Na Rorongo ke Toke eigna a Jisas Krais
Jon ke Risoa
Na Titiono Eigna Na Buka Iaani
Imanea ke risoa na buka iaani ke boi vele aua na ahagna, keana mara puhidia na komi tinoni kiloau i hau kena velea a Jon, na mane vaovarongo nigna a Jisas, ke risoa. Imanea ke risoa mua tolu na letasi nigna a Jon ma na buka Tate Au.
Kori turughugna na buka iaani a Jon ke vele aua a Jisas na Haghoregna a God ke vuhai tinoni me mono duada kori maramagna. Imanea ke magnahaghinira na komi tinoni kedana vaututunia Jisas a Dathegna God mena hatia na havi ke tutuni ke teo na govugna.
Jon ke titionoa e vitu na reghithehe ke eia a Jisas. Na komi reghithehe irangeni ke tatelia aua na komi puhigna a Jisas. Vaghagna na vatoke tabiruagna na mane ke thehe na naegna (5:1-8) ke tateli aua a Jisas ke agutu hahali vaghagna vamua a Tamagna a God ke agutu hahali. Tadia na komi reghithehe irangeni a Jon ke tateli aua a Jisas a Vahavi, a Dathegna a God.
Kori buka iaani, a Jon ke risoa na komi fata a Jisas ke velera nigna na komi vaovarongo kori vido ke vanga duadia kori lavi, gi imarea kena mai mena thotia. Nigna na tarai eidia nigna na komi vaovarongo kori lavi iangeni ke mono vamua kori buka iaani.
Kori buka iaani vamua ke mono na komi totoghale a Jisas ke velea bali tateli aua toetoke imanea ke mai tagna a God. Jisas ke velea imanea ghehegna na bea, ma na bred, ma na raraha, ma na hagetha, me kekeha totoghale mua.
Jon ke titiono mua na havi ke tutuni kati hatia tagna a Krais, na havi iangeni ke turughu kori vido kati vaututuni me teo keda govu.
Na komi fata ke nagho kora buka iaani:
Jisas na Haghoregna a God (1:1-18)
Nigna na titiono a Jon Siuvitabu (1:19-34)
Jesus ke vahira kekeha nigna na komi vaovarongo (1:35-51)
Nigna na Agutu a Jisas (2:1-12:50)
Na vagougovui wik a Jisas ke mono i Jerusalem (13:1-19:42)
Jisas ke havi tabiru (20:1-10)
Jisas ke tate mai tadia nigna na komi vaovarongo (20:11-21:25)
1
A Jisas Krais Na Haghoregna A God Vanira Na Komi Tinoni
1 Kori turughugna na komi fata gougovu, na Haghore ke mono ghohi. Na Haghore ke mono duagna a God, ma na Haghore a God. 2 Imanea ke mono ghohi duagna a God kori turughugna. 3 A God ke vavuhara na komi fata gougovu duagna imanea. Tutuni, na komi fata gougovu ke vavuhara a God, imanea ke vavuhara duagna na Haghore. 4 Na havidia na komi fata gougovu ke au mai tagna na Haghore, mi manea na raraha bali laema tadia na komi tinoni. 5 Na raraha iangeni ke laema kori puni, ma na puni teo keda vathehea.
6 A God ke vetula maia sina mane na ahagna a Jon Siuvitabu. 7 Imanea ke mai bali titionoa na raraha tadia na komi tinoni. Jon ke titiono itadia eigna kedana vaovarongo eigna na raraha mena vaututunia. 8 A Jon boi na raraha iangeni, keana imanea hiri ke mai bali titionoa na raraha. 9 Na pukuni raraha, imanea ke mai kori maramagna me laema itadia na komi tinoni gougovu.
10 Na Haghore ke mono kori maramagna. Keana na komi tinoni kori maramagna kena boi adoa imanea, toke a God ke vavuha na maramagna duagna imanea. 11 Imanea ke mai kori melehagna, kari nigna na komi tinoni kena Jiu kena boi hatia imanea duai totogo. 12 Keana tadia arahai kena hatia duai totogo mena vaututunia, imanea ke lubatira eigna kedana ara dathegna God. 13 Imarea boi ara dathegna a God eigna kena havi mai leghuagna na ghaghanagna ba na vanohehegna na tinoni. Teo. Imarea kena ara dathegna eigna a God ke hera na havi mathangani.
14 Na Haghore ke vuhai tinoni me mono duada kori maramagna iaani. Ighami kiti reghia imanea ke thaba vano eigna imanea sikei vamua na ghathi Dathegna God na Mama. Ighami kiti reghia imanea ke vonungia na dotho ma na tutuni.
