8
Liŋgere Tuwöwö Laja Laka
1 Di pötö mo ꞌdeni yayi tine na Yësu koloma ŋgï rɔ tiliŋgere kebe mï gawo ni ti dɔliŋɔ ma titi naga ti tuwöwö laja laka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Bɔ kösö gɔ bo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö mo tönë ga ari ti bo mï liŋgere nima 2 gbï ti ꞌja mɔtɔ ga ame kileŋo ꞌdeni di dɔ rɔkɔꞌɔ ni ti nökï ni ne. ꞌJa mɔtɔ mo naga nima lïjë na rɔ Mariya ma kïdëkï möyï mo gbï rɔ Magadala ma tönë nökï modɔmorïyö kitaꞌba yaga di dɔmo ne 3 kina gbï ti Zowana ꞌja ꞌba Kuza makuŋgu ꞌba ŋere Erode kina Sosana ni ti ꞌja ma konzi mɔtɔ ga. ꞌJa naga nime na koloma rɔ tokɔnyi Yësu ni ti bɔ laja abo ga ti yamo ꞌba gbagba lïjë ga.
Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Kulï Kupö
(MT 13:1-23; MK 4:1-25)
4 Kina tïndï ma kinza kiya kiꞌdi totɔtɔ rönnï ŋgï zi Yësu. Bilaka oloma ŋgï rɔ tako di mï dɔliŋɔ ma konzi mɔtɔ ga. Kina bo koloma ŋgï rɔ tiya dɔŋgala nime zïnnï, iya te, 5 “Bɔ mɔtɔ ɔdɔ ꞌdeni kari tulï kupö. Kina ɔdɔ bo këdï kulï ꞌdeni tine mɔtɔ ga ilaꞌba ŋgï dɔ kpa kɔri. Ututu dɔmo ŋgï ti ndï na yali kako kogɔ ŋgï. 6 Mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï dɔ kirigɔyɔ. Kina ɔdɔ kötu ꞌdeni tine ututu ŋgï römöyï yayi mo ëyï dë. 7 Kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï bïcï kono. Kina ɔdɔ kono kïyöbu ꞌdeni kɔtɔ timo tine uböwu ŋgï yaga. 8 Tine kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï mï yayi ma laka. Kina kötu ŋgï kïyöbu kana konzi kebe ma tönë kulï ne.”
Ɔdɔ bo kiya ꞌdeni kɔzɔ a nime te tine, bo ënyï kuwöwö, kiya te, “Bɔ ame këdï ti mbili tuwö lende ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
9 Bɔ kösö gɔ bo ga ebe tititi bo gɔ ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala nima. 10 Tine bo ileki zïnnï, bo iya te, “ꞌBeye Bɔkoꞌba iꞌdi akikali ꞌba ŋere löbu abo ame rɔ ma kusu ne ꞌdeni ziye. Ne ꞌbënnï lïjë ya ma laki naga nima ti milende zïnnï rɔ dɔŋgala römöyï ꞌdɔ ɔdɔ lïjë koŋgɔ pele lïjë koꞌja dë, lïjë kuwö pele lïjë kikali mï ꞌjɔ ꞌba lende mo dë. 11 ꞌJɔ ꞌba dɔŋgala nima na te, kupö na rɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. 12 Ma kilaꞌba dɔ kpa kɔri naga nima na rɔ ya ame ga kuwö laka tine Satani ako ŋgï kolɔ yaga di mï dökïꞌdï mo ne kinza lïjë kiꞌdi dönnï ra gɔmo kɔmɔ lïjë di mï tölë. 13 Ma kilaꞌba dɔ kirigɔyɔ na rɔ ya ma kindaꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï di bi tuwö mo. Tine ŋgiraꞌda mo alo dë mïnnï. Lïjë iꞌdi dönnï ŋge mbowa gɔmo tine ɔdɔ akiyari kömö yɔ na lïjë kilaꞌba ŋgï. 14 Kupö ma kilaꞌba bïcï kono na rɔ ya ame ga kuwö ŋgï tine ꞌdeni yayi kɔmɔ kïlëꞌdï ꞌba gɔ wa ꞌba dɔliŋɔ nime, mɔri ni ti lɔŋɔ mo uböwu ŋgï yaga di mïnnï. Kina ŋgï lïjë ïyöbu dë kpe. 15 Tine kupö ma kilaꞌba mï yayi ma laka na rɔ ya ame ga kuwö lende nime kindaꞌba ŋgï mï dökïꞌdï nnï ti lende koro mo. Kina lïjë kogbɔ ŋgï ŋbö lïjë kana.
