3
Tã Yésũ drí ãgô drı̣́ ôgô-ôgô bê rî êdézó ı̣̃tú rãtáã kâ sĩ rî
(Mãtáyõ 12.9-14; Lúkạ̃ 6.6-11)
1 Kậyı̣̂ rãtáã kâ ãzâ sĩ, Yésũ yî drí ngãzó nĩlí fĩlí jó tã Ôvârí kâ ârî kâ rî ꞌálâ. Jó rî ꞌdĩ ꞌá tólâ rî, ãgô ãzâ bê rĩꞌá. Ãgô rî ꞌdĩ drı̣́ lâ rĩꞌá ôgô-ôgô ró. 2 Gõꞌdá Pạ̃rúsı̣̃ yî lãꞌbí îmbá ꞌbá ãzâ ꞌbá yí bê kpá bê rĩꞌá ĩyî tólâ. Gólĩyî lẽ Yésũ rî ạ̃lı̣̃ âŋõlé tã õnjí ꞌbá ró. Gólĩyî rĩꞌá Yésũ rî mãndĩkã lôꞌbãꞌá ngãtá Yésũ rî âꞌdô ãgô gólâ drı̣́ lâ drí ôgólé ôgô ꞌdĩ pãꞌá yã rî, ãꞌdô kpálé kậyı̣̂ rãtáã kâ rî ĩꞌdî rî. 3 Nĩngá sĩ, Yésũ drí ngãzó ãgô ꞌdĩ zı̣̃lı̣́ kĩ nĩ rî, “Ní ngâ ûrû, gõꞌdá ní ânĩ ró âdrélé õjílã lãfálé ꞌá nõlé.” Ĩtí rî, ãgô rî ꞌdĩ drí tã ꞌdî ꞌẽzó té ĩtí.
4 ꞌDĩî vósĩ rî, Yésũ drí ngãzó tã pẽlé õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí kĩ nĩ rî, “Kậyı̣̂ rãtáã ꞌẽzó rî sĩ rî, tã mbı̣̂mbı̣̂ ꞌẽlé rî íyíkâ kó ãꞌdô ꞌî yã? Ĩtí rî, tã ꞌbãꞌbã ãmákâ ꞌẽlé rî ꞌbã ãmâ õjílã ꞌâ ậmúlı̣́ ngãtá ꞌâ ậmúlı̣́ kô yã? Tã ꞌbãꞌbã rî gógó ãlôlâ ãmákâ ꞌdĩ ꞌbã ãmâ bê õjílã pãlé ngãtá õjílã âyélé drãlé yã?” Nĩngá sĩ rî, õjílã ꞌdî ꞌbá yî drí rĩzó ĩyî njũrũ tã ꞌdî drı̣̃ lâ lôgõ ãkó.
5 Gõꞌdá ĩtí rî, Yésũ drí võ ndrẽzó gólĩyî drı̣̃ı̣̂ sĩ lı̣̃fı̣́ ı̣̂njı̣̂-ı̣̂njı̣̂ õmbã kâ rî sĩ. Gólâ gõꞌdá kpá ĩzã ró gólĩyî tãsĩ, tãlâ gólĩyî drı̣̃ rĩꞌá âmbâ-âmbâ ró ĩzã ngá lãzé ꞌbá kâ nı̣̃lı̣́. Ĩꞌdî ĩtí, Yésũ drí ngãzó tã pẽlé ãgô drı̣́ bê kõgõꞌdõ ꞌdî drí kĩ nĩ rî, “Ní êjẽ ánî drı̣́ ꞌdĩ, tãlâ ẽêjẽ ró rû bê mbı̣̂mbı̣̂ ró.” Nĩngá sĩ, ãgô ꞌdĩ drí tã ꞌdî ꞌẽzó té õzõ âtálé ꞌdĩ kâtí, gõꞌdá kôrô drı̣́ lâ ꞌdĩ drí rû êjẽzó âcálé mbı̣̂mbı̣̂ dódó. 6 Tã rî ꞌdĩ vólé drı̣̃ lâ ꞌásĩ, Pạ̃rúsı̣̃ ꞌdĩ ꞌbá yî drí ngãzó nĩlí õjílã gólĩyî kúmú ạ́ngı̣́ zı̣̃lı̣́ Ẽródẽ rî kâ rî ꞌbá yî ngálâ nĩlí nĩꞌá tã ı̣̂ꞌbı̣̃lı̣́, ãꞌdô ró bê Yésũ rî fũzó vólé.
