\NormalFont\ShortTitle{Katagarda ka Irimiya}

{\MT IRIMIYA

\par }{\IS Kuɓa̱yuwa̱

\par }{\IS Ukuna u Katagarda ka nampa

\par }{\IP Katagarda ki Irimiya ki ta̱ a̱ Kuɓa̱yuwa̱ Keniki Irimiya u yongo ta̱ a kubana ukocishi wa̱ a̱ya̱ amangatatsunkupa a ugbashi a ugiti wa̱ a̱ya̱ kupa a ugboku u ta̱li Kafu a matsa Yesu (KY). A ayin a na u yongoi u dana ta̱ uma a̱ Ka̱shile atakaci a na i lo a̱ kuta̱wa̱ adama o kutoni ka̱ a̱ma̱li n unushi u na i a kuyaꞋansa. U yongo ta̱ ali ɗa we enei ili i nampa ya dem i shana ta̱ n uyikpi u Urushelima a ekiye o mogono ma Babila, Nebukaneza a̱yi ɗa vuza na wu unai likuci i Urushelima n a̱Ꞌisa̱ a gbayin n ukuna wu agbashi a ngono n Yahuda n uma n a̱bunda̱i. Ɗa kpamu u doku u yaꞋin kadanshi tsu na o kubono a̱ ubuta̱ wugbashi n tsu na o bonokoi iɗika i Urushelima. Katagarda ki Irimiya ki ta̱ a kufuɗa e pece kaꞋa tsu nampa. (1) Uɗeki u Irimiya. (2) Akaka a̱ Ka̱shile a kubana uma a Yahuda nu ngono n ni a ayin o tsugono a̱ ni a ayin a Josiya, Johoyakim, Johoyaki n Zedekiya. (3) Ili i na Irimiya u yaꞋankai ulinga i ɗa Baruku feu yaꞋankai ulinga a̱yi kaɗani ka Irimiya u yaꞋan ta̱ kadanshi ke kene n a̱bunda̱i n ili i gbagbaꞋin i yoku i na i kuyaꞋan punu a u Irimiya; (4) Akaka kaukau a na a̱ uta̱i u Vuzavaguɗu adama a uma a iɗika kaukau i na yi daꞋin. (5) U dansai mayin tsu na likuci i Urushelima i kuyikpa̱ n kubana ugbashi a Babila. Irimiya vuma ɗa vi cicoꞋo wi ta̱ kpamu n ucigi u uma a̱ ni, u iwan ta̱ kpamu tsu na u kudana ili ya atakaci a kubana u uma a̱ ni. Ubuta̱ n a̱bunda̱i u yaꞋan ta̱ kadanshi n asuvayali a̱ ka̱ɗu ka̱ ni n ili i na u soꞋi atakaci adama a̱ Ka̱shile kaꞋa ke ɗekei ni wo okpo keniki. Kadanshi ka̱ Ka̱shile ki ta̱ tsa akina a̱ ka̱ɗu ka̱ ni wi a kufuɗa wo foɓo kaꞋa ba. Kadanshi ka gbagbaꞋin ko yoku ka laza ta̱ ayin a Irimiya ali a kubana anana, a ayin a na a kuyaꞋan uzuwakpani u savu, u na uma a̱ Ka̱shile e kureme babu malum ma na ma kuciɓaka le, adama a na i ta̱ a kuɗana u ɗa a̱ɗu e le 31:31; 34.



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Kadanshi ki Irimiya maku ma Hilikiya, Ganu vi yoku a̱ likuci i Anatotu e kureꞋe ki iɗika i Bayami.

\VS{2}A̱yi na Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi n a̱yi. A ayin o tsugono tsu Josiya kolobo ka Amuno, mogono ma Yahuda, a̱ ka̱ya̱ ka kupa n ka tatsu ko tsugono tsu ni.

\VS{3}Ɗa kpamu u doku u yaꞋin kadanshi n a̱yi a ayin o tsugono tsu Johoyakim kolobo ka Josiya, mogono ma aza a Yahuda, a kubana a ukoci u ka̱ya̱ ka kupa n kete ko tsugono tsu Zedekiya, kolobo ka Josiya, mogono ma Yahuda ali a kubana a ayin a tsugbashi tsa a aza a Urushelima o wotoi u tawun.


\par }{\SH Uɗeki u Irimiya
\par }
{\PP \VS{4}Ɗa Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi nu mpa, u danai,


\par }{\Q \VS{5}<<N yeve wu ta̱ babu a yaꞋan ka̱tsuma̱ ka̱ nu,

\par }{\Q kafu kpamu a matsa wu ɗa merengi nu,

\par }{\Q ɗa n zagbai nu vo okpo keniki ka uma aduniyan.>>

\VS{6}Ɗa n danai,<<A̱Ꞌa̱, Vuzavaguɗu Ka̱shile. La̱na̱, mpa n fuɗa kadanshi ba, adama a na mpa maku ma kenu maꞋa.>>

\VS{7}Ama ɗa Vuzavaguɗu u danai mu,

\par }{\Q <<Ka̱ta̱ vu dana,<Mpa maku ma kenu ma ba,> adama a na u yaba dem vu na baci n suki nu, mayun ɗa vu bana,

\par }{\Q Kpamu i na baci de dem n danai nu, i ɗaɗa va kudansa.


\par }{\Q \VS{8}Ka̱ta̱ vu pana wovon u le ba,

\par }{\Q adama a na mpa mi ta̱ koɓolo n avu, mi ta̱ kpamu a kisa wu.>> Mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.