15 A Jon ke titiono eigna imanea tadia na komi tinoni. Imanea ke haghore heta vanira, “Iaani na mane ku titionoa kori vido ku veleghamu, ‘Imanea keda mai leghugu ke nagho vano itagua, eigna imanea ke kidi mono ghohi gi u havi mai inau.’ ”
16 Na vunegna imanea ke vonungia na dotho ma na tutuni, imanea ke vatokeghita kori heghitagna na komi fata ke sethe ke toke. 17 A Moses ke hatia maia na komi vetula nigna God tadia na komi tinoni, keana na dotho ma na tutuni ke mai tagna Jisas Krais. 18 Teo sikei tinoni ke reghia God. Keana sikei vamua na ghathi Dathegna ke mono duagna mi manea ghehegna a God. Imanea ke tatelia vanighita na puhigna God.
A Jon Siuvitabu Ke Titiono Eigna A Jisas
(Matiu 3:1-12; Mak 1:1-8; Luk 3:1-18)
19 Sina maghavu mara puhidia mara Jiu i Jerusalem kena vetulara vano tagna a Jon kekeha mara na pris mi kekeha mara kena hathera na komi pris. Imarea kena huatia, “Ahai ighoe na?”
20 Ma Jon ke titiono jino vanira, “Inau bosi a Vahavi.”
21 Gi imarea kena veleagna, “Gi ighoe koda boi a Vahavi, ahai ighoe na? A profet Elaija ke mono i hau?”
Imanea ke haghore tughura, “Teo.”
Mena ghoi huatia mua, “Ehava? Ighoe na Profet* a God ke taluhaghorea keda vetula maia?”
Mi imanea ke velera, “Teo.”
22 Gi imarea kena veleagna, “Gi keda ai na, ahai ighoe na? O veleghami eigna kitida tangomana na veleragna arahai kena vetulaghami mai. O titiono vanighami eimu ghehemu.”
23 A Jon ke haghore tughura tagna na komi haghore iraani ke velea a profet Aisaia,
“Inau na tinoni ku haohaghore heta kori meleha ke gou,
‘Oti vajinoa na hangana vania a Lod!’ ”
24 Tadia arahai kena mai tagna a Jon e mono kekeha mara na Farise.† 25 Imarea kena huatia a Jon vaghagna iaani, “Gi ighoe boi a Vahavi ba Elaija, ba na Profet, ehava gi o siuvitabura na komi tinoni na?”
26 A Jon ke haghore tughura, “Inau ku siuvitabura na komi tinoni kori bea, kari ikeagaieni sina tinoni koti boi adoa ke mono duada eeni. 27 Imanea na tinoni ku velea keda mai leghugu. Inau boi naba kuda pogho horu mu hati aua nigna na sadol.”
28 Na komi fata irangeni kena eia kori meleha i Betani, etagna na bea i Jodan. Kori bea hutu iangeni, a Jon ke siuvitabura na komi tinoni.
A Jisas Na Dathei Sip Nigna A God
29 Sina dani leghugna iangeni a Jon ke reghia a Jisas ke taveti mai itagna me velera na komi tinoni ngengeni, “Reghia! Iangeni na Dathei Sip‡ nigna God ke hati aua na paluhagna na maramagna. 30 Imanea hiri na tinoni ku titionoa ghohi kori vido ku velea, ‘Na mane keda mai i leghugu, imanea ke nagho vano tagua, eigna imanea ke kidi mono ghohi gi u havi mai inau.’ 31 I hau, toke inau ku boi adoa ahai imanea bali mai leghugu, inau ku mai eeni mu siuvitabura na komi tinoni kori bea eigna kuda tateli aua imanea tadia na komi tinonidia i Israel.”
32-33 Gi a Jon ke ghoi velea mua, “Kori vido ku boi adoa mua ahai imanea bali mai iangeni, a God ke vetulau bali siuvitabura na komi tinoni kori bea, imanea ke veleu, ‘Na mane koda reghia na Tarunga ke Tabu keda horu mai me togha itagna, imanea hiri ahai keda siuvitabura na komi tinoni kori Tarunga ke Tabu.’ Mu pukuni reghia na Tarunga ke Tabu ke horu mai i popo vaghagna na bora, me togha itagna imanea. 34 Ma na vunegna ku reghia iangeni, inau ku veleghamu a Jisas a Dathegna a God.”
Nigna Na Komi Vaovarongo A Jisas Kena Kidi Leghua
35 Sina dani leghugna iangeni, a Jon Siuvitabu ke ghoi sokara ngengeni duadia e rua nigna na mane vaovarongo. 36 Kori vido imanea ke reghia a Jisas ke halu atu, a Jon ke velea, “Reghia, iangeni na Dathei Sip nigna God!” 37 E rua nigna na vaovarongo koro rongovia na haghore iangeni, moro leghua a Jisas. 38 A Jisas ke rei tabiru me reghira koro leghua me huatira, “Na hava koro magnahaghinia?”
