7
Lende ꞌBa Setepano
1 Kina bɔ dɔ bɔ akumu nima kënyï kititi Setepano, iya te, “Lende nime rɔ ma laka?”
2 Setepano ileki dɔmo, iya te, “Kpe löndö ma ga kpaki ti bulöbu mo ga, uwöke dɔma. Mï kada ma mɔlo tönë ga bine Bɔkoꞌba ame rɔ bɔ dɔ wa pili ne ɔdɔ ꞌdeni kileme rönï zi ꞌbu ze löbu Abarayama. Mï kada nima yayi Abarayama ëdï koloma mï dɔyayi ꞌba Mesopotamiya gba kinza bo kari dë Arana. 3 Bɔkoꞌba iya te, ‘Ënyï di dɔyayi nime di mï löŋgö eꞌbe ꞌbu yï ga kari mï dɔyayi ame mëdï mileme zïyï ne.’
4 Abarayama ënyï ꞌdeni mï kada nima di mï dɔyayi ꞌba Kalidaya yayi kari koloma Arana. Di pötö tölë ꞌba ꞌbu bo na me bo kënyï di Arana kako mï dɔyayi nime dëdï dolomake teyi. 5 Ne mï kada naga nima yayi Bɔkoꞌba iꞌdi bi titi ꞌba dɔyayi nime mɔtɔ dë zi Abarayama. Tine Bɔkoꞌba iya ꞌdeni ꞌdɔ tiꞌdi mo zi Abarayama kada mɔtɔ ꞌdɔ këdï rɔ yayi abo gbï ti kupö bo ga. Bɔkoꞌba iya ꞌdeni kɔzɔ a nima tara pele koꞌja Abarayama kinza ti kole. 6 Bɔkoꞌba iya te, ‘Kupö yï ga ti koloma ꞌdeni rɔ atɔli mï dɔyayi ꞌba bɔ löwö. Kina bilaka ꞌba dɔyayi nima ti kiꞌdi lïjë ꞌdeni ŋgï koloma rɔ toꞌdɔ ndɔbɔ zïnnï kodɔ gomɔ rönnï ŋbö kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota(400). 7 Ne tine ti mako ꞌdeni ŋgï modɔ karama dɔ bilaka mo naga nima. Kina kupö yï ga ti kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di yayi kako toꞌdɔ mötu zö mï dɔyayi nime bine.’
8 Bɔkoꞌba iya zi Abarayama gɔ koꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele zi bilaka abo ga ame rɔ bɔtɔni ne ꞌdɔ këdï rɔ kïnë ꞌba lömu abo ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ɔdɔ Abarayama köyö Yisika ꞌdeni tine bo ilele ŋgï mï töꞌdö dɔ modɔɔmota. Yisika öyö Yakoba kina bo koꞌdɔ gbï tara teyi. Yakoba öyö kole ꞌbutë dɔmorïyö abo ga kina bo kilele lïjë gbï tara, ame lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba kpa gɔli ze ga ma leꞌjete nime ne.
9 Ne kole ꞌba Yakoba ga ebe ꞌböwu kombi mïnnï rɔ löndö nnï Yesepa, lïjë kugö bo mökö zi bilaka mɔtɔ ga koto kari Ezipeto rɔ atɔli. Ne tine Bɔkoꞌba oloma ꞌdeni nduwë ti Yesepa 10 kolɔ bo di mï gomɔ abo ga pili, iꞌdi bo ꞌdeni kikali lende ꞌdɔ dökïꞌdï bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima këyï rɔ bo. Bɔ dɔliŋɔ Paro iꞌdi Yesepa koloma rɔ turu ma löbu dɔ Ezipeto gbï toŋgɔ gɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo ga.
11 Tine sëyï ebe kilaꞌba ŋgï mï dɔyayi ꞌba Ezipeto ni ti Kanana kiꞌdi bilaka koloma rɔ gomɔ. ꞌBu ze löbu ga ame këdï koloma mï Kanana ne oꞌja wa mɔtɔ dë gɔ lïjë konyo. 12 Ne tine Yakoba uwö lëbï mo tëgë nyönyu ëdï Ezipeto, kina bo koja kole abo ga ꞌbu ze löbu ga ŋgï kari tugö mo. 13 Mï rïyö ꞌba tileki ꞌbënnï na Yesepa kileme rɔ bo zïnnï rɔ löndö. Kina bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima gbï kikali lïjë ŋgï rɔ bilaka ꞌba Yesepa ga.
