13
Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Kulï Kupö
(MK 4:1-9; LK 8:4-8)
1 Mï kada kɔtɔ mo nima na Yësu kënyï di liŋɔ kari kpa pöpö, bo koloma tiyandi bilaka di yayi. 2 Kina bilaka kotɔtɔ rönnï ŋgï zi bo yayi rɔ tïndï ma kinza kiya. Na bo kari këkï abo ŋgï koloma mï sorope dɔ mini. Tine na tïndï naga nima kɔrɔ ꞌbënnï ŋgï yaga dɔ kpa götö. 3 Kina bo koloma ŋgï tiya wa ma konzi zïnnï rɔ dɔŋgala.
Bo iya te, “Bɔ mɔtɔ ɔdɔ ꞌdeni kari tulï kupö abo. 4 Kina ɔdɔ bo këdï koto ꞌdeni tulï mo tine kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ŋgï dɔ kpa kɔri. Kina yali kako kogɔ ŋgï yaga. 5 Mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï dɔ kirigɔyɔ ame yayi mo kalo dë ne. Kina kötu ŋgï welo römöyï yayi mo alo dë. 6 Tine ɔdɔ kada keze mbowa yɔ na koŋma ŋgï kututu yaga römöyï ŋgiraꞌda mo alo dë. 7 Kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï bïcï kono. Kina ɔdɔ kono kïyöbu yɔ na kuböwu ŋgï. 8 Tine kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï mï yayi ma laka, kina kïyöbu ŋgï kana. Mɔtɔ ga ana ŋbaŋi, mɔtɔ ga ana laka, mɔtɔ ga ana mbowa.
9 Bɔ ame këdï ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
ꞌJɔ ꞌBa Dɔŋgala ꞌBa Kupö
(MK 4:10-20; LK 8:9-15)
10 Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo kititi bo, iya te, “Ëddï kiya lende rɔ dɔŋgala zi bilaka naga nime gɔ waꞌdi?”
11 Bo ileki dɔmo zïnnï, iya te, “ꞌBeye Bɔkoꞌba iꞌdi akikali ꞌba ŋere löbu abo ame rɔ ma kusu ne ꞌdeni ziye. Tine ꞌbënnï iꞌdi dë zïnnï. 12 Römöyï bɔ ame këdï pele timo Bɔkoꞌba ti kiꞌdi gbï dɔmo, ꞌdɔ bo këdï timo rɔ mbëmbë. Tine bɔ ame kinza timo ne ti kogba yaga di teyi. Ɔdɔ ma titi mɔtɔ këdï pele yayi ti kopepe yaga di zi bo.
13 Wa nime ꞌdɔ kiꞌdi ma mëdï milende zïnnï rɔ dɔŋgala ne, römöyï lende ꞌba Bɔkoꞌba nime lïjë oŋgɔ pele tine lïjë oꞌja dë, lïjë uwö pele tine lïjë uwö dë laka kina ɔdɔ dë gbï dönnï. 14 Ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende tönë Yesaya kumë gɔ köꞌdu ꞌbënnï ne tara. Ame kiya te, ‘Bilaka naga nima ti kuwö ŋgï rɔ tuwö tine inza kɔdɔ du te dönnï. Lïjë ti koŋgɔ ŋgï rɔ toŋgɔ tine lïjë inza koꞌja du te. 15 Römöyï kpa kɔri ꞌba döku dönnï ïdïrï ꞌdeni teyi. Mbili lïjë uꞌbë ꞌdeni, kina lïjë otomo kömönnï ꞌdeni gbï teyi. Ma kiya te kinza tara dëne lïjë ëdï koꞌja ti kömönnï kuwö gbï ti mbili nnï lende mo kɔdɔ dönnï gɔ lïjë kotɔ dönnï kako zö ꞌdɔ mileŋo lïjë.’
16 Tine kpe ꞌbeye na laka römöyï kɔmɔye oꞌja ꞌdeni kina mbili ye uwö ꞌdeni gbï. 17 Rɔ ma laka miya ziye bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ti bɔ lende laka ma konzi oloma ꞌdeni ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ toꞌja wa naga nime këddï koꞌjake ne, tine lïjë oꞌja dë du te. Kina lïjë oloma ꞌdeni gbï ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ tuwö mo kɔzɔ ame këddï kuwöke ne, tine lïjë uwö dë du te.
