28
Tã gólĩyî Póõlõ drí ꞌẽlé ãkîrĩ Mãlátã kâ ꞌálâ rî ꞌbá yî
1 Gõꞌdá nĩngá sĩ, mã câ bê dódó lı̣̃mvû tı̣́ ꞌálâ rî, ãmâ drí ꞌbạ̃drı̣̃ rî ꞌdĩ nı̣̃zó õjílã tólâ nã ꞌbá yî tı̣́ sĩ kĩ, ãâꞌdô ãkîrĩ rú bê Mãlátã rî ĩꞌdî. 2 Gõꞌdá õjílã ãkîrĩ ꞌdî kâ rĩꞌá ĩyî õjílã tãndí ꞌî ãmâ drí. Ôzê îtõ trá rĩꞌá ꞌdı̣̃lı̣́ gõꞌdá võ trá ạ̃ꞌdı̣́ ró rõô. Ĩtí rî, õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí ngãzó lạ̃sı̣́ îcílí ãmâ drí yãlé. Gõꞌdá gólĩyî drí kpá ãmâ vó ndrẽzó dódó ĩtí. 3 Nĩngá sĩ, Póõlõ drí ngãzó nĩꞌá ngá zázá ậꞌdúlı̣́ lạ̃sı̣́ ró. Gõꞌdá gólâ ꞌbã ngá zázá ꞌdĩ bê lạ̃sı̣́ ꞌá rî, nyĩî ró, ı̣̃nı̣̃ drí âfõzó ngá zázá rî ꞌdĩ ꞌásĩ, tãlâ ngá ãmé lạ̃sı̣́ kâ ꞌdĩ drí sĩ, gõꞌdá Póõlõ rî drı̣́ cĩlí. Gõꞌdá drílâ njũzó gạ́gạ́ rú lâ. 4 Gõꞌdá nĩngá sĩ, õjílã võ ꞌdî kâ rî ꞌbá yî ndrélé bê ı̣̃nı̣̃ ꞌdî njû trá ĩtí Póõlõ rî drı̣́ rú rî, gólĩyî drí rĩzó tã âtálé ĩyî võ ꞌásĩ kĩ nĩ rî, “Ãgô nõ âꞌdô ꞌbãꞌá tã pạ̃tı̣́ı̣̃ ró õjílã ûfú ꞌbá ꞌî. Gólâ pâ yî trá õdrã lı̣̃mvû kâ rî ꞌásĩ, gõꞌdá ôvârí ãzâ ꞌbá yî gólĩyî tã õjílã kâ kĩ ꞌbá ró rî âꞌdô lâŋõ fẽꞌá gólâ drí drãzó vólé.”
5 Nĩngá sĩ, Póõlõ drí ngãzó ı̣̃nı̣̃ ꞌdî îyálé íyî drı̣́ ꞌásĩ lạ̃sı̣́ ꞌá. Nĩngá rî, ngá ãzâ õnjí lâ ꞌé rû kô Póõlõ rî drı̣́ bê. 6 Gõꞌdá õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí rĩzó gólâ rî tẽlé, drı̣́ lâ õgâ ró bê, gõꞌdá gólâ õꞌdê ró bê zãlô zĩî ãvõ ró vũdrı̣́, gõꞌdá gólĩyî drí rĩzó kpı̣̃ı̣̂. Ngá ãzãkã õnjí lâ ró rî ꞌé rû gbõ kó kô gólâ drí ãlôwálâ. Ĩtí rî, tã ı̣̂sũ gólĩyíkâ Póõlõ rî tãsĩ rî drí rû jãzó. Nĩngá rî, gólĩyî drí tã âtázó kĩ, Póõlõ ãâꞌdô ôvârí ãzâ ꞌî.
