar nanɔ, ki wuu yir u naan fokirik. Poo na din tee poofaŋe, ki kpanbar na loon wun jiiu ki wann u toontunna nan saamm na kur nan u fan.

\VS{12}Ŋaan toontunna na nba wann Fasti kpanbar na mɔbona yoo nba, ki u yêt baaru. Linba na din donn kpanbar na wutoor bonchiann.


\par }{\PP \VS{13}Li din tee kpanbar na kaare nan wun boi gatŋanu po ki jiin sennu nan benu po, li paak ki u yiin u kpaanteeb ki bi tee binba saa wann waa saa tun biaŋinba.

\VS{14}Binba ki u mantik tuu jiantir bi paak ki gaan kpaanii na din tee Karsena nan Setar nan Admata nan Tarsis nan Meres nan Mar-sena nan Memukann. Jab banlore nae din tee yudamm nba be Peesia nan Media tinii ni, ki tee toontunna saakab.

\VS{15}U din yet jab na a, “Min kpanbar Serses tun n toontunna n ŋaapoo Fasti boor nan yiikoo yiinii, ŋaan ki u yêt baaru. Sennu yet a ti teen poo booru nlee?”


\par }{\PP \VS{16}Ki Memukann yet kpanbar nan u saakab na a, “A ŋaapoo Fasti ki sukii fin kpanbar kuukɔɔ kaa, ŋaan u sukii nan a saakabewa, nan jɔɔ nba kur be yent na ni.

\VS{17}Poo kur nba be yent na ni ji kan chɔrin u sɔrɔ, li-i tee ki u gbat linba ki a ŋaapoo Fasti tun na. Bi sii yeene a, ‘Kpanbar Serses tur u ŋaapoo mɔb a wun baar u boor, ŋaan ki u yêt.’

\VS{18}Li-i tee ki kpanbar ŋaasaakab nba be Media nan Peesia na poob gbat linba ki Fasti tun na, bi saa kumii bi sɔrib, ki kan taantire. Poob nba be lokir kur po ji kan chɔrin bi sɔribi, ki jab saa donn wutoor bi poob paaka.

\VS{19}Chanbaa, li-i tee ki li man a par ni, fan tur naan mɔɔntii nan Fasti ji daa ban nakii fin kpanbar boori. A te ki bin sɔb Media nan Peesia sennii gbouŋ ni, ki li ji daa ban lebitir, ŋaan jii a ŋaapoo naan na ki tur poo nba garɔ.

\VS{20}Li-i tee ki bi gbat a mɔɔntii na digbanjaann na kur po, poo kur saa tur u sɔrɔ chɔruŋ, u sɔrɔ maŋ-i lekii tee mɔkitɔɔ koo nandaanɔ.”


\par }{\PP \VS{21}Ki kpanbar na nan u saakab na gaar ŋmakitir maŋ, ki kpanbar na ji tun nan biaŋinba ki Memukann wann na.

\VS{22}U din tun toomiie nan gbant, ki li sɔb yentnba maŋ danmaan ni, nan bi sɔbinii ni, ki yet a jɔɔ kur-ii mɔk yaak u ŋaak paak, kii piak nan yiikoo.




\par }\Chap{2}{\SH Biaŋinba ki Estaa teen kpanbar na ŋaapoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Li poorpoe ki kpanbar na wutoor tan maak, ŋaan ki u bia daa dukii linba ki Fasti tun ki turɔ na, nan ŋɔɔ kpanbar nba mun mɔɔnt linba ki jiin u po na.

\VS{2}Ki kpanbar na kpaantesiab nba be u boor yoo kur na yetɔ a, “Bee ki a kan te ki ti lon sapaanfanii nba tee poomuna?

\VS{3}A saa fit gann saakab doi nba be a yent na ni, ki te ki bin baar nan sapaanfanii, ki tan kɔɔmm poob ŋaak nba be Susa digbansaakar na ni, ki teenib Hegai, jatɔɔkir nba guu poob na nuu ni, ki te ki bii faŋitib.

\VS{4}Ki a ji tan gann sapaamɔ nba ki a numm gboou, ki teenɔ a ŋaapoo, ki wun set Fasti seenu ni.”

\par }{\PP Kpanbar na din dukin nan kpaanii na ŋan, ki u gaarir.


\par }{\PP \VS{5}Jasɔɔ din be Susa ki u sann tee Mordekai, ki tee Jair bija, ki tee Juu nirɔ, ki nyii Benjaminn booru ni, ŋaan tee Simei yaaboonn, ki Simei mun tee Kis bija.

\VS{6}Yoo nba ki Babilonn kpanbar Nebukanesar soor Juda kpanbar Jehoyachinn nan u niib Jerusalem doo ni, ki teemm yommii Babilonn tiŋ ni na, Mordekai din pukin bi po.

\VS{7}U baa waar bipoo din be, ki bi yiu Estaa, ki u sanleer tee Hadasa. U din tee poofaŋe, ki u gbanu bia ŋan. Estaa baa nan u naa kuun poorpoe, ki Mordekai jiiu ki wubirɔ, ki teenɔ u bipoo.


\par }{\PP \VS{8}Kpanbar nba din tur u sennpaann na, ki bi baar nan sapaamm bonchiann Susa, ki Estaa pukin bi ni. Bi din kɔɔnɔ kpanbar ŋaak na ni, ki u be Hegai nuu ni, wunba guu kpanbar poob na.

\VS{9}Estaa binbeŋ din gboo Hegai numm, ki u loon u maan. U din ki taantir ki piin ki faŋitɔ ki teenɔ jeŋant. Hegai din turɔ diiuk nba ŋane poob diit na ni, ki bia gann sapaamm banlore kpanbar ŋaak na ni, ki bi tuun teenɔ.


