\NormalFont\ShortTitle{Yunusa}

{\MT YUN YUNANA

\par }{\IS Kuɓa̱yuwa̱

\par }{\IS Ukuna u Katagarda ka nampa

\par }{\IP Katagarda ka Yunana ki tsa atagarda e eneki a na a buwai punu a Katagarda ka Ciɗa ba, kadanshi ka̱ ni kuyongo ku ɗa, a kudansa ukuna u wuya u na u ciya̱i keneki ka na ka cigai kuꞋiwan kutono wila̱ u Ka̱shile. Ka̱shile ka danai ni u bana a Niniva, likuci i gbayin i tsugono tsa aza a Asiriya, irala i gbani-gbani ya aza a Isaraila. Ama Yunana u ciga kubanka ɗe akaka a̱ Ka̱shile ba, adama a na u yeve ta̱ a̱ ka̱ɗu ka̱ ni Ka̱shile ka kuciga ku la̱nga̱sa̱ likuci ya ba. Ana o yongoi lo o mpolo n kakuna ma, ɗa u ta̱wa̱i u banai, ɗa a kubana uteku ɗa wo okpoi ukuna u gbani ana akaka a gbani-gbani a̱ ni a̱ kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan mayun. Katagarda ka ɗika ta̱ tsu na Ka̱shile ki n utsura mayun a kubana a̱ ubuta̱ wi ili i na u yaꞋin. Ama n nannai dem, ka ɗa ka ɗika ta̱ Ka̱shile tsu Ka̱shile ku ucigi koɓolo n asuvayali, a̱yi na u kufuɗa kucinukpaka vuza unushi ka̱ta̱ kpamu wi isa irala i uma a̱ ni, a na wa takacika le ka̱ta̱ kpamu wu una le.

\par }{\IS Ili i na yi punu a katagarda ka nampa (Udari)

\par }{\IP Uɗeki u Yunana n ukpa̱ɗi u kushuku u ni 1.1-17 Ushiki wu unushi u Yunana n tsu na u ciya̱i wishi 2.1-10 Akaka a Yunana a gbani-gbani adama a Niniva 3.1-10 Asuvayali a̱ Ka̱shile adama a aza a Niniva 4.1-11



\par }\ChapOne{1}{\SH Yunana u kpa̱ɗa̱i kutono kadanshi ka̱ Ka̱shile
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kanna ke te ɗa Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi n Yunana maku ma Amita,

\VS{2}<<Bana a̱ likuci i gbayin i Niniva ka̱ta̱ vu dansuka i ɗa ukuna u kadanshi ka̱ Ka̱shile, adama a na ukuna u wuya u ni u yawa ta̱ wa̱ va̱.>>


\par }{\PP \VS{3}Ama Yunana u sumai a kubana a Tarishi, u iwain kadanshi ka Vuzavaguɗu. U tonoi n Japa ɗa u ciya̱i ɗe kpantsu ku na ka kubana a Tarishi. U tsupai ikebe ɗa u uwai u lazai n ele a kubana Tarishi, u sumai Vuzavaguɗu.


\par }{\PP \VS{4}Ɗa Vuzavaguɗu u suki wunla̱i wu utsura punu a mala ma, ɗa wunla̱i u gbani-gbani u nanlo u yaꞋin adanshi wi ta̱ o kuɓoso kpantsu ka.

\VS{5}Antiki a ra̱ka̱ a panai wovon ɗa yaba dem vi le u lapai una̱ a kubana u ka̱ma̱li ka̱ ni. Ɗa a̱ tsuwa̱in ucanuku u na wi punu a kpantsu ka adama a na ku ɗa ku jebe a̱miki.

\par }{\PP Ama a̱yi Yunana u bono ta̱ ɗaka vu kpantsu va ali ɗa u vaki ɗa u latai.

\VS{6}Ɗa vuza kelime vu kpantsu u ta̱wa̱i u danai ni, <<Yiɗa̱i vi alavu? Ɗenga̱ vi ɗeke ka̱ma̱li ka̱ nu, u gaꞋan ba wi ta̱ a kindana tsu, ka̱ta̱ wi isa tsu.>>


\par }{\PP \VS{7}Ɗa antiki a a dananai, <<Ta̱wa̱i, yaꞋan ci yaꞋin kula̱na̱ ciya̱ ci yeve vuza na u ronokoi tsu adama a nampa.>>A yaꞋin kula̱na̱ ku nanlo ɗa kuyikpa̱i u Yunana.


