11
Iesus ipaoatai ele aluagau ngan raring
(Mateus 6.9-13, 7.7-11)
1 Ado ede Iesus iraring ngan tibur ede. Be ipasala ele raring ga kus ta ele aluagau ede ikeo pan bedane, “Maron, paoatai gai ngan raring mambe Ioanes ipaoatai ele aluagau ngan.”
2 Ta ikeo pagid bedane, “Oangga gimi araring, akeo ga bedane,
“ ‘Tamamai,* manta panua tilolon ngan eao edam,
kemi ngan danga toa ngada ne idae eao bagemeai.†
3 Pan gai ngan amai annga ado ga ado.
4 Be samum lemai kadonga sasat,
ngansa gai pade asamum kadonga sasat togid panua toa ngada oa tikado sat ngan gai.
Be longean gai ta atap ngan tobanga mao.’ ”‡
5 Ta ikeo pagid bedane, “Sai ngan gimi ga ila pan iuae ede pade bong irabu ta ikeo pan bedane, ‘Leg eaba, irangrang ngan eao longean bret tol eta ga inam pagau bua? 6 Ngansa gau oaeg ede ilalala ngan tibur aluai ga inam pagau, be ag annga eta ngan nabada pan mao’?
7 “Be eaba toa gadudunga oa ga ikeo, ‘Eao paieiei gau mao. Ngansa gau nasaisai atama o. Gaingada leg gergeu aeno. Gau narangrang ngan nadae ta nabada danga eta pago mao!’ Ei ikeo iloleai toa bedaoa, 8 be nakeo pagimi, ei ga ipan saoa danga eaba toa oa ipapauis ngan. Tautaunga, gisirua tikemikemi ngan gid, be ei ga ilua ei ngan ipu toaine mao. Ei ga ilua ei ngansa itolatola ngan ele parparnga.§
9 “Tota nakeo pagimi, abetabeta Deo, ta ei ga ibada pagimi. Be ailoilo saoa danga pan Deo, ta gimi ga aot ngan. Be atintin atama, ta Deo ga irepe ngan gimi. 10 Ngansa eaba sai ibetabeta Deo, ei ga ibada saoa danga ibeta ei ngan. Ga eaba sai iloilo danga inam pan Deo, ei ga iuot ngan. Ga eaba sai itintin atama, Deo ga irepe ngan ei.
11 “Be sai ngan gimi, oangga inat ibeta ei ngan ia, eine ga ibada mota pan? Na? Oo, eaba eta ikado bedaoa mao!** 12 Ga pade, oangga ibeta ngan kakatol, eine ga ibada apap pan? Na? Mao tau! 13 Tautaunga gimi lemi kadonga papaeamao, be somisomi aoatai ngan badanga danga kemikemi ga ila pagid lemi gergeu. Be Tamami toa buburiai oa ga iasal gimi ngan kadonga kemikemi, ta ei ga ibada Itautau Tutui pagid panua toa tibeta ei ngan.”
Gid panua tiuangga Iesus iboko toman ngan Belsebul
(Mateus 12.22-30, Markus 3.20-27)
14 Idio ta Iesus isere iriau paeamao ede toa ikado eaba ga iaoa gum. Iriau paeamao itnan eaba toa oa, tota iposaposa pade, be gid ipom tigera ta timatala. 15 *Be edengada ngan gid tikeo ga, “Belsebul, madidnga togid iriau papaeamao, ipamatua eaba toa ne ta iseresere gid iriau papaeamao.” 16 *Be panua padengada titoba ei ta tibeta ei ngan kadonga uisinga eta ta iman kilala ngan ei ikado Deo ele naurata.
17 Be Iesus iuatai ngan lolod ta ikeo pagid bedane, “Oangga maron kapei ede ele panua timapoga ta tiparau pol ngan gid, eine ga timukuru. Ga pade, oangga gid panua ngan luma ede timapoga ta tiparau, eine ga tipaeabu ngan gid mulian. 18 Tota oangga Satan ele panua timapoga ga tiparau pol ngan gid, eine Satan ga imadid ga imugamuga ngan ele tibur kapei madongan? Gau nakeo bedane ngansa gimi aoangga nasere iriau papaeamao ngan Belsebul iura. 19 Be oangga asol gau ngan serenga iriau papaeamao ngan Belsebul iura, gimi akeo mado ngan lemi panua toa tiseresere gid iriau papaeamao pade? Gimi aoangga Satan ilualua gid? Tota naurata togid lemi panua ga ipasolan mambe lemi selelenga itutui mao. 20 Be oangga nasere iriau papaeamao ngan Deo iura, kadonga toa ne ipasolan gimi mambe madonga Deo ibageai iuot rabu ngan gimi na.