\par }{\PP \VS{10}Mordekai din tur Estaa kpaanii nan wuu mi ki wun ban yet sɔɔ nan u tee Juu nirɔ, ki u mun set ki pak nan u tee Juu nirɔ.

\VS{11}Mordekai din tuu somm poob diit na dindonjouk na boore daa kur, a wun laan Estaa nba be biaŋinba, nan linba tuun teenɔ.


\par }{\PP \VS{12}Bi din jii binne ki faŋ poob na. Bi din faŋib nan kpanunubit nba ki bi yir mir na ŋmaarii ŋanloob, ki wei nan kpanunubit nba ki bi yir balsam na ŋmaarii ŋanloob. Linba na poor po ki bi jikit sapaamm na yenɔ yenɔ, ki kɔɔ namm kpanbar boor.

\VS{13}Sapaamɔ nba kur din tuu nyi poob diit na ni ki kɔɔ kpanbar boor yoo nba na, u tuu lia liant nba ki u loone.

\VS{14}Sapaamɔ maŋ din tuu saan kpanbar na boor daajoouko, ki li-i yent, bin saan teenɔ poob dileeuk na ni, ki teenɔ Saasgas, jatɔɔkir nba guu kpanbar poobis na nuu ni. Kpanbar na-i kii put sapaamɔ nba yaa sann ki yiinɔ-i kaa, u kan fit ŋmat kpanbar na boori.


\par }{\PP \VS{15}Estaa din tee Abihail bipooe, ki Abihail mun tee Mordekai baa waar; ki Mordekai jii Estaa ki teenɔ u tiɔŋ bik, ki sɔɔ kur numm gboo Estaa. U yoo nba din tan baar nan wun saan kpanbar na boor, ki u lia liant nba ki Hegai, wunba tee jatɔɔkir nba guu kpanbar poob na kpaanɔ a wun lia na.

\VS{16}Tɔn, kpanbar Serses maŋ nba din dii naan, li bina ŋanlore ni, li ŋmaapiik ni, ŋmaarik nba ki bi yiu Tebet na nie, ki bi din baar nan Estaa, kpanbar Serses maŋ boor.

\VS{17}Kpanbar na din loon Estaa ki gar sapaanleeb na kura, ki Estaa binbeŋ man kpanbar na po, ki kpanbar numm gboou ki gar sapaanleeb na. Kpanbar na din yirin Estaa naan fokirike ki teenɔ u ŋaapoo, ki u set Fasti seenu ni.

\VS{18}Kpanbar na din teen jaangbeŋire ki tur Estaa, ki yiin u toontunna saakab nan tɔɔndamm kur. U din teen li daar foon daare, u naan yent na kur po, ki tur niib piinii nba yab.


\par }{\SH Biaŋinba ki Mordekai tinn kpanbar na manfoor
\par }
{\PP \VS{19}Li yoo na ki kpanbar na teen Mordekai tɔɔndaanɔ.

\VS{20}Estaa lek din ki wann sɔɔ nan u tee Juu nirɔe. Mordekai poŋ din betɔ nan u daa yeen sɔɔ, ki u sak u mɔb nan biaŋinba ki u din saak u mɔb, waa din tee bik ki be u boor yoo nba na.


\par }{\PP \VS{21}Mordekai nba din tee tɔɔndaanɔ yoo nba nae, ki kpanbar ŋaajatɔɔka nba guu kpanbar ŋaatammɔi nba gaar ki kɔɔ kpanbar diit ni na din donn wutoor kpanbar Serses paak, ki lor a bi nyinn u manfoor. Ŋamme tee Bigtana nan Teres.

\VS{22}Mordekai din bann bi lor maŋ ki saan kumii kpanbar na ŋaapoo Estaa, ki Estaa ji wannɔ Mordekai nba la linba.

\VS{23}Kpanbar na ji din nyinn fiit teebe, ki bi fiit la nan li set tee barmɔniie. Li paak, bi din jɔnn jab banlee na daat paake. Kpanbar na din te ki bi sɔb li kur ki teen tiŋ na naan barii gbant ni.




\par }\Chap{3}{\SH Biaŋinba ki Hamann lor a wun boont Juu teeb
\par }
{\PP \VerseOne{1}Li din yann waan, ki kpanbar Serses tur Hamann paŋ, ki teenɔ tiŋ yudaanɔ. Hamann din tee Hamedata bijae ki bia tee Agag yaaboonn.\FTNT{*}{{\FR 3:1 }{\FR{3.1
}}{\FT{Agag din tee Amalek teeb kpanbare, ki bi tee Juu teeb datai.}}}

\VS{2}Kpanbar na din tur u toontunna saakab na kur sennue nan bii teen Hamann jirima ki tuu gbaan ki jiantɔ. Bi kur din sak ki tuun nna, see Mordekai kuukɔɔe din ki tuumi.

\VS{3}Ki saakaleeb na boiɔ linba paak ki u ki sak kpanbar sennu na.

\VS{4}Ki bi barimɔ daar kur, a wun sak kpanbar mɔb, ŋaan ki u ki gbiint ki turibi. U tan wannib a, “N tee Juu nirɔe. Li paak n kan fit gbaan Hamann tɔɔnn.” Ki bi wann Hamann li kur, a bin laan u saa sak Mordekai binbeŋ maŋa-a.

\VS{5}Hamann wutoor din doo bonchiann, yoo nba ki u bann nan Mordekai kan gbaan ki jiantɔ na.

