\NormalFont\ShortTitle{Malaci}

{\MTB KENEKI

\par }{\MT MALACI

\par }{\IMT Kuɓa̱yuwa̱

\par }{\IM Ili i na kula ku nampa Malaci ki a kadanshi ɗaɗa, vuza va akaka a̱ va̱. A ɗana ta̱ katagarda ayin a̱ya̱ amangatawun (500) Kafu a matsa Yesu (KY), ci na o kotso kumaꞋa A̱Ꞌisa̱ a gbayin a Urushelima. Akaka a gbayin e keneki a ɗaɗa, kuɗeke ku anan ganu n uma a Isaraila ra̱ka̱ a sabaꞋasaka ma̱riki me le a uzuwakpani u le n Ka̱shile. A makyan ma ɗaɗa anan ganu n uma a Isaraila ra̱ka̱ a̱ kpa̱ɗa̱i kutono mejege tsu kuyotsongusu ku Musa. A̱ ka̱na̱i kuyaꞋanka Ka̱shile unushi a̱ ubuta̱ u kuyaꞋanka yi kuneꞋe ku na ku kpa̱ɗa̱i kuyotso.

\par }{\IP Kadanshi ka na ka laꞋi a katagarda ka nampa ɗaɗa, <<Kanna ka Vuzavaguɗu.>> A kanna ka nanlo, Vuzavaguɗu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ u yaꞋan afada, ka̱ta̱ kpamu u ciɗatangu uma a̱ ni ciɗa. Ama kafu ili i nanlo i gita̱ wi ta̱ a̱ ku suku n vuza va akaka vu ni u lapula uye, u sala kpamu ukuna wu uzuwakpani u Ka̱shile.

\par }{\IOT Ili i na yi punu udari a katagarda ka nampa

\par }{\IO Unushi wa aza a Isaraila 1:1; 2:16

\par }{\IO Afada a Vuzavaguɗu n asuvayali a̱ ni 2:17; 4:6

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Na ɗa akaka a Vuzavaguɗu a kubana wa aza a Isaraila a̱ ubuta̱ u keneki Malaci.


\par }{\SH Ucigi u Vuzavaguɗu u Yakubu
\par }
{\PP \VS{2}Vuzavaguɗu u danai,<<N ciga ɗa̱ ta̱ ra̱ka̱.>> Ama ɗa yu ushiki, i danai, <<Nini ɗai vu cigai tsu?>> Vuzavaguɗu wu ushuki, u danai, <<Isuwa n Yakubu ele ɗa vuza n vangu ba?>>N nannai dem <<Ɗa n cigai Yakubu,

\VS{3}ama n iwain ta̱ Isuwa, m bonokoi uɓon wa nsansa n ni wo okpoi agali, n nekei ubuta̱ wu uka̱ni wo okpoi ubuta̱ wu ida̱shi yi nsheꞋe n kakamba.>>

\VS{4}Ko a na wo okpoi aza a Edom, kumaci ku Isuwa, ku danai, <<A̱ fa̱da̱ ta̱ likuci i tsu cika-cika, ama ci ta̱ o kubono tsu gisa̱ka̱ ku maꞋasaka a gali a̱ tsu.>> Ama Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai. <<Mayun i ta̱ a ku maꞋasaka i ɗa, mpa kpamu mi ta̱ kudoku ku fa̱da̱, ali sai a dana le <Iɗika i gbani-gbani,> <Uma a na wupa u Vuzavaguɗu wi e ku geshe a aci e le.> >>

\VS{5}Yi ta̱ e kene ili nampa ya n a̱shi a̱ ɗa̱, ka̱ta̱ i dana, <<Vuzavaguɗu vuza gbayin ɗa, tsugbayin ci ni kpamu tsu laza ta̱ kureꞋe ki iɗika yi Isaraila.>>


