2
Tã Yésũ drí mbârâkã íyíkâ âꞌdázó tã õnjí ãgô pá lâ drí ôdrãlé trá kpạ̃rạ̃tı̣́ rî kâ rî âyézó rî sĩ
(Mãtáyõ 9.1-8; Lúkạ̃ 5.17-26)
1 Kậyı̣̂ fínyáwá vólé drı̣̃ ꞌásĩ, Yésũ drí ngãzó gõlé vólé Kãpẽrãnómã ꞌálâ. Áâtâ ókĩ nĩ rî, Yésũ bê ꞌbã gólâ drí rĩzó rî ꞌálâ. 2 Gõꞌdá õjílã ârî ĩyî bê úlı̣́ rî ꞌdĩ rî, õjílã ı̣́tı̣́lı̣́lı̣́ drí ngãzó rû êꞌbélé dũû jó ꞌá Yésũ ngálâ bũúũ ạ̃ꞌdı̣́-drı̣̃ ꞌásĩ ndrĩ. Gõꞌdá Yésũ drí ngãzó rĩꞌá tã Ôvârí kâ âtálé gólĩyî drí. 3 Nĩngá sĩ, Yésũ õtírĩ rĩî úlı̣́ âtálé rî, õjílã sû drí ãgô ãzâ pá lâ drí ôdrãlé trá kpạ̃rạ̃tı̣́ rî ậnjı̣̃zó ânĩzó ĩꞌdí bê lâ gbãrãkã sĩ Yésũ ngálâ, tãlâ Yésũ õpâ ró gólâ bê âꞌdólé ndı̣̂ndı̣̂ ró. 4 Nĩngá sĩ, gólĩyî âcâ bê ꞌbã rî ꞌdĩ ꞌá rî, gólĩyî îcá gõꞌdá kô ãgô pá lâ drí ôdrãlé trá kpạ̃rạ̃tı̣́ ꞌdĩ lôfílí Yésũ ngálâ jó ꞌálâ, tãlâ õjílã trá rĩꞌá ĩyî ngbạ̃ꞌũ rõô. Gõꞌdá nĩngá sĩ, õjílã gólĩyî ãgô pá lâ drí ôdrãlé trá ꞌdĩ ậnjı̣̃ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbá yî drí ngãzó mbãlé ũpı̣̃ lõlé jó-drı̣̃ lésĩ* gõzó gbãrãkã ãgô pá lâ drí ôdrãlé ꞌdĩ bê ꞌdĩ âꞌĩzó bãgó sĩ îrílí kôrô ũpı̣̃ rî ꞌdĩ ꞌásĩ jó ꞌálâ. 5 Gõꞌdá Yésũ ndrê tã rî ꞌdĩ ĩtí bê rî, drílâ nı̣̃zó lâ kĩ nĩ rî, ãgô ꞌdĩ ꞌbá yî rĩꞌá ĩyî tã lẽlẽ ạ́ngı̣́ bê mbârâkã íyíkâ õjílã pã kâ rî ꞌá. Ĩtí ró rî, Yésũ drí ngãzó tã âtálé ãgô pá lâ drí ôdrãlé trá ꞌdĩ drí kĩ nĩ rî, “Ámâ rû-lẽ-ãzíyã, áâyê nî trá tã õnjí áníkâ ꞌásĩ.”
6 Nĩngá sĩ rî, gólĩyî lãꞌbí îmbá ꞌbá rî ꞌbá yî kpá rĩꞌá ĩyî tólâ Yésũ bê. Gõꞌdá gólĩyî ârî úlı̣́ Yésũ kâ ꞌdĩ bê rî, drílĩyî ngãzó tã ı̣̂sũlı̣́ ĩyî ꞌá kĩ nĩ rî, 7 íyíkâ kô ángô tí ró ãgô nõ drí rĩzó úlı̣́ âtálé nõtí nõ yã? Gólâ trá ꞌẽꞌá Ôvârí rî mbârâkã âmãlé yí drí. Cé Ôvârí ĩꞌdî îcá ꞌbá ró tã õnjí õjílã kâ âyélé.