7 Ãnyî võ rî ꞌdĩ rú rî, ꞌbã ạ́ngı̣́ drı̣̃-ꞌbá ꞌbạ̃drı̣̃ ꞌdî kâ rî kâ bê rĩꞌá. Drı̣̃-ꞌbá rî ꞌdĩ rú lâ rĩꞌá Pũbı̣̃lı̣́yạ̃. Ĩtí rî, ãgô rî ꞌdĩ drí ãmâ trõzó drı̣́ rı̣̃ sĩ yí drí ꞌbã ꞌálâ kậyı̣̂ nâ sĩ ũmú íyíkâ ró. Gólâ ndrê ãmâ vó tãndí ró ĩtí. 8 Gõꞌdá ãgô rî ꞌdĩ átá lâ bê rĩꞌá ậyı̣́ꞌá gbãrãkã drı̣̃ı̣̂ ꞌâ lãzé bê gõꞌdá kpá ẽꞌdẽ bê rõô. Gõꞌdá Póõlõ ârî tã rî ꞌdĩ bê rî, drílâ ngãzó nĩlí fĩlí jó ãgô rî ꞌdĩ kâ ꞌálâ, gõꞌdá íyî drı̣́ ꞌbãlé gólâ rú rãtáã ꞌẽzó Ôvârí rî îjízó gólâ rî îngálé ngá lãzé rî ꞌdĩ ꞌásĩ. Gõꞌdá ngá lãzé ãgô ꞌdĩ kâ drí rû ndẽzó. 9 Gõꞌdá tãlâ tã rî ꞌdĩ tãsĩ rî, ngá lãzé ꞌbá ãzâ ꞌbá yî ndrĩ ãkîrĩ ꞌdî ꞌá rî ꞌbá yî drí ngãzó ânĩlí ĩyî Póõlõ ngálâ. Gõꞌdá ĩtí rî, Póõlõ drí gólĩyî êdézó ngá lãzé ĩyíkâ rî ꞌbá yî ꞌásĩ. 10 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, ãmâ drẽ zãâ rĩꞌá Mãlátã ꞌá tólâ rî, õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí drı̣́-ngá fẽzó ãmâ drí dũû, ãwô-ĩtí ꞌẽzó ãmâ drí rõô. Gõꞌdá ꞌdĩî vósĩ rî, kậyı̣̂ ãmâ drí ꞌẽzó võ ꞌdî âyélé rî sĩ, gólĩyî drí kpá ngãzó ngá gólĩyî ãmâ drí lẽlé ậcı̣́ tõzó rî ꞌbá yî âfẽlé ãmâ drí.
Tã cãcã Póõlõ yí kâ Rómã ꞌálâ rî tãsĩ rî
11 Nĩngá sĩ, ãmâ drí rĩzó Mãlátã ꞌálâ párá nâ. ꞌDĩî vósĩ, ãmâ drí õjílã Ãlẽkẽzãndĩríyã kâ ũrûkậ ꞌbá yî gólĩyî rĩ ꞌbá trá Mãlátã ꞌálâ párá kạ̃gũmạ́ạ̃ õnjí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî sĩ rî ꞌbá yî ûsúzó. Gólĩyî trá ꞌẽꞌá ngãlé nĩlí Ĩtálĩyã ꞌálâ kõlóngbõ* ândrê ĩyíkâ sĩ. 12 Ĩtí rî, ãmâ drí nĩzó kõlóngbõ rî ꞌdĩ sĩ cãlé jạ̃rı̣́bạ̃ zı̣̃lı̣́ Sĩrãkósã rî ꞌálâ. Gõꞌdá ãmâ drí rĩzó tólâ kậyı̣̂ nâ. 13 Nĩngá sĩ, ãmâ drí ngãzó gõꞌdá nĩlí kõlóngbõ sĩ jạ̃rı̣́bạ̃ zı̣̃lı̣́ Rẽgíyã rî ꞌá ꞌbạ̃drı̣̃ Ĩtálĩyã kâ rî ꞌálâ. Gõꞌdá kậyı̣̂ ãzâ rî sĩ rî, kạ̃gũmạ́ạ̃ drí ngãzó rĩꞌá vı̣̃lı̣́ tãndí ró ãmâ ũgúlı̣́ lésĩ ró kõlóngbõ zẽlé ꞌwãâꞌwâ ró. Gõꞌdá ãmâ drí ngãzó cãlé jạ̃rı̣́bạ̃ zı̣̃lı̣́ Põtẽyólĩ rî ꞌá kậyı̣̂ rı̣̃ gólâ ãmâ drí ângázó Rẽgíyã lésĩ rî sĩ. 14 Gõꞌdá jạ̃rı̣́bạ̃ rî ꞌdĩ ꞌá rî, ãmâ drí tã lẽ ꞌbá Yésũ ꞌá rî ãzâ ꞌbá yî ûsúzó. Nĩngá rî, gólĩyî drí ãmâ trõzó rĩlí ĩyí bê ĩyî drí ꞌbã ꞌálâ kậyı̣̂ njı̣̂-drı̣̃-lâ-rı̣̃ sĩ. Gõꞌdá vó lâ sĩ rî, ãmâ drí ngãzó tólâ sĩ nĩlí pá sĩ Rómã ꞌálâ.