14 Mï kada nima yayi Yesepa oja laja ꞌdeni gɔ ꞌbu bo Yakoba ꞌdɔ kako Ezipeto pili ti bilaka abo ga ma kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu (75). 15 Yakoba ni ënyï kari koloma Ezipeto ŋbö bo kölë yayi ti kole abo ga. 16 Kina di gɔmo tine na bilaka kombi töku lïjë ꞌjaa kileki timo Sekeme kari kusu mï gɔ bi ma tönë Abarayama kugö ti gïrïsï di zi bilaka ꞌba Amora ne.
17 Kina ɔdɔ kada ꞌba wa ma tönë ga Bɔkoꞌba kiya lende mo zi Abarayama ne kola ꞌdeni ŋgɔsi tine, ꞌbu ze löbu ga ara ꞌdeni rɔ ma kënyë mï dɔyayi ꞌba Ezipeto. 18 Mï kada mo naga nima yayi bɔ dɔliŋɔ mɔtɔ ame kinza kikali Yesepa dë ne na ꞌdeni dɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto. 19 Bɔ dɔliŋɔ nima uyï dɔŋgala mɔtɔ zi ꞌbu ze löbu ga koloma rɔ todɔ gomɔ rɔmo. Bo iꞌdi lïjë koloma rɔ tuꞌdu kole kuru ꞌbënnï ga mökö kölë yaga.
20 Mï kada ꞌba lende nima na köyö Musa ŋgï rɔ kole ame kele kulöwö ne. Ulu bo nyepe mota mï rö ꞌba ꞌbu bo, 21 di gɔmo tine na kari kusu dɔ bo ŋgï mökö. Nyiti ꞌba bɔ dɔliŋɔ Paro na kari kömö dɔ bo di mökö yayi kogba bo kari timo kulu rɔ kole ꞌbënï. 22 Kina kiyandi bo ŋgï pili ti akikali ꞌba Ezipeto, bo koloma ŋgï rɔ bɔ kpa kitigɔ gbï rɔ bɔ rïrï.
23 Kina ɔdɔ kɔmɔ kɔɔ abo këdï ꞌdeni ꞌbutë sowɔ tara tine, bo ënyï komeri lende ꞌba ꞌdɔ tari toŋgɔ löndö bo ga bilaka ꞌba Yisarele. 24 Kina bo kari koꞌja bɔ Ezipeto mɔtɔ ŋgï këdï rɔ tomba bɔ Yisarele mɔtɔ. Bo ari kokɔnyi lëpï bo nima, bo kupö bɔ Ezipeto nima ŋgï yaga kpa dɔkolo mo. 25 Bo omeri ꞌba bo, bo iya te bilaka ꞌbënnï ga ti kikali ŋgï bo na Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ kolɔ lïjë di mï gomɔ nima. Ne tine lïjë ikali ma tara dë.
26 Mï bi këzë mɔtɔ ꞌböwu bo ari koꞌja ya ma rïyö ꞌbënnï mɔtɔ ga ꞌba Yisarele këdï rɔ tomba rönnï. Kina bo kari tota lata mo, bo iya te, ‘Uwöke dɔma te, kpe rɔ löndö kɔtɔ ëddï kombake rɔye gɔ waꞌdi?’
27 Tine bɔ ma koma ꞌdïrï mo nima ënyï kïtïŋï Musa yaga kileki kiya te, ‘Nï, yë na kiꞌdi yi rɔ bɔ dɔze bi toꞌdɔ burë ze? 28 Ëddï koꞌdɔkɔ tupö ma gbï kɔzɔ ame kupö bɔ Ezipeto tönë tipiyara ene ne?’
29 Lende nime iꞌdi Musa ŋgï rɔ tikere kënyï di Ezipeto kiriŋa kari koloma rɔ bɔ löwö mï dɔyayi ꞌba Midiyana. Bo ari köyö kole rïyö di yayi.
30 Kina ɔdɔ Musa koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌdeni ꞌbutë sowɔ yayi tine, mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja bo këdï mï mökö dɔ döku ꞌba Sinayi, na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kɔdɔ kileme rönï ŋgï zi bo mï paꞌdo köbö dɔ morogo. 31 Lende ꞌba wa nima igayi Musa ŋgï kiꞌdi bo kese ŋgɔsi toŋgɔ mo. Tine bo uwö Bɔkoꞌba kilende zi bo iya te, 32 ‘Ma na rɔ Bɔkoꞌba ame koloma rɔ toŋgɔ gɔ ꞌbu yï löbu Abarayama ni ti Yisika ni ti Yakoba ne.’
Lende nime iꞌdi rɔ Musa ŋgï kïlëꞌdï kilaŋa rɔ bo dë kpe toŋgɔ mo. 33 Bɔkoꞌba iya te, ‘Otɔ wari yaga di ndïyï. Gɔ bi nima këdï kɔrɔ teyi ne gɔ bi ma ꞌba Bɔkoꞌba na. 34 Moꞌja lisa ꞌba bilaka ma ga ꞌdeni di Ezipeto kina muwö tileri ꞌbënnï ꞌdeni gbï. Kina me mako ꞌdeni dɔliŋɔ nime ꞌdɔ tolɔ lïjë di mï gomɔ ꞌbënnï ga. Ënyï tɔrɔ, mëdï moja yi kileki kari mï dɔyayi ꞌba Ezipeto.’