8 Nĩngá sĩ, Yésũ drí ꞌwãâ tã ı̣̂sũ-ı̣̂sũ gólĩyíkâ ꞌdĩ nı̣̃zó, gõꞌdá drílâ gólĩyî îjízó kĩ nĩ rî, “Nĩ rî tã ı̣̂sũlı̣́ ĩtí lâ ꞌdĩ ró má rú ãꞌdô tãsĩ? 9 Mâ ꞌdíyî pã ꞌbá Ôvârí ngá lésĩ rî ĩꞌdî cú mbârâkã bê õjílã âyézó tã õnjí gólĩyíkâ ꞌásĩ. Gõꞌdá má îcâ trá tã ꞌdî âtálé cú ĩtí lâŋõ ãkó. Tã ꞌẽ ꞌbá âꞌdálâ kĩꞌá nĩ rî, pạ̃tı̣́ı̣̃ má âꞌdô âꞌdóꞌá mbârâkã ꞌdî bê rî, rĩꞌá nõtí, má âꞌdô ãgô nõ pá lâ yî ꞌbãꞌá âꞌdólé tãndí ró. 10 Ngbãângbânõ, má âꞌdô úlı̣́ âtáꞌá, tãlâ mĩ nı̣̃ ró bê kĩꞌá nĩ rî, mâ gólâ Ôvârí drí âjólé trá ûrú lésĩ rî rĩꞌá cú mbârâkã tã õnjí âyê kâ bê ãngó nõ ꞌá nõngá.” Nĩngá sĩ, Yésũ drí tã âtázó ãgô pá lâ drí ôdrãlé trá kpạ̃rạ̃tı̣́ rî drí kĩ nĩ rî, 11 “Má ꞌbã tã ní drí kĩ nĩ rî, ní ngâ ûrû, ní trõ gbãrãkã áníkâ ꞌdĩ nĩzó ꞌbã ꞌálâ.” 12 Nĩngá sĩ, õjílã ꞌdî ꞌbá yî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ lâ ꞌá ndrĩ ãgô ꞌdĩ drí ngãzó ꞌwãâ kôrô âdrélé ûrû, drílâ gbãrãkã íyíkâ ꞌdĩ trõzó gõzó ngãlé fõlé ĩꞌdí bê lâ ĩví ꞌálâ. Tã lârâkô ꞌdĩ tãsĩ rî, õjílã ꞌdî ꞌbá yî tı̣̂ lâ yî drí ậꞌdı̣́zó. Gõꞌdá nĩngá sĩ, drílĩyî ngãzó Ôvârí rî lûyı̣́lı̣́ kĩ nĩ rî, “Ị̃tú ãmâ tı̣̃zó rî sĩ rî, mã ndré drẽ tã ꞌdî rî kâtí rî drẽ kó kô. Mã nı̣̃ı̣́ kô kĩ, Ôvârí ãâfẽ mbârâkã trá ãmbá Yésũ drí.”
Tã Yésũ yí kâ bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá yí bê
(Mãtáyõ 9.9-13; Lúkạ̃ 5.27-32)
13 Tólâ sĩ, Yésũ yî drí ngãzó gõlé vólé lı̣̃mvû ândrê tı̣́ ꞌálâ tã ârí ꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yí bê. ꞌDĩî õjílã ı̣́tı̣́lı̣́lı̣́ rõô bê rĩꞌá ânĩꞌá tã Yésũ kâ ârílí. Nĩngá sĩ rî, Yésũ drí ngãzó tã îmbálé gólĩyî drí.
14 Gõꞌdá ꞌdĩî vósĩ rî, Yésũ yî rĩꞌá lậmúꞌá rî, drílĩyî Mãtáyõ* Ãlõpáyã rî mvá rî ûsúzó rĩꞌá võ íyíkâ bélé-bélé ûꞌdû kâ rî ꞌá. Nĩngá sĩ rî, Yésũ drí ngãzó tã âtálé gólâ drí kĩ nĩ rî, “Ní ngâ ꞌdẽlé má vósĩ âꞌdólé lãjóꞌbá ámákâ ró.” Nĩngá sĩ, Mãtáyõ drí ngãzó ꞌwãâ ꞌdẽlé gólâ vósĩ lãjóꞌbá ró.