15 Gõꞌdá õjílã kạ̃nı̣́sạ̃ kâ Rómã ꞌálâ rî ꞌbá yî ârî bê ĩyî tã kĩ, ãmâ ãâꞌdô bí ânĩꞌá rî, gólĩyî drí ngãzó ânĩlí ãmâ ûsúlı̣́ lạ́tı̣̂ drı̣̃ı̣̂. Ũrûkậ ꞌbá yî ûsû ãmâ võ ngá lậzı̣̂ kâ Ãpíyã kâ rî ꞌá. Gõꞌdá ãzâ ꞌbá yî ûsû ãmâ võ gólâ rĩꞌá zı̣̃lâ “ ‘Jó-nâ-ũmú-kâ-rî-ꞌbá-yî” ’ ꞌálâ. Gólĩyî ânĩ ãmâ lậgúlı̣́ gõꞌdá ãmâ drı̣̃lı̣́ Rómã ꞌálâ. Gõꞌdá Póõlõ ndrê õjílã rî ꞌdĩ ꞌbá yî bê rî, mbârâkã drí fĩzó gólâ ꞌá. Gõꞌdá gólâ drí ãwô-ĩtí ꞌẽzó Ôvârí drí tãlâ gólĩyî tãsĩ.
16 Gõꞌdá mã câ bê Rómã ꞌálâ rî, drı̣̃-ꞌbá gạ̃nı̣́mạ̃ kâ drí gạ̃nı̣́mạ̃ ꞌbá ãzâ ꞌbá yî trõzó ꞌbãlé gạ̃nı̣́mạ̃ ꞌá, gõꞌdá gólâ drí Póõlõ rî âyézó rĩlí jó ãzâ ꞌá lómígówá ãzâ bê ãlô gólâ rî vó ndrẽlé, tãlâ gólâ õzó kô rãâ.
Tã gólâ Póõlõ drí tã Yésũ kâ âtázó õjílã Yúdạ̃ yí kâ drí Rómã ꞌálâ rî
17 Gõꞌdá kậyı̣̂ nâ Póõlõ rî cãcã Rómã ꞌálâ rî vólé drı̣̃ ꞌásĩ rî, gólâ drí ngãzó drı̣̃-ꞌbá õjílã Yúdạ̃ yí kâ rî kâ gólĩyî âꞌdó ꞌbá tólâ rî ꞌbá yî ậzı̣́lı̣́ ânĩlí yí ngálâ. Ĩtí rî, gólĩyî drí ânĩzó gólâ rî ûsúlı̣́. Gõꞌdá nĩngá sĩ, drílâ tã âtázó gólĩyî drí kĩ, “Ámâ ậdrúpı̣̃ yî, má ậzı̣̂ ãnî ânĩlí má ngálâ, tãlâ má ngî ró bê tã ámákâ ãnî drí. Má ꞌé ngá ãzâ õnjí lâ ró kô õjílã ãmákâ Yúdạ̃ yí kâ rî ꞌbá yî drí. Gõꞌdá má îzãá lãꞌbí ãmâ ạ́ꞌbı̣́yạ́ yí kâ rî kô. Ãꞌdô kpálé ĩtí rî, õjílã Yẽrõsãlémã kâ rû mâ trá gõꞌdá fẽlé drı̣̃-ꞌbá Rómã kâ rî ꞌbá yî drı̣́gạ́. 18 Gõꞌdá drı̣̃-ꞌbá Rómã kâ ꞌdĩ ꞌbá yî ndrê tã ámákâ bê rî, gólĩyî ı̣̂sũ tã trá kĩ nĩ rî, má õꞌé tã õnjí ãzãkã kô gólâ lâŋõ fẽzó má drí tã lâ ꞌá rî. Bê trá ĩtí rî, gólĩyî lẽ trá ámâ înjílí vólé gạ̃nı̣́mạ̃ ꞌásĩ. 19 Gõꞌdá drı̣̃-ꞌbá ãmákâ Yúdạ̃ yí kâ Yẽrõsãlémã ꞌálâ rî ꞌbá yî gã ĩyî trá dó kĩ nĩ rî, íĩînjî mâ kôꞌdáwá vólé gạ̃nı̣́mạ̃ ꞌásĩ. Tãlâ tã rî ꞌdĩ tãsĩ rî, tã ãlô má drí îcálé trá ꞌẽlâ ámâ pãzó rî rĩꞌá kúmú ạ́ngı̣́ Rómã kâ rî îjílí ĩꞌdî tã ámákâ kĩlí. Gõꞌdá má lẽé kô tã âtálé õjílã ámâ nyãányâ kâ Yúdạ̃ yí kâ rî ꞌbá yî rú gólâ ândrá. 20 Tãlâ tã rî ꞌdĩ ꞌbá yî tãsĩ rî, má ậzı̣̂ ãnî ânĩlí má ngálâ nõ úlı̣́ ámákâ rî ꞌbá yî ârílí. Mĩ ndrê drẽ, óômbê mâ trá nyãrĩ nô sĩ, tãlâ ꞌdíyî pã ꞌbá gólâ õjílã Yúdạ̃ yí kâ drí ndrĩ lı̣̃fı̣́ ꞌbãzó gólâ rî âcâ-âcâ vó rî tãsĩ.”
