18
Nɨ̀ghàà nî nǎnaa nloŋə ŋkwiꞌi màŋgyɛ̀ bo M̀fɔ̀ kɔrə̀
1 Yesu a naa nɨ̀ghàà a mbo ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji a ndɨ̀ꞌɨ mə bo tswe nɨ̀ ŋ̀ka ntsàꞌàtə̀ Nwî ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m tɨ kaà. 2 Ǹnaa nswoŋ a mbo bo mə, “M̀fɔ̀ kɔrə̀ yî mɔ̀ꞌɔ a alaꞌà àtoo yǐ mɔꞌɔ, kaa à lɛ ŋwaꞌà nìi Nwî bɔꞌɔ̀, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nìi ɨkum a nu ŋù kɨɨ ntwoŋə. 3 Ŋ̀kwiꞌi màŋgyɛ̀ yî mɔ̀ꞌɔ à lɛ ŋkɨ ntswe maa alaꞌa, ǹzì ghu mbo nyə̀ꞌə̀ ǹswoŋə nɨ mə, ‘Kwɛrə atû ya a mbo ŋ̀gàŋkɨbàâ jyâ.’ 4 Kaa m̀fɔ̀ kɔrə̀ wa a waꞌà yuꞌutə̀. Atɨɨ noò yî mɔꞌɔ a tsyà mə̂, màŋgyɛ̀ wa a kɨɨ̀ ǹzi tsiꞌì zì, a swoŋ mə, ‘Ka mə kaa mə̀ sɨ naa Nwì bɔꞌɔ kaa kɨꞌɨ̀ nɨ̀ ɨ̀kùm a nu ŋù twoŋə̀ aa, 5 mə̀ ka kwɛtə mâŋgyɛ̀ ghû ǹloŋ mə a fa ŋgɨꞌɨ a mbo mə̀ aà, mə̀ bə tsuu kwɛtə boŋ à ka kɨ dɨꞌɨ nàâ tâ mə̀ waꞌà kwàŋə̀.’ ”
6 M̀màꞌàmbi a swoŋ mə, “Nɨ̀ yuꞌu ànnù yìi mə m̀fɔ̀ kɔrə̀ tɨ̀ bɔꞌɔ̀ Nwî ma ghû à swòŋə aa ɛ? 7 M̀bə Nwì a tɨgə̀ ŋ̀aꞌǎ bə̂ bi bìi mə bɨ yə̀ꞌə̀ a mbo yu nɨtugə nɨ̀ àsìꞌìnə̀ kwɛtə̀ aa mə akə aa ɛ? M̀bə a swuŋ nû yì a ŋkwɛtə bo aa mə akə lɛ? 8 Mə̀ swòŋə a mbo bù mə à ka wàŋsə kwɛtə waa. Lâ, nòò yìi Mu Ŋù à ka yǐ zì aa, à ka yǐ yə abìintɨɨ fàa nsyɛ aa ɛ?”
Nɨ̀ghàà nî nǎnaa nloŋ ŋû baFarɨsai bo ŋgàŋkwɛrə tax
9 Yesu a naa nɨ̀ghàà nî nǎnaa a mbo bə̀ bìi mə bɨ kwɛ̀ɛ̀ nɨ̂ ǹtɨɨ̀ waa, nswoŋə nɨ mə à nɨ bo bìi mə bo bɔŋ ntsyà bî mɔꞌɔ aa, nswoŋ mə, 10 “Bə̀ bî mɔꞌɔ bi baa bɨ lɛ ŋghɛ̀ɛ̀ a ndâmàꞌanwì a ntsàꞌàtə Nwì ghu, yì mɔ̀ꞌɔ a bə ŋù baFarɨsai, yì mɔ̀ꞌɔ a bə ŋgàŋkwɛrə tax.