\VS{6}Waa ji din bann nan Mordekai tee Juu nirɔe na, u dukin a u kan kpi Mordekai kɔɔ kaa, ŋaan ji lor a wun kpi Juu teeb nba be Peesia yent ni na kur.


\par }{\PP \VS{7}Kpanbar Serses naan bina piik nan ŋanlee niŋ, li binn ŋmaasinsinn nba ki bi yir Nisann na ni, ki Hamann te ki bi tɔ naatɔɔt nba ki bi yir Purim na, a bin bann daar nba ki bi saa piin ki tun u lora na toona. Ki ŋmaarii piik nan ŋanlee niŋ nba ki bi yir Ada na, u dapiik nan ŋantaa daare ki bi gann.


\par }{\PP \VS{8}Hamann ji din yet kpanbar na a, “Nisiab yat gbee a yent na ni lokir kur po, ki tee nigamm. Bi binbeŋ ki taa nan nileebi, ki bia ki waa sennu nba be a yent na niŋ. Li paak, li ki ŋan ki fan chabib ki bii be.

\VS{9}Chanbaa, li-i ŋan a po fan tur mɔb ki bin kpib. Ki li-i tun nna, n saa fit kɔɔn salimpeena bɔtoot tusaa ŋanlore nan kobii ŋanŋmu a doo likirii bekir ni, ki lin jii tun tiŋ na toona.”


\par }{\PP \VS{10}Ki kpanbar na pit u baŋ nba tee yiikoo dintir nba ki u tuu dinn gbouŋ paak ki lin tur paŋ na, ki jii tur Juu teeb dataak Hamann, wunba tee Hamedata bija, ŋaan tee Agag yaaboonn na.

\VS{11}Kpanbar na din yetɔ a, “Niib na nan bi likirii kura tee a yare. Teentib faa loon biaŋinba.”


\par }{\PP \VS{12}Tɔn, ki sinsinn ŋmaarik na dapiik nan ŋantaa daar, ki Hamann yiin kpanbar gbansɔbira ki tan wannib sennu na, a bin kpintir mabooru kur ni, nan baa sɔbin bi gbant biaŋinba bi yent maŋ ni, ki jii tur doo diara nan tɔɔndamm nan toontunna saakab kur. Bi din sɔb sennu maŋ, kpanbar Serses sann niŋe, ki jii u yiikoo dintir nba tee baŋ na ki dinn.

\VS{13}Ki toomii jii gbant na ki lin nann yent na kur po. Ki li dia sennu a bin jii dayenn kɔɔ nba tee Ada ŋmaarik dapiik nan ŋantaa daar na, ki kpi Juu teeb kur, li nipaauŋ nan nikpera, li poob nan waas. Bin kpib, ki ninbatinu daa be, ŋaan jii bi mɔkint kur.

\VS{14}Sennu na din tee bin wannir paanu nie yent na kur po, ki lin te sɔɔ kur n teen siir kii guu daar na baaru.


\par }{\PP \VS{15}Kpanbar na din tur mɔb a bin mɔn sennu na ki tur binba be Susa, digbansaakar na ni. Ki toomii jii labaar na ki saan nann yent na ni. Kpanbar na nan Hamann din kar ki nyu bonnyunyuute, ŋaan ki ŋmatir be Susa doo ni.




\par }\Chap{4}{\SH Biaŋinba ki Mordekai boi Estaa sommir po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mordekai nba din tan bann linba ki bi tun na yoo nba, ki u pat u liant nan parbiir, ŋaan ji jii bɔtoouk ki lia,\FTNT{*}{{\FR 4:1 }{\FR{4.1
}}{\FT{Li want nan u mɔk parbiire.}}} ki puk u yur tanpent, ki somm lin doo na ni, ki mɔ ki fabin sanpaapo nan parbiir,

\VS{2}nan waa tan baar kpanbar ŋaak tammɔb ni, ŋaan u din ki kɔɔ kpanbar ŋaaki, kimaan sɔɔ ki lia bɔtoouk ki kɔɔ kpanbar ŋaaki.

\VS{3}Kpanbar sennu na nba din tuu mɔɔnt siaminba kur yent na ni, Juu teeb din tuu mɔ kpemɔniie sanpaapowa. Bi din tuu lor mɔie ki bui fabin, ki bi bonchiann lia bɔtoot, ki kar tanpent ni.


\par }{\PP \VS{4}Estaa daabpoi nan jatɔɔka na nba din wannɔ linba ki Mordekai tuun na, u par biir bonchiann; ki u tur tiat a bin saan tur Mordekai, ki wun liat bɔtoouk na ŋaan lia tiat na, ŋaan Mordekai din ki gaari.

\VS{5}Ki Estaa ji yiin Hatak, wunba tee kpanbar ŋaajatɔɔka na yenɔ, ki kpanbar din jiiu ki turɔ ki u tee u ŋaatoontunnɔ na, ki yetɔ a wun saan Mordekai boor ki saa boi laan linba paake ki u tuun nna.

\VS{6}Hatak din saan Mordekai boor, siaminba ki doo na niib tikii kaar, ki li be kpanbar ŋaatammɔb ni na.

\VS{7}Ki Mordekai yetɔ linba kur teenɔ, nan Hamann nba lor nan kpanbar waa saa kɔɔn likirii biaŋinba, kpanbar likirii binbir boor, a li-i tee ki bi fit kpi Juu teeb kur.

\VS{8}U din tur Hatak sennu gbouŋ nba ki bi mɔɔnt Susa doo ni, a bin boont Juu teeb na. Mordekai din yetɔ a wun ŋmat Estaa boor ki saa wannɔ u daamii; ki Estaa n saan ki barin kpanbar ki wuu mɔk ninbatinu, ŋɔɔ Estaa niib paak.

