﻿Jɔn.
6.
Ma yû a ghə̀ mə kɨ tsyǎ, Yesu a toò àtsumə ntaꞌa Galilea, ŋ̀ghɛɛ fìi njii. Bɨ lɛ sɨ kɨɨ ntwoŋə aa nɨ̂ atsùmə ntaꞌa Tiberias. 
Ǹnɔ̀ɔ̀ bə̂ yî ghàꞌàtə̀ ɨ lɛ sɨ yòŋə̀ nìi, ǹloŋ mə bɨ lɛ nyə ɨlènsə̀ jìi mə à lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ ŋ̀ghurə nɨ mɨ̀ghɔ̀ɔ̀ a nu bə̀ aà. 
Yesu a kɔꞌɔ ŋghɛ̀ɛ̀ a atu ntaꞌa nsɨgɨtə ntswe ghu bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji. 
Nòò ǹjɨ Passa, àdina baYuda ya, à lɛ ŋkòòntə̀. 
Yesu a karɨkə̀ yi, nyə nnɔ̀ɔ̀ bə̂ wa mə ɨ lɛ sɨ yòŋə̀ nìi aa, mbetə Philip mə, “M̀bə bìꞌinə̀ yuu mɨjɨ aà fə̀, ǹjɛꞌɛ bə̂ buà ghu bɨtsɨ̀m aa ɛ?” 
À lɛ mbetə maa ajàŋ aa tsiꞌǐ a ŋkwàꞌànə Philip ǹloŋ mə à lɛ nzi annù yìi mə yu tswe nɨ̀ ŋ̀ghɨ̀rə aà. 
Philip a kwiꞌi mə, “A mbo bìꞌinə̀ a nyuu abaa tâ à kuꞌunə ajàŋ mə mbə ŋù a bɔɔ nyweꞌetə tsiꞌì mû ŋ̀kùgə̀, bìꞌinə̀ ka kɨ lɔ̀ɔ ɨbàꞌatə ŋkabə silva ŋkhɨ̀ ji baa mbɔŋ tâ à kuꞌu.” 
Ŋ̀gàŋyə̀gə̂nnù yì yî mɔ̀ꞌɔ, yìi ɨkûm yi ɨ lɛ mbə Andrew, a bə muma bɨ Simon Peta aa, 
a swoŋ mə, “Mûmbâŋnə̀ yî mɔ̀ꞌɔ à tswe falà nɨ̂ ŋ̀kya abaa mɨsàŋ ji ntaà, nɨ̂ m̀bwɛ̀ mi mbaà. Lâ kaa mbə ma yû waꞌà bə̂ bû bɨtsɨ̀m jɛꞌɛ̀.” 
Yesu a swoŋ mə, “Ghɨ̀rə tâ bo tswe a nsyɛ̂.” (Ŋ̀gɛ̀ɛ̀ yî ŋ̀ghàꞌàtə̀ ɨ̀ lɛ ntswe maa adɨgə.) Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ lɛ ntswe a nsyɛ aa, bɨ lɛ mbə mbâŋnə̌ ntsùꞌù ji ntaà. 
Yesu a tɨgə̀ ǹlɔgə abaa ya, ǹtsàꞌàtə̀ Nwî, ǹyatə a mbo bə̀ bya mə bɨ lɛ ntswe a nsyɛ aa, ŋkɨ ghɨrə a ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ nɨ̂ m̀bwɛ̀ mya, ŋù ǹtsɨ̀m a jɨ nywurə. 
Nòò yìi mə bɨ màŋsə̀ mə a njɨ aa, a swoŋ a mbô ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji mə, “Nɨ̀ ghotə ǹnwùgə̀ jìi ɨ tɨgə mburə aà, ǹloŋ mə kaa a sɨ̀ bɔ̂ŋ tâ bìꞌinə̀ m̀meꞌe yî tsu.” 
Bo lɛ ŋghotə nnwùgə abaa mɨsaŋ jya ŋ̀kya ji ntaà mə bə̀ bya lɛ njɨ aa, ɨ luu ŋ̀kyɛ̀ nɨghûm ǹtsò baà. 
Bɨ yə̀ mə alènsə̀ ma yû mə Yesu à lɛ ŋghɨ̀rə̀ aa, ǹtɨgə nswoŋə nɨ mə, “Tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, à nɨ ŋgàŋntoò Nwì wa mə à lɛ ntswe nɨ̂ ǹzǐ fàa mbi aa à ghulà mə.” 