15 ꞌDĩî vósĩ, Mãtáyõ drí Yésũ yî ậzı̣́zó yí drí ꞌbã ꞌálâ. Yésũ yî õtírĩ rĩî ngá nyãlé Mãtáyõ rí ꞌbã ꞌálâ rî, bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá gõꞌdá gólĩyî lãꞌbí Yúdạ̃ yí kâ rî ꞌdã ꞌbá kô rî ꞌbá yí bê rĩꞌá ĩyî dũû, tãlâ õjílã õzõ gólĩyí kâtí ꞌdĩ ꞌbá yî trá rĩꞌá dũû ꞌdó Yésũ rî vó lôbẽ ꞌbá ró. Yésũ yî lãjóꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yí bê rî ĩyî rĩꞌá ngá nyãꞌá gólĩyí bê tólâ.
16 Nĩngá sĩ, lãꞌbí îmbá ꞌbá âꞌdó ꞌbá ĩyî Pạ̃rúsı̣̃* ró rî ꞌbá yî drí ngãzó ânĩlí Yésũ rî ûsúlı̣́ lãjóꞌbá íyíkâ bê rĩꞌá ĩyî ngá nyãꞌá bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá ꞌdĩ ꞌbá yí bê gõꞌdá kpá gólĩyî lãꞌbí îzã ꞌbá rî ꞌbá yí bê. Nĩngá sĩ, drílĩyî ngãzó tã îjílí lãjóꞌbá Yésũ kâ rî ꞌbá yî tı̣́ kĩ nĩ rî, “Yésũ rî rĩꞌá ngá nyãlé tã õnjí ꞌbá ꞌdĩ ꞌbá yí bê võ ãlô ꞌá ãꞌdô tãsĩ yã?”
17 Nĩngá sĩ, Yésũ ârî bê tã îjî gólĩyíkâ ꞌdĩ rî, drílâ ngãzó tã-drı̣̃ lôgõlé kĩ nĩ rî, “Ngá lãzé ãkó lé ꞌbá lôndãá ójó kô, cé ngá lãzé ꞌbá lôndã ójó nĩ ĩyî pãlé. Gõꞌdá má ânĩí kô tã mbı̣̂ ꞌbá pãlé, má ânĩ tã õnjí ꞌbá ậzı̣́lı̣́, tãlâ ópâ ró gólĩyî bê tã õnjí gólĩyíkâ ꞌásĩ.”
Tã tã îmbâ óꞌdí Yésũ kâ rî tãsĩ
(Mãtáyõ 9.14-17; Lúkạ̃ 5.33-39)
18 Nĩngá sĩ, tã ârí ꞌbá Yõwánĩ bãbãtízĩ ꞌẽ ꞌbá ró rî kâ gõꞌdá kpá Pạ̃rúsı̣̃ kâ bê rî ĩyî trá tı̣̂ ꞌbĩlí rĩzó ꞌálé ꞌãꞌí ró rãtáã ꞌẽlé Ôvârí drí lãꞌbí Yúdạ̃ yí kâ vó ró. Nĩngá sĩ, õjílã ãzâ ꞌbá yî drí ngãzó Yésũ rî îjílí kĩ nĩ rî, “Tã ârí ꞌbá Yõwánĩ bãbãtízĩ ꞌbá ró rî kâ kpạ̃rạ̃tı̣́ tã ârí ꞌbá Pạ̃rúsı̣̃ kâ bê, rî ĩyî tı̣̂ ꞌbĩlí rĩzó ꞌálé ꞌãꞌí ró rãtáã ꞌẽlé Ôvârí drí. Gõꞌdá ãꞌdô tãsĩ gólĩyî tã ârí ꞌbá ánî nyãányâ kâ ró rî ꞌbá yî rí kô tı̣̂ ꞌbĩlí rĩzó ꞌálé ꞌãꞌí ró õzõ gólĩyí kâtí yã?”