\VS{9}Hatak din tun nan biaŋinba ki Mordekai wannɔ na.

\VS{10}Ki Estaa te Hatak ŋmat Mordekai boor nan mɔmaan na a,

\VS{11}“Li-i tee wunba kur, jɔɔ koo poo, kɔɔ nɔɔk ni dindonjouk na a wun la kpanbar na ŋaan ki kpanbar ki yiinɔ, li daanɔ tee wun kpoe. Linba nae tee sennu maŋ. Laa nyii kpanbar ŋaakpaanteeb na ki tan tuu niib nba be yent na ni, bi mi li po. Sɔnu yennkɔɔe be ki dia sennu maŋ; ki li-i tee kpanbar jii u salima dammir ki tant wunba kur paak, li daanɔ manfoor saa tinna; ŋaan li teen ŋmaarika ki kpanbar ki yiinin.”


\par }{\PP \VS{12}Mordekai nba din gaar Estaa mɔmaan na yoo nba,

\VS{13}ki u ji turɔ kpaanii a, “A daa dukii nan fin ŋarin tinn ki gar a Juu teleeb nba be yent na ni, ki yaa fin be kpanbar ŋaake.

\VS{14}Li-i tee ki a ŋmin ki ki tun siar yoo nba na ki tinnit, ŋaan sommir saa nyi sanpaapo ki tan tinn Juu teeb nawa, ŋaan fan kpo, ki a baa ŋaak n boont. Tɔn, ŋmee mi, li ki kɔɔ bonbiir na booru gɔɔru paake ki a tee kpanbar ŋaapoo.”


\par }{\PP \VS{15}Estaa din tur Mordekai gatu na a,

\VS{16}“Ii saa ki taan Juu teeb nba be Susa na bɔyenn kɔɔ ni, ki yin lor mɔi kii mei Yennu n paak. I daa di koo ki nyu siar yontunmuna ŋantaa nan nyɔtunmuna ŋantaa, ki min nan n toontunsapaamm na mun saa tun li bannu, li poor po ki n ji saan kpanbar boor, laa lek ki chab nan man tun nna na, ŋaan mi-i lekii saa tun ŋaan kpo, n saa tume ki kpo.”


\par }{\PP \VS{17}Mordekai din nyii ki saan tun linba kur ki Estaa yetɔ a wun tun na.




\par }\Chap{5}{\SH Biaŋinba ki Estaa yiin kpanbar nan Hamann jaamm dinu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Estaa mɔloru daaŋantaa daar, ki u lia naan liant, ki kɔɔ set kpanbar ŋaak nɔɔk ni dindonjouk nba kpia naan diiuk na. Kpanbar na din kar u naan gbant paake, diiuk ni, ki u numm tor tammɔkɔɔkir na.

\VS{2}Kpanbar na nba din la u ŋaapoo Estaa see dindouŋ ni yoo nba, ki u par penn, ki u jii u naan salima dammir na ki tant torɔ; ki Estaa kɔɔ ki tan sii dammir na jook po.

\VS{3}Ki kpanbar na ji boiɔ a, “N ŋaapoo Estaa, bee tee a daamii? Betirin faa loon linba, ki n saa tura, li-i lekii tee ki a loon, n saa bɔkit n naan yent na bɔkir ki tura.”


\par }{\PP \VS{4}Ki Estaa jiin a, “Chanbaa, li-i tee ki li penn a par, n sii loon fin nan Hamann n baar n boor ni dinna nyiɔk, ki tan di jaamm nba ki n teen ki guuna na.”


\par }{\PP \VS{5}Kpanbar na ji din te ki bi yiin Hamann-e, a wun baar yian, ki bin saan di Estaa jaamm na. Ŋanne ki kpanbar na nan Hamann ji saan Estaa jaamm dinu.

\VS{6}Baa din kar nyu daan yoo nba nae, ki kpanbar boi Estaa a, “Betirin faa loon linba, ki a saa la. N saa tun faa loon biaŋinba ki tura, a lekii boi n naan yent na bɔkir gbaa, ŋaan n saa bɔkit ki turawa.”


\par }{\PP \VS{7}Ki Estaa jiin a,

\VS{8}“Chanbaa, li-i tee ki li penn a par ki a saa tun maa yaa n boi linba na ki turimi, fin nan Hamann n won jen ki tan ŋamm di jaamm nba ki n saa teen turi na, li yooewa ki n ji saa beta linba ki n loon.”


\par }{\SH Biaŋinba ki Hamann lor a wun kpi Mordekai
\par }
{\PP \VS{9}Hamann nba din nyii jaamm na ni yoo nba, u din mɔk parpeenn bonchiann. Li yoo na ki u la Mordekai be kpanbar ŋaak tammɔb na ni. Waa yaa wun gar yoo nba ki Mordekai ki fiir set, koo ki turɔ chɔruŋu; ki Hamann wutoor doo u paak.

\VS{10}Ŋaan Hamann din soor u mɔŋe ki kun u ŋaak ni, ki yiin u yɔɔsnba a bin baar u ŋaak ni, ki te ki u ŋaapoo Seres pukin bi po.

\VS{11}Ki Hamann ji faa parbiir ki wantib u mɔkint nba tee biaŋinba, nan waa mɔk bonjai biaŋinba, nan kpanbar nba pukinɔ yudant biaŋinba, nan waa mɔk yiikoo ki gar kpanbar ŋaasaakaleeb na biaŋinba.