Iromara koro ania, “Rabai, ivei ko mono ighoe na? (Na ghaghana koragna Rabai, Velepuhi).
39 Imanea ke velera, “Oro mai moro reghia ghehemiu.” Kori vido iangeni nabagna tangi vati kori lavi. Romara koro vano duagna moro reghia na vido ke mono imanea, moro mono duagna kori dani iangeni.
40 Sina mane itadia romara iangeni ke rongovia a Jon me leghua Jisas, a Andru, a tahigna a Saimon Pita. 41 Ma na hava ke kidi eia a Andru, imanea ke hiroa a Saimon, a toghagna me veleagna, “Ighami kiti reghia ghohi a Vahavi!” (Na aha “Vahavi” nanaba vamua kori aha “Krais”). 42 Gi Andru ke hati vanoa a Saimon tagna a Jisas. A Jisas ke rei vano tagna a Saimon me veleagna, “Ighoe na ahamu a Saimon, a dathegna Jon. Keana ikeagaieni na ahamu kedana kiloghogna a Kefas.” (Na aha iaani vaghagna vamua na aha Pita ma na ghaghana koragna, “na ghahira”).
A Jisas Ke Kilora A Filip Ma Nataniel
43 Sina dani leghugna iangeni a Jisas ke toatogha gi keda vano kori provins i Galili. Imanea ke reghia a Filip me ania, “O mai leghuu.” 44 Filip na manegna i Betsaida, na melehadia Andru ma Pita. 45 Kori vido iangeni a Filip ke vano me pada a Nataniel me ania, “Ighami kiti reghia ghohi na mane a Moses mi mara na profet kena risoa eigna tadia na komi Rioriso ke Tabu. Na ahagna imanea a Jisas, a dathegna Josep gna i Nasaret.”
46 A Nataniel ke velea, “I Nasaret! Tangomana keda au mai kori meleha iangeni sa fata ke toke?”
Ma Filip ke ania, “O mai mo reghia imanea.”
47 Kori vido a Jisas ke reghia a Nataniel ke taveti mai, imanea ke velea, “Iangeni na pukuni manegna i Israel ke boi piapilau.”
48 A Nataniel ke huatia a Jisas, “Ehava gi o adou?”
A Jisas ke ania, “Gi e kilogho a Filip, inau ku reghigho ghohi saragna na ghai fig.”
49 A Nataniel ke veleagna, “Velepuhi, ighoe a Dathegna a God ma na King gna i Israel.”
50 Jisas ke veleagna, “Ehava? O vaututuniu eigna inau ku velegho ku reghigho saragna na ghai fig? Sethe na fata ke hutu vano tagna iangeni ighoe koda reghira.” 51 Gi e veleragna mara gougovu, “E tutuni na hava ku veleghamu, ighamu kotida reghia na hughuta i popo keda hangavi, ma na komi enjel nigna a God kedana hadi mena horu§ itagua inau, na Dathei Tinoni.”*
* 1:21 “na Profet” Mara Jiu kena vaututuni a God keda vetula maia sina profet vaghagna a Moses (Duteronomi 18:15-22) mena kiloagna “na Profet.” Kekeha mara Jiu kena ghaghana na Profet boi a Elaija ba a Vahavi (reghia 25 na thagi ma 7:40-41). Kari kekeha mara Jiu kena reghivaughithatha na Profet a God keda vetula maia, imanea a Vahavi. † 1:24 “Farise” Reghia kori Diksonari ‡ 1:29 “Dathei Sip” Kori Ol Testamen God ke velera mara Jiu eigna kedana havughaghi vaniagna na komi dathei sip me kekeha fata kaukagu mua bali talutavogha na komi paluhadia. Jon Siuvitabu ke kiloagna a Jisas na Dathei Sip eigna imanea ke mai kori maramagna eigna keda thehe vaghagna na havughaghi bali talutavogha na paluhadia na komi tinoni gougovu. § 1:51 Na haghore iaani ke haga nanaba na haghore ke mono kori buka Jenesis 28:10-15 eigna nigna na maumaturungita a Jekob. Kori maumaturungita, a Jekob ke reghia na komi enjel kena hadi mena horu kori rangana ke jufungia na hughuta i popo. A God ke tatelia a Jekob ke vahia imanea ma ara vinahuhugna eigna kedana nigna na komi tinoni. Vaghagna iangeni, a God keda tateli tadia nigna na komi vaovarongo a Jisas, imanea ke vahia a Jisas eigna keda a Vahavi. * 1:51 “Dathei Tinoni” Reghia kori Diksonari