11 Bɨ ghɛ̀ɛ̀ mə̂, ŋù baFarɨsai wa, a naŋsə nlɔɔ adɨgə yi ntəə ghu, ntsaꞌatə Nwî ǹswoŋ mə, ‘Nwì, mə̀ fâ m̀bɨꞌɨkə a mbo wò mə kaa mə̀ sɨ̀ gha tsiꞌì tsǒ bə̀ bî mɔꞌɔ bì bə̂, bìi mə bo twɛɛ nɨ̂ ǹjoo bə̀ ŋ̀kwɛrə, m̀bə ŋgǎŋntswɛɛ̀ ɨ̀baŋnənnù, ŋ̀kɨ mbə ŋgàŋəjɨrə̀ aà, kə̀ tsiꞌì tsǒ ŋgàŋkwɛrə tax wi mə à təə filì aà. 12 Mə siꞌisə ɨbɨɨnû gha tɨ̀ jɨ̂ a njwi ji baa a atû ŋ̀gyà. Ǹyatə nɨ̂ ǹjoò ja ɨ̀tɨɨ ji nɨghum, m̀fa nɨ̂ yì fùùrə̀ a mbo Nwì.’
13 Ŋ̀gàŋkwɛrə tax wa a burə̀ ŋ̀ghɛntə yi àghaꞌa a saꞌà, a təə ghu, kaa ntɛꞌɛ waꞌà miꞌì mi a ndəŋ ŋŋɛntə̀, ǹnɔŋsə abô yi a ntsù mɨbɛ̌ yu, ǹswoŋ mə, ‘Nwìŋgɔ̀ŋ, ko mɨlɨ̀ŋnə̀ ghà ŋ̀gàŋghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ̂.’ 14 Mə̀ swǒŋ a mbo bù mə, Nwì à lɛ mbàŋnə̀ ǹlɔgə aa ma ghuù ŋû nɨ ŋù yìi mɨ̀nnû mi tsinə aa ntsyatə yî m̀bìì wâ. Ǹloŋ mə ŋù yìi mə a ŋɛɛ ɨbɨɨnû yi a ndə̀ŋ aa, bɨ sɨgɨsə yi a nsyɛ̂. Ŋù yìi a bàŋnə̀ sɨgɨsə ɨbɨ̀ɨnû yì a nsyɛ aa, bɨ ŋɛntə nìi a ndəŋə.”
Àjàŋ mə Yesu à lɛ nɨŋ mbɔ̀ɔnə nu bôŋkhə aà
15 Bə̀ bi mɔꞌɔ lɛ nzì nɨ bôŋkhə mə tâ à nɔŋsə mbô mi a atu bo, lâ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji ɨ yə ŋwenə waa. 16 Lâ Yesu a bâŋnə̀ twoŋə waa mə tâ bɨ̀ zi nɨ bɔɔ bya a mbo yu, ǹswoŋ mə, “Nɨ̀ maꞌatə bɔɔ bya tâ bɨ̀ zi a mbo mə̀, ǹtsuu waa kɨ kɨ̀ŋə̀ bə̂; ǹloŋ mə annù nɨfɔ̀ Nwî a tswe aa a mbo bə̀ tsǒ bo. 17 Mə̀ swòŋə a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂koŋ mə, ŋù yìi mə à sɨ annù nɨfɔ̀ Nwî tsiꞌì tsǒ mûŋkə̂ kwɛrə aa, kaa à ka yǐ waꞌà ghu kuù.”
Ànnǔ mûŋgwàꞌà ŋ̀gàŋkabə̀
(Mt. 19.13-15; Mk. 10.13-16)
18 Ǹtsyàsə̀ baYuda yî mɔ̀ꞌɔ a betə̀ Yesu mə, “Ǹdɨ̀ꞌɨ̀nnù yî sɨgɨ̀nə̀, mbə mə̀ ghɨrə̀ mə akə yǐ njɨ ɨlòŋ yìi ɨ lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa ɛ?”