Dɔŋgala ꞌBa Lamba
(MK 4:21-25)
16 Kɔzɔ ma koŋgɔke bɔtɔ iꞌdi paꞌdo dë dɔ lamba kogba kutuꞌbö dɔmo ti kete ala kusu bïcï sora. Tine ëdï kiꞌdi lamba dɔ a ꞌba tïdëyï mo ꞌdɔ kiyɔpɔ bi zïnnï lïjë ame ga pili këdï kɔdɔ rö yayi ne. 17 Kina me wa ame ga rɔ ma kusu ne ti koja yaga bi kɔpɔ. Kina lende ame ga kutuꞌbö kpamo bërï ne ti kugbëꞌdu gɔmo yaga. 18 Ojeke mbili ye laka gɔ lende nime tuwö mo. Bɔ ame këdï timo ti kiꞌdi gbï doroꞌdo dɔmo. Tine bɔ ame kinza timo ne ma mbowa mo ame bo komeri bo këdï timo ne ti kogba yaga di zi bo.”
Yë Na Rɔ Iya?
(MT 12:46-50; MK 3:31-35)
19 Ma ꞌba Yësu ni ti löndö bo ga ako toŋgɔ bo. Tine lïjë ɔꞌbɔ dë ꞌdɔ tömö ŋgɔsi ŋgila bo römöyï tïndï uru bo ꞌdeni. 20 Kina bɔ mɔtɔ kari kiya zi bo, iya te, “Möyï ni ti löndö yï ga na me ꞌdë këdï kɔrɔ yaga, lïjë oꞌdɔkɔ tilende tïyï.”
21 Tine bo ënyï kileki dɔmo, iya te, “Iya ni ti löndö ma ga na rɔ ya naga nime lïjë ame ga kuwö lende ꞌba Bɔkoꞌba kindaꞌba ndɔbɔ mo ne.”
Yësu Oga Pïwu
(MT 8:23-27; MK 4:35-41)
22 Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na Yësu kënyï kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Ënyïke dumuke gönyï pöpö ma ꞌdë.” Kina lïjë këkï ŋgï mï sorope tari.
23 Di mï sorope ꞌdeni yayi na töꞌdö kindaꞌba bo ŋgï. Tine na lili pïwu kiꞌdi dönï ŋgï mini kiꞌdi toso gönnï mï sorope kinda ŋgï rɔ tölë zïnnï. 24 Kina bɔ kösö gɔ bo ga kari kindiŋi bo, iya te, “Ŋere, ŋere, dëdï ꞌdeni dölë.”
Kina bo kënyï ŋgï tɔrɔ bo kamo dɔ lili ni ti mini kikagba nima. Kina pïwu tönë kölu ŋgï meꞌde, bi koꞌdɔ ŋgï liwo. 25 Kina bo kënyï kititi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Kpe nime gɔ waꞌdi na kiꞌdike dɔye dë gɔ tigɔ ma?”
Tine lïjë ŋgï pili rɔ tikere wa nima igayi lïjë ꞌdeni, na lïjë kebe tititi rönnï, iya te, “Bɔ nime waꞌdi ga na? Bo embe pele ŋge dɔ lili ni ti mini, uwö dɔ bo ŋgï.”
Nökï Ni Ti Baꞌdo
(MT 8:28-34; MK 5:1-20)
26 Lïjë umu ŋgï kömö mï dɔyayi ꞌba bɔ löwö mï Gerasa ame kebe gönyï pöpö nima rɔ ma koriya ti Galilaya ne. 27 Kina ɔdɔ Yësu këkï ŋgï di mï sorope yɔ na dɔ bo kondɔsɔ ŋgï ti bɔ nökï mɔtɔ ꞌba mï gawo nima. Bɔ nima oloma ꞌdeni kɔmɔ kɔɔ konzi kinza kusu a mɔtɔ rɔ bɔŋgɔ, köꞌdö dë gbï rö. Bi loma mo ŋburu mï löŋgö dögö. 28 Kina ɔdɔ bo koꞌja Yësu ꞌdeni tine bo ako ŋgï kilaꞌba bërï ndï Yësu bo kulörï rɔ ma kembe, kiya te, “Waꞌdi ꞌbï tö nï Yësu kole ꞌba Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli nime? Momaꞌjo rɔma zïyï, kinza kodɔ gomɔ dë rɔma.”
