\NormalFont\ShortTitle{Ishaya}

{\MTB Katagarda ka

\par }{\MT ISHAYA

\par }{\IMT Kuɓa̱yuwa̱

\par }{\IP Kula ku katagarda ki Ishaya kula ku ɗa ku keneki ka gbayin ko yoku ka na ko yongoi a Urushelima a̱ya̱ n a̱bunda̱i a na a lazai ɗe. Ka yaꞋan ta̱ kadanshi ka atakaci a na iɗika i Yahuda i soꞋi e ekiye aza a Asiriya, n tsu na keneki ka ke ɗekei uma a koɓolo n aza e kelime e le adama a na o yongo n wuma u ciɗa ayin tutu, n tsu na ukpa̱ɗi u kupanaka Ka̱shile u tsu tuka̱ n atakaci. Katagarda ka yaꞋin kpamu kadanshi ke kusheshe ku Ka̱shile a kubana u uma a̱ ni n tsu na a kuyaꞋan n iɗika i na i buwai, n tsu na kpamu o kutono wila̱ u kanna ka Ashibi, n alyuka n kuyaꞋan ka avasa. Ushani u kadanshi ku uyevi punu a katagarda ka u ɗaɗa a masala ma 61:1-2, udani u na Yesu u yaꞋankai ulinga a ayin a na u gita̱i ulinga u ni.

\par }{\IOT Ili i na yi punu udari a katagarda ka nampa:

\par }{\IO Uɓarangi n uzuwakpani 1:1; 12:6

\par }{\IO Atakaci a iɗika kakau 13:1; 23:18

\par }{\IO Afada a̱ Ka̱shile a̱ kuta̱wa̱ aduniyan 24:1; 27:13

\par }{\IO Uɓarangi u kelime n uzuwakpani 28:1; 35:10

\par }{\IO Mogono Hezikaya vu Yahuda n aza a Asiriya 36:1; 39:8

\par }{\IO Akaka a uzuwakpani koɓolo n a̱pa̱ 40:1--55:13

\par }{\IO Uɓarangi kakau n uzuwakpani kakau feu 56:1; 66:24



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Kene ku na Ishaya maku ma Amazo we enei adama a Urishelima n Yahuda a ayin o tsugono a Uzaya, n Jotan, n Ahazu, n Hezikaya ngono n Yahuda.


\par }{\SH Iɗika yu ugbamukaci
\par }
{\Q \VS{2}Gaɗi pana, ka̱ta̱ avu iɗika vu zuwa atsuvu,

\par }{\QB adama a na Vuzavaguɗu u dansa ta̱,

\par }{\Q <<Muku n na n kumgbasai ɗa n la̱na̱i,

\par }{\QB a yaꞋanka mu ta̱ ugbamukaci.


\par }{\Q \VS{3}Anaka e yeve ta̱ maguɓi me le,

\par }{\QB njaki feu n yeve ta̱ ubuta̱ u na kesheku ke le ke ci neꞋe le ilikulya,

\par }{\Q ama aza a Isaraila e yeve ba,

\par }{\QB uma a̱ va̱ e yeve ba.>>


\par }{\Q \VS{4}A̱ɗa̱ iɗika yu unushi,

\par }{\QB uma a na i tukpa n kawuya,

\par }{\Q ka̱tsura̱ ka aza a̱ nkunu,

\par }{\QB muku n na n nekei ka̱ci ke le adama a kuyaꞋan ku kalyaꞋa.

\par }{\Q A̱ ka̱sukpa̱i uye u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗa o goyoi vuza Ciɗa vi Isaraila,

\par }{\QB ali ɗa o bonoi a zuwakai ni kucina̱.


\par }{\Q \VS{5}Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu buwai o morono ma adama ali ɗa a buwai a kulyaꞋa kelime n kulapa wu?

\par }{\QB Yiɗa̱i i zuwai ɗa vi a kulyaꞋa kelime n ugbamukaci?

\par }{\Q Kaci ka̱ nu ki gbaga ba,

\par }{\QB ka̱ɗu ka̱ nu kpamu ka̱ ciya̱ ta̱ muna.


\par }{\Q \VS{6}Ili i na i gita̱i punu a ataka e ene a̱ nu, ali a kubana a kaci,

\par }{\QB babu ubuta̱ u na wi gbaga,

\par }{\Q Sai ukpan wo ojuno,

\par }{\QB n untsu, n ajakata,

\par }{\Q I feu uza̱Ꞌi ba,

\par }{\QB ko wali n akashi ko usuri m maniꞋin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Iɗika i ɗa̱ yo okpo ta̱ agali,

\par }{\QB ɗa kpamu likuci i ɗa̱ i kula̱i n akina.

\par }{\Q Omoci a isai ashina a̱ ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ e kene,

\par }{\QB ɗa a̱ la̱nga̱sa̱i ili dem i na e enei punu.


\par }{\Q \VS{8}A̱ ka̱sukpa̱ ta̱ likuci i Urishelima,

\par }{\QB tsu ka̱pa̱m ka kindi ka kashina ki itacishi,

\par }{\Q ko tsu ka̱pa̱m ka na ki a̱ ubuta̱ u kashina ka̱ nɗimbi ma Ayahuda,

\par }{\QB uteku ci likuci i na a lyaꞋi n kuvon.


\par }{\Q \VS{9}Ishi baci Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB u buwaka aza o yoku n wuma ba,

\par }{\Q ci ishi ta̱ o kokpo tsu Sodom,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu tso okpo tsu Gomora.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi tsa aza o tsugono o Sodom,

\par }{\Q panai wila̱ u Ka̱shile ka̱ tsu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi tsu uma o Gomora.


\par }{\Q \VS{11}Vuzavaguɗu u danai, <<Ka̱bunda̱i ka alyuka ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB yiɗa̱i ki a kuyaꞋanka mu.

\par }{\Q N ciya̱ ta̱ alyuka o kusongu

\par }{\QB a a̱giri koɓolo n anaka a ikyamba ali u laꞋi tsu na n cikalai.

\par }{\Q Mi m mali ma mpasa

\par }{\QB mo obomburom ni nkyon koɓolo nu nraɗika ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}<<Ana vu ta̱wa̱i wa̱ va̱,

\par }{\QB yayi we ecei nu ili i nampa,

\par }{\QB a̱ kuka̱ra̱sa̱ punu a ulanga wa̱ a̱Ꞌisa̱?


\par }{\Q \VS{13}Ka̱sukpa̱ kutuka̱ n alyuka a na i ili i makara wa̱ va̱ ba,

\par }{\QB ili i ma̱gula̱ni i nu yo okpo ta̱ ili yu unata a kuta̱wa̱ wa̱ va̱.

\par }{\Q I ci indana ta̱ ka̱ɗiva̱ ko wotoi u savu, n kanna ka Ashibi, n oɓolo a gbayin,

\par }{\QB ama mpa ma̱ kushuku n oɓolo a kavama a̱ unushi a̱ ɗa̱ a nanlo ba.


\par }{\Q \VS{14}N ciga ka̱ɗiva̱ ko wotoi u savu u ɗa̱,

\par }{\QB koɓolo n ka̱ɗiva̱ kakau a na yi n aɗa ba.

\par }{\Q O okpo mu ta̱ ucanuku a kaci ka̱ va̱,

\par }{\QB mo woꞋo ta̱ n kucanuku u ɗa̱.


\par }{\Q \VS{15}Ayin a na baci i ɗengusa̱i ekiye adama a na i yaꞋan kavasa a kubana wa̱ va̱,

\par }{\QB mi ta̱ o kusokongu a̱shi a̱ va̱

\par }{\Q ko i vasa baci n ugbami,

\par }{\QB mi a kupanaka ɗa̱ ba.

\par }{\Q Ekiye a̱ ɗa̱ a̱ na̱mgba̱ ta̱ nu mpasa ma aza a na i n unushi ba.


\par }{\QB \VS{16}SaꞋi i takpa nshinda̱ n ɗa̱.

\par }{\Q Takpai ukuna u wuya u ɗa̱

\par }{\QB kelime ka̱ va̱.

\par }{\Q ka̱sukpa̱i kuyaꞋan ku kawuya,


\par }{\QB \VS{17}piꞋisai kuyaꞋan ku kasingai,

\par }{\Q la̱nsa̱i nwalu n singai,

\par }{\QB ɓa̱nka̱i aza a na i o kusoꞋo atakaci.

\par }{\Q Ɓa̱nka̱i mkpan,

\par }{\QB koɓolo n agapa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}<<Ta̱wa̱i gogo na ci sheshei koɓolo

\par }{\QB Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\Q Ko a na unushi u ɗa̱ u yaꞋin ɗe tsu na ili i ci yaꞋan ushili ka̱u,

\par }{\QB wi ta̱ o kubono wa̱ri ka̱u tsa akaɗa,

\par }{\Q ko u ɗa wi ushili an kejikenle,

\par }{\QB wi ta̱ o kubono wa̱ri an tsugbere.


\par }{\Q \VS{19}Yu ushuku baci ɗa i tonoi,

\par }{\QB yi ta̱ a kulyaꞋa ili i na i laꞋi n kugaꞋan a iɗika ya,


\par }{\Q \VS{20}ama i iwan baci ɗa i yaꞋin ugbamukaci,

\par }{\QB kotokobi ki ta̱ e kupeɗe mpasa n ɗa̱.>>

\par }{\PP Ɗaɗa ili i na yu uta̱i a̱ una̱ u Vuzavaguɗu.


\par }{\SH Likuci yi unambi wu usuɓi
\par }
{\BB \par }
{\Q \VS{21}Indanai biꞋi tsu na likuci yu uneki u ka̱ɗu

\par }{\QB yo okpoi an kashakanlai.

\par }{\Q Yi ishi ta̱ n kasingai ka̱u

\par }{\QB koɓolo n usuɓi kpamu u tsu yongo ta̱ punu,

\par }{\QB ama gogo na o okpo ta̱ aza a̱ ma̱ga̱la̱ka̱.


\par }{\Q \VS{22}Azurufa a̱ ɗa̱ okpo ta̱ babu a̱miki.

\par }{\QB Ma̱ra̱ ma̱ nu ma na vu laꞋi n kuciga mo okpoi usatari m mini.


\par }{\Q \VS{23}Aza e kelime a̱ ɗa̱ i ta̱ n ugbamukaci,

\par }{\QB okpoi a̱ja̱Ꞌa̱ o oboki,

\par }{\Q okpoi kpamu n ucigi u kalyaꞋa

\par }{\QB koɓolo n ucigi u kisa kuneꞋe.

\par }{\Q A̱ ɓa̱nka̱ aza a na i mkpan ba,

\par }{\QB o doku kpamu e keɓece n ukuna wa aza a na i agapa ba.


\par }{\Q \VS{24}Adama a nannai, Vuzavaguɗu, MalaꞋimili mo Osoji a gaɗi,

\par }{\QB Vuzagbayin va aza a Isaraila u dana ta̱,

\par }{\Q <<To mi ta̱ o kuyotsongu wupa u va̱ wa aza a na a iwain mu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n tsupa wa irala a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{25}Mi ta̱ o kubono ma̱ shilika̱ n a̱ɗa̱,

\par }{\QB mi ta̱ a kulapula ukpa̱ɗi u kusuɓa̱ u ɗa̱

\par }{\Q ka̱ta̱ n takpa ukpa̱ɗi u kuyongo ciɗa u ɗa̱.


\par }{\Q \VS{26}Mi ta̱ o kubonoko n ayaꞋinafada a̱ɗa̱ tsu na ishi ɗe n tsumani,

\par }{\QB koɓolo n aza e kuneke odoki tsu na cau ishi.

\par }{\Q Nannai ɗa e kuɗeke ɗa̱

\par }{\QB Likuci ya aza a Usuɓi,

\par }{\QB Likuci yu uneki u ka̱ɗu.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Sihiyona wi ta̱ a̱ kuciya̱ ushibi n kasingai,

\par }{\QB aza a na a̱ shika̱i unushi i ta̱ a kisa le n usuɓi.


\par }{\Q \VS{28}Ama aza a ugbamukaci n aza a̱ unushi i ta̱ a kuyaꞋan wuni,

\par }{\QB aza a na a iwain Vuzavaguɗu i ta̱ a kuyaꞋan uniꞋwa̱ta̱ngi.


\par }{\Q \VS{29}Vi ta̱ a kupana wono adama a maɗanga mo oku

\par }{\QB ma na vu zuwakai ka̱ɗu,

\par }{\Q vi ta̱ o kokpo n wono adama a kashina ki ishiꞋwan

\par }{\QB ka na vu zagbai.


\par }{\Q \VS{30}Vi ta̱ o kokpo an maɗanga mo oku ma na a̱vuku a̱ ni a lumbai,

\par }{\QB tsu kashina ki ishiꞋwan ka na ka nambai mini.


\par }{\Q \VS{31}Vuza vu utsura wi ta̱ o kokpo an ciꞋiwa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ ulinga u ni u leɓece a akina.

\par }{\Q Ele n ulinga u kawuya u le i ta̱ a̱ kukula̱ koɓolo,

\par }{\QB babu vuza na u kufuɗa wa̱ kima̱sa̱ akina a nanlo.




\par }\Chap{2}{\SH Kusan ku Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ɗa kene ku na Ishaya maku ma Amazo me enei adama a Yahuda n Urishelima.


\par }{\PP \VS{2}A kanna ku uteku,

\par }{\Q kusan ku kpaꞋa ku Vuzavaguɗu ki ta̱ a kuyaꞋan ugiti,

\par }{\QB ki ta̱ o kokpo ku gbayin wa aza a na a buwai,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱ ɗengusa̱ ku ɗa ku laꞋa nsasan n na m buwai dem,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu iɗika kakau i na i buwai n a̱bunda̱i i shida̱ ɗe.


\par }{\PP \VS{3}Uma n a̱bunda̱i i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a dana,

\par }{\Q <<Ta̱wa̱i tsu banai a̱ ubuta̱ u kusan ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a kpaꞋa ku Ka̱shile ka Yakubu.

\par }{\Q Adama a na u yotsongu tsu uye u ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ tsu tsu tono ura̱ u ni.>>

\par }{\Q Wila̱ u Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuta̱ a Sihiyona,

\par }{\QB ka̱ta̱ kadanshi ka̱ ni kuta̱ a Urishelima feu.


\par }{\Q \VS{4}Wi ta̱ a kuyaꞋanka iɗika kakau afada,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u tatsukpa vishili u uma n a̱bunda̱i.

\par }{\Q I ta̱ a kulapa otokobi e le a̱ ka̱ta̱la̱ a ɗa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a jara nsara n le mo okpo tsu nkaun n kugeceke ili.

\par }{\Q Iɗika yo kudoku ya̱ shilika̱ n iɗika i yoku ba,

\par }{\QB ko o doku o yotsongbonoi tsu na a kuyaꞋan kuvon kpamu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}A̱ɗa̱ ntsukaya n Yakubu,

\par }{\QB ta̱wa̱i tsu walai a̱ ubuta̱ u kutashi ku Vuzavaguɗu.


\par }{\SH Kanna ka Vuzavaguɗu
\par }
{\Q \VS{6}Mayun Vuzavaguɗu vu ka̱sukpa̱ ta̱ uma a̱ nu

\par }{\QB aza a kpaꞋa ku Yakubu

\par }{\Q adama a na a shana ta̱ n ukuna u tsuboci wa aza a kasana,

\par }{\QB o yongoi a kuyaꞋansa ulinga u kula̱na̱ tsa aza A̱filisiya̱

\par }{\Q ɗa o ɓolongi una̱ n aza o kutono a̱ma̱li.


\par }{\Q \VS{7}Iɗika i le i shana ta̱ n Azurufa koɓolo n azanariya,

\par }{\QB uciyi u le wi n uteku ba.

\par }{\Q Iɗika i le i shana ta̱ n odoku,

\par }{\QB ekeke o odoku e le i n uteku n kula ba.


\par }{\Q \VS{8}Iɗika i le i shana ta̱ n a̱ma̱li kakau,

\par }{\QB a ci cikpa ta̱ ili i na a yaꞋin n ka̱ci ke le,

\par }{\QB i na ekiye e le a yaꞋin.


\par }{\Q \VS{9}Adama a nannai i ta̱ o kubonoko vuma ukuna u gbani,

\par }{\QB umaci u vuma dem u ciya̱ ugoyi,

\par }{\QB adama a nannai ka̱ta̱ vu cinukpaka le ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Banai i uwa a akpanlai

\par }{\QB ka̱ta̱ i sheɗeku punu a kayala,

\par }{\Q adama o wovon u Vuzavaguɗu

\par }{\QB koɓolo n ugaꞋin u tsugbayin u ni.


\par }{\Q \VS{11}A̱shi a vuza va a̱ra̱ɗi i ta̱ a̱ kuciya̱ kugoyi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ra̱ɗi a uma a yaꞋan ucipiki,

\par }{\Q ka̱ta̱ yeve Vuzavaguɗu endeꞋen u ciya̱ ucikpi a kanna ka nanlo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u zagba ta̱ ɗe kanna

\par }{\QB ka na aza a na i n a̱ra̱ɗi n ugbamukaci,

\par }{\QB ele na a tsu kungbasa ka̱ci ke le

\par }{\QB ra̱ka̱ ci le i ta̱ a kuyaꞋan ugoyi.


\par }{\Q \VS{13}Uma a ugaɗi tsu nɗanga n sida\FTNT{*}{{\FR 2:13 }{\FR{2:13
}}{\FT{Sida maɗanga mo yoku maꞋa ma na mo yotsoi maɗanga ma kakawu}}} n Lebano i ta̱ a kuyaꞋan wuni,

\par }{\QB nannai ɗa feu a kuyaꞋan n uma a gbagbaꞋin ra̱ka̱ a na i tsu nɗanga n Oku ma aza a Bashan,


\par }{\Q \VS{14}nu nsasan mu ugaɗi dem

\par }{\QB ali n aginda a ugaɗi feu,


\par }{\Q \VS{15}mashilya mu ugaɗi de dem

\par }{\QB koɓolo m mashilya ma gbayin,


\par }{\Q \VS{16}n antsu a gbagbaꞋin a̱ mini dem a na i a Tarishi

\par }{\QB n antsu e kenkeꞋen a singai feu.


\par }{\Q \VS{17}Ugbamukaci u vuma wi ta̱ a̱ kuciya̱ kugoyi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ra̱ɗi a uma a yaꞋan ucipiki,

\par }{\Q ka̱ta̱ yeve Vuzavaguɗu endeꞋen u ciya̱ ucikpi a kanna ka nanlo,


\par }{\QB \VS{18}ka̱ta̱ a̱ma̱li a̱ puwa̱nka̱ gbende-gbende.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Uma i ta̱ a kusuma a kuꞋuwa a aɓatsu punu a akpanlai

\par }{\QB koɓolo n enle punu a iɗika,

\par }{\Q adama a wovon u Vuzavaguɗu

\par }{\QB koɓolo n ugaꞋin u tsugbayin u ni

\par }{\QB a ayin a na baci u ɗa̱nga̱i ɗa u gba̱ɗa̱i iɗika.


\par }{\Q \VS{20}A kanna ka nanlo uma i ta̱ a kuvakanku

\par }{\QB mpopi n a̱zuwa̱

\par }{\Q a̱ma̱li a na a yaꞋin n Azurufa n a na a yaꞋin n azanariya dem,

\par }{\QB a na a yaꞋankai ka̱ci ke le adama a na a cikpa.


\par }{\Q \VS{21}I ta̱ a kusuma kubana a aɓatsu a gbagbaꞋin

\par }{\QB a na i a akpanlai n amgbu

\par }{\Q adama o wovon u Vuzavaguɗu

\par }{\QB koɓolo n ugaꞋin u ni,

\par }{\QB a ayin a na baci u ɗa̱nga̱i kugba̱ɗa̱sa̱ iɗika.


\par }{\Q \VS{22}ka̱sukpa̱ kuneke katsura ka̱ nu u vuma,

\par }{\QB a̱yi na wi n ikyamba nu mpasa.

\par }{\Q A̱yi yiɗa̱i tamkpamu wi?




\par }\Chap{3}{\SH Afada adama a Urishelima n Yahuda
\par }
{\Q \VerseOne{1}Indana, Vuzavaguɗu,

\par }{\QB Ka̱shile ko osoji a gaɗi,

\par }{\Q wi ta̱ a kuciga kutakpa Urushelima n Yahuda ili ra̱ka̱ i na a zuwakai katsura.

\par }{\QB Wi ta̱ a kutakpa ubuta̱ u na a̱ ci ciya̱ ilikulya

\par }{\Q n ubuta̱ u na a̱ ci ciya̱ mini dem a Urishelima koɓolo n Yahuda,


\par }{\QB \VS{2}kovonshi koɓolo n kosoji,

\par }{\QB kayaꞋinkafada n keneki,

\par }{\Q aza a kindana koɓolo nu nkoshi m gba̱ra̱-gba̱ra̱,


\par }{\Q \VS{3}vuza kelime vu kinda osoji amangerenkupa n vuza vu tsugbayin,

\par }{\QB aza o odoki, eyevi koɓolo n aza a kindana.


\par }{\Q \VS{4}Mi ta̱ a kuzuwa a̱ɗa̱nga̱ni okpo aza gbagbaꞋin e le,

\par }{\QB muku tamkpamu n lyaꞋaka le tsugono.


\par }{\Q \VS{5}Uma i ta̱ a kutakacikanai,

\par }{\QB yaba dem n vuza ni, yaba dem kpamu n vuza na i ida̱shi ɗeɗevu.

\par }{\Q A̱ɗa̱nga̱ni i ta̱ o kugoyo nkoshi,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na i ili i yoku ba o goyo aza a na i n tsugbayin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Vuza wi ta̱ a̱ kuka̱na̱ vuza ni

\par }{\QB a kpaꞋa ke esheku a̱ ni ka̱ta̱ u dana,

\par }{\Q <<Vi ta̱ n kuminya, okpo vuza kelime vu tsu,

\par }{\QB la̱na̱ ka̱kiza̱ ka agali ka nampa ka.>>


\par }{\Q \VS{7}Ama a kanna ka nanlo wi ta̱ a̱ kushika̱ n ka̱la̱ka̱tsu ka̱u a kudana,

\par }{\QB <<Mi n a̱guma̱ ba.

\par }{\Q Mi n tsuwaꞋa ko akashi a kpaꞋa ku va̱ ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu zuwa mu mo okpo vuza kelime vu uma ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Adama a na Urushelima wi ta̱ a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱,

\par }{\QB Yahuda wi ta̱ a̱ kuyikpa̱,

\par }{\Q kadanshi ke le n ulinga u le ka̱ uta̱ u Vuzavaguɗu ba,

\par }{\QB a kushika tsugbayin ci ni a̱yi e kene.


\par }{\Q \VS{9}Kindi ku a̱shi ku le kuyotsongu ta̱ tsu na i,

\par }{\QB a̱ uta̱i e keteshe a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan ku unushi u le tsu Sodom

\par }{\QB babu usokongi.

\par }{\Q Ili ya atakaci i ɗa a kubana we le,

\par }{\QB o ronoko ta̱ ka̱ci ke le kadama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Danai aza a usuɓi e le i n kadama ko yoku ba,

\par }{\QB a kupana ta̱ uyoꞋo wu ulinga wu usuɓi u na a yaꞋin.


\par }{\Q \VS{11}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a kawuya, kagbanigbani ki ta̱ a kaci ke le,

\par }{\QB i ta̱ a kutsupa le adama a ili i na ekiye e le a yaꞋin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}A̱ɗa̱nga̱ni takacikai uma a̱ va̱,

\par }{\QB a̱ma̱ci lyaꞋi tsugono we le.

\par }{\Q A̱ɗa̱ uma a̱ va̱, aza e kelime a̱ ɗa̱ a uka ɗa̱ ta̱ a kakamba,

\par }{\QB a ɓatsai n a̱ɗa̱ i ka̱sukpa̱i uye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Vuzavaguɗu u da̱sa̱ngu ta̱ a kakuba ka afada ka̱ ni,

\par }{\QB u ɗa̱nga̱ ta̱ adama a na u yaꞋanka uma a̱ ni afada.


\par }{\Q \VS{14}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋan afada,

\par }{\QB aza e kelime n aza gbagbaꞋin a uma a̱ ni, u danai,

\par }{\Q <<A̱ɗa̱ ɗa i la̱nga̱sa̱i kashina ki itacishi ka̱ va̱,

\par }{\QB i ɓolongi a iꞋuwa i ɗa̱ ili i na i pura̱i a ubuta̱ wa aza a unambi.


\par }{\Q \VS{15}Vuzavaguɗu vo osoji a gaɗi u danai, yiɗa̱i vi cigai n kuminjarangu uma a̱ va̱

\par }{\QB ɗa kpamu vi iyai a̱shi a aza a unambi?>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB a̱ma̱ci a Sihiyona i ta̱ n kadanshi ka̱ a̱ra̱ɗi,

\par }{\Q a kuwala n lelei eɗeku ci ishakau,

\par }{\QB a kuyaꞋan kuyun n a̱shi e le,

\par }{\Q ɗa kpamu i a kudasa n adyangi ɗeɗevu,

\par }{\QB n nshingi m gba̱ra̱-gba̱ra̱ u uki a asangulu e le.


\par }{\Q \VS{17}Adama a nannai, Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuzuwa usa̱n a aci a̱ a̱ma̱ci a Sihiyona,

\par }{\QB u zuwa aci e le o okpo n kukpani.


\par }{\PP \VS{18}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa ili dem i na i ci neke yi ugaꞋin, ilikuɗeku, nshingi ma asangulu, n vutali vu kaci,

\VS{19}ili ya atsuvu, m mawaru ma̱ kuyun, koɓolo n ka̱ka̱la̱bi,

\VS{20}ogoni a kaci, ni nshingi ma asangulu i n kazuwatsu, n kuluba vu maniꞋin ma̱ ma̱gula̱ni koɓolo n alaꞋwin,

\VS{21}nkawani mu urotu u ka̱ta̱mba̱ri nu nkawani n vunu,

\VS{22}n aminya a singai, nu ntogu, n a̱bu koɓolo n azuwatsu,

\VS{23}m mindatsu, koɓolo n kuminya ku urumbuki n vutali vu kaci koɓolo m kalaba.


\par }{\Q \VS{24}A na wa yaꞋan ma̱gula̱ni vi ta̱ o kubono ushami,

\par }{\QB a na wa yaꞋan kaɗambura wi ta̱ o kubono kawin,

\par }{\Q a na wa yaꞋan ka̱nji ka na a lapulai sa̱wu wi ta̱ o kubono kukpani,

\par }{\QB a na wa yaꞋan kuminya ku singai wi ta̱ o kubono kakashi,

\par }{\QB a na wa yaꞋan n tsuloboi wi ta̱ o kubono ili i wono.


\par }{\Q \VS{25}Ali a̱ ɗa̱ i ta̱ a kubana ukpa̱ u kotokobi,

\par }{\QB osoji a̱ ɗa̱ i ta̱ a̱ kukuwa̱ a ubuta̱ u kuvon.


\par }{\Q \VS{26}Utsutsu u Sihiyona wi ta̱ a̱ kushika̱ ka̱ta̱ kpamu u yongo n una̱mgbuka̱tsuma̱,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuda̱sa̱ngu a iɗika koshomboɗi.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}A kanna ka nanlo a̱ma̱ci e cindere i ta̱ a̱ kuka̱na̱ vali vi te ka̱ta̱ a dana, <<Ci ta̱ a̱ kuɓa̱na̱ ka̱ci ka̱ tsu ka̱ta̱ kpamu tsu tsulaka ka̱ci ka̱ tsu akashi, ka̱sukpa̱ e ɗeke tsu n kula ku nu. Takpaka tsu wono u nampa.>>


\par }{\SH Masaɓu ma Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VS{2}A kanna ka nanlo Masaɓu ma Vuzavaguɗu mi ta̱ a̱ kugaꞋan ka̱ta̱ kpamu ma̱ ciya̱ tsugbayin, ka̱ta̱ umaci wi iɗika ya wo okpo ili ya a̱ra̱ɗi koɓolo n tsugbayin tsa aza a na a laꞋakai a Isaraila.

\VS{3}Aza a na o okpoi a Sihiyona, n ele vu na a buwai a Urishelima i ta̱ e kuɗeke le uma a ciɗa, a̱yi na baci dem kula ku ni ki uɗani a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na a kubuwa n wuma a Urishelima.

\VS{4}Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuza̱Ꞌa̱ unata wa̱ a̱ma̱ci wa aza a Sihiyona, wi ta̱ a kutakpa mpasa n na n taɗakpakai aza a Urishelima n utsura wa ayinviki a afada koɓolo n ayinviki a akina.

\VS{5}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kupala Kusan ku Sihiyona n aza a na o ɓolongi ɗe n keleshu ka̱ a̱miki koɓolo n ka̱nga̱ a kanna dem, n kutashi ka akina n kayin dem. Tsugbayin tsu Vuzavaguɗu ci ta̱ a kuyaꞋan an ka̱pa̱m ka gbayin ka na ka tsu pala ubuta̱ dem.

\VS{6}Wi ta̱ o kokpo ubuta̱ u kuvuka n kulu adama a usuɗukpi u kanna, koɓolo kpamu n ubuta̱ u kusheɗeku n u kuyongo adama a̱ mini ma na u kuyoꞋo n akpanga.




\par }\Chap{5}{\SH Vishipa vu kashina ki itacishi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mi ta̱ a kuyaꞋanka macigi ma̱ va̱

\par }{\QB vishipa vu kashina ki itacishi i ni,

\par }{\Q macigi ma̱ va̱ mi ta̱ n kashina ki itacishi

\par }{\QB a ubuta̱ u tsuta̱ wu uɓon wu nsasan.


\par }{\Q \VS{2}Ɗa u za̱ɗukpa̱i iɗika ya, ɗa u ɓolongi atali a na i punu,

\par }{\QB ɗa u shikpa̱i nɗanga mi itacishi i na u laꞋi n kuciga.

\par }{\Q U maꞋi punu mashilya ma vuza kindi

\par }{\QB ɗa u doku u lapulai lo ubuta̱ u kupisha umaci u mambulu wa.

\par }{\Q U la̱nsa̱i icuꞋu yu umaci wu nɗanga i singai,

\par }{\QB ama i ɗa i matsai umaci u gbani-gbani.


\par }{\Q \VS{3}<<Gogo na a̱ɗa̱ aza a̱ ida̱shi a Urishelima n uma a Yahuda,

\par }{\QB yaꞋankai tsu afada a nampa mpa n kashina ki itacishi ka̱ va̱.


\par }{\Q \VS{4}Yiɗa̱i yi ishi i gaꞋin n yaꞋan n kashina ki itacishi ka̱ va̱

\par }{\QB u laꞋi i na n yaꞋin ɗe?

\par }{\Q Ana n sheshei mi ta̱ a̱ kuciya̱ umaci u singai,

\par }{\QB yiɗa̱i i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kumatsa umaci u mambulu u singai?


\par }{\Q \VS{5}Gogo na mi ta̱ a kudana wu

\par }{\QB ili i na n kuyaꞋan n kashina ki itacishi ka̱ va̱.

\par }{\Q Mi ta̱ a kutakpa ubaru u na mi ishi n zuwai va,

\par }{\QB ka̱ta̱ ta na ka yaꞋan ula̱nga̱shi,

\par }{\Q ka̱ta̱ m ɓoso mashilya ma,

\par }{\QB ka̱ta̱ ta na a dasasa kaꞋa.


\par }{\Q \VS{6}Mi ta̱ o kubonoko kaꞋa ka̱pula̱ka̱,

\par }{\QB babu ukanaꞋi ko ucimbi

\par }{\QB ka̱ta̱ mataci n awana o gbonguro punu.

\par }{\Q Mi ta̱ a kudana Ka̱shile

\par }{\QB ko yoꞋo mini punu ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Adama a na kashina ki itacishi ka Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB kpaꞋa ki Isaraila ku ɗa,

\par }{\Q aza a Yahuda

\par }{\QB ele ɗa ica̱Ꞌa̱shi i singai i na u cigai.

\par }{\Q U la̱nsa̱i kasingai ama ɗa kucikpa we enei kutsuwa̱n ku mpasa,

\par }{\QB wi indanai ko u kuciya̱ ta̱ usuɓi ɗa kucikpa u panai ma̱shi ma̱ vishili.


\par }{\SH Atakaci koɓolo n afada
\par }
{\Q \VS{8}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a na a tsu tsula iꞋuwa kakau n a̱bunda̱i

\par }{\QB koɓolo n uba̱nga̱ u kumaꞋa kakau n a̱bunda̱i

\par }{\Q ali ubuta̱ dem u kotso,

\par }{\QB ka̱ta̱ vi yongo endeꞋen a̱ ubuta̱ wa.


\par }{\PP \VS{9}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u yaꞋan ta̱ kadanshi atsuvu a̱ va̱ a kupana,

\par }{\Q <<Mayun iꞋuwa n a̱bunda̱i yi ta̱ o kokpo agali,

\par }{\QB ka̱ta̱ iꞋuwa i gbagbaꞋin yo okpo lekeɗi babu vuza punu.


\par }{\Q \VS{10}Nsala kupa n kashina ki itacishi ki ta̱ a̱ kuta̱ m ma̱kya̱n ma aza a Yahuda kenu gbani, nca̱Ꞌa̱tsu kupa mi icuꞋu mi ta̱ a kumatsa ma̱ca̱Ꞌa̱tsu me te koci.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a na a̱ tsu ɗa̱nga̱ n usana

\par }{\QB a̱ kula̱nsa̱ ma̱ra̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ o yongo ɗe ali kayin ka gbayin

\par }{\QB o kusoꞋo ali ma maka le.


\par }{\Q \VS{12}I ta̱ n umolu koɓolo n ugogi a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱ ki ilikulya ke le,

\par }{\QB m medele mi ishipa n vushari koɓolo m ma̱ra̱,

\par }{\Q ama babu kukeɓece n ukuna wi ili i Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ko e keɓece kpamu n ili i na u yaꞋin.


\par }{\Q \VS{13}Adama a nannai uma a̱ va̱ i ta̱ a kubana tsugbashi a iɗika i yoku

\par }{\QB adama a unambi u kuyeve,

\par }{\Q aza a na i n tsugbayin i ta̱ a̱ kukuwa̱ n kambulu,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na a buwai kpamu a̱ kuwa̱ n kakuli.


\par }{\Q \VS{14}Adama a nannai kasaun ko yongoi a kulapula kelentsu ka̱ ni

\par }{\QB ɗa ka̱ ɓa̱yuwa̱i una̱ u ni n wanshi ka̱u,

\par }{\Q ciya̱ ugaꞋin u Urishelima n ka̱bunda̱i ka uma a̱ ni ka̱ zura̱ngu punu a asuvu.

\par }{\QB Aza a gbagbaꞋin n aza a kacaꞋa a na i lo dem, i ta̱ a̱ kuzura̱ngu punu.


\par }{\Q \VS{15}Umaci u vuma dem ra̱ka̱ wi ta̱ a̱ kuciya̱ ugoyi

\par }{\QB ka̱ta̱ o bonoko vuma ukuna u gbani,

\par }{\Q a̱shi a vuza va̱ a̱ra̱ɗi i ta̱ a kuyaꞋan ugoyi.


\par }{\Q \VS{16}Ama Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a̱ kuciya̱ ucikpi, adama a kasingai ka̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ Ka̱shile ka ciɗa ko yotsongu ka̱ci ka̱ ni ciɗa n utsura wu usuɓi u ni.


\par }{\Q \VS{17}Nkyon mi ta̱ a kulina ba̱ri tsu ubuta̱ u kalina u le,

\par }{\QB ka̱ta̱ muku mu nlala n lina a agali a aza a̱ uciyi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza na i o kurono unushi o kutono le ka̱ca̱pa̱ n kawin ko modoruko,

\par }{\QB o kurono kawuya m mabana ma awin,


\par }{\Q \VS{19}ele na i a kudana, <<YaꞋan Ka̱shile ka yaꞋan gogoꞋo,

\par }{\QB yaꞋan u dakaka ulinga u ni

\par }{\Q ciya̱ ce ene u ɗa.

\par }{\QB YaꞋan kusheshe ku Vuza ciɗa va aza a Isaraila ku yawa ɗevu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ku lyaꞋa kelime, ciya̱ ci yeve ku ɗa.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Ili ya atakaci i ɗa wa aza a na e ci ɗeke kawuya ili i singai,

\par }{\QB kasingai tamkpamu e ɗeke yi kawuya,

\par }{\Q aza a na o tsu bonoko ka̱yimbi kokpo kutashi,

\par }{\QB kutashi tamkpmu kubono ka̱yimbi.

\par }{\Q Aza a na o tsu bonoko okono o okpo uyoꞋo,

\par }{\QB uyoꞋo tamkpamu u bono ili yo okono.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza na i n ugboji a̱ a̱shi e le,

\par }{\QB n kuyeve ku ka̱ci ke le feu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a gbagbaꞋin o osoꞋi a̱ ma̱ra̱,

\par }{\QB koɓolo n aza a na e yevei kumbuku ma̱ra̱ mayin,


\par }{\Q \VS{23}ele na a tsu isaka aza a unushi kadanshi n utsura u katsupu u na e kuneke le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a nanna ka singai ka vuza na wi n ka mayun.


\par }{\Q \VS{24}Adama a nannai, tsu na melentsu ma akina ma tsu laɓana ciꞋiwa̱,

\par }{\QB n tsu na kpamu mita̱ me ci leɓece a akina.

\par }{\Q Nannai ɗa aralu e le a kushama

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱pa̱lu e le o ɗoɗo ali wunla̱i u ɗika tsu kubuta̱,

\par }{\Q adama a na a iwan ta̱ wila̱ u Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB ɗa kpamu o goyoi kadanshi ka Vuza ciɗa va aza a Isaraila.


\par }{\Q \VS{25}Adama a nannai wupa u Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kukula̱ adama a uma a̱ ni,

\par }{\QB kukiye ku ni ku ba̱rukpa̱ ta̱ ɗa ku lapai le.

\par }{\Q Nsasan m gba̱ɗa̱i,

\par }{\QB ɗa even a ikyamba o okpoi an ka̱viri a uye u wawaꞋa u likuci.

\par }{\BB \par }
{\Q Ama ko n nannai dem, wupa u ni u kotso ba,

\par }{\QB kukiye ku ni ku buwa ta̱ uba̱rukpi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}U ɗengusa̱i kakashi ku urotu adama a iɗika i na yi dadaꞋin,

\par }{\QB u yaꞋankai aza a na i a uteku wa aduniyan izumgbi n yula̱.

\par }{\Q Ele ta na a̱ ta̱wa̱i n ilaɗi m moloko.


\par }{\Q \VS{27}Ko vuza te vi le woꞋo ko u ta̱ɗa̱tsa̱ ba,

\par }{\QB babu vuza na u gbaɗikai ko u latai,

\par }{\Q babu kaɗambura ka̱ kuyun ka na ka̱ ɗa̱mba̱i

\par }{\QB ko vunu vu kataka vu na vu kasai.


\par }{\Q \VS{28}AyaꞋa e le i ta̱ lyalyaꞋan,

\par }{\QB utan u le gbende wi ta̱ ukatsuki,

\par }{\Q ɗaka va adasukpatsu vo odoku e le wi ta̱ ugbami an katali ka̱ a̱ta̱nza̱ri,

\par }{\QB anci a ekeke o odoku e le a kuwala an kabatalikpau.


\par }{\Q \VS{29}Izumgbi i le ci izumgbi i kawu,

\par }{\QB a̱ yura̱ tsu muku mi ikawu,

\par }{\Q yura̱ tsu na a tsu kiyangu nnama n na a tsu takuma

\par }{\QB ka̱ta̱ a lazaka babu vuza na u kisa le.


\par }{\Q \VS{30}A kanna ka nanlo i ta̱ a kuyaꞋan yura̱

\par }{\QB tsu na mala ma tsu vutsukpa n yura̱.

\par }{\Q Vuza wi inda baci a iɗika i ɗekpu,

\par }{\QB wi ta̱ e kene ka̱yimbi n atakaci,

\par }{\QB ko kutashi ki ta̱ o kubono ka̱yimbi adama e eleshu.




\par }\Chap{6}{\SH Ka̱shile ke ɗekei Ishaya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱ya̱ ka na mogono Uzaya u kuwa̱i, ɗa me enei Vuzavaguɗu ida̱shi zuva a kakuba ko tsugono n tsugbayin, ɗa wanshi u kuminya u ni u shanai A̱Ꞌisa̱ a gbayin.

\VS{2}Anan Corobin\FTNT{*}{{\FR 6:2 }{\FR{6:2
}}{\FT{Corobin ili i wuma i ɗa n evelyu}}} a shamgbai ɗe a gaɗi vi ni, yaba dem vi le n evelyu a̱ ta̱li, ere a ɗa a palakai a̱shi, e re kpamu a palakai ene, ere a na a buwai a ɗaɗa a na i a kuyaꞋanka ciɗinkpi.

\VS{3}E meɗekenshenei,

\par }{\Q <<Vuza ciɗa, vuza ciɗa, vuza ciɗa a̱yi ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB iɗika dem i shana ta̱ n tsugbayin ci ni.>>

\VS{4}Adama a kacaꞋa ka̱ ka̱la̱ka̱tsu ka vuza na u yaꞋin meɗevile ɗa iga̱Ꞌin a̱ utsutsu a̱ gba̱ɗa̱i ali n uvari wa dem, ɗa a̱Ꞌisa̱ a gbayin a shanai n ka̱nga̱.


\par }{\PP \VS{5}N danai, <<Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa̱ va̱, n yawa ta̱ uteku, mpa una̱ u va̱ u tsu gaꞋan ba, ɗa kpamu mi o kuyongo n uma a na i n kadanshi ka singai a̱ una̱ u le ba. Me ene ta̱ Mogono ma, Vuzavaguɗu MalaꞋimili n a̱shi a̱ va̱.>>


\par }{\PP \VS{6}Corobin vi te vi imkpai ɗa vu ta̱wa̱i wa̱ va̱ n ka̱ga̱ruwa̱shi e kukiye ku ni, ka na u kaɓai n ikaɓatsu ya akina ɗe a katalikalyuka.

\VS{7}Ɗa u saꞋwai una̱ u va̱ n ka̱ga̱ruwa̱shi ka ɗa u danai, <<Indana, ili i nampa i saꞋwa ta̱ una̱ u nu, a takpa ta̱ kawuya ka̱ nu, ɗa kpamu a cinukpakai nu unushi u nu.>>


\par }{\PP \VS{8}Ɗaɗa m panai ka̱la̱ka̱tsu ka Vuzavaguɗu a kudana, <<Yayi n kusuku? Yayi u kubana ka tsu?>>

\par }{\PP Ɗa mu ushuki, <<Mpa ɗa na. Suku mu.>>

\VS{9}Ɗaɗa u danai, <<Bana vu dana uma a nampa,

\par }{\Q << <Yi ta̱ a kupana mayin, ama ye kuyeve ba.

\par }{\QB Yi ta̱ a kinda mayin, ama ya̱ kuka̱na̱ punu ili ba.>


\par }{\Q \VS{10}Zuwa a̱ɗu a uma a nampa a kpanduku,

\par }{\QB vu votsuku atsuvu e le

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vu pala a̱shi e le.

\par }{\Q Nannai ɗa baci ba, i ta̱ a̱ kene n a̱shi e le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a pana n atsuvu e le,

\par }{\QB e yeve n a̱ɗu e le

\par }{\Q ka̱ta̱ a sabaꞋa o potso.>>


\par }{\PP \VS{11}Ɗaɗa me ecei, <<Ali makyan me ne maꞋi, Vuzavaguɗu?>>

\par }{\PP Ɗa wu ushuki mu,

\par }{\Q <<Ali sai ayin a na iɗika kakau yo okpoi agali

\par }{\QB babu vuza vi ida̱shi ɗe,

\par }{\Q sai ayin a na iꞋuwa yo okpoi lekeɗi,

\par }{\QB ashina feu o bonoi a̱pula̱ka̱,


\par }{\Q \VS{12}sai ayin a na Vuzavaguɗu u suki yaba dem daꞋin,

\par }{\QB ɗa iɗika ya yo okpoi lekeɗi.


\par }{\QB \VS{13}Ko ka̱pa̱m ka uma kaꞋa baci ko okpoi koci,

\par }{\QB ko ta na a una le baci feu.

\par }{\Q Ama tsu na a̱gunli o tsu okpo

\par }{\QB a ayin a na baci a kapai nɗanga,

\par }{\QB ta feu uma o yoku a na n zagbai o kokpo nannai.>>




\par }\Chap{7}{\SH A̱ suki Ishaya a kubana u mogono Ahazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayin a na Ahazu, kolobo ko Jotan matsukaya ma Uzaya u lyaꞋi tsugono ci Yahuda, n Rezin mogono ma Siriya, m Paka kolobo ka Ramaliya mogono ma aza a Isaraila o foɓusoi kubanka aza a Urushelima n kuvon. N nannai dem a fuɗa a yaꞋan ili i yoku ba.


\par }{\PP \VS{2}Gogo na a dana ta̱ kpaꞋa ku Dawuda, <<Siriya u yaꞋan ta̱ una̱ u te n Ifirayimu.>> Ɗaɗa ka̱ɗu ka Ahazu n ka uma a̱ ni a̱ gba̱ɗa̱i, tsu na nɗanga n kakamba n tsu gba̱ɗa̱ adama a̱ wunla̱i.


\par }{\PP \VS{3}Ɗaɗa Vuzavaguɗu u danai Ishaya, <<Uta̱ avu n kolobo ka̱ nu Shiya-jashubu, adama a na i cina ɗe Ahazu a uteku u ma̱ka̱riki ma na me ci yene mini ɗe a kaginda ka kadaɓa ka na ki ɗevu n uye a̱ ubuta̱ u na a̱ tsu za̱Ꞌa̱ akashi.

\VS{4}Dana yi, <YaꞋan mayin, shamgba bini ka̱ta̱ kpamu vu pana wovon ba. Ka̱ta̱ ka̱ɗu ka̱ nu ka̱ muɗa̱ adama a̱ ngunli ma akina n re n nampa n na mi a̱ kulula̱ na ba, ko adama a wupa u gbani-gbani u Rezin n Asiriya koɓolo n wu muku u Ramaliya ba.

\VS{5}Aram n Ifirayimu koɓolo m muku n Ramaliya o foɓuso ta̱ kawuya a kubana wa̱ nu, a danai

\VS{6}<<Ka̱sukpa̱ tsu kambuku Yahuda, yaꞋan tsu kara yi apashi-apashi tsu pecuku ka̱ci ka̱ tsu, ka̱ta̱ tsu zuwa maku ma Tubalu mo okpo mogono me le.>>

\VS{7}Ama ili i na Ka̱shile Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\BB \par }
{\Q << <Ili yi lo ba,

\par }{\QB ko ili ya kuyaꞋan ba,


\par }{\Q \VS{8}iɗika i gbayin i Siriya i ɗaɗa Dimaska,

\par }{\QB mogono ma Dimaska tamkpamu ma ɗaɗa Rezin.

\par }{\Q A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ a̱ya̱ amangatatsu n tawun

\par }{\QB i ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ uma a Ifiraimu gbani-gbani, ko vuza wa kubuwa ba.


\par }{\Q \VS{9}Iɗika i gbayin i Ifirayimu i ɗaɗa Samariya,

\par }{\QB mogono ma Samariya tamkpamu a̱yi ɗa maku ma Ramaliya.

\par }{\Q Vu shamgba baci n katsura n uneki u ka̱ɗu u nu ba,

\par }{\QB va kufuɗa kushamgba ba, ko kenu.> >>


\par }{\SH Urotu wi Imanuwelu
\par }
{\PP \VS{10}Ɗaɗa kpamu Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi n Ahazu.

\VS{11}<<Ece Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu u yotsongu wu urotu, ko ta baci u ɗa wi uzura̱ngi ɗaka ko uzura̱ngi gaɗi ka̱u.>>


\par }{\PP \VS{12}Ama ɗa Ahazu u danai, <<Me kece ba, Mi o kukondo Vuzavaguɗu ba.>>


\par }{\PP \VS{13}Ɗaɗa Ishaya u danai, <<Panai gogo na a̱ɗa̱ kpaꞋa ku Dawuda. Kupiya uremi u ka̱ɗu u uma u yawa ba? Sai kpamu i piya uremi u ka̱ɗu u Ka̱shile ka̱ va̱?

\VS{14}Adama a nannai Vuzavaguɗu n ka̱ci ka̱ ni wi ta̱ e kuneke ɗa̱ urotu, mekere ma na ka̱ta̱ me yevei vali ba mi ta̱ a kuyaꞋan ka̱tsuma̱ u matsa maku, ka̱ta̱ e ɗeke maꞋa Imanuwelu\FTNT{*}{{\FR 7:14 }{\FR{7:14
}}{\FT{Kaci ka kula Imanuwelu ɗaɗa Ka̱shile ki ta̱ koɓolo n a̱ tsu}}}.

\VS{15}Wi ta̱ a kutakuma ukuja u mani ka̱ta̱ u lyaꞋa ishigi, ayin a na baci u yevei kuꞋiwan ka gbani-gbani ka̱ta̱ u zagba kasingai.

\VS{16}Ama kafu maku ma ma fuɗa kuꞋiwan ka gbani-gbani ka̱ta̱ u zagba kasingai, iɗika yi ngono n re n na yi a kupana wovon wa yi ta̱ a kuyaꞋan u ka̱sukpi.

\VS{17}Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kutuka̱ wu n atakaci, avu n uma a̱ nu koɓolo m kpaꞋa ke esheku a̱ nu, ayin a nanlo a saꞋwa kuyaꞋan we le ba ali n ayin a na aza e Ifirayimu e pecemgbenei n Yahuda. Wi ta̱ a̱ kutuka̱ m mogono ma Asiriya ma takacika wu.>>


\par }{\PP \VS{18}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋanka aza a Masar izumgbi i yula̱, ka̱ta̱ a̱ ta̱wa̱ tsa ayun a na i daꞋin e nyeneke n Nilu ka̱ta̱ feu aza a Asiriya a̱ uta̱ a iɗika i le a̱ ta̱wa̱ ci ishigi.

\VS{19}I ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a vaku ra̱ka̱ vi le a iɗika i na yi n tsuta̱, koɓolo n a̱ra̱Ꞌa̱, n aɓatsu a atali ali n ubuta̱ wu nɗanga ma awana dem.


\par }{\PP \VS{20}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ o kukopuku mogono ma Asiriya ma upashi u kuyene ku Efarata ka̱ta̱ u yaꞋan ulinga n a̱yi tsu kutanu, ciya̱ a puna aci a̱ a̱ɗa̱, n cileme ci ikyamba tsu ɗa̱, ali nu ntsa̱ka̱ dem.


\par }{\PP \VS{21}A kanna ka nanlo ka, vuma wi ta̱ a kubuwa m medendem me te koɓolo nu nraɗika n re n wuma.

\VS{22}Adama a̱ ka̱bunda̱i ka mani ka na a̱ ci ciya̱ we le, wi ta̱ a̱ kuciya̱ ukuja u mani u na u kutakuma. Aza a na a buwai punu a iɗika ya ra̱ka̱ i ta̱ a kutakuma ukuja u mani ka̱ta̱ o doku kpamu a lyaꞋa ishigi.


\par }{\PP \VS{23}A kanna ka nanlo, a̱ ubuta̱ dem u na wi ishi n ashina a itacishi a na a̱ kuciya̱ punu ili i na i kuyawa azanariya a̱kpa̱n-a̱kpa̱n, i ta̱ o kubono imacishi i kavama n awana.

\VS{24}Ali i ta̱ a kubana ɗe n utan n aya, adama a na iɗika ya yi ta̱ a kuyaꞋan upali n imacishi i kavama koɓolo n awana.

\VS{25}Aginda a na a saꞋwai kuciya̱ ucimbi ɗe n kushe, yi ta̱ a kupana wovon u kubana ɗe adama a imacishi i kavama koɓolo n awana. Ubuta̱ wa wi ta̱ o kubono tsu ubuta̱ u na anaka o ci yongo ushikpi ka̱ta̱ kpamu nlala n yongo ilaɗi a uteku u le.




\par }\Chap{8}{\SH Asiriya, ili yu ulinga i kuvon i Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u danai mu, <<Ɗika meshemberu ma katali mu wanshi, ka̱ta̱ vu ɗana punu mayin Maha-shala-hasha-baza\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FR{8:1
}}{\FT{Kupura̱ ku gogoꞋo n kulazaka gogoꞋo,
}}} n kayakiɗani ka na a kiwanakai.

\VS{2}Mi ta̱ e kuɗeke ganu Uriya n Zakariya kolobo ka Jeberekiya o okpo mu ngan n singai.>>


\par }{\PP \VS{3}Ɗa n vaki n vuka vu va̱ keneki, ɗa u yaꞋin ka̱tsuma̱ ɗa u matsai maku mo koloɓo. Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<NeꞋe yi kula Maha-shala-hasha-baza.

\VS{4}Kafu maku ma fuɗa kuɗeke <Dada> ko <Mma,> mogono ma Asiriya mi ta̱ a̱ kupura̱ uciyi u Dimaska koɓolo n wa aza Samariya.>>

\VS{5}Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi nu mpa kpamu,

\VS{6}<<Adama a na uma a nampa a iwan ta̱ kuyene ku mini ma sawu ma Shilo, ɗa a yaꞋin ma̱za̱nga̱ adama e Rezin koɓolo m maku ma Ramaliya,

\VS{7}Adama a nannai Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kutuka̱ le m mini ma gbayin me kuyene ma na ma kaya, ɗaɗa mogono ma Asiriya n utsura u ni dem. Mi ta̱ e kuyene ma lyaꞋa nyeneke n ni dem koɓolo ni nka̱riki feu,

\VS{8}ka̱ta̱ ma̱ pura̱ngu ali ma lyaꞋa a kubana a Yahuda, tsu na mini ma ci lyaꞋa ali a kubana e kuɗeku. Wi ta̱ a̱ kuba̱rukpa̱ evelyu a̱ ni ka̱ta̱ u la̱na̱ iɗika i ɗa̱, avu Imanuwelu.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Ɓolongi Ra̱ka̱ vu ɗa̱ adama o wovon a̱ɗa̱ iɗika kakau,

\par }{\QB panai a̱ɗa̱ iɗika i daꞋin,

\par }{\Q lyaꞋi kelime n ofoɓuso adama o kuvon, ama i ta̱ a kugbasha ɗa̱,

\par }{\QB mayun ɗa foɓusoi adama o kuvon i ta̱ a kugbasha ɗa̱.


\par }{\Q \VS{10}Sheshei ili i na i kuyaꞋan, ama ya̱ kuciya̱ uye ba,

\par }{\QB doki ugboji u ɗa̱ utsura, ama u ɗa wi a kubana ɗa̱ nanlo ba,

\par }{\QB adama a na Ka̱shile ki ta̱ koɓolo n a̱ tsu.


\par }{\SH Panai wovon u Ka̱shile, tonoi Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VS{11}Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi nu mpa n utsura u danai ka̱ta̱ n tono uye u uma a nampa a ba,

\VS{12}<<Ka̱ta̱ i ɗeke kusheshe ku gbani-gbani ili i na uma e ci ɗeke kusheshe ku gbani-gbani ba, ka̱ta̱ kpamu i pana wovon wi ili i na ele a tsu pana wovon ba.

\VS{13}Vuzavaguɗu MalaꞋimili a̱yi ɗa koci vuza na va kindana tsu vuza ciɗa, a̱yi ɗa va kupana wovon, yaꞋan a̱yi wo okpo wu ili i wovon koci,

\VS{14}wi ta̱ o kokpo a̱Ꞌisa̱, ama wi iꞋuwa ya aza a Isaraila dem wi ta̱ o kokpo katali ka na ka tsu zuwa uma a̱ ta̱ɗa̱tsa̱ n kakpanlai ka na ka tsu zuwa uma a̱ yikpa̱. Ama wa aza a Urushelima wi ta̱ o kokpo maza koɓolo m maza ma̱ nnu a kubana we le.

\VS{15}Aza e le o yoku n a̱bunda̱i i ta̱ a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱, ka̱ta̱ a̱ yikpa̱ ali o koɗo, i ta̱ a kaza le ali e reme le a lazaka.>>

\VS{16}Ɓa̱na̱i kuyotsongusu ku Ka̱shile, ka̱ta̱ i dana kadanshi ka̱ ni wa aza a na i o kutono mu.

\VS{17}Mi ta̱ a kuvana Vuzavaguɗu, a̱yi na u shirikpa̱ka̱i kpaꞋa ku Yakubu kucina̱. Mi ta̱ e kuneke katsura ka̱ va̱ wa̱ ni.

\VS{18}Mpa ɗa na, koɓolo m muku n na Vuzavaguɗu u nekei mu. A̱ tsu urotu u ɗa u Vuzavaguɗu MalaꞋimili wa aza a Isaraila, u na wi ida̱shi a Kusan ku Sihiyona.


\par }{\PP \VS{19}Uma o yoku a dana wu baci vu bana vu takpa uteku wa aza a̱ a̱guma̱ n oboci, n aza a na a tsu kumba ibori, u gaꞋan uma a bana o folono Ka̱shile ke le ba? Yiɗa̱i i zuwai ɗa vuza u kubana wa̱ a̱kpisa̱ a̱ una̱ wa aza a wuma?

\VS{20}A ukuna u kadanshi ka̱ wila̱ n kuyotsongusu, a dansa baci ili i na kadanshi ka nampa ki a kudansa ba, i ɗaɗa adama a na i n kutashi ba.

\VS{21}I ta̱ a kupasamgbanai punu a iɗika ya, n atakaci a gbayin koɓolo n kambulu. Ayin a na baci a panai kambulu, i ta̱ a kuyaꞋan wupa ka̱ta̱ a dansa kadanshi ka gbani-gbani a kubana u mogono me le n Ka̱shile ke le, ka̱ta̱ a kpatala a̱shi e le a uɓon u yoku.

\VS{22}Ka̱ta̱ a indana a iɗika e ene atakaci koɓolo n ka̱yimbi n ka gbani-gbani ka na ki lo, ka̱ta̱ a vakangu le a̱ ubuta̱ u ka̱yimbi wa.




\par }\Chap{9}{\SH A matsaka tsu ta̱ maku
\par }
{\PP \VerseOne{1}N nannai dem, babu ka̱yimbi kpamu adama a aza a na i a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci. A ayin a na a lazai ɗe o goyo ta̱ iɗika i Zabalun koɓolo n iɗika i Nafutali, ama na kelime wi ta̱ a kucikpa Ga̱lili va aza a̱ ka̱yimbi, n uye u mala u na u walai n upashi u kuyene ku Urudu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Uma a na i a nwalu a̱ ka̱yimbi,

\par }{\QB e ene ta̱ kutashi ku gbayin,

\par }{\Q aza a na i o kuyongo a̱ kulu ki iɗika ya̱ a̱kpisa̱,

\par }{\QB we le kutashi ki ta̱ a ku akana.


\par }{\Q \VS{3}Yi ta̱ a kuzuwa iɗika ya aza a Isaraila i gbonguro,

\par }{\QB ka̱ta̱ uma a̱ ni a yaꞋan ma̱za̱nga̱ ka̱u.

\par }{\Q I ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ a kubana wa̱ nu,

\par }{\QB tsu na uma a ci yaꞋan ma̱za̱nga̱ a ayin a vikyaꞋa,

\par }{\QB n tsu na kpamu osoji a ci yaꞋan ma̱za̱nga̱ i baci e kupece ili i na a̱ pura̱i gbani a̱ ubuta̱ u kuvon.


