5
Iesus ikeo ngan gid panua toa ad kadonga kemikemi
(Lukas 6.20-23)
1 Iesus igera gid ipom busa ta idae ga ila lusiai. Ei idio imado, ta ele aluagau tinam pan, 2 ta ipaoatai gid ta ikeo ga,
3 *“Kemi tau ngan gid panua toa tiuatai mambe tirangrang mao Deo imatai!
Ngansa gid timamado Deo ibageai.
4 *Kemi tau ngan gid panua toa lolod itangtang!
Ngansa Deo ga ipamus gid.
5 *Kemi tau ngan gid panua toa tiparim ngan gid mulian mao!
Ngansa Deo ga ipan tano toa ngada ne ga iman ad.
6 *Kemi tau ngan gid panua toa tikim kadonga tutui, mambe eaba pitoreanei ga marumian ei!
Ngansa Deo ga iparangrang gid mambe eaba ian ga iapa isum.
7 Kemi tau ngan gid panua toa lolod isat ngan panua padengada!
Ngansa Deo ga ilolo isat ngan gid.
8 Kemi tau ngan gid panua toa lolod aea danga eta mao!
Ngansa gid ga tigera Deo ngan matad.
9 Kemi tau ngan gid panua toa tipamate ariapolpol ga tipatarui panua lolod!
Ngansa Deo ga iuato gid ele gergeu.
10 *Kemi tau ngan gid panua toa tinasi kadonga tutui, be ngan ipu toaine panua padengada tikado kulupu ngan gid!
Kemi tau ngan gid, ngansa gid timamado Deo ibageai.
11 *“Oangga panua tigera gimi anasi gau, be ngan ipu toaine tidaba gimi sat, ga tikado kulupu ngan gimi, ga tipakaka ta tisol gimi ngan posanga papaeamao imata ede ga ede, kemi tau ngan gimi! 12 *Manta lolomi kemi ga tinimi igelgel, ngansa gimi ga abada lasunga kemi tau buburiai. Danga kulupulupu toa iuot ngan gimi, eine iuot toa bedaoa pade ngan gid panua tibada Deo iaoa mugaeai.”
Gimi mambe sol ga taranga
(Markus 9.50, Lukas 14.34-35)
13 Iesus ikeo pade bedane, “Ngan lemi kadonga rabu ngan gid panua tanoeai ad, gimi mambe sol ikado annga ga imana kemi ta irangrang ngan ibuda manmanae mao. Be oangga sol imana kus, irangrang ngan gimi akado ga imana iluai mulian mao. Sol toa bedaoa eine kemi ngan danga eta mao. Eine panua tisiran ga iduaea ta tiuadoad ngan aed.
14 *“Gimi mambe taranga ngan gid panua tanoeai ad. Tuanga ienono gadae bereoeai irangrang ngan imumul mao. 15 *Ga pade, oangga tatun lam, eine tarobi ngan ulo mao. Be gita tadol ga idae ngan lam imul ta itara gid panua toa ngada oa luma iloleai. 16 *Toa bedaoa ta lemi kadonga manta iuot panua matadeai, mambe lam itara gid. Ta irangrang ngan tigera lemi kadonga kemikemi ta tisoa Tamami toa buburiai oa ieda.”
Iesus iposa ngan Deo ele apu
17 *Iesus ikeo pade bedane, “Kado gimi aoangga gau nanama ngan samumnga Deo ele apu ga posanga togid panua tibada Deo iaoa. Eine mao. Gau nanama ngan samumnga mao, be nanama ngan naparangrang posanga toa oa ga iuot tautaunga. 18 *Ngansa nakeo tautaunga pagimi, tano ga mariamba ga isapa, be irangrang ngan Deo ele apu aea posanga idil eta isapa mao. Ele apu imatua ga ienono toa bedaoa ga irangrang ngan aea posanga toa ngada oa iuot tautaunga. 19 *Tota oangga sai ipul imur ngan Deo ele posanga idil kakau eta, ga ipaoatai gid panua ngan pulnga murid ngan ele posanga toa bedaoa pade, eine eaba toa oa ieda ga isulug gadio tau ngan gid panua timamado Deo ibageai. Be oangga sai inasi Deo ele apu ga ipapaoatai gid panua ngan nasinga kemi toa bedaoa, eine eaba toa oa ieda ga iuot kapei rabu ngan gid panua timamado Deo ibageai. 20 Ngansa gau nakeo pagimi, oangga lemi kadonga tututui iasal kadonga togid madidnga apu ad ga togid Parisi mao, eine irangrang ngan gimi abada madonga Deo ibageai mao.”