Yesu à lɛ nzi mə bo lɛ ntswe nɨ̂ ǹzǐ ntswâ yi, ɨ gaansə yi ɨ yɔꞌɔ nɨ̂ m̀fɔ̀, ǹtɨgə mbu ŋkɔꞌɔ yi fu wa atu ntaꞌa tsiꞌì yùyu. 
Nòò ŋ̀kwɛ̂fɔ̀ à lɛ ŋkùꞌù ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù Yesu jya ɨ bû ǹsɨgə ŋghɛɛ waa fu wa atsùmə ntaꞌà. 
Ŋ̀kuu a mûm àkànuꞌu mbu ntoo mbɨɨ fu a mbɛ̀ɛ̀ Kapernaum. Ɨ̀tugə ɨ lɛ mfii tɨ ghə̌ mə Yesu à bù mə̂ ǹzi ntsiꞌi waa. 
A bə maa nòò, àfìsə̀ yî wè a kâ ǹtsya ntsɨ̀gə̀ nɨ̂ ŋ̀kì wâ. 
A tɨ bə aa lɛ boŋ ŋgǎŋyəgə̂nnù ji jya ɨ kùù mə wa mûm ŋ̀kì ŋ̀ghɛɛ nyweꞌe nɨ bɨ̀kìlo metres bi ntaà kə̀ bi ntoꞌo, ǹyə Yesu a kâ ǹtəə a atu ŋkì ǹzi, à zì mə̂ ka ŋkoontə wa mbɛ̀ɛ àkànuꞌu, nɨ̀bɔꞌɔ nì wè nɨ tswâ waa. 
“Nɨ̀ tsuu kɨ bɔꞌɔ bə̂, wâ à nɨ mə̂,” Yesu a swoŋ a mbo bo. 
Bo yə̀ mə̂ mə à laa mbə Yesu aa, ntɨgə̀ ǹlɔgə yǐ wa a mûm àkànuꞌu, bo bo tɨgə̀ ŋ̀ghə̀ə kɨ wìꞌìkə̀ ǹyweꞌe wa adɨgə yìi mə bo lɛ sɨ ghɛ̀ɛ̀ ghu aà. 
Àbɛ̀ɛ̀ a fùꞌù mə̂, ǹnɔ̀ɔ̀ bə̂ wa mə ɨ lɛ mburə wa njii ŋ̀kì yî mɔ̀ꞌɔ aa ɨ yə mə àkànuꞌu a lɛ ntɨgə ntswe wa adɨgə aa tsiꞌì yì fùùrə̀, ŋ̀kɨ nyə mə kaa Yesu à lɛ ŋwaꞌà wa a mûm àkànuꞌu bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji kuù; ǹyə mə ŋgǎŋyəgə̂nnù ji jya ɨ lɛ mbàŋnə̀ ǹtoo ŋghɛɛ waa tsiꞌì bò bo. 
Ɨ̀kànuꞌu jî mɔꞌɔ ɨ lɛ mbù ǹlo a Tìberias ǹzì a aghəŋə ŋkì, wa mbɛ̀ɛ̀ àdɨgə mə M̀màꞌàmbi à lɛ mfa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì, ǹjɛꞌɛ nnɔ̀ɔ̀ bə̂ nɨ̂ àbaa ya ghu aà. 
Àjàŋ mə ǹnɔ̀ɔ̀ bə̂ wa ɨ lɛ waꞌǎ Yesu yə, kaa waꞌǎ ŋgǎŋyəgə̂nnù ji jya kɨ nyə aa, bo lɛ ntɨgə ŋkuu ɨkànuꞌu ma jya nyoŋə a Kapernaum a nlɔ̀ɔ yu. 
Bɨ tòò mə̂ ŋ̀ghɛɛ ŋghɛ̀ɛ̀ ǹyə Yesu wa njii yî mɔ̀ꞌɔ aa, ǹswoŋ ghu mbo mə, “Rabbi, ò tsyà aa mə akə ntɨgə bə faà aa ɛ?” 
Yesu a kwiꞌi a mbo bo mə, “Mə̀ swǒŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ mə nɨ lɔ̀ɔ̀ nàa laa nloŋ aa abaa ya mə nɨ̀ kɨ̀ kùrə nywurə aà, kaa nɨ̀ sɨ nàa lɔ̀ɔ̀ aa nloŋ mə nɨ̀ kɨ yə̂ àlènsə̀ ya mə mə̀ kɨ̀ ghɨ̀rə aà. 