\par }{\Q \VS{4}Tsu na vi yaꞋin ɗa vu unai osoji a Midiya, tsu nanlo tsu ɗa va kuyaꞋan ka̱ta̱ vu koɗo

\par }{\QB maɗanga ma kaburakpatsu ka tsugbashi ke le,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu takpa ucanuku wa̱ a̱miki u na wi a avangatsu e le.

\par }{\QB Vi ta̱ o kukoɗo kalangu ka vuza na u ci neke atakaci.


\par }{\Q \VS{5}I songu ataka dem o kovonshi a na a yaꞋankai ulinga a̱ ubuta̱ u kuvon koɓolo m

\par }{\QB motogu ma na ma saꞋwai mpasa,

\par }{\QB wo okpo an maniꞋin ma akina.


\par }{\Q \VS{6}A matsaka tsu ta̱ maku, wa̱ tsu u ɗa e nekei maku, tsugono ci ta̱ a kushamgba a kaci ka̱ ni.

\par }{\QB I ta̱ e kuɗeke yi vuza va

\par }{\QB odoki vi ili i Mereve, Ka̱shile MalaꞋimili,

\par }{\QB Dada vu uteku n uteku, Mogono ma̱ ma̱ta̱na̱.


\par }{\Q \VS{7}Tsugono ci ni m ma̱ta̱na̱ ma̱ ni

\par }{\QB mi o kukotso ba.

\par }{\Q Wi ta̱ a kulyaꞋa tsugono ci ni tsu na tsu uta̱i a̱ ubuta̱ wa akaya a̱ ni Dawuda,

\par }{\QB u ka̱na̱ tsu ɗa ka̱ta̱ u la̱na̱ tsu ɗa,

\par }{\Q n ugaꞋin m ma̱ta̱na̱ kpamu

\par }{\QB ali sai uteku n uteku. Ucikali u Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a kushatangu ili i nanlo.


\par }{\SH Wupa u Vuzavaguɗu adama a aza a Isaraila
\par }
{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu u suku ta̱ kadanshi ka na ka̱ kpa̱ɗa̱i kuyokpo u Yakubu,

\par }{\QB ka ɗa ki ta̱ ta na a̱ kuta̱wa̱ wa aza a Isaraila.


\par }{\Q \VS{9}Uma ra̱ka̱ i ta̱ e kuyeve kaꞋa,

\par }{\QB Ifirayimu n aza a na i ida̱shi a Samariya,

\par }{\Q ele na i a kadanshi n a̱ra̱ɗi koɓolo n a̱ɗu a gbani-gbani,


\par }{\Q \VS{10}<<Iputa̱ ya i yikpa̱ ta̱ a iɗika,

\par }{\QB ama ci ta̱ a kumaꞋasaka i ɗa n atali a na e sheꞋwei mayin,

\par }{\Q maɗanga ma zaitu ma yaꞋan ta̱ uvakangi,

\par }{\QB ama ci ta̱ o kubono tsa̱ shikpa̱ punu nɗanga ma akawu a una̱ u nanlo wa.>>


\par }{\Q \VS{11}Ama ɗa Vuzavaguɗu u ɗengusa̱i irala i le aza e Rezin a̱ shilika̱i n ele,

\par }{\QB ɗa u kushangi irala i le ya.


\par }{\Q \VS{12}Aza a Siriya a̱ uta̱i a kasana, A̱filisiya̱ a̱ uta̱i a̱ ka̱livi

\par }{\QB ɗa a kambuki aza a Isaraila n anga e le uɓa̱yuwi.

\par }{\Q Ama n nannai dem wupa u Vuzavaguɗu u kotso ba.

\par }{\QB Ka̱kuꞋun ka̱ ni ka buwa ta̱ ukuꞋunki an wa lapa.


\par }{\Q \VS{13}Ama uma a o bono u vuza na wu unai le ba,

\par }{\QB ko a̱ la̱nsa̱ Vuzavaguɗu MalaꞋimili vu na u takacikai le.


\par }{\Q \VS{14}A kanna ke te Vuzavaguɗu wi ta̱ a kugbatya kaci n winja wa aza a Isaraila dem,

\par }{\QB koɓolo n kacaka ke kekeme ka mashuwa ka singai ka m mita̱ dem,


\par }{\Q \VS{15}nkoshi m gba̱ra̱-gba̱ra̱ n aza a gbagbaꞋin ele ɗa kaci ka,

\par }{\QB eneki a na a yaꞋin kuyotsongu ka aꞋuwa ele ɗa winja.


\par }{\Q \VS{16}Aza a na o tonoi n uma a nampa a vakangu le ta̱,

\par }{\QB ɗa aza a na a vakangi va a̱ puwa̱nka̱i.


\par }{\Q \VS{17}Adama a nannai Vuzavaguɗu wi a kupana uyoꞋo n a̱ɗa̱nga̱ni ba,

\par }{\QB wi kpamu a kupana asuvayali a mkpaꞋan n agapa ba,

\par }{\Q adama a na yaba dem wi n asuvu a singai ko n ukuna u singai a kubana a̱ ubuta̱ u Ka̱shile ba,

\par }{\QB una̱ u yaba dem wi ta̱ a kudansa ili i gbani-gbani.

\par }{\Q N nannai dem, wupa u ni u kotso ba,

\par }{\QB kukiye ku ni ku buwa ta̱ uɗengushi an wa lapa.


\par }{\Q \VS{18}Mayun kawuya ka̱ tsu kula̱ ta̱ tsa akina,

\par }{\QB ko tsu songu ta̱ awana n kapanɗalala,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu ke leɓece kakamba ka gbayin n akina

\par }{\QB ali ka̱nga̱ kuta̱ a̱gusu-a̱gusu.


\par }{\Q \VS{19}N wupa u Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB iɗika yi ta̱ a̱ kuciya̱ uva̱li,

\par }{\Q ka̱ta̱ uma e leɓece a akina,

\par }{\QB babu vuza na u kisa vuza ni.


\par }{\Q \VS{20}A usingai i ta̱ a kuminjarangu, ama kambulu ko kukotso le ba,

\par }{\QB a ugula̱ i ta̱ a a kulyaꞋa, ama i a̱ kucuwa̱ ba.

\par }{\Q Yaba dem wi ta̱ a kutakuma inyama yi muku n na u matsai.


\par }{\Q \VS{21}Manasa wi ta̱ a kulyaꞋa Ifirayimu, ka̱ta̱ feu Ifirayimu u lyaꞋa Manasa.

\par }{\QB Dem vi le o bono a tsurala n Yahuda.

\par }{\Q N nannai dem, wupa u ni wi o kukotso ba,

\par }{\QB kukiye ku ni kpamu ku buwa ta̱ uɗengushi an wa lapa.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a na a̱ tsu kpa̱ɗa̱ kuzuwa wila̱ mejege,

\par }{\QB koɓolo n aza a na e ci neke wila̱ wa atakaci,


\par }{\Q \VS{2}a̱ sa̱nka̱ aza a unambi ili i na yi i le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a isa kasingai a̱ ubuta̱ u uma a̱ va̱ a na i a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci,

\par }{\Q o bonoko agapa a̱ a̱ma̱ci ilikulyaꞋa i le

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a̱ fa̱ba̱na̱ ili yi mkpan.


\par }{\Q \VS{3}Yiɗa̱i va kuyaꞋan a kanna ka atakaci,

\par }{\QB kawuya kuta̱ baci daꞋin ɗa ka̱ ta̱wa̱i?

\par }{\Q U yayi va kusuma va bana va̱ la̱nsa̱ uɓa̱nki?

\par }{\QB Te ɗai va kuka̱sukpa̱ uciyi u nu?


\par }{\Q \VS{4}Va kubuwa n ili i na va kuyaꞋan ba, sai vu kuɗa̱ngu koɓolo n agbashi

\par }{\QB ko vu yikpa̱ a̱ ubuta̱ wa aza a na a unai ɗe.

\par }{\Q N nannai va dem, wupa u ni u kotso ba,

\par }{\QB kukiye ku ni ku buwa ta̱ uɗengushi an wa lapa.


\par }{\SH Afada a̱ Ka̱shile a kubana wa aza a Asiriya
\par }
{\Q \VS{5}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a Asiriya

\par }{\QB kalangu ka wupa ka̱ va̱, aza a na kukiye ku le ku ɗa ma̱gba̱la̱mgba̱la̱m ma wupa ma̱ va̱.


\par }{\Q \VS{6}N suku ta̱ aza a Asiriya a banka iɗika i na i yevei Ka̱shile ba n kuvon,

\par }{\QB u uma a na a tsu zuwa mu wupa.

\par }{\Q N suku le ta̱ a bana a̱ pura̱ ucanuku u le,

\par }{\QB a dasasa le an kopoti ka na ka ci yaꞋan a uye.


\par }{\Q \VS{7}Ama ili i nampa i ɗa u sheshei ba,

\par }{\QB i ɗaɗa ili i na wi n i ɗa a̱ ka̱ɗu ba,

\par }{\Q ama kusheshe ku ni ku ɗaɗa wu una,

\par }{\QB u yawaka iɗika n a̱bunda̱i uteku.


\par }{\Q \VS{8}U danai,

\par }{\QB <<Ovonshi a̱ va̱ ra̱ka̱ ngono n ɗa ba?


\par }{\Q \VS{9}Tsu la̱nga̱sa̱ ta̱ Kaluno uteku tsu na ci yaꞋin n Kakemishi.

\par }{\QB Ɗa Hamatu u nekei utan uteku tsu Apada,

\par }{\QB ɗa tsu la̱nga̱sa̱i Samariya uteku tsu na ci yaꞋin n Dimaska.


\par }{\Q \VS{10}Tsu na kukiye ku va̱ kisai tsugono tsu na a̱ma̱li i a kulyaꞋa,

\par }{\QB tsugono tsu na ululu a laꞋi a̱ma̱li a Urishelima koɓolo n a̱ma̱li a Samariya,


\par }{\Q \VS{11}mi a̱ kula̱nga̱sa̱ Urishelima n a̱ma̱li a̱ ni

\par }{\QB tsu na n la̱nga̱sa̱i Samariya n a̱ma̱li a̱ ni ba?>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Ayin a na baci Vuzavaguɗu u kotsoi ulinga u ni a Kusan u Sihiyona n Urishelima, wi ta̱ a kudana, mi ta̱ e kuneke mogono ma aza a Siriya atakaci adama a̱ a̱ra̱ɗi a gbani-gbani koɓolo n ugbamukaci u gbasa u na wi a̱ a̱shi a̱ ni.

\VS{13}Adama a na u dana ta̱,

\par }{\BB \par }
{\Q <<N utsura we ekiye u va̱ u ɗa n yaꞋin ili i nampa,

\par }{\QB n ugboji u va̱ adama a na mi ta̱ n kuyeve.

\par }{\Q N takpai uteku u ka̱buza̱ wi iɗika kakau,

\par }{\QB m pura̱i uciyi u le,

\par }{\QB an kovonshi vu utsura n yawakai ngono n le uteku.


\par }{\Q \VS{14}Kukiye ku va̱ ku gaꞋakai n uciyi

\par }{\QB wi iɗika n a̱bunda̱i tsu na vuza u tsu uka kukiye ku ni a cikinda

\par }{\Q ka̱ta̱ u pura̱ okowo a na a̱ ka̱sukpa̱i,

\par }{\QB ta m ɓolongi iɗika kakau nannai,

\par }{\Q babu vuza na u ɗengusa̱ka̱i mu kuvelyu

\par }{\QB ko u ɓa̱yuwa̱ una̱ u keɓece mu.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Kogovu ki ta̱ a kuyaꞋan a̱ra̱ɗi u laꞋa vuza na wi a̱ kuɓa̱na̱ yi,

\par }{\QB ko ugangafu u yaꞋan a̱ra̱ɗi u laꞋa a̱yi na wi a̱ kuɓa̱na̱ yi?

\par }{\Q Ko kalangu ka ci yaꞋan ta̱ malapuka babu kukiye?

\par }{\QB Ba kukiye kuɗa ki uremi n kalangu ka ba?


\par }{\Q \VS{16}Adama a nannai Vuzavaguɗu, Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB a̱yi wi ta̱ a̱ kusuku ma̱dukpa̱ ma gbani-gbani a kubana wa osoji a̱ a̱ra̱ɗi a aza a Siriya,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ku utsura u ni a tasuku akina a̱ usuɗukpi

\par }{\QB o yongo a̱ kukula̱ n usuɗukpi ka̱u.


\par }{\Q \VS{17}Kutashi ka aza a Isaraila ki ta̱ o kokpo akina,

\par }{\QB Vuza Ciɗa wi ta̱ o kubono ka̱vusa̱ ka akina.

\par }{\Q Wi ta̱ e kuleɓece

\par }{\QB awana m mita̱ ma gbani-gbani n akina a kanna ke te.


\par }{\Q \VS{18}UgaꞋin u mura̱ta̱i u ni koɓolo n iɗika i tsuta̱ i ni

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ ka̱ɗu n ikyamba dem,

\par }{\QB tsu na vuza vu mɓa̱la̱ u tsu na̱mgba̱.


\par }{\Q \VS{19}Nɗanga m mura̱ta̱i n nanlo ma kubuwa n a̱bunda̱i ba, kenu ɗa o kokpo

\par }{\QB ali tsu na maku ma kufuɗa me kece le.


\par }{\SH Aza a Isaraila a na a buwai
\par }
{\PP \VS{20}A kanna ka nanlo uma a na a kubuwa a Isaraila, n aza a na a laꞋakai a kpaꞋa ku Yakubu o kudoku a zuwaka vuza na u kuna le katsura ba, ama i ta̱ a kuzuwaka Vuzavaguɗu, Vuza Ciɗa vi Isaraila katsura.

\VS{21}Aza a na a buwai va i ta̱ o kubono, aza a na a laꞋakai a kpaꞋa ku Yakubu i ta̱ o kubono u Ka̱shile MalaꞋimili.

\VS{22}Ko uma a̱ ɗa̱ aza a Isaraila a yimkpa an kayala ka mala, aza a na a buwai ɗa koci o kubono. O foɓuso ta̱ ɗe munuka a kubana u uma a̱ ni, munuka ma na ma yaꞋin derere n ele.

\VS{23}Vuzavaguɗu, Ka̱shile MalaꞋimili, a̱yi ɗa u kula̱nga̱sa̱ iɗika dem tsu na u foɓusoi ɗe kuyaꞋan.


\par }{\PP \VS{24}Adama a nannai, na ɗa ili i na Vuzavaguɗu, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai, <<A̱ɗa̱ uma a̱ va̱ aza a na i a̱ ida̱shi a Sihiyona, ka̱ta̱ i pana wovon wa aza a Asiriya ba, aza a na a tsu lapa ɗa̱ n alangu koɓolo n kuyaꞋan ko oɓolo adama a̱ ɗa̱ tsu na aza a Masar a yaꞋin.

\VS{25}M megeshe ba, wupa u va̱ a kubana wa̱ ɗa̱ wi ta̱ o kukotso, ka̱ta̱ u ɗa u bono ili i na i kula̱nga̱sa̱ le.

\VS{26}Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a kufaba le m mashawuri, tsu na u lapai aza a Midiya a kakpanlai ko Orebu, ka̱ta̱ u ɗengusa̱ kalangu ka̱ ni a gaɗi vu mala tsu na u yaꞋin a Masar.

\VS{27}A kanna ka nanlo a̱miki e le i ta̱ a kuyaꞋan utakpi a avangatsu a̱ ɗa̱, kogboro ke le ki ta̱ a kuyaꞋan utakpi e kuɗeku ku nu. Maɗanga ma anaka ma a vicimba va vi ta̱ a kuyaꞋan ukoɗi adama a na vi yaꞋan ta̱ ikyamba ka̱u.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}U yawai a Aita,

\par }{\Q u walai m Miguro,

\par }{\QB ɗa u foɓoi ucanuku u ni a Mikamasha.


\par }{\Q \VS{29}A pasai upashi ɗaɗa a danai,

\par }{\QB Ci ta̱ a kasa a Geba.

\par }{\Q Ɗaɗa aza a Rama a panai wovon,

\par }{\QB aza a Gibiya likuci i Shawulu a sumai.


\par }{\Q \VS{30}Lapai una̱ ka̱u a̱ɗa̱ uma a Galima,

\par }{\QB panai a̱ɗa̱ aza a Laishaha,

\par }{\QB n a̱ɗa̱ aza a Anato.


\par }{\Q \VS{31}Aza a Madamena a suma ta̱,

\par }{\QB aza a na i ida̱shi a Gebi a̱ la̱nsa̱i ubuta̱ u kusheɗeku.


\par }{\Q \VS{32}A̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a nanlo i ta̱ a̱ kutsura̱ngu o Nobu,

\par }{\QB wi ta̱ e kuveɗece ka̱kuꞋun ka̱ ni

\par }{\QB a Kusan ku Sihiyona,

\par }{\QB a kaginda ka Urushelima.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{33}Ama indana Vuzavaguɗu, Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB wi ta̱ a kugbatya maɗanga ma gbayin ma aza a Asiriya n utsura u gbayin.

\par }{\Q Nɗanga n ɗa̱nga̱-ɗa̱nga̱ mi ta̱ a̱ kuyikpa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ mu ugaɗi-ugaɗi n yaꞋan ugbati.


\par }{\Q \VS{34}Wi ta̱ a kukapa ubuta̱ u na wi tukpa m mura̱ta̱i n kogovu,

\par }{\QB Lebano wi ta̱ a̱ kuyikpa̱ e kelime ka MalaꞋimili.




\par }\Chap{11}{\SH Kacaka ka na kuta̱i a kumaci ku Jesi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kumi ku Jesi ki ta̱ o kutopo,

\par }{\QB ka̱ta̱ kacaka punu a utopi wa ka matsa umaci.


\par }{\Q \VS{2}Ayinviki a Vuzavaguɗu i ta̱ o kuyongo n a̱yi.

\par }{\QB Ayinviki e kuyeve n cicoꞋo,

\par }{\QB ayinviki e kuneke kadanshi n utsura,

\par }{\QB ayinviki e kuneke kuyeve n kupana wovon u Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{3}UyoꞋo wi ida̱shi u ni wi ta̱ o kuyongo n wovon u Vuzavaguɗu.

\par }{\Q A̱yi wa kuyaꞋan afada a ili i na wi e kene n a̱shi a̱ ni,

\par }{\QB ko u yaꞋan ulinga n i na u panai uma a kudansa n atsuvu a̱ ni ba.


\par }{\Q \VS{4}Ama n usuɓi u ɗa u kuyaꞋanka aza a yali afada.

\par }{\QB N kasingai kpamu ka̱ta̱ u ɓa̱nka̱ aza a unambi a aduniyan a nampa,

\par }{\Q n kadanshi ku una̱ ka̱ ni ɗa u voɗotsoi a̱ɗu a uma,

\par }{\QB n ayinviki a una̱ u ni a ɗaɗa u kunaka aza a na a ci yaꞋan kawuya.


\par }{\Q \VS{5}Usuɓi u ɗa u kokpo maganda ma̱ kuyun ma̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ ukuna u mayun wo okpo maganda me melengeɗi ma̱ ni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}A kanna ka nanlo meshe ma kakamba mi ta̱ o kuyongo m maku mo mokyon,

\par }{\QB kanama kpamu ko yongo m maku ma maraɗika.

\par }{\Q Medendem kpamu ma yaꞋan kalina n kawu,

\par }{\QB maku me kenu maꞋa ma kuguɓa le.


\par }{\Q \VS{7}Kanaka ki ta̱ a kulina m manama ma na e ci ɗeke ma̱kunzukunzu,

\par }{\QB muku n le kpamu n vaku a̱ ubuta̱ u te,

\par }{\QB ka̱ta̱ kawu kpamu u takuma ijanu an kanaka.


\par }{\Q \VS{8}Mereɓu mi ta̱ a kuyaꞋan ugulani e kpenle ku keyenku babu i na i kusaꞋwa yi.

\par }{\QB Maku ma na a kasai mani mi ta̱ a kuzuwa kukiye ku ni a kangu ka kagbaturu ama u kuluma yi ba.


\par }{\Q \VS{9}Babu ili i na i kuforo ko yuna vuza

\par }{\QB a nsasan n ciɗa n va̱ ra̱ka̱,

\par }{\Q adama a na aduniyan i ta̱ a kushana n uyevi u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB tsu na mini ma tsu pala mala.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{10}A kanna ka nanlo vuza yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka ntsukaya n Jesi wi ta̱ o kokpo an urotu u kakashi a aduniyan dem. Aduniyan dem i ta̱ a kuzuwa katsura wa̱ ni, ka̱ta̱ iɗika i na wi ida̱shi yo okpo n tsugbayin.


\par }{\PP \VS{11}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ o kudoku kpamu wa̱ ba̱rukpa̱ kukiye ku ni ire adama a na wi isa uma a̱ ni a na a buwai a Asiriya, n Ɗaka vu Masar, m Masar vu gaɗi, m Patoro, n Kush\FTNT{*}{{\FR 11:11 }{\FR{11:11
}}{\FT{Kushi, kula ku yoku ku ɗa ku Itopiya}}}, n aza a na i Elim n Shinar kpamu a Babila, n Hamata, n kotogu ka na ki a mala.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Wi ta̱ a̱ kuɗa̱ngusa̱ urotu u kakashi adama a aduniyan,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ɓolongu aza a Isaraila a na o lokoi,

\par }{\Q ka̱ta̱ u ɓolongu aza a Yahuda

\par }{\QB a na a wacuwai a uɓon u na̱shi wa aduniyan.


\par }{\Q \VS{13}A ayin a nanlo cisheꞋe tsa aza a Ifirayimu ci ta̱ o kukotso,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na i a tsurala n Yahuda a zuwa uteku.

\par }{\Q Ifirayimu u kuyaꞋan cisheꞋe n Yahuda ba,

\par }{\QB Yahuda feu u kuyaꞋan tsurala n Ifirayimu kpamu ba.


\par }{\Q \VS{14}Koɓolo kaꞋa a kugasa ka̱ta̱ a̱ shilika̱ n aza a A̱filisiya̱ a na i a̱ ka̱livi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ pura̱ ucanuku gbani wa aza a na i ida̱shi a uɓon u kasana.

\par }{\Q I ta̱ a kulyaꞋa aza e Edom m Mowabu,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a Amona a panaka le.


\par }{\Q \VS{15}Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuɗekpetengu

\par }{\QB ubuta̱ wu uga̱vi u mala ma shili,

\par }{\Q wi ta̱ a kuzuwa kukiye ku ni kulapa ka̱ta̱ kuɗekpetengu mala ma Yufiretus.

\par }{\QB Wi ta̱ a̱ kusuku wunla̱i wu utsura

\par }{\Q ka̱ta̱ u zuwa kuyene ka ku pecuku ali ugboku u cindere

\par }{\QB tsu na uma a kufuɗa a pasa ku ɗa n ene.


\par }{\Q \VS{16}Wi ta̱ a kuzuwa uye u gbayin

\par }{\QB adama a uma a̱ ni a na a buwai a Asiriya,

\par }{\Q tsu na yaꞋankai aza Isaraila

\par }{\QB a ayin a na a̱ uta̱i a Masar.




\par }\Chap{12}{\SH Ishipa i kucikpa
\par }
{\Q \VerseOne{1}A kanna ka nanlo avu vi ta̱ a kucanana,

\par }{\Q <<Mi ta̱ a kucikpa wu Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ko a na vi a wupa nu mpa.

\par }{\Q Wupa u nu u laza ta̱

\par }{\QB ɗa avu vu nekei mu kadanshi ku uremi u ka̱ɗu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}<<Mayun Ka̱shile kaꞋa kishi ka̱ va̱.

\par }{\QB Mi ta̱ a kuzuwa ka̱ɗu ka̱ va̱ ma kupana wovon ba.

\par }{\Q Adama a na Ka̱shile Vuzavaguɗu a̱yi ɗa katsura ka̱ va̱ n vishipa vu va̱.

\par }{\QB A̱yi ɗa wo okpoi kishi ka̱ va̱.>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{3}M ma̱za̱nga̱ ɗaɗa ve kukenuku mini a ayinva a̱ wishi.

\VS{4}A kanna ka nanlo vi ta̱ a kudana,

\par }{\BB \par }
{\Q <<Cikpai Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗeke kula ku ni,

\par }{\Q ka̱sukpa̱ uma aduniyan e yeve i na Vuzavaguɗu u yaꞋin a kubana u uma a̱ ni,

\par }{\QB i dana kpamu a cikpa kula ku ni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}<<Cananai vishipa a kubana u Vuzavaguɗu adama a na a̱yi u yaꞋan ta̱ ili i mereve.

\par }{\QB ka̱sukpa̱ aduniyan ra̱ka̱ e yeve i singai i na u yaꞋin.


\par }{\Q \VS{6}Orukpoi ka̱ta̱ i canana vishipa adama a̱ ma̱za̱nga̱, uma o Sihiyona.

\par }{\QB Adama a na a̱yi vuzagbayin ɗa a̱yi Vuza CIƊA vuza vi Isaraila a̱yi na wi o kuyongo e mere ma̱ nu.>>




\par }\Chap{13}{\SH Kene ku wuya adama a Babila
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na va ɗaɗa akaka adama a Babila a na Ishaya maku ma Amazo wi isai a̱ ubuta̱ u Ka̱shile.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Ɗengusa̱i urotu u kakashi a nsasan n na mi n ili ba,

\par }{\QB orukpokoi le ka̱u,

\par }{\Q ɗekei le n kukiye adama a na a uwa

\par }{\QB utsutsu u likuci ya aza a gbagbaꞋin.


\par }{\Q \VS{3}N neke ta̱ ɗe kadanshi a kubana wa aza ciɗa a̱ va̱.

\par }{\QB N ɗeke ta̱ ɗe osoji a̱ va̱ a bana o yotsongu a na mpa mi a wupa.

\par }{\QB I ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ a ayin a na baci n lyaꞋi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Panai, kacaꞋa a gaɗi vu kusan

\par }{\QB an koɓolo ka gbayin ka uma, adanshi ka̱bunda̱i ko osoji kaꞋa ki nwalu a kubana a ubuta̱ u kuvon.

\par }{\Q Panai uteku u na tsugono kakau ci o yoroli,

\par }{\QB adanshi uma a aduniyan a ɗa i a nwalu koɓolo.

\par }{\Q Vuzavaguɗu ɗa wi o kufoɓuso

\par }{\QB osoji adama o kuvon.


\par }{\Q \VS{5}A̱ uta̱ ta̱ a iɗika i daꞋin ka̱u,

\par }{\QB ɗe a uteku wa aduniyan,

\par }{\Q Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ n yunatsu i wupa u ni

\par }{\QB adama a na wu una aduniyan dem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Lapai una̱, adama a na kanna ka Vuzavaguɗu ka yawa ta̱ ɗevu.

\par }{\QB Ki ta̱ a̱ kuta̱wa̱ tsu na munuka ma̱ tsu uta̱ u MalaꞋimili.


\par }{\Q \VS{7}Adama a nannai ekiye dem i ta̱ a̱ kukuwa̱ adama o wovon,

\par }{\QB Ka̱ɗu de dem ki ta̱ e kuderekpe.


\par }{\Q \VS{8}Ka̱ta̱ uma a̱ rikpa̱ adama o wovon.

\par }{\QB Mɓa̱la̱ n una̱mgbi u ka̱tsuma̱ mi ta̱ kuna le,

\par }{\QB i ta̱ a kupana mɓa̱la̱ tsu vuka va̱ a̱ga̱nda̱ a limata.

\par }{\Q I ta̱ a̱ kindanai n wovon

\par }{\QB ka̱ta̱ o oro a̱shi e le adama o wono.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}La̱na̱, kanna ka Vuzavaguɗu ka ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\QB kanna ka atakaci n kanna ka̱ mɓa̱la̱, koɓolo n wupa u gbayin

\par }{\Q an wo bonoko likuci ya agali.

\par }{\QB Ka̱ta̱ wu una aza a unushi a na i punu dem.


\par }{\Q \VS{10}Azangata a gaɗi n ili i na yi punu a̱ ka̱tsuma̱ ke le dem

\par }{\QB o kudoku e neke kutashi ba.

\par }{\Q Kanna ki ta̱ o kokpo n ka̱yimbi,

\par }{\QB wotoi kpamu wo kudoku we neke kutashi ba.


\par }{\Q \VS{11}Mi ta̱ a kutakacika aduniyan adama a kawuya ka̱ ni,

\par }{\QB aza a gbani-gbani kpamu adama a unushi u le.

\par }{\Q Mi ta̱ a kuzuwaka aza a ugbamukaci uteku

\par }{\QB ka̱ta̱ m bonoko a̱ra̱ɗi a aza a ugbamukaci ukuna u gbani.


\par }{\Q \VS{12}Mi ta̱ a kuzuwa uma a yaꞋan ugushi u laꞋa azanariya endeꞋen,

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwa vuma wo okpo atakaci a̱ kuciya̱ uteku tsa azanariya a singai a Ofiri.


\par }{\Q \VS{13}Adama a nannai a kanna ka na ka̱ɗu ka̱ va̱ ka̱ kula̱i, mi ta̱ a̱ kugba̱ɗa̱sa̱ gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ aduniyan a̱ gba̱ɗa̱ a̱ ubuta̱ u na i

\par }{\Q adama a wupa u Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB a kanna ka wupa u gbayin u ni.


\par }{\Q \VS{14}Uma dem i ta̱ a kusuma an mesheun ma na o lokoi a̱ ubuta̱ u kutambu,

\par }{\QB ko tsu nlala n na mi babu maguɓi.

\par }{\Q Vuma dem wi ta̱ o kubono a̱ ubuta̱ u uma a̱ ni,

\par }{\QB yaba dem wi ta̱ a kusuma o kubono a iɗika i ni.


\par }{\Q \VS{15}Vuza na baci de a̱ ciya̱i i ta̱ a kusapa yi m masara sai ukpa̱,

\par }{\QB vuza na kpamu a̱ ka̱na̱i i ta̱ a kuna yi n kotokobi.


\par }{\Q \VS{16}I ta̱ a kukiɗa nreɓu n le gbati-gbati

\par }{\QB a̱ a̱shi e le.

\par }{\Q I ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ i iꞋuwa i le a̱ pura̱ ucanuku u le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱sa̱ a̱ma̱ci e le a yaꞋan tsugbani n ele.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}VUZAVAGUƊU u danai, La̱na̱, mi ta̱ a kukushangu aza a Madaya a̱ shilika̱ n ele,

\par }{\QB uma a na e keɓecei n azanariya

\par }{\QB ko a cigai azurufa ba.


\par }{\Q \VS{18}Ni njiki n le n ɗa a kunaka olobo a utsura,

\par }{\QB a kupana asuvayali a nreɓu

\par }{\QB ko o yotsongu ka̱ɗu ka asuvayali a kubana u muku ba.


\par }{\Q \VS{19}Babila, tsugbayin tsu tsugono,

\par }{\QB a̱ra̱ɗi a tsugbayin tsa aza a Kaldiya,

\par }{\Q i ta̱ o kokpo tsu na u yaꞋin n Sodom n Gomora,

\par }{\QB ayin a na baci Ka̱shile ka vakangi le.


\par }{\Q \VS{20}Babu vuza na u kuda̱sa̱ngu ɗe

\par }{\QB ko u yongo ɗe ali nu ntsukaya n na n kuta̱wa̱.

\par }{\Q Babu kpamu vuza va Alaraba vu na u kuka̱nza̱ ɗe ka̱pa̱m ka̱ ni,

\par }{\QB babu maguɓi ma na ma kulina ɗe n ushiga u ni.


\par }{\Q \VS{21}Nnama n kakamba mi ta̱ a kuvaku lo.

\par }{\QB NsheꞋe n kakamba mi ta̱ a kushana a kpaꞋa ku ni.

\par }{\Q Mkpa̱tuwa̱n mi ta̱ a kuyaꞋan lo cikinda,

\par }{\QB nren mi ta̱ o kuyongo lo a kaɗikpangusu.


\par }{\Q \VS{22}A̱kunzu i ta̱ o kuyongo a nshilya mu utsura n ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ nsheꞋe n kakamba n yaꞋan enle e kefeku ka singai ka̱ ni.

\par }{\Q Ayin a iɗika i Babila o okpo ta̱ ukeci,

\par }{\QB a ɗa a buwa m megeshe ba.




\par }\Chap{14}{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kupana asuvayali a Yakubu, wi ta̱ kpamu a kuzagba Isaraila ka̱ta̱ u zuwa le a̱ da̱sa̱ngu a iɗika i le kpamu. Omoci i ta̱ a kubana ɗe feu ka̱ta̱ o ɓolongu kaci ke le m kpaꞋa ku Yakubu.

\VS{2}Aduniyan i ta̱ a kuɗika le ka̱ta̱ o bonoko le a iɗika i le. KpaꞋa ka aza Isaraila ki ta̱ a kuzuwa aza a iɗika n a̱bunda̱i ali n a̱ma̱ci a yaꞋanka le tsugbashi a iɗika i Vuzavaguɗu. I ta̱ o kubonoko aza a na ishi a zuwai le okpo agbashi-agbashi, ka̱ta̱ a lyaꞋa tsugono a gaɗi va aza na ishi a kutakacika le.


\par }{\PP \VS{3}A kanna ka na Vuzavaguɗu u nekei nu wuvuki a̱ ubuta̱ wa atakaci n una̱mgbi u ka̱tsuma̱ n tsugbashi tsu wuya-wuya,

\VS{4}vi ta̱ a kuɗika ili yi izoshi i nampa a kubana u mogono ma Babila,

\par }{\BB \par }
{\Q <<Uteku tsu na katakaciki ka yawai uteku,

\par }{\QB tsu na wupa u ni u zuwai uteku.


\par }{\Q \VS{5}Vuzavaguɗu u koɗo ta̱ kalangu ka vuza va asuvawuya,

\par }{\QB kalangu ko ngono,


\par }{\Q \VS{6}ka na ka lapai uma n wupa

\par }{\QB wu babu uteku,

\par }{\Q ɗa ka lyaꞋi tsugono a iɗika

\par }{\QB n wupa u na wi babu kukotso.


\par }{\Q \VS{7}Ama a ukocishi ɗa iɗika dem i ciya̱i wuvuki m ma̱ta̱na̱

\par }{\QB ali ɗa a cananai ishipa adama a̱ ma̱za̱nga̱.


\par }{\Q \VS{8}Ko nɗanga ma awana a̱ a̱ri, koɓolo nu nɗanga n ciɗa n Lebano n yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ adama a̱ nu

\par }{\QB ɗa a danai,

\par }{\Q <Gogo na a na a variki nu ɗe,

\par }{\QB babu kakapi ka maɗanga ka na ko kudoku ka gbatya tsu ka vakangu.>


\par }{\Q \VS{9}Kasaun ki ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ ka̱u

\par }{\QB adama a na ka gasa n avu.

\par }{\Q U ɗengusa̱ ta̱ a̱kpisa̱ adama a na a rabasa wu,

\par }{\QB aza na ishi n tsugbayin dem aduniyan,

\par }{\Q u tsu zuwa le ta̱ a̱ ɗa̱nga̱ a akuba o tsugono e le,

\par }{\QB koɓolo n aza a na ishi ngono a aduniyan dem.


\par }{\Q \VS{10}Ra̱ka̱ vi le i ta̱ a̱ kushuku,

\par }{\QB ka̱ta̱ a dana,

\par }{\Q <Avu feu vu okpo ta̱ babu utsura, uteku tsu na ci,

\par }{\QB tso okpo ta̱ derere.>


\par }{\Q \VS{11}A̱ra̱ɗi a̱ nu dem a yaꞋan ta̱ uvakangi a iɗika ya̱ a̱kpisa̱,

\par }{\QB koɓolo n kacaꞋa ki ishari ka̱ nu dem.

\par }{\Q Azun a ɗa okpoi kajiba ki ivaꞋin ka̱ nu

\par }{\QB ɗa kpamu okpoɗou o okpoi ipalatsu i nu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}<<Inda tsu na vu uranai gaɗi ɗa vi yikpa̱i,

\par }{\QB avu na vi kazangata ku usana, maku mu usana.

\par }{\Q A vakangu wu ta̱ a aduniyan,

\par }{\QB avu na vu unai uma n a̱bunda̱i a aduniyan.


\par }{\Q \VS{13}Vu danai ka̱ci ka̱ nu,

\par }{\QB <Mi ta̱ a kukumba gaɗi,

\par }{\Q ka̱ta̱ n kiyangu kakuba ka̱ va̱ a gaɗi va azangata a̱ Ka̱shile,

\par }{\QB n zuwa kakuba ka̱ va̱ gaɗi

\par }{\Q n da̱sa̱ngi ɗe a kusan ka̱ a̱ma̱li

\par }{\QB daꞋangi a kubana uɓon u gaɗi.


\par }{\Q \VS{14}Mi ta̱ a kukumba gaɗi ve eleshu,

\par }{\QB ka̱ta̱ m bonoko ka̱ci ka̱ va̱ tsu MalaꞋimili.>


\par }{\Q \VS{15}Ama a̱ ciɗa̱ngu wu ta̱ a kasaun,

\par }{\QB punu a iɗika ya̱ a̱kpisa̱.


\par }{\Q \VS{16}Aza a na e enei nu i ta̱ o kumoɗoko wu a̱shi

\par }{\QB ka̱ta̱ a yaꞋan mereve ka̱ta̱ e ece,

\par }{\Q <Vuma nampa ɗa gaji vuza na u zuwai iɗika i gba̱ɗa̱i,

\par }{\QB ɗa kpamu tsugono n a̱bunda̱i tsu panai wovon wa?


\par }{\Q \VS{17}Vuma vu na u zuwai aduniyan o okpoi an kakamba,

\par }{\QB a̱yi na u la̱nga̱sa̱i likuci n a̱bunda̱i i ni

\par }{\QB ɗa kpamu u sa̱nka̱i agbashi a̱ ni kubono a kpaꞋa?>


\par }{\Q \VS{18}Ngono ma aduniyan ra̱ka̱ a̱ ciɗa̱ngu le ta̱ n tsugbayin,

\par }{\QB yaba dem vi le n kasaun ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{19}Ama avu a taɗuku wu ta̱ pulai

\par }{\QB tsu kacaka babu uciɗa̱ngi u singai.

\par }{\Q Vi ta̱ upali n aza na a unai, ele na na a gbatyasai n kotokobi,

\par }{\QB aza a na a̱ yikpa̱i ɗaka vu kpenle ka atali,

\par }{\QB an keven ka na i e kukpeteshe.


\par }{\Q \VS{20}Avu va̱ kuciya̱ uciɗa̱ngi u singai ba,

\par }{\QB adama na avu vu la̱nga̱sa̱ ta̱ iɗika i nu

\par }{\QB ɗa kpamu vu unai uma a̱ nu.

\par }{\BB \par }
{\Q <<O kudoku a kula limata

\par }{\QB i vuza gbani-gbani kpamu ba.


\par }{\Q \VS{21}Lapula ubuta̱ adama a na vi kiɗa muku n ni

\par }{\QB adama a̱ unushi wi ikaya i le.

\par }{\Q Adama a na ta lo a̱ ɗa̱nga̱ a ka̱na̱ iɗika ya,

\par }{\QB ko a shatangu iɗika ya n likuci n a̱bunda̱i.>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{22}Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n danai, <<Mi ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱ ka̱ta̱ n shilika̱ n ele, ka̱ta̱ n la̱nga̱sa̱ Babila, n kula ku ni, n aza a na a buwai n wuma, koɓolo m muku n ni n ntsukaya n ni.>>

\VS{23}<<Mi ta̱ o kubonoko Babila tsa agali, ubuta̱ u kuyongo wu mkponguron n adaɓa. Mi ta̱ a̱ kupura̱ngu Babila m menju ma munuka,>> Mpa ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n danai.


\par }{\SH Kene adama a Siriya.
\par }
{\Q \VS{24}A̱yi Vuzavaguɗu u kucina ta̱ ɗe.

\par }{\Q <<Mayun ɗa tsu na n sheshei ɗe

\par }{\QB ta u kokpo nannai,

\par }{\Q tsu na kpamu n zuwai

\par }{\QB ta ka kushamgba nannai.


\par }{\Q \VS{25}Mi ta̱ a kuna aza a Asiriya a iɗika i va̱,

\par }{\QB mi ta̱ a kudasa yi n ene a nsasan n va̱.

\par }{\Q Atakaci a̱ ni i ta̱ a kuyaꞋan utakpi a̱ ubuta̱ u uma u va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a takpa a̱miki a̱ ni a avangatsu e le.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Na va ɗaɗa ili i na u foɓusoi

\par }{\QB kuyaꞋanka aduniyan dem.

\par }{\Q Kukiye ku va̱ ki ta̱ uba̱rukpi

\par }{\QB adama a na kutakacika uma a aduniyan dem.


\par }{\Q \VS{27}Adama a na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u sheshe ta̱ ɗe,

\par }{\QB yayi wa kufuɗa wa sabaꞋa kaꞋa?

\par }{\Q U ba̱ra̱kpa̱ ta̱ ɗe kukiye ku ni

\par }{\QB babu vuza na u kusa̱nka̱ yi?


\par }{\SH Akaka a kubana wa aza a A̱filisiya̱
\par }
{\PP \VS{28}Kadanshi ka nampa ka̱ ta̱wa̱ ta̱ a̱ ka̱ya̱ ka na mogono Ahazu u kuwa̱i.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}A̱ɗa̱ aza A̱filisiya̱ ka̱ta̱ i yaꞋan ma̱za̱nga̱ ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ i dana kalangu ka na ko foroi ɗa̱ va ka kukoɗo ta̱ ba.

\par }{\Q Punu a umaci u koko ka nanlo i ta̱ a kumatsa maku ma kagbaturu.

\par }{\QB Ili i na u matsai kpamu yi ta̱ a kuyaꞋan n tsukono tsu koko.


\par }{\Q \VS{30}Muku mu ugiti ma aza a unambi i ta̱ a̱ kucuwa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ la̱nsa̱i a vaku m ma̱ta̱na̱,

\par }{\Q ama mi ta̱ a kuna kumiꞋi ku nu n kambulu,

\par }{\QB ka̱ta̱ a una aza a na a buwai n wuma.


\par }{\Q \VS{31}Shika̱i ka̱ta̱ i lapa una̱ a̱ utsutsu u likuci u ɗa̱,

\par }{\QB kuwa̱i n wovon a̱ɗa̱ A̱filisiya̱ ra̱ka̱.

\par }{\Q Keleshu ka̱ ka̱nga̱ kuta̱i a uɓon u gaɗi,

\par }{\QB babu kowonvoni a̱ ka̱tsuma̱ ke le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{32}Wushuki we ne u ɗai vuza u kuneke azusuki a iɗika a?

\par }{\Q <<Vuzavaguɗu ɗa u zuwai Sihiyona,

\par }{\QB a̱ ubuta̱ u ni u ɗa aza a na i n atakaci a̱ kuciya̱ wishi.>>




\par }\Chap{15}{\SH Kene ku wuya adama a Muwabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na va ɗaɗa kadanshi ka na a yaꞋin a kubana wa aza a Muwabu,

\par }{\Q o bonoko ta̱ likuci i Aru agali i na yi a iɗika i Muwabu,

\par }{\QB a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ i ɗa a̱ ka̱tsuma̱ ka kayin ke te.

\par }{\Q Kiru vu Muwabu vo okpo ta̱ agali,

\par }{\QB wo okpoi agali a̱ ka̱tsuma̱ ka kayin ke te.

\VS{2}Uma a Dibon i ta̱ a kubana a̱ a̱Ꞌisa̱ e le

\par }{\QB a na i a gaɗi va aginda adama a na a yaꞋan kpalu.

\par }{\Q I ta̱ a kubana a̱ nva̱li n le ka̱ta̱, a̱ ka̱na̱ ma̱shi adama a Nebo m Medeba

\par }{\QB n o gbonduwoi aci e le n a punai ntsa̱ka̱ dem.


\par }{\Q \VS{3}A uka akashi a una̱mgbuka̱tsuma̱ ka̱ta̱ a̱ uta̱ a baya,

\par }{\QB a̱ ka̱na̱ ma̱shi a gaɗi vu kukpa̱Ꞌa̱ vi le n ubuta̱ u kuyongo u uma n a̱bunda̱i

\par }{\QB ali n a vaki a iɗika adama a̱ ma̱shi a.


\par }{\Q \VS{4}Uma a Heshibon n Eliyali i ta̱ a̱ kushika̱

\par }{\QB ali aza daꞋin a na i a Jahaza a pana ma̱shi me le.

\par }{\Q Ali osoji a Muwabu o orukpo m ma̱shi

\par }{\QB adama a na a̱ɗu e le a shama ta̱ n wovon.


\par }{\Q \VS{5}N shika̱ ta̱ n ka̱ɗu adama a aza a Muwabu.

\par }{\QB Uma a̱ ni i ta̱ a kusuma a kubana a̱ likuci i Zora koɓolo n Igila-shelishiya.

\par }{\Q M ma̱shi ka̱ta̱ o tono n uye u Luhita,

\par }{\QB ali ka̱ta̱ ma̱shi ma adama a munuka me le ma yawa a Haroniya.


\par }{\Q \VS{6}Kuyene ku Nimirim

\par }{\QB ku ɗekpe ta̱

\par }{\Q ali m mita̱ dem me ɗekpei,

\par }{\QB Ica̱shi dem ko ili i ta̱ku i buwa ba.


\par }{\Q \VS{7}Adama a nannai, ɗa a̱ pura̱i uciyi wa̱ a̱bunda̱i

\par }{\QB u na ishi o foɓoi,

\par }{\Q ɗa kpamu a lazai a pasai

\par }{\QB kuyene ku nɗanga ku na e ci ɗeke Wilo.


\par }{\Q \VS{8}Ma̱shi ma atakaci me le ma yawa ta̱

\par }{\QB a iɗika i Muwabu,

\par }{\Q ili i na i ɗikai a uteku u nampa ali a kubana a uteku u nan ɗe,

\par }{\QB u gita̱i a Igilamu ali a kubana a Beri-elamu.


\par }{\Q \VS{9}Adama a na mini mo kuɗolu ma Dibon ma shana ta̱ nu mpasa,

\par }{\QB ama ka̱ta̱ n kotso n ele ba.

\par }{\Q Kawu wi ta̱ a kutamba aza a Muwabu a na a cigai kulaꞋa n wuma u le,

\par }{\QB ka̱ta̱ u kotso wu una aza a na i punu a iɗika ya.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}Suku maku ma malala tsu kuneꞋe a kubana u vuza vu tsugono vi iɗika,

\par }{\Q n ɗa mu uta̱ a Sila o tono nu n ɗa n uye u kakamba,

\par }{\QB a kubana a kusan ku singai ku Sihiyona.


\par }{\Q \VS{2}A̱ma̱ci aza o Mowabu o okpo ta̱ uteku tsu nnu

\par }{\Q n na o lokoi a cikinda

\par }{\QB ɗa a wacuwai ɗe a kapasa ko kuyene ku Anu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}<<Nekei kadanshi,

\par }{\QB ka̱ta̱ i yaꞋan kasingai,

\par }{\Q pala tsu uteku tsu maɗanga ma na me ci neke kulu

\par }{\QB a kanna ku usuɗukpi,

\par }{\Q ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ tsu tsu uvuka a̱ kulu ku nu.

\par }{\QB A̱ tsu olokushi a ɗa, sokongu tsu a̱ ubuta̱ u na vuza we kene tsu ba.


\par }{\Q \VS{4}ka̱sukpa̱i aza a Muwabu a na

\par }{\QB o lokoi o yongo n a̱ɗa̱,

\par }{\Q okpoi aza a na a kisa le,

\par }{\QB a̱ ubuta̱ wa aza a na a kuna le.

\par }{\Q Keneki ka atakaci ki ta̱ a kuyawa a uteku,

\par }{\QB ka̱ta̱ munuka mo kotso,

\par }{\Q aza a̱ vishili feu i ta̱ a̱ kuka̱sukpa̱ iɗika ya.


\par }{\Q \VS{5}N ucigi Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuzuwa kakuba ko tsugono,

\par }{\QB n kasingai ka̱ta̱

\par }{\QB vuza yoku e kefeku ka Dawuda

\par }{\Q a̱yi na u ci yaꞋan afada n kasingai,

\par }{\QB ka̱ta̱ u yaꞋan moloko u tuka̱ n kasingai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Tsu pana ta̱ ɗe a̱ra̱ɗi a aza a Muwabu,

\par }{\QB uteku tsu na wi n a̱ra̱ɗi,

\par }{\Q n ugbamukaci, n a̱ra̱ɗi kpamu koɓolo n ishikushi i ni.

\par }{\QB Ama a̱ra̱ɗi a̱ ni gbani ɗa.


\par }{\Q \VS{7}Adama a nannai yaꞋan aza a Muwabu a̱ shika̱ adama a̱ ka̱ci ke le.

\par }{\QB Shika̱i

\par }{\Q ka̱ta̱ i yaꞋan una̱mgbuka̱tsuma̱

\par }{\QB adama a uma a Kiri-harese.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ashina o Heshibon a lumba ta̱,

\par }{\QB koɓolo n itacishi i Sibuma feu.

\par }{\Q Ngono ma aduniyan

\par }{\QB n la̱nga̱sa̱ ta̱ itacishi i na i laꞋi n ugaꞋin,

\par }{\Q i na i tatsai ali i yawai Jaza

\par }{\QB ali a kubana a kakamba.

\par }{\Q Aralu e le a walai

\par }{\QB ali a yawai a mala


\par }{\Q \VS{9}Ɗaɗa n shika̱i tsu na Jaza u shika̱i,

\par }{\QB adama a itacishi i Sibuma.

\par }{\Q n ta̱na̱ta̱ngu wu ta̱ n kujilya.

\par }{\QB Avu Heshibon n Eliyali,

\par }{\Q KacaꞋa ka̱ ma̱za̱nga̱ adama a umaci u na u geꞋwei koɓolo n ayin a vikyaꞋa a̱ nu

\par }{\QB ka yawa ta̱ uteku.


\par }{\Q \VS{10}Ma̱za̱nga̱ n kupana ku yoꞋo ma buwa lo a ashina a ba.

\par }{\Q A ashina a itacishi babu vuza na u kuyaꞋan kacaꞋa ko vishipa.

\par }{\QB Babu vuza na u kudoku wa pisha ma̱kya̱n

\par }{\Q a̱ ubuta̱ u kupisha u le,

\par }{\QB adama a na n zuwa ta̱ uteku u ma̱za̱nga̱ wa.


\par }{\Q \VS{11}Adama a nannai ka̱ɗu ka̱ va̱ ka̱ na̱mgba̱ ta̱ uteku tsu kacaꞋa ku umolu adama a Muwabu,

\par }{\QB punu a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ va̱ kpamu adama a̱ Kiru-harese.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}A ayin a na baci Muwabu wu uta̱ka̱i ka̱ci ka̱ ni e keteshe ka̱ a̱Ꞌisa̱, ka̱ci ka̱ ni kaꞋa u koꞋuso koci. Ayin a na baci u banai a̱ ma̱va̱li ma̱ ni adama a na u yaꞋan kavasa, wi a̱ kuciya̱ wu ushuki ba.


\par }{\PP \VS{13}Na va ɗaɗa kadanshi ka na Vuzavaguɗu u dansai m megeshe ɗe adama a Muwabu.

\VS{14}Ama gogo na Vuzavaguɗu u yaꞋan ta̱ kadanshi u danai, <<A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ a̱ya̱ a tatsu uteku tsu na kagbashi ka na a ɗikai ulinga u tsu kece. Kupana ku uyoꞋo ku Muwabu n ka̱bunda̱i ka uma a̱ ni, i ta̱ o kokpo n wono, aza a na a kulaꞋa kpamu i ta̱ o kokpo kenu babu utsura.>>




\par }\Chap{17}{\SH Kene ku wuya adama a iɗika i Dimaska
\par }
{\PP \VerseOne{1}A kaka adama a Dimaska,

\par }{\BB \par }
{\Q La̱na̱, Dimaska wo kokpo likuci kpamu ba,

\par }{\QB ama wi ta̱ o kubono agali.


\par }{\Q \VS{2}Likuci n a̱bunda̱i ya aza a Aro yi ta̱ o kokpo ukuna u gbani,

\par }{\QB ka̱ta̱ wo okpo ubuta̱ u kalina ku ushiga wu nlala,

\par }{\QB ka̱ta̱ a vaku lo babu vuza na u kuneke le wovon.


\par }{\Q \VS{3}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai, Likuci yu ukanji i Ifirayimu yi ta̱ o kukotso,

\par }{\QB ka̱ta̱ tsugbayin tsu tsugono tsu Dimaska,

\par }{\Q n aza a na a buwai a Siriya tsu puwa̱nka̱

\par }{\QB an tsugbayin tsu muku mi Isaraila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}A kanna ka nanlo tsugbayin tsu Yakubu ci ta̱ a̱ kuyikpa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ugbonguri wi ikyamba u ni u yamba.


\par }{\Q \VS{5}Wi ta̱ o kokpo tsu na kacimbi ka tsu kapa ilikulya,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u kyaꞋa n ekiye a̱ ni,

\par }{\Q n uteku tsu na kpamu vuza u ci yaꞋan kuɗayu

\par }{\QB a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Rafi.


\par }{\Q \VS{6}Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u danai, ko n nannai ili i kuɗayu yi ta̱ a kubuwa,

\par }{\QB uteku tsu na a tsu lapa maɗanga ma zaitu

\par }{\Q ka̱ta̱ a nusa umaci u re ko u tatsu

\par }{\QB ko u na̱shi ko u tawun

\par }{\Q ɗe a acaka a na a laꞋi

\par }{\QB n daꞋin n kumatsa ka̱u.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{7}A ayin a nanlo uma i ta̱ a kinda kayaꞋin ke le, ka̱ta̱ o bonoko a̱shi e le a ubuta̱ u vuza ciɗa va aza a Isaraila.

\VS{8}I o kudoku a kinda atali alyuka a na a yaꞋin n ekiye e le ba, i kpamu o kudoku a cikpa ili i na a yaꞋin n ekiye e le ba, ko Asherimi ko atali alyuka a ili i ma̱gula̱ni.


\par }{\PP \VS{9}A kanna ka nanlo likuci i gbagbaꞋin i le, i na a̱ ka̱sukpa̱i adama a aza a Isaraila yi ta̱ o kokpo tsu ubuta̱ u na a̱ ka̱sukpa̱i ɗa wo okpoi mura̱ta̱i n a̱vuku. Ra̱ka̱ wi ta̱ o kokpo agali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Adama a na avu vi cinukpa ta̱ n Ka̱shile ka na ki isai nu,

\par }{\QB vi ciɓa n kakpanlai ka na ko sokongi nu va ba.

\par }{\Q Adama a nannai, vi ca̱Ꞌi icuꞋu i na vi cigai,

\par }{\QB ɗa vi ca̱Ꞌi icuꞋu yi itacishi i yoku i na yu uta̱i a̱ ubuta̱ u yoku.


\par }{\Q \VS{11}Vi ta̱ a kufuɗa va zuwa le o gbonguro a kanna ka na vi ca̱Ꞌi le,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vu zuwa le a yaꞋan a̱pa̱lu n usana u na vi ca̱Ꞌi le.

\par }{\Q Ko n nannai vikyaꞋa vu nu vi ta̱ o kokpo ukuna u gbani

\par }{\QB a kanna ka̱ mɓa̱la̱ nu mɓa̱la̱ n na n kukpa̱ɗa̱ kuta̱na̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Panai osoji a aduniyan n a̱bunda̱i

\par }{\QB a̱ yura̱ tsu yura̱ i mala,

\par }{\Q panai akpanga a gbagbaꞋin o osoji

\par }{\QB a̱ kushida̱ m moloko uteku tsa aɓau a utsura.


\par }{\Q \VS{13}Aduniyan n a̱bunda̱i a̱ yura̱ uteku tsu yura̱ i mini ma̱ a̱bunda̱i,

\par }{\QB ama Ka̱shile ki ta̱ a kudansika le, ka̱ta̱ ele a imkpa a bana daꞋangi

\par }{\Q o kutono wunla̱i an kopo a gaɗi vu nsasan

\par }{\QB tsu na wunla̱i u kabatalikpau u tsu shida̱ n kubuta̱.


\par }{\Q \VS{14}M makyan ma̱ kulivi, ka̱ta̱ wovon u gbayin u ta̱wa̱,

\par }{\QB ama kafu usana ka̱ta̱ u ɗa u kotso.

\par }{\Q Na ɗa u kokpo ugboku wa aza a na i o kudoro tsu,

\par }{\QB koɓolo n katsupu ka aza a na i a̱ kupura̱ ucanuku u tsu.




\par }\Chap{18}{\SH Kene ku wuya adama a iɗika i Itopiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wi iɗika yi izumgbi i malapa me evelyu,

\par }{\QB i na yi upashi u kuyene ki Itopiya,


\par }{\Q \VS{2}i na i suki aza a akaka a na o tonoi m mini

\par }{\QB n antsu a na a yaꞋin m mita̱ ma na e ci ɗeke papiru\FTNT{*}{{\FR 18:2 }{\FR{18:2
}}{\FT{Papiru kula ku mita̱ mo yoku maꞋa ma na a ci yaꞋanka antsu a̱ mini}}}.

\par }{\Q Walai a̱ɗa̱ aza a na a tsu banka n akaka gogoꞋo,

\par }{\QB a kubana u uma a na i n ugaɗi n ikyamba ugbori,

\par }{\Q aza a na uma i a kupana wovon u le, aza a daꞋangi n aza ɗeɗevu

\par }{\QB n iɗika i na yi n utsura koɓolo n ulyaꞋi,

\par }{\QB i na yi upeciki ni nyeneke.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}A̱ɗa̱ umaci wa aduniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza a na i ida̱shi aduniyan dem,

\par }{\Q ayin a na baci a̱ ɗengusa̱i urotu a gaɗi vu kusan, yi ta̱ e kene.

\par }{\QB Ayin a na baci kpamu a̱ lika̱i vugbala, yi ta̱ a kupana.


\par }{\Q \VS{4}Ili i nampa ya i ɗa Vuzavaguɗu u danai mu,

\par }{\Q <<Mi ta̱ a̱ kuda̱sa̱ngu a̱ ubuta̱ wi ida̱shi i va̱ ka̱ta̱ m paɗa bini mi indana,

\par }{\QB uteku tsu usuɗukpi u kpandari n kanna,

\par }{\QB ko keleshu ka ciza a ayin a vikyaꞋa.>>


\par }{\Q \VS{5}Kafu vikyaꞋa vi yawa, ayin a na baci a̱pa̱lu a̱ sa̱ruwa̱i,

\par }{\QB ɗa a̱pa̱lu a o bonoi umaci u na u geꞋwei,

\par }{\Q wi ta̱ a kutaꞋa umaci wa n kokoꞋi,

\par }{\QB ka̱ta̱ u koɗo acaka a u vakangu.


\par }{\Q \VS{6}I ta̱ a̱ kuka̱sukpa̱ka̱

\par }{\QB asakali a nsasan koɓolo

\par }{\QB nu nnama n kakamba even a ikyamba i le adama a na a takuma.

\par }{\Q Nnu mi ta̱ a kulyaꞋa le a ayin a kpandari dem,

\par }{\QB nnama n kakamba tamkpamu n takuma le a ayin a̱ uta̱ni dem.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{7}A ayin a nanlo uma a na i n ugaɗi n ikyamba ugbori,

\par }{\BB \par }
{\Q aza a na uma i a kupana wovon u le,

\par }{\QB aza a daꞋangi n aza ɗeɗevu n iɗika i na yi n utsura

\par }{\Q koɓolo n ulyaꞋi, i na yi upeciki ni nyeneke i ta̱ a̱ kutuka̱ n kuneꞋe a ubuta̱ u kusan

\par }{\QB ku Sihiyona a̱ ubuta̱ u kula ku Vuzavaguɗu MalaꞋimili.