Iesus iposa ngan kadonga sat aea patutuinga
(Lukas 12.57-59)
21 *Iesus ikeo pade bedane, “Gimi aoatai ngan posanga ga oaine tibutibuda tibada mugaeai, ‘Irangrang ngan eao pamate eaba ede pade mao. Be oangga sai ipamate eaba ede pade, ei ga imadid ngan posanga kapei ta ibada panasnga ngan ele kadonga sat.’ 22 *Be gau nakeo pagimi ga bedane: Oangga sai ilolo bake ngan iuae ede pade, ei ga imadid ngan posanga kapei ta ibada panasnga. Be oangga sai idaba iuae ede pade ta ikeo, ‘Eao mangamanga!’ ei ga imadid ngan posanga pagid madidnga patutuinga posanga ad matadeai. Be oangga sai idaba iuae ede pade ta ikeo, ‘Laboram pat!’ ei ele idil paeamao ta irangrang ngan ila ngan dinga imperno.
23 *“Tota oangga eao tal lem tenainga ga ila Deo ele popouiai, be toa eoa matam nanan mambe oaem ede pade ele selelenga ngan go, 24 tota tnan lem tenainga ga idio. La pan oaem ge ta nasi edap ngan gimirua lolomi itarui mulian. Ga kus ta tal lem tenainga ga ila pan Deo.
25 “Be oangga eaba eta ikeo ga ipamadid go ngan posanga, mugaeai ngan gimi ala, eao manta patutui posanga toa na manmanae, ta ilolo kelede mulian toman ngan go. Ngan kado ta idol go pan eaba patutuinga posanga aea ibageai, ta ei ibada go ga la pan madidnga togid nakala, ta tidol go ga dudunga ngan luma panasnga aea. 26 Nakeo tautaunga pago, irangrang ngan eao tnan luma panasnga aea toa oa mao, ga irangrang ngan eao ol mulian lem idil papaeamao toa ngada oa.”
Iesus iposa ngan kadonga arala
27 *Iesus ikeo pade bedane, “Gimi aoatai ngan posanga mugaeai aea ga bedane, ‘Irangrang ngan eao kado kadonga arala ta paeabu ngan oainga mao.’ 28 Be gau nakeo pagimi ga bedane: Oangga sai imata inono taine be ilolo paeamao ngan ei, eaba toa oa ele kadonga sat, ngansa ikado kadonga arala ngan ei toa iloleai oa.
29 *“Be oangga matam eta idada go ngan kadonga sat, pasu matam toa ga iduaea. Kemi ngan matam eta ipasui ga ila. Be paeamao oangga matam rua ta tinim dodol ila ngan dinga imperno. 30 *Be oangga bagem oatai idada go ngan kadonga sat, ket bagem toa ga iduaea. Kemi ngan bagem eta blos ga ila. Be paeamao oangga tinim dodol ila ngan dinga imperno.”
Iesus iposa ngan ketnga oainga
(Mateus 19.9, Markus 10.11-12, Lukas 16.18)
31 *Iesus ikeo pade bedane, “Be posanga mugaeai aea ede pade ga bedane, ‘Oangga sai isuk iadaoa, ei manta ibada laulau ga ila pan iadaoa ngan ketnga led oainga.’ 32 *Be gau nakeo pagimi ga bedane: Oangga eaba iadaoa ikado kadonga arala eta mao, be eaba toa oa isuk ei, eine ikado ga iadaoa iuot mambe taine arala aea (oangga iuai pau pade). Ngansa Deo imatai, led oainga ienono maitne. Ga oangga eaba pau iuai taine toa oa, ei pade ikado kadonga arala.”
Akado posanga tautaunga gadae padam
33 *Iesus ikeo pade bedane, “Be gimi aoatai posanga ede pade ila pagid tibutibuda ga bedane, ‘Oangga eao kado posanga tautaunga gadae, irangrang ngan eao pakaka mao. Be eao manta parangrang posanga toa oa ga iuot tautaunga Deo imatai.’ 34 *Be gau nakeo pagimi ga bedane: Irangrang ngan eao kado posanga tautaunga gadae eta mao. Be eao oato bubur ngan pamatuanga lem posanga padam. Ngansa bubur eine mul madonga aea ton Deo. 35 *Be oato tano ngan pamatuanga lem posanga padam. Ngansa tano eine mul toa Deo idol iae gadae ngan. Be oato Ierusalem ngan pamatuanga lem posanga padam. Ngansa Ierusalem eine tuanga ton ada Maron kapei. 36 Be irangrang ngan eao oato eao mulian ngan pamatuanga lem posanga mao pade. Ngansa eao rangrang ngan kado launim eta ga iuot mama mao ga kusuksuk mao pade. 37 Be kemi ngan gimi oangga akeo ga bedane, ‘Be. Gau ga nakado.’ Ga mao, akeo bedane, ‘Gau ga nakado mao.’ Posanga toa bedaoa ikaranga. Be oangga akado posanga eta pade ngan pamatuanga lemi posanga, eine eaba paeamao ikado ga iuot.”