\par }{\SH Alyuka a gbani-gbani
\par }
{\PP \VS{6}<<Vuzavaguɗu MalaꞋimili u danai, maku ma tsu cikpa ta̱ esheku a̱ ni, ka̱ ta̱ kagbashi kpamu ka cikpa vuza kpaꞋa vu ni. To, mpa esheku ɗa ba ci, teɗai tsugbayin tsu va̱? Mpa kpamu vuza kpaꞋa ɗa baci teɗai ugaꞋin va̱? A̱ɗa̱ anan ganu, a̱ɗa̱ na i tsu goyo kula ku va̱. I danai, <Niniɗai tsu goyoi kula ku nu?>

\VS{7}Yi e kuneke ilikulya yu unata gaɗi vu atalialyuka a̱ va̱. Ɗa kpamu i danai, <Niniɗai tsu la̱nga̱sa̱i katalikalyuka ka̱ nu?> To, mi ta̱ a kudana ɗa̱, uteku tsu na i goyoi katalikalyuka ka̱ va̱.

\VS{8}Ayin a na baci i tuka̱i n ka̱yimba̱ ka manama adama ana i yaꞋanka alyuka, yi ta̱ e kene nannai va u gaꞋin u ɗa? Ko kpamu ayin a na baci i tuka̱i manama ma na ma̱ zumgba̱i ko kpamu ma na mi gbaga ba, nannai va u gaꞋan ta̱? Nekei vuza tsugono ɗa̱ i ɗa ye ene. Wi ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱? Ko yi ta̱ a̱ kuciya̱ kasingai ubuta̱ u ni? Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.

\VS{9}Gogo na, sai i kondo kula̱nsa̱ Ka̱shile, u yotsongu tsu kasingai. N icuꞋu ya alyuka a na yi ekiye a̱ ɗa̱ ɗa u kupanaka ɗa̱? Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansai.

\VS{10}I shi baci a̱ kuciya̱ vuza vu yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ɗa̱ vuza na wa ku gbagura utsutsu wa̱ A̱Ꞌisa̱ a nampa, adama a na ka̱ta̱ i dyaɓa akina a gaɗi vu katalikalyuka ka̱ va̱ gbani ba, mi a kupana uyoꞋo u ɗa̱ ba, kpamu mi a ku isa alyuka ekiye a̱ ɗa̱ ba.

\VS{11}Ali a̱ wuti u kanna a kubana uyikpi u kanna kula ku va̱ ki ta̱ n tsugbayin a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniyan. A̱ ubuta̱ ra̱ka̱, o tsu songu ta̱ ili i ma̱gula̱ni n kuneꞋe ku singai n kula ku va̱, adama a na kula ku va̱ ki ta̱ n tsugbayin a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniyan, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansai.

\VS{12}Ama ɗa i bonokoi kula ku va̱ ukuna u gbani, ayin a na i danai katalikalyuka ka Vuzavaguɗu ili i ɗa ba, kpamu ilikulya i na a zuwai ɗe ili i kugoyi i ɗa.

\VS{13}Ɗa kpamu i danai, <Tsu owo ta̱ n ili ya atakaci i nanlo ya,> Vuzavaguɗu MalaꞋimili. I tuka̱i n ili i na a isai n utsura ko i na yi ma̱kutsuma̱, ko i na yi gbaga ba, kpamu i ɗaɗa i tuka̱i tsu kuneꞋe ku ɗa̱. Yi ta̱ e kene mpa mi ta̱ a ku isa i ɗa ekiye a̱ ɗa̱? Mpa Vuzavaguɗu n dansai.

\VS{14}Ili ya atakaci i ɗa, u vuza vu modoruko. Ɗanna wi ta̱ n ka̱giri ka na ki n uꞋiwin u Ka̱shile ba a ushiga u ni, kana u yaꞋin uzuwukpani an wa kuneke Vuzavaguɗu, ama ɗa kucikpa u nekei za vu usa̱n. Ko a na wo okpoi i yeve ta̱ mpa mogono magbayin maꞋa, ali uduniyan ra̱ka̱ a kupana wovon u kula ku va̱, mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.