\VS{12}Hamann din tukin yet a, “Linba mantik gar tee, kpanbar ŋaapoo Estaa teen jaamm, ki ki tur sɔɔ see kpanbar nan min kuukɔɔ. U bia yiint a ti won jen ki di.

\VS{13}Linba na kur lek ki maŋ n par nan maa laat Mordekai nba tee Juu nirɔ, ki u kaar kpanbar ŋaatammɔb ni na.”


\par }{\PP \VS{14}Ŋanne ki u ŋaapoo nan u yɔɔsnba na kur ŋmakitɔ a, “Chaant dafoouk ki li fɔkint-ii tee taakaabii piinlee nan ŋanŋmu. A won yet kpanbar ki wun te bin jɔnn Mordekai li paak; ki a ji fit saan di jaamm na nan parpeenn.” Ki Hamann gaar, nan li tee dudukŋante, li paak ki u te ki bi chaan daauk na.




\par }\Chap{6}{\SH Biaŋinba ki kpanbar na baakit Mordekai ki turɔ paŋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Li daar nyiɔk maŋ ki kpanbar na ki fit gɔɔn, ŋanne ki u te ki bi baar nan yent na maan gbant ki tan karin turɔ.

\VS{2}Baa karin bɔkir nba na wannib biaŋinba ki Mordekai din likit niib nba lor a bin kpi kpanbar na, ki bi tee Bigtana nan Teres, ki tee jatɔɔka banlee nba guu kpanbar ŋaadiit na.

\VS{3}Ki kpanbar na boi a, “Ti teen bee ki baakit koo ki pa Mordekai linba na paaki?”

\par }{\PP Ki u toontunna na jiin a, “Ti ki teen siar ki turɔ.”


\par }{\PP \VS{4}Ki kpanbar na boi a, “N ŋaasaakab na sɔɔ be nna-a?”

\par }{\PP Li yoo na ki Hamann kɔɔ dindonjouk na ni. U din baar a wun yet kpanbar ki wun te bin jɔnn Mordekai-e dachaatir nba ki u teen siir li po na paak.

\VS{5}Ŋanne ki kpanbar ŋaatoontunna na yet a, “Hamann be nna ki guu, a wun la-a.”

\par }{\PP Ki kpanbar na yet a, “Betirɔ ki wun kɔɔ.”


\par }{\PP \VS{6}Ŋanne ki Hamann kɔɔ kpanbar boor. Ki kpanbar na yetɔ a, “Nisɔɔ be ki n loon min baakitɔ. N saa tun bee ki tur li daanɔ?”

\par }{\PP Ki Hamann dukin ki tur u mɔŋ a, “Ŋmee ki kpanbar na ji loon ki wun turɔ baakir nba yabi? Li poŋ sii tee mine.”


\par }{\PP \VS{7-8}Li paak ki u jiin kpanbar na a, “A te ki bin baar nan naan liant ki a tur li daanɔ, ki lii tee liant nba ki a mɔŋ lia. A te ki bin baar nan naan taankokit ki paan a mɔŋ taamm paak,

\VS{9}ki te nijaana na yenɔ n lannɔ liant na, ki jakinɔ taamm na paak, ki te wun lin nanɔ digbansaakar na kur po, ki nijaann na-ii mɔɔntir yoo nba ki bi lin na a, ‘Gotir man, kpanbar nba dont daanɔ nba ki u par mei nan wun dontɔe na.’ ”


\par }{\PP \VS{10}Tɔn, ki kpanbar na yet Hamann a, “Kakitir ki saan jii liant nan taamm na, ki lann Mordekai nba tee Juu nirɔ na, ki lin baakitɔ. Teent bont kur ki turɔ nan faa yet biaŋinba na. A saa lau ki u kar n ŋaatammɔb na ni.”


\par }{\PP \VS{11}Ki Hamann lon liant nan taamm na, ki lann Mordekai liant na, ki Mordekai jak taamm na, ki Hamann jiiu lin nanɔ doo na ni. Baa somm saa na, ki Hamann mɔɔntir ki teen niib a, “Gotir man kpanbar nba dont daanɔ nba ki u par mei nan wun dontɔe na.”


\par }{\PP \VS{12}Li poor po, Mordekai din ŋmat saan kpanbar ŋaatammɔb na ni. Ki Hamann ji dɔkin u numpo ki kun u ŋaak ni nan fei,

\VS{13}ki yet u ŋaapoo nan u yɔɔsnba na linba kur teenɔ. Tɔn, ki u ŋaapoo nan u yɔɔsnba, binba tee subindamm na yetɔ a, “A piin kɔŋit yiikoo Mordekai, wunba tee Juu nirɔ na boore na. A kan fit nyannɔ, kimaan waa tee Juu nirɔ na, ŋɔɔe saa nyanna.”


\par }{\PP \VS{14}Yoo nba ki bi din kar piak na, ki sɔɔ kpanbar ŋaajatɔɔka na taan kɔɔ yiama a bin jii Hamann ki saan nanɔ Estaa jaamm na ni.




\par }\Chap{7}{\SH Biaŋinba ki bi kpii Hamann
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki kpanbar na nan Hamann fiir saan a bin di jaamm nan Estaa

\VS{2}taar munlee ni. Baa din kar ki nyu daan yoo nba na, ki kpanbar bia ŋamm boiɔ a, “N ŋaapoo Estaa, a loon bee? Betirin, ki a saa lawa. Li-i lekii tee n naan yent na bɔkiri, n saa tura.”


\par }{\PP \VS{3}Ki Estaa jiin a, “Chanbaa, li-i tee ki li maŋa, fan tur n sikin-n-mɔŋ miaru na gatu. Maa loon linba tee manfoore; ki n niib-ii bia kii mɔk manfoor.