\par }\Chap{19}{\SH Kene ku wuya adama a iɗika i Masar
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na va ɗaɗa kadanshi adama a Masar,

\par }{\BB \par }
{\Q La̱na̱i Vuzavaguɗu ɗa lo a̱ kuta̱wa̱ e keleshu

\par }{\QB ka na ki a kusuma ka̱u a̱ kuta̱wa̱ a Masar.

\par }{\Q A̱ma̱li aza a Masar i ta̱ e kujeꞋeke ikyamba kelime ka̱ ni

\par }{\QB ɗa ikyamba ya aza a Masar i kuwa̱i.


\par }{\Q \VS{2}<<Mi ta̱ a kukushangu aza a Masar a̱ shilika̱ uteku u le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ shilika̱ vuza n vuza ni,

\par }{\QB yaba dem n vuza na i ida̱shi koɓolo,

\par }{\QB likuci kpamu i shilika̱ n likuci i yoku, tsugono kpamu a̱ shilika̱ n tsugono ci yoku.


\par }{\Q \VS{3}Aza a Masar i ta̱ a̱ kuta̱ka̱ n a̱ɗu e le,

\par }{\QB ka̱ta̱ mpa n zuwa kusheshe ku le kokpo ukuna u gbani,

\par }{\Q i ta̱ a kucinaka a̱ma̱li e le n a̱kpisa̱

\par }{\QB koɓolo n eneki n oboci.


\par }{\Q \VS{4}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai kpamu,

\par }{\QB mi ta̱ e kuneke aza a Masar

\par }{\Q u vuzagbayin va asuvu awuya,

\par }{\QB ka̱ta̱ mogono ma asuvu a usuɗukpi ma lyaꞋa tsugono we le.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Mini ma mala mi ta̱ e kuɗekpe,

\par }{\QB ka̱ta̱ kuyene ku kotso ali ku kuɗekpe.


\par }{\Q \VS{6}Nka̱riki dem mi ta̱ a̱ kuꞋinka̱,

\par }{\QB nyeneke n wawaꞋa dem m Masar mi ta̱ e kuɗekpe.

\par }{\QB Ka̱ta̱ ajanu n apulufa ra̱ka̱ a lumba,


\par }{\Q \VS{7}koɓolo kpamu n ica̱Ꞌa̱shi i na yi a uɓon u mala ma̱ Nilu,

\par }{\QB n i na yi a̱ ka̱kina̱ ka mala feu.

\par }{\Q Kashina ka na ki uca̱Ꞌi a uɓon u mala dem ki ta̱ e kuɗekpe,

\par }{\QB ka̱ta̱ wunla̱i u pura̱ le babu ili i na i kubuwa.


\par }{\Q \VS{8}Osoruku i ta̱ a̱ kushika̱ n una̱mgbuka̱tsuma̱,

\par }{\QB n aza a na a ci yaꞋan karaɗa dem e kuyene ku Nilu,

\par }{\Q n aza a na a tsu taɗuku ubirigi

\par }{\QB i ta̱ o kuyongo a̱ yura̱.


\par }{\Q \VS{9}Aza a na a ci yaꞋan kucaꞋa n tsugbere tsa akaɗa i ta̱ a̱ kuka̱sukpa̱,

\par }{\QB aza a na kpamu a tsu caꞋa aminya kpamu i ta̱ a̱ kuta̱ka̱ n a̱ɗu e le.


\par }{\Q \VS{10}Aza a na i a kuyaꞋan ulinga u kucaꞋa ka akashi a̱ɗu a̱ kuna̱mgba̱ le ta̱.

\par }{\QB Aza a na a ci yaꞋan zamalinga a̱ɗu a̱ kuna̱mgba̱ le ta̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Aza gbagbaꞋin a Zowa alau gbani-gbani a ɗa,

\par }{\QB aza a ugboji a na e ci neke FiriꞋauna kadanshi e neke yi ta̱ odoki a gbani-gbani.

\par }{\Q Nini ɗai va kudana FiriꞋauna.

\par }{\QB <<Mpa mi ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a ugboji,

\par }{\QB maku mo ngono ma aza a cau>>?


\par }{\Q \VS{12}Te ɗai aza ugboji a̱ ɗa̱ i?

\par }{\QB YaꞋan a dana ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ka̱sukpa̱ ɗa̱ i yeve ili i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u sheshei kuyaꞋanka aza a Masar.


\par }{\Q \VS{13}Aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ a Zowa o okpo ta̱ alau,

\par }{\QB o doro ta̱ aza e kelime a Manpis,

\par }{\Q aza a tsugbayin a̱ likuci i le

\par }{\QB ele ɗa a vakangi aza a Masar.


\par }{\Q \VS{14}Vuzavaguɗu u suꞋuku ta̱ aza a Masar n wunla̱i u gbani-gbani,

\par }{\Q u ɗa wi ta̱ a kuzuwa aza a Masar a tambalukpa n i na a kuyaꞋan dem,

\par }{\QB tsu na kosoꞋi ka̱ ma̱ra̱ u tsu puɗa̱la̱ a̱ ubuta̱ wa ashama a̱ ni.


\par }{\Q \VS{15}Ili i yoku yi lo i na aza a Masar a kuyaꞋan ba,

\par }{\QB a buwa n ka̱ɓa̱nki ba, kaci ko winja, kacaka ke kekeme ko kapulufa.


\par }{\PP \VS{16}A kanna ka nanlo aza a Masar i ta̱ o kokpo an a̱ma̱ci. I ta̱ o kokpo n wovon ka̱u adama Vuzavaguɗu MalaꞋimili u ɗengusa̱ ta̱ kukiye ku ni an wa takacika le.

\VS{17}Iɗika i Yahuda yi to o kokpo ili i wovon a kubana wa aza a Masar, yaba dem vu na baci u panai e ɗekei kula ku Yahuda wi ta̱ a kupana wovon adama a ili na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u sheshei ɗe kuyaꞋanka le.


\par }{\PP \VS{18}A kanna ka nanlo likuci i tawun i kuyaꞋan ta̱ lo ya aza a Masar, i na i tsu dansa n kelentsu ka aza KanaꞋana ka̱ta̱ kpamu a yaꞋan akucina o kutono Vuzavaguɗu MalaꞋimili. A̱ ka̱tsuma̱ ke le i ta̱ e kuɗeke likuci i te likuci i munuka.


\par }{\PP \VS{19}A kanna ka nanlo i ta̱ a̱ kuciya̱ katalikalyuka ka Vuzavaguɗu punu e mere mi iɗika i Masar, ka̱ta̱ a cina ɗe ma̱shikpu ma Vuzavaguɗu e kureꞋe ku ni.

\VS{20}Wi ta̱ o kokpo ili yi urotu nu ngaꞋan u Vuzavaguɗu MalaꞋimili a iɗika i Masar. Ayin a na baci a̱ shika̱i a kubana u Vuzavaguɗu adama aza na i a kutakacika le, wi ta̱ a̱ kusuꞋuku le vuza na u kisa le n vuza na u kuɓa̱nka̱ le ka̱ta̱ wi isa le.

\VS{21}A ayin a nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ o kuyotsongu ka̱ci ka̱ ni a kubana wa aza Masar, a kanna ka nanlo i ta̱ e kuyeve Vuzavaguɗu. I ta̱ a kucikpa yi n alyuka n kuneꞋe, ka̱ta̱ a yaꞋanka Vuzavaguɗu akucina ka̱ta̱ o tono a ɗa.

\VS{22}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kulapa aza Masar m ma̱dukpa̱, wi ta̱ a kulapa le ka̱ta̱ u ta̱na̱ta̱ngu le. I ta̱ o kubono u Vuzavaguɗu ka̱ta̱ u panaka le ufolu u le ka̱ta̱ u potsotongu le.


\par }{\PP \VS{23}A ayin a nanlo i ta̱ a kuyaꞋan uye u gbayin ɗe a Masar a kubana a Asiriya. Aza a Asiriya i ta̱ a kubana a Masar, aza a Masar kpamu i ta̱ a kubana wa aza a Asiriya. Ka̱ta̱ aza a Asiriya n aza a Masar a cikpa Vuzavaguɗu koɓolo.


\par }{\PP \VS{24}A kanna ka nanlo aza a Isaraila i ta̱ o kokpo vuza tatsu koɓolo n aza a Masar n aza a Asiriya, o okpo una̱singai a aduniyan.

\VS{25}Adama a na Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a kuzuwaka le una̱singai, ka̱ta̱ u dana, <<Una̱singai u ɗa a̱ɗa̱ aza a Masar uma a̱ va̱, n aza a Asiriya a na n yaꞋin n ekiye a̱ va̱, n aza a Isaraila aza agadu a̱ va̱.>>




\par }\Chap{20}{\SH Kene ku wuya adama a Masar n Itopiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱ya̱ ka na Sagon mogono ma Asiriya u suki kovonshi vu gbayin, u banai a Ashidodu ɗa u shilika̱i n likuci ya ɗa wi isai i ɗa.

\VS{2}A ayin a nanlo ɗa Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi n Ishaya maku ma Amozu. U danai ni, <<Bana vu foɗo akashi a̱ una̱mgbuka̱tsuma̱ a ikyamba i nu, n ataka a e ene a̱ nu.>> Ɗa ta na u yaꞋin nannai, ɗa u ka̱na̱i nwalu koshomboɗi babu kpamu ataka e ene a̱ ni.


\par }{\PP \VS{3}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<Tsu na kagbashi ka̱ va̱ Ishaya u walai koshomboɗi babu kpamu ataka e ene a̱ ni ali a̱ya̱ a tatsu, na va ɗaɗa urotu u na n kutuka̱ n kawuya wa aza a Masar n aza a Itopiya.

\VS{4}Nannai ɗa mogono ma Asiriya u kutono n agbashi a aza a Masar koɓolo n aza a̱ Kush oshomboɗi babu ataka kpamu e ene e le, nkoshi n a̱ɗa̱nga̱ni, n atagulu e le e keteshe, ɗa wo okpoi ili i wono a kubana a iɗika i Masar.

\VS{5}Aza a na a zuwai a̱ɗu e le a̱ ubuta̱ wa aza a̱ Kush ɗa a yaꞋin a̱ra̱ɗi a kubana wa aza a Masar, i ta̱ a kupana wovon ka̱ta̱ o okpo n wono.

\VS{6}A kanna ka nanlo uma a na i ida̱shi a̱ ka̱kina̱ ka mala i ta̱ a kudana, <Indanai ili i na i cinakai aza a na ci nekei katsura, aza a na a̱ tsu tsu suma tsu bana we le ka̱ta̱ a isa tsu e ekiye o mogono ma Asiriya. Nini ɗai tsa kuyaꞋan ka̱ta̱ tsu uruka?> >>




\par }\Chap{21}{\SH Kene ku wuya adama a Babila
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akaka a i ta̱ a kadanshi ke meremune ma na mi a uɓon u mala.

\par }{\Q Uteku tsu kabatalikpau ka na kuta̱i e Negebu ka̱ta̱ ka̱ pura̱ngu kakamba ku uɓon u ɗaka n utsura,

\par }{\QB nannai ɗa kawuya ka̱ uta̱ ɗe,

\par }{\QB ka̱ta̱ ka̱ pura̱ngu iɗika i gbani-gbani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}A dana mu ta̱ tsa alatani o wovon,

\par }{\QB kodori u lyaꞋa kelime m modoruko, vuza munuka u lyaꞋa kelime m munuka ma̱ ni.

\par }{\Q Ɗenga̱i a̱ɗa̱ aza a Elim n aza a Midiya i kambuku ka̱ta̱ a̱ shilika̱ n aza a Babila.

\par }{\QB Adama a na mpa Vuzavaguɗu n kucina ta̱ an ma zuwa uteku wa atakaci a na a̱ tuka̱i.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}U ɓa̱la̱ mu ta̱ ka̱u, uteku tsu vuka va̱ a̱ga̱nda̱ a limata.

\par }{\QB Ikyamba i va̱ i kuwa̱ ta̱ ɗa u ɓa̱la̱i mu ka̱u,

\par }{\Q ali ɗa m kpa̱ɗa̱i kufuɗa kupana ko me ene.


\par }{\Q \VS{4}Ka̱ɗu ka̱ va̱ ka̱ shulyuku ta̱ ka̱u,

\par }{\QB ɗa wovon u zuwai mu kujeꞋeke ikyamba,

\par }{\Q kayin ka na mi a kuvana ka̱ ta̱wa̱,

\par }{\QB ɗa ko okpoi mu ko wovon.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}O foɓusoi ka̱ɗiva̱ ki ilikulya,

\par }{\QB o poloi ajiba adama a na uma a̱ da̱sa̱ngu,

\par }{\QB yaba dem a kulyaꞋa n u soꞋi,

\par }{\Q gogoꞋo ɗa̱nga̱i, a̱ɗa̱ aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱,

\par }{\QB putalai nra̱ga̱ n ɗa̱ maniꞋin.


\par }{\PP \VS{6}Ili i na Vuzavaguɗu u danai mu i ɗa na,

\par }{\Q <<Bana vu zuwa kindi,

\par }{\QB ka̱ta̱ u dana uma ili i na we enei.


\par }{\Q \VS{7}Ɗa baci we enei akumbi,

\par }{\QB e ekeke o odoku a aza e re e re,

\par }{\Q a gaɗi vo odoku n akumbi a njaki,

\par }{\QB koɓolo n akumbi a arakuma,

\par }{\Q yaꞋan u zuwa atsuvu u pana mayin,

\par }{\QB u yongo ufoɓushi.>>


\par }{\PP \VS{8}Ɗa kindi ka ka dansai n ka̱la̱ka̱tsu ka̱u u danai,

\par }{\Q <<A kanna dem, vuzagbayin vu va̱, n tsu shamgba ta̱ gaɗi vu mashilya ma kindana,

\par }{\QB a kayin lakam n tsu shamgba ta̱ a̱ ubuta̱ u na a zuwai mu.


\par }{\Q \VS{9}La̱na̱, vuma ɗa lo a̱ kuta̱wa̱ e keke vo odoku,

\par }{\QB koɓolo n ka̱tsura̱ ko odoku.

\par }{\Q Ɗa wu ushuki le u danai,

\par }{\QB <Babila u yikpa̱ ta̱, mayun u yikpa̱ ta̱.

\par }{\Q Urotu wa̱ a̱ma̱li a̱ ni dem

\par }{\QB u yikpa̱i furali a iɗika.> >>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Uma a̱ va̱, aza a na a lapai ɗa e yelyukpei a kagbata,

\par }{\QB n dana ɗa̱ ta̱ ili i na m panai

\par }{\Q a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB Ka̱shile ka aza Isaraila.


\par }{\SH Kene ku uwuya adama a Edom
\par }
{\PP \VS{11}Akaka adama a aza a Duma\FTNT{*}{{\FR 21:11 }{\FR{21:11
}}{\FT{Ili i na Duma wi a kudana i ɗaɗa ka̱bini}}}.

\par }{\Q Vuza yoku u ɗeke mu ta̱ ɗe a Siyaru u danai,

\par }{\QB <<Kindi, wana ɗai kayin ko kukotso?

\par }{\QB Wana ɗai ko kukotso?>>


\par }{\Q \VS{12}Ɗa kindi ka ku ushuki,

\par }{\QB <<Kayin ki ta̱ a kasa, kanna kpamu ki ta̱ o kukotso.

\par }{\Q Vi baci n keci, ece,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu doku vu bono kpamu.>>


\par }{\SH Kene ku wuya adama a aza a Alaraba
\par }
{\PP \VS{13}Akaka adama aza a Alaraba,

\par }{\Q a̱ɗa̱ aza a tsulaga a nwalu a Dedanu,

\par }{\QB aza a na a vaki a kakamba ka̱ durum ka Alaraba,


\par }{\QB \VS{14}tuka̱i m mini adama aza a kakuli,

\par }{\Q a̱ɗa̱ vu na yi ida̱shi a iɗika i Tima.

\par }{\QB Tuka̱i n ilikulya adama a aza a na a sumai adama o kuvon.


\par }{\Q \VS{15}Adama a na a suma ta̱ adama o kotokobi,

\par }{\QB a̱ ubuta̱ wu ukpa̱ u kotokobi,

\par }{\Q a̱ ubuta̱ wu utan u na a katsuki,

\par }{\QB koɓolo n ubuta̱ u na kuvon ku suɗukpai.


\par }{\PP \VS{16}Ili i na Vuzavaguɗu u danai mu i ɗaɗa na, <<A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ka̱ya̱ ke te, tsu na a ci ɗika vuza vu zamalinga ka̱ta̱ u ka̱na̱ kukece, ta tsugbayin tsu Kedaru tsa kuyawa uteku nannai.

\VS{17}Vuzavaguɗu, Ka̱shile ka aza a Isaraila ka danai, aza o kuvon e Kedaru, i ta̱ o kokpo kenu.>>




\par }\Chap{22}{\SH Kene ku wuya adama a Urishelima
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ɗa akaka adama a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka tsalatani.

\par }{\Q Yiɗa̱i yi o koꞋuso wu gogo na,

\par }{\QB ali ɗa dem vu ɗa̱ i kumbai gaɗi vu kukpa̱ va asaka,


\par }{\Q \VS{2}a̱ɗa̱ likuci i na yi tukpa n kacaꞋa,

\par }{\QB likuci i na i shanai n yoroli i ma̱za̱nga̱ n a̱ra̱ɗi?

\par }{\Q Aza a̱ ɗa̱ a na a̱ kuwa̱i ɗe va, a̱ kuwa̱ n ukpa̱ u kotokobi ba,

\par }{\QB ko ukpa̱ wu ubuta̱ u kuvon ba.


\par }{\Q \VS{3}Aza e kelime a̱ ɗa̱ dem a suma ta̱ ra̱ka̱,

\par }{\QB e reme le ta̱ babu utawi.

\par }{\Q Ra̱ka̱ vu ɗa̱ vu na a̱ ka̱na̱i a banka ɗa̱ ta̱ ugbashi,

\par }{\QB ko a na wo okpoi a sumai ɗe daꞋin.


\par }{\Q \VS{4}Adama a nannai ɗa n danai, <<Ɗenka̱i mu lo,

\par }{\QB ka̱sukpa̱i mu n shika̱.

\par }{\Q Ka̱ta̱ i leꞋeshe mu

\par }{\QB adama a ula̱nga̱shi u na i yaꞋankai uma a̱ va̱ ba.>>


\par }{\Q \VS{5}Vuzavaguɗu, Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ n kanna

\par }{\QB ka wuya, n kanna ka atakaci, kanna ko wovon,

\par }{\QB a̱ Ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Tsalatani,

\par }{\Q kanna ka̱ ma̱shi n kacaꞋa

\par }{\QB a̱ kula̱nsa̱ uɓa̱nki a kusan.


\par }{\Q \VS{6}Aza e Elim o woki njiki koɓolo

\par }{\QB n ekeke o odoku n akumbi e le,

\par }{\QB ɗa aza a Kiru e remei nra̱ga̱.


\par }{\Q \VS{7}A̱ra̱Ꞌa̱ a̱ nu a na vu laꞋi n kuciga dem, a shana ta̱ n ekeke o odoku,

\par }{\QB ɗa a zuwai akumbi o odoku a shamgbai a̱ utsutsu u likuci,


\par }{\QB \VS{8}Ka̱shile ka takpai ka̱ɓa̱nka̱tsu ka Yahuda.

\par }{\BB \par }
{\Q A kanna ka nanlo kaꞋa i kula̱nsa̱

\par }{\QB ucanuku u kuvon u na wi usokongi a kakamba,


\par }{\Q \VS{9}ye ene ta̱ nshilya n likuci i Dawuda

\par }{\QB m ɓatsasa ta̱ n a̱bunda̱i,

\par }{\Q ɗa i kenuki mini

\par }{\QB a adaɓa a ɗaka.


\par }{\Q \VS{10}I kecei imashi ya asaka a na i a Urushelima,

\par }{\QB ɗa i ɓosoi asaka o yoku adama a na i maꞋasaka mashilya ma̱ ciya̱ mo doku utsura.


\par }{\Q \VS{11}Ɗa kpamu i ga̱va̱i ubuta̱ u na i kukpada mini e mere ma nshilya n re

\par }{\QB n likuci ma adama a kadaɓa ka̱ kuku,

\par }{\Q ama i bonoko ma̱riki ma̱ ɗa̱ a kubana a̱ ubuta̱ u vuza na u yaꞋin mini ma,

\par }{\QB ko kpamu i bonoko Vuza na u sheshei kuyaꞋan ili i nampa ya n tsumani ili ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}A kanna ka nanlo, ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili dem,

\par }{\QB u ɗekei ɗa̱ adama a na

\par }{\Q i shika̱ n una̱mgbuka̱tsuma̱,

\par }{\QB i gbonduwo aci a̱ ɗa̱ ka̱ta̱ i uka akashi a una̱mgbi u ka̱tsuma̱.


\par }{\Q \VS{13}Ama la̱na̱i, ma̱za̱nga̱ mi ta̱ lo n kupana ku uyoꞋo,

\par }{\QB kukiɗa ka anaka nu nlala,

\par }{\QB kutakuma ki inyama n kusoꞋo ku ma̱kya̱n,

\par }{\Q <<YaꞋan ci lyaꞋa ka̱ta̱ tsu soꞋo,

\par }{\QB adama a na mkpaꞋa ci ta̱ a̱ kukuwa̱.>>


\par }{\PP \VS{14}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansa ta̱ kadanshi ka nampa a atsuvu a̱ va̱, <<Mayun unushi u nampa a kucinukpa n u ɗa ba, ali sai kanna ka na vu kuwa̱i.>> Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansa ta̱.


\par }{\PP \VS{15}Ili i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai mu i ɗaɗa na,

\par }{\Q <<Bana gogoꞋo vu dana kagbashi ka nampa ka

\par }{\QB Shebuna vuza na wi a̱ kula̱na̱ kefeku ko tsugono ka.


\par }{\Q \VS{16}Yiɗa̱i vi a kuyaꞋan na, yayi kpamu vuza na u nekei nu katsura ka na

\par }{\QB vu sheꞋweke ka̱ci ka̱ nu kasaun punu na,

\par }{\Q avu na vu ga̱va̱i kasaun ka̱ nu zuva,

\par }{\QB ɗa vu sheꞋwei ubuta̱ u kuvuka u nu a kakpanlai?


\par }{\Q \VS{17}Yeve, Vuzavaguɗu u sheshe ta̱ an wa reme wu gbam-gbam,

\par }{\QB ka̱ta̱ u vakangu wu daꞋin, avu vuma vu utsura.


\par }{\Q \VS{18}Wi ta̱ a̱ kuka̱ta̱la̱ wu ka̱ta̱ u shiya wu gbam-gbam

\par }{\QB ka̱ta̱ u taɗuku tsu kolo a kubana a iɗika i gbayin,

\par }{\Q ta ɗe va̱ kukuwa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu ekeke o odoku a̱ nu a shama ɗe.

\par }{\QB Vo okpo ta̱ ili i wono a kpaꞋa ku vuzagbayin vu nu.


\par }{\Q \VS{19}Mi ta̱ a̱ kuta̱ka̱ wu a ubuta̱ wu ulinga u nu,

\par }{\QB ka̱ta̱ m bonoko tsugbayin tsu nu a iɗika.

\VS{20}A kanna ka nanlo mi ta̱ a̱ kusuku e ɗekeke mu kagbashi ka̱ va̱ Eliyakimu kolobo ka Hilikiya.

\VS{21}Mi ta̱ a kuꞋuka yi motogu mu ulinga ma̱ nu ka̱ta̱ n shiya yi n kaɗambura ka̱ nu a̱ kuyun ku ni, ka̱ta̱ i neke yi tsugbayin tsu nu wa̱ ni. Wi ta̱ o kokpo esheku a aza a na i ida̱shi a Urishelima, n aza a kpaꞋa ku Yahuda.

\VS{22}Mi ta̱ e kuneke yi katsura ka kpaꞋa ku Dawuda, Ili i na baci u ɓa̱yuwa̱i babu vuza na u kuɓa̱ya̱ngu, i na kpamu u ɓa̱ya̱ngi babu ka̱ɓa̱yuwi.

\VS{23}Mi ta̱ a kukutangu yi tsu kaguta a̱ ubuta̱ wu utsura, ka̱ta̱ wo okpo kakuba ko tsugono ku ucikpi ka kpaꞋa ke esheku a̱ ni.

\VS{24}I ta̱ kpamu e kuneke yi tsugbayin tsu kpaꞋa tsu le ra̱ka̱, ka̱ta̱ kumaci ku kpaꞋa ku le ra̱ka̱ ku bono ku zuwaka yi a̱miki, tsu na a tsu saku ili yu ulinga, nvene, n edele a gaɗi vu kirukpa.

\VS{25}A kanna ka nanlo, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai, kaguta ka na a̱ shikpa̱i a̱ ubuta̱ wu utsura wa, ki ta̱ o kukoɗo ka̱ta̱ ka̱ yikpa̱, ucanuku u na wi usaɓangi gaɗi vi ni u yikpa̱. Adama a na Vuzavaguɗu ɗa u danai.>>




\par }\Chap{23}{\SH Kene ku wuya adama a̱ likuci i Taya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kene adama a̱ likuci i Taya,

\par }{\Q na̱mgba̱i a̱tsuma̱, a̱ɗa̱ antiki a antsu a Taya a na uta̱i a Tarishi,

\par }{\QB adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ Taya

\par }{\QB ɗa wo okpoi babu kpaꞋa

\par }{\Q n ubuta̱ u kuzuwa antsu dem.

\par }{\QB Ɗaɗa kadanshi kuta̱i a iɗika i Sairusu ɗa ka̱ ta̱wa̱i we le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Shika̱ n ka̱bini a̱ɗa̱ na yi ida̱shi o kotogu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza a tsulaga a Sidon, aza a tsulaga a̱ ɗa̱ a pasa ta̱ mala,

\par }{\QB adama a na a zuwa likuci i ɗa̱ yo okpo yi uciyi.


\par }{\Q \VS{3}Ili i kashina i Shiho,

\par }{\QB yu uta̱ ta̱ a mala me Meditereniya,

\par }{\Q i na a cimbai o kuyene ku Nilu, i ɗaɗa a̱ tuka̱i a Taya,

\par }{\QB ɗa Taya wo okpoi kuden ku gbayin ka aduniyan dem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Pana wono, avu Sidon, avu katsura ka mala

\par }{\QB adama a na mala ma dansa ta̱,

\par }{\Q adama a na mala ma iwan wu ta̱ ma danai, <<Mpa n saꞋwa kuyaꞋan a̱ga̱nda̱ a limata ba, ko m matsa,

\par }{\QB n saꞋwa kuyaꞋan ka̱ɓa̱na̱ ka̱ muku mo olobo ba, ko ke nkere.>>


\par }{\Q \VS{5}A ayin a na baci a̱ tuka̱i n kadanshi ka na ka̱ uta̱i a Masar,

\par }{\QB i ta̱ o kokpo n una̱mgbuka̱tsuma̱ n kadanshi ka Taya ka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Pasai a kubana a Tarishi,

\par }{\QB na̱mgba̱i a̱tsuma̱ a̱ɗa̱ na yi ida̱shi o otogu.


\par }{\Q \VS{7}Na va ɗaɗa likuci i ma̱za̱nga̱ i ɗa̱

\par }{\QB i na yi lo ali n ayin a tsumani,

\par }{\Q i na i zuwai uma a̱ ni

\par }{\QB a̱ da̱sa̱ngi a̱ likuci kakau daꞋin?


\par }{\Q \VS{8}Yayi u yaꞋankai aza a Taya kusheshe ku wuya ku nampa,

\par }{\QB a̱yi na u tsu neke tsugono,

\par }{\Q i na aza a tsulaga a̱ ni i tsu muku mu ngono,

\par }{\QB ɗa kpamu e yevei aza a tsulaga a̱ ni a̱ ka̱tsuma̱ ki iɗika dem?


\par }{\Q \VS{9}Vuzavaguɗu MalaꞋimili ɗa u foɓusoi kaꞋa nannai,

\par }{\QB u foɓusoi i ɗa adama a na u yawaka aza a̱ a̱ra̱ɗi uteku,

\par }{\QB u neke uma e le a na i n tsugbayin wono a aduniyan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Betuwei a iɗika i ɗa̱ tsu na mala ma̱ Nilu me ci yene,

\par }{\QB a̱ɗa̱ uma Tarishi,

\par }{\QB adama a na i buwa n ubuta̱ u na i tsu zuwa antsu ba.


\par }{\Q \VS{11}Vuzavaguɗu u ɗengusa̱i kukiye ku ni ɗa u sapangi mala ma,

\par }{\QB ɗa u zuwai tsugono ci ni tsu gba̱ɗa̱i.

\par }{\Q Vuzavaguɗu u neke ta̱ kadanshi adama a na

\par }{\QB a̱ la̱nga̱sa̱ ubuta̱ wu utsura u KanaꞋana.


\par }{\Q \VS{12}U danai, <<Vo kudoku va yaꞋan ma̱za̱nga̱ ba,

\par }{\QB a̱ɗa̱ uma a Sidon.

\par }{\BB \par }
{\Q <<Ɗenga̱ ka̱ta̱ vu pasa a kubana a iɗika i Sairusu,

\par }{\QB ko ɗe va va̱ kuciya̱ wuvuki ba.>>


\par }{\Q \VS{13}La̱na̱ iɗika i Babila,

\par }{\QB uma a na gogo na vuza u buwai a kadanshi ke le ba.

\par }{\Q Aza a Siriya o bonoko ta̱ ubuta̱ wa

\par }{\QB kakamba ka nnama,

\par }{\Q ɗa a maꞋi mashilya me le ma na a kukambuku le n kuvon,

\par }{\QB o ɓosoi efeku o ngono

\par }{\QB ɗa o bonokoi likuci ya agali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Lapai una̱ ka̱ta̱ yo orukpo a̱ɗa̱ antiki antsu a Tarishi,

\par }{\QB adama a na ubuta̱ u kuzuwa antsu u ɗa̱ u na̱mgba̱ ta̱.


\par }{\PP \VS{15}A ayin a nanlo i ta̱ a kucinukpa n Taya ali a̱ya̱ amangatatsunkupa tsa̱ a̱ya̱ o mogono mo yoku. A ukocishi wa̱ a̱ya̱ amangatatsunkupa ka ki ta̱ feu a kuyaꞋan nannai n Taya uteku tsu vishipa vu kashakanlai,


\par }{\Q \VS{16}<<Ɗika umolu u nu ka̱ta̱ vu tono e mere ma̱ likuci,

\par }{\QB avu kashakanlai ka na a cinukpai,

\par }{\Q waꞋa umolu wa mayin ka̱ta̱ vi canana ishipa n a̱bunda̱i

\par }{\QB ciya̱ a ciɓa n avu kpamu.>>


\par }{\PP \VS{17}A kubana ukocishi wa̱ a̱ya̱ amangatatsunkupa Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kula̱na̱sa̱ka̱ Taya. Ka̱ta̱ Taya u lyaꞋa kelime n kuyaꞋan tsulaga ci ni a aduniyan dem.

\VS{18}Ili i na u ciya̱i a̱ ubuta̱ u tsulaga u ni wi ta̱ a kuzuwaka Vuzavaguɗu, o kufoɓo i na a̱ ciya̱i ba, ama ili i na i uwai ni va i ta̱ e kuneke aza a na e nekei a̱ɗu e le u Vuzavaguɗu, adama a na a̱ ciya̱ ilikulyaꞋa ba̱ri n akashi a singai.




\par }\Chap{24}{\SH Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutakacika aduniyan
\par }
{\Q \VerseOne{1}Inda Ka̱shile ki ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ aduniyan

\par }{\QB ka̱ta̱ u bonoko a ɗa tsa agali,

\par }{\Q wi ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ a ɗa

\par }{\QB ka̱ta̱ u wacuwa uma a̱ ni a na i punu.


\par }{\Q \VS{2}Ili i te i na i kuciya̱

\par }{\QB anan ganu ta kpamu i kuciya̱ uma nannai

\par }{\QB ali a gbagbaꞋin n agbashi feu nannai,

\par }{\QB a̱ma̱ci a gbagbaꞋin ni nkere feu nannai.

\par }{\QB Atsuli n edengi,

\par }{\QB okopuki n aza e kuneke okopu,

\par }{\QB aza o kutono atan n aza e kuneke atan.


\par }{\Q \VS{3}Aduniyan i ta̱ o kokpo ukuna u gbani

\par }{\QB ka̱ta̱ a ɗa a̱ na̱mgba̱ wuya-wuya, aduniyan i ta̱ o kubono agali ta Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi nannai.


\par }{\Q \VS{4}Aduniyan a lumba ta̱ ra̱ka̱-ra̱ka̱,

\par }{\QB aduniyan kpamu e ɗekpei ɗa a̱ na̱mgba̱i.

\par }{\QB Aza a gbagbaꞋin a yambai ɗa a̱ na̱mgba̱i.


\par }{\Q \VS{5}Aduniyan a yaꞋan ta̱ ula̱nga̱shi,

\par }{\QB adama a na a iwan ta̱ kutono wila̱ u Ka̱shile,

\par }{\Q a̱ la̱nga̱sa̱i i singai

\par }{\QB ɗa kpamu a iwain kutono uzuwakpani u ko wanai.


\par }{\Q \VS{6}Adama a nannai una̱ u gbani-gbani u ka̱na̱ ta̱ iɗika,

\par }{\QB uma a̱ ni a na i punu a ɗika ta̱ unushi u le.

\par }{\Q Adama a nannai uma aduniyan i ta̱ a kuyaꞋan usongi gbende,

\par }{\QB kenu ɗa a̱ kuka̱sukpa̱.


\par }{\Q \VS{7}Ma̱kya̱n ma savu ma me ɗekpe ta̱, itacishi i ni kpamu i lumba ta̱,

\par }{\QB aza a̱ ma̱za̱nga̱ dem a̱ na̱mgba̱ ta̱ ka̱tsuma̱.


\par }{\Q \VS{8}Kucaɗa ku medele ka ku kotso ta̱,

\par }{\QB kacaꞋa ka aza a̱ ma̱za̱nga̱ ka ka shamgba ta̱,

\par }{\QB izumgbi i ma̱za̱nga̱ yu umolu ya i paɗa ta̱ bini.


\par }{\Q \VS{9}O doku o soꞋo ma̱kya̱n n ishipa kpamu ba,

\par }{\QB ma̱kya̱n ma mo okpo ta̱ n okono a̱ ubuta̱ wo soꞋi wa.


\par }{\Q \VS{10}Likuci i na i na̱mgba̱i va yo okpo ta̱ agali,

\par }{\QB iꞋuwa dem i yaꞋan ta̱ uɓa̱ya̱ngi babu ili i na i kuꞋuwa.


\par }{\Q \VS{11}Ayin a̱ ma̱za̱nga̱ o kotso ta̱ a aduniyan, o doku a yaꞋan ishipa i ma̱kya̱n ba,

\par }{\QB ma̱za̱nga̱ dem mo okpo ta̱ ili i wovon,

\par }{\QB a̱ sa̱nka̱ ta̱ ma̱za̱nga̱ a aduniyan dem.


\par }{\Q \VS{12}Likuci i yaꞋan ta̱ ula̱nga̱shi,

\par }{\QB utsutsu u ni kpamu u yaꞋan ta̱ uɓoshi.


\par }{\Q \VS{13}Nannai ɗa ka kuyaꞋan punu a iɗika

\par }{\QB n aduniyan dem,

\par }{\Q tsu ayin a na a tsu lapa umaci u maɗanga ma zaitu,

\par }{\QB n tsu ayin a kuɗayu wana ɗai a taɓa mambulu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}A̱ ɗengusa̱i a̱la̱ka̱tsu e le, a cananai ishipa i ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB na ɗe a̱ ka̱livi o orukpoi adama a tsugbayin tsu Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{15}Adama a nannai a̱ɗa̱ na yi a kasana nekei tsugbayin a kubana u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB aza a na i o kotogu

\par }{\QB nekei kula ku Vuzavaguɗu vi Isaraila tsugbayin.


\par }{\Q \VS{16}Ali ɗe a uteku wa aduniyan ɗa tsu panai ishipa i kucikpa,

\par }{\QB <<Tsugbayin a kubana u Vuza vu usuɓi.>>

\par }{\BB \par }
{\Q Ama ɗa n danai, <<Mo okpo ta̱ ukuna u gbani, mo okpo ta̱ ukuna u gbani.

\par }{\QB Ili ya atakaci i ɗa a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱,

\par }{\Q aza a kuvakangu uma i ta̱ a kulyaꞋa kelime n kuvakangu mu.

\par }{\QB A lyaꞋi kelime kpamu n a kulya ku uma.>>


\par }{\Q \VS{17}Wovon, maza m Kpenle a kuvana ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ uma a aduniyan a nampa.


\par }{\Q \VS{18}Vuza na wi a kuciga wa suma adama a kacaꞋa ko wovon

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuyikpa̱ e kpenle.

\par }{\Q Vuza na baci u livanki a̱ kuta̱ pulai vu kpenle va,

\par }{\QB maza mi ta̱ a̱ kuka̱na̱ yi.

\par }{\BB \par }
{\Q Adama a na atusu a gaɗi i ta̱ uɓa̱yuwi,

\par }{\QB ɗa uvari wi iɗika u gba̱ɗa̱i.


\par }{\Q \VS{19}Aduniyan a yaꞋan ta̱ umijarangi ra̱ka̱,

\par }{\QB aduniyan ra̱ka̱ i ta̱ upeci,

\par }{\QB aduniyan dem a̱ gba̱ɗa̱ ta̱ n katsura.


\par }{\Q \VS{20}Aduniyan a̱ ka̱na̱i kuletishe an kosoꞋi,

\par }{\QB a̱ kuvita̱la̱sa̱ a̱ wunla̱i tsu na ka̱pa̱m ka̱ tsu gba̱ɗa̱,

\par }{\Q a̱miki a̱ unushi u ni i ta̱ o kurono yi a̱ kuta̱wa̱ a iɗika,

\par }{\QB ka̱ta̱ u yikpa̱ babu kpamu kufuɗa kuɗa̱nga̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutakacika

\par }{\QB utsura u na wi a̱da̱nga̱shile gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u takacika ngono ma aduniyan punu a aduniyan a nampa.


\par }{\Q \VS{22}I ta̱ o kuɓolongu le a̱ ubuta̱ u te

\par }{\QB tsa agbashi e kpenle ku te,

\par }{\Q i ta̱ a̱ kuɓa̱ya̱ngu le a̱ ubuta̱ wu ugbashi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a yaꞋan baci ayin n a̱bunda̱i yeve a takacika le.


\par }{\Q \VS{23}Kutashi ku wotoi ki ta̱ o kubono kpa̱ɓa̱, ka̱ta̱ usuɗukpi u kanna feu u ra̱ma̱,

\par }{\QB Adama a na Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a kulyaꞋa tsugono

\par }{\Q a Kusan ku Sihiyona punu a̱ Urushelima,

\par }{\QB ka̱ta̱ tsugbayin ci ni ci shamgba a̱ ubuta̱ wu nkoshi m gba̱ra̱-gba̱ra̱ n ni.




\par }\Chap{25}{\SH Ucikpi a kubana u Vuzavaguɗu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu avu ɗa Ka̱shile ka̱ va̱,

\par }{\QB mi ta̱ e kuneke wu tsugbayin ka̱ta̱ n cikpa kula ku nu,

\par }{\Q adama a na vi yaꞋan ta̱ ili i singai.

\par }{\QB Adama a na vi yaꞋan ta̱ ili i mereve derere,

\par }{\QB ili i na e sheshei ali m megeshe ɗe.


\par }{\Q \VS{2}Vu bonoko ta̱ likuci ya kotomo ka atali,

\par }{\QB likuci i mashilya ma gbayin kpamu yo okpoi agali,

\par }{\Q likuci yi utsura yo omoci i buwa ba,

\par }{\QB i ɗa yi kpamu kudoku kumaꞋasaka ba.


\par }{\Q \VS{3}Adama a nannai likuci yu utsura i ta̱ e kuneke wu tsugbayin,

\par }{\QB iɗika i na yi n asuvawuya yi ta̱ a kupana wovon u nu.


\par }{\Q \VS{4}Avu vo okpo ta̱ ubuta̱ u kusheɗeku u vuza vu unambi,

\par }{\QB koɓolo n vuza na wi a̱ kula̱nsa̱ uɓa̱nki, a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci ka̱ ni,

\par }{\Q vo okpo ta̱ kpamu ubuta̱ u kusheɗeku a ayin a̱ mini ma̱ wunla̱i,

\par }{\QB koɓolo n kulu a ayin a̱ usuɗukpi u kanna,

\par }{\Q adama a na ayinviki a aza a gbani-gbani

\par }{\QB i ta̱ tsu mini ma̱ wunla̱i ma na ma̱ tsu pura̱ mashilya,


\par }{\QB \VS{5}tsu na usuɗukpi u ci yaꞋan a iɗika i magbanda.

\par }{\Q Ama avu Vuzavaguɗu sa̱nka̱ kacaꞋa ko omoci,

\par }{\QB uteku u na usuɗukpi u tsu jebe a ayin a na baci keleshu ka yaꞋin ka̱ta̱m,

\par }{\QB nannai ɗa vishipa va aza a na i n asuvawuya, vo kukotso.


\par }{\Q \VS{6}Punu a kusan ku nampa ku ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili u kufoɓuso

\par }{\QB ka̱ɗiva̱ ka gbayin ki ilikulyaꞋa i na i laꞋi n kugaꞋan adama a uma ra̱ka̱,

\par }{\Q n ka̱ɗiva̱ ki ili i kusoꞋo i singai kpamu n tsuwaꞋa tsu singai,

\par }{\QB koɓolo n inyama i na i laꞋi n kugaꞋan feu.


\par }{\Q \VS{7}Punu a kusan ku nampa wi ta̱ a kutakpa

\par }{\QB ili i na yi ishi e kuneke aduniyan dem una̱mgbuka̱tsuma̱,

\par }{\Q kapalatsu ka na ka palai aduniyan.


\par }{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu n ka̱ci ka̱ ni u danai, wi ta̱ a kutakpa ili i na i tsu tuka̱ n ukpa̱

\par }{\Q Wi ta̱ kpamu a kura ma̱shi

\par }{\QB a̱ a̱shi a uma dem,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu u takpa ili i wono u uma a̱ ni

\par }{\QB a iɗika dem.


\par }{\PP \VS{9}A ayin a nanlo i ta̱ a kudana,

\par }{\Q <<Mayun na va a̱yi ɗa Ka̱shile ka̱ tsu,

\par }{\QB ci keɗe ta̱ a̱pa̱ wa̱ ni ɗa ta na wi isai tsu.

\par }{\Q A̱yi na ɗa Vuzavaguɗu, vu na ci keɗei a̱pa̱ a kubana wa̱ ni,

\par }{\QB yaꞋan ci yaꞋin ma̱za̱nga̱ n kupana ku uyoꞋo adama a wishi u ni.>>


\par }{\Q \VS{10}Kukiye ku Vuzavaguɗu ki ta̱ a kuvuka a kusan ku nampa.

\par }{\QB Ama uma a Mowabu ita̱ a kutakacika ka̱u,

\par }{\QB tsu na a tsu dasa mita̱ e kpenle an ciꞋiwa̱.


\par }{\Q \VS{11}Aza a Muwabu i ta̱ e kupetikpe ekiye e le a gaɗi,

\par }{\QB tsu na vuza vu ka̱da̱sa̱ u tsu petikpe ekiye adama a na u da̱sa̱.

\par }{\Q Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kucipa̱ka̱ a̱ra̱ɗi e le,

\par }{\QB ko a na i n ugboji a̱ a̱shi e le.


\par }{\Q \VS{12}Wi ta̱ a̱ kufa̱da̱ nshilya mu ugaɗi n ɗa̱ dem ka̱ta̱ u vakangu,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kufa̱da̱ le ali iɗika,

\par }{\Q wi ta̱ o kuɓoso le miri-miri

\par }{\QB ka̱ta̱ u bonoko le kubuta̱.




\par }\Chap{26}{\SH Vishipa vu kucikpa Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}A kanna ka nanlo a kucanana ta̱ vishipa vu nampa a iɗika i Yahuda,

\par }{\Q ci ta̱ n likuci yu utsura,

\par }{\QB Ka̱shile ka̱ tuka̱ ta̱ n wishi

\par }{\QB ci ta̱ ukanji m mashilya ushikpi mayin.


\par }{\Q \VS{2}Ɓa̱yuwa̱i utsutsu u likuci

\par }{\QB adama a na uma a usuɓi a uwa punu,

\par }{\QB uma a na i n uneki u ka̱ɗu.


\par }{\Q \VS{3}Avu zuwa yi u yongo m ma̱ta̱na̱

\par }{\QB a̱yi na ka̱ɗu ka̱ ni ki ida̱shi wa̱ nu,

\par }{\QB adama a na u zuwa ta̱ katsura wa̱ nu.


\par }{\Q \VS{4}A ayin dem neke Vuzavaguɗu ka̱ɗu ka̱ nu,

\par }{\QB adama a na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu a̱yi ɗa katali ke kusheɗeku ka na ka ci shamgba n utsura ko wannai.


\par }{\Q \VS{5}U bonoko ta̱ aza a na i n a̱ra̱ɗi ukuna u gbani,

\par }{\QB ɗa u la̱nga̱sa̱i likuci yu ugbamukaci i le,

\par }{\Q u fa̱da̱ ta̱ i ɗa gbani-gbani,

\par }{\QB ali ɗa u ɓosoi i ɗa yo okpoi kubuta̱.


\par }{\Q \VS{6}Aza a unambi n aza a na i o kusoꞋo atakaci

\par }{\QB a dasa ta̱ i ɗa n ene e le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ama aza a na i n usuɓi, uye u le wi ta̱ derere m mejege,

\par }{\QB avu ɗa Ka̱shile ka na ka ci yaꞋan ili i singai, avu ɗa vu gboroi uye wa.


\par }{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu ta nannai ci ta̱ a kuwala a uye u wila̱ u na vu zuwai,

\par }{\QB tsu vana ta̱ adama a na ci yevesheke wu mayin,

\par }{\Q kula ku nu ku ɗaɗa tsu ili i na ci a kuciga

\par }{\QB ayin dem punu a̱ a̱ɗu a̱ tsu.


\par }{\Q \VS{9}Ka̱ɗu ka̱ va̱ ko ci yongo ta̱ a̱ kula̱nsa̱ wu n kayin dem,

\par }{\QB n usana ka̱ɗu ka̱ va̱ ko ci yongo ta̱ a kuciga kene wu.

\par }{\Q Ayin a na baci afada a̱ nu a̱ ta̱wa̱i a aduniyan a nampa,

\par }{\QB uma a iɗika i ta̱ a kupiꞋisa ili i na i kutuka̱ n usuɓi.


\par }{\Q \VS{10}O yotsongu baci vuza vu gbani-gbani kasingai,

\par }{\QB ɗa u kpa̱ɗa̱i kupiꞋisa ukuna wu usuɓi,

\par }{\Q ali a iɗika ya aza a usuɓi dem wi ta̱ a kulyaꞋa kelime n kavama,

\par }{\QB wi kpamu o kutono tsugbayin tsu Vuzavaguɗu ba.


\par }{\Q \VS{11}Avu Vuzavaguɗu, kukiye ku nu ku yaꞋan ta̱ uɗengushi,

\par }{\QB n ufoɓushi adama a na ku takacika le, ama ele e yeve ba.

\par }{\Q YaꞋan e ene ulinga u nu a̱ ubuta̱ u uma a̱ nu ka̱ta̱ a pana wono,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ akina a̱ nu a na i uzuwi adama irala i nu o songu le ra̱ka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Vuzavaguɗu neke tsu ma̱ta̱na̱

\par }{\QB adama a ili i na ci yaꞋin dem, ci yaꞋan ta̱ n utsura u nu.


\par }{\Q \VS{13}Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu, a̱ma̱li o yoku a lyaꞋa ta̱ tsugono wa̱ tsu,

\par }{\QB n nannai dem ama kula ku nu ku ɗa koci ci e kuneke tsugbayin.


\par }{\Q \VS{14}Gogo na irala i tsu dem a̱ kuwa̱ ta̱ ɗe o kudoku a̱ ɗa̱nga̱ kpamu ba, vu takacika le ta̱ ɗe,

\par }{\QB wuma u le u na u lazai ɗe u buwa kpamu a̱ kuɗa̱nga̱ n wuma ba.

\par }{\Q Vu takacikai le ɗa vu unai le kpamu,

\par }{\QB o kudoku a ciɓa n ele kpamu ba.


\par }{\Q \VS{15}Avu Vuzavaguɗu vu zuwa ta̱ iɗika i gbonguroi,

\par }{\QB vu zuwa ta̱ iɗika i gbonguroi.

\par }{\Q Vi ciya̱ ta̱ tsugbayin

\par }{\QB ɗa kpamu uteku wi iɗika dem u doki wanshi adama a̱ nu.


\par }{\Q \VS{16}Vuzavaguɗu, n atakaci a ɗa tsu ta̱wa̱i kula̱nsa̱ wu

\par }{\QB ayin a na baci vu takacikai le

\par }{\Q wi ta̱ a kuyaꞋan le n atakaci kafu a vasa\FTNT{*}{{\FR 26:16 }{\FR{26:16
}}{\FT{N kelentsu ka aza a Ibirahi, kakariki ka nampa ka ki ta̱ n atakaci e kuyeve}}}.


\par }{\Q \VS{17}Tsu na vuka vu ka̱tsuma̱ u tsu takacika a̱ ubuta̱ wa̱ a̱ga̱nda̱ a limata,

\par }{\QB a̱ yura̱ m ma̱shi adama a̱ mɓa̱la̱,

\par }{\QB ta ci ishi nannai a̱ ubuta̱ u nu, Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{18}Ci ishi ta̱ tsu vuka vu ka̱tsuma̱ a̱ ubuta̱ wa̱ a̱ga̱nda̱ a limata,

\par }{\QB ama ce ene maku ba sai wunla̱i koci.

\par }{\Q Tsu tuka̱ n wishi a iɗika ba.

\par }{\QB Tsu tuka̱ n wuma a iɗika i nampa ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Vuzavaguɗu u danai, aza a̱ ɗa̱ a na a̱ kuwa̱i ɗe i ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱ n wuma,

\par }{\QB keven ki ikyamba ke le ki ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱.

\par }{\Q A̱ɗa̱ na yi ida̱shi a̱ kubuta̱,

\par }{\QB ɗa̱nga̱i ka̱ta̱ yo orukpo adama a̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\Q tsu na ciza tsu usana tsu tsu ta̱na̱ta̱ngu iɗika,

\par }{\QB adama a na iɗika yi ta̱ a̱ kuta̱ka̱ n aza a na a̱ kuwa̱i.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Lazai uma a̱ va̱, uwai a̱ unu a̱ ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ i ɓa̱ya̱ngu utsutsu,

\par }{\Q i sokongu ka̱ci ka̱ ɗa̱ ali a kubana megeshe kenu

\par }{\QB sai ayin a na wupa u ni u lazai.


\par }{\Q \VS{21}La̱na̱i, Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ na ɗe gaɗi a̱ ubuta̱ u na wi o kuyongo

\par }{\QB adama a na u takacika uma aduniyan adama a unushi u le.

\par }{\Q Aduniyan i ta̱ a̱ kuta̱ka̱ n aza a na a̱ tsuwa̱in mpasa punu wa̱ ni,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuta̱ka̱ le e keteshe adama a na yaba dem we ene.




\par }\Chap{27}{\SH Wishi wa aza a Isaraila
\par }
{\PP \VerseOne{1}A kanna ka nanlo,

\par }{\Q Vuzavaguɗu n ka̱ci ka̱ ni wi ta̱ a kutakaci Liviyata n kotokobi ka̱ ni,

\par }{\QB kotokobi ka̱ ni ku utsura koɓolo n alyu,

\par }{\Q Liviyata koko kaꞋa ku ugaɗi,

\par }{\QB Liviyata koko kaꞋa ku uka̱ta̱li,

\par }{\Q wi ta̱ a kuna ka̱di ka na ko ci yongo a mala kpamu.


\par }{\PP \VS{2}A kanna ka nanlo,

\par }{\Q Vuzavaguɗu wi ta̱ a kudana, <<Cananai vishipa adama a kashina ka nɗanga ki itacishi.


\par }{\QB \VS{3}Mpa Vuzavaguɗu mi ta̱ a kinda kaꞋa

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n tsungusu kaꞋa mini ayin dem.

\par }{\Q Mi inda kpamu kaꞋa kanna n kayin

\par }{\QB adama a na ta lo vuza u kula̱nga̱sa̱ kaꞋa.


\par }{\QB \VS{4}Mi a wupa n kashina ki itacishi ba.

\par }{\Q Awana a ɗa baci n katsupa i ɗe koci.

\par }{\QB Mi ta̱ a kudasa le n vishili,

\par }{\QB ka̱ta̱ n songu le ra̱ka̱ n akina.


\par }{\Q \VS{5}Ta baci nannai ba, yaꞋan a̱ ta̱wa̱ wa̱ va̱ ciya̱ mi isa le,

\par }{\QB yaꞋan o tono mu m ma̱ta̱na̱,

\par }{\Q e, o tono mu m ma̱ta̱na̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}A kubana na kelime Yakubu wi ta̱ a̱ kuciya̱ kumi,

\par }{\QB aza Isaraila kpamu o kutopo ta̱ ka̱ta̱ a yaꞋan a̱pa̱lu

\par }{\QB ka̱ta̱ a matsa a shatangu aduniyan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Vuzavaguɗu u lapa yi ta̱

\par }{\QB tsu na u lapai aza a na i a tsurala n a̱yi?

\par }{\Q A una yi ta̱

\par }{\QB tsu na a unai aza na a unai ni?


\par }{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu u takacika ta̱ uma a̱ ni a̱ ubuta̱ u na a̱ suki le a kubana ubuta̱ wu ugbashi,

\par }{\QB u pura̱ngi le tsu na wunla̱i u ci yaꞋan,

\par }{\QB u ɗikai le n wupa tsu na wunla̱i u kasana u tsu pura̱ ili.


\par }{\Q \VS{9}Ama Vuzavaguɗu u yaꞋan ta̱ nannai adama a na u cinukpaka aza a Isaraila unushi,

\par }{\QB ka̱ta̱ nannai u zuwa u cinukpaka le n unushi u le ra̱ka̱:

\par }{\Q Ana u yaꞋin atalyalyuka a̱ tali

\par }{\QB o yotsoi katali ka̱ ka̱ɓisa̱ka̱ ka na ko kuɓoso miri-miri,

\par }{\Q babu ka̱ma̱li ka aza a Ashatara ko ma̱va̱li ma aza a̱ ka̱yimbi

\par }{\QB ma na ma kubuwa babu uɓoshi.


\par }{\Q \VS{10}Likuci i na yi ukanji i bonoi tsa agali,

\par }{\QB babu vuza na kpamu wi ida̱shi punu, wo okpoi an kakamba,

\par }{\Q ta ɗe ndendem a ci yaꞋan kalina,

\par }{\QB ta ɗe kpamu a tsu vaku,

\par }{\QB n o gborotsoi ili i na yi punu dem babu i na i kubuwa.


\par }{\Q \VS{11}A ayin a na baci acaka a̱ ni e ɗekpei, ɗa o koɗosoi,

\par }{\QB a̱ma̱ci i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ciya̱ a zama nɗanga n kusonuko.

\par }{\Q Adama a na uma a i n kuyeve ba,

\par }{\QB Vuza na u yaꞋin le wa kupana asuvayali e le ba,

\par }{\QB Vuza na u tuka̱i le a aduniyan wa̱ kusa̱Ꞌa̱ le ba.


\par }{\PP \VS{12}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu wi ta̱ e kupece ilya n kopo. Wi ta̱ o kuɓolongu le vuza te-te o kuyene ku Yufiretu a kasana ali a kubana a̱ ka̱sha̱n ka Masar.

\VS{13}A kanna ka nanlo i ta̱ a̱ kulika̱ kavana n utsura. Aza a na i ɗe a̱ kuna̱mgba̱ a Asiriya n aza a na a banai ugbashi a Masar i ta̱ o kubono ka̱ta̱ a yaꞋanka Vuzavaguɗu tsugbashi a Urushelima a kusan ku ciɗa.




\par }\Chap{28}{\SH Ili ya atakaci a kubana wa aza a Ifirayimu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa i na yi lo a kuvana likuci ya̱ a̱ra̱ɗi i Samariya,

\par }{\QB ubuta̱ u na wo okpoi oroliko o osoꞋi a aza israila,

\par }{\Q i ɗa yi ta̱ ida̱shi gaɗi vi ɗika i ka̱ra̱Ꞌa̱ ka̱ tsuta̱, ama tsuloboi ci ni ci ta̱ o kuɗoɗo tsa̱ a̱pa̱lu.

\par }{\QB Likuci i ɗaɗa a̱ra̱ɗi a uma a na a̱ yikpa̱i adama a̱ ma̱ra̱.


\par }{\Q \VS{2}La̱na̱, Vuzavaguɗu wi ta̱ n kagbashi ka na ki n ikyamba koɓolo n utsura.

\par }{\QB Wi ta̱ tsu mini ma atali n tsu wunla̱i u koli a̱ kutsuwa̱n a iɗika ka̱ta̱ ma aya,

\par }{\Q wi ta̱ a̱ kutsuwa̱n maꞋa n utsura a iɗika.


\par }{\Q \VS{3}Oroliko a̱ a̱ra̱ɗi o osoꞋi a Ifirayimu,

\par }{\QB i ta̱ a kuyaꞋan ukpeti n ene.


\par }{\Q \VS{4}A̱pa̱lu a na o tsu ɗoɗo va, a na i tsuloboi tsu tsugbayin ci ni,

\par }{\QB uzuwi a̱ ida̱shi a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka̱ tsuta̱,

\par }{\Q i ta̱ o kokpo tsu umaci u ga̱ba̱ u na u geꞋwei u maɗanga ma zaitu kafu ayin a vikyaꞋa a yawa.

\par }{\QB Ɗa baci vuza we enei ali ɗa u taɓai n kukiye ku ni,

\par }{\QB wi ta̱ o kusoɗongu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}A kanna ka nanlo Vuzavaguɗu MalaꞋimili

\par }{\QB wi ta̱ o kokpo tso oroli a tsugbayin,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu wo okpo ili i ma̱za̱nga̱ n a̱ra̱ɗi

\par }{\QB a kubana u uma a na a buwai n wuma.


\par }{\Q \VS{6}Wi ta̱ o kokpo ayinviki a̱ usuɓi

\par }{\QB a kubana u vuza na u ci yaꞋan afada,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu wo okpo ka̱ɓa̱nki

\par }{\QB wo ovonshi a na a tsu shamgba a̱ utsutsu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ele nampa kpamu a̱ ga̱la̱i m ma̱ra̱

\par }{\QB ɗa a jarai n washi,

\par }{\Q anan ganu n eneki feu o soꞋi

\par }{\QB ɗa aci e le a̱ ripula̱i adama a̱ ma̱ra̱,

\par }{\Q a jarai m ma̱ra̱,

\par }{\QB e ce ene mayin ba, a ayin a na i a kuyaꞋan kene ku tsa alatani,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ shiliku ili a ayin a na i e kuneke odoki.


