18
Tã Yésũ drí íꞌdígówá ãzâ ngĩzó õjílã lı̣̃fı̣́ îcízó rãtáã ꞌẽꞌẽ Ôvârí
drí rî tãsĩ rî
1 ꞌDĩî vósĩ, Yésũ ngî íꞌdígówá ãzâ trá tã ârí ꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yî drí. Íꞌdígówá ꞌdĩ rî tã âꞌdálé nõtí, tãndí ró ãnî drí rĩzó zãâ rãtáã ꞌẽlé ĩꞌdî, nĩ âyê tã lâ, ũvı̣̃ kô, nĩ õzó ôkõô kô. 2 Yésũ kĩ nĩ rî, “Tã kĩ ꞌbá ãzâ gólâ âꞌdó tã kĩ ꞌbá tãndí ꞌî kô. 3 Õkó ãzâ ạ̃yı̣́zı̣́ ró ânĩ trá gólâ ngálâ ândálé ândálé, õpâ ró yî tã-vó íyíkâ kĩlí rî. 4 Tã kĩ ꞌbá ꞌdĩ rî gãlé zãâ dó tã-vó õkó ꞌdĩ kâ kĩlí. Gõꞌdá kậyı̣̂ ãmbá ãzâ ꞌbá yî vósĩ rî, tã kĩ ꞌbá ꞌdĩ ı̣̂sũ tã trá yí ꞌá kĩ nĩ rî, ‘Má ró Ôvârí kô õjílã bê ndrĩ. 5 Tákõ má lẽ trá tã-vó õkó ꞌdĩ kâ kĩlí, tãlâ gólâ rî trá ámâ îkpókpólõlé ı̣̃tú vósĩ cé.’ ”
6 Yésũ gõꞌdá âtâ tã trá lãjóꞌbá íyíkâ rî yî drí kĩ nĩ rî, “Nĩ ârî úlı̣́ tã kĩ ꞌbá ꞌdĩ drí âtálé ꞌdĩ trá yã? Gólâ âꞌdó kô tã kĩ ꞌbá tãndí ꞌî, gõꞌdá gólâ pâ õkó ꞌdĩ trá. 7 Nĩ ndrê drẽ, Ôvârí tíbê ꞌbã ꞌbá ı̣̃tú vósĩ cé tãndí ró nõ âꞌdô rĩꞌá zãâ õjílã rĩ ꞌbá ãwó ngõlé yí drí rãtáã bê rî pãlé. 8 Õzõ gólâ õpâ õjílã ꞌdî ꞌbá yî kô ꞌwãâ ró, ãkpã drílĩyî ãwó ngõrẽ ꞌá rî, ꞌdĩî rî âꞌdô gólĩyî pãꞌá kpá kậyı̣̂ ãzâ ꞌbá yî sĩ ꞌwãâ ró. Ãꞌdô ĩtí rî, má îjî ãnî rĩlí ãwó ngõlé ı̣̃tú vósĩ cé rãtáã bê, tãlâ mâ gólâ ûrú lésĩ nô õtírĩ âgõô ãngó ꞌá nõngá rî, ũûsû ró ãnî bê njãâ rãtáã ꞌẽrẽ ꞌá ãwó ngõngõ bê.”
Úlı̣́ mãnĩgõ Yésũ drí âtálé lómbé-lómbéwá ꞌbá rú rî
9 Kậyı̣̂ ãzâ sĩ, Yésũ âtâ úlı̣́ mãnĩgõ ãzâ trá õjílã gólĩyî lómbé-lómbéwá ꞌbá ró kĩꞌá nĩ rî, yĩ âꞌdô tã tãndí ꞌẽ ꞌbá ꞌî rĩzó õjílã ãzí zı̣̃lı̣́ tã õnjí ꞌbá ró rî yî drí. 10 Gólâ kĩ nĩ rî nõtí, “Õjílã ãzâ ꞌbá yî rı̣̃, nĩ ĩyî trá rãtáã ꞌẽlé jó ạ́ngı̣́ Ôvârí kâ ꞌálâ. Ãlô rî íyíkâ bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá ꞌî, gõꞌdá ãzâ rî íyíkâ Pạ̃rúsı̣̃ ꞌî. 11 Pạ̃rúsı̣̃ ꞌdĩ âdrê íyíkâ ûrû õjílã lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá íyî âꞌdálé rĩzó rãtáã ꞌẽlé. Gólâ kĩ nĩ rî, ‘Ãwô-ĩtí Ôvârí, má lûyı̣̂ nî trá, tãlâ ní ꞌbã mâ trá tãndí ró õjílã ãzí drı̣̃ı̣̂ sĩ ndrĩ, gólĩyî ngá ôpá ꞌbá, õmbã ꞌẽ ꞌbá, ꞌdãzí rî õkó ậyı̣́ ꞌbá, gõꞌdá kpá õzõ bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá ámâ gãrã ꞌá nõtí nõ gõꞌdá kpá gólĩyî tã lãꞌbí ãmákâ kâ îzã ꞌbá rî. Hâã! Mâ tãndí ró gạ̃rạ̃ drı̣̃ lâ yî sĩ. 12 Ôvârí, ní ndrê trá, má rî rãtáã ꞌẽlé ꞌálé ꞌãꞌí sĩ ní drí, má rî rĩlí lõfó sĩ ândâlâ rı̣̃ gímã ãlô ꞌá. Má rî kpá lãfâ fẽlé õjílã rĩ ꞌbá tã áníkâ âtálé ãmâ drí rî drı̣́gạ́.’