29 Bo iya tara römöyï Yësu ilende ꞌdeni zi nökï nima ꞌdɔ kitaꞌba yaga di dɔ bo. Pa mɔlo nökï nima ëdï nduwë rɔ toŋbeŋbe bo. Omba ziŋgiri pele ndï bo ga ti közï bo ꞌdɔ kogbɔ bo bërï bo öꞌbö ŋgï tïyëyï wa naga nime yaga di rɔ bo. Kina nökï nima koto bo ŋgï toloma yï mökö.
30 Yësu ititi bo, iya te, “Möyï yï rɔ yë?”
Bo iya te, “Möyï ma rɔ tïndï.” Bo iya tara römöyï nökï nima kilaꞌba dɔ bo ne rɔ laki.
31 Kina nökï naga nima kënyï komaꞌjo rönnï ŋgï zi Yësu kinza bo koga lïjë dë koto mï gö kalo kinza kota bïcï mo dë tönë. 32 Tïndï ꞌba baꞌdo ꞌba liŋɔ ma konzi ëdï tonyo kpënnï ndï döku yayi. Kina nökï komaꞌjo rönnï ŋgï zi Yësu ꞌdɔ koja lïjë kari kilaꞌba dɔ baꞌdo naga nima. Kina bo kodɔ kpamo ŋgï zïnnï. 33 Kina ɔdɔ nökï tönë ga lïjë kitaꞌba ꞌdeni di dɔ bɔ nima tine lïjë ari kilaꞌba ŋgï dɔ baꞌdo tönë ga. Na dɔtumu tönë kembe ŋgï pili dɔ riŋa kulöru di bi kulïŋï ꞌba döku nima kilaꞌba kote dönnï mï pöpö.
34 Kina ɔdɔ bɔ koda baꞌdo naga nima koŋgɔ ꞌdeni tara tine lïjë iriŋa ŋgï ti lende mo kari kïyëlë mï gawo kpaki kebe gɔ nyaka. 35 Kina bilaka kɔlɔ ŋgï kari toŋgɔ ɔtɔ nima koꞌdɔ rönï ne. Kina ɔdɔ lïjë kari kömö ꞌdeni zi Yësu yayi tine lïjë ari koꞌja bɔ tönë nökï kitaꞌba ꞌdeni yaga di dɔmo koloma ꞌdeni bi ndï Yësu yayi kusu bɔŋgɔ ꞌdeni rönï dɔmo kele ꞌdeni. Kina lïjë ŋgï rɔ tikere. 36 Lïjë ame ga koꞌja tileŋo bɔ nökï nima ne na kebe bi tïyëtï gɔmo zïnnï. 37 Kina lïjë bilaka ꞌba Gerasa mo naga nima kilende ŋgï zi Yësu ꞌdɔ kënyï kari yaga di mï dɔyayi ꞌbënnï römöyï tikere abo aꞌda lïjë ꞌdeni. Kina Yësu kënyï ŋgï këkï mï sorope kari abo.
38 Bɔ tönë nökï kitaꞌba di dɔmo ne omaꞌjo rönï zi Yësu tëgë ꞌdɔ Yësu kiꞌdi bo kari tïnnï. Tine Yësu ileki bo, iya te, 39 “Ileki kari liŋɔ ꞌbe ꞌdɔ kïyëtï wa ame Bɔkoꞌba koꞌdɔ kulöwö zïyï ne.”
Kina bɔ tönë kari ŋgï koloma rɔ tïyëlë wa ame Yësu koꞌdɔ kulöwö zi bo ne kote mï gawo nima.
Nyiti Titi Ti ꞌJa Kosa Rɔ Bɔŋgɔ ꞌBa Yësu
(MT 9:18-26; MK 5:21-43)
40 Kina ɔdɔ Yësu kileki ꞌdeni kömö kapa pöpö ma tönë tine tïndï ama ga yayi ne ŋgï pili ti mï këyï turë dɔ bo römöyï lïjë ëdï mɔlo rɔ toda bo. 41 Kina bɔ mɔtɔ rɔ Yayiro rɔ bɔ dɔ rö ꞌba mötu kako ŋgï kilaꞌba bërï bi ndï Yësu, komaꞌjo rɔ bo zi Yësu ꞌdɔ kari ti bo liŋɔ abo. 42 Römöyï nyiti kɔtɔ kpökï abo ꞌdeni mbiri rɔ dötï kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni kɔzɔ ꞌbutë dɔmorïyö tara dökïꞌdï mo ëdï koꞌdɔ ꞌdeni ŋgï togba rönï.