\VS{9}Ɗa Vuzavaguɗu u ɗengusa̱i kukiye ku ni ɗa u saꞋwai una̱ u va̱. Ɗa u danai mu,

\par }{\Q <<La̱na̱, gogo na, n zuwa ta̱ kadanshi ka̱ va̱ a̱ una̱ u nu.


\par }{\Q \VS{10}La̱na̱, anana n zuwa wu ta̱ gaɗi va aduniyan n tsugono,

\par }{\Q adama a na vu muɗa̱ ka̱ta̱ kpamu vu fa̱da̱,

\par }{\Q adama a na vu una, ka̱ta̱ kpamu vu vakangu,

\par }{\Q adama a na vu maꞋa ka̱ta̱ kpamu vu fa̱da̱.>>


\par }{\PP \VS{11}Ɗa Vuzavaguɗu kpamu u doku u yaꞋin kadanshi nu mpa, u danai,<<Irimiya, yiɗa̱i vi enei?>> Ɗa n danai, <<Me ene ta̱ kacaka ka maɗanga ka alumo.>>

\VS{12}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, mayun ɗa,<<Ve ene ta̱ mayin, adama a na mpa mi ta̱ a kinda i na ya̱ kuta̱wa̱ ya̱ gita̱.>>


\par }{\PP \VS{13}Ɗa Vuzavaguɗu u doku u yaꞋin kadanshi nu mpa kpamu ire, u danai,<<Yiɗa̱i ve enei?>> Ɗa n danai ni,<<Me ene ta̱ mogbodo a̱ kupuna̱ a kinda uɓon u gaɗi.>>

\VS{14}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<A uɓon u gaɗi, atakaci a ɗa a̱ kuta̱, ka̱ta̱ a takacika aza a na i punu a̱ ida̱shi a iɗika ya ra̱ka̱.

\VS{15}La̱na̱, mpa ɗa na e meɗevile ma kumaci n tsugono tsa aza uɓon u gaɗi ra̱ka̱, adama a na a̱ ta̱wa̱ a̱ shikpa̱ akuba o tsugono e le a̱ utsutsu u Urushelima, a kanza nshilya n ni koɓolo n likuci i Yahuda i na i buwai ra̱ka̱.

\VS{16}Ka̱ta̱ n dansa atakaci a na n kuyaꞋanka le, adama asuvawuya a na a yaꞋankai mu, a na a̱ ka̱sukpa̱i mu, ɗa o songuki a̱ma̱li ili ma̱gula̱ni, ɗa kpamu a yaꞋankai a̱ma̱li a na a yaꞋin n ekiye e le tsugbashi.

\VS{17}Ama avu ɗa̱nga̱ vu yaꞋan ofoɓuso adama a ulinga, ka̱ta̱ vu dana le ili ra̱ka̱ i na n danai nu. Ka̱ta̱ vu pana wovon u le ba, ta lo mpa n ku zuwa wu vu pana wovon a a̱shi e le.

\VS{18}Mpa tana anana m bonoko wu ta̱ likuci yi ukanji m mashilya mi iyum, n asaka a iyum i shili adama a iɗika ra̱ka̱, nu ngono ma Yahuda, n aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ ni, n anan ganu koɓolo n uma a̱ likuci a̱ ni ra̱ka̱.

\VS{19}Pana, i ta̱ a kuyaꞋan tsurala n avu, ama a̱ kuciya̱ ulyaꞋi ba, adama na mi ta̱ koɓolo n avu, mpa ɗa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>




\par }\Chap{2}{\SH Aza a Isaraila a̱ ka̱sukpa̱i Ka̱shile
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi nu mpa, u danai,

\VS{2}<<Bana vu dansa ukuna wi ili i nampa a atsuvu a aza Urushelima, vu dana le, Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\BB \par }
{\Q <<N ciɓa ta̱ nu usuɓi u nu a ayin a uɗenga̱ni u nu,

\par }{\QB tsu vu cigai mu tsu vuka vu savu,

\par }{\Q ɗa vu tonoi mu e meremune

\par }{\QB a iɗika i na a̱ ca̱Ꞌi ba.


\par }{\Q \VS{3}A ayin a nanlo aza a Isaraila o yongo ta̱ ciɗa u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB o yongo ta̱ wa̱ ni ci ili i kashina i na i gita̱i kugeꞋwe.

\par }{\Q Vuza na baci dem u lyaꞋi ili a̱ ka̱tsuma̱ ki ili i kashina yu ugiti i nanlo u ronoko ta̱ ka̱ci ka̱ ni unushi,

\par }{\QB wi ta̱ tana a kutakacika,


\par }{\QR mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.>>

\par }{\PP \VS{4}Panai kadanshi ka̱ Vuzavaguɗu a̱ɗa̱ kpaꞋa ku Yakubu, a̱ɗa̱ kumaci ki Isaraila ra̱ka̱.

\VS{5}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\BB \par }
{\Q <<Unushi we ene u ɗai ikaya i ɗa̱ i ciya̱i mu n uɗa

\par }{\QB ali ɗa a banai daꞋangi nu mpa,

\par }{\Q ɗa a̱ ka̱na̱i kutono a̱ma̱li?

\par }{\QB Ɗa kpamu okpoi ili kavama?


\par }{\Q \VS{6}Ele e ece ba, <Teɗai Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a̱yi na wu uta̱ka̱i tsu a iɗika i Masar,

\par }{\Q ɗa u tonoi n a̱tsu e meremune,

\par }{\QB a iɗika ya agbata n enle,

\par }{\Q a iɗika yu ɗekpu n ka̱yimbi,

\par }{\QB a iɗika i na vuza u tsu wala ba,

\par }{\QB ubuta̱ u na uma a ci yongo ba?>


\par }{\Q \VS{7}Ɗa n tuka̱i ɗa̱ a iɗika i maniꞋin,

\par }{\QB adama a na i pana uyoꞋo wu umaci wu nɗanga n ili i singai i ni.