21 “Oangga eaba matua ede ikisi ele danga sisid paraunga aea ta imariala ngan ele luma, eine ele danga sisid ga ienono kemi. 22 *Be oangga eaba ede iura kapei tau inam ta iasal eaba toa oa, ei ga ilub ele danga sisid paraunga aea. Eaba toa oa mugaeai iadi mambe ele danga sisid paraunga aea ga imariala ngan ei, be mao. Eaba toa iura kapei oa ga ilub ele danga sisid toa ngada oa lumaeai ta ipota ga ila pagid panua padengada.
23 *“Oangga sai iboko toman ngan gau mao, ei iman ag isat. Ga oangga sai ilua gau ngan badanga gid panua ga tinam boloma pan Deo mao, eine eaba toa oa iseresere gid ga tila aluai ngan Deo.”
Iesus ipaoatai gid panua ngan iriau papaeamao led kadonga
(Mateus 12.43-45)
24 Iesus ikeo pade bedane, “Oangga iriau paeamao itnan eaba ede, eine ga ilalala alele ngan tibur mamasa ta iloilo tibur eta kemi earainga aea. Be iuot ngan mao ta ikeo, ‘Gau ga naluagau mulian ngan luma toa natnan oa.’ 25 Ta oangga ila iuot toa eoa, ei ga igera mambe tisile ga tipatutui mulian. 26 Ga kus ta ila ibada gid iriau papaeamao lima ga rua pade toa tiasal ei ngan kadonga sasat, ta gisingada tidudunga ta timulmuli toa eoa. Tota labone, eaba toa oa ele madonga paeamao tau ga iasal ele madonga toa mugaeai aea.”
Kemi tau ngan sapadua tilongo Deo ele posanga ga tinasi
27 *Iesus ikakado posanga toa bedaoa, be rabu ngan gid ipom, taine ede ibaba ta ikeo, “Kemi tau ngan taine toa ipopo eao ga ipadud go!”
28 Be ei ikeo, “Mao be kemi tau ngan sapadua tilongo Deo ele posanga ga tinasi.”
Gid panua tikim tigera uisinga
(Mateus 12.38-42)
29 *Gid ipom kapei tinaganagam pan Iesus, ta ei ikeo, “Gid panua labone ad, gid panua papaeamao. Tikim tigera uisinga eta iman kilala. Be gau ga napasolan kilala eta pagid mao. Kilala kelede mon ga tigera eine ngan Iona. 30 Ngansa lalaede mambe Iona iman kilala ngan gid panua Ninive ad mugaeai, tota Eaba Inat ga iman kilala ngan gid panua labone ad pade. 31 *Be ngan ado toaiua Deo ipamadid gid panua ngan posanga, taine nagerara ngan tibur saut ga idae mulian toman ngan gid panua labone ad, ta isol gid ngan posanga. Ngansa ele tuanga ienono tano idigedigeai, be ilalala aluai ga inam ngan longonga Solomon ele paoatainga. Be ega, labone eaba ede rabu ngan gimi iasal Solomon. 32 *Be gid panua Ninive ad pade ga timadid ngan ado toaiua ta tisol gid panua labone ad ngan posanga. Ngansa gid Ninive tilongo Iona ipaola posanga ta tipul lolod. Be ega, labone eaba ede rabu ngan gimi iasal Iona.”
Matada eine mambe taranga ngan tinida
(Mateus 5.15, 6.22-23)
33 *Iesus ikeo pade bedane, “Eaba eta itun lam ga imudan mao, ga irobi ngan ulo mao pade. Be ei ga idol ga idae ngan lam imul, ta oangga panua tidudunga lumaeai, eine ga tigera taranga toa oa. 34 Be eao matam kadlo eine mambe lam ngan tinim. Oangga matam igeragera kemi††, eine tinim toa ngada na ga iuon ngan taranga. Be oangga matam paeamao, eine tinim toa ngada na pade ga iuot dodom. 35 Tota gabit kemi. Ngan kado ta taranga toa ienono lolomeai na iuot dodom. 36 Be oangga tinim toa ngada na iuon ngan taranga, be tinim eta ienono dodomeai mao, eine tinim toa ngada na iuot merengai, lalaede mambe lam itara ga idae ngan go.”
Iesus iselele gid Parisi ga gid madidnga apu ad
(Mateus 23.1-36, Markus 12.38-40)
37 Iesus iposa bedaoa ga kus, ta Parisi ede ibeta ei ngan ila ian toman ngan ei. Tota ila ta idio imado popouiai. 38 Be Parisi toa oa ikakrik ngansa igera mambe ei isigiri itin aea muk mugaeai ngan eaneannga mao.
39 Be Maron ikeo pan bedane, “Ega, gimi Parisi asigiri loba ga lalate tinid pan gaot, be lolomi iuon ngan kadonga mogal buda ga kadonga papaeamao. 40 Gimi panua buobuonga ami! Deo toa ikado tinida ga iuot, eine ikado loloda pade, be aoatai mao? 41 Be manta apan saoa danga toa ienono gadudunga ga ila pagid panua lululunga ad. Oangga akado toa bedaoa, eine ga aot kemi Deo imatai ngan lolomi ga tinimi gaot pade.