\par }\Chap{2}{\SH Vuzavaguɗu u ɓarangi anan ganu
\par }
{\PP \VerseOne{1}<<Gogo na a̱ɗa̱ anan ganu kadanshi ka nanlo adama a̱ ɗa̱ a ɗa.

\VS{2}Yi baci a kuzuwa atsuvu i pana ba, kpamu yi baci a ku zuwa a̱ɗu a̱ ɗa̱ i cikpa kula ku va̱ ba, mi ta̱ a̱ ku suꞋuku n ɗa̱ atakaci, mi ta̱ a ku yaꞋanka una̱singai u ɗa̱ una̱. Mayun, n yaꞋanka le ta̱ ɗe una̱, adama a na i zuwa kadanshi ka̱ va̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ ba.

\VS{3}Ɗanna mi ta̱ a kuɓarangu muku n ɗa̱, ka̱ta̱ kpamu n sura a̱wiya̱n a nnama n kuneꞋe ku ɗa̱ a̱ a̱shi a̱ ɗa̱, ka̱ta̱ ta na mutuka̱ ɗa̱ koɓolo n a̱wiya̱n a nnama ma.

\VS{4}Talo ya kuyeve a na mpa ɗa n suki kadanshi ka nanlo wa̱ ɗa̱, adama a uzuwukpani u va̱ n kumaci ku Levi u shana, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansai.

\VS{5}Uzuwakpani u va̱ n a̱yi uzuwakpani u wuma u ɗa m ma̱ta̱na̱, u na n nekei ni. na lo va ta na adama a na u pana wovon u ɗa. Ka̱ta̱ u pana wovon u va̱, ka̱ta̱ kpamu u cikpa kula ku va̱ .

\VS{6}Ku yotsongusu ku mayun ki ta̱ a una̱ u ni, a̱ ciya̱ ka aꞋuwa a̱ una̱ u ni ba. U yaꞋan ta̱ nwalu nu mpa mayin a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ma̱ta̱na̱ n kamayun, ɗa kpamu u zuwai uma n a̱bunda̱i a̱ ka̱sukpa̱i ka gbani-gbani ke le.

\VS{7}Adama a na u gaꞋan ta̱ una̱ u ganu u yongo n kuyeve, ka̱ta̱ uma kpamu a̱ la̱nsa̱ u ɗa a̱ una̱ u le, adama a na a̱yi kalingata kaꞋa ka Vuzavaguɗu MalaꞋimili.

\VS{8}Ama a̱ɗa̱ anan ganu i ka̱sukpa̱ ta̱ uye, i zuwai uma n a̱bunda̱i a̱ ta̱ɗa̱tsa̱i a̱ ubuta̱ u kuyotsongusu ku ɗa̱, ɗa i koɗoi uzuwukpani u va̱ u na n yaꞋin n Levi, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansai.

\VS{9}Adama nannai, mpa mi ta̱ a kuzuwa aza a Isaraila o bonoko ɗa̱ ili i kugoyi, ka̱ta̱ kpamu n zuwa o goyo ɗa̱ e kelime ka uma ra̱ka̱, adama a na i tono uye u va̱ ba, ɗanna a ka̱tsuma̱ ka kuyotsongusu ku ɗa̱, yi a kazagba.>>


\par }{\SH Unambi u ma̱riki u Yahuda
\par }
{\PP \VS{10}Ra̱ka̱ vu tsu esheku e te a ɗa tsu ba? Ka̱shile ke te kaꞋa ka yaꞋin tsu ba? Yiɗa̱i ɗa ci n ku usuɓi wi itoku i tsu ba, ali ɗa tsu koɗoi uzuwakpani wi ikaya i tsu?