\par }{\Q Ama a na i ta̱wa̱i ɗa i la̱nga̱sa̱i iɗika i va̱

\par }{\QB ɗa i bonokoi ili yi uka̱ni i va̱ yi okpoi ili yu unata.


\par }{\Q \VS{8}Anan ganu e ece ba, <Teɗai Vuzavaguɗu wi.>

\par }{\QB Eyevafada e yeve mu ba,

\par }{\Q nguɓi n uma a̱ va̱ a iwain mu,

\par }{\Q Eneki a yaꞋin kene n utsura u BaꞋalu,

\par }{\QB ɗa a ka̱na̱i kutono a̱ma̱li a na a̱ kuɓa̱nka̱ le ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}<<Adama a nannai mpa Vuzavaguɗu n kubanka ɗa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ wa afada,

\par }{\QR Vuzavaguɗu ɗa u dansai,

\par }{\QB a̱ɗa̱ m muku n ɗa̱ nu ntsukaya n ɗa̱.


\par }{\Q \VS{10}Pasai a kubana a upashi u Kitimu n ka̱livi yi ene,

\par }{\QB ko kpamu i suku a kubana Kedaru, ka̱ta̱ i la̱na̱ mayin,

\par }{\Q ka̱ta̱ yi ene ko a ayin a cau a saꞋwa ta̱ kuyaꞋan ili tsu nampa.


\par }{\Q \VS{11}Uma a saꞋwa ta̱ kusabaꞋa a̱ma̱li?

\par }{\QB Ko an wo okpoi ele ili ɗa ba?

\par }{\Q Ama uma a̱ va̱ a sabaꞋa ta̱ tsugbayin ci le.

\par }{\QB adama a ili i na i gaꞋin ba.


\par }{\Q \VS{12}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, a̱ɗa̱ gaɗi paɗai bini adama a ili i nampa,

\par }{\QB ka̱sukpa̱i ikyamba i ɗa̱ i kuwa̱, ka̱ta̱ yo okpo ukuna u gbani.

\par }{\Q Vuzavaguɗu u danai


\par }{\Q \VS{13}Adama na uma a̱ va̱ a yaꞋan ta̱ unushi ure,

\par }{\Q a ka̱sukpa̱ mu ta̱,

\par }{\QB mpa na mi ka̱shi ka̱ mini ma wuma,

\par }{\Q ɗa a maꞋakai ka̱ci ke le ogbodo,

\par }{\QB ogbodo a na a ɓatsai a na a kuka̱na̱ mini ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}<<Isaraila kagbashi kaꞋa? Ko a matsai ta̱ a tsugbashi?

\par }{\QB To yiɗa̱i i zuwai ɗa vo okpoi ucanuku u gbani?


\par }{\Q \VS{15}Kawu u yaꞋan ta̱ yura̱ adama a̱ ni,

\par }{\QB a yaꞋan ta̱ yura̱ ka̱u.

\par }{\Q Adama na a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ iɗika i ni.

\par }{\QB Likuci i ni yo okpo ta̱ agali, babu ili punu.


\par }{\Q \VS{16}E ta nannai, aza a Memfisu koɓolo n aza a Tafanesu,

\par }{\QB a puna ta̱ kaci ka̱ nu.


\par }{\Q \VS{17}A̱ɗa̱ ɗa i ronokoi ka̱ci ka̱ ɗa̱ ili i nampa ba?

\par }{\QB Ana i ka̱sukpa̱i Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB a ayin a na u tonoi n a̱ɗa̱ a uye wu nwalu?


\par }{\Q \VS{18}Gogo na yiɗa̱i i ciya̱i an i banai a Masar

\par }{\QB adama na i soꞋo mini mo kuɗolu ma̱ Nilu?

\par }{\Q Ko yiɗa̱i kpamu i ciya̱i a na i banai a Asiriya,

\par }{\QB adama a na i soꞋo mini mo kuɗolu ku Yufiretu?


\par }{\Q \VS{19}Mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile n dansai. Asuvawuya a̱ ɗa̱ a ɗa i a kutakacika ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ unambi wu usuɓi u ɗa̱ u foro ɗa̱.

\par }{\Q ka̱ta̱ i yeve a na kagbanigbani ka kpamu n okono,

\par }{\QB a̱ɗa̱ i ka̱sukpa̱i kutono Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB yi n wovon u va̱ a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ ba, mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile mpa ɗa n dansai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}<<Adama a na ali ɗe m megeshe ɗa n koɗoi kaburakpatsu ka maɗanga ka̱ ɗa̱,

\par }{\Q ɗa mu utuka̱i ɗa̱ ubuta̱ wa atakaci,

\par }{\QB ama ɗa i danai, <A̱tsu tsa kutono wu ba!>

\par }{\Q Mayun, yi o kutono a̱ma̱li

\par }{\QB a uɓon wa aginda dem,

\par }{\QB n ubuta̱ u ulu a nɗanga feu.


\par }{\Q \VS{21}N nannai dem, ɗa n shikpa̱i nu ci itacishi i singai,

\par }{\QB i na i tsu okpo ili yu usuɓi.

\par }{\Q Nini ɗai ɗa i bonoi i zuwakai mu kucina̱,

\par }{\QB ɗa yo okpoi itacishi i gbanigbani?