\par }{\Q \VS{8}Irikpa e le dem a̱ sumba̱ ta̱ n ashama,

\par }{\QB babu ubuta̱ u gbani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}<<Yayi tamkpamu u kuyaꞋanka kuyotsongu?

\par }{\QB Yayi kpamu u kudana akaka a?

\par }{\Q U muku n na a kasai ɗe mani,

\par }{\QB ko aza a na a kasai mani gogoꞋo.


\par }{\Q \VS{10}Ili i na ci a kupana,

\par }{\QB utonu u gbani u ɗa koci,

\par }{\QB i ɗa yi ta̱ kakariki-kakariki,

\par }{\QB na kenu na ɗe kenu.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Yi baci a kupanaka mu ba,

\par }{\QB Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋan kadanshi n a̱ɗa̱ n kelentsu ka na atsuvu a̱ ɗa̱ a kiwanai kupana ba, n kelentsu ka na kpamu ki ka̱ ɗa̱ ba.


\par }{\Q \VS{12}U danai le tsu nampa,

\par }{\QB <<Nava ɗaɗa ubuta̱ u kuvuka, yaꞋan aza a na i n woꞋwi a uvuka na.>>

\par }{\Q Nava ɗaɗa kpamu, ubuta̱ u kuvuka u ka̱bini.

\par }{\QB Ama ali n gogo na a pana ba.


\par }{\Q \VS{13}Adama a nannai kadanshi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ki ta̱ o kokpo le tsu utonu,

\par }{\QB kakariki-kakariki,

\par }{\QB na kenu na ɗe kenu.

\par }{\Q Nannai ɗa i kubana kelime ka̱ta̱ i bono i yikpa̱ n kucina̱,

\par }{\QB yi ta̱ a kuꞋuka muna, ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ ɗa̱ a banka ugbashi.


\par }{\Q \VS{14}Adama a nannai panai kadanshi ka Vuzavaguɗu, a̱ɗa̱ aza a ulami

\par }{\QB a na a lyaꞋakai uma a nampa tsugono tsu Urushelima.


\par }{\Q \VS{15}I lapa ta̱ ma̱ka̱nga̱ i danai, <<Ci yaꞋan ta̱ ɗe uzuwakpani n ukpa̱,

\par }{\QB ci yaꞋan ta̱ uzuwakpani n ubuta̱ wu ukpisa̱.

\par }{\Q Muna ma gbani-gbani ma na mi lo a̱ kuta̱wa̱ ma yawa baci,

\par }{\QB ma kusaꞋwa tsu ba,

\par }{\Q adama a na tsu bonoko ta̱ aꞋuwa ubuta̱ u kusheɗeku,

\par }{\QB modoruko kpamu mo okpoi ubuta̱ u kuvuka u tsu.>>


\par }{\PP \VS{16}Nava ɗaɗa ili i na Vuzavaguɗu Uba̱nga̱ri u danai,

\par }{\Q <<Indana, n shikpa̱ ta̱ ɗe katali a Sihiyona,

\par }{\QB ka na ka̱ ciya̱i ɗe ukondi,

\par }{\Q katali ka singai ke kenene ko mogon adama a kuvaraka kumaꞋa babu munla̱i,

\par }{\QB <Vuza na baci u zuwakai ɗe katsura wa̱ kuyikpa̱ ba.>


\par }{\Q \VS{17}Mi ta̱ o kubonoko afada a singai okpo kagisamkpatsu ka kumaꞋa,

\par }{\QB usuɓi tamkpamu wo okpo tsu kagisamkpatsu ka,

\par }{\Q minimatali mi ta̱ o kuɓoso ubuta̱ u kusheɗeku wa aꞋuwa u ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ mini ma aya ma lyaꞋa ubuta̱ u kuvuka u ɗa̱.


\par }{\Q \VS{18}Uzuwakpani u na vi yaꞋin adama a na vu doro ukpa̱ wi ta̱ a kuyaꞋan utakpi,

\par }{\QB uzuwakpani u na vi yaꞋin kpamu adama a na vu were ubuta̱ wu ukpisa̱ wi ta̱ feu a kuyaꞋan utakpi.

\par }{\Q Makyan ma na baci vurala vu gbani-gbani vu walai,

\par }{\QB vi ta̱ a kuɓasangu a iɗika.


\par }{\Q \VS{19}Ayin tutu mini ma na ma tsu aya nanlo mi ta̱ a kulaza n avu,

\par }{\QB usana lakam kanna n kayin,

\par }{\Q sai ayin a na ma̱ pura̱i nu.>>

\par }{\BB \par }
{\Q Kuyeve ku ukuna wa akaka a nampa

\par }{\QB i ta̱ e kuneke uma a̱ nu wovon.


\par }{\Q \VS{20}IvaꞋantsu i nu i laꞋa ta̱ kenu an vuza wa̱ ba̱rukpa̱ ɗe,

\par }{\QB ipalatsu i nu feu i laꞋa ta̱ kenu an ya pala ikyamba ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{21}Adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱ tsu na u yaꞋin a Kusan ku Perazimu,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ɗengusa̱ kpamu ka̱ci ka̱ ni tsu na u yaꞋin a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka̱ Gibiyon

\par }{\Q adama a na u yaꞋan ulinga u savu,

\par }{\QB u yaꞋan ulinga u na u kiwanai kuyaꞋan ba,


\par }{\Q \VS{22}Gogo na ka̱sukpa̱ tsugoyi tsu nu,

\par }{\QB ta baci nannai ba atakaci a̱ ɗa̱ i ta̱ a kulasuka kuyimkpa,

\par }{\Q adama a na m pana ta̱ wila̱ adama a̱ kula̱nga̱su u na Ka̱shile Vuzavaguɗu vo osoji a gaɗi

\par }{\QB u kuyaꞋanka uma a aduniyan dem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Zuwai atsuvu ka̱ta̱ i pana ka̱la̱ka̱tsu ka̱ va̱,

\par }{\QB shamgbai shiriri ka̱ta̱ i pana ili i na n kudana.


\par }{\Q \VS{24}Kacimbi ka tsu nima ta̱ kashina ka̱ ni ka̱ta̱ u kpa̱ɗa̱ kuka̱sukpa̱ biꞋi adama a na u ca̱Ꞌa̱?

\par }{\QB Ko ta u tsu ka̱na̱ kunima iɗika nannai koci?


\par }{\Q \VS{25}Ɗa baci u kotsoi kunima kashina ka̱ ni ra̱ka̱,

\par }{\QB u tsu la̱nsa̱ icuꞋu, ka̱ta̱ u ca̱Ꞌa̱ ilya ba?

\par }{\Q Ka̱ta̱ u ca̱Ꞌa̱ punu ya̱nji m masala ma̱ ni ba?

\par }{\QB Itabi feu m masala ma̱ ni

\par }{\QB ka̱ta̱ u kara ugboku u ni ba?


\par }{\Q \VS{26}Kacimbi ka ke yeve ta̱ ili i na u kuyaꞋan,

\par }{\QB adama a na Vuzavaguɗu u tsu neke yi ta̱ kuyeve.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}A tsu lapa igeɓetsu n kalangu ka kulapu ba,

\par }{\QB ama a tsu lapa ta̱ i ɗa n kalangu ke kenu,

\par }{\Q keke vo odoku vu kulapu va kulapa igeɓetsu ba,

\par }{\QB ama i ta̱ a kufaba i ɗa m macaka kenkeꞋen.


\par }{\Q \VS{28}Mayun ɗa a iya ili i na yi n icuꞋu adama o boroji,

\par }{\QB ama a kulyaꞋa kelime n kulapa i ɗa n kalangu ali a kubana ba.

\par }{\Q Wi ta̱ a kufuɗa kutuka̱ n keke vo odoku vi ni lo,

\par }{\QB ama odoku a̱ ni a kugasa n keke va punu ba.


\par }{\Q \VS{29}Ukuna u nampa ra̱ka̱ wu uta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB vuza na wi n odoki a singai, koɓolo n kuyeve ku utsura.




\par }\Chap{29}{\SH Ili ya atakaci a kubana a̱ likuci i Dawuda
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa̱ nu, Ariyelu, Ariyelu,

\par }{\QB likuci i na Dawuda u da̱sa̱ngi.

\par }{\Q ka̱ya̱ dem

\par }{\QB ɗa va kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan ka̱ɗiva̱ ka̱ nu.


\par }{\Q \VS{2}N nannai dem mi ta̱ a̱ kutuka̱ Ariyelu

\par }{\QB n atakaci, wi ta̱ a kuyaꞋan kpalu ka̱ta̱ u shika̱,

\par }{\QB wi ta̱ o kokpo an katalikalyuka wa̱ va̱ upali nu mpasa.


\par }{\Q \VS{3}Mi ta̱ a kubanka likuci ya n kuvon,

\par }{\QB n kambuku i ɗa ka̱ta̱ n shilika̱ n i ɗa,

\par }{\Q mi ta̱ a kumaꞋa idasakpatsu i mashilya

\par }{\QB adama a na m banka n kuvon.


\par }{\Q \VS{4}I ta̱ o kubonoko wu ka̱ca̱pa̱ punu a iɗika ka̱ta̱ vi yaꞋan kadanshi,

\par }{\QB kadanshi ka̱ nu ki ta̱ a̱ kuzuɗa̱ punu a̱ kubuta̱.

\par }{\Q Ka̱la̱ka̱tsu ka̱ nu ki ta̱ o kokpo tsu ka̱la̱ka̱tsu ka kafataluwa punu a iɗika,

\par }{\QB ka̱la̱ka̱tsu ka̱ nu ki ta̱ o kuyongo e yemeni punu a̱ kubuta̱.


\par }{\Q \VS{5}Ama irala i nu n a̱bunda̱i yi ta̱ o kubono an kubuta̱ ku lenwu,

\par }{\QB aza a na i a kutamba wu i ta̱ a kulaza an kopo ka na ko tsu tono wunla̱i.

\par }{\Q Ki ta̱ a kuyaꞋan nannai gogoꞋo, babu uzuki


\par }{\QB \VS{6}Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱

\par }{\QB n akpanga n kugba̱ɗa̱ ki iɗika n kacaꞋa ka gbangam,

\par }{\Q n wunla̱i wu utsura m melentsu ma akina ma na mi a̱ kukula̱.


\par }{\Q \VS{7}Ka̱ta̱ ka̱bunda̱i ka aduniyan ra̱ka̱ ka na ka̱ shilika̱i n Ariyelu,

\par }{\QB koɓolo n aza a na a̱ shilika̱i n a̱yi ali n ubuta̱ wu utsura u ni dem ɗa a kambuki ni,

\par }{\Q wi ta̱ o kokpo adanshi alatani a ɗa,

\par }{\QB tsu kene ku na ku tsu ta̱wa̱ vuma n kayin.


\par }{\Q \VS{8}Tsu na vuza vu kambulu u ci yaꞋan alatani a na wi a kulyaꞋa ilikulyaꞋa,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ɗa̱nga̱ baci u cina kambulu ka ka buwa yi ta̱,

\par }{\Q tsu vuza na wi a kupana kakuli u ci yaꞋan alatani a na wi o kusoꞋo mini,

\par }{\QB ama ka̱ta̱ u jimgba u cina kakuli ka̱ ni a kulyaꞋa kelime n kutakacika yi.

\par }{\Q Nannai ɗa ka kuyaꞋan n iɗika kakau n a̱bunda̱i

\par }{\QB i na u shilika̱i n Kusan ku Sihiyona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}YaꞋan tsulau ka̱ta̱ kpamu vi yaꞋan mereve,

\par }{\QB lyaꞋa kelime n kubonoko ka̱ci ka̱ nu ka̱yimba̱.

\par }{\Q Maka ka̱ci ka̱ nu n ili i yoku babu vu soꞋo ma̱ra̱,

\par }{\QB okpo ga̱lu babu vu soꞋo i na i kumaka wu.


\par }{\Q \VS{10}Vuzavaguɗu u tuka̱ ɗa̱ ta̱ n alavu a na a̱ kuwa̱i.

\par }{\QB U paɗarai a̱shi a̱ ɗa̱, a̱ɗa̱ eneki,

\par }{\QB u palai aci a̱ ɗa̱, a̱ɗa̱ oboci.


\par }{\Q \VS{11}Wa̱ nu kene ku nampa dem ili i ɗa ba, ama tsu kadanshi ka na ki u ɓa̱ya̱ngi a katagarda. Vu neke baci katagarda ka u vuza na u kufuɗa we kece, ɗa a danai ni, <<Adama a̱ Ka̱shile kece,>> wi ta̱ a̱ kushuku ka̱ta̱ u dana, <<Ma kufuɗa ba, ki ta̱ uɓa̱ya̱ngi.>>

\VS{12}Ko vu neke baci katagarda ka u vuza na u yevei mekecu ba, ɗa vu danai, <<Adama a̱ Ka̱shile kece,>> wi ta̱ a̱ kushuku ka̱ta̱ u dana, <<N yeve mekecu ba.>>


\par }{\PP \VS{13}Ɗa Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\Q <<Uma a nampa a tsu dana ta̱ ele uma a̱ va̱ a ɗa i ama n una̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu e neke mu tsugbayin n una̱ koci,

\par }{\QB ama punu a̱ a̱ɗu e le, i ta̱ daꞋin nu mpa.

\par }{\Q Kucikpa ku na a ci yaꞋan a kubana wa̱ va̱,

\par }{\QB kuta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u kuyotsongusu ku uma.


\par }{\Q \VS{14}Adama a nannai kpamu, mi ta̱ a kuyaꞋan ili i mereve n uma a nampa,

\par }{\QB ili i mereve kakau,

\par }{\Q ka̱ta̱ kuyeve ka aza a ugboji e le ku na̱mgba̱,

\par }{\QB ugboji wa aza a ugboji e le u kotso.>>


\par }{\Q \VS{15}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza a na o tsu sokongu

\par }{\QB kuyeve ku le daꞋin adama a Vuzavaguɗu,

\par }{\Q ele na a ci yaꞋan ulinga u le a̱ ka̱yimbi ka̱ta̱ e sheshe a dana,

\par }{\QB <<Yayi we enei tsu? Yayi u kuyeve i na ci yaꞋin?>>


\par }{\Q \VS{16}I sabaꞋi ili ɗa i bonokoi i ɗa mavadai,

\par }{\QB adanshi e sheshe ta̱ kamaꞋi ko mogbodo ko bono ciꞋin tsu kumaꞋa,

\par }{\Q ili i na a yaꞋin va yi ta̱ a kudana yayi u yaꞋin mu,

\par }{\QB <<A̱yi ɗa u yaꞋin mu ba>>?

\par }{\Q Mogbodo mi ta̱ a kudana kamaꞋi ka,

\par }{\QB <<U yeve ili ba>>?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}M megeshe kenu, Lebano wi ta̱ o kubono iɗika i tsuta̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ubuta̱ u tsuta̱ u yotso an kakamba ba?


\par }{\Q \VS{18}A kanna ka nanlo kagulani ki ta̱ a kupana vuza yoku e kukece katagarda,

\par }{\QB ka̱ta̱ ka̱yimba̱ kene

\par }{\QB wo kudoku wo yongo a̱ ubuta̱ u ka̱yimbi ba.


\par }{\Q \VS{19}Aza a na o goyoi ka̱ci ke le i ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB aza a unambi a yaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a vuza Ciɗa vi Isaraila.


\par }{\Q \VS{20}Aza a ugbamukaci i ta̱ o kukotso,

\par }{\QB aza a na a ci yaꞋan ulami i ta̱ o kukotso,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na a kiwanai n kuyaꞋan ku ukuna u wuya a yaꞋan wuni,


\par }{\Q \VS{21}aza a na n kadanshi ku una̱ koci a tsu zuwa vuma u yaꞋan unushi

\par }{\QB i ta̱ a kaza vuza na wi n kadanshi ka mayun a̱ ubuta̱ wa afada,

\par }{\QB koɓolo n aza a na a ci yaꞋan aꞋuwa adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ aza a usuɓi.


\par }{\PP \VS{22}Adama a nannai ili i na Vuzavaguɗu vu na u shiba̱i Ibirahi u danai kpaꞋa ku Yakubu i ɗaɗa na,

\par }{\QB <<Yakubu wo kudoku wa yaꞋan wono kpamu ba,

\par }{\QB a̱shi a̱ ni o kudoku a runza ba.


\par }{\Q \VS{23}Makyan ma na baci we enei muku n ni,

\par }{\QB adama a ulinga we ekiye u va̱,

\par }{\Q i ta̱ a kuzuwa kula ku va̱ ku yongo ciɗa,

\par }{\QB ka̱ta̱ o bonoko vuza Ciɗa vu kpaꞋa ku Yakubu wo okpo ciɗa kpamu.

\par }{\QB I ta̱ a kushamgba n uneki u tsugbayin a kubana u Ka̱shile ka Yakubu.


\par }{\Q \VS{24}Ka̱ta̱ uma a na a̱ puwa̱nka̱i punu a̱ a̱ɗu e le o bono a̱ ciya̱ kuyeve,

\par }{\QB aza a̱ ka̱sa̱la̱ kpamu i ta̱ a kisa odoki.>>




\par }\Chap{30}{\SH Ili ya atakaci a kubana u likuci yu ugbamukaci.
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB <<Ili ya atakaci i ɗa a̱ɗa̱ muku mu ugbamukaci,

\par }{\Q a̱ɗa̱ na i tsu tono kusheshe ku ɗa̱, ku na ki ku va̱ ba,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na i ɓolongi una̱ babu kusheshe ku va̱,

\par }{\QB nannai va ɗa yi o kudoku unushi katsura,


\par }{\Q \VS{2}ɗa kpamu i lazai a kubana a Masar,

\par }{\QB babu na ye ecei mu,

\par }{\Q adama a na i la̱nsa̱ uɓa̱nki a̱ ubuta̱ u FiriꞋauna,

\par }{\QB ka̱ta̱ i la̱nsa̱ ubuta̱ u kusheɗeku a̱ mululu m Masar.


\par }{\Q \VS{3}Ama uɓa̱nki u FiriꞋauna wi ta̱ o kokpo ɗa̱ ili i wono,

\par }{\QB kulu ku Masar ki ta̱ a̱ kutuka̱ ɗa̱ n wono.


\par }{\Q \VS{4}Utsura u mogono wa u yawa ta̱ likuci i Zowa,

\par }{\QB daꞋangi n tsuɗaka tsu Hane.


\par }{\Q \VS{5}Yaba dem wi ta̱ o kokpo n wono,

\par }{\QB adama a uma a singai a na i n ukuna u singai ba,

\par }{\Q aza a na a̱ tsu ɓa̱nka̱ ba, ko a yaꞋan kasingai ko yoku

\par }{\QB ama sai wono koci n ukuna u pete.>>


\par }{\Q \VS{6}Akaka adama a nnama n kakamba n Negebu.

\par }{\Q A̱ ubuta̱ wi iɗika i gbani-gbani n atakaci,

\par }{\QB a̱ ubuta̱ u na ikawu i tsu ta̱wa̱,

\par }{\QB n ubuta̱ wa agbaturu koɓolo n oko a gbani-gbani,

\par }{\Q kololu ka uma ka ka ɗikai uciyi u le a njaki,

\par }{\QB koɓolo n gaɗi va arakuma,

\par }{\Q a kubana u uma a nanlo a a na i kuyaꞋanka u ɗa ulinga ba.


\par }{\QB \VS{7}Uɓa̱nki wi ɗika u Masar u gbani u ɗa, babu ili.

\par }{\Q Adama a nannai ɗa n ɗekei ni

\par }{\QB <<Rahapu ka̱di ka na ka tsu saꞋwa vuza ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Gogo na, bana vu ɗana kaꞋa a magbaganla ele e kene,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu doku vu ɗanaka le kaꞋa a katakarda,

\par }{\Q vu dana a kanna ka na ka̱ kuta̱wa̱

\par }{\QB ki ta̱ o kokpo ngan n ayin dem.


\par }{\Q \VS{9}Adama a na ele uma a ugbamukaci a ɗa n aza a uwa,

\par }{\QB muku n na n cigai kupana kadanshi ka Vuzavaguɗu ba.


\par }{\Q \VS{10}Ɗa a danai oboci a,

\par }{\QB <<Ka̱ta̱ i doku i yaꞋan kene ba,>>

\par }{\Q u danai kpamu eneki,

\par }{\QB <<Ka̱ta̱ i doku i yaꞋanka tsu kene ku mayu ba.

\par }{\Q Danai tsu ukuna u singai,

\par }{\QB ko wa aꞋuwa u ɗa baci,


\par }{\Q \VS{11}ka̱sukpa̱i uye u nampa wa,

\par }{\QB ka̱ta̱ i doku i tono u ɗa ba,

\par }{\Q ka̱sukpa̱i kudana tsu

\par }{\QB ukuna u Vuza ciɗa vi Isaraila.>>


\par }{\PP \VS{12}A dama a nannai, ili na Vuza ciɗa vi Isaraila u danai i ɗaɗa na.

\par }{\Q <<Uteku tsu na i iwain akaka a nampa,

\par }{\QB adama na i goyo ta̱ akaka a nampa,

\par }{\Q ɗa i bonoi i zuwai katsura a̱ ubuta̱ wi ili i gbani-gbani,

\par }{\QB koɓolo n ukuna u modoruko,


\par }{\Q \VS{13}adama a nannai unushi u nampa wi ta̱ o kokpo

\par }{\QB tsu uɓaci u mashilya mu ugaɗi, ma na ma̱ ka̱ga̱lukpa̱i ra̱ka̱,

\par }{\QB an ma̱ yikpa̱ babu megeshe.


\par }{\Q \VS{14}Wi ta̱ o kuɓoso miri-miri tsu mogbodo,

\par }{\QB ma na mo ɓosoi ka̱mbu-ka̱mbu,

\par }{\Q ma na a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ a̱mbu a̱ ni vi a̱ kuciya̱ punu ka̱mbu

\par }{\QB ka na va kukenuku akina ba,

\par }{\QB ko ka na va kukenuku mini o kogbodo ba.>>


\par }{\PP \VS{15}Na ɗa ili na Vuzavaguɗu Ka̱shile, Vuza ciɗa vi Isaraila u danai.

\par }{\Q <<N kushika̱ ku unushi n kuvuka wa̱ va̱ ɗaɗa i kuciya̱ wishi,

\par }{\QB kuyongo n ka̱bini n uneki wa a̱ɗu u ɗa̱, ɗaɗa katsura ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB ama ɗa i iwain.


\par }{\Q \VS{16}Ɗa vu danai, <A̱Ꞌa̱, ci ta̱ a kusuma gaɗi vo odoku.>

\par }{\QB Adama a nannai yi ta̱ a kusuma.

\par }{\Q Ɗa a̱ɗa̱ i danai, <A̱ tsu ci ta̱ a kusuma gaɗi vo odoku a ilaɗi,>

\par }{\QB Adama a nannai uma a̱ ɗa̱ a na i a kukiyangu tsu i ta̱ a kulaꞋa n ilaɗi.


\par }{\Q \VS{17}Uma a̱ ɗa̱ ka̱kpa̱n i ta̱ a kusuma

\par }{\QB adama a vuma vi te,

\par }{\Q ye ene baci uma a tawun

\par }{\QB yi ta̱ a kusuma ra̱ka̱ vu ɗa̱,

\par }{\Q ali i ta̱wa̱ yo okpo

\par }{\QB tsu urotu u kakashi a gaɗi vu kusan,

\par }{\QB uteku tsu urotu a kusan.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Adama a nannai Vuzavaguɗu u vana ta̱, adama a na u yotsongu ucigi u ni wa̱ ɗa̱,

\par }{\QB ɗa kpamu u ɗa̱nga̱i adama na u yotsongu ɗa̱ asuvayali a̱ ni.

\par }{\Q Adama a na Vuzavaguɗu a̱yi Ka̱shile ka mayun kaꞋa,

\par }{\QB una̱singai u ɗa dem wa aza a na a vanai ni.


\par }{\PP \VS{19}A̱ɗa̱ uma a na i ida̱shi a Sihiyona, n Urushelima, yi a ku doku kushika̱ kpamu ba. Mayun ɗa a̱yi wi ta̱ a kuciga ɗa̱, a ayin a na baci i lapai una̱ adama a na a̱ ɓa̱nka̱ ɗa̱. Makyan ma na baci u panai dem wi ta̱ a kushuku ɗa̱.

\VS{20}Ko an wo okpoi Vuzavaguɗu u neke ɗa̱ ta̱ ilikulyaꞋa ya atakaci m mini ma atakaci, ko n nannai a̱yi malum ma̱ ɗa̱ wo kudoku wo sokongu a̱shi a̱ ni kpamu ba, ama n a̱shi a̱ ɗa̱ yi ta̱ e kene le.

\VS{21}Atsuvu a̱ nu i ta̱ a kupana kadanshi a̱ kucina̱ ku nu, a kudana <<Na va ɗaɗa uye, tono u ɗa,>> ko vu kpatala baci a usingai ko a ugula̱.

\VS{22}Ka̱ta̱ a̱ɗa̱ i la̱nga̱sa̱ a̱ma̱li a̱ ɗa̱ a na i yimai ɗa i paɗarai n azurufa koɓolo n ululu a azanariya a na i shikpa̱i. Ka̱ta̱ i varuku le uteku ci ili yu unata. Ka̱ta̱ i dana le, <<Walai, ka̱sukpa̱i tsu.>>

\VS{23}Wi ta̱ o kuyoꞋoko ɗa̱ mini adama a̱ icuꞋu i na i ca̱Ꞌi a iɗika, ka̱ta̱ ilikulyaꞋa i na i kumatsa punu a iɗika ya i gaꞋan ka̱ta̱ kpamu i yaꞋan ba̱ri. A kanna ka nanlo kuzuwa ku ɗa̱ ki ta̱ a kulina a̱ ubuta̱ wi ijanu wa̱ a̱bunda̱i.

\VS{24}Obomburon ni njaki n na mi a kuyaꞋan kunima i ta̱ a kutakuma ijanu i singai, i na a lapulai mayin.

\VS{25}A kanna ka nanlo, ka na a kiɗai irala i ɗa̱, ɗa kpamu nshilya n kindi n yikpa̱i. Nyeneke m mini mi ta̱ e kuyene a gaɗi va aginda nu nsasan dem.

\VS{26}Kutashi ku wotoi kpamu ki ta̱ a kakana tsu kanna, ka̱ta̱ wakani u kanna u laꞋa tsu na wi ishi ali kucindere, uteku tsu kutashi ku ayin e cindere derere, a ayin a na Vuzavaguɗu wu urasai ukpanwojuno u uma a̱ ni ɗa kpamu u ta̱na̱ta̱ngi untsu a na u yaꞋankai le.


\par }{\Q \VS{27}La̱na̱, kula ku Vuzavaguɗu a̱ kuta̱wa̱ na ɗe daꞋangi,

\par }{\QB n ka̱ɗu ukuli koɓolo n ka̱nga̱ ka̱ lima̱ ka̱u,

\par }{\Q kadanshi ka̱ ni tukpa n wupa,

\par }{\QB kelentsu ka̱ ni kpamu m munuka tsa akina.


\par }{\Q \VS{28}Ayinviki a̱ ni i ta̱ tsu kuyene ku na ku lyaꞋi

\par }{\QB ali ku yawai e kuɗeku.

\par }{\Q A̱ kusa̱sa̱ aduniyan e meshere ma munuka,

\par }{\QB ka̱ta̱ u uka mgbagulu n uma

\par }{\QB iryangama i na i kuzuwa le a̱ puwa̱nka̱.


\par }{\Q \VS{29}Yi ta̱ a kuyaꞋan vishipa

\par }{\QB tsu kayin ka na a ci yaꞋan ka̱ɗiva̱ ka kanna ka ciɗa,

\par }{\Q ta a̱ɗu a̱ ɗa̱ a kuyaꞋan ma̱zanga̱ nannai,

\par }{\QB a ayin a na baci uma a̱ lika̱i igbala

\par }{\Q a̱ ubuta̱ u kusan ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a kakpanlai ka aza a Isaraila.


\par }{\Q \VS{30}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuzuwa uma a pana ka̱la̱ka̱tsu ka tsugbayin ka̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ka̱sukpa̱ le e ene kukiye ku utsura ku ni a̱ kucipa̱, n wupa nu nlentsu ma akina,

\par }{\QB n eleshu a̱ mini, n akpanga koɓolo m mini ma atali.


\par }{\Q \VS{31}Ka̱la̱ka̱tsu ka Vuzavaguɗu ki ta̱ a kukiruma aza a Asiriya,

\par }{\QB wi ta̱ a kulapa le n kalangu ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{32}Ulapi u na baci de Vuzavaguɗu u yaꞋankai le dem

\par }{\QB m mashawuri ma mafabuka ma̱ ni,

\par }{\Q wi ta̱ o kokpo an tsuwaꞋi ci ndele n umolu,

\par }{\QB n kukiye ku utsura ku ni ku ɗa u kushila̱ka̱ n ele a̱ ubuta̱ u kuvon.


\par }{\Q \VS{33}M megeshe ma ɗe o foɓuso ta̱ ubuta̱,

\par }{\QB wa akina a̱ a̱bunda̱i a na o kusongu mogono ma Asiriya.

\par }{\Q Kpenle ka akina ku ni a yaꞋan ta̱ ku ɗa n uga̱vi koɓolo n wanshi,

\par }{\QB n akina punu tukpa nu nɗanga,

\par }{\Q Vuzavaguɗu wi ta̱

\par }{\QB a̱ kuvula̱ akina a̱ ka̱nga̱ ko tsukono ku utsura,

\par }{\QB adama a na u songu.




\par }\Chap{31}{\SH Ili ya atakaci i ɗa wa aza na a zuwakai aza a Masar katsura
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa aza na a banai Masar kula̱nsa̱ uɓa̱nki,

\par }{\QB ɗa kpamu a zuwakai odoku utsura,

\par }{\Q ɗa a̱ ushuki n ka̱bunda̱i ke ekeke e le

\par }{\QB koɓolo n utsura wa akumbi o odoku e le,

\par }{\Q ama ɗa a iwain kula̱nsa̱ uɓa̱nki u Vuza Ciɗa va aza a Isaraila

\par }{\QB ko kpamu a̱ la̱nsa̱ uɓa̱nki a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{2}Ko n nannai a̱yi wi ta̱ n ugboji, wi kpamu a kufuɗa kutuka̱ n kawuya,

\par }{\QB a̱yi u tsu yaꞋansaka kadanshi ka̱ ni ba.

\par }{\Q Ama u tsu ɗa̱nga̱ ta̱ adama na u shilika̱ n iꞋuwa ya aza asuvawuya,

\par }{\QB koɓolo n aza na a̱ tsu ɓa̱nka̱ aza na a tsu yaꞋan ka gbani-gbani.


\par }{\Q \VS{3}Aza a Masar uma a ɗa Ka̱shile kaꞋa i ba.

\par }{\QB Odoku e le kpamu ikyamba i ɗa nu mpasa, alijani a ɗa ba.

\par }{\Q Ayin a na baci Vuzavaguɗu u ba̱rukpa̱i kukiye ku ni adama a na u takacika le,

\par }{\QB ka̱ɓa̱nki ka ki ta̱ a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱ ka̱ta̱ u yikpa̱,

\par }{\Q a̱yi kpamu vuza na a̱ ɓa̱nka̱i va wi ta̱ a̱ kuyikpa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ dem vu le a̱ niꞋwa̱n koɓolo.


\par }{\PP \VS{4}Ili i na Vuzavaguɗu u danai mu i ɗa na,

\par }{\Q <<Uteku tsu na kawu u ci yaꞋan yura̱

\par }{\QB wana ɗai u ka̱na̱ malala,

\par }{\Q ko ka̱bunda̱i ka nguɓi

\par }{\QB ko o ɓolongu baci adama a̱ ni,

\par }{\Q wa kupana wovon adama a kacaꞋa ke le ba,

\par }{\QB ko ka̱ɗu ka̱ ni ka̱ muɗa̱ adama a kacaꞋa ke le,

\par }{\Q nannai ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili u kucipa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ u shilika̱ a kusan ku Sihiyona n kaginda ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{5}Tsu na nnu n tsu imkpa gaɗi,

\par }{\QB nannai ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili u kisa Urishelima,

\par }{\Q wi ta̱ a̱ kula̱na̱ i ɗa ka̱ta̱ wi isa i ɗa̱,

\par }{\QB wi ta̱ a kukpada kawuya ka na ka̱ kuta̱wa̱ punu.>>


\par }{\PP \VS{6}Aza a Isaraila, bonoi, adama a na i ka̱sukpa̱ ta̱ uye u Vuzavaguɗu ra̱ka̱-ra̱ka̱.

\VS{7}Adama a na a kanna ka nanlo ka yaba dem, wi ta̱ a kuvaruku a̱ma̱li a azurufa n azanariya, a na ekiye a̱ unushi a̱ ɗa̱ a yaꞋin.


\par }{\Q \VS{8}<<Ka̱ta̱ aza Asiriya a̱ kuwa̱ n ukpa̱ u kotokobi,

\par }{\QB ka na ekiye a vuma a yaꞋin ba, ka ɗa ka kuna le.

\par }{\Q Ka̱ta̱ a suma adama ukpa̱ u kotokobi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a zuwa a̱ɗa̱nga̱ni e le a yaꞋan ulinga u tsugbashi.


\par }{\Q \VS{9}Ubuta̱ wu utsura u le wi ta̱ a̱ kuyikpa̱ adama a aza a gbani-gbani,

\par }{\QB aza e kelime o kuvon a̱ ni i ta̱ a kusuma a ayin a na baci e enei urotu u kakashi u kuvon u ɗa̱,>>

\par }{\Q Vuzavaguɗu u danai nannai,

\par }{\QB a̱yi na akina a̱ ni ta ɗe i a Sihiyona,

\par }{\QB ɗa kenle ka̱ ni ki a Urushelima.




\par }\Chap{32}{\SH Tsugono tsu usuɓi
\par }
{\Q \VerseOne{1}La̱na̱, mogono mi ta̱ a kulyaꞋa tsugono tsu usuɓi,

\par }{\QB ka̱ta̱ ngono n lyaꞋa tsugono n kasingai.


\par }{\Q \VS{2}Yaba dem wi ta̱ o kokpo tsu ubuta̱ u kusheɗeku adama a̱ wunla̱i wu utsura,

\par }{\QB n ubuta̱ u kusheɗeku adama a̱ mini ma atali ma munuka,

\par }{\Q uteku ci nyeneke m mini n na n ɗekpei a kakamba,

\par }{\QB an kulu ku kakpanlai ka gbayin a iɗika i ɗekpu.


\par }{\Q \VS{3}Ka̱ta̱ a̱shi a aza a na i e kene a̱ kpa̱ɗa̱ kuyumba̱tsa̱sa̱ka̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu atsuvu a za na i a kupana, a pana.


\par }{\Q \VS{4}Vuza na wi n uremi u ka̱ɗu ba, wi ta̱ a̱ kuciya̱ kuyeve ka̱ta̱ u fuɗa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kelentsu ka vuza vu cikeku ka fuɗa ka dansa mayin.


\par }{\Q \VS{5}A buwa e kuɗeke kalau vuza vu ma̱riki ba,

\par }{\QB ko e ɗeke vuza vu kalyaꞋa vuma vu gbayin.


\par }{\Q \VS{6}Adama a na kalau ka ci yaꞋan ta̱ kadanshi ka tsulau,

\par }{\QB ka̱ɗu ka̱ ni kpamu ki ta̱ ushani tukpa n kawuya,

\par }{\Q u ci yongo ta̱ a kuyaꞋansa ili i na yi i Ka̱shile ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ka̱na̱ kuripula̱sa̱ uma adama a Vuzavaguɗu,

\par }{\Q aza a kambulu u ka̱sukpa̱ le lekeɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a kakuli u ka̱sukpa̱ le n kakuli ke le.


\par }{\Q \VS{7}Ama vuza vu kalyaꞋa, uteku u na u ci yaꞋan ili i ni wi ta̱ tukpa n kawuya,

\par }{\QB u ci yaꞋan ta̱ kusheshe ku wuya

\par }{\Q adama a na u doro aza a unambi n kadanshi ka aꞋuwa,

\par }{\QB ko ufolu u le u singai u ɗa baci.


\par }{\Q \VS{8}Ama vuma vu ma̱riki, u ci yaꞋan ta̱ kusheshe ku singai,

\par }{\QB n kusheshe ku singai ku ɗa kpamu u tsu shamgba.


\par }{\SH A̱ma̱ci a Urushelima
\par }
{\Q \VS{9}Ɗenga̱i, a̱ɗa̱ a̱ma̱ci a na yi ida̱shi i ka̱ci ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB panai ka̱la̱ka̱tsu ka̱ va̱,

\par }{\Q a̱ɗa̱ nkere n na yi ida̱shi i ba̱ri,

\par }{\QB ka̱ta̱ i zuwaka mu atsuvu i pana kadanshi ka̱ va̱.


\par }{\Q \VS{10}An ka̱ya̱ ka lazai,

\par }{\QB a̱ɗa̱ a̱ma̱ci a na yi ida̱shi i ba̱ri yi ta̱ e kujeꞋeke ikyamba,

\par }{\Q kutaɓa umaci wi itacishi u kusuɓa̱ ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i namba nɗanga n kutaɓa.


\par }{\Q \VS{11}JeꞋekei ikyamba, a̱ɗa̱ a̱ma̱ci a na yi ida̱shi i ka̱ci ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB jeꞋekei avangatsu, a̱ɗa̱ a̱ma̱ci a na yi ida̱shi i ba̱ri.

\par }{\Q Foɗosoi aminya a̱ ɗa̱,

\par }{\QB i shiya akashi a̱ a̱kyuꞋun a̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{12}Na̱mgba̱i a̱tsuma̱ adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ ashina a̱ ɗa̱ koɓolo ashina a itacishi a̱ ɗa̱,


\par }{\Q \VS{13}adama a na iɗika i uma a̱ va̱ i matsa ta̱ awana n kerepu,

\par }{\Q na̱mgba̱i a̱tsuma̱ adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ iꞋuwa i ma̱za̱nga̱ i ɗa̱.


\par }{\Q \VS{14}Adama a na i ta̱ a̱ kuka̱sukpa̱ kefeku ko mogono ka,

\par }{\QB likuci i na yi tukpa n uma yo okpo ta̱ agali,

\par }{\Q kaginda koɓolo n ubuta̱ u kindi wi ta̱ o kokpo ubuta̱ u ka̱rikpa̱ni ko wannai,

\par }{\QB ka̱ta̱ wo okpo ubuta̱ u ma̱za̱nga̱ wu njaki n kakamba n ilikuzuwa adama a kalina ka na a kuyaꞋan punu,


\par }{\Q \VS{15}ali sai ayin a na a̱ suꞋuki tsu ayinviki na ɗe gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ kakamba kokpo iɗika i tsuta̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ iɗika i tsuta̱ ya i matsa umaci n a̱bunda̱i.


\par }{\Q \VS{16}A ayin a nanlo a ɗa a kuyaꞋan ka mayun ɗe a kakamba ka,

\par }{\QB ka̱ta̱ a yaꞋan feu ku usuɓi a iɗika i tsuta̱.


\par }{\Q \VS{17}UgaꞋin u kuyaꞋan ki ili yu usuɓi wi ta̱ o kokpo ma̱ta̱na̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu usuɓi u tuka̱ n ida̱shi i ma̱ta̱na̱ i babu uteku n windi mayin.


\par }{\Q \VS{18}Uma a̱ va̱ i ta̱ o kuyongo a̱ ubuta̱ wi ida̱shi i ma̱ta̱na̱,

\par }{\QB asuvu a iꞋuwa i na yi babu kadama,

\par }{\QB n ubuta̱ u na wi n ka̱bini n windanai mayin.


\par }{\Q \VS{19}Ko mini ma atali ma varukusu baci nɗanga n kakamba,

\par }{\QB ɗa likuci i ɓosoi ra̱ka̱-ra̱ka̱,


\par }{\Q \VS{20}una̱singai u ɗa a kubana wa̱ ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi a kuyaꞋan vica̱Ꞌa̱ vi icuꞋu i ɗa̱ ɗevu n kuyene,

\par }{\QB ɗa kpamu i ka̱sukpa̱i anaka ni njaki n ɗa̱ a kulina ba̱ri.




\par }\Chap{33}{\SH Kavasa ku uɓa̱nki
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ili ya atakaci i ɗa a kubana wa̱ nu, avu na vu tsu una uma,

\par }{\QB avu na ka̱ta̱ a unai ba.

\par }{\Q Ili ya atakaci a kubana wa̱ nu, avu vuza modoruko,

\par }{\QB avu na ka̱ta̱ a saꞋwai kudoro ba.

\par }{\Q Ayin a na baci vu ka̱sukpa̱i kula̱nga̱sa̱ uma,

\par }{\QB i ta̱ a̱ kula̱nga̱sa̱ wu,

\par }{\Q vu ka̱sukpa̱ baci kpamu kudoro uma,

\par }{\QB ka̱ta̱ feu o doro wu.


\par }{\Q \VS{2}Vuzavaguɗu, pana asuvayali a̱ tsu,

\par }{\QB ci neke ta̱ a̱ɗu a̱ tsu wa̱ nu.

\par }{\Q Okpo katsura ka̱ tsu ayin dem,

\par }{\QB ka̱ta̱ visa tsu ayin a na baci atakaci a̱ ta̱wa̱i.


\par }{\Q \VS{3}N usari u ka̱la̱ka̱tsu ka gbayin ka̱ nu, ɗa uma a sumai,

\par }{\QB ayin na baci kpamu vu ɗa̱nga̱i kashani, ka̱ta̱ aduniyan u wacuwa,


\par }{\Q \VS{4}Uma o ɓolongi ucanuku u kuvon, uteku tsu na nta̱ɗa̱ma̱ci n tsu ɓolongu ka̱ta̱ kpamu akyuꞋun a pala kashina, ta uma a a̱ kukpa̱nta̱ ili ya nannai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Vuzavaguɗu vuzagbayin ɗa, wi ta̱ ida̱shi ɗe gaɗi,

\par }{\QB wi ta̱ a kushatangu Sihiyona n kasingai koɓolo n ka mayun,


\par }{\Q \VS{6}a̱yi ɗa u kokpo kumiꞋi ku nu a ayin a nanlo,

\par }{\QB n wishi wa̱ a̱bunda̱i, n kuyeve n ugboji.

\par }{\Q Kupana ku wovon ku Vuzavaguɗu ku ɗaɗa uciyi u nu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}La̱na̱, osoji a utsura a̱ ma̱shi a uye,

\par }{\QB aza a usuki a̱ ma̱ta̱na̱ a̱ ma̱shi wuya-wuya.


\par }{\Q \VS{8}Uye u gbagbaꞋin u na̱mgba̱ ta̱,

\par }{\QB aza a nwalu o doku o tono u ɗa ba.

\par }{\Q Ɗa uzuwakpani u yaꞋin ukoɗi,

\par }{\QB ɗa likuci kakau i yaꞋin ugoyi,

\par }{\QB vuma u doku u ciya̱ ucikpi kpamu ba.


\par }{\Q \VS{9}Ɗa iɗika i na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ ɗa i lumbai,

\par }{\QB ɗa nɗanga n Lebano n yambai ɗa n lumbai,

\par }{\Q Ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Sharon ke ɗekpe ta̱, ɗa wo okpoi tsu kakamba,

\par }{\QB ɗa Bashan koɓolo n Kamelu a̱ sa̱ruwa̱i a̱vuku e le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Vuzavaguɗu u danai, <<Gogo na mi ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱,>>

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a cikpa mu,

\par }{\QB <<Gogo na mi ta̱ e kuneke ka̱ci ka̱ va̱ tsugbayin.


\par }{\Q \VS{11}I na yi a kuyaꞋansa yi ta̱ tsu kopo

\par }{\QB i bonoi i matsai ciꞋiwa̱,

\par }{\QB ayinviki a̱ ɗa̱ i ta̱ tsa akina a na e kuleɓece ɗa̱.


\par }{\Q \VS{12}Uma a̱ nu i ta̱ a̱ kukula̱ gbende-gbende,

\par }{\QB tsu awana a kakamba a na a kapai ɗa o songi n akina.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}A̱ɗa̱ na yi daꞋangi, panai i na n yaꞋin,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi ɗevu, yevei utsura u va̱.


\par }{\Q \VS{14}Aza a̱ unushi a Sihiyona a pana ta̱ wovon,

\par }{\QB aza a na e yevei Ka̱shile ba, e jeꞋeke ta̱ ikyamba, ɗa a danai,

\par }{\Q <<Yayi a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ tsu u kufuɗa kuda̱sa̱ngu n akina o mosonku?

\par }{\QB Yayi kpamu a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ tsu u kufuɗa kuyongo n akina a na i a̱ kukula̱ babu uteku?>>


\par }{\Q \VS{15}Vuza na wi a kuyaꞋan nwalu mu usuɓi

\par }{\QB ɗa kpamu wi a kuyaꞋan kadanshi ki ili i na i gaꞋin,

\par }{\Q ɗa u iwain kuɗika i na i uwai ni n uye u kalyaꞋa,

\par }{\Q a̱yi na u iwain kupanaka aza a na e ci sheshe ukuna u munuka,

\par }{\QB a̱yi na u tsu yimba̱tsa̱ka̱ a̱shi a̱ ni adama a na u kpa̱ɗa̱ kinda ukuna u wuya,


\par }{\Q \VS{16}wi ta̱ o kuyongo gaɗi,

\par }{\QB ubuta̱ u kusheɗeku u ni wi ta̱ kokpo ubuta̱ wu nsasan m gbagbaꞋin.

\par }{\Q Ka̱ta̱ e neke yi ilikulya,

\par }{\QB wi a kunamba kpamu mini mo kusoꞋo ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Vi ta̱ e kene mogono n ugaꞋin u ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ ve ene kpamu i ɗika i na yi n ka̱ba̱nga̱ n a̱bunda̱i ali a kubana daꞋangi.


\par }{\Q \VS{18}N ka̱ɗu ka̱ nu vi ta̱ a kuciɓa n i na i saꞋwai kuzuwa wu wovon, ka̱ta̱ vu dana

\par }{\QB <<Te ɗai biꞋi, vuza vu mekecu va,

\par }{\Q Te ɗai kishi ku utafu ka?

\par }{\QB Te ɗai kpamu kekeci ki imashi ka?>>


\par }{\Q \VS{19}Yi o kudoku kene uma a ugbamukaci kpamu ba,

\par }{\QB aza na kadanshi ke le ki n atakaci a̱ kuyeve,

\par }{\QB i a kadanshi n cikeku tsu na ya kufuɗa kuyeve ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}La̱na̱ Sihiyona, likuci i na a̱ tsu ci yaꞋansa ka̱ɗiva̱ ka̱ tsu.

\par }{\QB A̱shi a̱ nu i ta̱ e kene Urishelima,

\par }{\QB likuci yi ida̱shi i ma̱ta̱na̱, wi ta̱ o kokpo tsu ka̱pa̱m ka na ki kushewerengu ba,

\par }{\Q aguta a ni kpamu i kumuɗa̱ ba,

\par }{\QB babu kawin kete ka̱ ni ka na ki a kukasa.


\par }{\Q \VS{21}Ta ɗe Vuzavaguɗu n utsura u ni wi adama a̱ tsu,

\par }{\QB Tsu ubuta̱ u na wi n kuyene n adaɓa i,

\par }{\Q gaɗi vi le antsu o kuvon a kubana ɗe ba,

\par }{\QB babu kpamu antsu a gbagbaꞋin.

\VS{22}Adama a na Vuzavaguɗu ɗa kayaꞋin ka afada ka̱ tsu,

\par }{\QB Vuzavaguɗu ɗa keneki ka̱ wila̱ ka̱ tsu,

\par }{\Q a̱yi ɗa kpamu mogono ma̱ tsu,

\par }{\QB wi ta̱ a kisa tsu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Ashiyatsu a usaki a a̱ ba̱ɗa̱ ta̱,

\par }{\QB o doku reme kalangu ka

\par }{\QB kakashi ka tsu na kpantsu ka kuwala mayin ba.

\par }{\Q Ka̱ta̱ a ayin a nanlo a i peceshe ucanuku wa̱ a̱bunda̱i u na a̱ pura̱i va,

\par }{\QB ali nkutu feu n raliwa tsu na a cigai.


\par }{\Q \VS{24}Babu vuza na wi ida̱shi a Sihiyona u kudana, <<Mpa mi gbaga ba>>

\par }{\QB I ta̱ a kucinukpaka aza a na i ida̱shi ɗe unushi u le.




\par }\Chap{34}{\SH Afada adama a uma aduniyan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ta̱wa̱i ɗevu, a̱ɗa̱ iɗika i limoci ya aduniyan ka̱ta̱ i pana,

\par }{\QB bonokoi asuvu a̱ ɗa̱ ubuta̱ u te a̱ɗa̱ uma.

\par }{\Q YaꞋan iɗika n i na yi punu dem i pana,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ aduniyan n i na i tsu uta̱ punu dem i yeve.


\par }{\Q \VS{2}Adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ a wupa n aduniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB wupa wu usuɗukpi ka̱ɗu u ni, wi ta̱ a̱ ubuta̱ wi irala i le ra̱ka̱.

\par }{\Q Wi ta̱ a kuna le ra̱ka̱,

\par }{\QB wi ta̱ kpamu a̱ kuka̱sukpa̱ a kiɗa le.


\par }{\Q \VS{3}Even a ikyamba e le a̱ kuciya̱ uciɗa̱ngi ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ ushami we even a ikyamba i le a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ iɗika,

\par }{\Q ka̱ta̱ nsansa n yene nu mpasa n le.


\par }{\Q \VS{4}Ka̱ta̱ kpamu ili i kutashi i gaɗi ra̱ka̱ a̱ niꞋwa̱n,

\par }{\QB Gaɗi wi ta̱ a̱ ka̱ta̱la̱ tsu kajiba,

\par }{\Q ka̱ta̱ azangata o ɗoɗo a iɗika

\par }{\QB tsa̱ a̱vuku a itacishi a na a lumbai,

\par }{\QB ko uteku tsu na umaci u ma̱biri u na u ɗekpei.


\par }{\Q \VS{5}Ayin a na baci kotokobi ka̱ va̱ ko kotsoi ulinga u ni na ɗe gaɗi,

\par }{\QB la̱na̱, ka ki ta̱ a̱ kucipa̱ adama a afada a aza e Edom,

\par }{\Q a̱ ubuta̱ u uma a na n sheshei kuna.


\par }{\Q \VS{6}Kotokobi ka Vuzavaguɗu ka̱ sumba̱ ta̱ nu mpasa,

\par }{\QB ki ta̱ upali nu ushuma

\par }{\Q koɓolo nu mpasa mu nlala nu nga̱ji,

\par }{\QB ushuma u muku n ka̱tsuma̱ ma̱ a̱giri.

\par }{\Q Adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ n alyuka a Boza,

\par }{\QB koɓolo m makiɗaka ma̱ a̱bunda̱i wa aza a Edom.


\par }{\Q \VS{7}Uma i ta̱ a̱ kukuwa̱ tsu njuma,

\par }{\QB koɓolo n a̱ɗa̱nga̱ni n aza a utsura feu.

\par }{\Q Iɗika yi ta̱ o kusoꞋo mpasa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kayala ka̱ cuwa̱ n ushuma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ n kanna ka kutsupa,

\par }{\QB ka̱ya̱ ka kutsupa i na a yaꞋankai Sihiyona.


\par }{\Q \VS{9}Ka̱ta̱ nyeneke n Edom m bono maniꞋin ma na a tsu sura a uye,

\par }{\QB kayala ka̱ ni ko bono tsa akina a̱ ka̱nga̱ ko tsukono,

\par }{\QB ka̱ta̱ iɗika i ni kpamu i kula̱ tsa akina a na i a kulala ka̱u.


\par }{\Q \VS{10}Kanna n kayin dem a̱ kukima̱ a ɗa ba,

\par }{\QB ka̱nga̱ ka ni ki ta̱ a̱ kuɗa̱nga̱ babu kuzuwa uteku.

\par }{\Q Ali n tsukaya n tsukaya, u ɗa wi ta̱ o kokpo ukuna u gbani,

\par }{\QB babu vuza na u kudoku wo tono u ɗa.


\par }{\Q \VS{11}Ma̱kpa̱tuwa̱n n kagawun i ta̱ o kuyongo punu a̱ ubuta̱ wa,

\par }{\QB ka̱ta̱ a yaꞋan ɗe cikinda.

\par }{\Q Adama a na Ka̱shile ki ta̱ a kugisangu iɗika i nanlo ya n cicoꞋo,

\par }{\QB wi ta̱ a kugisangu i ɗa adama a na u tuka̱ n kawuya

\par }{\QB koɓolo m munuka.


\par }{\Q \VS{12}Babu tsugbayin tsu na tsa kubuwa tsu na tsa kuzagba tsugono,

\par }{\QB muku mu ngono ra̱ka̱ mi ta̱ a̱ kuniꞋwa̱n.


\par }{\Q \VS{13}Awana i ta̱ o kugbonguro ka̱ta̱ a lyaꞋa iꞋuwa yi utsura i le,

\par }{\QB awanagbede i ta̱ a̱ kuta̱ a isa kefeku ko ngono koɓolo n likuci i na yi ni nshilya.

\par }{\Q I ɗa yi ta̱ o kokpo ubuta̱ u kuyongo wi nsheꞋe n kakamba,

\par }{\QB n iꞋuwa yi mkpa̱tuwa̱n.


\par }{\Q \VS{14}Ka̱ta̱ nnama n kamba n gasa n a̱kunzu,

\par }{\QB ka̱ta̱ nreꞋe n shika̱ka̱ itoku i le,

\par }{\Q mayu, ta ɗe ili i kayin i kuyongo,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ la̱nsa̱ka̱ ka̱ci ke le ubuta̱ u kuvuka.


\par }{\Q \VS{15}Ta ɗe ma̱kpa̱tuwa̱ ma kuyaꞋan cikinda ka̱ta̱ a zuwa okowo,

\par }{\QB ka̱ta̱ u gyaꞋwan, ka̱ta̱ u ɓolongu muku ni a asuvu e evelyu a̱ ni,

\par }{\Q mayun ta ɗe kpamu asakali o kuyongo,

\par }{\QB vuza n vuka vi ni.


\par }{\PP \VS{16}La̱na̱ ka̱ta̱ vi kece a katagarda ka Vuzavaguɗu.

\par }{\Q Babu ili i te punu a katagarda ka i na i kupuwa̱nka̱,

\par }{\QB babu vuza na u kunamba vuza ni.

\par }{\Q Adama a na n una̱ u ni u ɗa Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi ka,

\par }{\QB ayinviki a̱ ni i ta̱ o kuɓolongu le a̱ ubuta̱ u te.


\par }{\Q \VS{17}U zagbaka le ta̱ ubuta̱ u na yaba dem u kuyongo,

\par }{\QB n ekiye a̱ ni ɗa u pecekei le n kagisamkpatsu,

\par }{\Q i ta̱ a̱ kuka̱na̱ i ɗa ali sai uteku n uteku

\par }{\QB ta ɗe o kuyongoso ali n tsukaya n tsukaya.




\par }\Chap{35}{\SH Ma̱za̱nga̱ ma vuza na a̱ Shiba̱i
\par }
{\PP \VerseOne{1}Meremune n agbata i ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB kakamba ki ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ ka̱ta̱ ka yaꞋan a̱pa̱lu

\par }{\Q tsa apulufa,

\VS{2}wi ta̱ a̱ kuba̱za̱lukpa̱ a̱pa̱lu n a̱bunda̱i

\par }{\QB ka̱ta̱ u yaꞋan ma̱za̱nga̱ m ma̱ta̱na̱ n ishipa.

\par }{\Q I ta̱ e kuneke yi tsugbayin tsu Lebano,

\par }{\QB uteku tsugbayin tsu kusan ku Kamelu n ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Sharon.

\par }{\Q I ta̱ e kene tsugbayin tsu Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu,

\par }{\QB tsugono tsu Ka̱shile ka̱ tsu.

\VS{3}Ɓa̱nka̱i aza a na oꞋoi,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ɓa̱nka̱ aza a na a buwai n utsura ba.


\par }{\Q \VS{4}Danai aza na i n a̱ɗu o wovon,

\par }{\QB <<Gbamai asuvu, ka̱ta̱ i pana wovon ba,

\par }{\Q Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ki ta̱ a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ n katsupu,

\par }{\Q ka̱ta̱ wi isa ɗa̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ka̱ta̱ a̱shi a̱ a̱yimba̱ a̱ ɓa̱yuwa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ atsuvu a kagulani kpamu a pana,


\par }{\Q \VS{6}ka̱ta̱ nkutsuma̱ n taɗukpa tsu nreꞋe,

\par }{\QB ka̱ta̱ kelentsu ke kebebe ko orukpo adama a̱ ma̱za̱nga̱.

\par }{\Q Ka̱ta̱ mini mu uta̱ e meremune,

\par }{\QB n nyeneke n yene a kakamba.


\par }{\Q \VS{7}Iɗika yu usuɗukpi yi ta̱ o kokpo kadaɓa ka̱ mini,

\par }{\QB ka̱ta̱ iɗika i ɗekpu i yene mini.

\par }{\Q Ka̱ta̱ ubuta̱ u na nsheꞋe n kakamba mi ishi n ci yongo, u shana m mita̱,

\par }{\QB n ikiku koɓolo n abatamini i ta̱ o kugbonguro.


\par }{\Q \VS{8}Uye u gbayin u kuyaꞋan ta̱ ɗe,

\par }{\QB i ta̱ e kuɗeke u ɗa uye u ciɗa,

\par }{\Q aza a unata a kuwala punu ba.

\par }{\QB U ɗa wi ta̱ o kokpo uye wa aza a na i o kutono uye u Ka̱shile,

\par }{\QB ko alau o kutono u ɗa ba.


\par }{\Q \VS{9}Babu kawu vu na u kuyongo ɗe,

\par }{\QB babu kpamu nnama m gbani-gbani n na n kutono ɗe,

\par }{\QB e kene le ɗe ba,

\par }{\Q ama aza a na Vuzavaguɗu wi isai koci ele ɗa o kutono uye wa,


\par }{\QB \VS{10}ka̱ta̱ aza na Vuzavaguɗu u Shiba̱i o bono,

\par }{\Q ka̱ta̱ a uwa Sihiyona n ishipa,

\par }{\QB ka̱ta̱ ma̱za̱nga̱ ma babu uteku mo yongo n ele,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱ ciya̱ ma̱za̱nga̱ m ma̱ta̱na̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ una̱mgbuka̱tsuma̱ n atakaci o kotso.




\par }\Chap{36}{\SH Sanakaribu, u rikpa̱sa̱i aza a Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ka̱ya̱ ka kupa n a̱na̱shi ka na Mogono Hezikaya wi a kulyaꞋa tsugono, ɗa Sanakaribu mogono ma Asiriya u shilika̱i n likuci yu ukanji ya aza a Yahuda ra̱ka̱ ali ɗa wi isai i ɗa.

\VS{2}Ɗaɗa Mogono ma Asiriya u suki kovonshi vi ni, wu uta̱i e Lakishi a kubana a̱ ubuta̱ u Mogono Hezikaya ɗe Urishelima. Ɗa ka̱bunda̱i ko osoji ka banai n a̱yi, ɗa ka̱suki ka ka shamgbai a kapasa ka kadaɓa ka gaɗi, a uye wu ubuta̱ u na a ci yaꞋan kuza̱Ꞌa̱,

\VS{3}ɗa Eliyakimu maku ma Hilikiya vuza vu ulinga vu kefeku ko mogono, n Shebuna kaɗani, koɓolo n Jowa maku ma Asafu kofoɓi ka atagarda o mogono, ɗa a banai a gasai n a̱yi.