Tã lârâkô Yésũ drí ꞌẽlé lı̣̃mvû ândrê tı̣́ ꞌálâ rî
7-8 Tólâ sĩ, Yésũ yî drí ngãzó tã ârí ꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yí bê nĩlí õjílã õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî âyélé nĩzó lı̣̃mvû ândrê zı̣̃lı̣́ Gãlĩláyã rî tı̣́ ꞌálâ. Gõꞌdá õjílã dũû drí ânĩzó ꞌbạ̃drı̣̃ Gãlĩláyã kâ rî lésĩ ꞌdẽlé gólĩyî vósĩ. Õjílã dũû ãzâ ꞌbá yî fî kpá dró dũû ꞌdẽlé gólĩyî vó, tãlâ gólĩyî ârî tã ạ́ngı̣́ Yésũ drí rĩꞌá ꞌẽlâ rî trá. Õjílã ãzâ ꞌbá yî ânĩ ĩyî ĩyíkâ Yẽrõsãlémã lésĩ, kpá võ ãzâ ꞌbá yî lésĩ Yũdạ́yạ̃ ꞌá. Ãzâ ꞌbá yî ânĩ ĩyî ꞌbạ̃drı̣̃ Ị̃dũmı̣́yạ̃ kâ rî lésĩ, ũrûkậ ꞌbá yî gõꞌdá ĩyíkâ kpá áyágá Jõrõdénĩ rî ꞌáꞌá lé drı̣̃ lâ lésĩ, gõꞌdá gólĩyî jạ̃rı̣́bạ̃ zı̣̃lı̣́ Tírã Sĩdónã bê rî gãrã drı̣̃ lâ lésĩ. 9 Tãlâ õjílã ı̣́tı̣́lı̣́lı̣́ ꞌdĩ ꞌbá yî tãsĩ rî, Yésũ drí ngãzó tã âtálé tã ârí ꞌbá íyíkâ rî ꞌbá yî drí kõlóngbõ mvá âsélé ãnyî mbãzó ꞌá lâ, õzó ĩyî íyî lôzé kô. 10 Yésũ ꞌê ĩtí ró, tãlâ õjílã ngá lãzé ꞌbá ndrĩ ꞌdó rû fũꞌá ĩyî ânĩlí gólâ rî dõlé, tãlâ yĩ pâ ró ngá bê kpá ngá lãzé ĩyíkâ rî ꞌbá yî ꞌásĩ, tãlâ gólĩyî nı̣̃ trá kĩ, sı̣́sı̣́ Yésũ pâ õjílã ngá lãzé ꞌbá trá rõô. 11 Õjílã líndrí õnjí drí ômbélé rî ꞌbá yî tãsĩ, õzõ gólĩyî õtírĩ Yésũ rî ndrẽê rî, kôrô líndrí õnjí gólĩyíkâ ꞌdĩ drí gólĩyî lûvũzó ı̣̃nyạ́kú drı̣̃ı̣̂ ôtrê-ôtrê bê ûrû kĩ nĩ rî, “Nî ĩꞌdî Ôvârí rî mvá ꞌî.” 12 Yésũ drí tã ꞌbãzó líndrí õnjí ꞌdĩ ꞌbá yî drí, tãlâ gólĩyî õzó íyî tã lôfõô.