\par }{\Q \VS{22}Ko a na i za̱Ꞌi ka̱ci ka̱ ɗa̱ m ma̱zuma̱u ma singai

\par }{\QB ko a na i sumba̱i m ma̱zuma̱u ma̱ a̱bunda̱i,

\par }{\Q kalana ku unushi ka̱ ɗa̱ ka buwa ta̱ wa̱ va̱, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\Q \VS{23}Niniɗai i kudana, <Mi n unata ba,

\par }{\QB mpa n tono ka̱ma̱li ka BaꞋalu ba>?

\par }{\Q La̱na̱ biꞋi urotu u na vu walai a̱ ka̱ra̱Ꞌa,

\par }{\QB Yevei i na i yaꞋin ɗe,

\par }{\Q yi ta̱ tsu maku ma karakuma ma na mi a kubana m mo bonoi,


\par }{\QB \VS{24}tsu majaki ma kakamba mana ma kiwanai n kakamba,

\par }{\Q ma na ma cikalai mazama,

\par }{\QB Yayi vuza na u kusa̱nka̱ yi?

\par }{\Q U yotso vuza vu na wi a̱ kula̱nsa̱ yi u takacika ba,

\par }{\QB adama a na o wotoi u mazama u ni u ɗa a̱ kuciya̱ yi.


\par }{\Q \VS{25}A̱ɗa̱ Isaraila ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ ene a̱ ɗa̱ babu ataka ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ igboroli i ɗa̱ i ɗekpei ba.

\par }{\Q Ama ɗa i danai, <Nannai va u gaꞋan ba,

\par }{\QB adama a na n ciga ta̱ omoci a̱ a̱ma̱li,

\par }{\QB ele ɗa kpamu n kutono.>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}<<Tsu na koboki ka tsu pana wono ayin a na baci e remei ni,

\par }{\QB nannai ɗa kpaꞋa ki Isaraila ka kupana wono,

\par }{\Q ele nu ngono n le, koɓolo n aza gbagbaꞋin e le,

\par }{\QB anan ganu koɓolo n eneki e le dem,


\par }{\Q \VS{27}ele na a tsu dana maɗanga,<Avu ɗa eshekpu a̱ tsu.>

\par }{\QB katali tamkpamu, <Avu ɗa vu matsai tsu,>

\par }{\Q Adama na a̱ shirikpa̱ka̱ mu ta̱ kucina̱,

\par }{\QB e neke mu a̱shi e le ba.

\par }{\Q Ama ayin a na baci atakaci a̱ ciya̱i le ka̱ta̱ a dana,

\par }{\QB <Ɗa̱nga̱ vu wawa tsu!>


\par }{\Q \VS{28}Ama teɗai a̱ma̱li a̱ ɗa̱ a,

\par }{\QB a na i yaꞋankai ka̱ci ka̱ ɗa̱ ka?

\par }{\Q Ka̱sukpa̱i le a̱ ɗa̱nga̱, i baci a kufuɗa a kisa ɗa̱,

\par }{\QB a ayin atakaci a̱ ɗa̱,

\par }{\Q adama na tsu na ka̱bunda̱i ka likuci i ɗa̱ yi,

\par }{\QB ta a̱ma̱li a̱ ɗa̱ i nannai, a̱ɗa̱ aza Yahuda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}<<Yiɗa̱i i zuwai ɗa yi a kuyaꞋanka mu ugbamukaci?

\par }{\QB Yevei a na ra̱ka̱ vu ɗa̱ ɗa i nusakai mu.

\par }{\QB Mpa Vuzavaguɗu n dansai,


\par }{\Q \VS{30}Gbani ɗa n takacikai uma a̱ ɗa̱,

\par }{\QB ele a sabaꞋa ba,

\par }{\Q otokobi a̱ ɗa̱ a ɗa a unai eneki a̱ ɗa̱,

\par }{\Q otokobi a̱ ɗa̱ a lyaꞋa ta̱ eneki a̱ ɗa̱ dem

\par }{\QB tsu kawu na vi n kambulu.


\par }{\Q \VS{31}A̱ɗa̱ uma o gogo na a nampa, panai kadanshi ka na mpa Vuzavaguɗu mi a kudansa.

\par }{\Q Mpa mo okpo ta̱ tsu kakamba wa aza a Isaraila ɗa?

\par }{\QB Ko ci iɗika i ka̱bunda̱i ka gbayin?

\par }{\Q Adama a nannai, yiɗa̱i i zuwai ɗa uma a̱ va̱ i a kudana,

\par }{\QB <A̱tsu ci ta̱ ba̱ri,

\par }{\QB ci o kudoku kuta̱wa̱ wa̱ nu kpamu ba>?


\par }{\Q \VS{32}Mekere mi ta̱ a kucinukpa n vudolu vi singai vi ni,

\par }{\QB ko kpamu vuka vu savu vu cinukpa m motogu mo tsuzogu ma̱ ni?

\par }{\Q Dem n nannai uma a̱ va̱ a cinukpa ta̱ nu mpa,

\par }{\QB ayin n a̱bunda̱i.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{33}<<Ama ɗa i yevei tsu na,

\par }{\QB i kuzagba ncigi n ɗa̱!

\par }{\Q ali n a̱ma̱ci a gbani-gbani,

\par }{\QB ɗa i piꞋisakai le uye u ɗa̱.