Gimi akoli kadonga sat mao
(Lukas 6.29-30)
38 *Iesus ikeo pade bedane, “Gimi aoatai posanga mugaeai aea ga bedane, ‘Oangga eaba eta ipaeabu ngan eaba ede pade imata kadlo mao iluo, tota akoli bedaoa ga ila pan pade.’ 39 Be gau nakeo pagimi ga bedane: Oangga eaba eta ikado paeamao ngan go, eao paidi ei mao. Be oangga eaba eta ipoda papam, pul papam iadag ga ila pan pade. 40 Be oangga eaba eta ipamadid go ngan posanga ta iuangga tinim aea pononga iman ele, tota bada lem pononga gaot aea ga ila pan pade. 41 Be oangga eaba eta ipaeaea go ta ikeo ga eao bisi ele danga sisid ga ila irangrang ngan kilomita ede, eao bisi ga ila irangrang ngan kilomita rua. 42 Be oangga sai igau danga eta pago, ta eao bada pan. Be oangga sai ikeo ga lem pat mao danga eta pade ila pan ta iuanana, eao palua ei sapaean mao.”
Gimi manta akim ami miri itamatama
(Lukas 6.27-28, 6.32-36)
43 *Iesus ikeo pade bedane, “Be gimi aoatai posanga mugaeai aea ga bedane, ‘Eao manta kim oaem ede pade, be lolom paeamao ngan am miri itamatama.’ 44 *Be gau nakeo pagimi, manta akim ami miri itamatama. Ta araring ngan luanga gid panua tikakado kulupu ngan gimi. 45 Toa bedaoa ta gimi aot gergeu ton Tamami buburiai. Ngansa ei ikado ele ado ga ipara ga idae ta itara gid panua papaeamao ga panua kemikemi pade. Be ikado aoara ga itap ngan luanga gid panua tututui ga gid panua kadonga sasat ad pade. 46 Ngansa oangga akimkim gid panua toa tikimkim gimi, gimi ga abada saoa lasunga? Ngansa gid panua takis ad tikakado toa bedaoa pade. 47 Be oangga akeo ‘ado kemi’ pagid oaeoaemi kekelegid, lemi kadonga iasal kadonga ton eaba eta pade mao. Ngansa gid panua toa timangamanga ngan Deo tikakado toa bedaoa pade. 48 *Tota gimi manta aot tutui tau, mambe Tamami buburiai ei tutui tau.”
* 5:3 Ais 57.15 * 5:4 Ais 61.2-3,PM 7.17 * 5:5 Sng 37.11 * 5:6 Ais 55.1-2 * 5:10 1Pe 3.14 * 5:11 1Pe 4.14 * 5:12 2Sto 36.16,PA 7.52 * 5:14 Ins 8.12,9.5 * 5:15 Mk 4.21,Lu 8.16, 11.33 * 5:16 Ep 5.8-9,1Pe 2.12 * 5:17 Ro 3.31 * 5:18 Lu 16.17,21.33 * 5:19 Jms 2.10 * 5:21 IM 20.13,Lo 5.17 * 5:22 1Io 3.15 * 5:23 Mk 11.25 * 5:27 IM 20.14,Lo 5.18 * 5:29 Mt 18.9,Mk 9.47 * 5:30 Mt 18.8,Mk 9.43 * 5:31 Lo 24.1-4,Mk 10.4 * 5:32 1Ko 7.10-11 * 5:33 Wkp 19.12,Nam 30.2, Lo 23.21 * 5:34 Ais 66.1,Mt 23.22, Jms 5.12 * 5:35 Sng 48.2,Ais 66.1 * 5:38 IM 21.24,Wkp 24.20, Lo 19.21 * 5:43 Wkp 19.18 * 5:44 IM 23.4-5,Lu 23.34, PA 7.60, Ro 12.14 * 5:48 Wkp 19.2,Lo 18.13