\VS{4}Kimaan bi kɔi min nan n niib na, a bin kpit. Li-i bonni tee ki bi kɔit ki teent daabaie, n bo sii ŋmine ki kan daamiia ki jiin li po, ŋaan bi loon bin boontite fas fas.”


\par }{\PP \VS{5}Ŋanne ki Kpanbar Serses boi u ŋaapoo Estaa a, “Ŋmee saa tun toonbiit nba na booru? Li daanɔ be lia?”


\par }{\PP \VS{6}Ki Estaa yet a, “Ti dataak nba tee nikpiiruk na, ŋɔɔe tee Hamann, nibiiuk na.”

\par }{\PP Ki jaŋmaanii soor Hamann, kpanbar nan u ŋaapoo na boor.

\VS{7}Kpanbar na din fiir nan wutoor, diiuk na ni, ki nyii nanyer. Hamann din bann nan kpanbar na lor a wun dat u tubire linba na paak, ŋanne ki u biar poor, a wun barin kpanbar ŋaapoo Estaa ki wun tinn u manfoor.

\VS{8}Waa kpan baa gbaan Estaa kok boor yoo nba, a wun boi ninbatinu po na, li yooe ki kpanbar na nyii nanyer po ki kɔɔ diiuk na ni. Kpanbar na nba la nna na, ki u tant sanpaapo a, “Jɔɔ na loon ki wun fat n ŋaapoo nae, n numm ni, n mɔŋ ŋaak na niŋi-i?”

\par }{\PP Kpanbar na ki yet gbenn kaawa, ki jatɔɔka na dɔkin Hamann numpo.

\VS{9}Tɔn, ki bi yenɔ nba ki bi yiu Harbona na yet a, “Chanbaa, Hamann poŋ dɔŋ chaan dachaatir u ŋaak ni, a wun jɔnn Mordekai, wunba din tinn a manfoor na, ki li fɔkint tee taakaabii piinlee nan ŋanŋmu.”

\par }{\PP Ki kpanbar na tur mɔb a, “Jɔnt Hamann li paak.”


\par }{\PP \VS{10}Ŋanne ki bi jɔnn Hamann dachaatir nba ki u chaan ki guun Mordekai na paak. Tɔn, ki kpanbar na wutoor ji maak.




\par }\Chap{8}{\SH Biaŋinba ki bi wann Juu teeb a bin kɔn bi mɔŋ paak
\par }
{\PP \VerseOne{1}Li daar maŋe ki kpanbar Serses jii Hamann, wunba tee Juu teeb dataak na faar kur ki tur Estaa. Li daar maŋ ni biak, ki Estaa yet kpanbar na nan Mordekai tee u nikpiimɔe. Laa nyii li yoo ki saa, ki kpanbar na ji saak ki Mordekai kɔɔ u boor.

\VS{2}Ki kpanbar na pit u baŋ nba tee yiikoo dintir na, linba ki u din gaar Hamann boor na, ki tur Mordekai. Estaa din jii Hamann faar na kur ki teen Mordekai nuu nie.


\par }{\PP \VS{3}Estaa bia din baa gbaan kpanbar Serses tɔɔnn, ki barimɔ ŋaan mɔ, a wun teen siar ki gɔɔr lor biiuk nba ki Hamann, wunba tee Agag yaaboonn lor, a lin biir Juu teeb na.

\VS{4}Ŋanne ki kpanbar na jii u naan salima dammir na ki tant u paak. Ki Estaa ji fiir set, ŋaan yet a,

\VS{5}“Chanbaa, li-i tee ki li maŋa, li-i biaki tee ki a baka be n po, koo ki a got ki li ŋanie, fan sɔb yiikoo gbant ki lin piin Hamann sennii na. Ŋanne tee sennii nba ki Agag yaaboonn Hamedata bija Hamann din sɔb a bin boont Juu teeb kur nba be yent na ni na.

\VS{6}N sii be nlee, li-i tee ki bonbibooru na baar n niib paak, ki n mɔŋ nikpiimm kpo?”


\par }{\PP \VS{7}Ŋanne ki kpanbar Serses jiin u ŋaapoo Estaa nan Mordekai, wunba tee Juu nirɔ na a, “Gotirii, n jɔnn Hamann, kimaan waa lor a wun biir Juu teeb na paak, ki jii u faar ki tur fin Estaa.

\VS{8}Ŋaan yiikoo gbouŋ nba ki bi sɔbir kpanbar sann ni, ki jii naan dintir ki dinn li paak na, li gbouŋ booru, sɔɔ kan fit lebitiri, ŋaan n turi yiikoo a i sɔb yaa dukin linba ŋan ki saa sommi; ki ii sɔb n sann ni ki jii naan dintir na ki dinn li paak.”


\par }{\PP \VS{9}Linba na din tun ŋmaarik nba pukin ŋantaa ni, ki bi yiu Sifann na, u dapiinlee nan ŋantaa daare. Ki Mordekai yiin kpanbar ŋaagbansɔbira ki pakib nan bin sɔb gbant ki tur Juu teeb, nan yent saakab, nan tɔɔndamm, nan toona saakab nba be yent nba nyii India ki saa tuu Itiopia, ki tee yent kobik nan piinlee nan ŋanlore na. Bi din sɔb gbant na ki tur yent kur nan bi booru maan ni, nan baa sɔbin biaŋinba, ki bia sɔb tur Juu teeb, bi booru maan ni, nan baa sɔbin biaŋinba.