19 Nĩngá sĩ, Yésũ drí tã-drı̣̃ lôgõzó gólĩyî drí úlı̣́ mãnĩgõ sĩ kĩ nĩ rî, “Õdrógô* bê rĩꞌá nõngá ãnî lãfálé ꞌá. Âꞌdô âꞌdóꞌá íyíkâ ángô tí ró ũmú gólâkâ drí rĩzó tı̣̂ ꞌbĩlí, gõꞌdá õdrógô drí âꞌdózó kpá bê lãfálé lâ yî ꞌá ãyĩkõ õnõ-võ kâ ꞌẽlé gólĩyí bê rî yã? Îcá kô âꞌdólé ĩtí lâ ꞌdĩ ró, tãlâ õdrógô bê gólĩyî lãfálé. 20 Gõꞌdá ı̣̃zạ́tú rî, ı̣̃tú âꞌdô ậwúꞌá trá õdrógô trõzó vólé gólĩyî lãfálé sĩ. Gõꞌdá ı̣̃tú rî ꞌdĩ tú rî, gólĩyî âꞌdô rĩꞌá trá ꞌálé ꞌãꞌí ró ĩzã drí sĩ.
21 “Úlı̣́ mãnĩgõ ãzâ bê rı̣̃ tã îmbâ óꞌdí ámákâ rî tãsĩ, gólĩyî rĩꞌá nõtí. Ólôsé ítá óꞌdí ró rî kô kpạ̃ạ́kũ ítá ạ̃kû ôsĩ ꞌbá trá rî rú, tãlâ ítá óꞌdí ꞌdĩ õzó ôró ânjólé vólé ítá ạ̃kû ꞌdĩ ũpı̣̃ lâ âyélé hõwéẽ ậvû-ậvû ró lậvũlı̣́ gạ̃rạ̃ sı̣́sı̣́ rî drı̣̃ı̣̂ sĩ. 22 Gõꞌdá âꞌdó kô tãndí ró õjílã ãzâ drí õdrá óꞌdí lôrózó mõrá gólâ ạ̃kû mbârâkã ãkó rî ꞌá. Gólâ õꞌê trá ĩtí rî, gõꞌdá õdrá õtírĩ ângá rî, mõrá ạ̃kû ꞌdĩ âꞌdô pı̣̃ꞌá, õdrá ꞌdĩ drí lâsózó vũdrı̣́ rû îzãlé. Ĩtí rî, órî õdrá óꞌdí lôrólâ mõrá gólâ tãndí ró rî ꞌá. Tã ꞌdî tãsĩ rî, âꞌdô rĩꞌá dódó cú ĩtí rû îzã ãkó. Ĩtí rî, îcá kô tã îmbâ óꞌdí ámákâ rî ônjálé lãꞌbí ạ̃kû rî bê.”
Tã Yésũ drí íyî âꞌdázó kậyı̣̂ rãtáã kâ rî lı̣́pı̣̂ lâ ró rî
(Mãtáyõ 12.1-8; Lúkạ̃ 6.1-5)
23 Kậyı̣̂ rãtáã kâ* sĩ, Yésũ yî lãjóꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yí bê rĩꞌá ĩyî nĩꞌá kôrô ạ́mvú ạ̃drúgú lı̣̂njı̣́ ꞌbá trá rî kâ ꞌásĩ. Ạ́mvú rî ꞌdĩ ꞌá nĩngá rî, drílĩyî ngãzó rĩꞌá ạ̃drúgú vũlı̣́ rĩꞌá nyãlâ lõfó drí sĩ.
24 Nĩngá sĩ, õjílã Pạ̃rúsı̣̃ kâ ârî ĩyî tã ꞌdî bê rî, drílĩyî ngãzó Yésũ rî îjílí kĩ nĩ rî, “Lãjóꞌbá áníkâ rî ĩyî cú ĩtí lãꞌbí ãmákâ rî ꞌdã ãkó ãꞌdô tãsĩ yã? Drílĩyî rĩzó rĩꞌá lôsĩ ꞌẽlé kậyı̣̂ rãtáã kâ rî sĩ.”