Di gɔ kɔri ꞌdeni yayi na tïndï komɔmi rönï ŋgï aa za ꞌdɔ tïdïrï Yësu. 43 Tine ꞌja mɔtɔ yayi roma öꞌbö ŋgï ŋburu tɔlɔ di rɔmo kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni ꞌbutë dɔmorïyö. Lɔko ote dɔ yamo ꞌbënï ga ꞌdeni zi bɔ wɔwɔ ni tine ma kɔtɔ mɔtɔ mo ileŋo nï dë du te. 44 Kina lɔko kako ŋgï kebe gɔ Yësu lɔko kosa kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo. Kina roma ꞌbënï tönë köꞌbö ŋgï ŋburu tɔlɔ di rönï ne koke kpënï ŋgï. 45 Yësu ititi, iya te, “Yë na kosa rɔma?”
Lïjë pili andi gɔmo. Kina Pïtörö kënyï kileki kiya zi Yësu, iya te, “Ŋere, bilaka na me komɔmi rönnï këdï kïtïrï pili kari röyï yayi, tine ti kititi ꞌböwu tara rɔ ma totondo mo ga?”
46 Tine Yësu ileki dɔmo iya te, “Bɔtɔ tɔ ne osa rɔma ꞌdeni römöyï mikali gɔ tigɔ ma kɔdɔ di mï yida rɔma.”
47 Kina ɔdɔ ꞌja tönë koŋgɔ ꞌdeni lɔko inza kari ŋgï liwo tine na lɔko kako ŋgï ti rɔ kïlëꞌdï lɔko kilaꞌba bërï bi ndï Yësu. Kina lɔko kïyëtï gɔ ame lɔko kosa rɔ bɔŋgɔ ꞌba Yësu na kileŋo nï ne ŋgï pili zi bilaka konzi naga nima. 48 Kina Yësu kileki kiya zïnï, iya te, “Nyiti ma, tiꞌdi döyï gɔ tigɔ ma na kileŋo yi ꞌdeni. Ari ti, ti mï këyï.”
49 Kota Yësu këdï gba tilende te tine na bɔ mɔtɔ kömö ŋgï di liŋɔ ꞌba Yayiro bɔ dɔ rö ꞌba mötu tönë, iya te, “A ꞌba nyiti ꞌbï tönë ënyë ꞌdeni. Kinza komaꞌjo bɔ kɔmɔ kiyandi nime dë kpe.”
50 Kina ɔdɔ Yësu kuwö tara tine bo iya zi Yayiro, bo iya te, “Kinza kere dë, iꞌdi döyï gɔ tigɔ ma kina ti kindiŋi nï ŋgï.”
51 Kina ɔdɔ bo kari kömö ꞌdeni liŋɔ ꞌba Yayiro yayi tine bo ola bɔtɔ dë kɔdɔ ti bo gɔ töku nima, tine ŋge rɔ Pïtörö ni ti Yowani ti Yakoba ti ꞌbu ꞌba nyiti mo nima ti ma mo. 52 Bilaka ama ga pili yayi ne ëdï bi monɔ dɔ töku tome kuwu ti kökö. Yësu ilende zïnnï iya te, “Udumöke, lɔko ölë dë rɔ tölë, töꞌdö na.”
53 Kina lïjë kögö bo ŋgï rɔ laŋa römöyï lïjë ikali lɔko ölë ꞌdeni rɔ tölë. 54 Kina Yësu kindaꞌba közï töku tönë ŋgï kïdëkï, kiya te, “Nyiti ma, ënyï tɔrɔ.” 55 Kina dïdï nï kileki ŋgï lɔko kënyï tɔrɔ.
Yësu iya zïnnï ꞌdɔ kiꞌdi akonyo zi nyiti nima. 56 Tine ꞌbu mo ni ti ma mo otɔ ŋgï rɔ gönnï. Kina Yësu kose gɔmo ŋgï zïnnï kinza lïjë kiya lende ꞌba wa nime koꞌdɔ rönï ne dë zi bɔtɔ mɔtɔ.