\VS{11}Uma a Yahuda a yaꞋin unambi wu usuɓi, a yaꞋin ili yu unata a̱ ka̱tsuma̱ ki Isaraila n ka̱tsuma̱ ka Urishelima. Adama a na Yahuda u natukpa ta̱ ubuta̱ u ciɗa u Vuzavaguɗu, vu na u cigai, a zuwai a̱ma̱ci a na i a kucikpa Ka̱shile ka uma a pulai.

\VS{12}Vuza na u yaꞋin nannai, ko a̱yi ɗa ya, yaꞋan Vuzavaguɗu u takpa yi n kpaꞋa ku ni a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a Isaraila, ko ɗa baci u tuka̱i n kuneꞋe u Vuzavaguɗu MalaꞋimili.


\par }{\PP \VS{13}Ili i na kpamu yi a kuyaꞋansa i ɗanna. I yeki katalikalyuka ka̱ va̱ n kujilya ku ɗa̱, m ma̱shi, n kusa̱ka̱ɗa̱ngusu adama a na wi o doku kisa kuneꞋe ku na i tsu tuka̱ yi ba.

\VS{14}Ama ɗa yi ecei, i danai, <<Yiɗa̱i i sa̱nka̱i ni ku isa alyuka a̱ tsu?>> Adama a na Vuzavaguɗu magan maꞋa a̱ ka̱tsa̱ma̱ ka̱ nu n vuka vu nu vu na vu zuwai ali a ayin a na avu ka̱ɗa̱nga̱ni, vu na vu doroi. Ko a na wo okpoi a̱yi ɗa ka̱ja̱Ꞌa̱ ki a̱ ida̱shi i nu kaꞋa, vuka vu uzuwakpani vu nu.

\VS{15}Ka̱shile kaꞋa ko bonokoi ɗa̱ ikyamba i te n ayinviki e te ba? Yiɗa̱i Ka̱shile ki a kadanshi n nannai va? U ciga ta̱ muku n tsu mo okpo aza o kuyongo ku singai ku ni. Adama nannai, ka̱ta̱ i la̱na̱ n ka̱ci ka̱ ɗa̱, ka̱ta̱ vuza yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ u doro vuka vu na u zuwai a̱yi ka̱ɗa̱nga̱ni ba.

\VS{16}Adama a na mpa n iwan ta̱ ku una ku yolo Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u danai.<<N iwan ta̱ ukuna u nanlo uteku tsu na n iwain ukuna u vishili. Adama nannai, i zuwaka n ka̱ci ka̱ ɗa̱, ka̱ta̱ yo okpo aza o modoruko ba.>>


\par }{\PP \VS{17}Yi oꞋuso ta̱ Vuzavaguɗu n kadanshi ka̱ ɗa̱. Dem n nanai ɗa i danai, <<Niniɗai tsu oꞋusoi ni?>> Ubuta̱ u kadanshi u na tsu danai, <<Vuza na baci dem u yaꞋin ka gbani-gbani, a̱yi ɗa vuza singai a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu, kpamu Vuzavaguɗu wi ta̱ a kupana uyoꞋo u le.>> Ɗa kpamu yi ecei i danai, <<Te ɗai Ka̱shile ka ki, ka na ki a kuyaꞋan afada a singai?>>




\par }\Chap{3}{\SH Kanna ka afada ki ta̱ a̱ kuta̱wa̱
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu MalaꞋimili wu ushuki u danai,<<La̱na̱, mi ta̱ ɗevu n ku suku vuza vusuki adama a na u foɓusoko mu uye, ba n megeshe ba kpamu Vuzavaguɗu vu na yi a̱ kula̱nsa̱ wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ A̱Ꞌisa̱ a gbayin a̱ ni. Vuzavusuki vu uzuwukpani vu na yi a mali ma̱ kuta̱wa̱ ma̱ ni, mayun wi ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱.

