7
Ungmemhi ni iSitivini ọ ngme
1 Ighọ Ọga ọyi ekpodalo ugamhi ọ mhila li, ọọ li, “Igẹsikia ingme ni a gue shi ẹ egbe ena e khi?”
2 ISitivini ọọ li, “Inyọghuo ali ita ni e le gba, a ri esọ shi mhẹ ekẹ! Ẹshinẹgba ni ọ mhọli ufumhi, ọ ri egbe khasẹ ita awa Aburaamu abi ọ rọ kie la ekẹ iMẹsopotemia, neni ọ tigbe je ẹoli Arani ya la. 3 Ẹshinẹgba ọọ li, ‘Lase ekẹ ali iteva oyi ẹgbọ eyẹ le, ke je ekẹ ni mhi ya rọkhasẹ ẹ.’*
4 “Ighọ ọ rọte oni ekẹ iKadia vu ya la ẹoli Arani. Abi itali ọ rọ ghu-a se, Ẹshinẹgba ọ ghie ọli je ekẹ ni a ngeli ogbe namo.† 5 Ọa ri ugu okhọghuo akana na li, wẹkhi ukuku ekẹ okhọghuo ọ khi na li. Ama khi Ẹshinẹgba ọ she kpẹ shobọ na li khi lọli ali imimi ọli, e ya le ugu oni ekẹ, abi o rọ tseku khia khi ẹghẹghẹ aghọ Aburaamu ọa bia ọmọ ọkhọghuo ne.‡ 6 Ina Ẹshinẹgba ọ li nu ọli ngme. ‘Imimiẹ e ya khi epfẹse shi ekẹ ni ọa khi oyẹwẹ, e ya khi ighumha, a nasẹ wẹ elemhi ikpe egbhuẹshe asha ene. 7 Ẹshinẹgba ọọ, ama mhi ya nasẹ ushishi ni e ya muno wẹ ighumha. Ini mhi nasẹ wẹ na wẹ se, e ya rọte ushishi oghọ lasele bhale ekẹ ona ya ngeli, e gbo la akana a ga mhẹ.’§* 8 Ighọ Ẹshinẹgba ọ nu Aburaamu shobọ ishẹlẹ-a ni o ya khi irọkhasẹ khi ọgbọ ọ mhuẹ obọ shi oni ishobọ. Ighọ Aburaamu ọ bia Aziki, ọ shẹlẹ ọli-a abi ọ rọ gbe ogbẹlẹ elele. Ighọ Aziki ọ gbo li khi ita iGiekọpu, iGiekọpu ọ gbo li khi ita emọse ogbava ni e khi ititawa.†
9 “Itobọ khi eni imi iGiekọpu ee dọ iJosẹfu ọkọnyọ, e rọli dẹ abi oghumha ya je ekẹ iJipiti. Ama Ẹshinẹgba ọ nu ọli la.‡ 10 Ọ tsumhi ọli obọ ikphakphamhẹ nya. Ọ ri ilẹsingme na iJosẹfu, ọ gbo kpaghiẹ ọli obọ ni ingme oyọli o rọ ghọle iFero ni ọ khi oghie ọyi ekẹ iJipiti. Ighọ ọni oghie ọ rọli leghie ukhomhi iJipiti ali agbala oyọli nya.§
11 “Ighọ okiamhi oniẹmhi o la ekẹ iJipiti ali iKena a pfi ni o pfi osoli oniẹmhi na ititawa ni ẹa ke rọ mẹ eminale e le.* 12 Abi iGiekọpu ọ rọ suọ khi eminale e kpọku shi ekẹ iJipiti, ọ ghie imiọli ni e khi ititawa je oobọ ya bino ododẹ. 13 Utonuzeva ni e ke ye, ọni iJosẹfu ọ gueyẹ inyọghuo ọli ọni lọli khi, aghọ iFero ọ la lẹsẹ ẹgbọ eyi iJosẹfu.† 14 Ighọ iJosẹfu ọ ghie ya rue itali iGiekọpu ali ẹgbọ eyọli nya ni e kugbe khi oshe ẹa la egbhuẹne.‡ 15 Ighọ iGiekọpu ọ je ekẹ iJipiti, ashini lọli ali ititawa e ghu-a shi.§ 16 A tsua ilimhi eyẹwẹ nyenẹ egbe je iShẹkẹmu ya rọ tọ uji ni Aburaamu ọ ri ikpaghọ nu unuẹkpẹ oyi Amọni dẹ.*
17 “Abi oni ẹghẹghẹ o rọ ti ramhi ni Ẹshinẹgba ọ rọ ya ri ishobọ oyọli tsẹ na Aburaamu, ẹgbọ eyawa ni e la iJipiti e lolo bu shi ọ. 18 Ighọ oghie ọlese ni ọa lẹsẹ emhikhọghuo ingme oyi iJosẹfu ọ ke la ukpẹkhomhi shi ekẹ iJipiti.† 19 Ọọ na ẹgbọ eyawa osoli obe, ọ jili ititawa, ọ ri itoto liẹ wẹ, e pfino imiwẹ kua ni eni eniyẹ e ba ghuloa.‡
20 “Oni ẹghẹghẹ a rọ bia iMosisi, ni ọa khi ọmọ na tsẹ. A la owa oyi itali kuẹlẹ ọli iki esẹ.§ 21 Abi ẹẹ ke rọ dobẹ rọli sheli, e rue ọli ya shi epfẹ okẹ. Omi iFero ni ọkpotso ọ mẹ ọli rue, ọ kuẹlẹ ọli abi omi ọli.* 22 IMosisi ọ wẹna owẹna ali ilẹsingme oyi iJipiti, ekpabọ o la ẹmuẹ oyọli ali emini ọọ riẹlẹ.