19 Yesu a betə ghu mbo mə, “Ò twòŋə gha nɨ ŋù yî sɨgɨ̀nə̀ aa a ya aa ɛ? Kaa ŋù yî sɨgɨ̀nə̀ à sɨ̀ ghu tswê, ǹtsyatə Nwî yuyu. 20 Ò zî ǹdɨꞌɨ Nwî jyâ, mə, ‘Tsee annǔ mâghàbə̀ kɨ ghɨ̀rə̀. Tsee yə̀rə̀. Tsee ŋû zwitə. Tsee abǎŋnənnù tswɛɛ. Ka nyuꞌunə taà ghò bo ǹdè ghò.+’ ”
21 A swoŋ a mbo Yesu mə, “Mə̀ lə̀ə̀ mə ndɨꞌɨ mà jû tsiꞌì tsɨ̀m, ǹlɔgɨnə a noò yìi mə̀ lɛ mburə mûŋkhə aà.”
22 Yesu à yùꞌù mə̂ maa ajàŋ aa, ntɨgə nswoŋ ghu mbo mə, “Ànnù yî fùùrə̀ a boŋə a mbo wò. Fèe njoò tsɨ̀m jìi ò tswe nɨ ju aa, nyatə ŋkabə ya a mbo ŋgàŋə̂fum, boŋ ò ka tɨgə tswe nɨ̂ àfùꞌù a aburə. Ǹzi ŋka nyòŋə̀ nàâ.” 23 À yùꞌù mə laà, nû yì naŋsə mbɨꞌɨ nloŋ mə à lɛ naŋsə mbə ŋ̀gàŋkabə yì ŋ̀wè aà.
24 Yesu a liì yi nswoŋ mə, “A tsyanə a mbo ŋgàŋkabə a ŋkuu a mûm ànnù nɨfɔ̀ Nwî. 25 A fwaatə a mbo kamɛl a ntsurə a nɨliꞌi nɨ nsaꞌa, ntsyatə a mbo ŋgàŋkabə a ŋkuu a mum ànnù nɨfɔ̀ Nwî.”
26 Bə̀ bìi bɨ lɛ nyuꞌu ma yû ànnù aa, bɨ lɛ ntɨgə mbetə nɨ mə, “Ŋù yìi mbə a yweenə̀ aa a tɨgə̀ m̀bə wo aa ɛ?”
27 A swoŋ a mbo bo mə, “Ànnù yìi mə a tsyanə a mbo bə̀ aa, kaa a sɨ̀ a mbo Nwì tsyânə̀.”
28 Peta a swoŋ mə, “Tɨgə ò yə mə bìꞌì maꞌatə̂ ǹdùgə̂ jiꞌi ntɨgə nyoŋə nòo?”
29 A kwiꞌi a mbo bo mə, “Mə̀ swǒŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂koŋ mə, ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à màꞌàtə ndâ yì, nɨ̂ ŋ̀gwɛ̂ yì, nɨ bɔɔ bɨ maà bi, nɨ taà yì, nɨ̂ ǹdè yì, nɨ bɔɔ̀ bi, nloŋ annù nɨfɔ̀ Nwî aa, 30 à ka yǐ bǔ kwɛrə njoo mà jû tâ ɨ̀ kɔꞌɔ ntsya ndùù yìi mə à màꞌàtə aa, ɨ kɨɨ bǔ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa a noò ǹjɨ̀mə̀.”
