30
1 Sɨmɨ bɨ Rayéle owo kɨ́dí née ndiki owụ́ e zɨ́ Yakóbo wá ní, zɨ́a óto ledre sɨmɨné ro lémịné. Zɨ́a úku ledre zɨ́ Yakóbo kɨ́dí, “Máíli kpá ndíki owụ́ e, togụ́ wá nɨ mɨútúásáne zɨ́ma úyumá.”
2 Zɨ́ mɨmbéꞌde Yakóbo ésị́ne ro Rayéle, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Mándá ꞌbɨ amá Lomo zɨ́ma ụ́cụómo yị́ị kɨ́ ndíki owụ́ wá.”
3 Zɨ́ Rayéle úkulúgu ledre kɨ́dí, “Owụ́kára ꞌyị ꞌbɨ moko amá Bíla nɨ goó ba zɨ́se ndị́sịsé kéne káa do kára gɨ ro zɨ́a ndíki owụ́ e zɨ́ma, zɨ́ owụ́ máa ga gére née ídíye owụ́ ꞌbɨ amá e.”
4 Née ní zɨ́a íꞌbí ꞌyị moko ené Bíla zɨ́ Yakóbo káa do kára. Zɨ́ Yakóbo ndị́sịyé kéne, 5 zɨ́ Bíla ídíne kɨ́ sɨmɨné zɨ́a áráne owụ́oꞌdo. 6 Née ní zɨ́ Rayéle úku ledre kɨ́dí, “Lomo uwú ini amá go, ꞌdecịyeme ngbanga amá go zɨ́a íꞌbíógụ owụ́oꞌdo zɨ́ma.” Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́a ị́fị́ ịrịa Dána.*
7 Zɨ́ Bíla kpá ídíne kɨ́ ngíti sɨmɨné zɨ́a áráne owụ́oꞌdo. 8 Zɨ́ Rayéle úku ledre kɨ́dí, “Máóto kóo mɨmbéꞌde sínyí goó ro lémịmá gɨ ro ledre owụ́, bɨ ba ní ꞌyị ꞌbɨ moko amá ndiki owụ́ go zɨ́ma.” Zɨ́a ị́fị́ ịrị owụ́ máa née Nafatáli.†
9 Sɨmɨ bɨ Léya lurú kɨ́dí née ndiki lolụ owụ́ wá ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi ꞌyị ꞌbɨ moko ené Zílifa íꞌbí a káa do kára zɨ́ Yakóbo. 10 Zɨ́ Zílifa ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ Léya née ndíki owụ́oꞌdo zɨ́ Yakóbo. 11 Zɨ́ Léya úku ledre kɨ́dí, “Lomo eme kɨ́ma go.” Zɨ́a ị́fị́ ịrị owụ́ née Gáda.‡
12 Zɨ́ Zílifa ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ Léya née kpá ndíki ngíti owụ́oꞌdo zɨ́ Yakóbo. 13 Zɨ́ Léya úku ledre kɨ́dí, “Mɨmbéꞌdemá ịdrị́ go. Lafúma e kará e nɨyí ndólo máa kára ꞌyị ꞌbɨ rokinyi.” Zɨ́a ị́fị́ ịrị owụ́ máa née Aséra.§
14 Nda go sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdóꞌdụ́ógụ éyị́ gɨ yáká, zɨ́ Rụ́bene ndéréne ndíki kágá bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a madaráka* ní sɨmɨ súwú, zɨ́a ꞌdécị mɨsúrú a ógụ kɨ́e zɨ́ mbágáne Léya. Rayéle ya zɨ́ Léya ní, “Ụ́nzụ aka mɨsúrú madaráka bɨ wotị́ ogụ kɨ́e née zɨ́ma.”
15 Zɨ́ Léya úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Oꞌdo ꞌbɨ amá bɨ ꞌdíꞌbi wo née asá aka fú lá wá? Íli ba kpá ꞌdíꞌbi mɨsúrú madaráka ꞌbɨ wotị́ma drú doa?”
Zɨ́ Rayéle úkulúgu ledre zɨ́ Léya kɨ́dí, “Bɨlámáne, íꞌbí mu zɨ́ma gɨ ro zɨ́yị ꞌdúꞌduyị́ karaba sogo Yakóbo do bi kulú mɨsúrú madaráka ꞌbɨ wotị́yị.”
16 Nda sɨmɨ bɨ Yakóbo ndaꞌbaogụ gɨ yáká kɨ́ tagá ní, zɨ́ Léya ndéréne úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Karaba mááyí ꞌdúꞌdu sogoyị́ gɨ zɨ́a máíꞌbí mɨsúrú madaráka ꞌbɨ wotị́ma go zɨ́ Rayéle.” Sɨmɨ ndụlụ a née ní, zɨ́ Léya ꞌdúꞌduné sogo Yakóbo.