42 “Be paeamao tau ngan gimi Parisi! Ngansa gid sabatnga imata ede ga ede, gimi apota ga iuot suknga sangaul, be atenai suknga ede ga ila pan Deo. Eine anasi gid apu gereirei toa bedaoa kemi, be atnan gid apu kapeipei ga idio, mambe kadonga tutui ga kadonga ngan kimnga Deo. Manta anasi gid apu kapeipei toa bedaoa kemi, be atnan gid apu toa gereirei oa mao pade.
43 “Paeamao tau ngan gimi Parisi! Ngansa gimi akim tau ngan badanga mul kemikemi togid panua edad kapeipei toa luma raring aea iloleai, ga akim panua busa tikeo ‘ado kemi’ ga tilolon ngan gimi ngan tibur oalo aea.
44 “Paeamao tau ngan gimi! Ngansa gimi mambe gid denga mugamuga toa aea kilala eta mao. Gid panua tiuatai ngan mao ta tiuadoad ngan aed.”
45 Be madidnga ede apu aea ikoli ele posanga bedane, “Eaba paoatainga am, ngan lem posanga toa ne, eao pamaeamaea gai pade.”
46 Ta Iesus ikeo, “Paeamao tau ngan gimi madidnga apu ami! Ngansa gimi apakulupu gid panua ngan nasinga gid apu imata ede ga ede mambe eaba ibisi tulua kulupu tau. Be adol bagemi teta ngan luanga gid mao.
47 “Paeamao tau ngan gimi! Ngansa gimi akakado denga togid panua tibada Deo iaoa mugaeai ga imata kemi, be eine tibutibumi tirau gid ga timate. 48 Tota lemi kadonga toa ne ipasolan mambe lolomi kelede ngan kadonga papaeamao togid tibutibumi. Ngansa tibutibumi tirau gid ga timate, be gimi akado ad denga ga imata kemi. 49 Ngan ipu toaine, Deo ikado posanga ga inasi ele oatainga kapei ta ikeo, ‘Gau ga nasula gid panua tibada aoag ga gid panua ato ad ga tila pagid, be gid ga tirau edengada ga timate ga tipaieiei padengada.’ 50 Tota Deo ga ipanas gimi panua labone ami ngan pamatenga gid panua busa tibabada iaoa mugaeai. Ei ga imata nanan gid toa ngada oa led matenga, ngan tano ga bubur led otnga ga irangrang ngan labone pade. 51 Eine ga ipanas gimi ngan Abel aea pamatenga mugaeai ga ila irangrang ngan Sekaraia ele matenga. Ei eaba toa apamate ei rabu ngan luma ton Deo ga popou tenainga aea. Nakeo tautaunga pagimi, panasnga ngan kadonga sasat toa ngada ne ga iuot ngan gid panua toa labone timamado.
52 “Paeamao tau ngan gimi madidnga apu ami! Ngansa gimi asaisai atama ngan gid panua tiuangga tibada oatainga ngan Deo. Gimi adudunga ngan atama toa oa mao, be apakala panua padengada ta irangrang ngan tidudunga mao pade.”
53 Io, Iesus ilalala ga iuangga itnan tibur toa oa, be gid madidnga apu ad ga gid Parisi lolod paeamao tau ngan ei, ta titado betanga kulupulupu imata ede ga ede ga ila pan. 54 Ta tiuangga tipakaka ei ta tisol ei ngan kadonga posanga buobuonga eta.
* 11:2 Laulau edengada ngan posanga Grik ikeo ga bedane: Tamamai buburiai. † 11:2 Ngan laulau edengada ngan posanga Grik tigalbatan posanga ngan lain toa ne ga bedane: Kemi ngan lem kimnga iuot tanoeai mambe buburiai pade. ‡ 11:4 Ngan laulau edengada ngan posanga Grik tigalbatan posanga ngan lain toa ne ga bedane: Bada gai mulian ngan danga paeamao. § 11:8 Posanga idil toa ne ipu ede pade ngan posanga Grik ga bedane: Ei ga ilua ei, ngan kado ta iualu paeamao. ** 11:11 Ngan laulau edengada ngan posanga Grik tigalbatan posanga ngan lain toa ne ga bedane: Be oangga ibeta ei ngan bret, eine ga ibada patpat pan? Na? * 11:15 Mt 9.34,10.25 * 11:16 Mt 12.38 * 11:22 Kol 2.15 * 11:23 Lu 9.50 * 11:27 Lu 1.28,42,48 * 11:29 Jna 1.17,3.5, Mt 16.4 * 11:31 1Kin 10.1-10,2Sto 9.1-12 * 11:32 Jna 3.5-10 * 11:33 Mk 4.21,Lu 8.16 †† 11:34 Ngan posanga Grik, posanga idil matam kemi ipu ede pade eine mambe lem lualuanga ga kadonga mamaron kemi. Ga matam paeamao eine mambe lem kadonga mogal buda ga matam nanan eao kekelego.