25-26 Nĩngá sĩ, Yésũ drí ngãzó tã ꞌdî drı̣̃ lâ lôgõlé gólĩyî drí kĩ nĩ rî, “Nĩ zı̣́ tã kúmú ạ́ngı̣́ Dạ̃wúdı̣̃ rî tãsĩ búkũ Ôvârí kâ ꞌá rî kô yã?+ Ị̃tú Ãbĩyãtárã drí âꞌdózó drẽ ãmbá drı̣̃-ꞌbá lãꞌbí ꞌẽ ꞌbá rî ꞌbá yí kâ ró, gõꞌdá Dạ̃wúdı̣̃ yî drí âꞌdózó ạ̃jú ꞌbũ ꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yí bê lõfó ró kôrô rî. Gõꞌdá drílĩyî ngãzó fĩlí jó Ôvârí kâ ꞌá ãmbãtã fẽlé trá ngá fẽfẽ ró Ôvârí drí rî nyãlé rî. Nĩ nı̣̃ trá tãndí ró kĩ nĩ rî, cé drı̣̃-ꞌbá lãꞌbí ꞌẽ kâ rî ꞌbá yî áâyê ĩꞌdî ngá nyãnyã rî ꞌdĩ nyãlé. Ãꞌdô kpálé ĩtí rî, Dạ̃wúdı̣̃ yî nyâ ngá nyãnyã rî ꞌdĩ ạ̃jú ꞌbũ ꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yí bê. Gõꞌdá áâtá kô kĩ nĩ rî, gólĩyî lãꞌbí îzã ꞌbá ꞌî tã gólĩyî drí ꞌẽlé trá ꞌdĩ tãsĩ, tãlâ lõfó mbârâkã lậvũ kôrô tã lãꞌbí ꞌdã ꞌbá kâ rî drı̣̃ı̣̂ sĩ.”
27 Nĩngá sĩ, Yésũ âtâ tã ãzâ kpá trá gólĩyî drí kĩ nĩ rî, “Ôvârí ꞌbã ı̣̃tú rãtáã kâ ꞌdĩ âꞌdólé õjílã drí lôvózó ꞌá lâ. Gõꞌdá ꞌbãá õjílã kô lãꞌbí kậyı̣̂ rãtáã kâ lậnjı̣̃ lâ trõlé. 28 Mâ gólâ Ôvârí drí âjólé trá ûrú lésĩ rî, ĩꞌdî kậyı̣̂ rãtáã kâ drı̣̃lı̣́.”
* 2:4 Jó-drı̣̃ ꞌdî trá rĩꞌá sãlãrã ĩtí. * 2:14 Mãtáyõ rî rú ãzâ kpá Lạ́vı̣̃ ĩꞌdî. * 2:16 Pạ̃rúsı̣̃ ꞌDĩî õjílã gólĩyî lãꞌbí ĩyíkâ ậtı̣̃ ꞌbá gạ́ kpãkã ãlô tã ꞌbãꞌbã Ôvârí kâ bê rî ĩꞌdî. ꞌDĩî rĩꞌá õjílã tã lãꞌbí ꞌdã ꞌbá ĩꞌdî. * 2:19 Õdrógô ꞌDĩî Yésũ ĩꞌdî, gõꞌdá ũmú ꞌdĩ ꞌbá yî rĩꞌá ĩyî lãjóꞌbá Yésũ kâ rî ꞌbá yî ĩꞌdî. Lãꞌbí Yúdạ̃ yí kâ vó ró rî, órî ngá nyãlé õdrógô bê ꞌdó võ ãlô ꞌá. * 2:23 ꞌDĩî Sạ́bı̣̃ sĩ, âꞌdó kô Gímã sĩ. + 2:25-26 1 Sãmõwélẽ 21.3-6.