18 Kina me ojeke mbili ye ti kuwöke ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala ꞌba bɔ kulï kupö nime. 19 Bɔ ame kuwö lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba pele tine kɔdɔ dë dɔmo ne, bo na kɔzɔ kupö ame kilaꞌba dɔ kpa kɔri ne. Kina Satani kako ŋgï kolɔ lende nima yaga di mï dökïꞌdï bo. 20 Kupö ma kilaꞌba dɔ kirigɔyɔ na rɔ ya ame ga kindaꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï di bi tuwö mo. 21 Tine ŋgiraꞌda mo alo dë mïnnï. Kina kiꞌdi ŋgï kigabi dë. Kina ɔdɔ gomɔ ala közï kasi ma koꞌdɔ zïnnï gɔ laja nime kömö yɔ, na lïjë koga kpënnï ŋgï gɔmo. 22 Kina kupö ma kilaꞌba bïcï kono na rɔ ya ame ga kuwö laja laka nime pele tine kɔmɔ kïlëꞌdï ꞌba gɔ wa ꞌba dɔliŋɔ nime ti tɔꞌɔ mɔri koꞌdɔ uböwu ŋgï yaga di mïnnï. Kina kiꞌdi lïjë ŋgï kana ɔtɔ dë kpe. 23 Kupö ma kulï mï yayi ma laka na rɔ ya ame ga kuwö laja nime kiꞌdi kɔdɔ dönnï. Kina lïjë kana ŋgï mɔtɔ ga rɔ mbëmbë, mɔtɔ ga ana laka, mɔtɔ ga ana mbowa.”
Dɔŋgala ꞌBa Beli
24 Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ wa nime te. Bɔ mɔtɔ ari kulï kupö nyönyu ma laka mï nyaka abo. 25 Mï korɔndɔ ꞌdeni tine na bɔ ya kako ŋgï kulï ꞌjɔ beli mï löŋgö mo. Kina bo kari abo ŋgï. 26 Kina ɔdɔ nyönyu kïyöbu ꞌdeni këdï köyö tine na beli kinda ŋgï kiꞌdi gbï töyö mï löŋgö mo. 27 Kina bɔ laja ꞌba bɔ tönë kako kiya zi bo, iya te, ‘Kupö ma laka na tönë kulï mï nyaka ꞌbï, ne beli naga nima ako di yala?’
28 Bo ileki dɔmo, iya te, ‘Bɔ ya na koꞌdɔ lende nima.’
Lïjë ititi bo, iya te, ‘Oꞌdɔkɔ ꞌdɔ dari dotɔ beli naga nima yaga?’
29 Bo iya te, ‘Inza tara. Ɔdɔ kari kotɔke ëddï kotɔke nyönyu ma laka gbï timo. 30 Tine olake nyönyu ni ti beli naga nima kana kpaki bi kɔtɔ ŋbö kömö mï kada ꞌba tumu wa di mï nyaka. Kina ti miya ꞌjaa zi bɔ kumu nyönyu ꞌdɔ lïjë kotɔtɔ kpa beli naga nima titi dɔgba kudödu bi kɔtɔ rɔ dɔ koŋma yaga. Kina ꞌdɔ lïjë kumu nyönyu ma kiꞌdi mï mata.’ ”
Dɔŋgala ꞌBa ꞌJɔ Titiyi
(MK 4:30-32; LK 13:18-19)
31 Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ gbï zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ ꞌjɔ ꞌba ŋgërï mɔtɔ ame wötï titiyi ne tara tine ɔdɔ bilaka kogba kari kulï mï nyaka 32 na kïyöbu ŋgï rɔ ŋgërï ma löbu ame yali ni kako kubö rö ꞌbënnï ga ŋgï dɔŋgila mo.”
33 Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ gbï zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ laŋga ame ꞌja kogba pele mbowa kuturö ti ruzu koso mï a ma mbiri kiꞌdi ŋgï pili köꞌbu ne.”
34 Wa naga nime pili Yësu oloma ꞌdeni rɔ tiya mo rɔ dɔŋgala zi tïndï naga nima. Bo iya a mɔtɔ dë zïnnï du te kinza dɔŋgala teyi. 35 Bo oꞌdɔ ꞌdeni tara ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne, “Ti milende zïnnï rɔ dɔŋgala. Wa ame ga kikali dë mɔlo di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ nime ne ti miya zïnnï.”
ꞌJɔ ꞌBa Dɔŋgala ꞌBa Beli
36 Kina ɔdɔ Yësu kënyï ꞌdeni di mï löŋgö tïndï naga nima bo kari ꞌdeni liŋɔ tine na bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï zi bo kititi bo, iya te, “Ïyëtï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala ꞌba beli ꞌba mï nyaka nime te zize.”