\par }{\Q \VS{34}Ɗa kpamu a cinai a nyaga n ɗa̱

\par }{\QB mpasa ma aza unambi n aza a babu unushi,

\par }{\Q i cina le feu tana a uboki a kpaꞋa kuɗa̱ ba,

\par }{\Q ko n nannai dem,


\par }{\Q \VS{35}ɗa i danai, <Mpa mi n unushi ba,

\par }{\Q mayun wupa u ni u buwa a kaci ka̱ va̱ ba.>

\par }{\Q Ama mpa n kuyaꞋanka ɗa̱ ta̱ afada,

\par }{\QB adama a na i dana ta̱, <Mpa n yaꞋan unushi ba.>


\par }{\Q \VS{36}Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu kpa̱ɗa̱i kushamgba mejege,

\par }{\QB a kusabaꞋasuka nwalu u nu?

\par }{\Q Vi ta̱ o kokpo n wono adama aza a Masar,

\par }{\QB uteku tsu na vu yaꞋin wono a ekiye aza a Siriya.


\par }{\Q \VS{37}Vi ta̱ feu a̱ kuka̱sukpa̱ ubuta̱ u nanlo,

\par }{\QB n ekiye a̱ nu a kaci,

\par }{\Q adama a na Vuzavaguɗu u iwan ta̱ aza a na i nekei katsura,

\par }{\QB yi kpamu a̱ kuciya̱ uɓa̱nki we le ba.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{3}{\Q \VerseOne{1}<<Ɗa baci vuza u lokoi vuka vi ni,

\par }{\QB ɗa vuka va vu ka̱sukpa̱i ni

\par }{\Q ɗa vu banai vo oloi vali vi yoku,

\par }{\Q wi ta̱ kpamu a kufuɗa kudoku kubonoko yi?

\par }{\QB Nannai va wa kuzuwa iɗika yo okpo n unata ba?

\par }{\Q Vi yaꞋan ta̱ cishakanlai n ncigi n a̱bunda̱i,

\par }{\QB niniɗai kpamu gogo na vi a kuciga kubono wa̱ va̱?

\par }{\QB Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai,


\par }{\Q \VS{2}Ɗengusa̱ a̱shi a̱ nu gaɗi avu Isaraila, vu la̱na̱ aginda a na i babu mita̱ vu ene.

\par }{\QB Te ɗai vu kpa̱ɗa̱i kuvaku kuyaꞋin cishakanlai?

\par }{\Q A uye wu nwalu, ta ɗe vi ci shamgba a kuvana ncigi nu,

\par }{\QB an vuza va aza a Araba a kakamba.

\par }{\Q Vu la̱nga̱sa̱ ta̱ iɗika ya

\par }{\QB n tsugbani tsu nu.


\par }{\Q \VS{3}Adama a nannai i ɗaɗa i zuwai ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kuyoꞋo mini ma̱ Ka̱shile,

\par }{\QB kpamu o doku o yoꞋo mini ma̱ lyushi ba.

\par }{\Q Ama n nannai dem ɗa vu lyaꞋi kelime n cishakanlai,

\par }{\QB vu kpa̱ɗa̱i kupana wono.


\par }{\Q \VS{4}Gogo na ɗa vi a kudana,

\par }{\QB <Avu ɗa esheku a̱ va̱, vu ciga mu ta̱ ali mpa biꞋi maku,


\par }{\Q \VS{5}mayun, va kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan wupa a makyan dem ba?>

\par }{\QB Mayun wupa u nu wi ta̱ a kuzuwaka uteku

\par }{\Q Ta vi yaꞋin kadanshi nannai,

\par }{\QB Ama vi yaꞋan ta̱ ɗe kagbanigbani ka na va kuyaꞋan dem.>>


\par }{\SH A ɗeke ta̱ aza Isaraila n aza Yahuda o bono
\par }
{\PP \VS{6}A ayin a na mogono Josiya wi o tsugono ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<Vu ene ta̱ ili i wasasa i na Isaraila u yaꞋin? Tsu na u kumbai gaɗi vu nsansa n nlulu a nɗanga ra̱ka̱ a kuyaꞋan tsugbani?

\VS{7}Mpa nsheshe ta̱, <Ayin a na baci de dem u kotsoi iyaꞋanshi i nampa ra̱ka̱ wi ta̱ o kubono,> ama ɗa u kpa̱ɗa̱i kubono, kpamu toku ni Yahuda n unambi wu usuɓi u ni we ene ta̱.

\VS{8}Yahuda ta na we ene ta̱ tsugbani tsu na Isaraila u yaꞋin, ɗa n lokoi ni, n nekei ni katagarda ku uloki. Ama dem n nannai, a̱yi toku ni nanlo Yahuda u pana wovon ba, ɗa u lyaꞋi kelime n kuyaꞋan tsugbani ci ni.

\VS{9}Adama a na we ene ta̱ tsugbani a̱ ubuta̱ u ni ili i gbani i ɗa, ɗa u la̱nga̱sa̱i iɗika ya. U ka̱na̱i kuyaꞋan tsugbani n atali nu nɗanga.

\VS{10}Ko n nanai dem toku ni Yahuda u bono wa̱ va̱ n ka̱ɗu kete ba, ama n kagbanigbani, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>


\par }{\PP \VS{11}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<Ko a na wo okpoi Isaraila u ka̱sukpa̱ ta̱ kutono mu, dem n nannai u ɗika ta̱ unushi u ni, u yawa u Yahuda ba.

\VS{12}Bana vu dansa akaka a nampa a uɓon wa aza a gaɗi, vu dana le,

\par }{\BB \par }
{\Q << <Bono avu Isaraila vu babu usuɓi, mpa Vuzavaguɗu n dansa ta̱,

\par }{\Q Mpa n doku n yaꞋan wupa n a̱vu kpamu ba,

\par }{\QB adama a na mpa vuza va asuvayali ɗa, mpa Vuzavaguɗu n dansa ta̱,

\par }{\Q Mpa n kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan wupa n a̱vu ali babu uteku ba.