Nɨ̀ tsuu kɨ fàꞌà ǹloŋə aa bə mɨ̀jɨ mìi mə mbə mɨ bɨꞌɨ aa bə̂, nɨ̀ ka mfaꞌa nloŋ bə mɨ̀jɨ mìi mə mɨ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aà. Mamû a bə mɨ̀jɨ mìi Mu Ŋù à ka fa a mbo bù aà, ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ Tà à nɨ̀ŋ mə awenə̀ yi ghu nu, mbeentə yi.” 
Bo tɨgə̀ m̀betə yi mə, “M̀bə bìꞌì ghɨrə̀ aa mə akə tǎ kɨ fàꞌa afàꞌà Nwìŋgɔ̀ŋ aa ɛ?” 
Yesu a kwiꞌi mə, “Àfàꞌà Nwìŋgɔ̀ŋ à nɨ mə tâ nɨ̀ nɨŋ ntɨɨ̀ ghuu a nu yu wa yìi mə yu too aà.” 
Bo betə̀ yi mə, “Àlènsə̀ yìi mə ò ka ghɨ̀rə̀ aa, à nɨ yuu, mə mbə bìꞌì yə mbii gho aa ɛ? Ò ka ghɨ̀rə aa àkə aa ɛ? 
Bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà biꞌi bɨ lɛ njɨ mana a ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ mɨwɛ̀ɛ̀ a ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋə nɨ mə, ‘À lɛ mfa abaa yìi mə a lɛ lò a aburə nsɨgə aa a mbo bo.’ ” 
Yesu a kwiꞌi a mbo bo mə, “Mə̀ swǒŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ mə kaa a sɨ bə aa mə a lɛ mfa Moses mfa abaa ya mə a lɛ nlǒ aburə nsɨgə aà. A baŋnə mbə aa mə a abaa yìi mə à nɨ̂ àbaa tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ, ǹlo a aburə aa, a fa Taà gha a mbo bù. 
Ǹloŋ mə abaa yìi mə Nwì a fa aa, à nɨ yu wa yìi mə à lo a aburə nsɨgə mfa nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ a mbô m̀bi aà.” 
Bo swoŋ ghu mbo mə, “Taà, tɨgə mfa nɨ̂ àbaa mà ya a mbo bìꞌì a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀mə̀.” 
Yesu a swoŋ a mbo bo mə, “Mə̀ laa mbə abaa ntswêntɨ̀ɨ̀, ŋù yìi mə à zi a mbo mə̀ aa, kaa ǹjì ɨ̀ ka yi waꞌà yi bû ǹyaŋə. Ŋù yìi mə à nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yi a nu mə̀ aa, kaa ǹjì ŋ̀kì ɨ̀ ka yǐ waꞌà yi bû ǹyaŋə. 
Mə̀ kɨ̀ baa nswǒŋ a mbo bǔ mə, nɨ̀ yə̀ mə̂ ghâ, la kaa ŋkɨꞌɨ̀ ghuu biì. 
Ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə Taà a fa a mbo mə̀ aa, à ka zǐ a mbo mə̀. Kaa mbə mə̀ waꞌà ŋû tsù yìi mə a zǐ a mbɛ̀ɛ mə̀ aa furə̀ bə̂. 
Ǹloŋ mə kaa mə̀ sɨ̌ aburə lô ǹsɨgə aa a ŋghɨ̀rə à yaà ànnù yìi mə mə lɔ̀ɔ̀ aà. Mə̀ bàŋnə nsɨgə aa a ŋghɨ̀rə ànnù yìi mə yu wa yìi mə à tòo gha aa a lɔ̀ɔ̀ aà. 
Ànnù yìi mə ŋù yìi mə à tòo gha a lɔ̀ɔ̀ aa, à nɨ mə, tâ mə̀ tsuu lǒ mmàꞌàtə tâ ŋù wa yì tsù mə à fa a mbo mə̀ aa tâ à bwɛ. Mə̀ bàŋnə ntswe nɨ̀ ǹywèènsə waa nɨ nɨwo a njwî ǹlwìꞌì ǹjɨ̀mə̀. 
Ǹloŋ mə ànnù yìi mə Taà ghà a lɔ̀ɔ̀ aa, a bə aa mə ŋ̀gɔ̀ŋ ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à yə Mu yì ǹnɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yi ghu nu aa, a ka tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀ aà, tâ mə̀ yi nyweensə yi nɨ nɨ̀wo a njwî ǹlwìꞌìnjɨ̀mə̀.” 
Bə̀ bya bɨ lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ ǹtɨgə nnurəkə nloŋ mə à lɛ nswoŋ mə, “Mə̀ nɨ àbaa yìi mə a lo a aburə nsɨgə aà.” 