\par }{\PP \VS{8}Ɗa e ecei ni, <<Dana tsu, ili i na i zuwai ɗa ukuna u wuya u nampa u ta̱wa̱i wa̱ tsu. Yiɗa̱i ulinga u nu? Te ɗai vu uta̱i? Te ɗai iɗika i nu yi? Ko yiɗa̱i kelentsu ka̱ nu?>>


\par }{\PP \VS{9}Ɗa wu ushuki, <<Mpa vuza va aza a Ibirahi ɗa, mi ta̱ kpami o kutono Vuzavaguɗu Ka̱shile ka gaɗi, a̱yi na u yaꞋin mala n iɗika.>>


\par }{\PP \VS{10}Ɗaɗa uma a a panai wovon ka̱u ɗa a danai ni, <<Yiɗa̱i i zuwai ɗa vi yaꞋin nannai?>> Adama a na uma a e yeve ta̱ Yunana wi ta̱ a kusuma a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu, adama a na u dana le ta̱ ɗe.


\par }{\PP \VS{11}Mala ma ta na o kudoku kuvuzukpa gbani-gbani. Ɗa e ecei ni, <<Yiɗa̱i tsa kuyaꞋanka wu adama a na mala ma ma̱ shira̱ bini?>>


\par }{\PP \VS{12}Ɗa u danai le, <<Ɗikai mu ka̱ta̱ i vakangu mu punu a mala ma, mala ma mi ta̱ a kuvaku, mpa n yeve ta̱ a na adama a̱ va̱ a ɗa ukuna u gbani-gbani u nampa u ta̱wa̱i wa̱ ɗa̱.>>


\par }{\PP \VS{13}N nannai dem, uma a a dakakai adama a na o bonoko kpantsu ka a̱ ka̱kina̱. Ama a fuɗa ba adama a na wunla̱i u zuwa ta̱ mala ma o doki aɓau n a̱bunda̱i u laꞋi tsu na wi ishi.

\VS{14}Ɗaɗa e ɗekei Vuzavaguɗu, <<Vuzavaguɗu ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ tsu tsu kuwa̱ adama a na tsu unai vuma vu nampa ba. Ka̱ta̱ ve ece mpasa n vuma vu babu unushi vu nanlo a kaci ka̱ tsu ba, adama a na avu Vuzavaguɗu vi yaꞋan ta̱ ili i na i yokpoi nu.>>

\VS{15}Ɗa a ɗikai Yunana ɗa a vakangi ni punu a mala, ɗa aɓau a mala a o bonoi a vaki gogoꞋo va lo.

\VS{16}Adama a ili i nanlo, ɗa wovon u Vuzavaguɗu u ka̱na̱i le ka̱u, ali ɗa a yaꞋankai Vuzavaguɗu va alyuka koɓolo n akucina.


\par }{\PP \VS{17}Ama ɗa Vuzavaguɗu u suki kadan ka gbayin ka̱ ta̱wa̱ ko soɗongu Yunana va, ɗa Yunana u yongoi punu a̱ ka̱tsuma̱ ka kadan ka ali ayin a tatsu kanna n kayin dem.




\par }\Chap{2}{\SH Avasa a Yunana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Yunana u yaꞋin kavasa a kubana u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ni a̱yi punu a̱ ka̱tsuma̱ ka kadan.

\VS{2}U danai, <<N ɗeke ta̱ Vuzavaguɗu a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci ka̱ va̱ ɗa ta na wu ushuki mu. Punu ubuta̱ u na a̱kpisa̱ a̱ tsu da̱sa̱ngu punu asaun. ɗa n la̱nsa̱i uɓa̱nki, ɗa ta na vu panakai mu.

\VS{3}Vu vakangi mu a mala mu uga̱vi, ɗe ɗaka vu mala, ɗa kurara ku mini ku pura̱i mu, ɗa kpamu aɓau a kanzai mu a laꞋi utsura u va̱.

\VS{4}Ɗa n danai, <Vuzavaguɗu vu loko mu ta̱ a̱ ashi a̱ nu, ko n nannai dem m buwa ta̱ o kudoku me ke ene A̱Ꞌisa̱ a gbayin a ciɗa a̱ nu.