Tã Yésũ drí õjílã mûdrı̣́-drı̣̃-lâ-ngâ-rı̣̃ njĩzó lãjóꞌbá íyíkâ ró rî
(Mãtáyõ 10.1-4; Lúkạ̃ 6.12-16)
13-14 Nĩngá sĩ, Yésũ yî drí ngãzó tã ârí ꞌbá íyíkâ yí bê nĩlí únı̣́ ꞌálâ. ꞌDĩî vósĩ rî, drílâ ngãzó ãgô mûdrı̣́-drı̣̃-lâ-ngâ-rı̣̃ yí drí lẽlé rî ꞌbá yî ậzı̣́lı̣́ âꞌdólé lãjóꞌbá íyíkâ ró. Gõꞌdá nĩngá sĩ, drílĩyî ngãzó ânĩlí gólâ ngálâ. Gólâ njĩ gólĩyî ꞌdĩ, tãlâ gólĩyî õrî ró bê yí bê, gõꞌdá kpá tãlâ yí lâjô ró gólĩyî bê nĩlí úlı̣́ íyíkâ pẽ bê, 15 gõꞌdá gólĩyî ãꞌdô ró bê cú mbârâkã drı̣́-ãcê kâ bê líndrí õnjí lâdrózó õjílã gólĩyî líndrí õnjí drí ômbélé rî ꞌbá yî ꞌásĩ, tãlâ líndrí õnjí ãâfõ ró vólé gólĩyî ꞌásĩ. 16 Nõô yî rĩꞌá ãgô Yésũ drí njĩlí mûdrı̣́-drı̣̃-lâ-ngâ-rı̣̃ rî ꞌbá yî rú lâ yî ĩꞌdî,
Sĩmónã gólâ drí zı̣̃lı̣́ kpá Pétẽrõ rî, 17 Zẽbẽdáyõ rî mvá yî
Yãkóbã yî
Yõwánĩ bê gólĩyî Yésũ drí rú lâ yî zı̣̃lı̣́ kpạ̃rạ̃tı̣́ “ ‘Mõgbárá Mvá” ’ rî, 18 Gólâ njĩ kpá
Ãndĩríyã,
Fílĩpõ,
Bãtõlõméyõ,*
Mãtáyõ,
Tómã,
Yãkóbã Ãlõpáyã rî mvá,
Tãdéyõ,*
Sĩmónã gólâ fĩ ꞌbá õmã ꞌá õmbã ꞌẽlé ꞌbạ̃drı̣̃ tãsĩ rî ĩꞌdî, 19 gõꞌdá
Yúdạ̃ Ĩsĩkãrĩyótã gólâ ꞌẽ ꞌbá Yésũ rî gĩlí fũlı̣́ rî.
Tã Yésũ drí tã ı̣̂sũ ányâ íyî tãsĩ rî êdézó mbı̣̂ rî
(Mãtáyõ 12.22-32; Lúkạ̃ 11.14-23; 12.10)
20 ꞌDĩî vósĩ, Yésũ yî drí ngãzó nĩlí tã ârí ꞌbá íyíkâ yí bê gõlé ꞌbã ĩyî drí rĩzó rî ꞌálâ. Gólĩyî cãcã gõlé ꞌbã ꞌálâ rî vósĩ, õjílã drí rû êꞌbézó óꞌdí ngbạ̃ꞌũ dîrî Yésũ yî rú sĩ lậvũlı̣́ kôrô, tãlâ Yésũ yî õzó îcá nyãsá nyãlé kô. 21 Tã Yésũ drí rĩꞌá ꞌẽlâ ꞌdĩ drí lûꞌúzó áró lâ yî bı̣́lı̣́, gõꞌdá drílĩyî ngãzó ânĩlí, tãlâ yĩ õtrõ ró gólâ bê vólé, tãlâ áâtâ trá ókĩ nĩ rî, “Yésũ ãꞌdô õjílã lîfõ ꞌî.”