Bo lɔgɨ̀nə̀ ǹtɨgə mbetə nɨ mə, “Ŋù ghû à sɨ Yesu mu Joseph wa bə aa ɛ? Bìꞌinə̀ zi a Taà yì ŋ̀kɨ nzi ndè yì, a tɨgə̀ ǹtsya aa mə akə nswoŋ mə yu lo aa a aburə nsɨgə aa ɛ?” 
Yesu a swoŋ a mbo bo mə, “Kɛntə nɨ̀ a annurəkə̀ ya mə nɨ nurəkə a tɨtɨ̀i bù aà. 
Wa mbə ŋù a waꞌǎ a mbo mə̀ zî tɨ ghə̌ mə Tà yìi mə à too gha aa à swùŋtə yi, tâ mə̀ yi ntɨgə nyweensə yi nɨ nɨ̀wo a njwî ǹlwìꞌìnjɨ̀mə̀. 
Ŋ̀gǎŋntoo Nwî ɨ lɛ ŋŋwàꞌànə mə, ‘Nwìŋgɔ̀ŋ à ka yi tɨgə kɨ dɨ̀ꞌɨ̀ waa bɨtsɨ̀mə̀.’ Ŋù ntsɨ̀m yìi mə à yùꞌu annu yìi mə Taà a swoŋ, ǹyəgə aa, à nɨ yu yìi mə à ka zǐ a mbo mə̀ aà. 
Kaa a sɨ̀ bə aa mə ŋù tsù à lɛɛ̀ ǹyə Ta bə̂. Yu wa yìi mə à lo a mbo Nwì aa, a kɨ mbə tsiꞌì yù yìi mə à lɛɛ̀ ǹyə Ta. 
Mə swoŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂koŋ mə ŋù yìi mə à bìi aa, à ka yi tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀. 
Mə̀ nɨ̂ àbaa ntswêntɨ̀ɨ̀. 
Bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà buu bɨ lɛ njɨ mana wa a ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ mɨwɛ̀ɛ̀, lâ ŋ̀kɨ ŋkwokə. 
Àbaa ya mə a lǒ a aburə nsɨgə aa, à nɨ m̀buu yǐ mɔꞌɔ yìi mə ŋù à bə kurə boŋ kaa à ka yǐ waꞌà kwô. 
Mə̀ nɨ̂ àbaa ntswêntɨ̀ɨ̀ ya yìi mə a lo a aburə nsɨgə aà. Ŋù yìi mə à kùrə abaa mà yû aa, a ka tɨgə tswe ntɨ̀ɨ̀ ɨ lwìꞌì nɨ̂ ŋ̀koŋə̀. Àbaa yìi mə mə̀ ka fa aa, à nɨ ǹjyǎnû yà yìi mə mə̀ ka fa mə tâ m̀bi tswe ntɨ̀ɨ̀.” 
Ma yû a ghɨrə̀ mə tâ àswùŋnə̌ nlwîntɔ̀ŋ tâ à lɔgɨnə a tɨtɨ̀ɨ bo. “Mbə ŋù ghû a naŋsə̀ m̀fa njyǎ nû yì mə tâ bìꞌinə̀ kurə aa mə akə aa ɛ?” 
Yesu a swoŋ a mbo bo mə, “Mə̀ swǒŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ mə, mbə nɨ̀ tsuu njyǎnû Mu Ŋù ɨ kurə ɨ kɨɨ nno a aləə̀ yi, boŋ kaa mbə nɨ̀ waꞌà nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ a mûm nu bù tswê. 
Ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à kurə njyǎnû yà, ŋ̀kɨ nno aləə nû ya aa, à tswe nɨ̀ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ tswe nɨ̂ŋkoŋə̀ aà; mə̀ ka yǐ kɨɨ yweensə yi a njwî ǹlwìꞌìnjɨ̀mə̀. 
Ǹloŋ mə njyǎnû yà ɨ̀ laa mbə ŋgòtə̀ mɨjɨ̀, àləə nû ya a kɨ̂ m̀bə ŋgòtə̀ ayoò yì nò. 
Ŋù yìi mə à jɨ njyǎnû yà ŋ̀kɨ nno àləə̂ ya aa, à lwiꞌi a mûm nu mə̀, mə̀ kɨ̂ ǹlwiꞌi ghu mûm nû. 
Tà yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, à tòo ghâ, mə̀ kɨ̂ ǹtswentɨ̀ɨ̀ ǹloŋ ŋgaa yì. À kɨ mbə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ mə ŋù yìi mə à kùrə gha aa, à kɨ ntswe ntswêntɨ̀ɨ̀ m̀bɨꞌɨ ŋgaà yà. 