23 “Abi iMosisi ọ rọ gbe ikpe egbhuẹva, ọ mhọli shi udu khi lọli lẹ ya bino ẹgbọ eyọli ni e khili ẹgbọ iZirẹni. 24 Ighọ ọ mẹ khi ọngi iJipiti ọọ nasẹ ọngi iZirẹni. Ighọ ọ li ye odọsẹ, ọ gbe ọngi iJipiti-a. 25 Eri iMosisi ọ dabi khi ẹgbọ eyẹluẹ e ya mẹ ọli mẹ khi eri Ẹshinẹgba ọ rẹ luẹ ẹ tsumhi ẹgbọ eyọli, ama ẹa lighọ mẹ ọli mẹ. 26 Ogbeakọlọ khi iMosisi ọ bhale ya ẹ khi ẹgbọ iZirẹni aava e nu egbewẹ ẹ khọli, ọọ nono ni lọli rẹwẹ riẹlẹ. Ọọ wẹ, ‘Elọ o zẹ ni ẹẹ ni a gbo li khi inyọghuo egbe a rọ nu egbe ẹ a khọli?’
27 “Ama ọni ọa guẹli ni ọ la ọ ọ ghi iMosisi abọ pfia, ọọ li, ‘Ọghuo ọ rẹ khi ọni ọọ mhẹsẹ na anye ali ọni ọọ sọ ẹzọ na anye? 28 Eri u wa nono ni u li gbe mhẹ-a abi u li gbe ọngi iJipiti a oodẹ?’ 29 Abi iMosisi ọ rọ suọ ona, ọ na pfia je ekẹ oyi iMidiani ya la abi ọpfẹse, ọ bia eniyẹ aava shi aghọ.†‡
30 “Ikpe egbhuẹva e dọsẹ se, agẹni ọ ri egbe khasẹ iMosisi elemhi ẹlẹmhi erali ni oo to ukhomhi ebuli. 31 IMosisi ọ mẹ ọli, o sha li abọ. Ọọ lẹ ni ọ ya bino, uruli oyi Ọnọmhuẹ o lu ọli, ọọ li, 32 ‘Mhẹmhẹ mhi khi Ẹshinẹgba ọyi itita ẹ, Ẹshinẹgba ọyi Aburaamu ali ọyi Aziki, ali ọyi iGiekọpu.’ IMosisi ọọ guọ elemhi ulishi, ọa ke gbudu bino oobọ.
