31
Jekopdä Laban teke datäkukut
1 Labande wawakgä Jekopde using yakin. “Naninde hängäläpä undä hikngä Jekopdä päke pahawän, hängänämbamgän hikngä alik,” yang yäxawä, Jekowu natäpgut. 2 Natäke Jekopdä kaxawänu Labanu tupä ilakngäkän pahakut usingu, dolahawän kakut.
3 Tiwänä Yawetä Jekowu using inikut. “Awomu teke enake, hipdu notdambamde nanggale kewune kuyo. Tiwän nä gäxät kuhim,” yang inikut.
4 Tiwänä Jekopdä Reselkät Leaxälu sipsipnätä näkaying womune apät dayipikge natäke, wam täknga tewän kuwän, une apgumäläk. 5 Une kuwät dayike, Jekopdä using yänikut. “Nansä tupä näle täke natäpgut deyä, äpmanu kawa, näle usingu donatäk. Tiwändeyä nanale Anätu näxät yiwixamäk. 6 Nansäle puyä pahake, kitokngäna mumba kuwä, gihä anandumäläk. 7 Tiwändeyä nansätä ‘Hängä usingusingu äpme gamit,’ yangu kem nanike, ayakulune hikngä donamikulu, täpduxu meyä. Tiwändeyä Anätutä dolewän tahawän malit. 8 Nansätä ‘Kälawu tolokngä käyä gäle gamit,’ yang naniwänu, mätekngä tolokngä käyäkän pekin. Tiwän ‘Kälawu guläkngä kwaxu gäle,’ yang naniwänu, mätekngä inä usäkän pekin. 9 Using tahake, nansäle kälawu Anätutä päxäwik, nälekän namikut.
10 “Kälawu wäwitä mängälä yäwäxaying täpduxune peke, dambu täkngatu using kakum. Meme mängälä, wäwi tolokngä käyätäkän yäwakin. 11 Tixawän Anätule ängelatä dambu tängänekänu using yakut. ‘Jekop,’ yawän, ‘We!’ yäwa, using nanikut. 12 ‘Dayixäyo. Meme mängälä, wäwi tolokngä käyä gwenggwendäkän yäwäxaying. Nätä using tahaningge tahat, inale wäyi täkngaläknga Labandä gäle u pahanggaxu andayit. 13 Nä Anätu, gäle Betel apgum täpänin. Uwomune huwu gwendu däm tängenake, olip yanggätä huwu unggwenu pingyapmike, näle gepbine yiwiläkge hiyäkän wam yakuläk. Ge kewu awomu teke, kewu alakuläk womune hipdu kuyo,’ yang nanikut,” yang yänikut.
14 Yäniwän Reselkät Leaxätdä using inikumäläk. “Nanitdä hängä täpätu nitde hikngä niminangäsändo, 15 inale itä nindupänu, nilu malä nanä tinggaxunin. Nilu moningge pewän uhiwi, moningu u päkulu undä amumbän kukin. 16 Hängä täpä undä nanitde kätaxune Anätutä päkulu, nit äwä engangit yangge hängä. Ge Anätutä dasingga ganikulu using tahayo,” yang inikumäläk.
17 Tiwän Jekowu tändäkngake, mängätnä engangä yangu päko kamel tängäne peke, 18 kälapnä äminsak, hängänä Mesopotemia päkut yangu undä yäning yäpiwän kuxawä, nanä Aisakge, Kenan kuningge kukin.
19 Labanu sipsip dänggäm matäwikge kuxawän, Labandä ‘anätuna’ yake ämindäkän kwätäluke yotnä pexakut täpäläpä, Reseldä kukäle päkut. 20 Jekopdä Laban Aram nanä uläpä axanghopike, “Using kukamäng” yangu doinixäwik, 21 hängä täpänä undä wepdäkän päke, Labanu teke, datäkuhika, ku Yanggä Yupretis Dupi yayike, Gileadkätanu täwalnä käyä womune kuningge kukin.
Labandä Jekop täwakut
22 Täpduxu gwenalä gwendu apuxuwän, “Jekowu using datäkukut,” yang iniwä natäke, 23 Labandä notnämbam yapäpän, Jekowu täwäläke kukin. Kuxawä täpduxu 7 apuxuxawän, kungu Gileadkätanu täwalnä käyä uwomune kakin. 24 Tiwän kupiläne Labanu petnä peke, dambu tike kaxawän, Anätutä apu using inikut. “Yäko. ‘Jekowu tokngä wamu mainiyo,” yang inikut.