13 “Gõꞌdá bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá ꞌdĩ ânĩ bê rî, ꞌê rãtáã íyíkâ ı̣̃nı̣́nı̣̂ ró rúꞌbạ́ lôꞌbã-lôꞌbã sĩ. Õzõ õjílã áyábálá kâtí, gólâ rî âdrélé íyîngá ãkpã vólé ꞌálâ ró. Drílâ rĩzó íyî ạ́gạ́sı̣́ drı̣̃ sãlé ĩzã sĩ trạ̃ trạ̃ kĩ nĩ rî, ‘Óõ! Ôvârí mâ tã õnjí ꞌbá nõ, má lôꞌbã rúꞌbạ́ ní drí, ní âyê mâ tã õnjí ámákâ ãmbá nõ ꞌásĩ, mâ rĩꞌá tã õnjí ꞌbá ꞌî.’ ” 14 Gõꞌdá Yésũ âtâ trá kĩ, “Má âtâ drẽ tã nô ãnî drí. Ôvârí âyê tã õnjí bélé-bélé ûꞌdú ꞌbá ꞌdĩ kâ trá, gõꞌdá gólâ âyé tã õnjí gólâ Pạ̃rúsı̣̃ kâ rî kô. Õzõ õjílã ãzâ õlôngô íyî tã ãkpã nĩ rî, Ôvârí âꞌdô gólâ rî ꞌbãꞌá âꞌdólé ngá tãkó ró. Õzõ õjílã ãzâ õꞌbã yî âꞌdólé ngá tãkó ró rî, Ôvârí âꞌdô gólâ rî rú ꞌbãꞌá lôngô-lôngô ró.”
Yésũ lôngô õjílã gólĩyî íyî rõ ꞌbá rî trá õzõ ꞌdĩyímvá fínyáwá drí tã átá lâ yí kâ rõrẽ tí
(Mãtáyõ 19.13-15; Márãkõ 10.13-16)
15 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, õjílã ãzâ ꞌbá yî drí ꞌdĩyímvá õnyíkõ âjízó Yésũ ngálâ, õfẽ ró õrẽ gólĩyî drí. Gõꞌdá lãjóꞌbá gólâkâ ꞌdĩ ꞌbá yî lôgâ gólĩyî dó ânĩlí ãnyî ꞌdĩyímvá ꞌdĩ ꞌbá yí bê. 16 Gõꞌdá gólâ ndrê bê ĩtí rî, gólâ ậzı̣̂ ꞌdĩyímvá õnyíkõ ꞌdî ꞌbá yî trá ânĩlí yí ngálâ. Gólâ âtâ trá lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ nĩ rî, “Nĩ âyê ꞌdĩyímvá õnyíkõ ꞌdî ꞌbá yî ãânĩ ró ĩyî má ngáá nõlé. Nĩ lôgâ gólĩyî kô. 17 Nĩ ndrê trá, tã kũmũ Ôvârí kâ ꞌá rî rĩꞌá nõtí, õjílã lâ ꞌá lâ rî, rĩꞌá tã lẽlẽ bê, õzõ ꞌdĩyímvá õnyíkõ kâtí. Âꞌdô ꞌbãꞌá cé ãnî tã lẽ ꞌbá õzõ ꞌdĩyímvá õnyíkõ kâtí rî ꞌbá yî drí. Âꞌdô ĩyî fĩꞌá nĩ kũmũ Ôvârí kâ rî ꞌá.”