22 Gõꞌdá kpá lãꞌbí îmbá ꞌbá ãzâ ꞌbá yî ânĩ ꞌbá ĩyî Yẽrõsãlémã lésĩ rî, ânĩꞌá tã Yésũ kâ rĩꞌá ꞌẽlâ rî ꞌbá yî ndrẽlé ĩyî lı̣̃fı̣́ sĩ, âtâ ĩyî tã mbârâkã Yésũ kâ rî tãsĩ kĩ nĩ rî, “Sãtánã õfẽ mbârâkã nĩ Yésũ drí. ꞌDĩî kúmú líndrí õnjí kâ* rî nĩ rĩꞌá mbârâkã fẽlé drílâ líndrí õnjí lâdrózó ĩꞌdî sĩ lâ vólé õjílã ꞌásĩ.” 23 Gõꞌdá ĩtí, Yésũ ârî tã ꞌdî bê rî, drílâ ngãzó gólĩyî lãꞌbí îmbá ꞌbá ꞌdĩ ꞌbá yî ậzı̣́lı̣́ yí ngálâ. Nĩngá sĩ, drílâ ngãzó rĩlí tã âtálé gólĩyî drí kĩ nĩ rî, “Ĩtí rî, Sãtánã âꞌdô îcáꞌá íyî nyãányâ drõlé vólé õjílã ꞌásĩ ꞌdî ángô tí ró yã? Tã ı̣̂sũ ãníkâ ámâ tãsĩ ányâ ró. 24 Tã âꞌdálâ bê rı̣̃: Õzõ ꞌbã-tı̣̂ õrî rû lônyĩ-lônyĩ ró ạ̃wạ̃ ꞌẽlé rî, ꞌbã-tı̣̂ rî ꞌdĩ îcá kô âdrélé ạ̃wạ̃ ꞌdî ꞌẽlé té õzõ gólĩyî drí fĩî ômbérẽ ãlô rî kâtí. 25 Gõꞌdá kpá õzõ õjílã ạ̃ꞌdı̣́-drı̣̃ ãlô rî kâ õlônyĩ ĩyî lãfálé lônyĩ-lônyĩ rû fũzó ãzí-ãzí bê rî, ꞌdĩî ạ̃ꞌdı̣́-drı̣̃ ꞌdî njãá kô zı̣̃ rû fũfũ rî ꞌdĩ ꞌá. 26 Kpá ĩtí ró, õzõ Sãtánã õfẽ fí mbârâkã trá má drí líndrí õnjí drõzó rî, ꞌdĩî gólâ ngâ trá ạ̃jú ꞌbũlı̣́ íyî nyãányâ bê gõꞌdá gólâ rĩꞌá rû lônyĩ-lônyĩ ró, gõꞌdá gólâ âꞌdô mbârâkã gólâkâ îzãꞌá ꞌwãâ.
27 “Gõꞌdá mĩ nı̣̃ trá, ũgú îcá kô fĩlí jó õjílã gólâ fãfã bê rî kâ ꞌá cú ĩtí õjílã rî ꞌdĩ ômbé ãkó njírí-njírí. Îcá trá fãfã õjílã ꞌdî kâ drí âꞌdólé lậvũlı̣́ kôrô fãfã ꞌbã lı̣́pı̣̂ ꞌdĩ kâ drı̣̃ı̣̂ sĩ. Õzõ óõômbê gólâ trá rî, ũgú drí gõzó fí fĩlí ngá ꞌẽꞌá ûgũlâ rî ûgũlı̣́. Ĩtí rî, fãfã ámákâ lậvũ trá kôrô fãfã Sãtánã kâ drı̣̃ı̣̂ sĩ.