\par }{\Q \VS{13}Ili ite koci i ɗaɗa, a̱ɗa̱ de ushuki n unushi u ɗa̱,

\par }{\QB I yeve a na i nusakai Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\Q i vakangi tsugbayin tsu ɗa̱ a̱ ubuta̱ wo omoci n ululu a nɗanga dem,

\par }{\QB ɗa i iwain kutono kadanshi ka̱ va̱, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai,


\par }{\Q \VS{14}Bonoi, a̱ɗa̱ uma a babu usuɓi,

\par }{\QB adama a na mpa ɗa Ka̱shile ka̱ ɗa̱,

\par }{\Q N kuɗika ta̱ vuma vu te a ka̱tsuma̱ ka̱ likuci, n uma e re a̱ ka̱tsuma̱ ka kpaꞋa dem,

\par }{\QB Ka̱ta̱ n tuka̱ na a Sihiyona.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{15}<< <Ka̱ta̱ n neke ɗa̱ nguɓi, n na n kuneke ɗa̱ kuyeve n ugboji.

\VS{16}Ka̱ta̱ ayin a na baci i yimkpai n ka̱bunda̱i a iɗika ya, ka̱ta̱ i kpa̱ɗa̱ kudoku kuyaꞋan kadanshi ka <<Akpati vu uzuwakpani vu Vuzavaguɗu.>> Yi o kudoku kuciɓa n vu ɗa ba, ko tana i cikala kudoku kuyaꞋan vi yoku ba.

\VS{17}A ayin a nanlo a ɗa e kuɗeke Urushelima kakuba ko tsugono ka Vuzavaguɗu, Ka̱ta̱ uduniyan ra̱ka̱ u ɓolongu e kelime ka Vuzavaguɗu a Urushelima adama a kula ku va̱, ka̱ta̱ a̱ kpa̱ɗa̱ kudoku kutono ucigi u gbani-gbani wa̱ a̱ɗu e le.

\VS{18}A ayin a nanlo ka̱ta̱ kpaꞋa ku Yahuda ku ɓolongu ka̱ci ke le m kpaꞋa ki Isaraila, ka̱ta̱ a̱ uta̱ a iɗika yi uɓon ugaɗi koɓolo, ka̱ta̱ a bana a iɗika yi uka̱ni i na n nekei ikaya i le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}<< <Ɗa n danai,

\par }{\QB Nini ɗai mpa n kuɗika ɗa̱ yo okpo a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ muku n va̱,

\par }{\Q adama a na n neke ɗa̱ iɗika i singai,

\par }{\QB ili yi uka̱ni i singai i na i laꞋi a aduniyan ra̱ka̱.

\par }{\Q N sheshe ta̱ ya kuɗeke mu ta̱, Dada vu va,

\par }{\QB kpamu yi a kukpatala i ka̱sukpa̱ kutono mu kpamu ba.


\par }{\Q \VS{20}Mayun, uteku tsu na vuka vu gbani-gbani vu tsu ka̱sukpa̱ vali ni,

\par }{\QB ta feu vu ka̱sukpa̱i mu nannai avu Isaraila, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.> >>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}A pana ta̱ a̱la̱ka̱tsu a̱ ma̱shi a nsansa,

\par }{\QB a̱ ma̱shi n o folonoi aza a Isaraila,

\par }{\Q adama a na a ka̱sukpa̱ ta̱ uye u le,

\par }{\QB a cinukpa ta̱ n Vuzavaguɗu n Ka̱shile ke le.


\par }{\Q \VS{22}<<Bonoi a̱ɗa̱ muku m gbani-gbani,

\par }{\QB mpa n kupotsotongu ta̱ unambi wu usuɓi u ɗa̱,>>

\par }{\Q <<La̱na̱, ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu,

\par }{\QB adama a na avu ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu.


\par }{\Q \VS{23}Mayun, kutono ka̱ a̱ma̱li a gaɗi vu nsasan ili i gbani i ɗa,

\par }{\QB kucikpa ku na ci a kuyaꞋan a aginda modoruko maꞋa.

\par }{\Q Mayun, u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu kaꞋa koci,

\par }{\QB aza Isaraila a̱ kuciya̱ wishi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}<<Adama a na kutono ka̱ a̱ma̱li BaꞋalu kukotso tsu ta̱ ili i na ikaya i tsu i takacikai adama a̱ tsu, ali a̱ tsu muku, kukotso tsu ta̱ ushiga wu nlala n wu nraɗika n wa anaka m muku n tsu nkere n olobo.


\par }{\Q \VS{25}Ka̱sukpa̱ tsu vaku n wono u tsu, ka̱ta̱ unambi wu usuɓi u tsu u pala tsu. Adama na tsu nusaka ta̱ Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu, a̱tsu n ikaya i tsu, ali a̱tsu muku a̱ kuta̱wa̱ anana, tsu tono kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu ba.>>


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{4}{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u dana ta̱,<<A̱ɗa̱ aza Isaraila,

\par }{\QB yi baci a kukpatala ka̱ta̱ i bono wa̱ va̱.