\VS{2}Ama yayi u kufuɗa kushamgba a kanna ka̱ kuta̱wa̱ ka̱ ni? Yayi kpamu u kufuɗa wa a shamgba a makyan ma na u ta̱wa̱i? Adama a na a̱yi wi ta̱ uteku tsa akina e kuderekpe viyum, kpamu tsu ma̱zuma̱Ꞌun ma̱ lima̱.

\VS{3}Wi ta̱ a kuda̱sa̱ngu u yaꞋan afada uteku tsu ka̱luwi ka azurufa u ciɗatangu a ɗa. a̱yi ɗa u kuciɗatangu kumaci ka aza e Levi ka̱ta̱ kpamu u pisha le tsa azanariya n azurufa, ali e neke alyuka a usuɓi u Vuzavaguɗu,

\VS{4}ka̱ta̱ alyuka aza a Yahuda n aza a Urushelima okpo ili kisa u Vuzavaguɗu, tsu ayin a cau, kpamu tsu na cau u tsu isa.


\par }{\PP \VS{5}<<Ka̱ta̱ yeve n yawa ɗevu n a̱ɗa̱ adama a na n yaꞋan afada, mi ta̱ o ko okpo ngaꞋan wo oboci. N aza a tsugbani, n aza akucina aꞋuwa n aza modoruko n aza a zamalinga e le, n aza a na o tsu doro a̱ma̱ci a na ali ele a̱ kuwa̱i, nu mkpaꞋan n aza a na o tsu loko omoci, aza a na a tsu pana wovon u va̱ ba. Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.>>


\par }{\SH Kuneke ili ite a̱ ka̱tsuma̱ ka kupa
\par }
{\PP \VS{6}<<Adama a na mpa Vuzavaguɗu n tsu sabaꞋa ba, adama a nannai a̱ɗa̱ muku n Yakubu a ku una ɗa̱ ra̱ka̱ ba.

\VS{7}Ali n ayin a ikaya i ɗa̱ ɗa i kpatalai i ka̱sukpa̱i wila̱ u va̱, kpamu i tono u ɗa ba. Bonoi wa̱ va̱, ka̱ta̱ mpa feu m bono wa̱ ɗa, Vuzavaguɗu malaꞋimili a̱yi ɗa u dansai. Ama ɗa i danai, <Nini ɗai tsa ku kpatala tsu bono wa̱ nu?>

\VS{8}Vuma wi ta̱ a kufuɗa kudoro Ka̱shile? Ama a̱ɗa̱ yi o kudoro mu, ɗa yi a kudana kpamu, <Nini ɗai tsu doroi nu?> A̱ ubuta̱ wi ili i te a̱ ka̱tsuma̱ ka kupa koɓolo n kuneꞋe ɗa yi o kudoro mu.

\VS{9}Aza a una̱uwuya u ɗa a̱ɗa̱ a ulinga u ɗa̱ ra̱ka̱, adama a na yi ta̱ o kudoro mu.

\VS{10}Tuka̱i n ili i te a̱ ka̱tsuma̱ ka kupa ra̱ka̱ a̱ kunu ku kuzuwa ku va̱, adama a na ilikulyaꞋa i yimkpa a kpaꞋa ku va̱. Kondoi mu, yi ta̱ tana e kene, mi ta̱ a̱ kuɓa̱yuwa̱ atusu a gaɗi, n tsuwa̱n ka̱ ɗa̱ una̱singai wa̱ a̱bunda̱i u mayun.

\VS{11}Mi a̱ kuka̱sukpa̱ azuꞋun a̱ la̱nga̱sa̱ ili i kashina ba. Kpamu nɗanga mi itacishi mi ta̱ a shana n umaci, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dansai.

\VS{12}Ka̱ta̱ uduniyan ra̱ka̱ u dana, a̱ɗa̱ aza a̱ ma̱za̱nga̱ a ɗa, adama a na iɗika i ɗa̱ yi ta̱ o ko okpo ubuta̱ wi ida̱shi u singai. Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.