37 Yësu ileki dɔmo, iya te, “Bɔ kulï kupö nima na rɔ kole ꞌba bilaka lesi. 38 Tine nyaka mo nima na rɔ dɔliŋɔ, kina kupö nyönyu mo nima na rɔ bilaka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba, kina beli mo nima na rɔ bilaka ꞌba Satani. 39 Kina bɔ ya ma kako kulï kupö beli mo nima na rɔ Satani. Kada ꞌba tumu wa di mï nyaka na rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. Kina bɔ kumu nyönyu mo ga na rɔ malayika. 40 Kina gbï kɔzɔ ame këdï kotɔtɔ kpa beli koŋma yaga ne tara, ti këdï gbï kɔzɔ wa nima tara mï ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. 41 Kole ꞌba bilaka lesi ti koja malayika abo ga kari kutöꞌdu bɔ dɔ kirasi ni ti bɔ lende kënyë ni yaga di mï ŋere löbu abo. 42 Kina malayika ti kuꞌdu lïjë ŋgï mï paꞌdo ꞌba tölë dɔ kote ꞌdɔ lïjë kudu kunyï kpënnï yayi. 43 Tine bɔ lende laka ni ti këdï rɔ löbu ma dɔ kiteli ame köbö kɔzɔ kada tara mï dɔliŋɔ ꞌba ꞌbu nnï. Bɔ ame këdï ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
Dɔŋgala ꞌBa Ŋere Löbu ꞌBa Bɔkoꞌba
44 “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ wa nime te. Bɔ mɔtɔ ari kömö ŋgï dɔ yamo adalamini sököwö kusu dɔmo ꞌdeni mï nyaka. Kina bo kitiri dɔmo ŋgï tötï teyi. Bo ꞌdeni ŋgï rɔ lɔŋɔ na bo kari kugö wa ame ga bo këdï timo ne ŋgï me mökö, kina bo kileki ŋgï kari kugö nyaka tönë ti yamo yïmo ne rɔ abo.
45 Kina ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï gbï kɔzɔ wa nime te. Bɔ ndögö mɔtɔ iꞌdi toma tiyi nyileki ma kele. 46 Tine ɔdɔ bo kari koꞌja ame kele ŋgï rɔ dɔ kiteli ne ꞌdeni tine, bo ari ŋgï kugö abo ga me mökö na bo kileki ŋgï kari kugö tiyi nyileki tönë.
47 Kina ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï gbï kɔzɔ wa nime te. Atoyi mɔtɔ ga uꞌdu duru ꞌbënnï mï mini na kunzö kenze ŋgï rɔ ma kënyë. 48 Kina ɔdɔ koso ꞌdeni yïmo tine na lïjë kotɔ ŋgï yaga dɔ kpa götö lïjë koloma bërï tigeli ma laka mo ga. Ma laka mo ga uꞌdu mï kee tine ma kënyë mo ga uꞌdu ŋgï mökö. 49 Kina ti këdï gbï tara mï kada ꞌba ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. Malayika ti kako kigeli bɔ lende kënyë yaga di mï löŋgö bɔ lende laka. 50 Kina lïjë ti kuꞌdu bɔ lende kënyë ŋgï mï paꞌdo ꞌba tölë dɔ kote ꞌdɔ lïjë kudu kunyï kpënnï yayi.”
51 Yësu ititi lïjë, iya te, “Ikalike wa naga nima ra?”
Lïjë iya te, “Yëë.”
52 Kina bo kileki kiya zïnnï, bo iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ame ga pili kuyï rönnï ꞌdeni rɔ bɔ laja mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne ëdï kɔzɔ bɔ mɔri ame koja wa ma mɔlo ni ti ma laꞌja yaga di mï mata abo ne tara.”
Yësu Iyandi Wa Mï Dɔyayi ꞌBënnï
(MK 6:1-6; LK 4:16-30)
53 Kina ɔdɔ Yësu kote tiya dɔŋgala naga nime ꞌdeni tine na bo kënyï ŋgï di gɔ bi nima 54 bo kileki kari Nazareta mï dɔyayi ꞌbënnï. Bo oloma tiyandi kɔmɔ bilaka mï rö ꞌba mötu kina bilaka pili kotɔ ŋgï rɔ gönnï. Lïjë iya te, “Bɔ nima oꞌja akikali ma te di yala? Kina bo ikali toꞌdɔ gɔ kotɔ löbu naga nime di yala? 55 Bɔ nime bo na dë rɔ kole ꞌba bɔ kose ŋgërï tönë? Ma bo na dë rɔ Mariya? Löndö bo ga na dë rɔ Yakoba ni ti Yesepa ti Simona ti Yuda? 56 Lëmï bo ga na dë me gbï këdï koloma tize bine ne? Ne bo oꞌja wa naga nime te di yala?” 57 Kina lïjë kilagi lende abo ŋgï.
Yësu ileki kiya zïnnï te, “Rɔ ma laka, bilaka ꞌba mï gɔ bi ma laki pili rɔ ma koro bɔ kumë lende. Tine bilaka ꞌba dɔyayi abo ga ti ma wado abo ga oro bo dë.”
58 Kina ŋgï bo oꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi dë kpe di yayi römöyï lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende abo.