Àjàŋ mə Yesu à lɛ mbù ŋ̀ghaa ŋgaa jìi ɨ yweꞌe ji tarə nloŋ annù nɨwô yi aà
(Mt. 20.17-19; Mk. 10.32-34)
31 Yesu à lɛ nswùŋtə ŋgǎyəgə̂nnù ji jya nɨ̀ghûm ǹtsò baa, bo bo ghɛ̂ntə̀ a swoŋ a mbo bo mə, “Yə̂ nɨ̀, àjàŋə mə bìꞌinə̀ kɔꞌɔ ŋghɛɛ a Yerusalem laà aa, ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ tsɨ̀m jìi mə ŋgǎŋntoo Nwì ɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ǹloŋə Mu Ŋù aa ɨ ka fɛ̀ꞌɛ bòòntə̀. 32 Ǹloŋ mə bɨ ka tswa yi ɨ fa a mbo bɨ̀tɨ̀zi Nwî tâ bɨ̀ tɨgə ŋwyɛ nìi, ǹnɨŋə nɨ̂ àdɨ̀rə atu ghu atu, ntutə nɨ mɨ̀twyɛ ghu nû. 33 Bɨ ka ghɔ̀ɔ̀ yi, ɨ zwitə yi, lâ a tɨ bə nɨ̂ ǹjwi ji tarə a bû m̀bɨɨnə a nɨwô.”
34 Kaa ŋgǎŋyəgə̂nnù ji lɛ ŋwaꞌǎ annù ya yì tsu yìi mə à lɛ nswoŋ aa yuꞌù. Bɨ lɛ nlɔ̀ꞌɔ̀sə njiꞌì mɨ̀ghàà ma mû a mbo bo. Kaa bo waꞌà waa annù yìi mə à lɛ sɨ ghàà aa burə̀ ǹzi zi.
Àjàŋ mə Yesu à lɛ ŋghùrə mfə̀ꞌə̀nə̀ yìi mə à lɛ sɨ lɔɔ njoò aà
(Mt. 20.29-34; Mk. 10.46-52)
35 Yesu à lɛ nzì ŋ̀ka ŋkuꞌu a Yeriko, m̀fə̀ꞌə̀nə̀ yî mɔ̀ꞌɔ a tswê a mbɛ̀ɛ̀ mânjì, ǹlɔɔ nɨ̂ ǹjoò. 36 À yùꞌù mə̂ àkùrə̀ bə̂ a kâ ǹjuꞌu ǹtsyà aa, a betə̀ mə, “Àa ghɨ̀rə akə aa ɛ?”
37 Bɨ swoŋ ghu mbo mə, “Yesu mu Nazareth a tsyǎ.”
38 A tɔŋnə̀ nswoŋ mə, “Yesu, mu David, ko mɨlɨ̀ŋnə̀ ghà!”
39 Bə̀ bìi mə bɨ lɛ ntəəntə ghu mbìì aa, bɨ wenə̀ yi nswoŋ mə tâ à kutə ntsù yi. Lâ a kuꞌùsə̀ ŋ̀ghɛɛ bə nɨ̀ m̀bìì ǹtɔŋnə nswoŋ mə, “Mu David, ko mɨlɨ̀ŋnə̀ ghà!”
40 Yesu a tɨgə̀ ǹtəə nswoŋ mə tâ bɨ̀ zi nɨ̂ m̀fə̀ꞌə̀nə̀ wâ. Bɨ zî nɨ ghu, Yesu a betə̀ yi mə, 41 “O lɔ̀ɔ̀ mə mə̀ ghɨrə aa àkə̀ a mbo wò aa ɛ?”
A kwiꞌi mə, “M̀màꞌàmbî, mə lɔ̀ɔ mbǔ ŋka nyə ɨdɨgə.”
42 Yesu a swoŋ ghu mbo mə, “Ka nyə ɨdɨgə! Wâ àbìintɨɨ̀ yo a ghɨ̀rə̀ mə̂ ò tɨɨ̀.”
43 A kɨ̂ ǹlɔgɨnə ŋka nyə ɨdɨgə, ǹtɨgə nyoŋə nìi, ŋghaꞌasə nɨ̂ Nwî. Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi bɨ lɛ nyə yi aa bɨ ghaꞌasə̀ Nwî.
+ 18:20 Exod. 20.12-16; Deut. 5.16-20