21 Nĩngá sĩ rî, õjílã Yúdạ̃ yí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí tã-drı̣̃ lôgõzó gólâ drí kĩ nĩ rî, “Mã ûsú wárãgã ãzãkã gólâ õjílã ãmákâ Yúdạ̃ yí kâ drí âjólé ánî tãsĩ rî kô, gõꞌdá kpá õjílã gólĩyî âcá ꞌbá trá Yũdạ́yạ̃ lésĩ rî âtá tã ní rú õnjí ró kô. 22 Gõꞌdá mã nı̣̃ trá kĩ, ꞌbạ̃drı̣̃ ãmbá nõ ꞌbá yî ꞌásĩ õjílã âtâ tã õnjí trá ãnî gólĩyî ꞌdẽ ꞌbá trá Yésũ vó rî ꞌbá yî rú. Gõꞌdá ĩtí rî, mã lẽ trá tã ı̣̂sũ-ı̣̂sũ áníkâ ârílí tã Yésũ kâ rî tãsĩ ãmâ bı̣́ sĩ.”
23 Nĩngá sĩ rî, drı̣̃-ꞌbá ꞌdĩ ꞌbá yî drí kậyı̣̂ ꞌbãzó ĩyî drí rû êꞌbézó ꞌá lâ Póõlõ yí bê. Gõꞌdá kậyı̣̂ rû êꞌbê ꞌdĩ kâ sĩ rî, õjílã Yúdạ̃ yí kâ dũû drí ânĩzó ĩyî võ gólâ Póõlõ drí rĩzó rĩlí rî ꞌá. Gõꞌdá îtõlé cı̣̃ı̣́nó rî lésĩ cãlé bũúũ ngạ́cı̣̂ ꞌá, Póõlõ ngî tã âtî-âtî tãndí lạ́tı̣̂ gólâ õjílã drí rĩzó kũmũ Ôvârí kâ zẽlé Yésũ ꞌásĩ rî tãsĩ rî trá gólĩyî drí. Gólâ âtâ trá gólĩyî drí kĩ nĩ rî, “Yésũ ĩꞌdî ꞌdíyî pã ꞌbá gólâ Ôvârí drí tã lâ ꞌbãlé trá âjólé rî.” Gólâ âtâ ꞌdĩ tã gólâ Músạ̃ yî tã ậngũ ꞌbá yí bê drí îgĩlí trá ạ̃kû ró ạ̃kû ró nã sĩ ꞌdíyî pã ꞌbá rî tãsĩ rî ngĩngĩ lâ sĩ. 24 Gõꞌdá nĩngá rî, õjílã Yúdạ̃ yí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî ũrûkậ lâ yî drí tã lẽzó úlı̣́ Póõlõ kâ ꞌdĩ ꞌbá yî ꞌá, gõꞌdá ũrûkậ ꞌbá yî lẽé kô. 25 Ĩtí, gólĩyî bê trá njãâ ꞌẽꞌá ĩyî Póõlõ rî âyélé rî, gólĩyî lẽé tã-drı̣̃ kô ãlô úlı̣́ ꞌdĩ ꞌbá yî ꞌá ĩyî lãfálé ꞌásĩ. Gõꞌdá ĩtí rî, Póõlõ drí tã ạ̃dũkũ nô âtázó gólĩyî gã ꞌbá dó tã Ôvârí kâ ꞌdĩ ârílí ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ, “Pạ̃tı̣́ı̣̃ ró, má âtâ tã ãnî drí, nĩ gã tã Ôvârí kâ kô dó. Nĩ ꞌê tã õzõ ãnî ạ́ꞌbı̣́yạ́ yî drí ꞌẽlé rî tí kô, tãlâ Líndrí Tãndí Ôvârí kâ âtâ úlı̣́ trá gólĩyî tãsĩ tã ậngũ ꞌbá Ĩsáyã sı̣́lı̣́ ạ̃kû ró ạ̃kû ró kĩ nĩ rî,
26 ‘Ní ngâ gõꞌdá ní nĩ ró õjílã áníkâ Yúdạ̃ yí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî ngálâ, gõꞌdá ní âtâ ró tã gólĩyî drí kĩ,
“Nĩ rî úlı̣́ má drí âtálé rî ârílí, gõꞌdá nĩ îcá kô tã ífí lâ nı̣̃lı̣́!