17 Zɨ́ Lomo úwú ini ꞌbɨ Léya, zɨ́a ídíne kɨ́ sɨmɨné zɨ́a ndíki ịnyị owụ́oꞌdo zɨ́ Yakóbo. 18 Zɨ́ Léya úku ledre kɨ́dí, “Lomo méngị bɨlámá ledre go zɨ́ma, gɨ zɨ́a máíꞌbí ꞌyị ꞌbɨ moko amá zɨ́ oꞌdo ꞌbɨ amá káa do kára.” Zɨ́a ị́fị́ ịrị owụ́ née Isakára.†
19 Née ní zɨ́ Léya kpá ídíne kɨ́ sɨmɨné zɨ́a ndíki ịnyị doa kéṛị́ owụ́oꞌdo zɨ́ Yakóbo. 20 Zɨ́ Léya úku ledre kɨ́dí, “Lomo iꞌbí mongụ́ tákpásị́lị́ go zɨ́ma. Bɨ ba ní oꞌdo ꞌbɨ amá nɨ go óto úndrumá kɨ́ngaya gɨ zɨ́a mándíki owụ́ yaꞌdá e go zɨ́a ịnyị doa kéṛị́.” Zɨ́a ị́fị́ ịrị owụ́ máa wo née Zebụlụ́na.‡
21 Nda gɨ ꞌdáꞌba zɨ́a ndíki owụ́kára, do ị́fị́ ịrị a Dína.
22 Née ní zɨ́ Lomo sómụ́ndíki ledre Rayéle, zɨ́a úwú ledre ené do líkpí mɨsiꞌdi ꞌbɨ ndíki owụ́ zɨ́a. 23 Zɨ́ Rayéle ídíne kɨ́ sɨmɨné zɨ́a ndíki owụ́oꞌdo, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Lomo ꞌdiꞌbioyó lerị́ gɨ do mɨmbéꞌdemá go.” 24 Zɨ́a ị́fị́ ịrị a owụ́ máa née Yoséfa.§ Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ngére Lomo idí kpá íꞌbí ngíti owụ́oꞌdo zɨ́ma.”
Bangákụlụ́ e etrịnɨ́ zɨ́ Yakóbo
25 Gɨ do kacɨ́ bɨ Rayéle ndiki Yoséfa ní, zɨ́ Yakóbo úku ledre zɨ́ Labána kɨ́dí, “Ídí mu ṇgúṇgu a zɨ́ma ndáꞌbalúgu romá sɨmɨ káṇgá amá. 26 Zɨ́yị íꞌbí meꞌbemá e kɨ́ owụ́ ꞌbɨ amá ga bɨ máméngị moko gɨ royé zɨ́yị ní zɨ́ma, zɨ́yị íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ma ndéréma gɨ zɨ́a ówo moko bɨ máméngị zɨ́yị ní go mbá.”
27 Tɨ́ lá zɨ́ Labána úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ nɨ útúásá kacɨ́ komoyị́ yá, máṇgúṇgú romá zɨ́yị ndá ndéré wá. Lomo ꞌdodo go zɨ́ma kɨ́dí úndru bɨ Ngére Lomo iꞌbí zɨ́ma ba ní nɨ gɨ zɨ́yị.” 28 Zɨ́a kpá úku ngíti ledre zɨ́ Yakóbo kɨ́dí, “Ídí ólo éyị́ ga bɨ íli yée kacɨ́ moko bɨ méngị ní mbá, mááyí íꞌbí yée zɨ́yị.”
29 Zɨ́ Yakóbo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ówo moko bɨ máméngị zɨ́yị ní bú bɨlámáne, zɨ́ma lúrú bi kacɨ́ bangá eyị́ e zɨ́ye étrịyé kɨ́ngaya. 30 Sɨmɨ bɨ kóo máógụ ní, éyị́ nɨyí kóo zɨ́yị lá cúkuꞌdée. Bɨ nda ba ní, éyị́ etrịnɨ́ zɨ́yị go kɨ́ngaya rómo do rómó. Ngére Lomo iꞌbí úndru go zɨ́yị, do bi ga bɨ za mbá mágámá doyé ní. Tɨ́ lá bɨ ba ní sịndị́ kadra ogụ go zɨ́ma gɨ ro zɨ́ma tónóma lúrú bi kacɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ amá e.”
31 Zɨ́ Labána úkulúgu ledre zɨ́ Yakóbo kɨ́dí, “Máídí íꞌbí zɨ́yị ꞌdi?”
Zɨ́ Yakóbo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndá aka íꞌbí éyị́ zɨ́ma wá. Tɨ́ lá togụ́ áyí ṇgúṇgu yá, mááyí útúásá ndáꞌba lúrú bi kacɨ́ bangá eyị́ e. 32 Ídí ṇgúṇgu a zɨ́ma gámáma dongará bangá eyị́ e za mbá, kábịṛị́kị e kɨ́ ína e, yée ga bɨ kɨ́ ṛị́kị́ tífí e royé mɨngúngúcua, téte téte, kpákpa kpákpa, dódórụ togụ́ mbú bụkụlụyé ní mbá zɨ́ma ꞌdíꞌbi yée káa do tákpásị́lị́ kacɨ́ moko bɨ máméngị zɨ́yị ní. 33 Togụ́ méngị go kenée, máútúásá lóndo yị́ị sɨmɨ bɨ áyí ógụ lúrúsóꞌdo bangá eyị́ e dongará tákpásị́lị́ bɨ íꞌbí zɨ́ma kacɨ́ moko amá ní wá. Ína bɨ togụ́ tífí ndaá roa téte téte togụ́ kpákpa kpákpa wá togụ́ mbú owụ́ kábịṛị́kị ga bɨ royé ndaá bụkụlụné wá ní, áyí ówo a kɨ́dí máúgu yée née goó mɨúgu.”