\par }{\Q yi baci a kutakpa ili yi unata i ɗa̱ kelime ka̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i doku i ciɓa n i ɗa ba,


\par }{\Q \VS{2}kpamu ɗa baci i kucinai, <N Vuzavaguɗu vu wuma,>

\par }{\QB n kamayun, n kasingai koɓolo n usuɓi,

\par }{\Q nannai, iɗika yi uduniya ra̱ka̱ i ku zuwakpanai ta̱ una̱singai adama a̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ciya̱ tsugbayin wa̱ ni.>>


\par }{\PP \VS{3}Adama na Vuzavaguɗu u dana ta̱ aza Yahuda n aza Urushelima:

\par }{\Q <<Kpa̱ra̱i a̱pula̱ka̱ a̱ ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ i yaꞋin vica̱Ꞌa̱ a̱ ubuta̱ wa awana ba.


\par }{\Q \VS{4}Ciɗatangi ka̱ci ka̱ ɗa̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB takpai unata wa̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza Yahuda n Urushelima.

\par }{\Q talo wupa u va̱ wa̱ ɗa̱nga̱ wa̱ɗa̱ tsa akina,

\par }{\QB ka̱ta̱ u kula̱ tsu na vuza u kufuɗa kukima̱ ba,

\par }{\QB adama a kagbanigbani ka̱ ɗa̱.>>


\par }{\SH Atakaci a uɓon u gaɗi
\par }
{\PP \VS{5}Dansai a Yahuda ka̱ta̱ i salaka aza a Urushelima, i dana.

\par }{\BB \par }
{\Q <<I lika̱ ishiyaun a̱ ka̱tsuma̱ ki iɗika dem

\par }{\QB Lapai una̱ ka̱u, ka̱ta̱ i dana,

\par }{\Q <Ɓolongi ubuta̱ ute, ka̱ta̱ tsu suma a kubana

\par }{\QB asuvu a̱ likuci yi ukanji.>


\par }{\Q \VS{6}Ɗengusa̱ urotu a kubana Sihiyona,

\par }{\QB Sumai, adama a wuma u ɗa̱, ka̱ta̱ i shamgba ba,

\par }{\Q adama a na mi ta̱ a̱ kutuka̱ n atakaci a uɓon gaɗi,

\par }{\QB m munuka ma̱ a̱bunda̱i.


\par }{\Q \VS{7}Kawu wu uta̱ ta̱ a̱ kura̱ ku ni,

\par }{\QB vuza munuka vu iɗika kakau u foɓuso ta̱ kuta̱,

\par }{\QB wu uta̱ ta̱ u ka̱sukpa̱ ta̱ ubuta̱ u ni

\par }{\Q adama a na u la̱nga̱sa̱ iɗika i ɗa̱

\par }{\QB likuci i ɗa̱ yi ta̱ o kokpo agali

\par }{\QB babu vuza.


\par }{\Q \VS{8}Adama nannai ukai akashi a kpalu,

\par }{\QB yaꞋin kpalu n i shika̱i,

\par }{\QB adama na wupa u gbangam u Vuzavaguɗu

\par }{\Q wi a kukpatala ku ka̱sukpa̱ tsu ba.>>


\par }{\BB \par }
{\MM \VS{9}Vuzavaguɗu u dana ta̱<<A kanna ka nanlo. Ngono n aza a gbagbaꞋin i ta̱ a kunamba utsura wa a̱ɗu. Ka̱ta̱ anan ganu a dagaza, ka̱ta̱ eneki tamkpamu a yaꞋan mereve.>>

\VS{10}Ɗa n danai, <<Vuzavaguɗu Ka̱shile mayun vu doro ta̱ uma a nampa n Urushelima, ana vu danai, <Wi ta̱ a kugaꞋan ɗa̱,> wannai ɗai tana otokobi ka gbatya ɗe eɗeku e le.>>


\par }{\PP \VS{11}A ayin a nanlo, i ta̱ a kudana uma a nampa n aza a Urushelima,<<Wunla̱i u gbani-gbani wi ta̱ a̱ kuta̱ a iɗika ka̱ta̱ u lapa uma a̱ va̱, ba adama a na u yelekpe le ko u bonoko le ciɗa ba,

\VS{12}wunla̱i u gbangam tsu nampa wi ta̱ a kuta̱ wa̱ va̱. Gogo na mpa ɗa vuza na u kukiɗaka le afada.>>


\par }{\Q \VS{13}La̱na̱ biꞋi, wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ an keleshu.

\par }{\QB Ekeke odoku a̱ ni an kabatalikpau,

\par }{\Q odoku e le a laꞋa ta̱ mashangi ilaɗi,

\par }{\QB ili ya atakaci i ɗa wa̱ a̱tsu, adama a na o kotso ta̱ n a̱tsu.


\par }{\Q \VS{14}Avu Urushelima takpa kagbanigbani ka na ki a̱ ka̱ɗu ka̱ nu,

\par }{\QB adama a na vi ciya̱ wishi.

\par }{\Q Ali wannai ɗai va kulyaꞋa kelime n kusheshe kagbanigbani ko yongo

\par }{\QB a̱ ka̱ɗu ka̱ nu?


\par }{\Q \VS{15}Adama a na ka̱la̱ka̱tsu kuta̱ ta̱ u Dan,

\par }{\QB ɗa ka dansai ukuna u wuya u na wi a̱ kuta̱ a kusan ku Ifiraimu.


\par }{\Q \VS{16}Dana uduniyan an wi lo a kuta̱wa̱,

\par }{\QB Dana aza a Urushelima,

\par }{\Q <<Aza a na i a̱ kutuka̱ yi n kuvon ka, i ta̱ a̱ kuta̱ a iɗika i daꞋin,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ka̱na̱ ku yaꞋanka aza a Yahuda kacaꞋa.