Tã gólâ õjílã ngá-drı̣̃ ãmbá bê rî drí ngá ĩyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî âyézó kô ꞌdẽzó Yésũ vósĩ rî
(Mãtáyõ 19.16-30; Márãkõ 10.17-31)
18 Kậyı̣̂ ãzâ sĩ, ãgô ãmbá ãzâ îjî Yésũ trá kĩ nĩ rî, “Lı̣̃fı̣́ îmbá ꞌbá tãndí, má âꞌdô ãꞌdô ꞌẽꞌá ĩꞌdî má drí rĩzó kũmũ Ôvârí kâ zẽlé, rĩlí gólâ bê ạ̃dũkũ ãkó yã?” 19 Yésũ kĩ nĩ rî, “Má lôgõ tã-vó áníkâ ꞌdĩ nõtí. Ní zı̣̂ mâ lı̣̃fı̣́ îmbá ꞌbá tãndí ró tãlâ ãꞌdô ꞌî yã? Cé Ôvârí ĩꞌdî tãndí ró. 20 Gõꞌdá ní rô tã ãmbá Ôvârí drí âꞌdálé Músạ̃ drí mûdrı̣́ rî ꞌbá yî trá ndrĩ yã, kĩꞌá nĩ rî, ní ꞌbã õkó gólâ âꞌdó ꞌbá kô ánî õkó ró rî kô ní ũgúlı̣́ ậyı̣́zó ĩꞌdí bê lâ, ní fû õjílã kô, ní ûgũ ngá kô, ní âdô õnjõ kô, ní ârî ánî átá yî tı̣̂-võ ánî ândré yí bê, tãlâ ní ı̣̂njı̣̃ ró gólĩyî bê yã?” 21 Ãgô ꞌdĩ lôgõ tã-drı̣̃ trá Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Drẽ ãkpãkãꞌdã, má drí ꞌbãzó ꞌdĩyímvá ró rî, má rô tã ꞌdî ꞌbá yî trá ndrĩ.”
22 Gõꞌdá Yésũ ârî tã ꞌdî ꞌbá yî bê rî, drílâ tã âtázó ãgô ꞌdĩ drí kĩ nĩ rî, “Tãndí ró, ní rô tã ꞌdî ꞌbá yî trá ndrĩ. Tã ãzâ rĩꞌá ãlô, ní gî ngá ní drí ꞌbãzó ĩꞌdí bê lâ ꞌdĩ ꞌbá yî ndrĩ, ní fẽ ró lãfâ lâ ĩzã ꞌbá yî drí ĩyî pãzó. Õzõ ní õꞌê trá ĩtí rî, Ôvârí âꞌdô ngá tãndí tı̣̂ dũû fẽꞌá ní drí, ní drí rĩzó gólâ bê võ ûrú ꞌálâ rî ꞌálâ. ꞌDĩî rî tã gólâ lậvũ ꞌbá gạ̃rạ̃ lãfâ drı̣̃ı̣̂ sĩ rî ĩꞌdî, ní gõ ró âꞌdélé má vó.” 23 Ãgô ꞌdĩ ârî tã Yésũ drí âtálé ĩtí ꞌdĩ bê rî, gólâ trá tã ı̣̂sũ-ı̣̂sũ ró ãmbá, tãlâ gólâ rĩꞌá ngá-tı̣̂ bê ãmbá, lẽé gĩlâ ndrĩ kô.
24 Gõꞌdá Yésũ âtâ trá õjílã rĩ ꞌbá ĩtí tã ꞌdî ârílí rî ꞌbá yî drí kĩ nĩ rî, “Rĩꞌá lâŋõ ró ãmbá õjílã ngá-tı̣̂ bê dũû rî drí fĩzó kũmũ Ôvârí kâ rî ꞌálâ. 25 Âꞌdô ꞌbãꞌá cú ĩtí lâŋõ ãkó ĩnjígó drí fĩzó lı̣́bı̣̃rạ̃ ꞌbú ꞌásĩ kõólõróõ.” 26 Gõꞌdá õjílã rĩ ꞌbá ãmbá tã ârílí ĩtí ꞌdĩ ꞌbá yî âtâ ĩyî trá Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Õzõ ãꞌdô ĩtí rî, âꞌdô âꞌdóꞌá ángô tí ró õjílã ãzãkã drí ngá pãzó yã?”* 27 Yésũ drí tã-drı̣̃ jãzó kĩ nĩ rî, “Õjílã ãzãkã yûꞌdạ́wạ́ ãnî lãfálé sĩ tã tãndí ꞌẽlé tãlâ ĩyî ꞌbãlé õjílã Ôvârí kâ ró rĩlí gólâ bê ạ̃dũkũ ãkó ûrú ꞌálâ, cé Ôvârí âꞌdô ãnî ꞌbãꞌá nĩ õjílã íyíkâ ró.”