\par }{\PP \VS{4}Ɗa vuza kelime vu Asiriya u danai aza e kelime a Yahuda, <<Dana Hezikaya, <Ili i na vuzagbayin mogono, mogono ma Asiriya u dansai i ɗa na. U Yayi vi nekei ka̱ɗu ka̱ nu ali ɗa vi a̱ra̱ɗi?

\VS{5}Vi sheshe ta̱ vi ta̱ n ugboji n utsura wo osoji? Ama ɗa vi yaꞋin kadanshi ka gbani. U yayi vu zuwakai katsura, ali ɗa vi kuyaꞋanka mu ugbamukaci?

\VS{6}La̱na̱, vu zuwa ta̱ katsura ka̱ nu wa aza a Masar, a̱yi kokoɗi ka kakungu ka nanlo, ka na ka kufuɗa kukiɗa kukiye ku vuma, ka̱ta̱ ka kiɗa vuza na u tsubaki wa̱ ni. Ta kpamu mogono FiriꞋauna vu Masar wi nannai wa aza na e nekei a̱ɗu e le wa̱ ni.

\VS{7}Vu dana mu baci, <<Ci ta̱ e kuneke a̱ɗu a̱ tsu u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu,>> A̱yi ɗa vuza na ubuta̱ u kucikpa wa̱ a̱Ꞌisa̱ n atalyalyuka a̱ ni a na Hezikaya u muɗa̱i va ba? Ɗa u danai aza a Yahuda n aza a Urishelima, <<Mayun ɗa i cikpa katalikalyuka ka nampa ka ba?>>

\VS{8}Ta̱wa̱ gogo na, vu bana vi yaꞋan kadanshi ka tsulaga n vuza gbayin vu va̱, mogono ma Asiriya. Mi ta̱ e kuneke wu odoku ali a̱kpa̱n ere, vi baci a kufuɗa va zuwa akumbi gaɗi vi le.

\VS{9}Nini ɗai va ku fuɗa kulaꞋa utsura u kosoji ke kenu ka vuzagbayin vu va̱, avu na sai biꞋi vu zuwaka aza Masar katsura e neke wu ekeke odoku n akumbi?

\VS{10}N tsu nampa i sheshe ta̱ n ta̱wa̱ ta̱ mu una ɗa̱ babu uɓa̱nki u Vuzavaguɗu? Vuzavaguɗu u dana mu ta̱, bana vi shilika̱ n iɗika ya ka̱ta̱ vu una i ɗa.> >>


\par }{\PP \VS{11}Ɗaɗa Eliyakimu n Shebuna koɓolo n Jowa a danai vuza kelime vo osoji, <<Vuzagbayin, ci ta̱ ufolu u nu, yaꞋanka agbashi a̱ nu kadanshi n kelentsu ka aza a Ibirahi, adama a na ci ta̱ a kupana kaꞋa. Ka̱ta̱ vi yaꞋanka tsu kadanshi n kelentsu ka aza a Ibirahi ba, adama a na uma a na i a gaɗi vu mashilya i ta̱ a kupana.>>


\par }{\PP \VS{12}Ama ɗa vuza kelime va wu ushuki u danai, <<Ye ene ta̱ u vuzagbayin vu ɗa̱ ɗa koci n a̱ɗa̱ vuzagbayin vu va̱ u suki mu n dana ɗa̱ kadanshi ka nampa, koɓolo feu n aza a na i a gaɗi vu mashilya ba, ele na i uteku tsu ɗa̱ a kulyaꞋa a̱wiya̱n e le ɗa kpamu i o kusoꞋo akyana e le ba?>>


\par }{\PP \VS{13}Ɗaɗa vuza kelime va u ɗa̱nga̱i kashani ɗa u dansai n kelentsu ka aza a Ibirahi, u danai, <<Panai kadanshi ko mogono ma gbayin, mogono ma aza a Asiriya.

\VS{14}I na mogono ma dansai i ɗa na, <Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ Hezikaya u ya̱nsa̱ ɗa̱ ba, adama a na wa kufuɗa kisa ɗa̱ ba.

\VS{15}Ka̱ta̱ yu ushuku n Hezikaya u leꞋeshe ɗa̱ i zuwa a̱ɗu a̱ ɗa̱ u Vuzavaguɗu ba, ɗa baci u danai, <<Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa tsu, likuci i nampa ya kuꞋuwa e ekiye o mogono ma Asiriya ba.>>

\VS{16}Ka̱ta̱ i panaka Hezikaya ba. Ili i na mogono ma Asiriya ma danai i ɗa na, yaꞋin ida̱shi i ma̱ta̱na̱ nu mpa ka̱ta̱ i ta̱wa̱ wa̱ va̱. Ka̱ta̱ yaba dem vu ɗa̱ u lyaꞋa punu a umaci u kashina ki itacishi i ni, m maɗanga ma̱ ma̱biri ma̱ ni, ka̱ta̱ kpamu u soꞋo mini ma kayinva ka̱ ni,

\VS{17}sai ayin a na n ta̱wa̱i n ɗikai ɗa̱ ɗa m bankai a iɗika i na i yotsoi iɗika i ɗa̱, iɗika i na yi n ili i kashina m ma̱kya̱n ma savu, n ilikulyaꞋa n itacishi i inabi.

\VS{18}Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ Hezikaya u ya̱nsa̱ ɗa̱ ba, ɗa baci u danai, <<Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa tsu,>> Ka̱ma̱li ki iɗika i yoku ka saꞋwa ta̱ ɗe kisa iɗika i ni, e kukiye ku mogono ma aza a Asiriya?

\VS{19}Te ɗai a̱ma̱li a Hamata n a̱ma̱li a Arpadu i? Te ɗai kpamu a̱ma̱li a Sefarwayim i? A fuɗa ta̱ a isa aza a Samariya e kukiye a̱ va̱?

\VS{20}A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ a̱ma̱li a iɗika i nanlo ra̱ka̱, ka̱ma̱li ke ne kaꞋi ka saꞋwai kisa i ɗika i ni e kukiye ku va̱? Nini ɗai Vuzavaguɗu u kufuɗa kisa aza a Urishelima e kukiye ku va̱?> >>


\par }{\PP \VS{21}Ama tsugbayin tsa aza Yahuda a paɗai bini, ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kukeɓece kakuna, adama a na mogono ma dana ta̱, <<Ka̱ta̱ vuza u keɓece yi ba.>>


\par }{\PP \VS{22}Ɗa Eliyakimu maku ma Hilikiya, vuza gbayin vu kefeku ko mogono, n Shebuna kaɗani, n Jowa maku ma Asafu kofoɓi ka atagarda o mogono, ɗa ra̱ka̱ vi le a banai a̱ ubuta̱ u Hezikaya nu ntogu n le ukari, ɗa a danai ni ili i na vuza kelime vo osoji va Asiriya va u danai.




\par }\Chap{37}{\SH Hezikaya u la̱nsa̱i uɓa̱nki u Vuzavaguɗu.
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ana Mogono Hezikaya u panai kadanshi ka aza gbagbaꞋin a̱ ni, ɗa ta na u karai ntogu n ni adama a una̱mgbi u ka̱tsuma̱, ɗa u ukai akashi a una̱mgbi u ka̱tsuma̱, ɗa u lazai a kubana a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu.

\VS{2}Ɗa u suki Eliyakimu vuza gbayin vu kefeku ko mogono, koɓolo n Shebuna kaɗani, n ganu vu gbagbaꞋin, ra̱ka̱ vi le ta na i ta̱ u uki nu ntogu mu una̱mgbi u ka̱tsuma̱, ɗa a lazai a kubana u keneki Ishaya maku ma Amozu.

\VS{3}Ɗa a danai ni, <<Ili i na mogono Hezikaya u dansai i ɗa na. Anana kanna ku una̱mgbuka̱tsuma̱ kaꞋa, koɓolo n kanna ka mashikaka n kugoyi. Wi ta̱ kpamu tsu na ka̱tsuma̱ ka na ka yawai kumatsa, ama i n utsura u na a kumatsa muku ma ba.

\VS{4}U gaꞋan ba Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ki ta̱ a kupana kadanshi ka vuza vu kelime vo osoji a Asiriya va, vuza na vuzagbayin mogono ma Asiriya u suki u goyo Ka̱shile ka wuma, ka̱ta̱ u ɓarangu yi adama a kadanshi ka na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ka panai. Adama a nannai vasa adama a uma a na a buwai n wuma.>>


\par }{\PP \VS{5}Ana agbashi o mogono Hezikaya a̱ ta̱wa̱i wi Ishaya, ɗa a danai ni ili na Mogono ma danai,

\VS{6}ɗa Ishaya u danai le, <<Danai vuzagbayin vu ɗa̱, <Ili i na Vuzavaguɗu u dansai i ɗa na. Ka̱ta̱ i pana wovon u kadanshi ka̱ a̱ra̱ɗi ka na agbashi o mogono ma Asiriya a yaꞋankai mu ba.

\VS{7}Panai, mi ta̱ a kuzuwa ili i yoku a̱ ka̱ɗu ka̱ ni, adama a na u pana baci ili i na akaka a a danai, wi ta̱ o kubono a iɗika i ni, ta ɗe n kuzuwa a una yi n kotokobi.> >>


\par }{\PP \VS{8}Ana vuza kelime vo osoji a Asiriya u panai a na mogono ma̱ ni ma̱ ka̱sukpa̱i likuci i Lakishi, ɗa u banai kushilika̱ n aza a Libina. Ɗa feu u lazai a kubana ɗe.


\par }{\PP \VS{9}Gogo na Senekeribu u pana ta̱ akaka a na Tirihaka mogono mi Itopiya wu uta̱ ta̱ adama a na u shilika̱ n a̱yi. Ɗa u suki alingata a kubana u Hezikaya, a danai,

\VS{10}<<Danai Hezikaya mogono ma Yahuda, ka̱ta̱ vu ushuku n Ka̱shile ka̱ nu ka na ka ko doroi nu ɗa ka danai, we e kuneke Urushelima e ekiye o mogono ma Asiriya ba.>

\VS{11}Mayun vu pana ta̱ tsu na mogono ma Asiriya ma yaꞋin n iɗika kakau, wu unai le gbende-gbende. Avu vi ta̱ a kulaꞋaka?

\VS{12}Ikaya i va̱ i la̱nga̱sa̱i ta̱ Likuci i Gozan n Haran, n Rezefa, koɓolo n aza a Adini a na i Telasaru a̱ma̱li a iɗika i nanlo ya a fuɗa yi isai le ba

\VS{13}Te ɗai mogono ma Hamata m mogono ma Arpada i anana? Te ɗai kpamu mogono ma̱ likuci i Sefarwayim, m mogono ma Hena, m mogono ma Iwa i gogo na?>>


\par }{\SH Hezikaya u yaꞋin kavasa
\par }
{\PP \VS{14}Ɗa Hezikaya wi isai akaka a katagarda a e ekiye alingata a, ɗa u kecei. Ɗa u banai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu, ɗa ta na u ɓa̱yuwa̱i akaka a katagarda e kelime ka Vuzavaguɗu.

\VS{15}Ɗa Hezikaya u yaꞋin kavasa a kubana u Vuzavaguɗu.

\VS{16}<<Vuzavaguɗu MalaꞋimili, Ka̱shile ki Isaraila, avu na vi ida̱shi e mere ma Corobin, avu ɗa Ka̱shile endeꞋen o tsugono ra̱ka̱ tsa aduniyan. Vi yaꞋan ta̱ gaɗi n iɗika.

\VS{17}Vuzavaguɗu, zuwaka mu atsuvu a̱ nu, ka̱ta̱ vu panaka mu avasa a̱ va̱, ɓa̱yuwa̱ a̱shi a̱ nu Vuzavaguɗu ka̱ta̱ ve ene, inda kadanshi ki ishikushi ka na mogono Sanakaribu u suki a yaꞋanka Ka̱shile ka wuma.


\par }{\PP \VS{18}<<Mayun ɗa, Vuzavaguɗu, ngono ma aza Asiriya a una ta̱ uma a ra̱ka̱ n iɗika i le dem.

\VS{19}Ɗa a variki a̱ma̱li e le a asuvu a kina ɗa o songi a ɗa, adama a na ele a̱ma̱li a mayun a ɗa ba, nɗanga n ɗa n atali koci, a na vuma u yaꞋin n ekiye a̱ ni.

\VS{20}Gogo na, Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu, isa tsu e ekiye a̱ ni, adama a na tsugono ra̱ka̱ tsa aduniyan ci yeve a na avu ɗa Vuzavaguɗu endeꞋen.>>


\par }{\SH Sanakaribu u yikpa̱i
\par }
{\R (2 Ng 19:20-34)

\par }{\PP \VS{21}Ɗaɗa Ishaya maku ma Amozu u suki n akaka a kubana u Hezikaya, u danai, <<Na ɗa i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila, ka danai. Adama a na vi yaꞋan ta̱ kavasa a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱, adama a Sanakaribu mogono ma Asiriya,

\VS{22}na ɗa kadanshi ka na Vuzavaguɗu u yaꞋin adama a̱ ni,

\par }{\Q <<Sihiyona wi tsu mekere ma na ka̱ta̱ me yevei vali ba,

\par }{\QB u goyo wu ta̱ ɗa u yaꞋankai nu ma̱ka̱n.

\par }{\Q Mekere ma Urishelima

\par }{\QB u yaꞋanka wu ta̱ iberetei a̱ kucina̱ ku nu.


\par }{\Q \VS{23}Yayi vi shikai ɗa kpamu vi yaꞋankai kadanshi ki ishikushi?

\par }{\QB Yayi vu ɗengusa̱ka̱i ka̱la̱ka̱tsu

\par }{\Q ali ɗa vu uta̱ka̱i a̱shi a̱ a̱ra̱ɗi?

\par }{\QB Nu mpa ɗa vi a tsura vuza Ciɗa vi Isaraila.


\par }{\Q \VS{24}N alingata a̱ nu a ɗa

\par }{\QB vu goyoi Vuzavaguɗu.

\par }{\Q Ɗa vu danai,

\par }{\QB <N ekeke o odoku a̱ a̱bunda̱i a̱ va̱ a ɗa

\par }{\Q mi isai nsasan n na n laꞋi n ugaɗi, ɗa n uwai punu e mere-mere

\par }{\QB u ɓata̱ u na u lai nu gaɗi a kakamba ka Lebano.

\par }{\Q Adama a na n kapa ta̱ nɗanga n Sida n na n laꞋi n ugaɗi,

\par }{\QB nu nɗanga n sipirus n na n laꞋi n kugaꞋan.

\par }{\Q Ɗa vu danai, n yawa ta̱ a uteku u na u laꞋi n zuva,

\par }{\QB ɗa n uwai n galai kuntsu ku ni.


\par }{\Q \VS{25}N ga̱va̱ ta̱ ayinva,

\par }{\QB ɗa n soꞋi mini me le.

\par }{\Q N ataka e ene a̱ va̱

\par }{\QB ɗa n dasai n ɗekpetengi nyeneke ma aza a Masar ra̱ka̱.>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}<<Vu saꞋwa kupana ba?

\par }{\QB A na mpa n sheshe ɗe ili i nampa ali m megeshe ɗe?

\par }{\Q N foɓuso ta̱ i ɗa n ayin acau a ɗe,

\par }{\QB ɗa gogo mi a kuzuwa i ɗa i yaꞋan,

\par }{\Q uteku u na vo kuɓoso likuci yu ukanji

\par }{\QB ka̱ta̱ vu bonoko i ɗa kotomo ka agali.


\par }{\Q \VS{27}I ɗaɗa i zuwai ɗa uma e le i babu utsura u makara, o okpoi n wovon

\par }{\QB ɗa a̱ ripula̱i.

\par }{\Q O okpoi babu utsura tsu mita̱,

\par }{\QB babu atakaci e kukpete an mita̱ ma savu ma na mi a̱ kuta̱.

\par }{\Q I ta̱ tsu mita̱ ma na mo tsu topo a gaɗi vu tsusaki, ka̱ta̱ ma lumba ma̱ kpa̱ɗa̱ kugbonguro.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}<<Ama n yeve ta̱ ubuta̱ u na vi ida̱shi, n ayin a na vu tsu ta̱wa̱, n ayin a na vu tsu laza, n tsu na vi n wupa n a̱bunda̱i adama a̱ va̱.

\VS{29}Adama a na vi yaꞋan ta̱ wupa n a̱bunda̱i nu mpa,

\par }{\QB ɗa kpamu kadanshi ku ugbamukaci u nu ka yawai a atsuvu a̱ va̱,

\par }{\Q mi ta̱ a kuꞋuka kuɗopi a̱ vunu vu nu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n zuwa iryangama a̱ una̱ u nu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ n zuwa wu vu bono vu tono

\par }{\QB nu uye u na vu tuka̱i.


\par }{\PP \VS{30}<<Na va wi ta̱ o kokpo urotu wa̱ nu, avu Hezikaya,

\par }{\Q <<Lala vi ta̱ a kulyaꞋa i na i matsai n ka̱ci ka̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ ka̱ya̱ vi lyaꞋa umaci u na o doku a matsasakai ɗe.

\par }{\Q A̱ ka̱ya̱ ka tatsu vi ta̱ a̱ kuca̱Ꞌa̱ n ka̱ci ka̱ nu ka̱ta̱ vi kyaꞋa,

\par }{\QB vi ca̱Ꞌa̱ kashina ki itacishi ka̱ta̱ vi lyaꞋa umaci u ni.


\par }{\Q \VS{31}Ka̱ta̱ aza a na a buwai n wuma a Yahuda,

\par }{\QB a lapula ida̱shi mayin uteku tsu maɗanga ma na ma tsu zuwa aralu a iɗika ka̱ta̱ u matsa mayin gaɗi.


\par }{\Q \VS{32}Adama a na kagimi ka uma a̱ va̱ ki ta̱ a̱ kuta̱ punu a Urushelima,

\par }{\QB ka̱ta̱ koɓolo ka aza a na a laꞋakai n wuma kuta̱ a Kusan ku Sihiyona.

\par }{\Q Vuzavaguɗu kovonshi vo osoji a gaɗi

\par }{\QB wi ta̱ a kuyaꞋan ili i nampa.

\VS{33}<<Adama a nannai ili i na vuzavaguɗu u dansai adama o mogono ma Asiriya i ɗa na.

\par }{\Q <<Wa kuꞋuwa a̱ likuci i nampa ya ba,

\par }{\QB ko ta na u taɗuku punu kaya.

\par }{\Q U kuꞋuwa punu i ɗa m ma̱ra̱ga̱

\par }{\QB ko kpamu u maꞋa idasakpatsu i na u kuꞋuka punu ba.

\VS{34}Vuzavaguɗu u danai, Wa kuꞋuwa a̱ likuci i nampa ba, n uye u na wu utuka̱i u ɗaɗa u kubonoko.>>

\VS{35}<<Mi ta̱ a kukanza likuci i nampa ya ka̱ta̱ mi isa i ɗa,

\par }{\QB adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱ n kagbashi ka̱ va̱ Dawuda.>>


\par }{\PP \VS{36}Ɗa kalingata ka Vuzavaguɗu ka banai kunai aza a Asiriya ali uma a̱kpa̱n amangatawun n amanga̱na̱shi n a tawun. Ana kayin kasai ɗa e enei even a ikyamba a uma a̱ ubuta̱ dem.

\VS{37}Ɗa Sanakaribu mogono ma Asiriya u lazai u bonoi a̱ likuci i ni, e Niniva.


\par }{\PP \VS{38}Kanna ke te, ana wi a kuyaꞋan kavasa a̱ kunu ku ka̱ma̱li ka̱ ni Nisaroku, ɗa muku n ni Adurameleki n Shareza a unai ni n kotokobi. Ɗa a sumai a kubana iɗika i Arara. Ɗa Isarhadon kolobo ka̱ ni ko okpoi mogono a̱ una̱ u ni.




\par }\Chap{38}{\SH Mɓa̱la̱ n Hizekiya n kupotso ku ni
\XREF{}{{\XO 38: }{\XO{38:0
}}{\XT{2 Ng 20:1-11; 2 Ar 32:24-26}}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}A ayin a na Hizekiya wi ishi mogono, u ka̱na̱i mɓa̱la̱ kenu ana wa̱ kuwa̱. Ɗa Ishaya keneki kolobo ka Amozu ka banai wa̱ ni, ɗa u danai ni, <<Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai. Foɓuso kpaꞋa ku nu, adama a na vi ta̱ a̱ kukuwa̱, vi o kupotso ba.>>


\par }{\PP \VS{2}Ɗa ta na Hezekaya u za̱lika̱i a̱shi a̱ ni a tsusaki ɗa u yaꞋin kavasa a kubana u Vuzavaguɗu,

\VS{3}ɗa u danai, <<Ciba, Vuzavaguɗu, tsu na n tonoi nu n uneki u ka̱ɗu koɓolo n ka̱ɗu ke te, ɗa kpamu n yaꞋin ili i singai a̱ a̱shi a̱ nu.>> Ɗa Hezekaya u shika̱i ka̱u.


\par }{\PP \VS{4}Ɗa kadanshi ka Vuzavaguɗu ka̱ ta̱wa̱i wi Ishaya.

\VS{5}<<Bana vu dana Hezikaya va, <Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu, Ka̱shile ke esheku a̱ ɗa̱ Dawuda, u danai. M pana ta̱ avasa a̱ nu m ma̱shi ma̱ nu. Adama a nannai mi ta̱ o kudoku wu a̱ya̱ gendu a wuma u nu.

\VS{6}Mi ta̱ a kisa wu n likuci i Urushelima e kukiye ku mogono ma Asiriya, ka̱ta̱ kpamu mi inda likuci i nampa ya.


\par }{\PP \VS{7}<< <Nava ɗaɗa urotu u Vuzavaguɗu a̱ kuta̱wa̱ nu, Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋan ili i nampa i na u yaꞋin uzuwakpani.

\VS{8}Mi ta̱ a kuzuwa kululu ku kanna kubono n ka̱ca̱pa̱ ali adanga kupa, tsu na kagisamkpatsu ka kanna ko mogono Ahazu ki.> >> Ɗa kutashi ku kanna ku bonoi n ka̱ca̱pa̱ ali adanga kupa ta na.


\par }{\PP \VS{9}Ana Mogono Hezekaya u ta̱na̱i, ɗa u ɗanai vishipa vu ucikpi vu nampa.


\par }{\Q \VS{10}N danai, <<A̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a utsura u va̱

\par }{\QB u yotso ta̱ m bana ubuta̱ wa̱ a̱kpisa̱ n utsura u va̱,

\par }{\QB ali n namba a̱ya̱ a na a gaꞋin n yongo n wuma?>>


\par }{\Q \VS{11}Ɗa n doku n danai, <<Mo kudoku me kene Vuzavaguɗu ba,

\par }{\QB Vuzavaguɗu vu na wi a iɗika ya aza a wuma,

\par }{\Q mpa mi o kudoku me kene uma

\par }{\QB ko n yongo n ele vu na i punu a aduniyan a nampa ba.


\par }{\Q \VS{12}A takpa ta̱ wuma u va̱ uteku tsu na a̱ tsu muɗa̱ ka̱pa̱m ka maguɓi.

\par }{\QB Ɗa n ka̱ta̱la̱i wuma u va̱ uteku tsu kacaꞋi,

\par }{\Q uteku tsu kacaꞋi kaꞋa vu ka̱ta̱la̱i wuma u va̱,

\par }{\QB ɗa u gbatyai mu ɗe a uleɓengi,

\par }{\QB ɗa kanna n kayin vi yawakai mu uteku.


\par }{\Q \VS{13}M gbamai asuvu ali a kubana a usana,

\par }{\QB ama uteku tsu kawu ɗa o koɗosoi etele a̱ va̱ ra̱ka̱,

\par }{\QB ɗa kanna n kayin vi yawakai mu uteku.


\par }{\Q \VS{14}N lapai una̱ tsu manunu,

\par }{\QB ɗa kpamu n na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ tsu moɗoi.

\par }{\Q A̱shi a̱ va̱ o okpoi ga̱lu a ayin a na mi a kinda gaɗi.

\par }{\QB Vuzavaguɗu, mi ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci, ta̱wa̱ vu ɓa̱nka̱ mu.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ama yiɗa̱i n kudansa?

\par }{\QB Adama a na a̱yi u yaꞋan ta̱ ɗe kadanshi nu mpa, a̱yi a̱ ka̱ci ka̱ ni feu u saꞋwa ta̱ ɗe kuyaꞋan ili i nampa.

\par }{\Q Mi ta̱ a kuwala sawu a ayin a wuma u va̱ dem,

\par }{\QB adama a̱ una̱mgbi u ka̱ɗu u va̱ u nampa.


\par }{\Q \VS{16}Vuzavaguɗu, uneki wa atakaci u nu wi ta̱ n ugaꞋin,

\par }{\QB adama a na u banka mu ta̱ a wuma u singai m ma̱ta̱na̱ kpamu.

\par }{\Q Vu bonokoi mu m ma̱ta̱na̱

\par }{\QB ɗa vu ka̱sukpa̱i mu n yongo n wuma.


\par }{\Q \VS{17}Mayun,

\par }{\QB adama a ugaꞋin u va̱ u ɗa n soꞋi atakaci tsu nampa.

\par }{\Q N ucigi u nu ɗa vu foɓoi mu

\par }{\QB adama a na m kpa̱ɗa̱ kuꞋuwa e kpenle ku munuka,

\par }{\Q ɗa vu zuwakai unushi u va̱ dem

\par }{\QB a̱ kucina̱ ku nu.


\par }{\Q \VS{18}Adama a na ka̱kpisa̱ ka kucikpa wu ba,

\par }{\QB ka̱kpisa̱ ka kuyaꞋanka wu vishipa vu kucikpa ba,

\par }{\Q aza a na a uwai ɗe a̱ ubuta̱ wu ukpisa̱

\par }{\QB a buwa e kukeɗe a̱pa̱ adama a uneki u ka̱ɗu u nu ba.


\par }{\Q \VS{19}Vuza wuma ɗa koci wa kufuɗa wa cikpa wu,

\par }{\QB tsu na mi a kuyaꞋan anana,

\par }{\Q anan dada a tsu dana ta̱ muku n le

\par }{\QB ukuna wu uneki u ka̱ɗu u nu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa mu,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ tsu ci canana ishipa koɓolo n umolu

\par }{\Q a ayin a wuma u tsu dem

\par }{\QB punu a̱ a̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu.


\par }{\PP \VS{21}Ishaya u dana ta̱, <<Foɓusoi maniꞋin ma maɗanga ma̱ ma̱biri ka̱ta̱ i tsungu a kamici ka, wi ta̱ a̱ kuta̱na̱.>>


\par }{\PP \VS{22}Ɗa Hezikaya we ecei, <<Yiɗa̱i i kokpo urotu u na mpa n kubana a̱ a̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu?>>




\par }\Chap{39}{\SH Alingata a na a̱ uta̱i a Babila\XREF{}{{\XO 39: }{\XO{39:0
}}{\XT{2 Ng 20:12-19}}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}A makyan ma nanlo Merodaka-balada maku ma Balada mogono ma Babila, u suꞋuki Hezikaya n akaka koɓolo n kuneꞋen, adama a na u pana ta̱ ukuna wu mɓa̱la̱ u ni n tsu na u potsoi.

\VS{2}Ɗa Hezikaya u rabasai le m ma̱za̱nga̱, ali ɗa u yotsongi le ili i na yi punu o mpon n ni dem, azurufa a̱ ni, n azanariya a̱ ni, n ucanuku u wali u ni, m maniꞋin ma singai ma̱ ni, n ucanuku u kuvon u ni dem, koɓolo n ucanuku u na u buwai punu dem. Babu ili i na i buwai a kpaꞋa ku ni, n i na yi punu a̱ ubuta̱ u tsugono u ni ra̱ka̱, i na Hezikaya u kpa̱ɗa̱i kuyotsongu le.


\par }{\PP \VS{3}Ɗa Ishaya keneki u banai u mogono Hezikaya, ɗa we ecei, <<Yiɗa̱i uma a nanlo a danai, ko te ɗai a̱ uta̱i?>> Ɗa Hezikaya wu ushuki, <<A̱ uta̱ ta̱ a̱ likuci yi mɓa̱ri, ta ɗe a̱ uta̱i a Babila ɗa a̱ ta̱wa̱i wa̱ va̱.>>


\par }{\PP \VS{4}Ɗa u danai, <<Yiɗa̱i e enei a kpaꞋa ku nu?>> Ɗa Hezikaya wu ushuki, <<E ene ta̱ ili i na yi kpaꞋa ku va̱ ra̱ka̱. Babu ili i na i buwai punu o mpon n va̱ i na m kpa̱ɗa̱i kuyotsongu le.>>


\par }{\PP \VS{5}Ɗa Ishaya u danai Hezikaya, <<Pana kadanshi ka Vuzavaguɗu MalaꞋimili.

\VS{6}Vuzavaguɗu u dana ta̱, mayun ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ a na ili i na yi punu dem a kpaꞋa ku nu, n i na isheku i nu i foɓoi ali a̱ kuta̱wa̱ anana, I ta̱ a̱ kupura̱ i ɗa ra̱ka̱ a banka i ɗika i Babila. Babu i na a̱ kuka̱sukpa̱.

\VS{7}Ka̱ta̱ a ɗika muku n nu n yoku n na a matsakai nu a lazaka, i ta̱ o kubonoko le ndari e kefeku ko mogono ma Babila.>>

\VS{8}Ɗa Hezikaya u danai Ishaya, <<Akaka a Vuzavaguɗu a na vu dansai na a gaꞋan ta̱.>> Adama a na a̱yi u sheshe ta̱, <<Ma̱ta̱na̱ n ida̱shi i ma̱ta̱na̱ yi ta̱ a kuyaꞋan a ayin a wuma u va̱.>>




\par }\Chap{40}{\SH Odoki a kubana u uma a̱ Ka̱shile
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ka danai,

\par }{\QB YaꞋan odoki, yaꞋankai uma a̱ ɗa̱ odoki


\par }{\Q \VS{2}YaꞋankai Urushelima kadanshi n ka̱ɗu ida̱shi,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu dana yi

\par }{\Q atakaci a̱ ni o kotso ta̱,

\par }{\QB a cinukpaka yi ta̱ unushi u ni,

\par }{\Q mayun Vuzavaguɗu u takacika yi ta̱

\par }{\QB ali kure adama a unushi u ni ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{3}Ka̱la̱ka̱tsu e meɗevile e meremune, <<Foɓusoi uye adama a Vuzavaguɗu, lapulai uye u gbayin a kakamba adama a̱ Ka̱shile ka̱ tsu.

\VS{4}A̱ra̱ ra̱ka̱ a yaꞋan uciɗa̱ngi,

\par }{\QB ka̱ta̱ kusan koɓolo m masasan a yaꞋan usa̱di,

\par }{\Q ubuta̱ u na wi n yolu u bono derere,

\par }{\QB ka̱ta̱ ubuta̱ u gbani-gbani u bono mayin.


\par }{\Q \VS{5}Ka̱ta̱ tsugbayin tsu Vuzavaguɗu tsu uta̱ e keteshe,

\par }{\QB ka̱ta̱ uma ra̱ka̱ e ene u ɗa,

\par }{\Q adama na Vuzavaguɗu ɗa u dansai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Ka̱la̱ka̱tsu ka danai, <<Sala>>

\par }{\QB Ɗa me ecei, <<Yiɗa̱i n kusala?>>

\par }{\BB \par }
{\Q <<Sala vu dana uma ra̱ka̱ i ta̱ tsu mita̱,

\par }{\QB tsuloboi ci le kpamu ci ta̱ uteku tsu a̱pa̱lu a kakamba.


\par }{\Q \VS{7}Mita̱ me ci ɗekpe ta̱, a̱pa̱lu kpamu o tsu ɗoɗo ta̱

\par }{\QB a ayin a na baci ayinviki a Vuzavaguɗu a̱ uvula̱i le,

\par }{\QB mayu uma mita̱ ma a.


\par }{\Q \VS{8}Mita̱ me ci ɗekpe ta̱,

\par }{\QB a̱pa̱lu kpamu o tsu ɗoɗo ta̱,

\par }{\Q ama kadanshi ka̱ Ka̱shile ka̱ tsu ki ta̱ lo ko wanai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Avu vu na vu tsu tuka̱ n arabali a singai a Sihiyona,

\par }{\QB Ɗa̱nga̱ vu kumba kusan ku ugaɗi,

\par }{\Q Avu Sihiyona, avu na vu tsu tuka̱ n kadanshi ka singai.

\par }{\QB Ɗengusa̱ ka̱la̱ka̱tsu ka̱ nu n utsura avu Urishelima,

\par }{\Q ka̱ta̱ vu pana wovon ba,

\par }{\QB dana likuci kakau ya aza a Yahuda,

\par }{\QB <<Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ka na.>>


\par }{\Q \VS{10}La̱na̱i, Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ n utsura,

\par }{\QB ka̱ta̱ u lyaꞋa tsugono n kukiye ku utsura ku ni, la̱na̱i,

\par }{\Q wi ta̱ koɓolo n katsupu ka ni

\par }{\QB a ayin a na baci u yawai.


\par }{\Q \VS{11}Wi ta̱ a̱ kula̱na̱ ushiga u ni tsu maguɓi,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ɓolongu nlala a̱ ubuta̱ u ni,

\par }{\Q u doku u ɗika le wo oɓongu,

\par }{\QB ka̱ta̱ u guɓa aza a na i m muku sawu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Yayi u kufuɗa kugisangu mala n kataka ke kukiye ku ni,

\par }{\QB ko ta na u gisangu a̱da̱nga̱shile n wanshi u kukiye u ni?

\par }{\Q Yayi u saꞋwai kuɓa̱na̱ kubuta̱ ka aduniyan a mabana,

\par }{\QB ko u gisangu a̱miki a nsansa

\par }{\QB n aginda n kagisamkpatsu?


\par }{\Q \VS{13}Yayi u kufuɗa kuyeve kusheshe ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ko ta na u neke yi kadanshi tsu vuza va odoki a̱ ni?


\par }{\Q \VS{14}Yayi Vuzavaguɗu u cinakai adama a na u doku yi kuyeve?

\par }{\QB Yayi vuza na u yotsongi ni uye u singai?

\par }{\Q Yayi vuza na kpamu u yotsongi ni kuyeve,

\par }{\QB ɗa kpamu u yotsongi ni uye u kufuɗa?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Mayu aduniyan i ta̱ tsu uɗa̱kpi u mini o kogbodo ka̱ mini,

\par }{\QB i ta̱ tsu uteku tsu kubuta̱ a kagisamkpatsu. U bonoko ta̱ otogu ra̱ka̱ adanshi kubuta̱ ku ɗa.


\par }{\Q \VS{16}Nɗanga n Lebano n kuyawa kusongu a katalikalyuka ba,

\par }{\QB ko ta na nnama n ni feu n yawa kuyaꞋanka kuneꞋe ku kusongu.


\par }{\Q \VS{17}Uma a aduniyan dem wa̱ ni ili i ɗa i ba,

\par }{\QB u kece le ba,

\par }{\QB u bonoko le ili kpamu ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}N yayi va kugisanku n Ka̱shile?

\par }{\QB N iyoci ye ne i ɗai va kugisanku yi?


\par }{\Q \VS{19}Ka̱ma̱li vuma ɗa u yaꞋin ni,

\par }{\QB ɗa kawakana ka kumai ni n azanariya,

\par }{\QB ɗa u doku u ukai ni ikani ya azurufa.


\par }{\Q \VS{20}Vuma vu unambi vu na wi n i na u kuyaꞋanka kuneꞋe ba,

\par }{\QB u tsu zagba ta̱ maɗanga ma na ma tsu shama ba.

\par }{\Q U tsu la̱nsa̱ ta̱ vuza na u yevei kusheꞋwe,

\par }{\QB ka̱ta̱ u sheꞋweke yi ka̱ma̱li ka na ka tsu wala ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ka̱ta̱ vu yeve ba?

\par }{\QB Ka̱ta̱ vu pana ba?

\par }{\Q Ka̱ta̱ a saꞋwa kudana wu n ayin a̱ ugiti ba?

\par }{\QB Ka̱ta̱ vu ciya̱ kuyeve ukuna u nampa ali kafu a yaꞋan aduniyan ba?


\par }{\Q \VS{22}A̱yi ɗa vuza na wi ida̱shi gaɗi vi ɗika,

\par }{\QB uma a̱ ni i ta̱ uteku tsa akyun,

\par }{\Q ɗa u ba̱ra̱kpa̱i gaɗi tsu kafalaka,

\par }{\QB ɗa u ba̱ra̱kpa̱i le uteku tsu ma̱va̱li ma na o ci yongo.


\par }{\Q \VS{23}A̱yi ɗa vuza na u bonokoi ngono ukuna u gbani,

\par }{\QB ɗa u bonokoi tsugono tsa aduniyan ili i yoku ba.


\par }{\Q \VS{24}I ta̱ uteku tsu mita̱ mu wuti usavu,

\par }{\QB a makyan ma na baci a̱ ca̱Ꞌi le

\par }{\QB ma na mu uta̱i babu aralu a̱ ma̱riki.

\par }{\Q Ayin a na baci Vuzavaguɗu u lapai wunla̱,

\par }{\QB e ci ɗekpe ta̱ ka̱ta̱ o tono wunla̱i an kopo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Vuza ciɗa u danai,

\par }{\QB <<N yayi a kugisanku mu, an mo kokpo uteku ci ni?>>


\par }{\Q \VS{26}Ɗengusa̱i a̱shi a̱ ɗa̱ gaɗi ka̱ta̱ i la̱na̱.

\par }{\QB Yayi u yaꞋin ili nampa ya?

\par }{\Q U tsu uta̱ka̱ le vuza te vu te,

\par }{\QB ka̱ta̱ u ɗeke yaba dem n kula ku ni,

\par }{\Q adama a tsugbayin tsu utsura ci ni tsu na ci kugisanku ba,

\par }{\QB babu vuza te vu na u nusai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Avu Yakubu,

\par }{\QB <<Adama a̱ yiɗa̱i va kudana Vuzavaguɗu we ene ta̱ atakaci a̱ nu ba?

\par }{\QB Uye u va̱ wi ta̱ usokongi a̱ a̱shi a Vuzavaguɗu, Avu Isaraila yi ɗa̱i i zuwai ɗa va kudana Ka̱shile ka iwan ta̱ kasingai ka̱ nu?>>


\par }{\Q \VS{28}A̱ɗa̱ i yeve ba?

\par }{\QB Ka̱ta̱ yi ishi i pana ba?

\par }{\Q Vuzavaguɗu Ka̱shile ka kowanai kaꞋa.

\par }{\QB Vuza na u yaꞋin aduniyan dem.

\par }{\Q A̱yi utsura u ni u tsu jebe ba ko woꞋo,

\par }{\QB kusheshe ku ni kpamu ki kuyeve ba.


\par }{\Q \VS{29}U tsu neke ta̱ aza a woꞋi katsura,

\par }{\QB ka̱ta̱ u doku aza a unambi wu utsura katsura.


\par }{\Q \VS{30}Ko a̱ɗa̱nga̱ni a ci yaꞋan ta̱ ulinga ka̱ta̱ o oꞋwo,

\par }{\QB olobo feu i ta̱ a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱ ka̱ta̱ a̱ yikpa̱.


\par }{\Q \VS{31}Ama aza na e nekei a̱ɗu e le u Vuzavaguɗu

\par }{\QB i ta̱ a̱ kuciya̱ utsura u savu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ a imkpa gaɗi n evelyu tsu kajimba,

\par }{\QB I ta̱ a kusuma ama o koꞋo ba.

\par }{\QB I ta̱ a kuyaꞋan nwalu ama a̱ kulima̱ ba.




\par }\Chap{41}{\SH Ka̱ɓa̱nki ka aza a Isaraila
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavagɗu u danai, <<Paɗai bini ka̱ta̱ i panuka mu, a̱ɗa̱ iɗika i na yi ɗevu m mala.

\par }{\QB YaꞋan uma o dokusu n utsura,

\par }{\Q yaꞋan a̱ ta̱wa̱ ɗevu nu mpa ka̱ta̱ a dansa,

\par }{\QB YaꞋan tsu ɓolongu ra̱ka̱ vu tsu adama a na ci sheshei kakuna.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}<<Yayi u kushangi mogono ma kasana ma nampa ma,

\par }{\QB ali ɗa u zuwai u ciya̱i ulyaꞋi a̱ ubuta̱ u na u banai dem?

\par }{\Q Yayi u nekei ni ulyaꞋi a̱ ubuta̱ wu ngono n iɗika i na i buwai,

\par }{\QB kotokobi ka̱ ni ko bonokoi le tsu kubuta̱.

\par }{\Q AyaꞋa a̱ ni a wacuwai le tsa awana o kutono wunla̱i.


\par }{\Q \VS{3}U kiyangi le ɗa u walai babu atakaci,

\par }{\QB a nwalu m moloko adanshi ene a̱ ni a kusaꞋwa iɗika ba.


\par }{\Q \VS{4}Yayi u zuwai ili i nampa i yaꞋan?

\par }{\QB Yayi u ɗekei tsumani ali n ayin a̱ ugiti?

\par }{\Q Mpa Vuzavaguɗu n yongo ta̱ lo ali n ayin a̱ ugiti, Mpa Vuzavaguɗu mi ta̱ kpamu a kuyaꞋan lo

\par }{\QB ali a kubana uteku.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Aza a na i o kotogu e ene ta̱ ɗa kpamu a panai wovon,

\par }{\QB likuci ya aduniyan ra̱ka̱ i jeꞋekei ikyamba.

\par }{\Q Ɗa kpamu o ɓolongi ɗa yawai ɗevu.


\par }{\QB \VS{6}Yaba dem u ɓa̱nka̱i vuza na wi ɗevu n a̱yi

\par }{\QB n a danansanai, <<Gbama ka̱ɗu>>


\par }{\Q \VS{7}KesheꞋwi ka̱ a̱ma̱li u tsu dana ta̱ kayimi ka azanariya, kya̱sa̱ wu n ulinga,

\par }{\QB ka̱ta̱ vuza na u tsu lapula azanariya a yaꞋan mayin, u tsu dokusu ta̱ kpamu vuza na u tsu ɓolongu a ɗa dem,

\par }{\Q ka̱ta̱ u dana, <<Ulinga wa u gaꞋan ta̱>>

\par }{\QB ka̱ta̱ u vara kaꞋa n ikusa ta lo ka̱ yikpa̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Ama avu Isaraila, avu ɗa kagbashi ka̱ va̱, Yakubu vuza na n zagbai, kumaci ki Ibirahi ka̱ja̱Ꞌa̱ ka̱ va̱,


\par }{\Q \VS{9}Avu na n ɗikai na ɗe a uteku wa aduniyan,

\par }{\QB na ɗe a̱ ubuta̱ u na u laꞋi n daꞋangi,

\par }{\Q ɗa n danai, <Avu ɗa kagbashi ka̱ va.>

\par }{\QB N zagba wu ta̱, mi ta na feu a kuvaruku wu ba.


\par }{\Q \VS{10}Ka̱ta̱ vu pana wovon ba,

\par }{\QB mi ta̱ koɓolo n avu, ka̱ta̱ kpamu ka̱ɗu ka̱ nu ka̱ muɗa̱ ba, adama a na mpa ɗa Ka̱shile ka̱ nu.

\par }{\Q Mi ta̱ a kuzuwa wu vu tsurakpa ka̱ta̱ m ɓa̱nka̱ wu.

\par }{\QB Mi ta̱ a̱ kuɗa̱ngusa̱ wu n kukiye ku usuɓi ku usingai ku va̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}<<Aza a na i a wupa n avu ra̱ka̱ mayun i ta̱ a kuyaꞋan wono,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ciya̱ kugoyi. Aza na kpamu i a tsurala n avu,

\par }{\QB i ta̱ o kokpo ukuna u gbani ka̱ta̱ a̱ kuwa̱.


\par }{\Q \VS{12}Vi ta̱ a̱ kula̱nsa̱ irala i nu,

\par }{\QB ama ve kene le ba.

\par }{\Q Aza a na kpamu i o kuvon n avu

\par }{\QB i ta̱ o kokpo ukuna u gbani.


\par }{\Q \VS{13}Adama a na mpa ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu,

\par }{\QB vuza na u tsu ɓa̱na̱ kukiye ku usingai ku nu,

\par }{\Q ɗa n danai nu, ka̱ta̱ vu pana wovon ba,

\par }{\QB mi ta̱ a̱ kuɓa̱nka̱ wu.


\par }{\Q \VS{14}Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, avu Yakubu,

\par }{\QB Isaraila vu kenu,

\par }{\Q adama a na mpa mi ta̱ a̱ kuɓa̱nka̱ wu, Vuzavaguɗu u dansai

\par }{\QB Kishi ka̱ ɗa̱ vuza ciɗa vi Isaraila.


\par }{\Q \VS{15}<<La̱na̱i, mi ta̱ o kubonoko ɗa̱ tsa alangu a kulapu,

\par }{\QB a na i usavu n utsura.

\par }{\Q Yi ta̱ a kulapa nsasan ka̱ta̱ i ɓoso n ɗa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i sa̱ra̱ aginda o okpo kubuta̱.


\par }{\Q \VS{16}Yi ta̱ e kuyelyukpe le ka̱ta̱ wunla̱i u pura̱ngu le,

\par }{\QB ka̱ta̱ kabatalikpau ka̱ pura̱ngu le.

\par }{\Q Ama a̱ɗa̱ yi ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB n tsugbayin tsu Vuza ciɗa vi Isaraila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}<<A ayin a na baci aza a unambi n a̱ la̱nsa̱i i a̱ kula̱nsa̱ mini,

\par }{\QB ɗa a nambai,

\par }{\QB ali ɗa ogboroli e ɗekpei adama a kakuli,

\par }{\Q Mpa, Vuzavaguɗu mi ta̱ a kushuku le.

\par }{\Q Mpa, Ka̱shile ki Isaraila, mi a̱ kuka̱sukpa̱ le ba.


\par }{\Q \VS{18}Mi ta̱ a kuzuwa nɗolu mu uta̱ ɗe a aginda,

\par }{\QB ka̱ta̱ nyeneke tamkpamu mu uta̱ a̱ a̱ra̱Ꞌa̱.

\par }{\Q Mi ta̱ o kubonoko kakamba kokpo kuyene,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu iɗika i ɗekpu yo okpo ka̱shi ka̱ mini.


\par }{\Q \VS{19}Mi ta̱ a kuzuwa ɗe a kakamba

\par }{\QB nɗanga n sida nu nɗanga ma akashiya, nu nɗanga m murti, koɓolo nu nɗanga n zaitu

\par }{\Q mu uta̱ ɗe a agbata,

\par }{\QB n nɗanga n safire koɓolo n Firi n dobino, ciya̱ o okpo kutsun,


\par }{\Q \VS{20}i nampa yi ta̱ a kuyaꞋan adama a na uma e ene ka̱ta̱ e yeve,

\par }{\QB o coꞋoko ka̱ta̱ e yevesheke

\par }{\Q a na kukiye ku Vuzavaguɗu ku ɗa ku yaꞋin ili nampa ya,

\par }{\QB Vuza ciɗa va aza a Isaraila ɗa u yaꞋin i ɗa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Mpa Vuzavaguɗu, mogono mi Isaraila n danai,

\par }{\QB <<Tuka̱i m mawansa ma̱ ɗa̱ wa̱ va̱. Mogono ma Yakubu madanai.


\par }{\Q \VS{22}<<Tuka̱i n a̱ma̱li a̱ ɗa̱ ka̱ta̱ a

\par }{\QB dana tsu i na yi lo a̱ kuta̱wa̱.

\par }{\Q Danai tsu tsu na ili i cau i yongoi,

\par }{\QB ciya̱ ci ɗika i ɗa n a̱miki

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu ci yeve ulinga u na i ɗa i yaꞋin,

\par }{\Q ko i dana tsu i na i kuta̱wa̱.

\VS{23}Danai tsu ili i na i kuta̱wa̱ na kelime,

\par }{\QB adama a na ci yeve a na a̱ɗa̱ a̱ma̱li a ɗa yi.

\par }{\Q YaꞋin ili i yoku, ko i singai ko i gbani-gbani,

\par }{\QB adama a na ci yaꞋan mereve ali tsu pana wovon.


\par }{\Q \VS{24}Ama a̱ɗa̱ i yawa biꞋi ili i yoku ba,

\par }{\QB ulinga u ɗa̱ kpamu ɗa wi wasasa,

\par }{\QB vuza na u zagbai ɗa̱ va wo okpo ta̱ ili yu unata.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}<<N zagba ta̱ ɗe vuza yoku a uɓon wa aza gaɗi, mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ n a̱yi,

\par }{\QB adama a na u ta̱wa̱ n vishili a uɓon u gaɗi.

\par }{\Q U kudasa ta̱ ngono ka̱ta̱ mo okpo adanshi ciꞋin tsu ɗa,

\par }{\QB uteku u na kamaꞋi ka tsu dasa ciꞋin.


\par }{\Q \VS{26}Yayi u dansai ili nampa ɗe ayin a̱ ugiti, adama na tsu yeve,

\par }{\QB ko n ka mayun, adama na tsu dana, <Wi ta̱ n kamayun>?

\par }{\QB Babu vuza na u dansai ili i nampa,

\par }{\Q babu vuza na u dansai ka,

\par }{\QB babu kpamu vuza na u panai kadanshi wa̱ nu.


\par }{\Q \VS{27}Mpa ɗa ugiti u na n danai Sihiyona <la̱nuku, ele ɗa na a̱ kuta̱wa̱>

\par }{\QB N neke ta̱ Urushelima kalingata ka arabali a singai.


\par }{\Q \VS{28}Ɗa n la̱nuki punu a̱ ka̱tsuma̱ ke le, ama ko vuza te n ciya̱ ba,

\par }{\QB babu vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ke le vu na u kufuɗa kuneke odoki,

\par }{\QB babu vuza na kpamu u kuneke wu ushuki ayin a na baci me ecei le.


\par }{\Q \VS{29}La̱na̱, ra̱ka̱ vu le a uwa a ɗa,

\par }{\QB ulinga u le, gbani ɗa.

\par }{\QB A̱ma̱li a̱ ɗa̱ ra̱ka̱ ofoli a ɗa tsu wunla̱.




\par }\Chap{42}{\SH Kagbashi ka Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}<<Nava ɗaɗa kagbashi ka̱ va̱, vuza na n kumgbasai,

\par }{\QB a̱yi ɗa vuza na mpa n zagbai, n vuza na ka̱ɗu ka̱ va̱ ka cigai.

\par }{\Q N zuwa ta̱ ayinviki a̱ va̱ wa̱ ni.

\par }{\QB Wi ta̱ a̱ kutuka̱ n kasingai a aduniyan.


\par }{\Q \VS{2}Wi o ku orukpo ka̱u ba,

\par }{\QB ko tana u ɗengusa̱ ka̱la̱ka̱tsu, ko kuta̱ e keteshe tsu na uma a pana ba.


\par }{\Q \VS{3}Ko kososhi wi o kukoɗo ba,

\par }{\QB wi tana feu a kukima̱ ma̱kuni ma na mi a kukima̱ ba.

\par }{\Q N kamayun kaꞋa u kutuka̱ n kasingai,


\par }{\QB \VS{4}a̱yi wi o koꞋo ba, ba le tana u na̱mgba̱ ka̱ɗu,

\par }{\QB ali sai ayin a na u zuwai kasingai ka̱ ka̱ra̱Ꞌi aduniyan dem.

\par }{\Q A̱ wila̱ u ni u ɗa aza o kotogu a kuzuwa a̱pa̱ e le.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Na ɗa ili i na Ka̱shile Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\Q vuza na u yaꞋin gaɗi ɗa u ba̱ra̱kpa̱i i ɗa.

\par }{\QB Vuza na u yaꞋin iɗika n i na yi punu a i ɗa,

\par }{\Q a̱yi na u nekei uma ayinviki,

\par }{\QB n wuma kpamu wa aza a na i punu a nwalu i ɗa.


\par }{\Q \VS{6}<<Mpa ɗa Vuzavaguɗu, n ɗeke wu ta̱ adama a kasingai,

\par }{\QB Mi ta̱ a kuɗika wu e ekiye a̱ va̱,

\par }{\QB Mi ta̱ a̱ kuka̱na̱ wu ka̱ta̱ m bonoko wu

\par }{\QB vo okpo uzuwukpani adama a uma

\par }{\QB kutashi kpamu adama aza ka̱yimbi,


\par }{\Q \VS{7}adama na vu ɓa̱yuwa̱ a̱shi a na i n uyimba̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu uta̱ka̱ n aza na i a kunu ku ugbashi

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu mu uta̱ka̱ aza na i ida̱shi a̱ ka̱yimbi.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}<<Mpa ɗa Vuzavaguɗu, ɗaɗa kula ku va̱,

\par }{\QB Mpa n kuneke tsugbayin tsu va̱ u vuza ba,

\par }{\QB ko n ka̱sukpa̱ ucikpi u va̱ a kubana a̱ ubuta̱ wa̱ a̱ma̱li.


\par }{\Q \VS{9}La̱na̱i, ili i cau i ta̱wa̱ ta̱ ɗa i lazai ɗe,

\par }{\QB gogo na ili i savu i ɗa mi a kudansa,

\par }{\Q kafu i ɗa i yaꞋan

\par }{\QB ɗa mi a kudana ɗa̱ i ɗa.>>


\par }{\SH Vishipa vu cikpi u Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VS{10}YaꞋankai Vuzavaguɗu vishipa vu savu,

\par }{\QB yaꞋin vishipa va a̱ɗa̱ a aduniyan,

\par }{\Q n a̱ɗa̱ vu na i tsu wala a mala, koɓolo n i na yi punu ra̱ka̱,

\par }{\Q a̱ɗa̱ otogu n aza a na i ɗe ida̱shi.


\par }{\PP \VS{11}ka̱sukpa̱ aza a na i a̱ likuci dem m meremune ma̱ ni a̱ ɗengusa̱ a̱la̱ka̱tsu e le a cikpa yi,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ uma a̱ likuci i wawaꞋa i Kedaru a yaꞋan ishipa adama a̱ ni.

\par }{\Q ka̱sukpa̱ uma a Sila a canana ishipa i ma̱za̱nga̱ a kubana wa̱ ni,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ le o orukpo ɗe a gaɗi vu nsansa a kubana wa̱ ni.


\par }{\Q \VS{12}ka̱sukpa̱ le e neke Vuzavaguɗu tsugbayin,

\par }{\QB ka̱ta̱ a sala ucikpi u ni o otogu.


\par }{\Q \VS{13}Vuzavaguɗu u tsu bana ta̱ a̱ ubuta̱ u kuvon tsu kovonshi,

\par }{\QB tsu kosoji tsu ɗa u tsu shilika̱ n utsura,

\par }{\Q u ci yaꞋan ta̱ yoroli i kuvon,

\par }{\QB ka̱ta̱ wu una irala i ni babu wovon.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}<<M megeshe m paɗa ta̱ bini,

\par }{\QB m paɗa ta̱ bini ɗa m kpa̱ɗa̱i kukeɓece.

\par }{\Q Ama gogo na uteku tsu vuka va a̱ga̱nda̱,

\par }{\QB mo orukpoi, n inkai n yaꞋin yura̱.


\par }{\Q \VS{15}Mi ta̱ a̱ kuka̱sukpa̱ nsansa n aginda a takacika,

\par }{\QB ka̱ta̱ n ɗekpetengu ica̱Ꞌa̱shi i le ra̱ka̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ m bonoko nɗolu mo okpo iɗika i gbani,

\par }{\QB ka̱ta̱ n ɗekpetengu adaɓa.


\par }{\Q \VS{16}Mi ta̱ o kutono n a̱yimba̱ a uye u na e yevei ba,

\par }{\QB n uye u na e yevei ba u ɗa mpa n kutono n ele,

\par }{\Q ka̱ta̱ m bonoko ka̱yimbi kutashi a̱ a̱shi e le,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n lapula ubuta̱ u gbani-gbani u gaꞋan.

\par }{\Q Na ɗa ili i na n kuyaꞋanka le,

\par }{\QB Mpa mi a kuka̱sukpa̱ le ba.


\par }{\Q \VS{17}Ama aza a na e nekei a̱ɗu e le wa̱ a̱ma̱li,

\par }{\QB aza a na a tsu dana ululu, <A̱ɗa̱ ɗa a̱ma̱li a̱ tsu>

\par }{\Q i ta̱ o kokpo n wono.


\par }{\SH A̱yimba̱ n Agulani a aza Isaraila
\par }
{\Q \VS{18}Vuzavaguɗu u danai, <<Panai, a̱ɗa̱ agulani,

\par }{\QB la̱na̱i, a̱ɗa̱ a̱yimba̱, ka̱ta̱ ye ene.


\par }{\Q \VS{19}Yayi wi ka̱yimba̱ tsu kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB ko wi kagulani uteku tsu kalingata ka na n suki?

\par }{\Q Yayi kpamu wi ka̱yimba̱ tsu vuza na u nekei ka̱ci ka̱ ni wa̱ va̱,

\par }{\QB ko wi ka̱yimba̱ tsu kagbashi ka Vuzavaguɗu?


\par }{\Q \VS{20}Ye ene ta̱ ili n a̱bunda̱i, ama i coꞋoko ba,

\par }{\QB atsuvu a̱ ɗa̱ i ta̱ uɓa̱yuwi, ama i pana ba.>>


\par }{\Q \VS{21}Vuzavaguɗu we enei u gaꞋan yi ta̱

\par }{\QB adama a usuɓi ka̱ ni,

\par }{\Q u zuwa wila̱ u ni u tsurakpa koɓolo n tsugbayin.


\par }{\Q \VS{22}Ama ele ɗa uma a na a̱ pura̱i gbani ɗa a yaꞋankai uboki,

\par }{\QB ra̱ka̱ vi le ɗa a̱ ka̱na̱i e kpenle

\par }{\QB ko yi usokongi a̱ ubuta̱ wu ugbashi,

\par }{\Q okpo ta̱ ucanuku u kuvon,

\par }{\QB n babu vuza na wa kisa le,

\par }{\Q okpoi eremishi,

\par }{\QB m babu vuza na wa kudana, <<Bonokoi le.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Yayi a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ u kuzuwa atsuvu adama a ili i nampa,

\par }{\QB ko u coꞋoko mayin adama a ayin a na a kuta̱wa̱?


\par }{\Q \VS{24}Yayi u nekei kpaꞋa ku Yakubu ɗa a yaꞋankai ku ɗa uboki,

\par }{\QB ko e nekei Isaraila e ekiye a aza a na a̱ pura̱i ili le gbani?

\par }{\Q Ashe Vuzavaguɗu ɗa ba,

\par }{\QB a̱yi ɗa vuza na tsu nusakai?

\par }{\Q A̱yi ɗa vuza na tsu kpa̱ɗa̱i kutono uye u ni,

\par }{\QB a̱yi ɗa vuza na tsu kpa̱ɗa̱i kushuku n wila̱ u ni?


\par }{\Q \VS{25}Adama a nannai ɗa u tsunki le wupa u gbayin u ni,

\par }{\QB n wupa u kuvon ku usuɗukpi.

\par }{\Q U kambuki le akina, ama n nannai dem a fuɗa e yeve ba,

\par }{\QB u songi le, ama o coꞋoko ba.




