12
Köꞌdu Kiꞌdi ꞌBa Kada ꞌBa Rɔ Kindawo
(MK 2:23-28; LK 6:1-5)
1 Mbowa di pötö mo mï kada ꞌba rɔ kindawo na Yësu ni këdï kiliŋgere kebe mï nyaka ꞌba nyönyu. Bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdeni rɔ ꞌbö kina lïjë kiꞌdi ŋgï tomborozi dɔ nyönyu tonyo ꞌjɔ mo. 2 Kina ɔdɔ Parosi ni koꞌja ꞌdeni tara tine na lïjë kebe ŋgï tititi Yësu, iya te, “Oŋgɔ te, wa nima bɔ kösö göyï ga këdï koꞌdɔ ne lïjë ëdï rɔ tïyëyï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo.”
3 Bo ileki zïnnï, iya te, “Ïdëkïke wa ma tönë Dawidi koꞌdɔ mï kada nima yayi ne dë? Ame lïjë rɔ ꞌbö ti bilaka abo ga ne. 4 Bo ari ŋgï mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba kina lïjë ti bilaka abo ga konyo maŋgolɔꞌbɔ koro ame kiꞌdi zi Bɔkoꞌba ne ŋgï di yayi. Wa nima inza rɔ ma laka zïnnï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ tonyo mo. Tine bɔ akumu ni na ŋge ꞌdɔ konyo. 5 Kina ïdëkïke dë gbï di mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa? Ame kiya te mï kada ꞌba rɔ kindawo pili bɔ akumu ame mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne ïyëyï köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo. Tine pele inza rɔ lende kënyë zïnnï. 6 Kina me mëdï miya ziye wa mɔtɔ ma kebe rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï bine. 7 Ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Mï këyï na moꞌdɔkɔ di zi bilaka tine inza rɔ akumu.’ Ma këddï kikalike ꞌjɔ ꞌba lende nime ra, dëne inza kodɔke karama dɔ bilaka ame kirasi ɔtɔ dë ne. 8 Römöyï kole ꞌba bilaka lesi na rɔ ŋere ꞌba dɔ kada ꞌba rɔ kindawo.”
Bɔ Kɔnyɔ Keŋme Rɔ Kilawo
(MK 3:1-6; LK 6:6-11)
9 Yësu ënyï ꞌdeni di yayi kari mï rö ꞌba mötu mɔtɔ. 10 Kina bo kari koꞌja bɔ mɔtɔ közïmo keŋme ꞌdeni rɔ kilawo ŋgï di yayi. Tine ya mɔtɔ ga ëdï yayi ame këdï koma kɔri ꞌba ꞌdɔ tususu Yësu gɔ tirasi wa mɔtɔ. Kina lïjë kititi bo, iya te, “Ëdï ŋgï rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi ze ꞌdɔ tileŋo bilaka tɔne mï kada ꞌba rɔ kindawo?”
11 Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Ɔdɔ kamölö ꞌbï ꞌba bɔ mɔtɔ kilaꞌba mï gö ma kalo mï kada ꞌba rɔ kindawo, ti kari dë kindaꞌba kotɔ yaga di mï gö mï kada ꞌba rɔ kindawo nima? 12 Tine bilaka lesi ni ma ti kamölö, yë na mbiri? Ɔdɔ këdï ꞌdeni tara köꞌdu kiꞌdi ze iꞌdi ze ꞌdeni tokɔnyi bilaka mï kada ꞌba rɔ kindawo.”
13 Kina bo kiya zi bɔ kɔnyɔ keŋme rɔ kilawo nima, bo iya te, “Oja gɔ közïyï.”
Kina bɔ nima koja ŋgï na kileki ŋgï rɔ ma laka kɔzɔ ma kapa ama. 14 Tine Parosi ni ënyï ŋgï di yayi kari tususu kpënnï ꞌdɔ tupö Yësu.
Yësu Na Bɔkoꞌba Koweli ꞌDeni
15 Kina ɔdɔ Yësu kuwö ꞌdeni këdï kususu kpa rɔ bo tara tine na bo kënyï ŋgï kari abo yaga di yayi. Kina tïndï ma konzi kösö ŋgï gɔ bo. Tine bo ileŋo ya ame ga ti rɔkɔꞌɔ ne ŋgï pili. 16 Kina bo kose zïnnï kinza lïjë kïyëlë lende abo dë zi ya mɔtɔ ga. 17 Bo oꞌdɔ wa nime ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne tara. 18 Ame kiya te, “Bo na rɔ bɔ laja ma ame moweli ꞌdeni ne. Bo na mɔꞌɔ ꞌdeni kulöwö kina ma gbï ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ köꞌdu abo. Ti miꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka ma koloma dɔ bo kina bo ti kuwöwö burë ma mëdï moꞌdɔ dɔ, dɔ kupö pili. 19 Bo inza koꞌdɔ kowasa ala kulörï rɔ ma kembe. Bɔtɔ inza kuwö mugu bo këdï kulörï kebe gɔ kɔri. 20 Bo ti kiliya rɔ bo zi lïjë ame ga pili rɔ rumö ne, mï këyï abo ti këdï zi lïjë ame ga pili rɔ lisa ne. Bo ti köꞌbö toꞌdɔ mo ŋbö bo koꞌde akoꞌdɔkɔ kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba nime ndïmo këddï. 21 Kina bilaka pili ꞌba dɔliŋɔ nime ti kiꞌdi kömönnï ŋgï dɔ bo.”