28 Pétẽrõ âtâ trá Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Ní ndrê drẽ, ãmâ rî gógó rî, mã âyê ngá ãmbá ãmákâ rî ꞌbá yî trá ndrĩ vólé âꞌdézó ánî vó bẽlé nõ. Âꞌdô îcáꞌá trá ãmâ drí fĩzó kũmũ Ôvârí kâ rî ꞌálâ yã?” 29-30 Yésũ drí kpá tã âtázó tã ârí ꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ nĩ rî, “Ôvârí âꞌdô ngá tãndí âfẽꞌá dũû ãnî drí ãngó ꞌá nõngá, gõꞌdá gólâ âꞌdô lédrẽ-lédrẽ ạ̃dũkũ ãkó rî fẽꞌá ãnî drí võ ûrú ꞌálâ rî ꞌálâ, ãnî gólĩyî ꞌbã ĩyíkâ âyé ꞌbá ndrĩ ĩyî áró yí bê ndrĩ kũmũ Ôvârí kâ tãsĩ rî yî drí.”
Tã Yésũ drí õdrã tã íyíkâ ꞌẽ ꞌbá âꞌdólé Yẽrõsãlémã ꞌálâ rî
tã lâ âtázó kpá óꞌdí lãjóꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yî drí rî
(Mãtáyõ 20.17-19; Márãkõ 10.32-34)
31 Gõꞌdá Yésũ yî drí ngãzó nĩlí lạ́tı̣̂ Yẽrõsãlémã kâ ꞌásĩ gõlé Yẽrõsãlémã ꞌálâ ró. Drílâ lãjóꞌbá íyíkâ mûdrı̣́-drı̣̃-lâ-ngâ-rı̣̃ rî ꞌbá yî ậzı̣́zó ndrĩ tã ârí ꞌbá ãzâ ꞌdĩ ꞌbá yî lãfálé ꞌásĩ rĩlí yí lạ̃gạ́tı̣́ tã âtázó drílĩyî. Gólâ kĩ, “Ngbãângbânõ rî, nĩ ngâ, mã nĩ Yẽrõsãlémã ꞌálâ, tãlâ ạ̃kû ró rî, tã ậngũ ꞌbá Ôvârí kâ âtâ trá kĩ nĩ rî, cé Yẽrõsãlémã ꞌálâ ĩꞌdî, tã ãzâ ꞌbá yî drí rû ꞌẽzó mâ gólâ tíbê âjólé Ôvârí ngá lésĩ rî drí. 32 Ámâ drı̣̃ âꞌdô âꞌdéꞌá õjílã ãtrâ Rómã kâ rî ꞌbá yî drı̣́gạ́. Õjílã ꞌdî ꞌbá yî âꞌdô ĩyî ámâ lôꞌdáꞌá, âꞌdô ĩyî tũ lûwúꞌá má rú. 33 Drílĩyî ámâ cãzó kpá drílĩyî ámâ fũzó. Gõꞌdá kậyı̣̂ nâ lâ ꞌá rî, má drí kpá âfõzó óꞌdí õdrã ꞌásĩ.” 34 Gõꞌdá lãjóꞌbá Yésũ kâ ꞌdĩ ꞌbá yî nı̣̃ı̣́ ĩyî tã Yésũ drí âtálé ĩyî drí ꞌdĩ ífí lâ kô, âꞌdó kô mbı̣̂ gólĩyî bı̣́lı̣́.
Tã Yésũ drí lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá êdézó ãnyî Yérĩkõ ꞌálâ rî
(Mãtáyõ 20.29-34; Márãkõ 10.46-52)
35 Yésũ drí ꞌẽrẽ nĩlí lậvũlı̣́ kôrô Yérĩkõ ꞌásĩ nĩlí Yẽrõsãlémã ꞌálâ rî ꞌá rî, õꞌbí ãmbá rî trá nĩlí gólâ bê. Ãgô ãzâ lı̣̃fı̣́ ãkó rĩ ꞌbá nĩꞌá lãfâ zı̣̃ bê õjílã tı̣́ sĩ rî, rĩꞌá ãnyî pávó tı̣̂ gãrã ꞌá. 36 Lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá ꞌdĩ ârílí bê õjílã õꞌbí ãmbá dũû rî ꞌbá ĩyî lậvũlı̣́ yí lạ̃gạ́tı̣́ sĩ ꞌdî ạ̃yı̣́ lâ rî, gólâ îjî õjílã ãzâ ãnyî yí lạ̃gạ́tı̣́ ĩtí ꞌdĩ trá kĩ nĩ rî, “ꞌDĩî ãꞌdô ꞌî yã ãmbá ạ̃yı̣́ bê ꞌdĩ?” 37 Õjílã ꞌdî âtâ trá gólâ drí kĩ nĩ rî, “Yésũ Nãzãrétã lé ꞌbá ró rî ĩꞌdî õjílã ãzâ ꞌbá yí bê lậvũꞌá ĩyî.”