\par }\Chap{43}{\SH Kishi ka aza Isaraila koci.
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ama gogo na, ili i na Vuzavaguɗu u dansai i ɗaɗa na,

\par }{\QB a̱yi na u yaꞋin nu, avu Yakubu,

\par }{\QB a̱yi na u ta̱wa̱i n avu, avu Isaraila.

\par }{\Q <<Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, adama a na mpa ɗa n shiba̱i ɗa̱, ɗa n ɗekei ɗa̱ yaba dem n kula kuni, a̱ɗa̱ uma a̱ va̱ a ɗa yi.


\par }{\Q \VS{2}Ayin a na baci vu pasai kuyene,

\par }{\QB mpa n kuyongo ta̱ koɓolo n avu,

\par }{\Q ayin na baci kpamu vu pasai kuɗolu,

\par }{\QB ma mi a kupura̱ wu ba.

\par }{\Q I wala baci a̱ ka̱tsuma̱ ka akina,

\par }{\QB yi a̱ kukula̱ ba,

\par }{\QB nlentsu ma akina ma mo kusongu ɗa̱ ba.


\par }{\Q \VS{3}Adama a na mpa ɗa Vuzavaguɗu, Ka̱shile ka̱ nu,

\par }{\QB vuza Ciɗa vi Isaraila, Kishi ka̱ nu.

\par }{\Q N neke ta̱ Masar adama a̱ wishi u nu,

\par }{\QB Ɗa n sabaꞋi Itopiya n Sheba o okpoi una̱ u nu.


\par }{\Q \VS{4}A na wo okpoi avu vi ta̱ n ugaꞋin n tsugbayin wa̱ va̱,

\par }{\QB ɗa kpamu mpa n cigai nu,

\par }{\Q mi ta̱ a kuneke uma kasabaꞋa a una̱ u nu,

\par }{\QB koɓolo n uma a aduniyan adama kasabaꞋa n wuma u nu.


\par }{\Q \VS{5}Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, adama a na mpa mi ta̱ koɓolo n avu,

\par }{\QB mi ta̱ a̱ kutuka̱ m muku n nu a uɓon u kasana,

\par }{\Q ka̱ta̱ m ɓolongu ɗa̱ ɗe n uɓon u ka̱livi.


\par }{\Q \VS{6}Ka̱ta̱ n dana aza a uɓon u gaɗi, <Ka̱sukpa̱i le>

\par }{\QB aza ɗaka tamkpamu, <Ka̱ta̱ i bonoko le ba.>

\par }{\Q Bonokoi Olobo a̱va̱ a na i daꞋangi,

\par }{\QB ni nkere n va̱ n na mi a uteku wa aduniyan.


\par }{\Q \VS{7}Yaba dem vu na e ɗekei n kula ku va̱,

\par }{\QB vuza na n yaꞋin adama a tsugbayin tsu va̱,

\par }{\Q vuza na n foɓusoi ɗa n tuka̱i.>>


\par }{\Q \VS{8}Uta̱ka̱i n uma a na i n a̱shi ama a̱yimba̱ a ɗa,

\par }{\QB n aza a na kpamu i n atsuvu ama agulani a ɗa.


\par }{\Q \VS{9}Aduniyan ra̱ka̱ a gasai a̱ ubuta̱ u te,

\par }{\QB ɗa uma o ɓolongi.

\par }{\Q Yayi a̱ ka̱tsuma̱ ke le wa kufuɗa kudansa ukuna u nampa,

\par }{\QB ka̱ta̱ u yotsongu tsu ili i cau?

\par }{\Q YaꞋan a̱ tuka̱ nu nga n le ka̱ta̱ a dansa kaꞋa mayun adama e le,

\par }{\QB adama a na uma o yoku a pana kaꞋa ka̱ta̱ feu a dana, mayun ɗa.


\par }{\Q \VS{10}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<A̱ɗa̱ nga n va̱,>>

\par }{\QB <<A̱ɗa̱ kpamu agbashi a̱ va̱ a na n zagbai,

\par }{\Q adama a na i yeve ka̱ta̱ i neke a̱ɗu wa̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i coꞋoko a na mpa ɗa.

\par }{\QB A saꞋwa kuciya̱ Ka̱shile ko yoku kafu mpa ba, i ta na feu a̱ kuciya̱ ko yoku na kelime ba.


\par }{\Q \VS{11}Mpa, mpa ɗa Vuzavaguɗu,

\par }{\QB kishi ko yoku ki lo ba.


\par }{\Q \VS{12}Mpa Vuzavaguɗu n danai,

\par }{\QB n yaꞋin uzuwakpani n kisa ɗa̱, ɗa ta na n ka̱na̱i uzuwakpani wa,

\par }{\Q a̱ɗa̱ ɗa nga n va̱ n na n yevei an babu Ka̱shile ko yoku, ka na ka yaꞋin ili i nampa.


\par }{\QB \VS{13}Mayun ɗa, ali n ayin a̱ ugiti sai a kubana ko wanai mpa ɗa Ka̱shile.

\par }{\QB Babu vuza na u kufa̱ba̱na̱ vuma e ekiye a̱ va̱.

\par }{\Q N yaꞋan baci ili yayi u kuyaꞋansuka i ɗa?>>


\par }{\SH Ucigi u Ka̱shile a kubana wa aza Isaraila wi n uteku ba
\par }
{\Q \VS{14}Ili i na Vuzavaguɗu u dansai i ɗa na,

\par }{\QB ka̱shibi ka̱ ɗa̱, Vuza Ciɗa vi Isaraila,

\par }{\Q <<Adama a̱ ɗa̱ mi ta̱ a̱ kusuꞋuku Babila uma,

\par }{\QB adama a na a una aza a Babila ra̱ka̱,

\par }{\Q ciya̱ m bonoko yoroli i ma̱za̱nga̱ i le yo okpo ma̱shi.


\par }{\Q \VS{15}Mpa ɗa Vuzavaguɗu, Vuza Ciɗa vu ɗa̱,

\par }{\QB a̱yi na u yaꞋin aza a Isaraila, mogono ma̱ ɗa̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na

\par }{\QB a̱yi ɗa u yaꞋin uye a mala,

\par }{\QB ɗa kpamu u ɓatsai uye e kuyene ku gbayin,


\par }{\Q \VS{17}a̱yi vu na wu utuka̱i n ekeke o odoku koɓolo n odoku,

\par }{\QB osoji koɓolo n ovonshi,

\par }{\Q ɗa a vaki a iɗika ya a fuɗa ta na a̱ ɗa̱nga̱ ba,

\par }{\QB a̱ kuwa̱i tsa akina a̱ ma̱kuni a na a̱ kimsa̱i.


\par }{\Q \VS{18}<<Ama cinukpa n ili i cau,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu ciɓa n ili i kuku ba.


\par }{\Q \VS{19}La̱na̱, mpa mi ta̱ a kuciga kuyaꞋan ili i savu,

\par }{\QB Gogo na i ɗa yuta̱ ta̱, ka̱ta̱ ye ene i ɗa ba?

\par }{\Q Mpa mi ta̱ a kuyaꞋan uye e meremune

\par }{\QB n kuyene a iɗika yu ɗekpu


\par }{\Q \VS{20}Nnama n kakamba ra̱ka̱ mi ta̱ a kucikpa mu,

\par }{\QB nsheꞋe n kakamba koɓolo n a̱da̱la̱ dem,

\par }{\Q adama a na n neke le ta̱ mini e meremune, ka̱ta̱ kpamu n ta̱sa̱

\par }{\QB nyeneke a iɗika i ɗekpu,

\par }{\Q n neke uma a na n zagbai mini mo kusoꞋo,


\par }{\QB \VS{21}uma a na n yaꞋin adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱

\par }{\QB adama a na a sala ucikpi u va̱ e keteshe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}<<Ama Yakubu, mpa ɗa vuza na vu cikpai ba,

\par }{\QB avu oꞋuso ka̱ci ka̱ nu adama a̱ va̱ ba, avu Isaraila.


\par }{\Q \VS{23}I tuka̱ mu m mokyon adama e kuneꞋe ku kusongu ba,

\par }{\QB ko kpamu i cikpa mu n alyuka a̱ ɗa̱ ba.

\par }{\Q Mpa n takacika ɗa̱ n adama e kuneꞋe ki ili i kashina ba,

\par }{\QB n damusa ɗa̱ kpamu adama a ili i ma̱gula̱ni ba.


\par }{\Q \VS{24}A̱ɗa̱ i tuka̱ n ili i ma̱gula̱ni yi uyo wa̱ va̱ ba,

\par }{\QB ko i neke mu ushuma wa alyuka u ɗa̱ ba.

\par }{\Q Ama ɗa yi a kutakacika mu nu unushi u ɗa̱,

\par }{\QB ɗa kpamu yi o ko oꞋuso mu n kawuya ka̱ ɗa̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}<<Mpa, mpa ɗa, vuza na u takpai

\par }{\QB ugbamukaci u ɗa̱, adama a ka̱ci ka̱ va̱,

\par }{\QB ɗa n cinukpai n unushi u ɗa̱ ra̱ka̱-ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{26}Ciɓakai mu n ili i gbani-gbani i na n yaꞋankai ɗa̱,

\par }{\QB yaꞋan ci yaꞋin kanananai ka kadanshi ka koɓolo,

\par }{\QB dansai e keteshe ukuna wu unushi u ɗa̱ wa.


\par }{\Q \VS{27}Ikaya i ɗa̱ yu ugiti i nusa ta̱,

\par }{\QB ɗa kpamu aza kelime a̱ ɗa̱ a yaꞋankai mu ugbamukaci.


\par }{\Q \VS{28}Adama a nannai mpa n kuneke ta̱ tsugbayin tsa̱ a̱Ꞌisa̱ wono,

\par }{\QB ɗa n nekei Yakubu adama munuka

\par }{\QB aza Isaraila kpamu adama ishikushi.




\par }\Chap{44}{\SH Isaraila aza a na Vuzavaguɗu u zagbai
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Ama gogo na pana, avu Yakubu kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB Isaraila, avu na n zagbai.


\par }{\Q \VS{2}Na ɗa i na Vuzavaguɗu u dansai,

\par }{\QB a̱yi vuza na u yaꞋin nu, a̱yi na u zuwai nu a̱ ka̱tsuma̱,

\par }{\QB a̱yi ɗa kpamu vuza na u ku ɓa̱nka̱ wu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, avu Yakubu kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB Jeshuru, avu na n zagbai.


\par }{\Q \VS{3}Adama na mi ta̱ o kuyoꞋo mini a iɗika i ɗekpu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n zuwa nyeneke a iɗika yu ɗekpu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ mpa n zuwa ayinviki a̱ va̱ u muku n nu, una̱singai u va̱ kpamu u tsukaya tsu nu.


\par }{\Q \VS{4}I ta̱ a̱ kuta̱ uteku tsu mita̱ a maɗanga a̱ ka̱kina̱ ka mini,

\par }{\QB uteku tsu maɗanga o kuɗolu ku na ki e kuyene.


\par }{\Q \VS{5}Vuza yoku wi ta̱ a kudana n utsura, a̱yi vuma vu Vuzavaguɗu ɗa,

\par }{\QB vuza yoku kpamu ka̱ta̱ u ɗeke ka̱ci ka̱ ni n kula ku Yakubu,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu vuza yoku u ɗana e kukiye ku ni, <Mpa vuza vu Vuzavaguɗu vu ɗa.>

\par }{\QB Ka̱ta̱ kpamu u ɗika kula ki Isaraila adanshi ku ni ku ɗa.>>


\par }{\SH Vuzavaguɗu ka̱ma̱li ka ba
\par }
{\Q \VS{6}<<Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na,

\par }{\Q mogono ma aza a Isaraila n vuza na u kushiba̱ uma, Vuzavaguɗu vo osoji a gaɗi. Mpa ɗa ugiti n ukocishi,

\par }{\QB Ka̱shile ko yoku ki lo ba, sai mpa.


\par }{\Q \VS{7}Yayi wi lo tsu va̱?

\par }{\QB YaꞋan wu uta̱ u dansa,

\par }{\Q yaꞋan u dansa ka̱ta̱ wu uta̱ka̱ mu i ɗa e keteshe. U dana mu tsu na a yaꞋin ɗa n yaꞋin uma a cau

\par }{\QB koɓolo n i na i kuta̱wa̱,

\par }{\QB mayu yaꞋan u dana mu ili i na i kuta̱wa̱.


\par }{\Q \VS{8}Ka̱ta̱ i jeꞋeke ikyamba ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i pana wovon ba. N saꞋwa kudansa ukuna u nampa ali ɗa n yaꞋin kene m megeshe ma ɗe adama a u ɗa ba?

\par }{\Q A̱ɗa̱ ɗa ngan n va̱. Ka̱shile ko yoku ki ta̱ lo, m ba mpa ba?

\par }{\QB Babu kakpanlai ko yoku, mpa n yeve ko yoku ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Aza a na a yaꞋin a̱ma̱li dem ukuna u gbani u ɗa,

\par }{\QB ili i na kpamu a zuwakai katsura ya kuyaꞋan le ili ba.

\par }{\Q Ele vu na a gaꞋin a yaꞋanka le kadanshi a̱yimba̱ a ɗa,

\par }{\QB i ta̱ kpamu n tsulau ɗa okpoi n wono.


\par }{\Q \VS{10}Yayi u sheꞋwei ka̱ma̱li ko u luwa̱i kululu

\par }{\QB ku na ki e kuneke yi ili ba?


\par }{\Q \VS{11}N dana ɗa̱,

\par }{\QB a̱yi n aza a̱ ni ra̱ka̱ i ta̱ a kuyaꞋan wono, ayimi a ili uma ɗa.

\par }{\Q YaꞋan ra̱ka̱ vi le a gasa ka̱ta̱ a zagba i na i kuta̱ka̱ le.

\par }{\QB I ta̱ a kupana wovon, ka̱ta̱ ra̱ka̱ vi le a yaꞋan wono.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Kawakana ka tsu ɗika ta̱ ucanuku wu ulinga,

\par }{\QB ka̱ta̱ u zuwa a kina u yuma ili.

\par }{\Q U tsu yima ta̱ ili ya m matalaka u ka̱na̱ kugbasha

\par }{\QB i ɗa n utsura.

\par }{\Q Kambulu ka̱ ka̱na̱ yi baci u tsu okpo ta̱ babu utsura,

\par }{\QB kakuli ka̱ ka̱na̱ yi baci feu u tsu lima̱ ta̱.


\par }{\Q \VS{13}KesheꞋwi ka tsu gisanku ta̱ maɗanga

\par }{\QB ka̱ta̱ u zuwaka maꞋa urotu n ili yu ulinga i ni,

\par }{\Q ka̱ta̱ u sheꞋwe kaꞋa

\par }{\QB ali kokpo an vuma vu singai.

\par }{\Q U yaꞋan yi tsu na a kuzuwa yi a kpaꞋa.


\par }{\Q \VS{14}U tsu kapa ta̱ nɗanga n sida,

\par }{\QB ko kpamu u zagba nɗanga n sipuru ko maɗanga ma oku

\par }{\Q ka̱ta̱ u ka̱sukpa̱ maꞋa mo gbonguro koɓolo nu nɗanga n kuntsu,

\par }{\QB ko u ca̱Ꞌa̱ nɗanga n sida ka̱ta̱ mini ma̱ Ka̱shile ma zuwa n ɗa m gbonguro.


\par }{\Q \VS{15}N tso okpo ta̱ ili i kutasuku akina i vuma,

\par }{\QB u tsu kenuku ta̱ n yoku u tasuku akina a na u kunyashika,

\par }{\QB U tsu tasuku ta̱ akina a ka̱ta̱ u kangala boroji.

\par }{\Q Ka̱ta̱ kpamu u sheꞋwe ka̱ma̱li ka na u kucikpa,

\par }{\QB u bonoko kaꞋa ka̱ma̱li ka̱ta̱ u kuɗa̱nku kaꞋa.


\par }{\Q \VS{16}Ka̱ta̱ u songu kagimi ka maɗanga ka a akina,

\par }{\QB adama a na u zungu inyama

\par }{\Q Ka̱ta̱ u doku u nyashika. Ka̱ta̱ u dana,

\par }{\QB <<Kai, akina a nampa yokpo ta̱.>>


\par }{\Q \VS{17}Ka̱ta̱ kagimi ka maɗanga ka na ka buwai u bonoko kaꞋa ka̱ma̱li, ka̱ma̱li ka̱ ka̱ci ka̱ ni,

\par }{\QB u tsu kuɗa̱nku ta̱ kaꞋa ka̱ta̱ u cikpa kaꞋa.

\par }{\Q U tsu bana ta̱ u vasa ɗe ka̱ta̱ u dana,

\par }{\QB <<Isa mu, avu ɗa ka̱ma̱li ka̱ va̱.>>


\par }{\Q \VS{18}E yeve ili ba, a fuɗa kpamu ukuna ba,

\par }{\QB adama a na a̱shi e le i ta̱ upali ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kufuɗa kene

\par }{\Q a̱ɗu e le dem a kufuɗa kuyeve ba.


\par }{\Q \VS{19}Babu vuza na u coꞋokoi adama a na u sheshe,

\par }{\QB babu kpamu vuza na wi n kuyeve ko kufuɗa ku na u kudana,

\par }{\QB <<N yaꞋan ta̱ ulinga n kagimi ɗa n songi a akina

\par }{\Q ali ɗa n kangalai boroji vu va̱ n tsikina ci ni

\par }{\QB ɗa kpamu n zungi inyama n takumai.

\par }{\Q Nini ɗai n kubonoko kagimi ka ili yu unata?

\par }{\QB Kucikpa n kuɗa̱ngu n cikpa kogboli?>>


\par }{\Q \VS{20}Kokomo kaꞋa u tsu lyaꞋa, ka̱ɗu ka gbani-gbani ka̱ ni ka vakangi ni,

\par }{\QB adama a nannai wi a kufuɗa kisa ka̱ci ka̱ ni ba, ko u fuɗa u dana,

\par }{\Q <<Ili i na n ka̱na̱i e kukiye ku singai ku va̱ ka aꞋuwa ɗa ba?>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ciɓa n ukuna u nampa, avu Yakubu koɓolo n Isaraila,

\par }{\QB adama na avu ɗa kagbashi ka̱ va̱.

\par }{\Q Mpa ɗa n yaꞋin nu, avu ɗa kagbashi ka̱ va̱.

\par }{\QB Avu Isaraila, mpa mi a kucinukpa n avu ba.


\par }{\Q \VS{22}Mpa n takpa ta̱ una̱mgbi u nu ce eleshu,

\par }{\QB ɗa kpamu n takpai unushi u nu ce egele a usana.

\par }{\Q Bono wa̱ va̱,

\par }{\QB adama a na mpa n shiba̱ wu ta̱ ɗe.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Gaɗi, cananai ishipa i ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB dama a na Vuzavaguɗu ɗa u

\par }{\Q yaꞋin ili i nampa ya, orukpoi ka̱u,

\par }{\QB a̱ɗa̱ ɗaka vi iɗika.

\par }{\Q Ɓosongi ishipa, a̱ɗa̱ nsasan,

\par }{\QB koɓolo nu nɗanga n kutsun dem n na mi punu,

\par }{\Q adama a na Vuzavaguɗu u shiba̱ ta̱ Yakubu,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a Isaraila a cikpa yi.


\par }{\SH Urushelima ɗa ubuta̱ wi ida̱shi u va̱
\par }
{\Q \VS{24}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na,

\par }{\QB ka̱shibi ka̱ nu, a̱yi na u yaꞋin nu avu a̱ ka̱tsuma̱.

\par }{\BB \par }
{\Q <<Mpa ɗa Vuzavaguɗu,

\par }{\QB vuza na u yaꞋin ili ra̱ka̱,

\par }{\Q vuza na kpamu endeꞋen u ba̱rukpa̱i gaɗi,

\par }{\QB ɗa kpamu u poloi iɗika n ka̱ci ka̱ ni babu ka̱ɓa̱nki,


\par }{\Q \VS{25}<<Mpa ɗa m bonokoi nlum ma aꞋuwa ukuna u gbani,

\par }{\QB eneki kpamu okpoi alau.

\par }{\Q Vuza na u tsu bonoko eyevi ka̱ca̱pa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ u zuwa kuyeve ku le kokpo tsulau,


\par }{\Q \VS{26}a̱yi na u tsu shatangu kadanshi ka kagbashi ka̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u shatangu ukuna u na alingata a dansai,

\par }{\Q <<ele na a danai aza a Urishelima, <Uma i ta̱ o kubono n ida̱shi punu na kpamu>

\par }{\QB Iɗika i Yahuda tamkpamu, <I ta̱ a̱ kudoku kumaꞋasaka wu,

\par }{\Q ka̱ta̱ n ɗengusa̱ agali a̱ nu dem>


\par }{\Q \VS{27}vuza na u danai mala mu uga̱vi, <Ɗekpe,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n ɗekpetengu nyeneke n ɗa̱>


\par }{\Q \VS{28}Vuza na u danai Sairusu, <A̱yi ɗa maguɓi ma̱ va̱,

\par }{\QB wi kpamu a kushatangu kusheshe ku va̱ ra̱ka̱,

\par }{\Q wi ta̱ a kudana Urishelima, <<YaꞋan o doku a maꞋasaka yi,>>

\par }{\QB ukuna wa̱ a̱Ꞌisa̱ tamkpamu, <<YaꞋan a vara kumaꞋa ku ni.>>>




\par }\Chap{45}{\SH Sairusu ili yu ulinga i Ka̱shile.
\par }
{\Q \VerseOne{1}I na Vuzavaguɗu u danai Mazagbi ma̱ ni i ɗaɗa na,

\par }{\QB a̱yi Sairusu, vuza na n ka̱na̱i kukiye ku usingai ku ni adama a na

\par }{\Q u lyaꞋa aduniyan n kuvon,

\par }{\QB ka̱ta̱ u takpa utsura wu ngono,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱ ɓa̱yuwa̱ka̱ yi utsutsu u na babu vuza na u

\par }{\QB kuɓa̱ya̱ngu u ɗa.


\par }{\Q \VS{2}<<Mpa n kulaza ta̱ kelime ka̱ nu

\par }{\QB ka̱ta̱ n sa̱ra̱ nsasan,

\par }{\Q n fa̱da̱ kpamu utsutsu u na a yaꞋin n iyum i shili,

\par }{\QB ka̱ta̱ m gbatya aburakpatsu a̱ iyum miri-miri.


\par }{\Q \VS{3}Mpa n kuneke wu ta̱ kawalatsu,

\par }{\QB n uciyi u na wi a̱ ubuta̱ wu usokongi,

\par }{\Q adama na vi yeve a na mpa ɗa Vuzavaguɗu,

\par }{\QB Ka̱shile ki Isaraila, vuza na u ɗekei nu n kula ku nu.


\par }{\Q \VS{4}<<Adama a kagbashi ka̱ va̱ Yakubu,

\par }{\QB n Isaraila vuza na n zagbai,

\par }{\Q n ɗeke wu ta̱ n kula ku nu,

\par }{\QB ɗa n neꞋi nu kula ku tsugbayin,

\par }{\QB ko a na vi yevei mu ba.


\par }{\Q \VS{5}Mpa ɗa Vuzavaguɗu, vuza yoku wi lo kpamu ba,

\par }{\QB Ka̱shile ki lo ba sai mpa koci,

\par }{\Q n neke wu ta̱ katsura,

\par }{\QB ko a na vi yeve mu ba,


\par }{\Q \VS{6}adama a na uma e yeve,

\par }{\QB a ili i na i ɗikai a kasana ali a kubana a̱ ka̱livi,

\par }{\Q vuza yoku wi lo ba sai mpa.

\par }{\QB Mpa ɗa Vuzavaguɗu, vuza yoku wi lo kpamu ba.


\par }{\Q \VS{7}Mpa ɗa n yaꞋin kutashi ɗa kpamu n yaꞋin ka̱yimbi,

\par }{\QB mpa ɗa n yaꞋin kasingai n kawuya,

\par }{\Q Mpa ɗa Vuzavaguɗu, vuza na u yaꞋin ili i nampa ra̱ka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Avu gaɗi, yaꞋan ukuna u kasingai,

\par }{\QB yaꞋan eleshu a̱ tuka̱ n kaꞋa a iɗika.

\par }{\Q YaꞋan iɗika i ɓa̱yuwa̱ n wanshi,

\par }{\QB adama a na wishi u yimkpa,

\par }{\Q yaꞋan usuɓi u gbonguro n kaꞋa,

\par }{\QB mpa Vuzavaguɗu ɗa n yaꞋin i ɗa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}<<Ili ya atakaci i ɗa u vuza na u shamgbai a kanananai n vuza na u yaꞋin ni,

\par }{\QB Ili ya atakaci i ɗa mogbodo ma na ma yaꞋan kanananai n kamaꞋi ka̱ ni,

\par }{\Q ko ciꞋin ci ta̱ kece kamaꞋi,

\par }{\QB <Yiɗa̱i vi a kuyaꞋan?>

\par }{\Q Ko kpamu avu vi yeve,

\par }{\QB ulinga u nu ba?>


\par }{\Q \VS{10}Ili ya atakaci i ɗa u vuza na u kudana esheku a̱ ni,

\par }{\QB <Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu matsai mu?>

\par }{\Q Ko u dana a̱na̱ku a̱ ni,

\par }{\QB yiɗa̱i vu matsai?>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}<<Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na,

\par }{\QB Vuza Ciɗa vi Isaraila, n vuza na kpamu u yaꞋin ni,

\par }{\Q ka̱ta̱ ve ece mu ukuna wi ili i na yi lo a̱ kuta̱wa̱, adama a̱ ukuna wu muku n va̱ ba,

\par }{\QB ko kpamu vu dana mu ili i na i gaꞋin n yaꞋan?


\par }{\Q \VS{12}Mpa ɗa n yaꞋin aduniyan,

\par }{\QB ɗa n yaꞋin kpamu vuma punu.

\par }{\Q N ekiye a̱ va̱ a ɗa n yaꞋin gaɗi,

\par }{\QB ɗa kpamu n zuwai ili i na yi ɗe va dem.


\par }{\Q \VS{13}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai, Mpa n kuɗa̱ngusa̱ ta̱ Sairusu adama a na u shatangu ulinga u kasingai u va̱,

\par }{\QB mi ta̱ a kuzuwa nwalu n ni ra̱ka̱ n yaꞋan derere.

\par }{\Q Wi ta̱ a kumaꞋasaka likuci i va̱

\par }{\QB ka̱ta̱ u shikpa agbashi a̱ va̱,

\par }{\Q u kuyaꞋan nannai va adama ikebe ko n katsupu ko yoku ba,

\par }{\QB i ɗaɗa i na Vuzavaguɗu malyaimili u danai>>


\par }{\Q \VS{14}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\Q <<Uciyi wa aza a Masar n aza a tsulaga a Kush,

\par }{\QB koɓolo n wa aza a uɓon u gaɗi,

\par }{\Q koɓolo n uma a ugaɗi a Sabina

\par }{\QB i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ ɗa̱ ra̱ka̱

\par }{\Q ka̱ta̱ okpo aza a̱ ɗa̱.

\par }{\QB I ta̱ a̱ kuta̱wa̱ koɓolo n aza a tsulaga e le ra̱ka̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ o tono ɗa̱ kucina̱,

\par }{\QB ushiyi n ikani i tsugbashi.

\par }{\Q I ta̱ a̱ kukuɗa̱nku ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ o folono ɗa̱ a̱ ka̱na̱ kudana,

\par }{\Q <Mayun Ka̱shile ki ta̱ koɓolo n a̱ɗa̱, babu kpamu vuza yoku,

\par }{\QB Ka̱shile ko yoku ki lo ba.> >>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Mayun, avu Ka̱shile kaꞋa ka na ko tsu sokongu ka̱ci ka̱ ni,

\par }{\QB avu Ka̱shile ki Isaraila n Kishi.


\par }{\Q \VS{16}A yaꞋin a̱ a̱ma̱li ra̱ka̱ i ta̱ a kuyaꞋan wono, ka̱ta̱ o okpo n kugoyi,

\par }{\QB i ta̱ a̱ kuyikpa̱ o wono ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{17}Ama aza a Isaraila i ta̱ a̱ kuciya̱ wishi a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu

\par }{\QB n wishi babu kukotso,

\par }{\Q a̱ɗa̱ ya kuyaꞋan wono ba,

\par }{\QB ko ta na i ciya̱ kugoyi ku na ka̱ kukpa̱ɗa̱ kukotso.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\Q a̱yi na u yaꞋin gaɗi,

\par }{\QB a̱yi ɗa Ka̱shile.

\par }{\Q A̱yi ɗa u foɓusoi tsu na u kuyaꞋan aduniyan,

\par }{\Q a̱yi ɗa u yaꞋin a ɗa,

\par }{\Q u yaꞋan a ɗa tsu na a ɗa o kokpo lekeɗi ba,

\par }{\QB ama u yaꞋin a ɗa adama a na uma o yongo punu.

\par }{\Q Ɗa u danai,

\par }{\Q <<Mpa ɗa Vuzavagɗu

\par }{\QB vuza yoku wi lo kpamu ba.


\par }{\Q \VS{19}N yaꞋan kadanshi ka̱ va̱ usokongi

\par }{\QB a̱ ubuta̱ u ka̱yimbi ba.

\par }{\Q Mpa mi ishi a kudana ntsukaya n Yakubu,

\par }{\QB <Ka̱ta̱ i la̱nsa̱ mu gbani ba, ishi baci a̱ kuciya̱ mu ba,

\par }{\Q Mpa Vuzavaguɗu n tsu dansa ta̱ ili i na yi i mayun,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n sala ukuna u na wi derere.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}<<Ɓolongi ka̱ci ka̱ ɗa̱ ka̱ta̱ i ta̱wa̱,

\par }{\QB yawai ɗevu, a̱ɗa̱ vu na i laꞋakai n wuma a aduniyan.

\par }{\Q Umici u ɗa wi o kuforo aza a na a ci ɗika a̱ma̱li a na a yaꞋin nu nɗanga a̱ kuka̱ra̱ka̱,

\par }{\QB ele vu na a tsu vasa u ka̱ma̱li ka na ka ci isa vuza ba.


\par }{\Q \VS{21}Dansai ili i na yi lo, tuka̱i n ukuna wa,

\par }{\QB yaꞋan o goɗumo u ɗa koɓolo.

\par }{\Q Yayi u yaꞋin kene adama a ukuna u nampa n ayin a cau a ɗe,

\par }{\QB yayi u dansai kaꞋa m megeshe ma ɗe?

\par }{\Q Mpa ɗa ba, mpa Vuzavaguɗu?

\par }{\QB Babu Ka̱shile ko yoku ka na ki lo,

\par }{\Q Ka̱shile ku usuɓi n Kishi,

\par }{\QB vuza yoku wi lo ba sai mpa koci.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}<<Bonoi wa̱ va̱ ka̱ta̱ i ciya̱ wishi,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vu na yi dadaꞋin dem a aduniyan.

\par }{\QB Adama a na mpa ɗa Ka̱shile, vuza yoku wi lo kpamu ba.


\par }{\Q \VS{23}N kucuna ta̱ n kula ku va̱,

\par }{\QB n dansa ta̱ ukuna u mayun,

\par }{\QB mi o kubono ma̱ sa̱da̱kpa̱ kadanshi ka nanlo ba.

\par }{\Q A̱ka̱nga̱tsu dem i ta̱ a̱ kukuɗa̱nku mu,

\par }{\QB kelentsu ka yaba dem ki ta̱ a kudansa ukuna u singai.


\par }{\Q \VS{24}I ta̱ a kudana adama a̱ va̱,

\par }{\QB <Usuɓi n utsura u Vuzavaguɗu u ɗa wi koci.> >>

\par }{\Q Aza a na a yaꞋin wupa n a̱yi

\par }{\QB i ta̱ a̱ kubana wa̱ ni ra̱ka̱ ka̱ta̱ okpo n wono.


\par }{\Q \VS{25}Ama u Vuzavaguɗu u ɗa ntsukaya mi Isaraila ra̱ka̱

\par }{\QB n kuciya̱ kasingai koɓolo n tsugbayin.




\par }\Chap{46}{\SH A̱ma̱li aza a Babila
\par }
{\Q \VerseOne{1}A̱ma̱li a aza a Babila a na e ci ɗeke Belu n Nebo a̱ ciya̱ ta̱ ugoyi ka̱u,

\par }{\QB a canuku ta̱ ululu e le a̱ ka̱na̱i kuka̱ra̱ka̱ a ɗa.

\par }{\Q Gogo na i ta̱ a gaɗi vu nnama n na n tsu canuku ucanuku

\par }{\QB nnama n nampa mo oꞋwo ta̱ adama a ucanuku u ululu u na a ɗikai va.


\par }{\Q \VS{2}A̱ma̱li a a̱ ciya̱i kugoyi ɗa a kuɗa̱ngi koɓolo n aza a na a ɗikai le,

\par }{\QB a fuɗa ta na a̱ ɓa̱nka̱ a̱miki a ba,

\par }{\QB ɗa a ɗikai dem vi le a kubana a̱ ubuta̱ wu ugbashi.


\par }{\Q \VS{3}<<Panakai mu, a̱ɗa̱ aza a Yakubu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vu na i buwai dem a̱ ka̱tsuma ka kpaꞋa ki Isaraila.

\par }{\Q A̱ɗa̱ vu na n la̱na̱i kafu a matsa ɗa̱, ɗa n ɗengusa̱i ɗa̱

\par }{\QB ali n ayin a na a matsai ɗa̱.


\par }{\Q \VS{4}Ali n ayin a tsukutsa a̱ ɗa̱

\par }{\QB Mpa ɗa a̱yi, ali a kubana a ayin a na i kuta̱ ka̱nji ka̱ri, mi ta̱ a kuɗika utsura u ɗa̱.

\par }{\Q Mpa ɗa n yaꞋin ɗa̱ mi ta̱ a̱ kula̱na̱ ɗa̱,

\par }{\QB mi ta̱ a kinda ɗa̱ ka̱ta̱ mi isa ɗa̱.


\par }{\Q \VS{5}<<N yayi ya kugisangu mu, ka̱ta̱ i ɗika ci ta̱ derere?

\par }{\QB N yayi kpamu ci yotsonoi, ali ɗa i kugisanku tsu?


\par }{\Q \VS{6}Aza o yoku a̱ ɓa̱yuwa̱i nsolo n le ɗa i ugulani n azanariya,

\par }{\QB a tsu gisanku ta̱ azurufa e le a̱ ka̱kunzukpa̱tsu,

\par }{\Q ele ɗa a tsu ɗika kayimi ka azanariya ka̱ta̱ u bonoko a ɗa ka̱ma̱li,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ kuɗa̱nku kaꞋa ali sai iɗika a cikpa yi.


\par }{\Q \VS{7}A ci ɗika ta̱ kaꞋa a avangatsu e le a̱ kuka̱ra̱ka̱,

\par }{\QB a zuwa baci kaꞋa ta lo ka ci shamgba

\par }{\QB ka tsu wala ba.

\par }{\Q Ka̱ tsu zumgba̱ ba, ko a vasa baci wa̱ ni u tsu ushuku ba.

\par }{\QB Ka̱ tsu uta̱ka̱ vuza a kadama ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Ka̱ta̱ i cinukpa n kakuna ka nampa ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ i zuwa kaꞋa a̱ ka̱ɗu. Ciɓai n ukuna u nampa, a̱ɗa̱ aza a unushi.


\par }{\Q \VS{9}Ciɓasai n ili i cau, i na i lazai n ayin a ɗe.

\par }{\QB Adama a na mpa ɗa Ka̱shile, babu kpamu vuza yoku,

\par }{\QB mpa ɗa Ka̱shile, babu vuza na wi tsu va̱.


\par }{\Q \VS{10}N ugiti n tsu dana ta̱ uma ukuna wu ukocishi,

\par }{\QB n ili i cacau, koɓolo n i na yi lo a̱ kuta̱wa̱.

\par }{\Q N danai, kadanshi ka̱ va̱ ki ta̱ a kushamgba,

\par }{\QB mi ta̱ kpamu a kuyaꞋan i na n cikalai kuyaꞋan dem.


\par }{\Q \VS{11}N ɗekei vuza yoku a kasana tsu manu ma na ma tsu shaɗa ili,

\par }{\QB a iɗika i daꞋin kpamu vuma na u kushatangu kusheshe ku va̱.

\par }{\Q N dansa ta̱ ili i na n kuyaꞋan,

\par }{\QB mi ta̱ ta na a kuyaꞋan i ɗa.


\par }{\Q \VS{12}Panakai mu, a̱ɗa̱ uma a ugbamukaci,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi daꞋangi n kuyaꞋan ku kasingai.


\par }{\Q \VS{13}Mpa mi ta̱ ufoɓushi adama a na n zuwa ili i wala derere,

\par }{\QB makyan mi punu ka̱u ba,

\par }{\Q ama gogo na wishi u va̱ wi a kuyaꞋan megeshe ba.

\par }{\QB Mi ta̱ a kuzuwa wishi u va̱ a Urushelima,

\par }{\Q tsugbayin tsu va̱ tamkpamu a Isaraila.




\par }\Chap{47}{\SH Uyikpi u Babila
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Cipa̱ ka̱ta̱ vu da̱sa̱ngu a iɗika

\par }{\QB avu Babila,

\par }{\Q da̱sa̱ngu a kayala babu kakuba,

\par }{\QB avu Babila.

\par }{\Q O kudoku e ɗeke wu

\par }{\QB meleshushe ko vuza babu utsura ba.


\par }{\Q \VS{2}Ɗika kutalikukiya ka̱ta̱ vi yaꞋan kiya,

\par }{\QB foɗo ka̱ka̱la̱bi ka̱ nu.

\par }{\Q Va̱ga̱lukpa̱ fatari vu nu, vu ka̱sukpa̱ ene pulai,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu wala vu pasamgbanai o nɗolu.


\par }{\Q \VS{3}Ciyanpu tsu nu ci ta̱ a̱ kuta̱ pulai,

\par }{\QB ka̱ta̱ wono u nu wo okpo e keteshe.

\par }{\Q Mpa n kutsupa ta̱,

\par }{\QB mi kpamu a kubuwaka vuza n wuma ba.>>


\par }{\Q \VS{4}Ka̱shibi ka̱ tsu, Vuzavaguɗu MalaꞋimili ɗa kula ku ni,

\par }{\QB a̱yi ɗa vuza ciɗa vi Isaraila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}<<Desa̱ngu ɗe n ka̱bini a̱ ka̱yimbi,

\par }{\QB avu Babila,

\par }{\Q a buwa e kuɗeke wu

\par }{\QB mogono ma vuka mo tsugono ba.


\par }{\Q \VS{6}N yaꞋan ta̱ wupa n uma a̱ va̱ aza a Isaraila,

\par }{\QB m bonokoi le ukuna u gbani,

\par }{\Q n nekei le e ekiye a̱ nu,

\par }{\QB ɗa vu kpa̱ɗa̱i kupana asuvayali e le.

\par }{\Q Ko a tsukutsa ci le,

\par }{\QB ɗa vu ka̱na̱i kuneke le atakaci.


\par }{\Q \VS{7}Ɗa vu danai, <Mpa mi ta̱ a kulyaꞋa kelime

\par }{\QB n kulyaꞋa tsugono tsa̱ a̱ma̱ci ali a kubana uteku n uteku.

\par }{\Q Ama vu kpa̱ɗa̱i kindana ili i nampa ya,

\par }{\QB ko vi ciɓa n ili i na i ɗa i kutuka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Gogo na, pana kakuna ka nampa,

\par }{\QB avu na vi ci ciga kupana ku uyoꞋo, avu na vu tsu yongo ukanji mayin,

\par }{\Q avu na vu tsu dana n ka̱ci ka̱ nu,

\par }{\QB <Mpa ɗa biꞋi, babu kpamu vuza yoku sai mpa.

\par }{\Q Mpa mo kokpo kagapa ba

\par }{\QB ko n namba maku a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ muku n va̱ ba.>


\par }{\Q \VS{9}Ukuna u re u nampa dem wi ta̱ a kucina wu babu megeshe,

\par }{\QB a kanna ke te,

\par }{\QB unambi u muku n tsugapa

\par }{\Q ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu m makara,

\par }{\QB ko n ukuna u ka̱bunda̱i

\par }{\QB ko oboci a̱ nu koɓolo n tsuboci le dem.


\par }{\Q \VS{10}Vi neke ta̱ katsura n kawuya ka̱ nu

\par }{\QB ali ɗa vu danai, <Babu vuza na we enei mu.>

\par }{\Q Ugboji u nu n kuyeve ku nu ku nu ku vakangi nu

\par }{\QB ana vu danai ka̱ci ka̱ nu,

\par }{\QB <Mpa ɗa, babu kpamu vuza yoku tsu va̱.>


\par }{\Q \VS{11}Mayu atakaci a̱ kuta̱wa̱ ta̱ wa̱ nu,

\par }{\QB va kufuɗa kutere a ɗa n alaꞋwin ta na ba.

\par }{\Q Kawuya ki ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu,

\par }{\QB vi ta na a kufuɗa kisa ka̱ci ka̱ nu ba,

\par }{\Q ili i wuya i na vi uyevi n i ɗa ba,

\par }{\QB yi ta̱ a kucinaka wu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}<<Gogo na yaꞋan ulinga n alaꞋwin o tsuboci a̱ nu,

\par }{\QB yaꞋan ulinga n uye u na vu tonoi ali n ayin a ɗe.

\par }{\Q U gaꞋan ba u ɗa wi ta̱ a kuyaꞋanka wu kasingai,

\par }{\QB ko u ɗa u zuwa vuza yoku kupana wovon u nu.


\par }{\Q \VS{13}Kadanshi ko odoki ka na vi isai dem ko oꞋuso wu ta̱

\par }{\QB Te ɗai aza a tsusaki ku ukuna a̱ nu i ra̱ka̱,

\par }{\Q eyevi a azangata a ele na a tsu dana i na yi lo a̱ kuta̱wa̱ o wotoi dem,

\par }{\QB yaꞋan a isa wu a̱ ubuta̱ wi ili i na yi lo a̱ kuta̱wa̱ wu.


\par }{\Q \VS{14}Mayu i ta̱ tsu mita̱ ma̱ ciꞋiwa̱, ma na mi a kukula̱ akina.

\par }{\QB A kina i ta̱ o kusongu le ra̱ka̱. A kufuɗa ki isa ka̱ci ke le, a̱ ubuta̱ wu utsura wa akina ba.

\par }{\Q Cikina ci lo tsu na vuza u kunyashika ba,

\par }{\QB babu kpamu akina a na vuza u kutasuku.


\par }{\Q \VS{15}I nampa i ɗa koci a kufuɗa kuyaꞋanka ɗa̱

\par }{\QB ele vu na vu soꞋi atakaci adama e le, ele vu na i yongoi koɓolo ali n ayin a na yi muku.

\par }{\Q Yaba dem u tsu tono ta̱ uye u ni,

\par }{\QB babu vuza te vu na wa kisa wu.




\par }\Chap{48}{\SH Ugbamukaci wa aza a Isaraila
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Panai ili i nampa, a̱ɗa̱ aza a kpaꞋa ku Yakubu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na e ci ɗeke n kula ka aza a Isaraila,

\par }{\QB ɗa yu uta̱i a tsukaya ci Yahuda,

\par }{\Q ɗa kpamu i kucinai n kula ku Vuzavaguɗu

\par }{\QB ali ɗa i ɗekei Ka̱shile ki Isaraila,

\par }{\QB ama ba mayun ɗa i yaꞋin nannai ko n usuɓi ba,


\par }{\Q \VS{2}a̱ɗa̱ na i ci ɗeke ka̱ci ka̱ ɗa̱ aza a ida̱shi a iɗika i ciɗa,

\par }{\QB ɗa kpamu i nekei katsura u Ka̱shile ka aza a Isaraila,

\par }{\QB Vuzavaguɗu MalaꞋimili ɗa kula ku ni.


\par }{\Q \VS{3}N dana ta̱ ɗe ukuna wi ili i cau m megeshe ma ɗe,

\par }{\QB una̱ u va̱ u ɗa u dansai kaꞋa, ɗa kpamu n zuwai uma e yevei kaꞋa,

\par }{\QB ɗa n yaꞋin gogoꞋo n yaꞋin kaꞋa ɗa ta na yu uta̱i nannai.


\par }{\Q \VS{4}Adama a na n yeve ta̱ tsu na yi n ugbamukaci,

\par }{\QB eɗeku a̱ ɗa̱ ugbami ci iyum,

\par }{\QB a̱ca̱n a̱ ɗa̱ feu utsura ci iyum i shili.


\par }{\Q \VS{5}Adama a nannai n dana ɗa̱ ta̱ ili i nampa ali n ayin a ɗe,

\par }{\QB kafu i ɗa i ta̱wa̱ n dana ɗa̱ ta̱ i ɗa

\par }{\Q adama a na ka̱ta̱ i kpa̱ɗa̱ kudana,

\par }{\QB <A̱ma̱li a̱ va̱ a ɗa a yaꞋin le,

\par }{\QB a̱ma̱li a̱ usheꞋwi a̱ va̱ koɓolo n a̱ma̱li a̱ iyum a̱ va̱ a ɗa a zuwai le.>


\par }{\Q \VS{6}I pana ta̱ ili i nampa, indanai i ɗa.

\par }{\QB Ya̱ kushuku n i ɗa ba?

\par }{\BB \par }
{\Q <<Ili i na i ɗikai anana mi ta̱ a kudana ɗa̱ ukuna u savu,

\par }{\QB ili yu usokongi i na ka̱ta̱ i saꞋwai kuyeve ba.


\par }{\Q \VS{7}Gogo na ɗa a yaꞋin i ɗa, ka̱ta̱ i ɗa i yaꞋan megeshe ba.

\par }{\QB I saꞋwa kupana i ɗa ba sai anana.

\par }{\Q Babu tsu na i kudana,

\par }{\QB <E, n yeve ta̱ tsu na i.>


\par }{\Q \VS{8}I saꞋwa kupana ba, i saꞋwa feu kuyeve ba,

\par }{\QB ali n ayin a cau atsuvu a̱ ɗa̱ a saꞋwa kuɓa̱yuwa̱ ba.

\par }{\Q Adama a na n yeve ta̱ tsu na yi n kawuya,

\par }{\QB e ci ɗeke ɗa̱ ta̱ kpamu aza a ugbamukaci ali kafu a matsa ɗa̱.


\par }{\Q \VS{9}Adama a kula ku va̱ ɗa n ka̱na̱i wupa u va̱,

\par }{\QB adama a na n ciya̱ ucikpi ɗa m kpa̱ɗa̱ta̱ngi i na mi ishi a kuyaꞋanka ɗa̱,

\par }{\QB ta lo ma takpa ɗa̱ a̱ ubuta̱ u va̱.


\par }{\Q \VS{10}La̱na̱i, n luwa̱ ɗa̱ ta̱, ama ba tsa azanariya ba,

\par }{\QB n kondo ɗa̱ ta̱ e kenle ka atakaci.


\par }{\Q \VS{11}Adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱, e, adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱, ɗa n yaꞋin ili i nampa.

\par }{\QB Nini ɗai n kuka̱sukpa̱ kula ku va̱ ku na̱mgba̱?

\par }{\QB Mpa me kupece tsugbayin tsu va̱ n vuza ba.


\par }{\Q \VS{12}<<Panaka mu, avu Yakubu,

\par }{\QB n Isaraila, avu na n ɗekei.

\par }{\Q Mpa ɗa,

\par }{\QB mpa ɗa ugiti, mpa ɗa kpamu ukocishi.


\par }{\Q \VS{13}Ekiye a̱ va̱ a ɗa a varai kumi ka aduniyan,

\par }{\QB ɗa kukiye ku usingai ku va̱ ku poloi gaɗi,

\par }{\Q n ɗeke le baci

\par }{\QB a̱ tsu uta̱ ta̱ ka̱ta̱ a shamgba koɓolo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}<<Ta̱wa̱i koɓolo dem vu ɗa̱, ka̱ta̱ i pana.

\par }{\QB Ka̱ma̱li ke ne ka i ka saꞋwai kudansa ili i nampa?

\par }{\Q Mpa Vuzavaguɗu n ciga yi ta̱,

\par }{\QB wi ta̱ a kushatangu ulinga u ni a Babila,

\par }{\QB kukiye ku ni ki ta̱ o kokpo tsurala n aza a Babila.


\par }{\Q \VS{15}Mpa, Vuzavaguɗu n dansa ta̱,

\par }{\QB mayu, mpa ɗa n ɗekei ni.

\par }{\Q Mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ n a̱yi,

\par }{\QB ka̱ta̱ ta na u shatangu ili na u cigai kuyaꞋan.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{16}Ta̱wa̱i ɗevu nu mpa ka̱ta̱ i pana ukuna u nampa.

\par }{\Q <<Ali n kadanshi ka na n gita̱i kuyaꞋan n yaꞋan kaꞋa usokongi ba,

\par }{\QB a ayin a na ili i nanlo i yaꞋin mpa mi ta̱ ɗe.>>

\par }{\BB \par }
{\Q Gogo na ta na Vuzavaguɗu Ka̱shile u suku mu ta̱,

\par }{\QB koɓolo n ayinviki a singai a̱ ni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\QB Ka̱shibi ka̱ ɗa̱, Vuza ciɗa vi Isaraila.

\par }{\Q <<Mpa ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱

\par }{\QB vuza na u tsu yotsongu ɗa̱ i na i gaꞋin ɗa̱,

\par }{\QB a̱yi na u tsu tono n a̱ɗa̱ a uye u na i kuwala.


\par }{\Q \VS{18}Ishi baci i yeve ɗa i zukai mayin n wila̱ u va̱,

\par }{\QB ma̱ta̱na̱ ma̱ ɗa̱ mi ishi ta̱ o kokpo an kuyene,

\par }{\Q ka̱ta̱ usuɓi u ɗa̱ feu wo okpo tsa aɓau a mala.


\par }{\Q \VS{19}Muku n nu mi ishi ta̱ o kokpo tsu kayala,

\par }{\QB ka̱ta̱ ntsukaya n nu tamkpamu mo okpo tsu ushen wi ili i kashina i ni,

\par }{\Q ula e le a kusaꞋwa kuyaꞋan utakpi ba,

\par }{\QB ko a yaꞋan ula̱nga̱shi wa̱ va̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Uta̱i punu a Babila,

\par }{\QB sumai i ka̱sukpa̱ aza a Kaldiya.

\par }{\Q Salai kakuna ka nampa m ma̱za̱nga̱ ma kacaꞋa,

\par }{\QB ka̱ta̱ i dansa kaꞋa.

\par }{\Q Suki kaꞋa daꞋin a uteku wa aduniyan,

\par }{\QB i dana, <<Vuzavaguɗu u shiba̱ ta̱ kagbashi ka̱ ni Yakubu.>>


\par }{\Q \VS{21}Ele a pana kakuli ko yoku a ayin a na Vuzavaguɗu u tonoi n ele e meremune ba,

\par }{\QB u zuwai mini mu uta̱i le a kakpanlai,

\par }{\Q u ɓosoi kakpanlai ka

\par }{\QB ɗa mini mu uta̱i punu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<Vuza va asuvawuya wa̱ kuciya̱ ma̱ta̱na̱ ba.>>




\par }\Chap{49}{\SH Kagbashi ka Vuzavaguɗu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Panakai mu, a̱ɗa̱ aza a̱ ka̱kina̱ ka mala,

\par }{\QB panai kakuna ka nampa, a̱ɗa̱ na yi a̱ mpulu.

\par }{\Q Vuzavaguɗu u neꞋe mu ta̱ kula mpa punu biꞋi a̱ ka̱tsuma̱,

\par }{\QB u ɗeke ta̱ kula ku va̱ ayin a na mpa biꞋi mereɓu.


\par }{\Q \VS{2}Ɗa u bonokoi una̱ u va̱ tsu kotokobi ka alyu,

\par }{\QB u sokongi mu a̱ kululu ku kukiye ku ni,

\par }{\Q u gboroi mu tsu kaya

\par }{\QB ɗa u foɓoi mu a majiki ma ni.


\par }{\Q \VS{3}Ɗa u danai mu, <<Avu ɗa kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB Isaraila, wa̱ nu u ɗa n kuciya̱ tsugbayin.>>


\par }{\Q \VS{4}Ama ɗa n danai, <<N yaꞋan ta̱ ulinga u gbani,

\par }{\QB n la̱nga̱sa̱i utsura u va̱ gbani babu ili i yoku.

\par }{\Q Ama n yaꞋan ta̱ i ɗa adama a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB katsupu ka̱ va̱ kpamu e ekiye a̱ Ka̱shile.


\par }{\Q \VS{5}Ɗa gogo na Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB a̱yi na u yaꞋin mu ali mpa biꞋi ka̱tsuma̱ adama a na mo okpo kagbashi ka̱ ni,

\par }{\Q ciya̱ m bonoko n Yakubu wa̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a Isaraila o ɓolongu wa̱ ni.

\par }{\Q Adama a na n ciya̱ ta̱ tsugbayin a̱ a̱shi a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB Ka̱shile ka̱ va̱ kaꞋa katsura ka̱ va̱,


\par }{\Q \VS{6}ɗa u danai,

\par }{\Q <<Avu kagbashi ka̱ va̱ kaꞋa vi koci ba, ka na ka̱ kuɗa̱ngusa̱ kumaci ku Yakubu,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu bonoko n uma a Isaraila a na a buwai.

\par }{\Q Ama mi ta̱ kpamu a kuzuwa wu vo okpo kutashi ka aza ka̱yimbi,

\par }{\QB adama a na wishi u va̱ u bana ali a uteku wa aduniyan.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB ka̱shibi ka aza a Isaraila n aza a ciɗa a̱ ni,

\par }{\Q vuza na uma a iwain ɗa aduniyan kpamu o goyoi,

\par }{\QB u vuza na wi kagbashi ko ngono,

\par }{\Q <<Ngono mi ta̱ e kene wu ka̱ta̱ a̱ ɗa̱nga̱ kashani, e neke wu tsugbayin,

\par }{\QB muku mu ngono mi ta̱ e kene wu ka̱ta̱ a̱ kuɗa̱nku wu a iɗika

\par }{\Q adama a Vuzavaguɗu, vuza na wi n kasingai,

\par }{\QB vuza ciɗa vi Isaraila a̱yi ɗa u zagbai nu.>>


\par }{\SH Uboni wu muku mi Isaraila
\par }
{\PP \VS{8}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\BB \par }
{\Q <<A ayin a kasingai mi ta̱ e kuneke ɗa̱ wu ushuki,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ayin a wishi m ɓa̱nka̱ ɗa̱,

\par }{\Q mi ta̱ a̱ kuka̱na̱ ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwa ɗa̱ yo okpo ci ili yu uzuwakpani a kubana a̱ ubuta̱ u uma,

\par }{\Q ka̱ta̱ m bonoko iɗika ya kpamu derere

\par }{\QB ali m bono m peceke aza a iɗika ya iɗika i le kpamu i na yi ishi agali,


\par }{\Q \VS{9}n dana agbashi, <Uta̱i pulai>

\par }{\QB aza a na i a̱ ka̱yimbi,

\par }{\Q <Ta̱wa̱i e keteshe>

\par }{\Q I ta̱ a kulyaꞋa ali a̱ cuwa̱ a uye u na a kuwala dem,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu o doku a̱ ciya̱ i na a kulyaꞋa a̱ ubuta̱ wu nsasan feu.


\par }{\Q \VS{10}Kambulu n kakuli ki a̱ kuka̱na̱ le ba,

\par }{\QB usuɗukpi u kanna n u wunla̱i u kuka̱na̱ le ba.

\par }{\Q Vuza na wi a kupana asuvayali e le wi ta̱ a̱ kula̱na̱ le,

\par }{\QB ka̱ta̱ u tono n ele a̱ ubuta̱ u mini dem.


\par }{\Q \VS{11}<<Mi ta̱ a kuyaꞋan uye a̱ ubuta̱ wu nsasan n va̱ ra̱ka̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu m bonoko uye u gbayin u ɗa̱nga̱ gaɗi.


\par }{\Q \VS{12}La̱na̱, ili i nampa yi ta̱ a̱ kuta̱ a̱ mpulu,

\par }{\QB a iɗika yu uɓon u gaɗi n ka̱livi,

\par }{\QB ali n na ɗe daꞋin a iɗika i Sini.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}YaꞋin ishipa, a̱ɗa̱ gaɗi,

\par }{\QB yaꞋin ma̱za̱nga̱, a̱ɗa̱ aduniyan,

\par }{\QB ɓosongi ishipa a̱ɗa̱ nsasan.

\par }{\Q Adama a na Vuzavaguɗu u neke ta̱ uma a̱ ni kadanshi ku uremi u ka̱ɗu,

\par }{\QB wi ta̱ kpamu a kupana asuvayali a uma a̱ ni a na i a atakaci.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Ama ɗa uma a Sihiyona a danai,

\par }{\QB <<Vuzavaguɗu u vakangu mu ta̱, u cinukpa ta̱ nu mpa.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}<<Kamaci ki ta̱ a kucinukpa m maku ma na wi e kuneꞋe mani

\par }{\QB ali u kpa̱ɗa̱ kupana asuvayali a maku ma na u matsai va?

\par }{\Q Ko vuka va wi baci a kucinukpa,

\par }{\QB mpa mi a kucinukpa n a̱ɗa̱ ba.


\par }{\Q \VS{16}La̱na̱, n ɗana wu ta̱ a kataka ke kukiye ka̱ va̱,

\par }{\QB nshilya n nu mi ta̱ wa̱ va̱ ali sai uteku n uteku.


\par }{\Q \VS{17}Aza a na a maꞋasakai nu i ta̱ a kuyaꞋan ulinga wa gogoꞋo,

\par }{\QB a laꞋa aza a na a̱ la̱nga̱sa̱i nu, ka̱ta̱ aza a na a̱ la̱nga̱sa̱i nu a laza.


\par }{\Q \VS{18}Ɓa̱yuwa̱ a̱shi a̱ nu ka̱ta̱ vu la̱na̱ akambu dem,

\par }{\QB uma a̱ nu ra̱ka̱ o ɓolongu ka̱ta̱ a̱ ta̱wa̱ wa̱ nu.

\par }{\Q Vuzavaguɗu u danai, <<Tsu na de mi n wuma na, vi ta̱ a̱ kuka̱ɓa̱ngu le e

\par }{\QB kuɗeku a na ucanuku wo ogoni,

\par }{\QB vi ta̱ a kuꞋuka le tsu vuka vu savu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ko a na wo okpoi a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ iɗika i nu,

\par }{\QB ɗa i ɗa yo okpoi agali,

\par }{\Q i ɗa yi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ya shana n uma a̱ nu,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na a yawakai nu uteku a shamgba daꞋin n avu.


\par }{\Q \VS{20}Muku n nu n na a matsai a̱ ubuta̱ wu ugbashi i ta̱ o kubono

\par }{\QB ka̱ta̱ a dana wu a atsuvu,

\par }{\Q <<Ubuta̱ u nampa u gusa̱ tsu ta̱,

\par }{\QB doku tsu ubuta̱ u na tsa̱ kuda̱sa̱ngu.>


\par }{\Q \VS{21}Ka̱ta̱ vu dana n ka̱ɗu ka̱ nu,

\par }{\QB <Yayi u nekei mu ntsukaya n nampa dem?

\par }{\Q Adama a na muku n va̱ n a̱bunda̱i n yaꞋan ta̱ wuni,

\par }{\QB ɗa a ɗikai aza a na a buwai a bankai ugbashi. A̱ ka̱sukpa̱i mu na gba̱ɗa̱.