\VS{10}Mordekai din te ki bi sɔb gbant na kpanbar Serses sann nie, ki u jii naan dintir ki dinn li paak. Bi din jii gbant na ki tur taanjakirae, ki bi nyinn taanii nba mi nantaar, kpanbar ŋaataanloi ni, ki bi lin nann.


\par }{\PP \VS{11}Gbant na din wann nan kpanbar tur Juu teeb yiikoo doo kur ni, a bin kɔn bi mɔŋ paak, ki li-i tee kunkɔnkɔnna nyii siar po ki tee boorganu, ki lek Juu jab, koo bi waas, koo bi poobi, Juu teeb na saa fit kɔn bi mɔŋ paak ki kpi binba lekib na; bi saa fit boontib ŋaan jii bi mɔkint.

\VS{12}Sennu na din saa piin ki tun toonn, kpanbar Serses yent kur ni, daar nba ki bi din yaa bin kpi Juu teeb nae. Li daare tee ŋmaarik nba pukin piik nan ŋanlee, ki bi yiu Ada na, li dapiik nan ŋantaa.

\VS{13}Li din tee sennue nan bin mɔɔnt, ki sɔɔ kur n gbat sennu maŋ yent kur po, ki lin te Juu teeb na n teen siir ki kɔn nan bi datai, daar maŋ ni.

\VS{14}Taanjakira na din sak kpanbar mɔb, ki ji jak naan taanii na, ki chiar saan. Sennu na bia din mɔɔnt, Susa nba tee digbansaakar na ni.


\par }{\PP \VS{15}Mordekai ji din nyii kpanbar ŋaak na ni, ki lia naan liant nba tee kpaakutu, ki mɔk chab-bɔnwuwur nan chabpeenn nan chabmɔnwuwur, ki yir salima naan fokirik nba ŋan, ki Susa doo na sɔnjot gbee nan parpeenn, ki bi hoot nan kpinkpammuk.

\VS{16}Juu teeb na din la tinnu ki mɔk kpinkpammuk, ki parpeenn be, ki bi mi nan bi la nyannuwa.

\VS{17}Doi kur nan yent kur ni, siaminba ki bi din tuu karin kpanbar gbant na, Juu teeb na din tuu teen li daar foon daare, ki di jaamm nan kpinkpammuk, ki mɔk parpeenn. Barmɔnii, niib bonchiann din kpant Juu teeb, kimaan bi din tiin Juu teeb na jaŋmaanii li yoo.




\par }\Chap{9}{\SH Biaŋinba ki Juu teeb kpii bi datai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ŋmaarik nba ki bi yiu Ada na, u dapiik nan ŋantaa daare din tee daar nba ki bi senn naan sennu a bin kpi Juu teeb na. Li daare ki Juu teeb datai na din loon bi nyannib, ŋaan Juu teeb nae tan ŋmat ki nyannib.

\VS{2}Juu teeb nba din be doo kur ni, yent na ni, bi kur din taan mɔb a bin kɔn nan binba koor a bin kɔn namm na. Niib din tiin Juu teeb na jaŋmaaniie lokir kur po, ki sɔɔ kaa ki saa fit tookibi.

\VS{3}Barmɔnii, yent saakab, nan doo diara, nan toontunna saakab, nan kpanbar taatara kur din somm Juu teeb na, kimaan bi din tiin Mordekai jaŋmaanii.

\VS{4}Sɔɔ kur nba din be yent na ni mi nan Mordekai ji tee yiikoo daanɔe, naan ŋaak na ni, ki u yiikoo na tantir ki pukii.

\VS{5}Li paak, ki Juu teeb na din dia bi datai na baa loon biaŋinba; bi din lekibe ki kpiib nan jukbanjai.


\par }{\PP \VS{6}Juu teeb na din kpii niib kobii ŋanŋmu, Susa nba tee digbansaakar na ni.

\VS{7}Bi bia din kpii Parsandata, nan Dalfonn, nan Aspata,

\VS{8}nan Porata, nan Adalia, nan Aridata,

\VS{9}nan Par-masta, nan Arisai, nan Aridai, nan Faisata,

\VS{10}ki bi tee Hamann bonjai piik. Hamann din tee Hamedata bijae, ki tee Juu teeb dataak. Ŋaan Juu teeb din ki jii niib nba ki bi kpiib na siari.


\par }{\PP \VS{11}Juu teeb nba din kpii niib nba Susa na, bi din saan ki wann kpanbar bi kanne.

\VS{12}Tɔn, ki kpanbar na yet u ŋaapoo Estaa a, “Susa doo ni kuukɔɔ ki Juu teeb na kpii jab kobii ŋanŋmu, ki Hamann bonjai piik na pukin. Bi sii tun nlee digbanlia ni? Mɔtana, a loon bee? Betirin linba ki a loon ki pukin, ki a saa lawa.”


\par }{\PP \VS{13}Ki Estaa jiin a, “Chanbaa, li-i tee ki li maŋa, a ŋaan Juu teeb nba be Susa na n won ŋamm tun nan biaŋinba ki bi tun dinna na, ki bia te bin jɔnn Hamann bonjai piik na gbanant dachaata paak.”

\VS{14}Kpanbar na din tur mɔb a lin tun nna, ki tur yiikoo ki bi mɔɔnt ki lint digbanjaann nba tee Susa na kur po. Bi din jii Hamann bonjai piik nba ki bi kpiib na, ki jɔnnib dachaata paak, paanu ni.

\VS{15}Ŋmaarik nba ki bi yiu Ada na, u dapiik nan ŋanna daare, ki Juu teeb nba din be Susa doo ni na bia ŋamm taan leeb, ki kpii jab kobii ŋantaa, digbansaakar maŋ ni. Ŋaan Juu teeb na din ki jii niib nba ki bi kpiib na siari.