33 “Ọnọmhuẹ ọọ li, ‘Gueghie ekuẹ ni u sọ, ekẹ ni o pfuasẹ u migha. 34 Mhi she mẹ ajilimhẹ ni ẹgbọ eyẹmhẹ ni e la iJipiti ẹ mẹ memena. Mhi she suọ ekperumhẹ oyẹwẹ, mhi she bhale ya mie wẹ pfuese. Bhale memena khi mhi ya ghie ẹ nyenẹ egbe je ekẹ iJipiti.’§
35 “Ọni iMosisi ọna ẹgbọ eyọli e ke ekpẹ kie, ni ẹẹ ọ li, ‘Ọghuo ọ rẹ khi ọni ọ mhẹsẹ ẹ na anye ali ọni ọọ sọ ẹzọ ọyi anye?’ Ẹshinẹgba lọlighuo ọ ri agẹni ni ọ ri egbe khasẹ ọli elemhi ẹlẹmhi erali ni e to ghie iMosisi ọ ka khi ọni ọọ mhẹsẹ ali ọmiepfuese ọyẹwẹ.* 36 Lọli ọ rẹwẹ ya fiẹ lase ekẹ iJipiti, ọ la ekẹ iJipiti ali obini Okẹ Ifulọ ali udu oyẹmhi elemhi ikpe egbhuẹva gbe akanya ọnyaloa ali irọkhasẹ.†
37 “IMosisi lọlighuo ọọ ẹgbọ iZirẹni, ‘Ẹshinẹgba ọ ya rọte elemhi ẹ ghie ọmekẹguele ọnabi mhẹmhẹ ghi ẹ.’‡ 38 Ọ la iteva ebubu ẹgbọ elemhi udu oyẹmhi, li shi agẹni ni ọ ke nu ọli ngme ukhomhi ute iSinai, li she ititawa, ọ mie ungmemhi ni o ri agbọ ọ na ọgbọ, ọ rue ọli na awa.§
39 “Ama eni ititawa ẹa nono ni wẹwẹ e suọ esọ na li, eri e kie iMosisi, e ri udu oyẹwẹ nyenẹ egbe ukhokho je ekẹ iJipiti. 40 Ẹẹ Erọni, ‘Mama ikhumhi na anye ni e ya ri anye ke kia, irari khi anye ẹa lẹsẹ abi iMosisi ni ọ rue anye te iJipiti lasele ọ ke li kia.’* 41 Oni ẹghẹghẹ eni ẹgbọ e rọ mama ikhumhi ni o li abi ozele ena, ee luasẹ ọli, e ghẹlẹ shi oni ikhumhi ni e ri abọ eyẹwẹ mama.† 42 Ighọ Ẹshinẹgba ọ sọ ukhokho gbe wẹ, ọ zẹ ni e ga ovọ, ali uki, ali ikpẹtata abi a li kẹkẹ ọli shi ebe emekẹguele, ni ọọ:
“ ‘Ẹẹ ẹgbọ iZirẹni,
abi a rọ la udu oyẹmhi
ikpe egbhuẹva a luasobo,
mhẹmhẹ a ri iluasobo na?
43 A yasẹ okula oyi
ikhumhi iMolẹki
ali ukpẹtata oyi iRefani,
ni e khi ikhumhi ni
a ri abọ mama ni a ga.
Irarighọ, mhi ya ri ẹgbọ bhale
ya mu ẹ okhọli vu,
e tsua ẹ dọsẹ obini ekẹ iBabilọ.’‡
44 “Ititawa e mhọli igholo oyi ọtsẹlẹ obini elemhi udu oyẹmhi. Abi Ẹshinẹgba ọ li khọkhọ li ye iMosisi, ighọ ọ li riẹlẹ ọli.§ 45 Abi e rọ le oni igholo ugu se, iJoshua ọ tsua li ma egbe bhale ekẹ oyi ishishi ni Ẹshinẹgba ọ khu kua na wẹ. O nu wẹ la ramhi ẹghẹghẹ oyi iDefidi.* 46 IDefidi ni Ẹshinẹgba ọ ri afu na ọ mhila li ini lọli tọ owa na Ẹshinẹgba ọyi iGiekọpu† 47 Ama iSolomoni ọ tọ owa na Ẹshinẹgba.‡
48 “Abibi o ririẹ li, a lẹsẹ khi Ẹshinẹgba nọ Yagha nẹ Nya ọa ya la owa ni ẹgbọ e ri abọ tọ. Lọli o zẹ khi Azaya ọmekẹguele ọ guele khi.
49 “Ẹshinẹgba ọọ, ‘Iloghie o khi
ukpẹkhomhi ni mhia shitọ.
Ekẹ agbọ o khi
akphawẹ-nga oyẹmhẹ.
Owa nabisẹ ẹẹ ẹgbọ
a ya tigbe tọ na mhẹ?
Asha no ghuo o ya gua mhẹ la?