\par }{\QB Te ɗai tamkpamu uma a nampa a̱ uta̱i?

\par }{\Q Yayi u matsai muku n nampa?

\par }{\QB Yayi u kumgbasakai mu ele?> >>


\par }{\PP \VS{22}Ili i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai i ɗaɗa na.

\par }{\Q <<La̱na̱, mi ta̱ e kuɗeke aduniyan n kukiye,

\par }{\QB ka̱ta̱ n ɗengusa̱ urotu u kakashi u va̱ a̱ ubuta̱ u uma,

\par }{\Q i ta̱ a̱ kutuka̱ ɗa̱ m muku mo olobo n ɗa̱ woɓongi e ekiye,

\par }{\QB ka̱ta̱ a canuku muku mi nkere n ɗa̱ a avangatsu e le.


\par }{\Q \VS{23}Ngono mi ta̱ o kokpo ɗa̱ ishekpu i na i kula̱na̱ ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ngono ma̱ a̱ma̱ci n le mo okpo ina̱kpu i ɗa̱ i na i kuwoꞋo ɗa̱.

\par }{\Q I ta̱ a̱ kukuɗa̱nku ɗa̱ ali a iɗika

\par }{\QB ka̱ta̱ e peɗe kubuta̱ ku na ki e ene a̱ ɗa̱.

\par }{\Q Nannai ɗa i kuyeve a na mpa ɗa Vuzavaguɗu,

\par }{\QB aza a na e keɗei a̱pa̱Ꞌa̱ e le a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱, a kuyaꞋan wono ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Yayi wa kufuɗa kisa ucanuku u na a̱ pura̱i gbani a̱ ubuta̱ u kuvon e ekiye o kovonshi,

\par }{\QB ko wi isa uma na e remei a̱ ubuta̱ u kuvon e ekiye o mogono ma asuvawuya?


\par }{\PP \VS{25}Ama ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na,

\par }{\Q <<Mayu, aza a na e remei a̱ ubuta̱ wu ugbashi mi ta̱ a kisa le e ekiye o kovonshi,

\par }{\QB ka̱ta̱ ucanuku u na a̱ pura̱i gbani a̱ ubuta̱ u kuvon m bonoko le n u ɗa.

\par }{\Q Mi ta̱ a̱ kushilika̱ n aza a na a̱ shilika̱i n a̱ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ mi isa muku n ɗa̱.


\par }{\Q \VS{26}Mi ta̱ a kuzuwa irala i ɗa̱ i takumasanai,

\par }{\QB i ta̱ o kusoꞋo mpasa n le, tsu na a ci yaꞋan m ma̱ra̱.

\par }{\Q Ka̱ta̱ aduniyan ra̱ka̱ e yeve a na

\par }{\QB mpa ɗa vuzavaguɗu kishi ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB n Ka̱shibi ka̱ ɗa̱, Uba̱nga̱ri vi Isaraila.>>




\par }\Chap{50}{\SH Unushi wa aza a Isaraila n kagbashi ka̱ ma̱riki
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\Q <<Te ɗai katakarda ku upeci u yolo ka̱ a̱na̱vu,

\par }{\QB ka na n danai n ka̱sukpa̱i ta̱?

\par }{\Q Ko u vuza vu kutan vu va̱ ve ne ɗai

\par }{\QB n dengei wu ta̱?

\par }{\Q Adama a̱ unushi u ɗa n dengei ɗa̱,

\par }{\QB adama a kawuya ka̱ ɗa̱ ɗa n lokoi a̱na̱kpa̱ a̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{2}<<Ana n ta̱wa̱i yiɗa̱i i zuwai ɗa m kpa̱ɗa̱i kucina vuza ɗe?

\par }{\QB Ana n ɗekei yiɗa̱i ɗa vuza u kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan lo a na wa̱ kushuku?

\par }{\Q Kukiye ku va̱ kugusa̱ ta̱ ali ɗa ka̱ kukpa̱ɗa̱ kushiba̱ uma a?

\par }{\QB Ko ta na ku namba utsura u na ka kisa vuza? La̱na̱,

\par }{\Q n uɓarangi u va̱ koci ɗa n ɗekpetengi mala,

\par }{\QB m bonokoi nɗolu ubuta̱ u ɗeku,

\par }{\Q adan e le a shamai adama a unambi u mini,

\par }{\QB ɗa a̱ kuwa̱i n kakuli ali ɗa a shamai.


\par }{\Q \VS{3}M palai gaɗi n ka̱yimbi,

\par }{\QB ɗa n yaꞋankai ni ili i kupalaka ka̱ci ka̱ ni m motogu mu una̱mgbuka̱tsuma̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u neke mu ta̱ kadanshi ku ugboji,

\par }{\QB adama a na n yeve kadanshi ko kudokusu uma ka̱ɗu ka na ko kuɓa̱nka̱ aza a na i babu utsura.

\par }{\Q Usana lakam u tsu jimgbasa mu ta̱

\par }{\QB atsuvu a̱ va̱ ciya̱ m pana tsa aza a na a̱ ciya̱i uyotsongi.


\par }{\Q \VS{5}Vuzavaguɗu Ka̱shile u ɓa̱yuwa̱ ta̱ atsuvu a̱ va̱,

\par }{\QB n yaꞋan ugbamukaci kpamu ba,

\par }{\QB m kpatala feu kucina̱ ba.


\par }{\Q \VS{6}N neke ta̱ kucina̱ ku va̱ a̱ ubuta̱ wa aza a na i a kulapa mu,

\par }{\QB n nekei nguji n va̱ kpamu a̱ ubuta̱ wa aza a na i o kurono ntsa̱ka̱ n va̱.

\par }{\Q Mpa ta na m kpatala a̱shi a̱ va̱ a̱ ubuta̱

\par }{\QB wa aza a na i a kushikasa mu n a jirakai mu ntsa̱n ba.


\par }{\Q \VS{7}Adama na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u tsu ɓa̱nka̱ mu ta̱,

\par }{\QB mpa mi a kuciya̱ kugoyi ba.

\par }{\Q Adama a nannai n shikpa̱ ta̱ a̱shi a̱ va̱ tsu katali,

\par }{\QB n yeve ta̱ ta na mi a kuyaꞋan wono ba.


\par }{\Q \VS{8}A̱yi na u nekei mu uba̱ruwi wi ta̱ lo ɗevu.

\par }{\QB Yayi u kugbaga mu n kavama?

\par }{\QB YaꞋan n tsu kondonoi ce ene.

\par }{\Q Anan yayi aza a nsata a̱ va̱?

\par }{\QB ka̱sukpa̱ wu uta̱ na ɗevu nu mpa.


\par }{\Q \VS{9}La̱na̱, Vuzavaguɗu MalaꞋimili wi ta̱ koɓolo nu mpa.

\par }{\QB Yayi u kudana mi ta̱ n unushi?

\par }{\Q I ta̱ a kushama ra̱ka̱ tsa akashi,

\par }{\QB ka̱ta̱ azun a takuma le ra̱ka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Yayi a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ wi a kupana wovon u Vuzavaguɗu

\par }{\QB ɗa kpamu wi a kupana ka̱la̱ka̱tsu ka kagbashi ka̱ ni?

\par }{\Q YaꞋan a̱yi na wi a nwalu a̱ ka̱yimbi

\par }{\QB babu kutashi,

\par }{\Q u zuwaka kula ku Vuzavaguɗu katsura,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u bonoko a̱miki a̱ ni u Ka̱shile ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{11}Ama la̱na̱i, a̱ɗa̱ ra̱ka̱ vu na i tsu tasuku akina,

\par }{\QB ka̱ta̱ i zamaka ka̱ci ka̱ ɗa̱ nkuni n na mi a kulala n kutashi,

\par }{\Q walai a̱ ubuta̱ u kutashi ka akina ku ɗa̱

\par }{\QB koɓolo n kutashi ku nkuni ku na i zamai,

\par }{\Q ili i na i kuciya̱ wa̱ va̱ i ɗa na.

\par }{\QB Yi ta̱ a̱ kuyikpa̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci a gbani-gbani.




\par }\Chap{51}{\SH Wishi u Sihiyona u na u kukpa̱ɗa̱ kukotso
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Panakai mu, a̱ɗa̱ vu na yi a kuguva kasingai,

\par }{\QB ɗa kpamu yi a̱ kula̱nsa̱ Vuzavaguɗu,

\par }{\Q la̱na̱i a kakpanlai ka na e sheꞋwei ɗa̱

\par }{\QB koɓolo n ubuta̱ u ka̱ta̱mba̱ u na a̱ ga̱va̱i ɗa̱.


\par }{\Q \VS{2}Indanai Ibirahi eshekpu a̱ ɗa̱,

\par }{\QB koɓolo n Saratu a̱yi na u matsai ɗa̱.

\par }{\Q A ayin a na n ɗekei ni wi m maku ba,

\par }{\QB ama ɗa n zuwakai ni una̱singai ɗa n doku n zuwai kumaci ku ni ku yimkpai n ka̱bunda̱i.


\par }{\Q \VS{3}Adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuneke Sihiyona kadanshi ku uremi u ka̱ɗu

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu wi indana agali a̱ ni ra̱ka̱ n asuvayali,

\par }{\Q u bonoko kakamba ka̱ ni tsu Adini,

\par }{\QB akamba a̱ ni o bono tsu kashina ka Vuzavaguɗu.

\par }{\Q A̱ kuciya̱ ta̱ ma̱za̱nga̱ n izoshi wa̱ ni,

\par }{\QB koɓolo n kucikpa ali n ishipa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}<<Panakai mu uma a̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ i zuwaka mu atsuvu, a̱ɗa̱ aduniyan a̱ va̱,

\par }{\Q adama a na mi ta̱ e kuneke wila̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwa kasingai ka̱ va̱ ko okpo kutashi a̱ ubuta̱ u uma.


\par }{\Q \VS{5}Usuɓi u va̱ wi ta̱ lo a kuyawa ɗevu m moloko,

\par }{\QB wishi u va̱ wi ta̱ lo a uye a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\QB obolu a utsura a̱ va̱ i ta̱ a̱ kutuka̱ aduniyan n kasingai.

\par }{\Q Aza a na i ida̱shi a ka̱kina̱ ka̱ mini i ta̱ e kukeɗe a̱pa̱Ꞌa̱ wa̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a vana obolu a utsura a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{6}Ɗengusa̱i a̱shi a̱ ɗa̱ gaɗi zuva,

\par }{\QB ka̱ta̱ yi inda ɗaka vi iɗika,

\par }{\Q adama a na gaɗi wi ta̱ a̱ kupuwa̱nka̱ tsu ka̱nga̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ iɗika i shama tsu kakashi,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na i o kuyongo punu a̱ kuwa̱ tsa ayun.

\par }{\Q Ama wi ishi u va̱ wi o kukotso ba,

\par }{\QB usuɓi u va̱ feu wo kokpo uye ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}<<Panakai mu, a̱ɗa̱ vu na i yevei kasingai,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza na yi n wila̱ u va̱ a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱,

\par }{\Q Ka̱ta̱ i pana wovon wu ujari u uma ba

\par }{\QB ko wovon wi ishikushi i le ba.


\par }{\Q \VS{8}Adama a na kayan ki ta̱ a kutakuma le tsu kuminya,

\par }{\QB ka̱ta̱ okpoɗou o sovo le o okpo an tsugbere,

\par }{\Q ama usuɓi u va̱ wi o kukotso ba,

\par }{\QB wishi u va̱ feu wi ta̱ o kuyongo ko wannai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Jimgba, jimgba, Vuzavaguɗu, ɗengusa̱ obolu a̱ nu n utsura,

\par }{\QB ɗa̱nga̱ tsu ayin cau,

\par }{\Q tsu na ili yi ishi n tsumani.

\par }{\QB Avu ɗa vu gbatyai Rahapu miri-miri ba,

\par }{\QB yayi u gbatyasai ka̱di ka nanlo ka?


\par }{\Q \VS{10}Avu ɗa vu ɗekpetengi mala ma ba,

\par }{\QB mini ma na mi n uga̱vi ka̱u,

\par }{\Q yayi u yaꞋin uye punu a mala mu uga̱vi

\par }{\QB adama a na aza a na a̱ ciya̱i ushibi a pasa punu?


\par }{\Q \VS{11}Ka̱ta̱ aza a na a̱ ciya̱i wishi u Vuzavaguɗu o bono.

\par }{\QB I ta̱ a kuꞋuwa a Sihiyona n ishipa,

\par }{\QB ma̱za̱nga̱ ma babu kukotso mi ta̱ o kokpo le tso oroliko.

\par }{\Q Uyo m ma̱ta̱na̱ mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ we le,

\par }{\QB ka̱ta̱ una̱mgbuka̱tsuma̱ n unambi u ma̱za̱nga̱ u kotso.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}<<Mpa ɗa vuza na n tsu dokusu wu ka̱ɗu utsura,

\par }{\QB avu ɗa ya vu pana wovon u vuza na wi a̱ kukuwa̱,

\par }{\QB umaci u vuma u na wi uyaꞋin tsu mita̱?


\par }{\Q \VS{13}Ali ɗa vu cinukpai n Vuzavaguɗu, Vuza na u yaꞋin nu,

\par }{\QB a̱yi na u ba̱rukpa̱i gaɗi

\par }{\QB ɗa kpamu u varai kumi ka aduniyan,

\par }{\Q ɗa vi a kulyaꞋa kelime n kupana wovon ali a kanna ka̱ɓa̱la̱

\par }{\QB adama a wupa u vuza gbani-gbani,

\par }{\Q vuza na u zuwai ɗe ka̱ci ka̱ ni a uye u na u kukuwa̱?

\par }{\QB Ama te ɗai biꞋi wupa u vuza gbani-gbani wa wi?


\par }{\QB \VS{14}Aza a na i a kutakacika i ta̱ a kuyaꞋan uba̱ruwi gogoꞋo,

\par }{\Q i ta̱ a kuyaꞋan ayin a̱ a̱bunda̱i n wuma

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a lyaꞋa ilikulya i na a cikalai.


\par }{\Q \VS{15}Adama a na mpa ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu,

\par }{\QB vuza na u tsu vura̱ mala ka̱ta̱ aɓau a̱ ni a̱ shida̱,

\par }{\QB Vuzavaguɗu MalaꞋimili ɗa kula ku va̱.


\par }{\Q \VS{16}Mpa n zuwa ta̱ kadanshi ka̱ va̱ punu a̱ una̱ u nu,

\par }{\QB ɗa m palai nu n kululu ku kukiye ku va̱.

\par }{\Q Mpa na n yaꞋin gaɗi

\par }{\QB ɗa kpamu n varai kumi ka aduniyan,

\par }{\QB a̱yi na u danai Sihiyona, <A̱ɗa̱ ɗa uma a̱ va̱.> >>


\par }{\Q \VS{17}Jimgbai, jimgbai,

\par }{\QB Ɗenga̱ kashani, avu Urushelima,

\par }{\Q avu na vu soꞋi ɗe e kukiye ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB moko ma wupa ma̱ ni,

\par }{\Q avu na vu soꞋi ali vi teneꞋi

\par }{\QB keɓeletsu ka na ka tsu zuwa uma ma maka le.


\par }{\Q \VS{18}A̱ ka̱tsuma̱ ka limata i nu

\par }{\QB babu vuza te vu na u buwai a na wa kinda wu,

\par }{\Q muku n na vu woꞋi dem

\par }{\QB babu kpamu vuza te vu na u kuɓa̱na̱ yi kukiye a̱ ka̱tsuma̱ ke le


\par }{\Q \VS{19}Ili i re i nampa ya i ta̱wa̱ ta̱ wa̱ nu,

\par }{\QB yayi u kudokusu wu utsura u ka̱ɗu?

\par }{\Q Kula̱nga̱su m munuka, n kambulu n kuvon,

\par }{\QB yayi u kudokusu wu utsura u ka̱ɗu?


\par }{\Q \VS{20}Muku n nu n lima̱ ta̱,

\par }{\QB a vaku ta̱ a nsanji mu uye dem,

\par }{\QB tsu mereꞋen ma na mazai a̱ bilili,

\par }{\Q i ta̱ tukpa n wupa u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB n Uɓarangi u Ka̱shile ka̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{21}Adama a nannai pana ukuna u nampa, a̱ɗa̱ na i ci yaꞋan kagbanigbani,

\par }{\QB yo okpoi osoꞋi ama ba kusoꞋo ku ma̱ra̱ ba.


\par }{\Q \VS{22}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai,

\par }{\QB Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ka na ko tsu folono adama a uma a̱ ni u danai,

\par }{\Q <<La̱na̱, n takpa ta̱ kaꞋa ekiye a̱ nu

\par }{\QB matan ma na ma tsu zuwa vo okpo adanshi ma̱ra̱ ma maka wu ta̱ va,

\par }{\Q keɓeletsu ka wupa u va̱ ka na vi ishi

\par }{\QB o kusoꞋo va ka buwa ba.


\par }{\Q \VS{23}Mi ta̱ a kukucukpa ma zuwa matan ma e ekiye a aza a na i a kutakacika wu,

\par }{\QB aza na a danai nu,

\par }{\QB <Kuɗa̱ngu adama a na tsu wala gaɗi vu nu.>

\par }{\Q Ɗa ta na vu zuwai kokondo ka̱ nu ci iɗika,

\par }{\QB tsu uye adama a na uma a wala.>>




\par }\Chap{52}{\SH Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa Urushelima
\par }
{\Q \VerseOne{1}Jimgba, jimgba, avu Sihiyona,

\par }{\QB zuwa utsura,

\par }{\Q uka ntogu n singai n nu,

\par }{\QB avu Urushelima likuci i ciɗa.

\par }{\Q Adama a na babu vuza na u kudoku wa̱ ta̱wa̱ wa̱ nu

\par }{\QB babu ukiɗi u kavaja ko n unata.


\par }{\Q \VS{2}Ka̱pa̱tsa̱ kubuta̱ ki ikyamba ku ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ vu ɗa̱nga̱ vu da̱sa̱ngu, avu Urushelima,

\par }{\Q Shikpa kawin ka na ki e kuɗeku ku nu,

\par }{\QB avu Sihiyona kagbashi.


\par }{\PP \VS{3}Adama a na i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\Q <<Gbani ɗa e dengei nu,

\par }{\QB gbani ɗa kpamu a̱ kushiba̱ wu babu ikebe.>>


\par }{\PP \VS{4}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka danai,

\par }{\Q <<N ugiti uma a̱ va̱ a bana ta̱ a Masar adama a na a̱ da̱sa̱ngu ɗe,

\par }{\QB ɗa aza a Asiriya a̱ ta̱wa̱i a takacikai le gbani.


\par }{\PP \VS{5}Ɗa Vuzavaguɗu we ecei <<Gogo na yiɗa̱i mi n i ɗa punu na>>?

\par }{\Q Me enei a ɗikai uma a̱ va̱ gbani,

\par }{\QB ɗa kpamu aza a na i a kulyaꞋa tsugono we le

\par }{\Q a̱ ka̱na̱i kuyaꞋanka le ma̱ka̱n,>> u doku u danai,

\par }{\QB <<Ɗa kpamu a̱ ka̱na̱i kugoyo kula ku va̱ a kanna dem.


\par }{\Q \VS{6}Adama a nannai uma a̱ va̱ i ta̱ e kuyeve kula ku va̱.

\par }{\QB Adama a nannai a kanna ka nanlo i ta̱ e kuyeve

\par }{\Q a na mpa ɗa mi a kadanshi,

\par }{\QB mayun, mpa ɗa na.>>


\par }{\Q \VS{7}Indana biꞋi tsu na wi n ugaꞋin a gaɗi vu nsasan,

\par }{\QB ene a aza a na i a̱ kuta̱wa̱ n arabali a singai,

\par }{\Q aza a na a kusala arabali a̱ ma̱ta̱na̱.

\par }{\QB U salai ukuna wu ulyaꞋi

\par }{\QB ɗa kpamu u salai ukuna u wishi,

\par }{\Q a̱yi na u danai Sihiyona,

\par }{\QB <<Ka̱shile ka̱ ɗa̱ mogono maꞋa.>>


\par }{\Q \VS{8}Panai, aza kindi a̱ nu a̱ ɗengusa̱ ta̱ a̱la̱ka̱tsu e le

\par }{\QB koɓolo ɗa a yaꞋin ishipa i ma̱za̱nga̱.

\par }{\Q Ayin a na baci Vuzavaguɗu u bonoi a Sihiyona,

\par }{\QB i ta̱ e kene yi n a̱shi e le.


\par }{\Q \VS{9}Ɓosongi ishipa i ma̱za̱nga̱ koɓolo,

\par }{\QB a̱ɗa̱ agali a na i a Urushelima,

\par }{\Q adama a na Vuzavaguɗu u neke ta̱ ɗe uma a̱ ni kadanshi ku udokushi wa̱ a̱ɗu,

\par }{\QB a̱yi u shiba̱ ta̱ ɗe Urushelima.


\par }{\Q \VS{10}Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuba̱rukpa̱ ekiye a ciɗa a̱ ni

\par }{\QB e kelime ka̱ a̱shi a aduniyan dem,

\par }{\Q ka̱ta̱ uteku wa aduniyan ra̱ka̱ we ene

\par }{\QB wishi u Ka̱shile ka̱ tsu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Lazai, lazai, uta̱i punu ɗe,

\par }{\QB ka̱ta̱ i saꞋwa ili yu unata ba,

\par }{\Q uta̱i punu wa̱ ni ka̱ta̱ yo okpo ciɗa,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vu na i ɗikai ucanuku u Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{12}Adama a na a̱ɗa̱ yi a̱ kuta̱ m moloko ba,

\par }{\QB ko kpamu n ilaɗi ba,

\par }{\Q adama na Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuwala kelime ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ Ka̱shile ki Isaraila ke geɓemgu ɗa̱ kucina̱.


\par }{\Q \VS{13}La̱na̱i, kagbashi ka̱ va̱ ki ta̱ a kuyaꞋan ulinga n ugboji,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuciya̱ ucikpi n tsugbayin tsu gbangam.


\par }{\Q \VS{14}Ama tsu na uma n a̱bundei i a kuyaꞋan mereve adama a̱ ni.

\par }{\QB Wuti u ni tsu vuma u sabaꞋa ta̱, u doku u yotso vuza kpamu ba,

\par }{\Q vi o kudoku ve yeve yi a na vuma ɗa wi kpamu ba,


\par }{\Q \VS{15}ta u kuzuwa uma a aduniyan n a̱bunda̱i a̱ rikpa̱ nannai,

\par }{\QB ka̱ta̱ ngono m paɗa una̱ u le bini adama a̱ ni.

\par }{\Q Adama a na ili i na ka̱ta̱ a saꞋwai kudana le ba, i ta̱ e kene i ɗa,

\par }{\QB i na kpamu a saꞋwai kupana ba, e yeve i ɗa.




\par }\PoetryChap{53}{\Q \VerseOne{1}Yayi wu ushuki n ili i na tsu panai?

\par }{\QB U yayi kpamu Vuzavaguɗu u yotsongi kukiye ku utsura ku ni?


\par }{\Q \VS{2}Adama a na u gbonguro ta̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu ci ili i na i topoi usavu,

\par }{\QB tsu karalu ka na kuta̱i a iɗika i ɗekpu.

\par }{\Q Wi n tsuloboi ko n tsugbayin a na tso bonoko asuvu a̱ tsu wa̱ ni ba,

\par }{\QB babu ugaꞋin u na wi n u ɗa u na u kuzuwa ci cikala yi.


\par }{\Q \VS{3}Ɗa uma o goyoi ni ɗa kpamu a iwain ni,

\par }{\QB vuma vu una̱mgbuka̱tsuma̱ koɓolo n ukiwani wa atakaci.

\par }{\Q Tsu zuwakai ni kucina̱ ɗa tsu tonoi a uye u yoku,

\par }{\QB o goyoi ni ama a̱ tsu ci keɓece n a̱yi ba.


\par }{\Q \VS{4}Mayun ɗa, u ɗika ta̱ mma̱la̱ n tsu

\par }{\QB n una̱mgbi u ka̱tsuma̱ u tsu,

\par }{\Q ama ɗa a̱ tsu ci sheshei tsu danai atakaci a̱ ni ta a̱ uta̱i u Ka̱shile,

\par }{\QB atakaci adama a̱ unushi u ni.


\par }{\Q \VS{5}Ama ɗa u ciya̱i usovi adama a kawuya ka tsu,

\par }{\QB u ciya̱i ufori adama a̱ unushi u tsu.

\par }{\Q Atakaci a na a̱ tuka̱i tsu m ma̱ta̱na̱ ta a̱ uta̱i wa̱ ni,

\par }{\QB n adama a̱ usa̱n u ni u ɗaɗa tsu potsoi.


\par }{\Q \VS{6}Ra̱ka̱ vu tsu ci ta̱ tsu nkyon n na n tambalukpai,

\par }{\QB ɗa yaba dem u ka̱na̱i uye u ni,

\par }{\Q ɗa Vuzavaguɗu u nekei ni

\par }{\QB a̱miki a̱ unushi u tsu dem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}E nekei ni a takacikai, ɗa a gbarai ni,

\par }{\QB ama n nannai dem u ɓa̱yuwa̱ una̱ u ni ba,

\par }{\Q a lazai n a̱yi tsu ma̱giri ma na i a kubanka a̱ ubuta̱ u kukiɗa,

\par }{\QB n tsu malala ma na o poloi bini a̱ ubuta̱ wa apuwanci,

\par }{\QB u ɓa̱yuwa̱ una̱ u ni ba.


\par }{\Q \VS{8}N atakaci koɓolo n afada ɗa a lazai n a̱yi,

\par }{\QB yayi u kuyaꞋan kadanshi ka ntsukaya n ni?

\par }{\Q Adama na a takpa yi ta̱ punu a̱ ka̱tsuma̱ ki iɗika i wuma,

\par }{\QB ama ɗa a̱ ga̱la̱i ni adama a̱ unushi u uma a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{9}U saꞋwa kuyaꞋanka vuza ili i gbani-gbani ba,

\par }{\QB Ko kadanshi ka gbani-gbani ka saꞋwa kuta̱ una̱ u ni ba,

\par }{\Q a zuwai ni a kasaun ka vuza vu uciyi,

\par }{\QB ɗa a̱ ciɗa̱ngi ni tsu vuza vu ma̱ga̱la̱ka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}N nannai dem, ucikali u Vuzavaguɗu a ɗa ciya̱ u takacika yi, ka̱ta̱ u zuwa yi una̱mgbuka̱tsuma̱.

\par }{\QB Ko an Vuzavaguɗu u bonokoi wuma u ni kuneꞋe ku unushi,

\par }{\QB wi ta̱ e kene ntsukaya n ni ka̱ta̱ u doku ayin a wuma u ni,

\par }{\Q ka̱ta̱ ofoɓuso a singai a Vuzavaguɗu o yongo e ekiye a̱ ni.


\par }{\Q \VS{11}Ayin a na baci atakaci a̱ ka̱ɗu a̱ ni a lazai,

\par }{\QB wi ta̱ e kene kutashi ku wuma ka̱ta̱ u pana uyo,

\par }{\Q n kuyeve ku ni kagbashi ku usuɓi ka̱ va̱ ki ta̱ a kisa uma n a̱bunda̱i,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u canuku a̱miki a̱ unushi e le ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{12}Adama a nannai mi ta̱ e kuneke yi ugboku a̱ ka̱tsuma̱ ku u gbayin,

\par }{\QB ka̱ta̱ u pece i na a̱ pura̱i gbani koɓolo n aza a utsura a,

\par }{\Q adama a na u neke ta̱ wuma u ni adama a na u kuwa̱,

\par }{\QB ɗa kpamu e kecei ni a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a ugbamukaci.

\par }{\Q Adama a na u ɗika ta̱ unushi u uma n a̱bunda̱i,

\par }{\QB ɗa kpamu u yaꞋin kavasa adama a aza a ugbamukaci wa.




\par }\Chap{54}{\SH Tsugbayin tsu Urushelima tsu na ci kelime
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u danai, <<YaꞋan ishipa avu madari ma vuka,

\par }{\QB avu na ka̱ta̱ vu saꞋwai kumatsa maku ba,

\par }{\Q ɓosongu vishipa ka̱ta̱ vu orukpo adama a̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB avu na vu saꞋwai a̱ga̱nda̱ a limata ba,

\par }{\Q adama a na ka̱bunda̱i ka̱ muku n vuka vu na vi madari

\par }{\QB ki ta̱ a kulaꞋa ka vuka vu na vi n vali.>>


\par }{\Q \VS{2}<<Doku ka̱ba̱nga̱ ka̱ ma̱va̱li ka̱ nu,

\par }{\QB ba̱rukpa̱ akashi a̱ utsutsu o doku a yaꞋan wanshi.

\par }{\QB Ka̱ta̱ vu shikpa̱ aguta a a yaꞋan utsura mayin,

\par }{\Q vu dokusu awin a yaꞋan ugaɗi,

\par }{\QB vu dokusu le utsura.


\par }{\Q \VS{3}Adama a na vi ta̱ a̱ kuka̱ra̱Ꞌa̱ a̱ ubuta̱ dem usingai n ugula̱ feu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ntsukaya n nu n ka̱na̱ iɗika kakau

\par }{\QB ali a̱ da̱sa̱ngu punu a̱ likuci i na yo okpoi ɗe agali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}<<Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, vi a kuyaꞋan feu wono ba.

\par }{\QB Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, babu ili i wono i na i kuta̱wa̱ wu kpamu.

\par }{\QB Vo kudoku va ciɓa n ili i wono i na vi yaꞋansai a ayin a na vi ka̱ɗa̱nga̱ni ba,

\par }{\QB koɓolo n una̱mgbuka̱tsuma̱ u na kpamu vi ishi n u ɗa a ayin a na vi ishi babu vali.


\par }{\Q \VS{5}Adama a na Vuza na u yaꞋin nu a̱yi ɗa vali nu,

\par }{\QB kula ku ni ku ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili.

\par }{\Q Vuza Ciɗa vi Isaraila a̱yi ɗa u shiba̱i nu,

\par }{\QB a̱yi ɗa e ci ɗeke Ka̱shile ka aduniyan ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{6}Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuɗeke wu u bonoko,

\par }{\QB tsu vuka vu na o lokoi ɗa a̱ ka̱sukpa̱i ni n una̱mgbuka̱tsuma̱

\par }{\Q tsu vuka vu na vali vi ni vu lokoi,

\par }{\QB a ayin o yolo i savu i ni,>>


\par }{\Q \VS{7}<<M megeshe kenu n loko wu ta̱,

\par }{\QB ama n asuvayali a gbayin mi ta̱ o kubonoko wu.


\par }{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu Ka̱shibi ka̱ ɗa̱ u danai,

\par }{\QB a̱ ka̱tsuma̱ ka wupa wa̱ a̱bunda̱i ɗa m paɗai bini ali megeshe kenu,

\par }{\Q ama n ucigi u babu kukotso

\par }{\QB mi ta̱ a kupana asuvayali a̱ nu.>> Vuzavaguɗu ɗa u dansai vuza na u shiba̱i ɗa̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}<<N tsu va̱ na wi ta̱ derere n tsu ayin a̱ Nufu,

\par }{\QB ana n kucinai n danai, mini ma ayin a̱ Nufu mi o kudoku kupala aduniyan ba.

\par }{\Q Adama a nannai gogo na n kucina ta̱ mi o kudoku kuyaꞋan wupa n avu ba,

\par }{\QB mi kpamu o kudoku kudansaka wu ba.


\par }{\Q \VS{10}Ko nsansa m puwa̱nka̱

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu aginda a̱ muɗa̱,

\par }{\Q ama ucigi u gbangam u va̱ wi o kukotso wa̱ nu ba,

\par }{\QB uzuwakpani u ma̱ta̱na̱ u va̱ vuza wa kutakpa u ɗa ba,>>

\par }{\QB Vuzavaguɗu vu na wi a kupana asuvayali a̱ nu u danai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Vuzavaguɗu u danai, <<Avu Urushelima, likuci i na yi o kusoꞋo atakaci n wunla̱i u mini ma atali, babu vuza na u kuyaꞋanka wu kadanshi ku uremi u ka̱ɗu,

\par }{\QB mi ta̱ a kuvarasaka kumaꞋa ku nu n atali a singai.


\par }{\Q \VS{12}Mi ta̱ a kumaꞋa nshilya n nu n atali a langu-langu,

\par }{\QB utsutsu u nu kpamu n atali a na i tsa̱ a̱ta̱mba̱,

\par }{\Q nshilya m kpaꞋa kpamu n atali a na o yotsoi yaza.


\par }{\Q \VS{13}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋanka muku n nu ra̱ka̱ kuyotsongusu,

\par }{\QB ma̱ta̱na̱ ma gbayin mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ u muku n nu.


\par }{\Q \VS{14}N kasingai koɓolo n ka mayun ɗa vo ku yonko,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu kawuya ka yaꞋan daꞋangi n avu,

\par }{\QB vi a kupana wovon wi ili ba,

\par }{\Q i ta̱ a kutakpa ka kagbanigbani a banka daꞋangi,

\par }{\QB ki a kuyawa ɗevu n avu ba.


\par }{\Q \VS{15}Vuza na baci u kumbai nu n vishili, na lo kusheshe ku va̱ ku ɗa ba,

\par }{\QB vuza na baci u kumbai nu wi ta̱ o kubono wo kokpo n wono.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}<<La̱na̱, Mpa ɗa vuza na n yaꞋin kawakana

\par }{\QB ka na ka̱ tsu fa̱la̱ akina ali a tasa,

\par }{\QB ka̱ta̱ u yuma ucanuku u munuka adama a ulinga u le.

\par }{\Q Mpa ɗa kpamu vuza na u yaꞋin ka̱la̱nga̱shi adama a na u la̱nga̱sa̱,


\par }{\QB \VS{17}Vuzavaguɗu u danai, babu ucanuku u munuka u na a kuyaꞋan adama a̱ ɗa̱ ka̱ta̱ u ɗa u lyaꞋa ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i ɓa̱ya̱ngu kelentsu dem ka na ka kubanka ɗa̱ nu nsata.

\par }{\Q Na va ɗaɗa agadu a kagbashi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗaɗa kpamu wishi u na wu uta̱i wa̱ va̱.>>




\par }\Chap{55}{\SH Ubaniki u Vuzavaguɗu adama a̱ wishi
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Ta̱wa̱i, yaba dem vu na wi a kupana kakuli,

\par }{\QB ta̱wa̱i a̱ ubuta̱ u mini,

\par }{\Q vuza na baci de dem wi n ikebe ba,

\par }{\QB u ta̱wa̱, u tsula ili ka̱ta̱ u lyaꞋa.

\par }{\Q Ta̱wa̱i, i gasa ma̱kya̱n m mani

\par }{\QB babu ikebe ko babu katsupu.


\par }{\Q \VS{2}Yiɗa̱i i zuwai ɗa i la̱nga̱sa̱i ikebe i ɗa̱ a̱ ubuta̱ wi ili i na yi ilikulya ba,

\par }{\QB adama a̱ yiɗa̱i yi a̱ kula̱nga̱sa̱ ikebe i katsupu i ɗa̱ a̱ ubuta̱ wi ili i na yi a̱ kuciya̱ punu ili ba?

\par }{\Q Panakai mu mayin, lyaꞋi ili i singai,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ɓa̱nka̱ wuma u ɗa̱ n ilikulyaꞋa i singai.


\par }{\Q \VS{3}Zuwakai mu atsuvu ka̱ta̱ i ta̱wa̱ wa̱ va̱,

\par }{\QB panakai mu, adama a na wuma u ɗa̱ u yongo lo.

\par }{\Q Mi ta̱ a kuyaꞋan uzuwakpani n a̱ɗa̱ u na u kukpa̱ɗa̱ kukotso,

\par }{\QB mi ta̱ e kuneke ɗa̱ ucigi u mayun u na u tsu kpa̱ɗa̱ kukotso tsu na n yaꞋankai Dawuda.


\par }{\Q \VS{4}La̱na̱i, n zuwa yi ta̱ wo okpo magaꞋan a̱ ubuta̱ u uma,

\par }{\QB vuzagbayin n kovonshi ka uma.


\par }{\Q \VS{5}Mayun yi ta̱ e kuɗeke uma a̱ likuci kakau i na i yevei ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ likuci i na i yevei ɗa̱ ba i suma a̱ kuta̱wa̱ wa̱ ɗa̱,

\par }{\Q adama a Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB n Vuza Ciɗa va aza a Isaraila,

\par }{\QB adama a na a̱yi ɗa u nekei ɗa̱ tsugbayin.>>


\par }{\Q \VS{6}La̱nsa̱i Vuzavaguɗu a ayin a na wi kuciya̱,

\par }{\QB ɗekei ni a makyan ma na wi ɗevu.


\par }{\Q \VS{7}YaꞋan vuza gbani-gbani u ka̱sukpa̱ uye u gbani-gbani u ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ vuza na u kpa̱ɗa̱i kusuɓa̱ u ka̱sukpa̱ feu kusheshe ku ni,

\par }{\Q yaꞋan u bono u tono Vuzavaguɗu adama a na u pana asuvayali a̱ ni,

\par }{\QB n Ka̱shile ka̱ tsu, a̱yi na u kucinukpaka le unushi u le ba̱ri.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB <<Adama a na kusheshe ku va̱ ku ɗaɗa kusheshe ku ɗa̱ ba, nwalu n ɗa̱ n ɗaɗa nwalu n va̱ ba.>>


\par }{\Q \VS{9}<<Uteku tsu na gaɗi wi daꞋangi n iɗika,

\par }{\QB ta feu nwalu n va̱ mi daꞋangi nu nwalu n ɗa̱ nannai,

\par }{\QB kusheshe ku va̱ kpamu ku laꞋa ta̱ kusheshe ku ɗa̱.


\par }{\Q \VS{10}Tsu na mini ma zuva n kuta̱nu ku minimatali

\par }{\QB a̱ tsu uta̱ gaɗi,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu a̱ kpa̱ɗa̱ kubono ɗe

\par }{\QB sai a̱ ta̱na̱ta̱ngu iɗika ali i ɗa i ta̱na̱ ka̱ta̱ i shama,

\par }{\Q nannai aza a̱ vica̱Ꞌa̱ a̱ kuciya̱ kuca̱Ꞌa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a na a kulyaꞋa ilikulya a̱ ciya̱ a lyaꞋa,


\par }{\Q \VS{11}Ta feu kadanshi ka na ka̱ tsu uta̱ una̱ u va̱ ki nannai,

\par }{\QB ka ki o kubono wa̱ va̱ ekiye a agaɗa ba,

\par }{\Q ama ki ta̱ a kushatangu i na n sheshei kuyaꞋan,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu ka fuɗa ka yaꞋan i na n suꞋuki ni.


\par }{\Q \VS{12}Yi ta̱ a̱ kuta̱ m ma̱za̱nga̱

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu o tono n a̱ɗa̱ m ma̱ta̱na̱,

\par }{\Q nsasan koɓolo n aginda

\par }{\QB i ta̱ o kuɓosongu ishipa a kubana wa̱ nu,

\par }{\Q ka̱ta̱ nɗanga n kakamba ra̱ka̱

\par }{\QB m ɓasa ekiye e le.


\par }{\Q \VS{13}Ubuta̱ u na wi ishi a kumatsasa awana wi ta̱ o kubono wa matsa mambulu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu ubuta̱ u na wi ishi u tsu matsa mataci u bono matsa igeɓetsu. U ɗa wi ta̱ a kuyaꞋan kula adama a Vuzavaguɗu,

\par }{\Q n urotu u na u kuyongo ko wannai,

\par }{\QB u na wi kula̱nga̱sa̱ ba.>>




\par }\Chap{56}{\SH Una̱singai a kubana u uma dem
\par }
{\Q \VerseOne{1}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\Q <<YaꞋin kasingai

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i yaꞋan ili i na yi derere,

\par }{\Q adama a na wishi u va̱ u yawa ta̱ ɗevu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ukuna u wishi u va̱ kpamu wu uta̱ e keteshe.


\par }{\Q \VS{2}Una̱singai u ɗa a kubana u vuza na u ci yaꞋan ili i nampa,

\par }{\QB a̱yi na u tsu reme i ɗa n ugbami,

\par }{\Q vuza na u ci yaꞋan ugulani n kanna ka Ashibi ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u takpa ekiye a̱ ni a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan ki ili i gbani-gbani.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ka̱ta̱ komoci ka na ki o kutono Vuzavaguɗu ka dansa tsu nampa ba,

\par }{\QB <<Mayu Vuzavaguɗu wi ta̱ e kupece mu n uma a̱ ni.>>

\par }{\Q Ka̱ta̱ kpamu madari ma vali ma̱ kpa̱ɗa̱ kudana,

\par }{\QB <<Mpa maɗanga me ɗeku koci.>>


\par }{\PP \VS{4}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai.

\par }{\QB <<A kubana u madari ma vali, a̱yi na wi a̱ kula̱na̱ kanna ka Ashibi ka̱ va̱ mayin,

\par }{\Q a̱yi na u tsu zagba i na i ci yaꞋanka mu uyo

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u ɓa̱na̱ uzuwakpani u va̱ derere,


\par }{\Q \VS{5}Mi ta̱ e kuneke le kula punu a kpaꞋa ku va̱

\par }{\QB ka̱ta̱ ku ɗa kokpo ili i kuciɓasa a̱ ubuta̱ u uma a̱ va̱

\par }{\Q ku na ku laꞋi ku muku n ali m muku ma̱ a̱ma̱ci,

\par }{\QB mi ta̱ e kuneke le kula ku kowannai

\par }{\QB ku na ki o kukotso ba.


\par }{\Q \VS{6}Omoci a na o bonokoi a̱ɗu e le a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB adama a na a yaꞋanka yi ulinga,

\par }{\Q a ciga kpamu kula ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗa kpamu a cikpai ni,

\par }{\Q vuza na de dem wi a̱ kuɓa̱na̱ kanna ka Ashibi mayin, ɗa kpamu o kugoyo a ɗa ba,

\par }{\QB ɗa kpamu wi e kureme uzuwakpani u va̱ n utsura,


\par }{\Q \VS{7}ele ɗa n kubanka a kusan ku ciɗa ku va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n zuwa le a yaꞋan ma̱za̱nga̱ a kpaꞋa ka avasa ku va̱.

\par }{\Q KuneꞋe ku kusongu ku le koɓolo n alyuka e le

\par }{\QB i ta̱ a̱ kuciya̱ wishi a katalikalyuka ka̱ va̱,

\par }{\Q adama a na kpaꞋa ku va̱ uma ra̱ka̱ i ta̱ e kuɗeke ku ɗa

\par }{\QB kpaꞋa ka avasa ku uma ra̱ka̱.>>


\par }{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB vuza na u ɓolongi aza a ugbashi a Isaraila u danai,

\par }{\Q <<Mi ta̱ o kudoku mo ɓolonku le uma o yoku

\par }{\QB kau n aza a na m ɓolongi ɗe.>>


\par }{\SH Nsata n Ka̱shile a kubana wa aza a kawuya
\par }
{\Q \VS{9}Ta̱wa̱i ra̱ka̱ a̱ɗa̱ nnama n kakamba,

\par }{\QB ta̱wa̱i ra̱ka̱ a̱ɗa̱ nnama n kutsun. Ta̱wa̱i i kpa̱ta̱ra̱ uma a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{10}Aza a kindi a Isaraila a̱yimba̱ a ɗa,

\par }{\QB ra̱ka̱ vi le i n kuyeve ba,

\par }{\Q nsheꞋe n ka̱bini n ɗa i,

\par }{\QB a ci yaꞋan wali ba,

\par }{\Q o ci yongo ta̱ ucigi wa alavu ka̱u,

\par }{\QB sai alatani a ɗa o ci yongo a kuyaꞋan.


\par }{\Q \VS{11}Ele nsheꞋe n ɗa n na mi n kutsa̱n ka̱u,

\par }{\QB ili i ci yawa le ba.

\par }{\Q Ele nguɓi n ɗa n na mi n unambi u kuyeve,

\par }{\QB yaba dem vu le u ɓatsai a uye u ni,

\par }{\QB yaba dem vu le a̱ kula̱nsa̱ i na i kuꞋuwa yi.


\par }{\Q \VS{12}Yaba dem u danai, <<Ta̱wa̱i, yaꞋan ci ciya̱ ma̱ra̱,

\par }{\QB yaꞋan kpamu tsu soꞋo ka̱ta̱ ma maka tsu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ kpamu mkpa tsu doku ci yaꞋan nannai ali

\par }{\QB u laꞋa tsu nanlo.>>




\par }\PoetryChap{57}{\Q \VerseOne{1}Vuma vu usuɓi u tsu geshe ba,

\par }{\QB ama babu vuza na u keɓecei,

\par }{\Q a̱ pura̱ ta̱ aza a usuɓi ra̱ka̱,

\par }{\QB ama babu vuza na u yevei.

\par }{\Q Mayun a yaꞋan ta̱ nannai

\par }{\QB adama a na e pece le a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan ka gbani-gbani.


\par }{\Q \VS{2}Aza a na a walai derere i ta̱ o

\par }{\QB kuyongo m ma̱ta̱na̱,

\par }{\Q i ta̱ kpamu a̱ kuciya̱ wuvuki a ayin a na baci a̱ kuwa̱i.


\par }{\Q \VS{3}<<Ama a̱ɗa̱ ta̱wa̱i na,

\par }{\QB a̱ɗa̱ muku mo olobo mo oboci, a̱ɗa̱ ntsukaya ma aza a tsugbani koɓolo n ashakanlai.


\par }{\Q \VS{4}Yayi yo o kuzoꞋosoko?

\par }{\QB Yayi i ɓa̱yuwa̱ka̱i una̱ ɗa kpamu

\par }{\Q yi a̱ kumeɗeke una̱?

\par }{\QB Ashe a̱ɗa̱ muku mu ugbamukaci n ɗa yi ba?

\par }{\Q Kumaci ka aza a aꞋuwa?


\par }{\Q \VS{5}Yi a kucikpa a̱ma̱li a̱ ɗa̱ m mali ma gbani-gbani

\par }{\QB asuvu a nɗanga n oku koɓolo n ubuta̱ wu nɗanga n na n kimba̱i dem,

\par }{\Q ɗa i kiɗai muku n ɗa̱

\par }{\QB punu a̱ a̱ra̱Ꞌa̱ n angu a akpanlai.


\par }{\Q \VS{6}Vi ɗikai atali a ugbori a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ɗa vu bonokoi a ɗa a̱ma̱li o kutono a̱ nu,

\par }{\QB ele ɗa i na vi ciya̱i.

\par }{\Q Mayu, we le u ɗa i nekei kuneꞋe ki ili kusoꞋo

\par }{\QB koɓolo n kuneꞋe ki ili i kashina.

\par }{\QB Ɗa i kudana m pana uyoꞋo ba?


\par }{\Q \VS{7}Gaɗi ɗe zuva a kusan ku leku ɗa vu poloi ɗe kajiba ka̱ nu,

\par }{\QB ɗa vu banai ɗe a̱ ubuta̱ wa adama a na vi yaꞋan alyuka a̱ nu.


\par }{\Q \VS{8}A̱ kucina̱ ku utsutsu u nu koɓolo n iga̱Ꞌin a̱ utsutsu a̱ nu a

\par }{\QB ɗa vu zuwai ɗe urotu wa̱ a̱ma̱li a̱ nu dem.

\par }{\Q Vu ka̱sukpa̱i mu ɗa vu vaki a kajiba koɓolo n a̱ma̱li a unata a nanlo,

\par }{\QB ɗa vu nekei ka̱ɗu ka̱ nu we le,

\par }{\Q ɗa vi yongoi a kucikalasa

\par }{\QB vi inda ciyampa ci le.


\par }{\Q \VS{9}Vu banai u ka̱ma̱li Moleki m maniꞋin ma zaitu

\par }{\QB ɗa kpamu vu doki ili i ma̱gula̱ni i nu.

\par }{\Q Vu suki alingata a̱ nu daꞋin,

\par }{\QB ɗa avu a̱ ka̱ci ka̱ nu vu cipa̱i a̱ ubuta̱ wa asaun.


\par }{\Q \VS{10}Vo oꞋusoi ka̱ci ka̱ nu n ukuna u kutoni u nu dem,

\par }{\QB ama vu dana, <Mo oꞋwo ta̱ ba>

\par }{\Q Vu ciya̱ka̱i ka̱ci ka̱ nu utsura u savu,

\par }{\QB ɗaɗa ta na vu kpa̱ɗa̱i kuka̱sukpa̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}<<U yayi vi e kujeꞋeke ikyamba n wovon,

\par }{\QB ali ɗa vi yaꞋankai mu aꞋuwa,

\par }{\Q ɗa kpamu vi cinukpai nu mpa

\par }{\QB ɗa vu kpa̱ɗa̱i kuciɓa nu mpa.

\par }{\Q Adama a na n yaꞋan ta̱ megeshe mpa bini?

\par }{\QB i ɗaɗa i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana wovon u va̱?


\par }{\Q \VS{12}Mi ta̱ a̱ ku uta̱ka̱ usuɓi u nu n i na vi yaꞋansai e keteshe,

\par }{\QB ama i ɗa yi o kudoku wu ili ba.


\par }{\Q \VS{13}Ayin a na baci vu lapai una̱ adama a̱ uɓa̱nki,

\par }{\QB yaꞋan a̱ma̱li a na vu ɓolongi va a isa wu.

\par }{\Q Wunla̱i wi ta̱ a ɗika le ra̱ka̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ayinviki feu a̱ pura̱ngu le.

\par }{\Q Ama a̱yi na u la̱nsa̱i ubuta̱ u kusheɗeku wa̱ va̱,

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuka̱na̱ iɗika ya yo okpo i ni

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu wo okpo vuza na u kuka̱na̱ kusan ku ciɗa ku va̱.>>


\par }{\SH Ka̱shile ka cinukpakai aza unushi
\par }
{\PP \VS{14}Ka̱shile ka danai,

\par }{\BB \par }
{\Q <<Lapulai, lapulai, lapulai uye mayin.

\par }{\QB Takpai a̱guli a na i lo a uye u uma a̱ va̱ dem.>>


\par }{\Q \VS{15}Na ɗa ili i na vuza na wi a̱da̱nga̱shile n ucikpi,

\par }{\QB a̱yi na wi n wuma ko wannai, vuza na kula ku ni ki ciɗa u danai.

\par }{\Q <<Mi ta̱ ida̱shi na gaɗi n ubuta̱ u ciɗa,

\par }{\QB koɓolo kpamu n uma a na i n ka̱ɗu yuwu babu a̱ra̱ɗi,

\par }{\Q adama a na n zuwa aza a na i n una̱mgbi wa̱ a̱tsuma̱ e reme a̱ɗu

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n dokusu aza o yoku utsura wa̱ a̱ɗu.


\par }{\Q \VS{16}Mpa mi a kulyaꞋa kelime n kushila̱ka̱ n a̱ɗa̱ ba,

\par }{\QB ko n yongo a wupa ayin tutu,

\par }{\Q nannai wi ta̱ a kuzuwa ka̱ɗu ka vuma kuyongo ulimi a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱,

\par }{\QB ayinviki a vuma a na mpa n yaꞋin n ekiye a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{17}N yaꞋin wupa adama a̱ unushi u ni,

\par }{\QB n takacikai ni ɗa kpamu n zuwakai ni kucina̱ adama a wupa,

\par }{\Q ama n nannai dem u lyaꞋi kelime n kuyaꞋan ili i kavama i ni.


\par }{\Q \VS{18}Mpa mene ta̱ nwalu n ni,

\par }{\QB ama mi ta̱ o kupotsotongu yi, mpa n kutono ta̱ n a̱yi ka̱ta̱ m bonoko yi n ida̱shi i ma̱ta̱na̱,


\par }{\QB \VS{19}a̱ kutuka̱ n kadanshi ka kucikpa Ka̱shile a̱ una̱ u le.

\par }{\Q YaꞋan a̱ ciya̱ ma̱ta̱na̱ ma̱ a̱bunda̱i, ali na ɗe a̱ mpulu n ɗevu dem,>>

\par }{\QB Vuzavaguɗu u danai, <<Mpa n kupotsotongu le ta̱.


\par }{\Q \VS{20}<<Ama aza a na a ci yaꞋan ili i wuya i ta̱ tsu mala ma na mo ci yongo a kuvuzukpa,

\par }{\QB babu kupaɗa bini,

\par }{\Q aɓau a̱ ni a̱ tsu utuka̱ ta̱ n kolyon koɓolo n cilili.


\par }{\Q \VS{21}Ka̱shile ka̱ va̱ ka danai, <<Ma̱ta̱na̱ mi lo adama a vuza vu kawuya ba.>>




\par }\Chap{58}{\SH Kuka̱na̱ ku una̱ ku mayun
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u danai, <<Shika̱i n kacaꞋa, ka̱ta̱ i kpa̱ɗa̱ ba,

\par }{\QB ɗengusa̱i a̱la̱ka̱tsu a̱ ɗa̱ adanshi ishari ɗa.

\par }{\Q Dansukai uma a̱ va̱ adama a ugbamukaci u le,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i sala ukuna wu unushi u kpaꞋa ku Yakubu.


\par }{\Q \VS{2}O ci yongo ta̱ a kucikpa mu ayin tutu

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu o yongo a̱ ma̱za̱nga̱ ma na e yeve nwalu n va̱,

\par }{\Q adanshi uma o yoku a ɗa a na i ishi i ci yaꞋan ukuna u singai

\par }{\QB ɗa kpamu a̱ kpa̱ɗa̱i kuka̱sukpa̱ wila̱ u Ka̱shile.

\par }{\Q E ci ece mu ta̱ ciya̱ m ɓa̱nka̱ le n afada a mayun

\par }{\QB ɗa kpamu u yaꞋin adanshi i ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ ma na a̱ ta̱wa̱ a cikpa Ka̱shile.


\par }{\Q \VS{3}A danai, <Yiɗa̱i i zuwai ɗa tsu ka̱na̱i una̱,

\par }{\QB ɗa Vuzavaguɗu u kpa̱ɗa̱i ku cikpa i na ci yaꞋin?

\par }{\Q Ci nekei ikyamba i tsu atakaci,

\par }{\Q ama vu kpa̱ɗa̱i kucoꞋoko?>

\par }{\BB \par }
{\Q Vuzavaguɗu wu ushuki, <<La̱na̱i, a kanna ka na i kuka̱na̱ una̱, i ci yaꞋan ta̱ tsu na u yokpoi ɗa̱

\par }{\QB ka̱ta̱ i takacika aza a ulinga ɗa̱ ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{4}La̱na̱i, i ka̱na̱ ta̱ una̱ koci

\par }{\QB ka̱ta̱ i yaꞋan kanananai n vishili ka̱ta̱ i lapanai n a̱kun a gbani-gbani.

\par }{\Q Yi a̱ kuka̱na̱ una̱ tsu na i yaꞋin anana,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ciga a pana a̱la̱ka̱tsu a̱ ɗa̱ na ɗe gaɗi ba.


\par }{\Q \VS{5}IcuꞋu i kuka̱na̱ ku una̱ ku nampa ku ɗa n zagbai,

\par }{\QB kanna ke te koci adama a na vuma u bono u goyo ka̱ci ka̱ ni?

\par }{\Q A kanna ka ɗaɗa u kuja̱lika̱ kaci ka ni tsu nkoru,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u vaku n akashi o kokomo?

\par }{\Q Na ɗa ili na vu ɗekushei kuka̱na̱ ku una̱,

\par }{\QB kanna ka na Vuzavaguɗu wu ushuki n kaꞋa?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}<<Na ɗa kuka̱na̱ ku una̱ ku na n zagbai,

\par }{\QB adama na i shikpa aza a na i atakaci,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu i cipuka̱ a̱miki a na i e eɗeku a uma,

\par }{\QB i zuwa aza a na i a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci a̱ ba̱ruwa̱,

\par }{\Q ali i koɗo kaburakpatsu ka atakaci u uma


\par }{\Q \VS{7}Pece ilikulyaꞋa i nu n aza a kambulu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i tuka̱ n aza a na i n iꞋuwa ba, a iꞋuwa i ɗa̱,

\par }{\Q ve ene baci vuza koshomboɗi, pala yi,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu sokongu a̱shi a̱ nu a̱ ubuta̱ u vuza nu ba.


\par }{\Q \VS{8}I yaꞋan baci nannai, kutashi ku ɗa̱ ki ta̱ a kakana tsu wakani wu usana,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu usa̱n u ɗa̱ u ta̱na̱ gogoꞋo,

\par }{\Q kasingai ka̱ ɗa̱ ki ta̱ a kuwala n a̱ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ wishi u Vuzavaguɗu wo okpo ili i na i kinda ɗa̱ mayin.


\par }{\Q \VS{9}Ka̱ta̱ gogo na i ɗeke, Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kushuku ɗa̱,

\par }{\QB I shika̱ adama a na u ɓa̱nka̱ ɗa̱, wi ta̱ ta na a kudana, <Mpa ɗa na.>

\par }{\BB \par }
{\Q <<I ka̱sukpa̱ baci a̱miki a ukuna u gbani a na i caniki,

\par }{\QB n ukuna u masapangbanai ma̱ a̱jivu koɓolo n kuyaꞋan ku kadanshi ka kavama,


\par }{\Q \VS{10}ɗa baci i bonokoi ka̱ci ka̱ ɗa̱ tsa aza a kambulu

\par }{\QB ɗa kpamu i ɓa̱nka̱i aza a na i o kusoꞋo atakaci,

\par }{\Q kutashi ku ɗa̱ ki ta̱ a kakana a̱ ubuta̱ u ka̱yimbi,

\par }{\QB ka̱ta̱ ka̱yimbi ka na ki ɗevu n a̱ɗa̱ kokpo an kutashi ku kanna.


\par }{\Q \VS{11}Vuzavaguɗu wi ta̱ a kinda ɗa̱ ayin dem,

\par }{\QB wi ta̱ e kuneke ɗa̱ ili na i cigai a ubuta̱ u na u canai ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u dokusu ikyamba i ɗa̱ utsura.

\par }{\Q Nannai wi ta̱ a kuzuwa yo okpo an kashina ki ishiꞋwan ka na ka̱ ciya̱i kuta̱nu mayin, n uteku tsu kuyene ku na mini ma̱ ni ma̱ tsu kpa̱ɗa̱ kuɗekpe.


\par }{\Q \VS{12}Yi ta̱ a kumaꞋasaka likuci i cau i ɗa̱ i na yi ishi yo okpoi agali,

\par }{\QB yi ta̱ a̱ kuɗa̱ngusa̱ kumi ka aza a na ishi lo ali n tsumani,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu e ɗeke ɗa̱ Alapuli a Nshilya n na m ɓosoi,

\par }{\QB koɓolo n Alapuli a Uye a̱ ubuta̱ u na uma a̱ tsu da̱sa̱ngu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}<<I ka̱na̱ kanna ka Ashibi adama a na kokpo ciɗa,

\par }{\QB i ka̱sukpa̱ kutono mali ma̱ ɗa̱ a kanna ka nanlo,

\par }{\Q ama i kucukpa i pana uyo u kanna ka Ashibi ka, ka̱ta̱ i dansa ukuna u kaꞋa n a̱ɗu a̱ ɗa̱ a̱ ma̱za̱nga̱ tsu

\par }{\QB kanna ka ciɗa ka Vuzavaguɗu.