38 Ãgô gólâ lı̣̃fı̣́ ãkó ꞌdĩ zı̣̂ lạ̃zı̣́ trá ãmbá ãmbá kĩ nĩ rî, “Yésũ, ní ꞌbã ámâ ĩzã õgâ ní drı̣̃ı̣̂, nî ĩꞌdî tíbê Ôvârí drí tã lâ âtálé kĩꞌá nĩ rî, ãâꞌdô ânĩꞌá ãmâ pãlé nõ, ní pâ mâ.” 39 Gõꞌdá õjílã ãzâ ꞌbá yî drí tã lôgõzó gólâ drı̣̃ı̣̂ kĩ nĩ rî, “Nî, ní rî tı̣́tı̣́.” Gõꞌdá gólâ ârí tã õjílã ꞌdî ꞌbá yí kâ ꞌdĩ kô. Drílâ lạ̃zı̣́ ãzâ zı̣̃zó kpá ãmbá ãmbá kĩ nĩ rî, “Nî ĩꞌdî tíbê Ôvârí drí tã lâ âtálé kĩꞌá nĩ rî, ãâꞌdô ânĩꞌá ãmâ pãlé nõ, ní ndrê ámâ ĩzã! Ánî ꞌâ ạ̃ậꞌdı̣̂ má rú! Ní pâ mâ!”
40 Gõꞌdá Yésũ drí âdrézó kĩ nĩ rî õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí rî, “Nĩ âjî ãgô ꞌdĩ má ngáá nõlé.” Gõꞌdá lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá ꞌdĩ drí ânĩzó ãnyî Yésũ lạ̃gạ́tı̣́. Yésũ kĩ nĩ rî, 41 “Ní lẽ ãꞌdô má drı̣́gạ́ sĩ yã? Má âꞌdô ánî pãꞌá ángô tí ró yã?” Lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá ꞌdĩ kĩ, “Ãgô ãmbá, ní êdê ámâ lı̣̃fı̣́ nõ võ ndrẽlé tãndí ró.” 42 Gõꞌdá Yésũ kĩ, “Ánî lı̣̃fı̣́ ꞌdĩ âꞌdô võ ndrẽꞌá, âꞌdô ꞌbãꞌá tãndí ró. Tã lẽlẽ áníkâ má ꞌá rî ꞌbã nî trá rû êdélé tãndí ró.”
43 Kôrô ı̣̃tú ꞌdĩ sĩ rî, ãgô ꞌdĩ drí võ ndrẽzó tãndí ró rárá. Gõꞌdá ãgô ꞌdĩ drí ngãzó ꞌdẽlé Yésũ vó, Yésũ rî rú lûyı̣̂-lûyı̣̂ bê ãwô-ĩtí ãmbá ꞌẽꞌẽ bê Ôvârí drí ı̣̃tú vósĩ cé kĩ nĩ rî, “Tákõ, Ôvârí rĩꞌá mbârâkã bê tákányĩ pạ̃tı̣́ı̣̃ tí má ndré võ kô.” Gõꞌdá õjílã ãmbá ꞌdĩ ꞌbá yî ndrê ĩyî gólâ bê võ ndrẽꞌá rî, lûyı̣̂ ĩyî Ôvârí kpá trá kĩ nĩ rî, “Tákõ, Ôvârí fẽ fãfã trá gạ̃rạ̃ Yésũ drí pạ̃tı̣́ı̣̃.”
* 18:26 Gólĩyî îjî tã îjî ꞌdĩ, tãlâ tã ı̣̂sũ gólĩyíkâ ꞌá rî kĩ, ngá dũû ãꞌdô lãmbé õrẽ Ôvârí kâ õjílã drí rî kâ ĩꞌdî. Ngá-tı̣̂ dũû ꞌbá âꞌdô trá õjílã tãndí ꞌî.