28 “Nõô má âtâ tã pạ̃tı̣́-pạ̃tı̣̃ ꞌî ãnî drí, tã tı̣̂ õnjí õjílã úlı̣́ âtá ꞌbá õnjí Ôvârí rú rî, âꞌdô îcáꞌá cú Ôvârí drí tã õnjí gólĩyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî âyélé. 29 Gõꞌdá õjílã úlı̣́ õnjí âtá ꞌbá Líndrí Tãndí Ôvârí kâ rú rî, îcá kô tã õnjí gólĩyíkâ âyélé ãlôwálâ. Gõꞌdá âꞌdô íyíkâ lậnjı̣̃ tã õnjí ꞌdĩ kâ njı̣̃ꞌá zãâ bạ̃dı̣̃ ạ̃dũkũ ãkó.” 30 Yésũ âtâ úlı̣́ ꞌdĩ ĩtí, tãlâ õjílã ꞌdî ꞌbá yî ꞌê ꞌdásí trá Líndrí Tãndí Ôvârí kâ rú úlı̣́ gólĩyíkâ sĩ kĩ nĩ rî, Yésũ âꞌdô líndrí õnjí zẽlé.
Tã Yésũ rî áró yî tãsĩ
(Mãtáyõ 12.46-50; Lúkạ̃ 8.19-21)
31-32 ꞌDĩî õjílã dũû trá rĩꞌá ĩyî dîrî gbãâ Yésũ rú sĩ. Nĩngá sĩ rî, Yésũ rî ândré gõꞌdá Yésũ rî ậdrúpı̣̃ yí bê drí âcázó. Gólĩyî âcâ bê rî, drílĩyî rĩzó tãkõ ĩví ꞌálâ, tãlâ îcá kô gólĩyî drí âcázó fĩlí kôrô jó ꞌálâ õjílã õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî tãsĩ. Gõꞌdá drílĩyî tã âtízó jó ꞌálâ Yésũ drí, Yésũ rî ậzı̣́lı̣́ ânĩlí ĩyî ngálâ ĩví ꞌálâ. Nĩngá sĩ, õjílã rĩ ꞌbá jó ꞌálâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí tã âtázó Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Ní ndrê drẽ, ánî ândré ánî ậdrúpı̣̃ yí bê rĩꞌá ĩyî ĩví ꞌálâ, gõꞌdá gólĩyî lẽ nî âfõlé ĩyî ngálâ.”
33 Nĩngá sĩ, Yésũ drí ngãzó tã lôgõlé kĩ nĩ rî, “Ámâ ândré ámâ ậdrúpı̣̃ yí bê ĩyíkâ ãꞌdî ĩꞌdî yã? Õjílã ãzâ ꞌbá yî kpá ámâ áró ꞌî.” 34 Ĩtí, drílâ ngãzó võ ndrẽlé dîrî õjílã rĩ ꞌbá pạ̃rạ̃-pạ̃rạ̃ gólâ rú sĩ gbãâ ꞌdĩ ꞌbá yî drı̣̃ı̣̂ sĩ, gõꞌdá drílâ tã âtázó kĩ nĩ rî, “Nĩ ndrê, nõô ámâ ândré yî ĩꞌdî ámâ ậdrúpı̣̃ yí bê ámâ îzó yí bê. 35 Gólĩyî tã Ôvârí drí lẽlé rî ꞌẽ ꞌbá rî, gólĩyî rĩꞌá ámâ ậdrúpı̣̃ yî ĩꞌdî, ámâ îzó yî ĩꞌdî, ámâ ândré yî ĩꞌdî. Má lẽ gólĩyî rõô.”
* 3:18 Bãtõlõméyõ rî rú ãzâ Nãtãnélẽ. * 3:18 Tãdéyõ rî rú ãzâ Yúdạ̃, átá lâ rî rú Yãkóbã. * 3:22 Õjílã õtírĩ tã âtá Sãtánã kúmú líndrí õnjí kâ rî ró rî tãsĩ, úzı̣̂ rú lâ Bẽlĩzãbábã.