\VS{5}Mini ma ɗikai mu adanshi mi ta̱ a kuɗika wuma u va̱, mala ma palai mu ra̱ka̱, kajanu kpamu ka palai mu gbende ali n kaci dem.

\VS{6}N liɓai a mala ra̱ka̱-ra̱ka̱ ali ɗa n cinai akpanlai, a̱ ɓa̱ya̱ngi mu a̱ ubuta̱ u kuyongo wa̱ a̱kpisa̱. Ama avu Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ va, vu uta̱ka̱i mu punu a kpenle ku nanlo n wuma.

\VS{7}Ana me enei adanshi wuma u va̱ wi ta̱ a kukasa, ɗa n ciɓai n Vuzavaguɗu, avasa a̱ va̱ kpamu a banai wa̱ nu ɗe a A̱Ꞌisa̱ a ciɗa.

\VS{8}Aza a na̱ o tsu tono a̱ma̱li a gbani a̱ shirikpa̱ka̱i ucigi u Vuzavaguɗu u na wi babu uteku kucina̱.

\VS{9}Ama mpa n vishipa vu kucikpa wu vu ɗa n kuyaꞋanka wu ka̱ta̱ n neke wu kuneꞋe ka akucina ku na n yaꞋankai nu. Wishi a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu ɗa wi a̱ kuta̱.>>

\VS{10}Ɗa Vuzavaguɗu u danai kadan ka shama Yunana a̱ ka̱kina̱ ka mala.




\par }\Chap{3}{\SH Yunana u banai Niniva
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Kadanshi ka Vuzavaguɗu ka banai u Yunana a̱ uta̱wi u ire, ka danai,

\VS{2}<<Ɗenga̱ vu laza a kubana a̱ likuci i gbayin i nanlo ya Niniva, vu bana vu ɓarangu le tsu na n danai nu.>>


\par }{\PP \VS{3}Ɗa Yunana u ɗa̱nga̱i ɗa u lazai a kubana Niniva. Likuci ya ta na i ɗa yi ta̱ n ugbonguri n a̱bunda̱i, vuza wi ta̱ a kufuɗa wa yaꞋan ayin a tatsu kafu u fuɗa u pasamgbanai i ɗa.

\VS{4}Ɗa Yunana u uwai punu a̱ likuci ya ɗa u yaꞋin nwalu punu ali kuliva̱ ku te. Ɗa u ka̱na̱i kuyaꞋanka le kadanshi punu n ka̱la̱ka̱tsu ka gbayin n u danai, <<Ayin amangere a ɗa a buwai a na a kuna aza a̱ likuci i Niniva i nampa.>>

\VS{5}Ɗa ta na aza a Niniva a̱ ushuki n kadanshi ka̱ Ka̱shile ka, Ɗa a zuwai uma dem a̱ ka̱na̱ una̱, ɗa maku n vuza gbayin a̱ ka̱na̱i una̱ ɗa a ukai aminya a kpalu ɗa kpamu a̱ shika̱i unushi u le.


\par }{\PP \VS{6}Ana kadanshi ka ka yawai atsuvu o mogono ma Niniva, ɗa u ɗa̱nga̱i a kakuba ka̱ ni, ɗa u foɗoi aminya o tsugono a̱ ni ɗa u zuwai, ɗa u ɗikai aminya a una̱mgbuka̱tsuma̱ n kushika̱ unushi ɗa u ukai, ɗa u da̱sa̱ngi o kokomo.

\VS{7}Ɗa mogono ma zuwai a salaka aza Niniva, a dana le,

\par }{\PP <<Mogono n aza gbagbaꞋin a̱ likuci a sala ta̱ a dana,

\par }{\BB \par }
{\PI <<Ka̱ta̱ vuza ko manama ko ushiga wa anaka ko nlala a lyaꞋa ili ba. Ka̱ta̱ a lyaꞋa ko o soꞋo mini ba.

\VS{8}ka̱sukpa̱ a uka vuma, ko nnama aminya a na o kuyotsongu yaba dem wi ta̱ n una̱mgbuka̱tsuma̱ n ushiki wu unushi. YaꞋan kpamu e ɗeke Vuzavaguɗu n utsura u le dem, ka̱ta̱ yaba dem u ka̱sukpa̱ uye u kuyaꞋan ka gbani-gbani dem, n ka̱ɗu ka̱ ni ka na ka tsu zuwa vishili.