34 Zɨ́ Labána úkulúgu ledre kɨ́dí, “Bɨlámáne idí mu káa zɨ́ bɨ úku née.” 35 Sɨmɨ sị́lị́ máa bɨ kóo née ní, zɨ́ Labána ífi sɨmɨ bangá ené e, kábịṛị́kị e kɨ́ ína e yée ga bɨ kɨ́ ṛị́kị́ tífí e royé mɨngúngúcua, téte téte, kpákpa kpákpa, dódórụ, bụkụlụyé ní mbá, zɨ́a íꞌbí yée zɨ́ wotị́ne ndị́sị lúrú bi kacɨ́ye. 36 Zɨ́a ꞌdíꞌbi bangá ga gére ndéré kɨ́ye do bi bɨ nɨ ꞌdíꞌbi ꞌyị sị́lị́ ota gɨ do bi bɨ Yakóbo nɨ doa ní.
37 Zɨ́ Yakóbo lágáógụ sị́lị́ kágá e ota káa do ngbángbá, zɨ́a lị́lị́ royé kpákpa kpákpa. Zɨ́a ófoóyó wo bɨ lịlị́ ní gɨ ro zɨ́ bɨkenyị́ cóngó a bɨ ꞌdí sɨmɨ née ídíne sága, do ótoómo bi bɨ lịlị́ wá ní kenée gɨ ro zɨ́ye ídíye kɨ́ tífíye. 38 Zɨ́a óto ngbángbá ga gére née do bi bɨ bangá e ndịsịnɨ́ éwé iní doa ní, gɨ ro zɨ́a ídíne mbị́ kóꞌdụ́ bangá ga gére sɨmɨ bɨ nɨyí ógụ éwé iní ní. Sɨmɨ bɨ bangá ga gére nɨyí go ꞌbéꞌbe royé, ogụnɨ́ go éwé iní ní, 39 zɨ́ yaꞌdáye ndịsị léꞌbéye do karáye kóꞌdụ́ sị́lị́ kágá ga gére née. Zɨ́ye ndị́sịyé ndíki owụ́ e kɨ́ tífí royé téte téte ngíti géyị kpákpa kpákpa.
40 Zɨ́ Yakóbo óto mɨnzéré kábịṛị́kị ga gére zɨ́ye ídíye do bi eyé kpị́, tɨ́ lá zɨ́a óto ngítí bangá ga gére née ndị́sị lúrú bangá ꞌbɨ Labána ga bɨ kɨ́ tífí royé téte téte togụ́ mbú bụkụlụyé ní. Zɨ́a yéme bi kpị́ zɨ́ bangá ené e, oto kotrụ yée kɨ́ ꞌbɨ Labána wá.
41 Tɨ́ lá kɨ́ꞌdí bɨ mɨngburoko bangá ga gére née ogụnɨ́ go éwé iní ní, zɨ́ Yakóbo óto ngbángbá née kóꞌdụ́ye do bi bɨ ndị́sịnɨ́ éwé iní doa gɨ ro zɨ́ye ndị́sị ꞌbéꞌbe royé cigí a, 42 tɨ́ lá bangá máa yée ga bɨ rógbóye rokoꞌbụyé ndaá ní, Yakóbo oto ené ngbángbá née kóꞌdụ́ye wá. Gɨ ore zɨ́ bangá ga bɨ rógbóye rokoꞌbụyé ndaá ní ídíye go mbá ꞌbɨ Labána, yée ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní mbá ꞌbɨ Yakóbo. 43 Née mɨsiꞌdi bɨ oto Yakóbo ídíne kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ zɨ́ne ní. Nɨ nda goó ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ bangá e zɨ́ne kpá kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌbɨ moko e yaꞌdá e kɨ́ kará e, kpá kɨ́ gémele e kɨ́ dongí e ní.
* 30:6 Dána: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, Lomo mengị bɨlámá ledre go zɨ́ma. † 30:8 Nafatáli: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, ófụ́. ‡ 30:11 Gáda: Ịrị ba kɨ́ tara Yụdáya ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, komo bɨlámá ledre oṇgó go domá. § 30:13 Aséra: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, rokinyi. * 30:14 Madaráka: Madaráka nɨ kágá umbu bɨ kará e ndịsịnɨ́ ánu a gɨ ro zɨ́a sáká yée zɨ́ye ndíki owụ́ ní. † 30:18 Isakára: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, sáká éyị́. ‡ 30:20 Zebụlụ́na: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, óto úndru. § 30:24 Yoséfa: Ịrị ba kɨ́ tara Ébere ini ledre sɨmɨ a kɨ́dí, idí étrị.