\par }{\PP \VS{16}Juu teeb nba din be yentnba na ni mun bia taan leeb ki kɔn bi mɔŋ paak, ki fat bi mɔŋ, bi datai na boor, ki kpii niib tusaa piinlore nan ŋanŋmu, ŋaan bi din ki jii bi siari.

\VS{17}Linba na din tun ŋmaarik nba ki bi yiu Ada na, u dapiik nan ŋantaa daare. Ŋaan laa yent ŋmaarik maŋ dapiik nan ŋanna daar na, bi ji din ki kpii sɔɔ; bi din teen jaamme li daar, ki dii nan parpeenn.

\VS{18}Juu teeb nba din be Susa na ŋarin din jii ŋmaarik na dapiik nan ŋanŋmu daare ki teen foon daar, ki dii jaamm nan parpeenn, kimaan baa din jii ŋmaarik na dapiik nan ŋantaa nan u dapiik nan ŋanna ki kpii bi datai, ŋaan ji nyik dapiik nan ŋanŋmu daar na.

\VS{19}Linba na paake ki Juu teeb nba kɔɔ digbanbis ni na jii ŋmaarik nba ki bi yir Ada na, u dapiik nan ŋanna daar, ki teen kpinkpammuk foon daar, ki teenir jaamm dinu daar, ki piin bi leeb jeet piinii.


\par }{\SH Ki jiin Purim jaamm dinu po
\par }
{\PP \VS{20}Mordekai din sɔb linba kur tun na, gbant ni, ki tur Juu teeb kur nba naak nan binba be banfɔka, kpanbar Serses yent kur ni,

\VS{21}ki beerib a bin jii ŋmaarik nba tee Ada na, u dapiik nan ŋanna nan u dapiik nan ŋanŋmu daa, ki teenir jaamm daa, binn kur ni.

\VS{22}Daa nba na niŋe ki Juu teeb din fat bi mɔŋ bi datai boor; ŋmaarik na nie din tee parbiir nan dindann kɔŋir sakir, ki ji tan kpant kpinkpammuk nan parpeenn sakir. Bi din betib a bin ji daa maŋ ki di jaamm, kii piin leeb jeet piinii, kii biaki teen talas damm piinii.

\VS{23}Ŋanne ki Juu teeb na gaar Mordekai wannu na, ki li jaamm dinu ji teen bi kaar, binn kur ni.


\par }{\PP \VS{24}Hamann, wunba din tee Hamedata bija, ki tee Agag yaaboonn, ŋaan tee Juu teeb dataak na poŋ din tɔ naatɔɔt nba ki bi yir “Purim”, a bin bann daar nba ki bi saa kpi Juu teeb na, nan waa lor a wun boontib biaŋinba na.

\VS{25}Ŋaan ki Estaa saan kpanbar boor, ki u saa turɔ yiikoo gbant, ki te ki bi jɔnn Hamann, nan waa din lor biaŋinba ki jiin Juu teeb po na. Bi din jɔnn ŋɔɔ nan u bonjai nae dachaata paak.

\VS{26}Li paake ki bi yi li jaamm daa maŋ Purim. Gbant nba ki Mordekai din sɔb, nan linba kur din baarib na paak,

\VS{27}Juu teeb na din jii ki li tee sennue ki tur bi mɔŋ nan bi yaaboona nan wunba kur saa kpant Juu nirɔ, nan binn kur ni daa nba ŋanlee na, sakir maŋ ni, bin di jaamm na, nan Mordekai nba wann biaŋinba na.

\VS{28}Li din tee Juu nirɔ kur n tuu tiar ki di daa nba tee Purim jaamm na, yoo n tuu yoo, maaru kur nba be yent kur ni, nan doo kur ni.


\par }{\PP \VS{29}Tɔn, ki Estaa, wunba din tee Abihail bipoo na mun bia kar nan Mordekai, ki bi sɔb gbouŋ ki tur Juu teeb na yiikoo ki jiin Purim jaamm daa na po, nan biaŋinba ki Mordekai din dɔŋ sɔb na.

\VS{30}U din sɔb gbouŋ maŋ ki tur Juu teeb kur nba be tinii kobik nan piinlee nan ŋanlore nba be kpanbar Serses yent ni na. Gbouŋ na din yaa parmaasir nan laafia-ii be bi paak.

\VS{31}Gbouŋ na din wann Juu teeb nan bi yaaboona a bii dia Purim jaamm daa na, binn kur ni. Li yoo-i baar, bin diar nan biaŋinba ki bi dia mɔloru nan kuun fabinii na. Sennu na nyii Mordekai nan kpanbar ŋaapoo Estaa boore.

\VS{32}Estaa nba din senn sennu nba, a lin gbeen Purim jaamm daa na, bi din sɔb ki teen naan maan gbouŋ nie.




\par }\Chap{10}{\SH Ki jiin kpanbar Serses nan Mordekai yiikoo po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kpanbar Serses din te niib nba kpia mɔkgbeŋir, u yent ni, nan binba be tiŋ sinsuuk ni na tuun mabir toonn.

\VS{2}Toonjaana nan yiikoo toonn nba kur ki kpanbar Serses din tun na, ki bia pukin waa din donn Mordekai ki turɔ paŋ na, li labaar kur sɔb ki be Peesia nan Media kpanbara barkperii gbant ni.

\VS{3}Mordekai nba tee Juu nirɔ nae din waa paa kpanbar Serses paak. U leeb Juu teeb din baakitɔ, ki loon u maan. U din tuun linba ŋan ki teen u niib, nan linba saa somm bi yaaboona kur.

\par }