\par }{\PP \VS{13}<<I dansai kadanshi ka gbani-gbani a kaci ka̱ va̱. Vuzavaguɗu u danai. Dem n nanai, ɗa i danai, <Nini ɗai ci yaꞋin Kadanshi ka tsurala n avu?>

\VS{14}I danai, <Ili i gbani i ɗa ci cikpa Ka̱shile. Yiɗa̱i ci a̱ kuciya̱ a̱ ubuta̱ u kutono ku wila̱ ku ni, ko ishi baci a dana tsu bana u Vuzavaguɗu MalaꞋimili a̱ kpalu?

\VS{15}Gogo na ci ta̱ e kene, aza a ugbamukaci ele ɗa aza a una̱singai, ali n aza a kuyaꞋan ka gbani-gbani, kulyaꞋa ku kelime ku ɗa i kuyaꞋan koci ba, ama o tsu kondo ta̱ Ka̱shile ka̱ta̱ asa m ma̱ta̱na̱.> >>


\par }{\PP \VS{16}Ɗa ele tamkpamu aza a na a kupana wovon u Vuzavaguɗu a yaꞋin kadanshi uteku u le, ɗa Vuzavaguɗu ta na u zuwai atsuvu ɗa u panai ili i na i a kudansa. E kelime ka̱ ni kaꞋa a ɗanai katagarda ka arabali aza a na i a kupana wovon u Vuzavaguɗu, i kpamu e kuneke yi tsugbayin.

\VS{17}<<Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili, n dana ta̱, I ta̱ o ko okpo uma a̱ va̱ a mayun, a kanna ka na n zuwai. Mi ta̱ a kupana asuvayali e le uteku tsu na kamaci ka tsu pana asuvayali a maku ma̱ ni ma na ma tsu tono kadanshi ka̱ ni.

\VS{18}Talo ye kuyeve aza a usuɓi n aza gbani-gbani ili i te ba, kpamu a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a kutono Ka̱shile n aza a na i o kutono yi ba.




\par }\Chap{4}{\SH Kanna ka Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}<<La̱na̱, kanna ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, ka na aza a ugbamukaci n aza a gbani-gbani ra̱ka̱ a̱ kula̱ an ciꞋiwa̱, a kanna ka nanlo i ta̱ a̱ kukula̱ gbende ko ili ya kubuwa ba, mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.

\VS{2}Ama a̱ɗa̱ na yi o kutono mu, utsura u wishi u va̱ wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ɗa̱ tsu kanna. Wi ta̱ o kupotsotongu ɗa̱ tsu kutashi ku kanna. Yi ta̱ a̱ ku uta̱ i ka̱na̱ ma̱za̱nga̱ tsu ndendem n na a shikpai ushiga.

\VS{3}A kanna ka na n kuyaꞋan ili i nanlo, yi ta̱ a ku dasa aza a gbani-gbani, adama a na i ta̱ o ko okpo tsu kokomo punu ataka e ene a̱ ɗa̱. mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili n dansai.


\par }{\PP \VS{4}<<Ciɓai n kuyotsongusu ku kagbashi ka̱ va̱ Musa, n kadanshi n wila̱ u na n nekei ni a katali ko Horebu, adama aza a Isaraila ra̱ka̱ o tono.


\par }{\PP \VS{5}<<La̱na̱ n ku suꞋuku ɗa̱ ta̱ n keneki Iliya, kafu kanna ka gbayin ko wovon ka nanlo ka Vuzavaguɗu ka̱ ta̱wa̱.

\VS{6}Wi ta̱ o kudoku kutuka̱ isheku m muku a̱ ubuta̱ ute, ishi baci ta nannai ba, mi shi a̱ kuta̱wa̱ ku una likuci ya ra̱ka̱.>>

\par }