Yësu Ileŋo Bɔ Nökï
(MK 3:20-30; LK 11:14-23)
22 Kina ya mɔtɔ ga koꞌde bɔ nökï kɔmɔ kölu mɔtɔ ame kpamo kudödu rönï ꞌdeni gbï teyi ne ŋgï zi Yësu. Kina Yësu kileŋo bɔ nima ŋgï kpamo kope rönï yaga tilende. Kina kɔmɔ mo kɔpɔ ŋgï gbï yaga. 23 Kina tïndï naga nima pili kotɔ ŋgï rɔ gönnï gɔ wa ame Yësu koꞌdɔ ne. Lïjë ititi rönnï rɔ gɔ rönnï, iya te, “Bɔ nima bo na ti këdï rɔ kupö Dawidi bɔ dɔliŋɔ mo tönë?”
24 Tine ɔdɔ Parosi ni kuwö ꞌdeni tara tine, lïjë iya te, “Bo oga nökï naga nima yaga römöyï ŋere ꞌbënnï Belezebola na kiꞌdi tigɔ mo zi bo toꞌdɔ mo.”
25 Yësu ikali wa nima lïjë këdï komeri ne ꞌdeni kina bo kiya te, “Dɔliŋɔ ame koza mïnï ꞌdeni rïyö toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï ne igabi dë kpe ëdï kïyëyï rönï ŋgï. Kina gawo ala liŋɔ mɔtɔ ame koza mïnï ꞌdeni toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï ne ëdï kitaꞌba ŋgï. 26 Kina me ɔdɔ Satani na ꞌdeni koga bɔ laja abo ga yaga di dɔ bilaka bo oza rɔ bo ꞌdeni toꞌdɔ ya ti gbagba bo kina lïjë këdï kitaꞌba ŋgï. 27 Ne ɔdɔ mëdï ꞌdeni moga nökï ti közï kakpa ꞌba Belezebola tine, lëpï ye naga nima ëdï koga ꞌbënnï ti waꞌdi? Ndɔbɔ ꞌbënnï nima na ti kodɔrɔ bïcï lende rɔye. 28 Tine ɔdɔ moga nökï ꞌdeni ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba, rɔ ma laka ŋere löbu abo ako ꞌdeni mï dɔyayi.
29 Oŋgɔke te, bɔ mɔtɔ ti kari kɔdɔ tondo mï rö ꞌba bɔ tigɔ mɔtɔ kolɔ wa mo ga? Rɔ ma laka ɔdɔ bo kudödu bɔ nima dë titi dɔgba bo inza kolɔ wa mo.
30 Bɔ ame koꞌdɔkɔ ma dë ëdï rɔ ndoꞌji tö. Kina bɔ ame kotɔtɔ kpamo dë tö ëdï ꞌba bo tïyëyï yïmo. 31 Gɔ köꞌdu nime na ꞌdɔ miya ziye, ti kola bilaka gɔ köꞌdu kënyë pili, kina gbï gɔ wa ma kënyë ame ga pili lïjë kiya ne. Tine bɔ ame kiya kpa kënyë rɔ Nyï Kɔtɔ Laka ne, inza kola du te gɔ lende kënyë nime. 32 Bɔ ame kiya kpa bo gɔ kole ꞌba bilaka lesi ne ti kola gɔ lende kënyë, tine bɔ ame kiya kpënï gɔ Nyï Kɔtɔ Laka ne inza kola pele gïrï nime ala mï kada ma ŋburuŋburu.”
Dɔŋgala ꞌBa Döŋgërï
(LK 6:43-45)
33 “Oŋgɔke te, ŋgërï ma laꞌja ëdï kana ꞌbënï rɔ döŋgërï ma laka, kina ŋgërï ma götö ëdï kana ꞌbënï rɔ döŋgërï ma kënyë. Ëdï kikali ŋgërï gɔ kïnë ame bo këdï kana ne.
34 Kpe kole ꞌba murë naga nime, ti kɔꞌbɔke tiya wa ma laka tondo koꞌja këddïke rɔ wa kënyë? Römöyï kpa ëdï koja ꞌbënï wa ame koso ꞌdeni mï dökïꞌdï ne. 35 Bɔ lende laka ëdï koja gbï rɔ wa ma laka di mï mata ꞌba lende laka abo. Kina bɔ lende kënyë ëdï koja ꞌbënï gbï rɔ wa ma kënyë di mï mata ꞌba lende kënyë abo.