25 Jekopdä selyotnä Gileadkätanu täwalnä käyä uwomune täpikutnä kake, Labande notnämbamkäyä uwomunekän päkapu, selyotnä tapike yiwikin. 26 Tiwän kwepdätä Labandä ku, Jekowu using inikut. “Amäk ämindä amäk tahake, iwalnä kalabusde päke kukaying usingu, yäpana inale nandunghopike päkapguläk? 27 Wepdäkänu inale datängapguläk? Ananikuläk gämu, gita hikwak yang päke tayike kuläkake, galak wamu ganinayä apim. 28 Yäpana bapuna yangu kisu dolahangyämike, galak wamu doyänixäwa, päke apguläk. Wäyi täknga tahakuläk. 29 Nätä meyä täknga andaminangäsä. Tiwändeyä kupiläne nanggale Anätutä using nanik. “Yäko. Jekowu tokngä wamu mainiyo,” yang nanik. 30 ‘Nanäle yolune kuwikge alahambänipdake kukut’, yangu anatät. Tike teyä anätuna kukäle inale päkapguläk?” yang inikut.
31 Iniwän Jekopdä yäkwäle wamu using inikut. “ ‘Yäpanä inäle päyäk,’ yake naxälake, päke apgum. 32 Tike anätuka uläpäläpä imindäka päkutnä kakengu, uläpä axupik. Ge hängä gätäne näle hängä täpäxätan yiwixawä kakengu, notnitde kayine gikale päyo,” yang inikut. “Reseldä Labande anätu uläpäläpä awäkut,” yangu donatäxäwik yakut.
33 Tiwänä Labandä Jekopde selyot, Leale selyot, äwä mängälä puyä äminu uläpäyatde selyot yangune ko dengwäsike, yäwambän malikin. Tiwän Reselde selyolune kopgut. 34-35 Nanä Reselde selyolune doxoxawän, Reselu pilo kamel tängäne teke puku yiwixakulu, yotnäne täko tekutnä, anätu uläpäläpä ile kematkätan peke, ulängäne puku yiwikut. Ge nanätä ko yäwambänu, Reseldä nanä using inikut. “Bulämbam täpäna, tokngä manatängamiyo. Nä yekäp iwat titde, kayikane däm hikngä enatnangäsändo,” yang inike, ulängäne puku yiwixawän, yäwambän maliwä, teke epuxukut.
36 Tiwänä Jekowu tokngä natäke, Labanu using inikut. “Ngä nä mämä wamu dasä täknganin upukum? Ngä wäyi ina tahakumde näwäläkapguläk? 37 Gätä näle hängäläpä undä hikngä dengwäsike dayiläk. Tikengu, gäle hängä täpätu undanu, ina bima kake täläk? Using kakengu, ane gäxät nanä äwä näxät nanä yangge bänäkän täkapu teng. Tiwän itä yanguhinggixut.
38 “Nä gäxälu krismasu 20 yiwikumäk. U yiwikumkätanu sipsiwu mängälä meyä dowäke, engangä täkekän pekin. Memexäyä usäkän. Tiwän gäle sipsiwu wäwi gwendu donäpa tikut. 39 Kälapda kälap tukgä sipginu, gäle dowäkapu tahawa dayipguläk. Tike ninane nanä päke ile tangge pekum. Tike kälapda kwakäpäne bä kupiläne päkindexäyä, usinggän yäxawi, tangäle gamikum. 40 Using yiwikum. Kwakäpäne gusilu pälangä hikngä nahikakin. Tixawän kupiläne kwäman hikngä tixawä gäkäxäwik, petna dowekakum. 41 Krismasu 20 gäxät yiwikumäxu using hikngä tahaxäwik yiwikum. Yäpaka päpitde, puyäka krismasu 14 pahanggamikum. Tikengä sipsip meme yang päpitde, krismasu 6 pahanggamikum. Tiwändeyä ‘Unin pahawi, usingusingu ämpe gamit,’ yang nanikuläxu, ayakuläxune donamikuläxu täpduxu meyä. 42 Bapuna Abraham äwä nana Aisak yangge Anätu, Aisakgä änaxäläkakulu Anätu uläpä, näxälu doyiwixamäk gämu, gätä hängä täpätu donamixäwik, moyo anäwambi kuwam. Tiwändeyä tokngämbamu u päke, puyä kitokngä u pahakakumu, Anätutä andayipgut. Ge kupiläne ile tiwän, Anätutä ganinggämätak,” yang inikut, Jekopdän.