\par }{\Q I cikpa kanna ka Ashibi ka n ili i na i kuyaꞋan a kanna ka nanlo dem,

\par }{\QB ka̱ta̱ i tono mali ma̱ ɗa̱ ko i dansa ukuna u kavama ba,


\par }{\Q \VS{14}nannai ɗa i kuciya̱ ma̱za̱nga̱ ma̱ ɗa̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n zuwa ɗa̱ i yongo ubuta̱ u ɓati wi iɗika i gaɗi koɓolo n ka̱ɗiva̱ ɗe ubuta̱ wa agadu wa̱ esheku a̱ ɗa̱ Yakubu.>> Vuzavaguɗu ɗa u dansai nannai n una̱ u ni.




\par }\Chap{59}{\SH Unushi, kushika̱ ku unushi n ushibi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Panai, kukiye ku Vuzavaguɗu ku gusa̱ ali ku ɗa kukpa̱ɗa̱ kisa ɗa̱ ba,

\par }{\QB ko kutsuvu ku ni ku gulana ali u kpa̱ɗa̱ kufuɗa kupana ba.


\par }{\Q \VS{2}Ama unushi u ɗa̱

\par }{\QB u pece ɗa̱ ta̱ n Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\Q ukuna u wuya u ɗa̱ u ɗa u zuwai u sheɗeki n a̱shi a̱ ni

\par }{\QB adama a na u kpa̱ɗa̱ kupanaka ɗa̱.


\par }{\Q \VS{3}Adama a na ekiye a̱ ɗa̱ a̱ na̱mgba̱ ta̱ nu mpasa m munuka,

\par }{\QB a̱jivu a̱ ɗa̱ kpamu a shana ta̱ tukpa n unushi.

\par }{\Q Una̱ u ɗa̱ u dansa ta̱ aꞋuwa,

\par }{\QB elentsu a̱ ɗa̱ kpamu a dansa ta̱ kadanshi ka wuya.


\par }{\Q \VS{4}Babu vuza na u cigai afada a mayun,

\par }{\QB babu kpamu vuza na u folonoi a yaꞋanka yi afada a singai.

\par }{\Q A zuwai katsura ke le a̱ ubuta̱ u kadanshi ka aꞋuwa,

\par }{\QB e sheshei ukuna u gbani-gbani u ɗaɗa u bonoi u vazai kawuya.


\par }{\Q \VS{5}A tsu gyaꞋwan ta̱ oko a gbani-gbani

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a caꞋa tsugbere tsu kanata.

\par }{\Q Vuza na baci de dem u takumai okowo a̱ ni wi ta̱ a̱ kukuwa̱,

\par }{\QB kokowo ka na baci de dem ko ɓosoi, koko kaꞋa ki a̱ kuta̱.


\par }{\Q \VS{6}Tsu na tsunata ci le ci a kufuɗa kucaꞋa kuminya ba,

\par }{\QB ta feu nannai i a kufuɗa kupala ka̱ci ke le ni ili i na a yaꞋin ba.

\par }{\Q Ulinga u le ra̱ka̱ wi ta̱ tukpa n kawuya,

\par }{\QB ibori i vishili i ɗaɗa le ili i kuyaꞋan.


\par }{\Q \VS{7}A ci yaꞋan ta̱ moloko a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan ku unushi,

\par }{\QB koɓolo m moloko mu ubuta̱ u kuna aza a na i babu unushi.

\par }{\Q Ukuna wu unushi u ɗa o ci yongo e kusheshe koci,

\par }{\QB asuvu awuya n vishili ɗaɗa ili i na o ci yonko.


\par }{\Q \VS{8}E yeve uye u ma̱ta̱na̱ ba,

\par }{\QB ko tsu na o kuyongo n ugaꞋin ba.

\par }{\Q O bonokoi uye u le uye wa atakaci,

\par }{\QB babu kpamu vuza na wi a kuwala a uye u le ɗa u yevei ili i na e ci ɗeke ma̱ta̱na̱.


\par }{\Q \VS{9}Ci m ma̱ta̱na̱ a̱ ubuta̱ u tsu ba,

\par }{\QB usuɓi feu wi punu a̱ a̱ɗu a̱ tsu ba.

\par }{\Q Tsu la̱nsa̱i kutashi, ama kucikpa ce enei ka̱yimbi.

\par }{\QB Tsu la̱nsa̱i wakani na ɗe gaɗi, ama ɗa tsu kucukpai tsu walai a̱ ka̱ta̱m.


\par }{\Q \VS{10}Ci yongoi a kupapa tsusaki tsu ka̱yimba̱,

\par }{\QB a̱ kula̱nsa̱ uye tsu uma a na i n a̱shi ba.

\par }{\Q N kanna e keteshe ci yongoi a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱sa̱ adanshi ka̱yimbi kaꞋa ki lo,

\par }{\QB a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a utsura ɗa tso okpoi a na a̱kpisa̱.


\par }{\Q \VS{11}Ci yongoi a̱ yura̱ dem vu tsu tsa anama,

\par }{\QB tsu ka̱na̱i ma̱shi tsu moɗoi.

\par }{\Q Tsu la̱nsa̱ ta̱ afada a singai, ama ci ciya̱ ba,

\par }{\QB tsu la̱nsa̱i kpamu wishi ama ci ciya̱ u ɗa ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Adama a na unushi u tsu u yaꞋan ta̱ a̱bunda̱i wa̱ nu,

\par }{\QB unushi wa kpamu wu uta̱ka̱ tsu ta̱ e keteshe.

\par }{\Q Unushi u tsu wi ta̱ punu koɓolo n a̱ tsu,

\par }{\QB a̱ tsu ta na feu ci uyevi n u ɗa,


\par }{\Q \VS{13}Ci yeve ta̱ a na ci yaꞋin ugbamukaci ɗa tsu nanai Vuzavaguɗu.

\par }{\QB Tsu zuwakai Ka̱shile ka̱ tsu kucina̱,

\par }{\Q ci yeve ta̱ tsu na tsu kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan i na yi derere,

\par }{\QB a kudansa aꞋuwa a na i tukpa a̱ a̱ɗu a̱ tsu.


\par }{\Q \VS{14}Kasingai ka̱ kpa̱ɗa̱i kudoku kuyaꞋan ulinga,

\par }{\QB ɗa tsu zuwai usuɓi u shamgbai daꞋangi n a̱ tsu,

\par }{\Q ukuna u mayun u buwa kuciya̱ a̱ ubuta̱ u uma ba,

\par }{\QB ama a̱ tsu ci iwain kuyaꞋan ka mayun.


\par }{\Q \VS{15}Ukuna u mayun u buwa kuciya̱ ba,

\par }{\QB vuza na baci u iwain kawuya i ta̱ a̱ kugba̱da̱la̱ngu yi.

\par }{\BB \par }
{\Q Vuzavaguɗu u la̱na̱i ɗa u kpa̱ɗa̱i kupana uyo

\par }{\QB an kasingai ko kotsoi.


\par }{\Q \VS{16}Ɗa we enei babu vuza na u buwai lo

\par }{\QB a na wa uwa e mere ko u ɓa̱nka̱ aza a na i o kusoꞋo atakaci.

\par }{\Q Ɗa a̱yi a̱ ka̱ci ka̱ ni u uwai adama a na wi isa le n kukiye ku utsura ku ni,

\par }{\QB ɗa ta na ukuna u singai u ni u tonoi n a̱yi.


\par }{\Q \VS{17}U ukai usuɓi wo okpoi ni an ma̱ra̱ga̱ mi ikyamba,

\par }{\QB m ma̱kun ma̱ wishi a kaci ka̱ ni,

\par }{\Q u ukai ka̱ci ka̱ ni motogu ma na u kutsupaka,

\par }{\QB ɗa kpamu u lapangi mali ma kuyaꞋan ili i singai tsu kalaba.


\par }{\Q \VS{18}Derere uteku wi ili,

\par }{\QB nannai ɗa u kutsupa irala i ni

\par }{\Q n wupa u gbayin koɓolo n kawuya dem,

\par }{\QB wi ta̱ kpamu a kutsupa aza a na i a iɗika yo otogu i na a yaꞋin.


\par }{\Q \VS{19}Ili i na i ɗikai a̱ ka̱livi, uma i ta̱ a kupana wovon u kula ku Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ili i na i ɗikai a kasana a̱ gita̱ kupana wovon u tsugbayin.

\par }{\Q Adama na a̱yi wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ tsu kuɗolu ku na ki e kuyene n utsura,

\par }{\QB ku na wunla̱i u Vuzavaguɗu wi a̱ kuvula̱ ka̱u.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Vuzavaguɗu u danai, <<Ka̱shibi ka ki ta̱ a̱ kucipa̱ a Sihiyona,

\par }{\QB wa aza a Yakubu ele na a̱ shika̱i unushi u le.>>


\par }{\PP \VS{21}Vuzavaguɗu u danai <<Na ɗa uzuwakpani u va̱ n ele, n neke ɗa̱ ta̱ ayinviki a̱ va̱, n kadanshi ka̱ va̱, ka̱ta̱ kadanshi ka nanlo ka̱ ka̱sukpa̱ una̱ u ɗa̱, m muku n ɗa̱, ko una̱ wu ntsukaya n ɗa̱ ba. Na uzuwakpani u ɗa u gogo na ali a kubana uteku.>>




\par }\Chap{60}{\SH Tsugbayin tsu Urushelima tsu na ci kelime.
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Ɗenga̱, ka̱ta̱ vu akana adama a na kutashi ku nu ku yawa ta̱,

\par }{\QB tsugbayin tsu Vuzavaguɗu ci cipa̱ ta̱ wa̱ nu.


\par }{\Q \VS{2}La̱nuku, ka̱yimbi ka pala ta̱ aduniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB ɗa ka̱yimbi ka gbangam ka palai uma,

\par }{\Q ama wa̱ nu u ɗa kutashi ku Vuzavaguɗu ki a kakana,

\par }{\QB tsugbayin ci ni tsu ta̱wa̱ wa̱ nu.


\par }{\Q \VS{3}Aduniyan dem i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ a̱ ubuta̱ u kutashi ku nu,

\par }{\QB ngono tamkpamu i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ a̱ ubuta̱ u kutashi ku usana ku nu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}<<Ɗengusa̱ a̱shi a̱ nu vu ka̱ra̱ka̱ a̱ ubuta̱ dem,

\par }{\QB ka̱ta̱ ye ene tsu na o ɓolongi a̱ ubuta̱ u te, ɗa a̱ ta̱wa̱i wa̱ nu,

\par }{\Q muku n ɗa̱ mi ta̱ a̱ kuta̱ daꞋangi,

\par }{\QB ɗa a̱ ka̱na̱i nkere n nu e ekiye.


\par }{\Q \VS{5}A̱shi a̱ nu i ta̱ e kene ka̱ta̱ a tasa,

\par }{\QB ka̱ɗu ka̱ nu ki ta̱ a kushana ka̱ta̱ ka shita adama a̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\Q uciyi u na wi a mala i ta̱ a̱ kutuka̱ u ɗa wa̱ nu,

\par }{\QB wa̱ nu u ɗa uciyi wa aduniyan ra̱ka̱ u kubono.


\par }{\Q \VS{6}Ka̱bunda̱i ka arakuma ki ta̱ a kupala wu,

\par }{\QB arakuma a wawaꞋa a Midiya koɓolo n Ifa,

\par }{\Q aza na i a Sheba ra̱ka̱ i ta̱ a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\QB ucaniki n azanariya koɓolo n ili i ma̱gula̱ni,

\par }{\QB n a salai ukuna u kucikpa Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{7}Ushiga wi ilikuzuwa ya aza a Kida i ta̱ o kuɓolongu u ɗa wa̱ nu,

\par }{\QB a̱giri a aza a Nebatu i ta̱ a kuyaꞋanka wu ulinga,

\par }{\Q i ta̱ a kisa a ɗa ci ili i kuneꞋe a katalikalyuka ka̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n lapulaka kpaꞋa ku singai ku va̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Anan yayi a imkpai gaɗi tsa eleshu tsa,

\par }{\QB tsu moɗoi a kubana a̱ ubuta̱ u cikinda u le?


\par }{\Q \VS{9}Mayun aza o kotogu i ta̱ a kuzuwa a̱pa̱Ꞌa̱ e le wa̱ va̱,

\par }{\QB antsu a aza a Tarishi a ɗa o kokpo aza a ugiti,

\par }{\Q a̱ kutuka̱ muku n ɗa̱ na ɗe daꞋangi,

\par }{\QB koɓolo n azurufa n azanariya e le,

\par }{\Q adama a kucikpa kula ku Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB n Vuza Ciɗa va aza a Isaraila,

\par }{\QB adama a na a̱yi ɗa u zuwai nu vo okpo n tsuloboi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}<<Omoci i ta̱ a kumaꞋasaka ɗa̱ nshilya n ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ngono n le mo okpo aza a na a kuyaꞋanka ɗa̱ tsugbashi,

\par }{\Q ko a na wi n wupa u ɗa n lapai ɗa̱,

\par }{\QB ama n ucigi u ɗa n kuyotsongu ɗa̱ asuvayali a̱ va̱.


\par }{\Q \VS{11}Utsutsu u ɗa̱ wi ta̱ o kuyongo uɓa̱yuwi ayin tutu,

\par }{\QB a̱ kuɓa̱ya̱ngu u ɗa ba kanna n kayin dem,

\par }{\Q adama a na uma a̱ tuka̱ wu n uciyi wa aduniyan dem,

\par }{\QB n ngono n le a kuwalaka le kelime udari a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu.


\par }{\Q \VS{12}Adama a na iɗika ko tsugono tsu na tsu tonoi nu ba, ci ta̱ a̱ kukuwa̱,

\par }{\QB i ta̱ o kubonoko i ɗa agali ra̱ka̱-ra̱ka̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}<<Tsugbayin tsa aza a Lebano ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu,

\par }{\QB koɓolo nu nɗanga n singai sipirus n firi, n pini dem,

\par }{\Q adama a na n lapulaka ubuta̱ u ma̱va̱li ma̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n neke ubuta̱ u kuzuwa adasukpatsu a̱ va̱ tsugbayin.


\par }{\Q \VS{14}Muku ma aza a na a takacikai ɗa̱ mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a̱ kuɗa̱nku ɗa̱,

\par }{\QB aza a na o goyoi ɗa̱ dem i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a̱ kuɗa̱ngu a idasakpatsu i ɗa̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ e ɗeke ɗa̱ likuci i Vuzavaguɗu,

\par }{\QB Sihiyona vu ciɗa va aza a Isaraila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}<<Ko an wi ishi a iwain nu ɗa a̱ ka̱sukpa̱ nu,

\par }{\QB ali babu vuza te vu na u kuwala punu a̱ ubuta̱ u nu,

\par }{\Q mi ta̱ o kubonoko wu ili ya̱ a̱ra̱ɗi i na i kukotso ba,

\par }{\QB koɓolo m ma̱za̱nga̱ ma babu uteku.


\par }{\Q \VS{16}Yi ta̱ a kupana uyo wi uciyi wa aduniyan,

\par }{\QB ka̱ta̱ a lyatangu ɗa̱ n ilikulya yi ngono.

\par }{\Q Nannai ɗa i kuyeve a na Mpa ɗa Vuzavaguɗu, Kishi ka̱ ɗa̱

\par }{\QB n Ka̱shibi ka̱ ɗa̱, Vuzagbayin va aza a Isaraila.


\par }{\Q \VS{17}A na me neke ɗa̱ viyum vi shili yaꞋan n kucukpa n neke ɗa̱ azurufa,

\par }{\QB n azanariya o okpo una̱ u vuyum.

\par }{\Q Ka̱ta̱ n neke ɗa̱ viyum vi shili a̱ una̱ wu nɗanga,

\par }{\QB vuyum tamkpamu vo okpo una̱ wa atali.

\par }{\Q Ka̱ta̱ n zuwa ma̱ta̱na̱ mo okpo vuzagbayin vu ɗa̱,

\par }{\QB usuɓi tamkpamu wo okpo mogono ma̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{18}Ibori i vishili yo kudoku ya yaꞋan a iɗika i nu ba,

\par }{\QB babu kula̱nga̱su ko moɓosu mu ubuta̱ a uteku wi iɗika i ɗa̱,

\par }{\Q ama yi ta̱ e kuɗeke nshilya n ɗa̱ nshilya mu wishi,

\par }{\QB i ɗeke utsutsu u ɗa̱ kpamu ucikpi.


\par }{\Q \VS{19}Kanna ki o kudoku kuneke ɗa̱ kutashi n kanna ba,

\par }{\QB ko kutashi ku wotoi ku akana ɗa̱,

\par }{\Q adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ kokpo kutashi ku ɗa̱ ku na ko kukotso ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ Ka̱shile ka̱ ɗa̱ kpamu kokpo tsugbayin tsu ɗa̱.


\par }{\Q \VS{20}Kanna ka̱ ɗa̱ ko kudoku kuta̱ ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ wotoi feu u kpa̱ɗa̱ kuta̱,

\par }{\Q Vuzavaguɗu wi ta̱ o kokpo kutashi ku ɗa̱ ku ko wannai,

\par }{\QB ka̱ta̱ ayin a̱ una̱mgbuka̱tsuma̱ a̱ ɗa̱ a zuwa uteku.


\par }{\Q \VS{21}Ka̱ta̱ uma a̱ nu dem o bono a̱ suɓa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ iɗika ya ali a kubana uteku n uteku.

\par }{\Q Ele ɗa utopi u na n ca̱Ꞌi,

\par }{\QB n ulinga we ekiye a̱ va̱,

\par }{\QB adama a na n ciya̱ ucikpi.


\par }{\Q \VS{22}KpaꞋa ku na ku laꞋi n kenu a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ ku ɗa ko kokpo ku gbayin,

\par }{\QB iɗika i kenu moco yo okpo aduniyan a̱ a̱bunda̱i,

\par }{\Q Mpa ɗa Vuzavaguɗu,

\par }{\QB makyan ma yawa baci mi ta̱ a kuzuwa i ɗa i yaꞋan.>>




\par }\Chap{61}{\SH Ka̱ya̱ ka wishi ka Vuzavaguɗu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ayinviki a Vuzavaguɗu Ka̱shile i ta̱ koɓolo nu mpa,

\par }{\QB adama a na Vuzavaguɗu u zagba mu ta̱

\par }{\QB n tuka̱ n kadanshi ka singai wa aza a yali.

\par }{\Q U suku mu ta̱ kpamu adama a na m bana n neke aza a na i n a̱ɗu una̱mgbi kadanshi ka singai,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n neke aza a na i ugbashi uba̱ruwi,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n ɓa̱yuwa̱ aza na a̱ ɓa̱ya̱ngi a̱ kunu kugbashi,


\par }{\Q \VS{2}ka̱ta̱ n sala ukuna u ka̱ya̱ ka wishi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB n kanna ka na Ka̱shile ka̱ tsu ka kutsupa le n wupa u ni,

\par }{\Q u neke kpamu aza a na i a̱ɗu una̱mgbi kadanshi ku uremi wa̱ a̱ɗu,


\par }{\QB \VS{3}ali n aza a na i ida̱shi a Sihiyona,

\par }{\Q ka̱ta̱ u zuwaka le oroliko o tsuloboi

\par }{\QB a na wa̱ tsuwa̱nka̱ le kokomo,

\par }{\Q m maniꞋin ma̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB a na a yaꞋan n una̱mgbuka̱tsuma̱,

\par }{\Q kucukpa u uka le motogu ma tsugbayin

\par }{\QB a na wo kokpo una̱mgbuka̱tsuma̱.

\par }{\Q Adama a ulinga wu usuɓi u le, uma i ta̱ e kuɗeke le maɗanga ma oku,

\par }{\QB ma na Vuzavaguɗu u shikpa̱i

\par }{\QB adama a na u yotsongu ugaꞋin u ni.


\par }{\Q \VS{4}I ta̱ a kumaꞋasuka likuci i cau i na yo okpoi ɗe agali

\par }{\QB ka̱ta̱ maꞋasaka ubuta̱ u na a̱ la̱nga̱sa̱i m megeshe ma ɗe

\par }{\Q i ta̱ a kumaꞋasuka likuci i na yo okpoi ɗe gali

\par }{\QB i na i ɓosoi ɗe ali n tsukaya n a̱bunda̱i tsu na tsu lazai.


\par }{\Q \VS{5}Omoci i ta̱ a kuguɓa kuzuwa ku ɗa̱,

\par }{\QB omoci i ta̱ kpamu o kokpo aza a na a kuyaꞋanka ɗa̱ kunima n aza a na a̱ kula̱na̱ka̱ ɗa̱ kashina ki itacishi ka̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{6}I ta̱ e kuɗeke ɗa̱ anan ganu a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a yaꞋan kadanshi n a̱ɗa̱ tsu anan ganu vu Ka̱shile.

\par }{\Q Yi ta̱ a kulyaꞋa ilikulya punu a uciyi wa aduniyan wa,

\par }{\QB n uciyi u le u ɗa i kuyaꞋanka a̱ra̱ɗi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ana ya yaꞋan wono

\par }{\QB yi ta̱ a kukucikpa ya kisa una̱singai wa̱ a̱bunda̱i,

\par }{\Q adama o tsugoyi

\par }{\QB i ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ n ili i na yi i ka̱ci ke le,

\par }{\Q nannai ɗa ta na a kisa udariki u re wi ili i na yi i le punu a iɗika i le,

\par }{\QB i ta̱ a̱ kuciya̱ ma̱za̱nga̱ ma babu uteku.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}<<Adama a na mpa Vuzavaguɗu n ciga ta̱ kasingai,

\par }{\QB n iwan ta̱ uboki n unushi.

\par }{\Q N uneki u ka̱ɗu u va̱ mi ta̱ a kutsupa le

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n yaꞋan uzuwakpani n le u na u kukotso ba.


\par }{\Q \VS{9}I ta̱ kpamu e kuyeve ntsukaya n le a aduniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB muku n le kpamu e mere ma uma dem.

\par }{\Q Aza a na e enei le ra̱ka̱ i ta̱ e kuyeve

\par }{\QB a na ele ɗa uma a na Vuzavaguɗu u zuwakai una̱singai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Mi ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ ma gbayin u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB wuma u va̱ wi ta̱ a kucikpa Ka̱shile,

\par }{\Q Adama a na u uka mu ta̱ aminya a̱ wishi,

\par }{\QB ɗa kpamu u palai mu n kuminya ku usuɓi,

\par }{\Q tsu na vuza vu yolo i savu u tsu kala ka̱ci ka̱ ni n oroliko a kaci tsu mogono,

\par }{\QB n tsu na kpamu vuka vu savu u tsu kala ka̱ci ka̱ ni n tsuzogu.


\par }{\Q \VS{11}Tsu na iɗika i tsu zuwa ili i ɓuka̱,

\par }{\QB ko kashina ki ishiꞋwan ka tsu zuwa icuꞋu i ɓuka̱ ka̱ta̱ i gbonguro,

\par }{\Q ta kpamu nanannai Vuzavaguɗu Ka̱shile u kuzuwa kasingai n ucikpi

\par }{\QB u ta̱wa̱ a aduniyan ra̱ka̱.




\par }\Chap{62}{\SH Kula ku savu ku Sihiyona
\par }
{\Q \VerseOne{1}Adama a Sihiyona mpa ma kupaɗa bini ba,

\par }{\QB adama a Urushelima kpamu mpa mo kokpo bini feu ba,

\par }{\Q sai ayin a na kasingai ka̱ ni ka akanai tsu kutashi,

\par }{\QB wishi u ni kpamu tsu ma̱kuni ma na mi utasiki.


\par }{\Q \VS{2}Aduniyan i ta̱ e kene kasingai ka̱ nu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ngono dem me ene tsugbayin tsu nu,

\par }{\Q i ta̱ kpamu e kuɗeke wu n kula ku savu

\par }{\QB kula ku na Vuzavaguɗu n ka̱ci ka̱ ni u kuneꞋe wu.


\par }{\Q \VS{3}Vi ta̱ o kokpo oroliko o tsuloboi a̱ ubuta̱ we ekiye a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB koɓolo m ma̱kun mo tsugono e ekiye a̱ Ka̱shile ka̱ nu.


\par }{\Q \VS{4}O kudoku e ɗeke wu Kagali ba ko iɗika i na i na̱mgba̱i ba,

\par }{\QB Ama kula ku savu ku nu ku ɗaɗa iɗika i ma̱za̱nga̱ i Ka̱shile

\par }{\Q n vuka vu savu vu Ka̱shile

\par }{\QB adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ a kupana uyo n avu,

\par }{\Q ka̱ta̱ u bonoko wu,

\par }{\QB vuka vu savu vu Ka̱shile.


\par }{\Q \VS{5}Tsu na maku ma vali ma tsu zuwa ka̱ɗu ka̱ ni a̱ ubuta̱ u vuka vu savu vi ni,

\par }{\QB tsu nanlo tsu ɗa muku n nu n kutono wu,

\par }{\Q tsu na vuza vu vuka vu savu u ci yaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a vuka vu savu vu ni,

\par }{\QB nannai ɗa Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ka kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ n avu.


\par }{\Q \VS{6}N zuwa ta̱ aza a kindi a nshilya n ɗa̱, avu Urushelima,

\par }{\QB a kupaɗa bini n kanna ko n kayi ba.

\par }{\Q A̱ɗa̱ vu na i zuwai Vuzavaguɗu wi a kuciɓasa n a̱ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ yu uvuka ba,


\par }{\Q \VS{7}ka̱ta̱ i neke Vuzavaguɗu wuvuki ba, sai ayin a na u zuwai Urushelima u shamgbai,

\par }{\QB ali u zuwa wo okpo ubuta̱ u kucikpa punu a aduniyan dem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Vuzavaguɗu u kucina ta̱ n kukiye ku usingai ku ni

\par }{\QB koɓolo n kubolu ku gbayin ku ni,

\par }{\Q <<Mi o kudoku me neke ili i kashina

\par }{\QB wa aza na i a tsurala n a̱ɗa̱ ba,

\par }{\Q omoci o kudoku kusoꞋo ma̱ra̱

\par }{\QB ma na a̱ɗa̱ i yaꞋin ba,


\par }{\Q \VS{9}ama aza a na a kyaꞋi va i ta̱ a a kulyaꞋa i ɗa

\par }{\QB ka̱ta̱ a cikpa Vuzavaguɗu,

\par }{\Q aza na kpamu o ɓolongi umaci wu nɗanga u na u geꞋwei va i ta̱ a kulyaꞋa u ɗa,

\par }{\QB punu a ulanga u ma̱va̱li ma̱ va̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Walai punu, walai punu n utsutsu wa,

\par }{\QB lapulakai uma uye.

\par }{\Q Zamai, zamai uye u gbayin,

\par }{\QB takpai atali a.

\par }{\Q Zuwai akashi a urotu adama a na aduniyan ra̱ka̱ e ene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Vuzavaguɗu u dansa ta̱ ɗe

\par }{\QB a̱ ubuta̱ wa aduniyan ra̱ka̱.

\par }{\Q <<Dana uma a Sihiyona,

\par }{\QB <Indanai, Kishi ka̱ ɗa̱ ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\Q wi ta̱ koɓolo n katsupu ka̱ ni a̱ kuta̱wa̱.> >>


\par }{\Q \VS{12}I ta̱ e kuɗeke le uma a ciɗa,

\par }{\QB aza a na Vuzavaguɗu u shiba̱i,

\par }{\Q i ta̱ e kuɗeke Urushelima, ubuta̱ u mali

\par }{\QB likuci i na a iwain ba.




\par }\Chap{63}{\SH Kanna ka kutsupa ka̱ Ka̱shile n kushiba̱
\par }
{\Q \VerseOne{1}Yayi a̱yi na wu uta̱i a Edom,

\par }{\QB wu uta̱i a Bozura n kuminya ku ni utaɗanki m mini ma shili?

\par }{\Q Yayi tamkpamu nannai n aminya o tsugono,

\par }{\QB a kudasa n utsura ka̱u?

\par }{\Q <<Mpa ɗa Vuzavaguɗu a kusala ukuna wu wishi u ɗa̱.

\par }{\QB Mpa ɗa Vuzavaguɗu vu na mi n utsura u na mi isa vuma.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Yiɗa̱i i zuwai ɗa aminya a̱ nu i ushili,

\par }{\QB tsu uma a na e ci kpete umaci wu nɗanga n kuyaꞋanka ma̱kya̱n?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}<<M kpete ta̱ umaci wu nɗanga wa mpa endeꞋen,

\par }{\QB a iɗika kakau babu vuza na wi koɓolo nu mpa.

\par }{\Q N dasasai le n wupa u va̱

\par }{\QB ɗa kpamu m kpetei le n wupa wa,

\par }{\Q mpasa n le n taɗanki

\par }{\QB aminya a̱ va̱ ɗa a̱ la̱nga̱sa̱i mu ntogu.


\par }{\Q \VS{4}Adama a na kanna ka kutsupa ki ishi ta̱ a̱ ka̱ɗu ka̱ va̱,

\par }{\QB ɗa kpamu ka̱ya̱ ka na n kisa uma ka yawai ɗe.


\par }{\Q \VS{5}Mi indanai, ama babu vuza na n kuɓa̱nka̱,

\par }{\QB o goyoi mu ama babu vuza na u ɓa̱nka̱i mu,

\par }{\Q ɗa kubolu ku va̱ ku la̱nsa̱ka̱i mu wishi,

\par }{\QB wupa u va̱ u ɓa̱na̱i mu.


\par }{\Q \VS{6}N dasasai iɗika kakau

\par }{\QB n wupa u va̱ n zuwai le o soꞋi ali ma makai le adama a wupa u va̱,

\par }{\Q ɗa n tsuwa̱in mpasa n le a iɗika.>>


\par }{\SH Ucikpi n Avasa
\par }
{\Q \VS{7}Mi ta̱ a kudansa ukuna wu ugaꞋin u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ili i na u yaꞋin i na u yawai a cikpa yi,

\par }{\QB a̱ ka̱tsuma̱ ki ili i na u yaꞋankai tsu dem,

\par }{\Q mayu, ili i singai-singai n a̱bunda̱i i na u yaꞋankai

\par }{\QB kpaꞋa ka aza a Isaraila,

\par }{\QB adama a̱ ma̱ta̱na̱ ma̱ ni n kasingai ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{8}U danai, <<Mayun ele uma a̱ va̱ a ɗa,

\par }{\QB muku n na n kudoro mu ba,>>

\par }{\QB Nannai ɗa wo okpoi Kishi ke le.


\par }{\Q \VS{9}N atakaci a na o soꞋi dem a̱yi feu u soꞋo ta̱ a ɗa,

\par }{\QB ɗa kalingata ka na ki a kinda yi kisai le.

\par }{\Q N ucigi u ni n kasingai ka̱ ni ɗa u tsulai le,

\par }{\QB u ɗengusa̱i le gaɗi ɗa u ɗikai le

\par }{\QB ali n a̱ya̱ a na a lazai ɗe.


\par }{\Q \VS{10}Ama n nannai dem

\par }{\QB a yaꞋin ugbamukaci ɗa a nusakai Ayinviki a Ciɗa.

\par }{\Q Ɗaɗa kucukpa Ka̱shile ka zuwakai le kucina̱,

\par }{\QB ɗa u bonoi wo okpoi vurala vi le ɗa u shilika̱i n ele.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Uma a̱ ni a ciɓai n ayin a cau,

\par }{\QB a ayin a Musa n uma a̱ ni,

\par }{\Q te ɗai vuza na wu uta̱i n ele n kalangu ka kaguɓa ka̱ ni ali ɗa a walai m mala,

\par }{\QB m maguɓi mu ushiga wa?

\par }{\Q Te ɗai vuza na u zuwai vuza

\par }{\QB na u nekei le Ayinviki a Ciɗa a,


\par }{\Q \VS{12}a̱yi na u suki utsura u gbayin u kubolu u ni

\par }{\QB u yongo e kukiye ku usingai ku Musa,

\par }{\Q vuza na u pecei mini ele lo e kene

\par }{\QB adama a na u ciya̱ka̱ ka̱ci ka̱ ni kula ku singai ku na ko kukotso ba,


\par }{\Q \VS{13}vuza na u walai n ele a̱ mini mu uga̱vi?

\par }{\QB An kodoku ka na ka tsu suma a̱ likuci i na yi babu keteri,

\par }{\Q ko kenu a̱ ta̱ɗa̱tsa̱ ba,


\par }{\Q \VS{14}tsu kanaka ka na ka tsu bana a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka na ki n ijanu adama a na wu uvuka ɗe,

\par }{\QB Ayinviki a Vuzavaguɗu e nekei le kuvuka.

\par }{\Q Tsu nampa tsu ɗa vu tonoi n uma a̱ nu

\par }{\QB ciya̱ vi ciya̱ka̱ ka̱ci ka̱ nu kula ku tsugbayin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Indana a iɗika avu na ɗe zuva ka̱ta̱ ve ene,

\par }{\QB a̱ ubuta̱ u ciɗa u nu n ubuta̱ u singai wi ida̱shi i nu.

\par }{\Q Te ɗai kataci ka̱ nu n utsura u nu wi?

\par }{\QB Ili i na i tsu ɗengusa̱ wu asuvu koɓolo n kuneke wu asuvayali vu takpa ta̱ i ɗa wa̱ tsu.


\par }{\Q \VS{16}Ama avu ɗa Esheku a̱ tsu,

\par }{\QB n nannai ta na Ibirahi u yeve tsu ba

\par }{\QB ko Isaraila u zuka n a̱ tsu ba, avu Vuzavaguɗu,

\par }{\Q avu ɗa Esheku a̱ tsu, kula ku nu ku ɗa

\par }{\QB Kishi ka̱ tsu ali n ayin a cau a ɗe.


\par }{\Q \VS{17}Vuzavaguɗu yiɗa̱i i zuwai ɗa vu ka̱sukpa̱i tsu a̱ ka̱ka̱ra̱sa̱ tsu ka̱sukpa̱i uye u nu

\par }{\QB ɗa vu zuwai a̱ɗu a̱ tsu a gbamai ali ɗa tsu kpa̱ɗa̱i kupanaka wu?

\par }{\Q Bono adama a agbashi a̱ nu,

\par }{\QB kumaci ku nu ele ɗa aza na a kulyaꞋa agadu a̱ nu.


\par }{\Q \VS{18}A̱ ka̱tsuma̱ ka ayin kenu uma a̱ nu e remei ubuta̱ u ciɗa u nu,

\par }{\QB ama gogo na irala i tsu i kpete ta̱ ubuta̱ u ciɗa u nu.


\par }{\Q \VS{19}A̱ tsu uma a̱ nu a ɗa ali n ayin a ɗe,

\par }{\QB ama vu lyaꞋaka le tsugono ba,

\par }{\QB a saꞋwa kuɗeke le n kula ku nu ba.




\par }\PoetryChap{64}{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu, ɓoso gaɗi ka̱ta̱ vi cipa̱ a iɗika,

\par }{\QB adama a na vu zuwa nsasan m gba̱ɗa̱ kelime ka̱ nu.


\par }{\Q \VS{2}Tsu na akina a tsu tasa ali a

\par }{\QB zuwa mini ma̱ punu,

\par }{\Q cipa̱ adama a na vu zuwa irala i nu e yeve n kula ku nu

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vu zuwa aduniyan ra̱ka̱ o voɗotso e kelime ka̱ nu.


\par }{\Q \VS{3}Ana vi yaꞋin ili i mereve i na ci sheshei va kufuɗa kuyaꞋan ba,

\par }{\QB ɗa vu cipa̱i a iɗika, ɗa nsasan n jeꞋi avu e kene.


\par }{\Q \VS{4}Ali n ayin a cau babu vuza na u saꞋwai kene,

\par }{\QB babu kpamu kutsuvu ku na ku saꞋwai kupana,

\par }{\Q babu ka̱shi ka na ka saꞋwai kene Ka̱shile ka na ka laꞋi nu,

\par }{\QB vuza na u ci yaꞋanka aza na i a kuvana yi ulinga.


\par }{\Q \VS{5}Vi isai vuza na u ci yaꞋan kasingai m ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB vuza na kpamu u tsu ciɓa n a̱ɗa̱ a uye u ni.

\par }{\QB Ɗa kpamu tsu geshei punu a̱ ka̱tsuma̱ ku unushi,

\par }{\Q ɗa kpamu i yaꞋin wupa,

\par }{\QB Nini ɗai tsa̱ kuciya̱ wishi?


\par }{\Q \VS{6}Ra̱ka̱ vu tsu tso okpoi an aza a na i nu nshinda̱,

\par }{\QB ulinga wu usuɓi u tsu ra̱ka̱ wi ta̱ tsa akashi a na a karasai,

\par }{\Q ɗa tsu lumbai ra̱ka̱ tsa̱ a̱vuku,

\par }{\QB ɗa unushi u tsu wo okpoi tsu wunla̱i, ɗa u ɗikai tsu ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{7}Babu vuza na u tsu ɗeke kula ku nu,

\par }{\QB ko u dakaka u ciya̱ u ka̱na̱ wu,

\par }{\Q adama a na vu sokongu ta̱ a̱shi a̱ nu a̱ tsu,

\par }{\QB ɗa vu ka̱sukpa̱i tsu derekpei adama a̱ unushi u tsu.


\par }{\Q \VS{8}Ama gogo na, Vuzavaguɗu, avu ɗa Esheku a̱ tsu.

\par }{\QB A̱ tsu ɗa ciꞋin, avu ɗa kamaꞋi,

\par }{\Q a̱ tsu ra̱ka̱ dem ulinga we ekiye u nu u ɗa.


\par }{\Q \VS{9}Ka̱ta̱ vi yaꞋan wupa u na u laꞋi kugisanku ba, Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu ciɓasa n unushi u tsu ko wannai ba.

\par }{\Q La̱nuku, n folono wu ta̱ indana,

\par }{\QB a̱ tsu ra̱ka̱ uma a̱ nu a ɗa ci.


\par }{\Q \VS{10}Likuci i ciɗa i nu yo okpo ta̱ kakamba,

\par }{\QB Sihiyona feu wo okpo ta̱ kakamba, Urushelima tamkpamu wo okpoi agali.


\par }{\Q \VS{11}A̱Ꞌisa̱ a singai n a ciɗa a̱ tsu, ubuta̱ u na isheku i tsu i cikpai nu,

\par }{\QB u ɗa u kula̱ ta̱ n akina,

\par }{\QB ɗa ubuta̱ u singai u tsu ra̱ka̱ wo okpoi agali.


\par }{\Q \VS{12}Ili i nampa ra̱ka̱ i kotso baci, Vuzavaguɗu, vi ta̱ o kubono n ka̱ca̱pa̱?

\par }{\QB Vi ta̱ a kupaɗa bini ka̱ta̱ vu takacika tsu gbani-gbani nannai?




\par }\Chap{65}{\SH Afada n Wishi
\par }
{\Q \VerseOne{1}<<Mu uta̱ka̱i ka̱ci ka̱ va̱ wa aza a na e ecei mu ba,

\par }{\QB Mpa mu uta̱i e keteshe wa aza a na a̱ la̱nsa̱i mu ba.

\par }{\Q M banai a̱ likuci i na i ɗekei kula ku va̱ ba,

\par }{\QB n danai, <Mpa ɗa na, mpa ɗa na.>


\par }{\Q \VS{2}Mo oɓongi ekiye a̱ va̱ a kanna gbaga

\par }{\QB adama a aza a ugbamukaci,

\par }{\Q aza a na i a kuyaꞋan ukuna u na u gaꞋin ba,

\par }{\QB a̱ kula̱nsa̱ka̱ ka̱ci ke le i na i kuyokpo le,


\par }{\Q \VS{3}Uma a na a tsu shika mu

\par }{\QB a̱shi n a̱shi ayin dem,

\par }{\Q a kuyaꞋansa alyuka a ashina

\par }{\QB koɓolo n kusongu ili i ma̱gula̱ni a atalyalyuka a na a maꞋi n iputa̱,


\par }{\Q \VS{4}ele na a̱ tsu da̱sa̱ngu a̱ ubuta̱ wa asaun

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a una kayin gbaga a̱ ubuta̱ u na a kucikpa a̱ma̱li o yoku,

\par }{\Q ele na a tsu takuma inyama yi ngurusunu,

\par }{\QB ele na mgbodo n le n ci yongo n inyama i na yi ni nshinda̱.


\par }{\Q \VS{5}Ele na a tsu dana, <Ɗenga̱ lo, ka̱ta̱ vi yawa ɗevu nu mpa ba,

\par }{\QB adama a na ugaꞋin u ka̱ɗu u va̱ u laꞋa ta̱ utsura u nu.

\par }{\Q Uma a nanlo i ta̱ an ka̱nga̱ a̱ vunu vu va̱,

\par }{\QB a zuwai wupa u va̱ a̱ kukula̱ tsa akina a na a̱ tsu kula̱ a kanna gbaga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}<<Indanai, ɗa na uɗani kelime ka̱ va̱,

\par }{\QB mi a kupaɗa bini ba, ama mi ta̱ a kutsupa derere,

\par }{\Q mi ta̱ a kutsupa i ɗa tsu na u gaꞋin a yaꞋanka le,


\par }{\Q \VS{7}unushi u nu koɓolo n unushi wi isheku i nu,>>

\par }{\QB Vuzavaguɗu u danai, <<Adama a na o songu ta̱ alyuka a nsasan

\par }{\Q ɗa kpamu a ukai mu nshinda̱ a aginda,

\par }{\QB mi ta̱ a kugisanku a̱ nkuta̱ n le

\par }{\Q katsupu ka derere adama a ili i na a yaꞋin cau va ɗe.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na,

\par }{\Q <<Ci ili i kusoꞋo i na ka̱ta̱ a pishai a umaci u ni ba,

\par }{\QB ɗa uma a danai, <Ka̱ta̱ i la̱nga̱sa̱ u ɗa ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ u kotso kugeꞋwe ba,>

\par }{\Q ta n kuyaꞋan n agbashi a̱ va̱ nannai,

\par }{\QB n kuna le ra̱ka̱ ba.


\par }{\Q \VS{9}Mi ta̱ a̱ kutuka̱ nu ntsukaya mu ugboku u na̱shi u Yakubu,

\par }{\QB n aza o yoku kpamu a Yahuda ele na a̱ kuka̱na̱ uɓon wu nsasan wo okpo u le,

\par }{\Q uma a̱ va̱ a na n zagbai a̱ kuka̱na̱ ta̱ u ɗa wo okpo u le,

\par }{\QB ta ɗe agbashi a̱ va̱ o kuyongo.


\par }{\Q \VS{10}Ka̱ra̱ ka Sharon ki ta̱ o kokpo ubuta̱ u kalina wi nkyon,

\par }{\QB ka̱ta̱ Ka̱ra̱ ka Ako kokpo tamkpamu ubuta̱ u kuvuka wa anaka

\par }{\QB a uma a̱ va̱ a na a̱ la̱nsa̱i mu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}<<Ama a̱ɗa̱ na i ka̱sukpa̱i Vuzavaguɗu

\par }{\QB ɗa kpamu i cinukpai nu nsasan n ciɗa n ni,

\par }{\Q aza a na e nekei alyuka a ilikulya u ka̱ma̱li ka Gadu, a̱yi na u tsu tuka̱ m ma̱ta̱na̱

\par }{\QB ɗa kpamu a shatangi nko m ma̱ra̱ kakau ma na a satarai ɗa e nekei ka̱ma̱li ka na e ci ɗeke Uzuwi.


\par }{\Q \VS{12}N yaꞋanka wu ta̱ ɗe uzuwi u na va kubana ukpa̱ u kotokobi,

\par }{\QB ra̱ka̱ vu ɗa̱ yi ta̱ a kuyaꞋan ukiɗi,

\par }{\Q adama a na n ɗeke ta̱ ama yu ushuku ba,

\par }{\QB n yaꞋin kadanshi ama i pana ba.

\par }{\Q I yaꞋin ili i gbani-gbani a̱ a̱shi a̱ va̱,

\par }{\QB ɗa kpamu i zagbai i na i kukpa̱ɗa̱ kuneke mu ma̱za̱nga̱.>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{13}Adama a nannai ili i na Vuzavaguɗu Uba̱nga̱ri u danai i ɗaɗa na,

\par }{\Q <<Agbashi a̱ va̱ i ta̱ a kulyaꞋa ilikulya,

\par }{\QB ama a̱ɗa̱ yi ta̱ o kuyongo n kambulu,

\par }{\Q agbashi a̱ va̱ i ta̱ o kusoꞋo,

\par }{\QB ama a̱ɗa̱ yi ta̱ o kuyongo n kakuli,

\par }{\Q agbashi a̱ va̱ i ta̱ o kuyongo m ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB ama a̱ɗa̱ yi ta̱ o kokpo n wono.


\par }{\Q \VS{14}Agbashi a̱ va̱ i ta̱ a kucanana ishipa

\par }{\QB adama a̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\Q ama a̱ɗa̱ yi ta̱ a̱ kushika̱

\par }{\QB adama a una̱mgbuka̱tsuma̱

\par }{\QB ma na ma̱ kula̱nga̱sa̱ ɗa̱ a̱ɗu.


\par }{\Q \VS{15}Mpa Vuzavaguɗu n danai,

\par }{\QB uma a na n zagbai i ta̱ a kuyaꞋan ulinga n ula̱ a̱ ɗa̱ wo okpo le tsu una̱ u wuya,

\par }{\Q Vuzavaguɗu Uba̱nga̱ri wi ta̱ a kuna ɗa̱,

\par }{\QB ama wi ta̱ e kuneke uma a̱ ni ula a savu.


\par }{\Q \VS{16}Vuza na baci de dem a iɗika ya u ciɓalai una̱singai

\par }{\QB wi ta̱ a kuyaꞋan nannai n kula ku Ka̱shile ka mayun,

\par }{\Q vuza na baci u yaꞋin akucina punu a iɗika ya

\par }{\QB wi ta̱ kpamu a kukucina n kula ku Ka̱shile ka mayun.

\par }{\Q Adama a na mi ta̱ a kuzuwa wupa u va̱ paki ka̱ta̱ n cinukpa n u ɗa

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n sheɗeku n a̱shi a̱ va̱ wa̱ ni.


\par }{\SH Gaɗi vu savu n iɗika i savu
\par }
{\Q \VS{17}<<Indanai, mi ta̱ a kuyaꞋan

\par }{\QB gaɗi vu savu n iɗika i savu.

\par }{\Q Ili i cau i kuyaꞋan kpamu uciɓi ba,

\par }{\QB vuza wo kudoku we sheshe le a̱ ka̱ɗu ba.


\par }{\Q \VS{18}Ama yaꞋin ma̱za̱nga̱ ko wannai

\par }{\QB mi ili i na n kuyaꞋan,

\par }{\Q adama a na mi ta̱ a kuyaꞋan Urishelima wo okpo ubuta̱ u ma̱za̱nga̱

\par }{\QB n uma a̱ ni feu m ma̱za̱nga̱.


\par }{\Q \VS{19}Mi ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a Urushelima

\par }{\QB koɓolo kpamu n uma a̱ va̱,

\par }{\Q vuza wo kudoku wa pana kacaꞋa ka̱ ma̱shi

\par }{\QB n izumgbi i kusa̱ka̱ɗa̱ngusu ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}<<Babu kpamu punu

\par }{\QB mereɓu ma na mo kuyongo n wuma punu ayin kenu koci,

\par }{\QB ko mokoshi ma na ma̱ kukuwa̱ babu ayin a̱ ni a yawa.

\par }{\Q Vuza na baci u kuwa̱i babu u laza a̱ya̱ amangatawun (100)

\par }{\QB i ta̱ a kuɗika yi biꞋi ka̱ɗa̱nga̱ni,

\par }{\Q vuza na baci u yawai a̱ya̱ amangatawun (1,000) ba,

\par }{\QB i ta̱ a kuɗika yi tsu vuza vu unushi.


\par }{\Q \VS{21}I ta̱ a kumaꞋa iꞋuwa ka̱ta̱ o yongo punu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu a cimba kashina ki itacishi ali a lyaꞋa umaci u le.


\par }{\Q \VS{22}O kudoku a maꞋa iꞋuwa ka̱ta̱ kpamu aza o yoku kau a uwa o yongo punu ba,

\par }{\QB ko a̱ ca̱Ꞌa̱ ka̱ta̱ aza o yoku a lyaꞋa ba.

\par }{\Q Tsu na maɗanga matsu yongo n ayin,

\par }{\QB ta feu uma a̱ va̱ e kugeshe nannai,

\par }{\Q aza na mpa n zagbai o kuyongo n ayin n a̱bunda̱i a kupana uyoꞋo wi ili i na

\par }{\QB a yaꞋin ne ekiye e le.


\par }{\Q \VS{23}A kuyaꞋan ulinga u gbani ba,

\par }{\QB ko muku n le mokpo agulani ka̱ta̱ wo okpo le uta̱ɗa̱ci ba,

\par }{\Q adama a na i ta̱ o kokpo uma a na Vuzavaguɗu u zuwakai una̱singai,

\par }{\QB ele koɓolo nu ntsukaya n le n na n kuta̱wa̱.


\par }{\Q \VS{24}Kafu e ɗeke mi ta̱ a̱ kushuku,

\par }{\QB ele biꞋi a̱ ka̱tsuma̱ ka kadanshi mi ta̱ e kuyeve i na a̱ ciya̱i.


\par }{\Q \VS{25}Vuzavaguɗu u danai, ma̱kunzukunzu m malala i ta̱ a kulyaꞋa ilikulya a̱ ubuta̱ u te,

\par }{\QB kawu wi ta̱ a kutakuma kalu an kanaka,

\par }{\QB ama kubuta̱ ku ɗaɗa ilikulya i koko,

\par }{\Q a kuluma ko a una kusan ku ciɗa ku va̱ ba.>>




\par }\Chap{66}{\SH Afada koɓolo n ukeɗi wa̱ a̱pa̱
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ili i na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na,

\par }{\Q <<Gaɗi ɗa kakuba ko tsugono ka̱ va̱,

\par }{\QB aduniyan ta ɗe n tsu zuwa ene a̱ va̱.

\par }{\Q To, gogo na icuꞋu i kpaꞋa ku ne ku ɗai i kumaꞋaka mu?

\par }{\QB Te ɗai kpamu ubuta̱ u kuvuka u va̱ wi?


\par }{\Q \VS{2}Vuzavaguɗu u danai, <<Ili i nampa ya ra̱ka̱ ba ekiye a̱ va̱ a ɗa a yaꞋin i ɗa,

\par }{\QB ali ɗa yo okpoi nannai ba?>>

\par }{\BB \par }
{\Q <<Ama vicuꞋu vu vuma vu nampa ɗa mi a̱ kula̱nsa̱,

\par }{\QB vuza na u ka̱na̱i ka̱ci ka̱ ni ɗa kpamu ayinviki i koɓolo n a̱yi

\par }{\QB ɗa kpamu wi a kuyaꞋan nwalu n kadanshi ka̱ va̱.


\par }{\Q \VS{3}Uma a ci yaꞋan ta̱ tsu na a cigai, we le derere ɗa,

\par }{\QB ko a lyuka n koɓonburom ko a lyuka n vuma,

\par }{\Q ko a lyuka m malala,

\par }{\QB ko a lyuka m mesheꞋe,

\par }{\Q ko a̱ tuka̱ n kuneꞋe ki ili kashina,

\par }{\QB ko a yaꞋan kuneꞋe ku mpasa m ma̱gurusunu,

\par }{\Q ko a yaꞋan kuneꞋe ku kpalu ki ili i ma̱gula̱ni,

\par }{\QB ko a cikpa a̱ ma̱li.

\par }{\Q Aza na a zagbai uye u le,

\par }{\QB ɗa wuma u le u panai ma̱za̱nga̱,


\par }{\Q \VS{4}mpa feu n sheshe ta̱ n kuneke le atakaci

\par }{\QB ka̱ta̱ n tuka̱ le n ili i na i a kupana wovon dem,

\par }{\Q adama a na ana n ɗekushei, babu vuza na wu ushuki mu,

\par }{\QB ana kpamu n yaꞋin kadanshi babu vuza na u paniki mu,

\par }{\Q ɗa a yaꞋin ili i gbani-gbani a̱ a̱shi a̱ va

\par }{\QB ɗa kpamu a yaꞋin ili i na n cigai ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza na yi ugulani n kadanshi ka̱ ni,

\par }{\Q <<Aza a̱ ɗa̱ a na a iwain ɗa̱

\par }{\QB ɗa kpamu o lokoi ɗa̱ adama a kula ku va̱,

\par }{\Q m ma̱ka̱n a danai, <YaꞋan Vuzavaguɗu u ta̱wa̱ n tsugbayin ci ni,

\par }{\QB adama a na ce ene ma̱za̱nga̱ ma̱ ɗa̱.>

\par }{\Q Ama ele ɗa aza na a kupana wono.


\par }{\Q \VS{6}Panai izumgbi ɗe a̱ likuci ya,

\par }{\QB panai kacaꞋa a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu ma,

\par }{\Q Izumgbi i Vuzavaguɗu i ɗa

\par }{\QB a kuyaꞋan katsupu wi irala i ni derere tsu na wuntsai le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}<<Kafu u gita̱ a̱ga̱nda̱ a limata,

\par }{\QB ɗa tana u matsai,

\par }{\Q kafu u gita̱ kupana mɓa̱la̱ n limata,

\par }{\QB ɗa tana u matsai maku mo kolobo.


\par }{\Q \VS{8}Yayi u saꞋwai kupana ili tsu nampa?

\par }{\QB Yayi kpamu u sawai kene i nampa ya?

\par }{\Q I ta̱ a kumatsa aduniyan a kanna ke te?

\par }{\QB Ko ta na feu aduniyan a ci yimkpa ta̱ a kanna ke te?

\par }{\Q Makyan ma na Sihiyona u gita̱i a̱ga̱nda̱ a limata a̱ ni

\par }{\QB ɗa ta na u matsai muku mo olobo.


\par }{\Q \VS{9}Mpa Vuzavaguɗu n danai, <<N kuyawaka n uma a̱ va̱ a ayin a kumatsa

\par }{\QB ka̱ta̱ m kpa̱ɗa̱ kuzuwa a matsa le ba.

\par }{\Q Mpa vu na n tsu tuka̱ n limata, n kushiya kamatsatsu ba,

\par }{\QB wannai ɗai n gita̱ a̱ga̱nda̱ a limata.>>


\par }{\Q \VS{10}YaꞋin ma̱za̱nga̱ n Urushelima ka̱ta̱ kpamu i yaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a̱ ni,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vu na i cigai ni,

\par }{\Q yaꞋin ma̱za̱nga̱ ma gbayin n a̱yi,

\par }{\QB n a̱ɗa̱ na kpamu yi n una̱mgbuka̱tsuma̱ n a̱yi.


\par }{\Q \VS{11}Ciya̱ vu apa ka̱ta̱ vi cuwa̱

\par }{\QB m mani ma singai ma̱ ni,

\par }{\Q vi ta̱ kpamu o kusoꞋo ka̱u

\par }{\QB ka̱ta̱ vi yaꞋan ma̱za̱nga̱ n tsu na mani mi n a̱bunda̱i.>>


\par }{\Q \VS{12}Adama a na na ɗa ili i na Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\Q <<Mi ta̱ a̱ kutuka̱ m ma̱ta̱na̱ a kubana wa̱ ni tsu mala,

\par }{\QB ka̱ta̱ uciyi wa aduniyan u yaꞋan tsu na mini me ci yene,

\par }{\Q u teku tsu kuyene, yi ta̱ kpamu a kapa, ka̱ta̱ kpamu e keɓe ɗa̱ gaɗi n ekiye a̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu yongo e kujeꞋe ɗe a̱ nkuta̱ n ni.

\VS{13}Tsu na kamaci ka tsu kparusa maku ma̱ ni,

\par }{\QB ta feu mi a kukparusa ɗa̱ nannai,

\par }{\QB yi ta̱ a̱ kuciya̱ uremi wa̱ a̱ɗu n Urishelima.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Ayin a na baci ve enei ili i nampa, ka̱ta̱ ka̱ɗu ka̱ nu ka shana m ma̱za̱nga̱

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vo okpo lenwu an mita̱.

\par }{\Q Ka̱ta̱ kpamu uma e yeve utsura u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ama wi ta̱ o kuyotsongu wupa u ni a̱ ubuta̱ wi irala i ni.


\par }{\Q \VS{15}La̱nuki, Vuzavaguɗu wi ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ n akina,

\par }{\QB ekeke o odoku a̱ ni i ta̱ tsu kabatalikpau,

\par }{\Q wi ta̱ a katika wupa ka̱u,

\par }{\QB wi ta̱ a kuyaꞋan kuɓarangu ku ni m melentsu ma akina.


\par }{\Q \VS{16}Adama a na n akina a ɗa koɓolo n kotokobi ka̱ ni

\par }{\QB Vuzavaguɗu wi a kuyaꞋanka uma ra̱ka̱ afada,

\par }{\QB aza na Vuzavaguɗu u kuna i ta̱ n a̱bunɗai.


\par }{\PP \VS{17}Vuzavaguɗu u danai <<Aza a na a takpai nshinda̱ n le adama a na a bana a asuvu a ubaru, ɗa wi o kutono aza na a tsu wala n kayin, ɗa kpamu i a kutakuma inyama i ma̱gurusunu n a̱yu, ra̱ka̱ vi le i ta̱ a kuzuwaka uteku.>>


\par }{\PP \VS{18}<<Adama a na mpa n yeve ta̱ ulinga u le n kusheshe ku le, ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ a na wo ɓolongu aduniyan n kelentsu ra̱ka̱, i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ kene tsugbayin tsu va̱.


\par }{\PP \VS{19}<<Mi ta̱ a kuzuwa urotu e mere me le, a̱ ka̱tsuma̱ ke le mi ta̱ a̱ kusuku aza a na a buwai n wuma a kubana a iɗika kakau, n aza a Tarishi, n aza a Libiya, n aza a Lidiya, n aza a Tubalu, koɓolo n aza e Helene, n kotogu ka na ki daꞋin ka̱u ka na ka̱ta̱ ka saꞋwai kupana ukuna u mereve u va̱ ba, i ta̱ a kusala tsugbayin tsu va̱ a aduniyan ra̱ka̱.

\VS{20}Vuzavaguɗu u danai, i ta̱ a̱ kutuka̱ n aza a̱ ɗa̱ ra̱ka̱ a aduniyan tsu kuneꞋe u Vuzavaguɗu, n odoku n ekeke o odoku ni njaki, a kubana a kusan ku ciɗa ku va̱ Urushelima, Vuzavaguɗu u danai, ɗa derere n tsu na aza a Isaraila a̱ tuka̱i n kuneꞋe ki ili i kashina a kasasu a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu.

\VS{21}Vuzavaguɗu u danai, mi ta̱ kpamu a kuzagba aza yoku okpo anan ganu aza yoku kpamu okpo anan Levi.>>


\par }{\PP \VS{22}<<Tsu gaɗi vu savu n iɗika i savu i na mi a kuciga kuyaꞋan, yi ta̱ o kokpo i ɗa̱, Vuzavaguɗu u danai, tsu nanlo tsu ɗa kula ku ɗa̱ ki o kuyongo koɓolo nu ntsukaya n ɗa̱.

\VS{23}Vuzavaguɗu u danai, a̱ ka̱ɗiva̱ ko wotoi u savu a kubana wotoi savu u yoku, Ashibi a nampa a kubana Ashibi o yoku, uma ra̱ka̱ i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ a̱ kuɗa̱nku mu.>>

\VS{24}<<I ta̱ a̱ kuta̱ a bana pulai a inda even a ikyamba a aza a na a yaꞋankai mu ugbamukaci. Azun a na i o kusovo le a̱ kukuwa̱ ba, akina a na i o kusongu le feu i a̱ kukima̱sa̱ ba, i ta̱ o kokpo ili yu unata u uma a aduniyan dem.>>

\par }