\VS{9}Yayi u yevei u gaꞋan ba Vuzavaguɗu u sabaꞋa ka̱ɗu ka̱ ni ka̱ta̱ u ka̱sukpa̱ wupa u ni u bono u yaꞋanka tsu kasingai u kpa̱ɗa̱ kuna tsu?>>


\par }{\PP \VS{10}Ana Vuzavaguɗu we enei tsu na a yaꞋin ɗa kpamu a̱ ka̱sukpa̱i kawuya ke le, ɗa u panai asuvayali e le, wu una le ba tsu na wi ishi u sheshei kuyaꞋan




\par }\Chap{4}{\SH Wupa u Yunana n asuvayali a Vuzavaguɗu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ili i nampa ya i la̱nga̱sa̱ ta̱ Yunana ka̱ɗu ka̱u ali ɗa u yaꞋin wupa.

\VS{2}Ɗa u yaꞋin kavasa a kubana u Vuzavaguɗu u danai, <<Vuzavaguɗu, ashe ili i nampa i ɗa n danai ali mpa biꞋi a kpaꞋa ba? Ali ɗa mi ishi n sumai a kubana Tarishi. N yeve ta̱ avu vuma ɗa vuza va asuvayali ka̱u n ka̱ɗu ka̱ yuwu, vu tsu suɗukpa ka̱ɗu ga̱ba̱ ba, vi ta̱ kpamu n ucigi u uma ka̱u. Vuzavaguɗu yayi u sa̱nka̱i nu vu kpa̱ɗa̱ kutakacika le?

\VS{3}Adama a nannai Vuzavaguɗu ɗika wuma u va, u laꞋa ta̱ n kugaꞋan n kuwa̱ a na mo yongo n wuma.>>

\VS{4}Ɗa Vuzavaguɗu u wu ushuki ni, <<U gaꞋan wu ta̱ avu a̱ ka̱ci ka̱ nu vi yaꞋan wupa?>>

\VS{5}Ɗa Yunana wu uta̱i punu a̱ likuci ya ɗa u banai u da̱sa̱ngi a uɓon u kasana ka̱ likuci ka, lo a ubuta̱ wa ɗa u yaꞋin lo kafalaka adama a na u ciya̱ kulu, ɗa u shamgbai adama a na we ene i na i kuciya̱ likuciya.

\VS{6}Ɗa Vuzavaguɗu u zuwai ili i yoku tsu uyan yu uta̱ lo adama a na u neke Yunana kulu adama a na u pala yi a̱ ubuta̱ u kanna. A̱yi Yunana ɗa u yaꞋin ma̱za̱nga̱ ka̱u adama a ili i na yu uta̱i va.

\VS{7}Ama kayin a kasa ɗa Ka̱shile ka zuwai azun a takuma uyan wa, adama a na u ɗa u lumba.

\VS{8}Ana kanna ka suɗukpai ɗa Ka̱shile ka zuwai wunla̱i u gbangam wu uta̱i a kasana ɗa kanna ka lapai Yunana a kaci ka̱u ali adanshi wi ta̱ a̱ kulima̱. Ali ɗa u cigai u kuwa̱ ɗa u danai, <<Ili i nampa ya u laꞋa ta̱ n kugaꞋan n kuwa̱.>>


\par }{\PP \VS{9}Ama ɗa Ka̱shile ka danai Yunana, <<Vi ta̱ n utsura u na vi yaꞋin wupa n uyaꞋan wa?>> ɗa Wu ushuki,

\par }{\PP <<Mayun derete ɗa, ali n yaꞋan wupa u na u yawai n kuwa̱.>>


\par }{\PP \VS{10}Ɗa Vuzavaguɗu u danai ni, <<Derere ɗa avu vu panai asuvayali a ili i na avu ɗa vi ca̱Ꞌi ba? Avu ɗa kpamu vu zuwai i ɗa i gbonguroi ba? Ili i na yu uta̱i kayin ke te ɗa kpamu i kuwa̱i kafu kayi ke ire?>>

\VS{11}Ashe mpa ma kufuɗa ma pana asuvayali a Niniva likuci i gbayin i nanlo ba? Likuci i na yi n uma ali a̱kpa̱n amangatawun n kamanga (120, 000) uma a na e yevei ugula̱ ko usingai u le ba? Ali nu nnama n na mi punu a̱ likuci ya?>>

\par }