50 Ọa khi mhẹmhẹ-ghuo
mhi ma eni emhi ena nya?’§
51 “Ẹẹ ẹgbọ usuesọ-akhuẹ ni e zese udu oyẹwẹ-a khali igba zuse esọ. A li abi itita ẹ, ni e kie Ayẹmhẹ-nọ-pfuasẹ.* 52 A famhi mẹ ọmekẹguele ọkhọghuo ni itita ẹ ẹa mu okhọli vule shi ọ? Eri e gbo gbolo eghuo-a, ni e mẹ ekẹ guele khi, Ọni ọọ suọ esọ na Ẹshinẹgba ọ ya bhale. Memena ẹẹ a she rọ ọni iKirisiti ọna dẹ, a gbe ọli-a. 53 Ẹẹ ni a rọte obọ oyi agẹni ni Ẹshinẹgba ọ ghie mie ishi, ẹẹ áà kie gbo ri eni ishi gbe akanya.”
A tono iSitivini echẹ
54 Abi eni igbaa eyi iSahẹdiri e rọ suọ ingmemhi ena, e pfaa na li ramhi ni e rọ gbe akọ akọ. 55 Ama iStivini ni ọ mhọli Ayẹmhẹ-nọ-pfuasẹ ọ yasẹ alo idane, ighọ ọ mẹ ugẹmhi oyi ufumhi oyi Ẹshinẹgba, ali iJesu khi ọ migha obita oyi Ẹshinẹgba. 56 Ighọ iSitivini ọọ, “Mhi mẹ khi iloghie o khueghie-a, mhi gbo mẹ iJesu ọni Omi Ọgbọ khi ọ migha obita oyi Ẹshinẹgba.”
57 Abi eni igbaa eyi eni iSahẹdiri e rọ suọ ona, e ri abọ khukhu esọ. Ẹ tsẹsẹ leghe, e vẹ rughu ọli. 58 E tialọ ọli fiẹ ifuapfẹ je ukhokho oni ẹoli, ee tono ọli echẹ. Eni ee tono ọli echẹ e gueghie itsua ni e sọ na ọmọse ọghuo ni a lu iSọlu mhuẹ. 59 Abi e rọ ọ tono iSitivini echẹ, ọ sọ iromhi, ọọ, “IJesu Ọnọmhuẹ, kpẹkpẹ kpe abọ mie ayẹmhẹ oyẹmhẹ.” 60 Ọ de wugha, ọ tsẹsẹ, ọọ li, “Ọnọmhuẹ, kpẹkpẹ khi ri olamhẹ ona mu ota sọ wẹ.” Abi ọ rọ ngme ona se, ọ ghua.
* 7:3 Li zẹ Igbae 12.1 † 7:4 Li zẹ Igbae 11.31; 12.4 ‡ 7:5 Li zẹ Igbae 12.7; 13.15; 15.18; 17.8 § 7:7 Li zẹ Igbae 15.13; Okiali 3.12 * 7:7 Li zẹ Igbae 15.13-14 † 7:8 Li zẹ Igbae 17.10-14; 21.2-4; 25.26; 29.31--35.18 ‡ 7:9 Li zẹ Igbae 37.11,28; 39.2,21 § 7:10 Li zẹ Igbae 41.39-41 * 7:11 Li zẹ Igbae 42.1-2 † 7:13 Li zẹ Igbae 45.1,16 ‡ 7:14 Li zẹ Igbae 45.9-10,17-18; 46.27 § 7:15 Li zẹ Igbae 46.1-7; 49.33 * 7:16 Li zẹ Igbae 23.3-16; 33.19; 50.7-13; iJosh 24.32 † 7:18 Li zẹ Okiali 1.7-8 ‡ 7:19 Li zẹ Okiali 1.10-11,22 § 7:20 Li zẹ Okiali 2.2 * 7:21 Li zẹ Okiali 2.3-10 † 7:29 Li zẹ Okiali 18.3-4 ‡ 7:29 Li zẹ Okiali 2.11-15 § 7:34 Li zẹ Okiali 3.1-10 * 7:35 Li zẹ Okiali 2.14 † 7:36 Li zẹ Okiali 7.5; 14.21; iNọba 14.33 ‡ 7:37 Li zẹ iDẹut 18.15,18 § 7:38 Li zẹ Okiali 19.1--20.17; iDẹut 5.1-33 * 7:40 Li zẹ Okiali 32.1 † 7:41 Li zẹ Okiali 32.2-6 ‡ 7:43 Li zẹ Emọ 5.25-27 § 7:44 Li zẹ Okiali 25.9,40 * 7:45 Li zẹ iJosh 3.14-17 † 7:46 Li zẹ 2 iSam 7.1-16; 1 Okhẹ 17.1-14 ‡ 7:47 Li zẹ 1 Ighie 6.1-38; 2 Okhẹ 3.1-17 § 7:50 Li zẹ Aza 66.1-2 * 7:51 Li zẹ Aza 63.10