Jekopkät Labankätdä kontrak tahakumäläk
43 Tiwän Labandä Jekowu yäkwäle wamu using inikut. “Mängälä aläpäyalu, näle yäpa. Tiwän engangu aläkwäxu näle bapuna. Tiwän sipsip meme yangkäyä nätäne. Hängä andayixaläxu, undä nätänekän. Tiwändeyä yäpana, bapuna yangge, dasingga alahawa teyä, näxälu doyiwitnimnä tinggak. 44 Using tiwänu kontrak tahahim. Ge mahande ile natäke, ‘Wamu kitokngä using yakumäk,’ yangu änatäpsim,” yang inikut.
45 Tiwän Jekopdä huwu gwendu täke, däm täpän enakut. 46 Tiwän, notnä hup päkapningge yänikut. Yäniwän huwu päkapu unekändäkä pekin. Peke une yiwike, naxu unekän nakin. 47 Huwu unekändäkä u pekinu, Labandä umanä Jegar Sahaduta yang iniwän, Jekopdä Galet yang inikut.*
48 Labandä “Huwu aläkwäxunin dayixäwik, ‘Labankät Jekopkätdä wamu kitokngä yakumäläkgäne’ yang natäpna kuwik,” yang yakut. Ile tiwän umanä Galet yang inikin. 49 Umanä täkngatuxäyä Mispa† yang inikin, inale Labandä using yakut. “Nilu nihänihä yiwisim tiwändeyä dasingga pahahimu, Yawetä äpme ninduxäwik. 50 Gä yäpana päke päku, kätaxu dondaying yiwiläk, bä mängätda käluk täpämbä täpiläkge natäpiläk. Tike ‘Kepämindä donanduying,’ yang natäpiläk. Tiwändeyä Anätutä anindupik,” yang inikut.
51 Tikengä unetäkänu using inikut. “Dayipso. Huwu däm yiwixak gwen äwä huwu nit bänäkängän pelu aläkwäk yang dayipso. 52 Huwu anggwen äwä huwu aläkwäk yangu, wamu kitokngä yäkamäk täkngale tuwängge yiwitning. Nätä huwu aläkwäxu doyapmike, ku tahawa maliwiläk. Tiwän gätäxäyä usinggän. Huwu aläkwäxu doyapmike, apu tahawi maliwit. 53 Abrahamde Anätu, Nahorde änätu, äwä ile nanäle anätu yanggäyä gäxat näxälu uhinggitning,”‡ yang inikut.
Tiwänä Jekowu wamu kitokngä Anätu nanä Aisakgä naxälakakulu uläpäle umande yakut. 54 Yake täwalu undäkäne kälap tänguke, käwutdu Anätule ofa tahake, käwutdu häke, notnämbamu yangyäwambän apä nakin. Tikengä täpduxu unggwenune däpmunä täwalu undäkäne pekin.
55 Tiwän kwepdätä gwäsi hikngä enake, Labandä yäpanä bapunä yangu kis tahangyämike, galak wam yänikengä, äminu unuxät kukinu hipdu päpän, yotnäle kukin.
* 31:47 Aram wamune, ‘Jegar Sahaduta’ yangu yäpuli ‘huwu aläkwäxu mahande dayixäwik natäpna kuwikge.’ ‘Galet’ yangkäyä yäpuli uläknganinggän, tiwändeyä Jekopdä Hibru wamune inikut. † 31:49 Hibru wamune ‘Mispa’ äwä ‘andayixak’ yangu guläkngä usäkän bimä. ‡ 31:53 Abrahamde Anätu, Nahorde anätu yangu buläkän täpä, bä inäinä yangu kätak hikngä donatäxamäng. Abraham, Nahor yangge nanä Tera anätunä meyä ile tumuk yänikut. Josua 24:2 kendetnangäsä. Ile tiwän ‘Anätunätä äpme uhinggitning,’ yang temgumäng.