Nĩ rî ngá ndrẽlé, gõꞌdá nĩ ndré ngá má drí rĩꞌá ꞌẽlâ rî kô!”
27 Ní âtâ tã gólĩyî drí ĩtí, tãlâ gólĩyî drı̣̃ rĩꞌá âmbâ-âmbâ ró tã ámákâ rî drí fĩzó ꞌá lâ.
Gõꞌdá gólĩyî jâ ĩyî bı̣́ kpá trá vólé gõꞌdá kpá lı̣̃fı̣́ âmbézó gạ́gạ́.
Tí õzõ ãꞌdô kó kô ĩtí rî, tí gólĩyî âꞌdô îcáꞌá pạ̃tı̣́ı̣̃ tã ámákâ ndrẽlé ĩyî lı̣̃fı̣́ sĩ nı̣̃zó lâ,
gõꞌdá úlı̣́ ámákâ ârílí ĩyî bı̣́ sĩ tã ífí lâ nı̣̃zó.
Tí tã âtî-âtî ámákâ âꞌdô fĩꞌá gólĩyî drı̣̃ı̣̂,
tãlâ gólĩyî ãâdĩ ró drı̣̃ tã õnjí ꞌásĩ âgõzó má ngálâ.
Ĩtí rî, má âꞌdô gólĩyî êdéꞌá âꞌdólé dódó.’ ”
Ĩsáyã 6.9-10
28-29 Gõꞌdá nĩngá sĩ, Póõlõ âtâ tã kpá õjílã ãmbâ-ãmbâ Yúdạ̃ yí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ, “Má lẽ ãnî drí nı̣̃lâ kĩ, Ôvârí âfẽ tã âtî-âtî tãndí lạ́tı̣̂ lédrẽ-lédrẽ kâ kâ nõ trá õjílã gólĩyî âꞌdó ꞌbá kô õjílã Yúdạ̃ yí kâ ró rî ꞌbá yî drí. Gólĩyî âꞌdô tã âtî-âtî rî ꞌdĩ âríꞌá nĩ, tãlâ gólĩyî õlẽ ró tã bê ꞌá lâ.” Nĩngá sĩ rî, õjílã Yúdạ̃ yí kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí ngãzó nĩlí ĩyî Póõlõ rî âyélé.
30 Gõꞌdá nĩngá sĩ, Póõlõ drí rĩzó Rómã ꞌálâ ndrô rı̣̃ jó rĩzó rĩlí ꞌá lâ ậdı̣̂ sĩ rî ꞌá. Gólâ rî zãâ rĩlí tãndí ró õjílã gólĩyî rĩ ꞌbá rĩꞌá gólâ rî lômílí tólâ rî ꞌbá yí bê. 31 Gólâ rî trá rĩꞌá tã ngĩlí gólĩyî drí tã âtî-âtî tãndí lạ́tı̣̂ õjílã drí rĩzó kũmũ Ôvârí kâ zẽlé rî tãsĩ. Gólâ îmbâ gólĩyî trá tã Kúmú Yésũ Krístõ rî tãsĩ rî ꞌbá yî sĩ. Gõꞌdá gólâ îcâ trá tã âtî-âtî ꞌdĩ âtálé õjílã gólĩyî ndrĩ ânĩ ꞌbá gólâ ngálâ rî ꞌbá yî drí cú ĩtí ũrı̣̃ ãkó, tãlâ tólâ rî, ófẽé lâŋõ kô drílâ tã âtî-âtî ꞌdĩ tãsĩ. Ĩꞌdî ꞌdĩ.
* 28:11 Kõlóngbõ ꞌdî úzı̣̂ rú lâ “ ‘Ôvârí-gólĩyî-rĩ-ꞌbá-lạ̃tı̣́-ró””” rî.