35 Kina me mëdï miya ziye löndö ma ga, Musa tönë bilaka kilagi, kiya te, ‘Yë na kiꞌdi yi rɔ bɔ dɔze bi toꞌdɔ burë ze?’ ne, bo na Bɔkoꞌba koja kari koloma rɔ bɔ dönnï kolɔ lïjë yaga di mï gomɔ ꞌbënnï ga. Bɔkoꞌba iꞌdi malayika nima Musa koꞌja di mï paꞌdo ꞌba dɔ morogo nima ne kose gɔ lende naga nima zi bo. 36 Musa oja bilaka ꞌba Yisarele ꞌdeni yaga di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto ti toꞌdɔ wa ma konzi mɔtɔ ga ame lende mo kigayi bilaka ne mï dɔyayi nima yayi gbï di mï yöpö löbu ame kïdëkï rɔ Yöpö Kasi ne. Bo oloma ꞌdeni nduwë rɔ toꞌdɔ lende ꞌba gɔ kɔtɔ di mï mökö yayi ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ. 37 Bo na tönë kose zi bilaka ꞌba Yisarele, kiya te, ‘Bɔkoꞌba ti kiꞌdi bɔ mɔtɔ ꞌdeni ŋgï di mï löŋgö ye nima këdï rɔ bɔ kumë lende kɔzɔ ꞌbama.’
38 Musa nime bo na gbï tönë koloma ti bilaka ꞌba Yisarele mï kada ma tönë lïjë kotɔtɔ dönnï di mï mökö. Mï kada nima yayi malayika ꞌba Bɔkoꞌba ilende zi bo bi kɔtɔ ti ꞌbu ze löbu ga. Kina kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ame ꞌdɔ köꞌbö rɔ ŋburuŋburu ne ŋgï zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi gbï zize.
39 Di pötö mo ꞌböwu ꞌbu ze löbu ga ebe kilagi lende ꞌba Musa kïtïŋï yaga, lïjë koꞌdɔkɔ ꞌböwu tileki Ezipeto. 40 Lïjë ari kiya zi Arona, iya te, ‘Uku akoro zize ꞌdɔ kileki ze Ezipeto, römöyï Musa bɔ koja ze yaga di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto nime dikali dë waꞌdi na koꞌdɔ rönï ꞌdeni zi bo di bitɔ yayi.’
41 Mï kada nima yayi lïjë iꞌdi Arona kuku yamo zïnnï rɔ kole sa ꞌdɔ këdï rɔ akoro zïnnï. Kina lïjë kumu roma ŋgï teyi lïjë koꞌdɔ karama ꞌba akoro ꞌbënnï ame lïjë na koꞌdɔ ti közïnnï ne. 42 Gɔ köꞌdu mo na Bɔkoꞌba kënyï ŋgï rɔ ya tïnnï kiꞌdi lïjë koloma rɔ tulömu kpënnï zi kada ni ti nyepe ni ti këlu ꞌba mïtɔrɔ. Lende nime oꞌdɔ rönï kɔzɔ köꞌdu tönë bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kugu kiya te, ‘Kpe bilaka ꞌba Yisarele, mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ ma tönë këddïke mï mökö ne, akumu ꞌbe ame ga pili kolomake rɔ tumu mo ne umuke dë gɔ lende ma. 43 Tine kilaka ꞌba tubö mo rɔ mbëlï ꞌba dɔ akoro ꞌbe ame kïdëkï möyï mo rɔ Mɔlɔke ne na za kolomake rɔ tombi mo tilaki timo. Kina kolomake ŋgï gbï tombi akoro ꞌbe ame kïdëkï möyï mo rɔ Rapana kukuke kɔzɔ këlu tara ne. Wa ame ga koꞌdɔke ti közïye ne na za kolomake tulömu kpeye teyi. Gɔ köꞌdu mo ti moga ye ŋbö kari kolomake gönyï Babele.’