36 Rɔ ma laka miya ziye, mï kada ꞌba burë ëdï kititi kpa bilaka pili ꞌdɔ kïyëtï gɔ lende yawa ame ga pili lïjë kiya ne. 37 Lende ꞌbï ꞌba bɔ mɔtɔ na ti kileme yi di mï burë nima rɔ ma laka ala rɔ ma kënyë.”
Bɔ Titi Ma Leꞌjete
(MK 8:11-12; LK 11:29-32)
38 Kina bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti Parosi mɔtɔ ga kënyï kiya zi Yësu iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, doꞌdɔkɔ ꞌdɔ toŋgɔ lende ꞌba gɔ kotɔ ma këddï koꞌdɔ.”
39 Tine bo ileki dɔmo iya te, “Kpe bɔ titi ma leꞌjete nime kpe ŋgï rɔ ma kënyë, ereke Bɔkoꞌba dë. Gɔ waꞌdi na kiterike ꞌdɔ toꞌja gɔ kotɔ? Ne inza kileme du te ziye. Tine gɔ kotɔ ma ꞌdɔ kileme ziye na ŋge tönë rɔ ꞌba Yona bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. 40 Kɔzɔ ame Yona koꞌdɔ töꞌdö dɔ mota mï kenze löbu ne, ti kole ꞌba bilaka lesi koꞌdɔ töꞌdö gbï dɔ mota tara bïcï yayi bërï. 41 Mï kada ꞌba burë bilaka ꞌba Nïnëwë ti kënyï kɔrɔ kɔmɔ kïtï ꞌba burë tususu ye kpe bɔ titi ma leꞌjete naga nime. Römöyï mï kada ma Yona kuwöwö laja nima zïnnï lïjë otɔ dönnï ŋgï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga. Kina me rɔ ma laka mëdï miya ziye wa mɔtɔ ëdï bine ame kebe Yona.
42 Mï kada ꞌba burë ꞌja bɔ dɔliŋɔ ꞌba Seba tönë ti kɔrɔ kɔmɔ kïtï ꞌba burë todɔrɔ bïcï lende rɔye kpe bɔ titi ma leꞌjete naga nime. Römöyï lɔko ako tönë ŋbö rɔ ma kɔwɔ di dɔliŋɔ ꞌbënï tuwö akikali mbëmbë ꞌba Solomo. Kina me rɔ ma laka mëdï miya ziye bɔ mɔtɔ ëdï bine ame kebe Solomo.”
Tileki ꞌBa Nökï
(LK 11:24-26)
43 “Ɔdɔ nökï kitaꞌba ꞌdeni di dɔ bilaka ënyï kari mï gɔki toma bi ꞌba rɔ kindawo zi bo. Tine ɔdɔ bo koꞌja dë yɔ, 44 na bo kiya zi gbagba bo, iya te, ‘Ti mileki mari mï rö ma nime mënyï di yïmo ne.’ Bo ileki kari koꞌja mï rö tönë ꞌdeni rɔ ma sari kotowa yïmo ꞌdeni kɔpɔ kiyija wa mo ga pili rɔ ma laka. 45 Kina bo kileki ŋgï kari koꞌde nökï ma modɔmorïyö mɔtɔ ga ame kënyë ŋgï rɔ dɔ kiteli kebe bo ne. Kina lïjë kako koloma ŋgï yayi. Tine na kɔsɔ loma ꞌba bɔ nima këdï kënyë ŋgï rɔ dɔ kiteli kebe ma dɔgba. Wa nime na këdï koꞌdɔ rönï tara zi bilaka bɔ lende kënyë ma leꞌjete naga nime.”
Yë Na Rɔ Iya?
(MK 3:31-35; LK 8:19-21)
46 Yësu ëdï gba kilende na ma bo ni ti löndö bo ga kömö ŋgï. Lïjë ɔrɔ yaga koja laja gɔ bo ꞌdɔ bo kako kilende tïnnï. 47 Kina bɔ mɔtɔ yayi kiya zi Yësu, iya te, “Oŋgɔ te, möyï ni ti löndö yï ga na me ꞌdë yaga lïjë oꞌdɔkɔ tilende tïyï.”
48 Yësu ileki dɔmo, iya te, “Yë na rɔ iya? Kina yë mo ga na rɔ löndö ma ga?”
49 Kina bo kileme bɔ kösö gɔ bo ga, na bo kiya te, “Iya ni ti löndö ma ga na rɔ ya naga nime. 50 Bɔ ame koꞌdɔ wa ame ꞌbu ma, ma mïtɔrɔ koꞌdɔkɔ ꞌdɔ bo koꞌdɔ ne na rɔ löndö ma ti lëmï ma ga gbï rɔ iya.”