Àbaa ya yìi mə a lo a aburə nsɨgə aa kaa a sɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ àbaa ya yìi mə bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà buu bɨ lɛ ŋkurə ŋkɨ mbu ŋkwo aà. Ŋù yìi mə à kùrə abaa mà yû aa, a ka tswe ntɨ̀ɨ̀ ɨ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀.” 
Yesu à lɛ nswoŋə ma yû aa a noò yìi à lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ annù a ndâŋghòtə a Kapernaum aà. 
Ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji jî ghàꞌàtə̀ jìi mə ɨ lɛ nyuꞌu ma yû ànnù aa, bɨ lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ ŋ̀ka nswoŋə nɨ mə, “Àjàŋ annù yulà mə a dɨ̀ꞌɨ̀ aa, a tɨɨ siꞌi; m̀bə wò tse yuꞌutə aa ɛ?” 
Yesu à zi mə bo lɛ sɨ nurəkə nloŋə annù ma yû. M̀betə waa mə, “Mâ yû a ka ghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ lwisə ntɔŋ mmaꞌatə gha aa ɛ? 
M̀bə nɨ̀ ghɨrə ntɨgə nyə Mu Ŋù a bu ŋkɔꞌɔ ŋghɛɛ fu a adɨgə yìi mə à lɛ ntɛꞌɛ ntswe ghu a mbìì aa, nɨ̀ bu mə akə aa ɛ? 
Àyoo yìi mə a fa ntswêntɨ̀ɨ̀ aa, à nɨ̂ Àzwì Nwî. Kaa mɨ̀dàꞌà mɨ njyǎnu kaa mɨ sɨ annǔ tsu burə ŋkwɛtə nɨ̂ kwɛ̀tə̀. Mɨ̀ghàà mû mə mə̀ ghàa a mbo bù aa, mɨ nɨ̂ Àzwì ŋ̀ki mbə ntswêntɨ̀ɨ̀. 
Lâ kaa bù bî mɔꞌɔ, nɨ̀ waꞌà biì.” Yesu lɛ nswoŋ ma laa nloŋ mə, ǹlɔgɨnə a nlɔ̀gɨ̀nə, à lɛ nzi bə̂ bìi mə kaa bɨ ka yi waꞌà yǐ bii aà, ŋ̀kɨ nzi ŋû yìi mə à lɛ ntswe nɨ̂ m̀fee yi aà. 
A kuꞌùsə̀ ǹswoŋ mə, “À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə mə̀ ghɨ̀rə nswoŋ a mbo bù mə kaa mbə ŋù a waꞌǎ a mbo mə̀ zî tɨ ghə̌ mə Tà à fa àbwarə ghu mbô aà.” 
Ǹloŋ ma yû ànnù, ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù Yesu jî ghàꞌàtə̀ ɨ lɛ mbɨ̀ɨ̀ waa, kaa ŋkɨꞌɨ̀ bo bo bû ŋ̀karə. 
Yesu a bû ŋ̀karəkə yi mbetə ŋgǎŋyəgə̂nnù ji jya nɨ̀ghûm ǹtsò baa mə, “Ŋ̀gàà yùù ɨ̀ bə la aa ɛ? Nɨ̀ ka kɨɨ mmàꞌàtə̀ gha aa ɛ?” 
Simon Peta a kwiꞌi ghu mbo mə, “M̀màꞌàmbî, bìꞌì ka tɨgə mmàꞌàtə gho, ɨ ghɛ̀ɛ̀ a mbo wò aa ɛ? Ò tswe nɨ̀ nɨ̀ghàà nya mə nɨ fa ntwêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋ aà. 
Tsɨ̂tsɔ̀ŋ bìꞌì bìì mə̂, ŋ̀kɨ nzi mə, ò laa mbə Yu wa yìi mə à Laa màŋsə̀, ǹlo a mbo Nwì aà.” 
Yesu a kwiꞌi a mbo bo mə, “A lɛ ŋkɨꞌɨ̀ mə̂ tsɔꞌɔ ntsɔꞌɔ ghuu nɨghûm ǹtsò baa aa ɛ? Lâ ŋù yî m̀fùùrə̀ a tɨtɨ̀ɨ bù à nɨ̂ Devil.” 
À lɛ sɨ ghàa annù ma yû ǹloŋə aa Judas mu Simon Iscariot, ǹloŋ mə, ka mə Judas à lɛ mbə ŋû yî mɔ̀ꞌɔ a tɨtɨ̀ɨ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji jya nɨ̀ghûm ǹtsò baa, à lɛ ntswe nɨ̂ m̀fèê yi. 