44 Mï kada ame ꞌbu ze löbu ga këdï mï mökö ne, kilaka na lïjë kubö rɔ mbëlï ꞌba toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba di yïmo ꞌdɔ lïjë kikali ŋgï bo ëdï tïnnï. Bɔkoꞌba iꞌdi Musa ꞌdeni kubö rö kilaka nima kɔzɔ kïnë ti tïyöbu mo ame bo kileme ne. 45 ꞌBu ze löbu ga iꞌdi rö kilaka nima ꞌdeni zi kole ꞌbënnï ga koloma rɔ tombi mo di pötö nnï mï kada ma lïjë këdï kari ti Yësuwa. Kina me ꞌdɔ lïjë kako koloma mï dɔyayi nime Bɔkoꞌba koga bɔ dɔyayi mo ga di dɔmo zïnnï ne. Rö kilaka nima oloma ꞌdeni ti ꞌbu ze löbu ga ŋbö kömö mï kada ꞌba Dawidi. 46 Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï gɔ lende ꞌba Dawidi kina me Dawidi kititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kiꞌdi bo koꞌba rö zi Bɔkoꞌba ma koŋgɔ gɔ Yisarele. 47 Ne tine Bɔkoꞌba iꞌdi Solomo kole ꞌba Dawidi na ꞌjaa koꞌba rö zi bo.
48 Ne rɔ ma laka miya ziye, Bɔkoꞌba ame bo na rɔ bɔ tigɔ dɔ kiteli ne, bo oloma dë mï rö ame ga bilaka lesi na koꞌdɔ ti közïnnï ne. Kina kɔzɔ lende abo ma tönë bɔ kumë lende kumë mɔlo bine kiya te, 49 ‘Mïtɔrɔ na rɔ kïtï ma, tine dɔyayi na rɔ gara ꞌba ndö. Ne rɔ ma tondo mo ga na ꞌdɔ kpe bilaka lesi koꞌbake rö zö? ꞌDɔ koꞌdɔke bi ꞌba rɔ kindawo zö totondo mo ga? 50 Ma na moꞌba wa pili.’
51 Löndö ma ga, oꞌdɔke minyi kulöwö. Oꞌdɔke rɔye za kɔzɔ bɔ löwö ame ga kinza kikali Bɔkoꞌba dë, kuwö lende mo dë gbï ne tara. Öꞌböke rɔ tilagi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba mɔlo kako di zi ꞌbu ye löbu ga. 52 ꞌBu ye löbu ga odɔ gomɔ rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba pili rɔ gɔmo. Kina lïjë kupö ya ame ga koloma rɔ tuwöwö mo kiya te Bɔkoꞌba ëdï koja bilaka ma laka mɔtɔ kïdëkï rɔ Kurïsïtö kako dɔliŋɔ nime bine ne ŋgï yaga. Kina me Kurïsïtö ako ꞌdeni dɔliŋɔ nime bine, ne kina me kususuke kpeye ŋgï rɔ bo kupöke yaga. 53 Köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ame malayika kose zi ꞌbu ye löbu ga ne, ikalike pele oꞌdɔkɔke dë toꞌdɔ mo yɔ.”
Tuꞌdu Setepano
54 Kina ɔdɔ bilaka bɔ burë naga nima kuwö Setepano kiya lende nima ꞌdeni tara tine, lïjë pili ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï konyo dɔ tuŋgu nnï rɔ bo. 55 Ne tine Setepano ŋgï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kina bo kombi kɔmɔ bo ŋgï mïtɔrɔ bo koꞌja bi kɔpɔ ꞌba Bɔkoꞌba ti Yësu këdï kɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba yayi. 56 Bo iya te, “Oŋgɔke, moꞌja kpadörï ꞌba mïtɔrɔ kurögö ꞌdeni yaga rɔ gböŋö, kina kole ꞌba bilaka lesi na me ꞌdë gbï këdï kɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba.”
57 Ne tine bɔ burë naga nima ulörï ŋgï rɔ ma kembe gɔ lende nime lïjë kuwö bo kiya kɔzɔ a nima tara ne. Lïjë uꞌbë mbili nnï teyi ti közïnnï. Kina lïjë pili kënyï kolɔdɔ ŋgï dɔ bo 58 kindaꞌba bo kari timo yaga di mï gawo. Kina lïjë kari kuꞌdu bo ŋgï di yayi ti döku tupö bo yaga. Bɔ kuꞌdu döku naga nima olɔ bɔŋgɔ ꞌba rönnï ga pili kiꞌdi zi kole yɔbi mɔtɔ kïdëkï rɔ Sɔlo toŋgɔ gɔmo.
59 Kina ɔdɔ bilaka naga nima këdï kuꞌdu Setepano ꞌdeni ti döku tara tine, bo ulörï ŋgï rɔ ma kembe kiya te, “Ŋere ma Yësu, ogba dïdï ma zïyï yayi.”
60 Kina bo kolɔdɔ ŋgï bërï, bo iya te, “Ŋere Yësu, ola bilaka naga nime gɔ lende kënyë ꞌbënnï.”
Ɔdɔ bo kiya ŋburuŋburu ꞌba lende abo nime ꞌdeni kɔzɔ a nime te tine, na bo kölë ŋgï.