\par }{\Q \VS{17}Ka̱ta̱ a kanza Yahuza a̱ kuka̱ra̱Ꞌa̱ an ka̱pula̱ka̱,

\par }{\QB adama a na u yaꞋanka mu ta̱ ugbamukaci,

\par }{\Q Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\Q \VS{18}Ukuna u ɗa̱ u ɗa n kawuya

\par }{\QB u ronokoi ɗa̱ atakaci a nampa.

\par }{\Q Na ɗa ukoci u ɗa̱, kpamu wi ta̱ o kokpo n okono,

\par }{\QB a ɗa uwa ta̱ ali a̱ ka̱ɗu.>>


\par }{\SH Irimiya u na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ adama a uma a̱ ni
\par }
{\Q \VS{19}Atakaci a̱ va̱, atakaci a̱ va̱, mpa n sheɗeku ta̱ a ka̱tsuma̱ ka atakaci.

\par }{\QB Kai! ka̱ɗu ka̱ va̱ ki ta̱ a̱ kumuɗa̱.

\par }{\Q Ka̱ɗu ka̱ va̱ ki ta̱ a kulapa n a̱bunda̱i,

\par }{\QB mpa n kufuɗa kupaɗa bini ba,

\par }{\Q adama a na m pana ta̱ ciliki ci vishiyaun,

\par }{\QB m pana ta̱ izumgbi i kuvon


\par }{\Q \VS{20}Atakaci o kutono atakaci,

\par }{\QB likuci ya ra̱ka̱ yo okpo ta̱ una̱mgbi.

\par }{\Q nva̱li n va̱ dem n yaꞋan ta̱ una̱mgbi

\par }{\QB akashi a̱ utsutsu a̱ va̱ feu nannai.


\par }{\Q \VS{21}ali wannai ɗai ma kushamgba a kinda eleje o kuvon?

\par }{\QB N ciliki ci ishiyaun?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}<<Adama a na uma a̱ va̱ alau a ɗa,

\par }{\QB kpamu e yeve mu ba.

\par }{\Q muku n kavama n ɗa,

\par }{\QB Ele i n kuyeve ba.

\par }{\Q <E yeve ta̱ kuyaꞋan kawuya.>

\par }{\QB Ama e yeve tsu na a kuyaꞋan kasingai ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Ana n la̱na̱i aduniyan, ɗa me enei a ɗa babu ili, a ɗa lekeɗi,

\par }{\QB gaɗi kpamu, ɗa me enei babu kutashi.


\par }{\Q \VS{24}Ana n la̱na̱i nsansa, ɗa me enei n ɗa a̱ kugba̱ɗa̱sa̱,

\par }{\QB aginda kpamu a kubana n o bonoi.


\par }{\Q \VS{25}Ana n la̱na̱i, ɗa me enei ko vuma te u buwa lo ba,

\par }{\QB nnu kpamu feu n suma ɗe.


\par }{\Q \VS{26}Ana n la̱na̱i iɗika i singai, ɗa me enei i ɗa ra̱ka̱ yo okpoi ɗe akamba,

\par }{\QB ɗa likuci ra̱ka̱ yo okpoi agali

\par }{\QB e kelime ka Vuzavaguɗu adama a wupa u ni.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{27}Ili na Vuzavaguɗu u danai i ɗaɗa na.

\par }{\QB <<Iɗika ra̱ka̱ yi ta̱ o kokpo agali, ama mi a ku una i ɗa ra̱ka̱-ra̱ka̱ ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}<<Adama a ili i nampa uduniya wi ta̱ a kuyaꞋan kpalu,

\par }{\QB ka̱ta̱ gaɗi u lima̱na̱,

\par }{\Q adama a na n yaꞋan ta̱ kadanshi, ta tana ka ki nannai,

\par }{\QB N sheshe ta̱ ɗe i na ma kuyaꞋan, mi tana o kubono n kucina̱ ba.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Nu upani u kacaꞋa ko odoku n ka atain

\par }{\QB ka̱ta̱ likuci ra̱ka̱ i suma,

\par }{\Q Aza o yoku i ta̱ a kuꞋuwa a̱ a̱ra̱Ꞌa̱, ka̱ta̱ aza o yoku kpamu a kumba a nsansa,

\par }{\QB ka̱ta̱ likuci ra̱ka̱ i ɓoso,

\par }{\QB babu vuza na wi o kuyongo punu.


\par }{\Q \VS{30}Ama avu, agali,

\par }{\Q yi ɗa̱i i zuwai ɗa vu ukai ucanuku u singai mayin nannai,

\par }{\QB ali ɗa vu kalai ka̱ci ka̱ nu n ucanuku wa azanariya,

\par }{\QB ali ɗa vu dakakai kushinuku a̱ta̱nza̱ri a̱ a̱shi a̱ nu?

\par }{\Q Gbani ɗa vu lapulai ka̱ci ka̱ nu,

\par }{\QB ncigi n nu n goyo wu ta̱,

\par }{\QB ita̱ a̱ kula̱nsa̱ wuma u nu.


\par }{\Q \VS{31}M pana ta̱ malapa mu una̱ tsu vuka va̱ a̱ga̱nda̱ a limata,

\par }{\QB a ciꞋinki tsu vuka va̱ a̱ga̱nda̱ a maku ma iyain,

\par }{\Q ma̱shi ma nkere n Sihiyona a kuꞋinka n utsura,

\par }{\QB U ba̱rukpa̱i ekiye a̱ ni a̱ ma̱shi n u danai,

\par }{\Q <<Ɓoɓou, mi ta̱ a̱ kuꞋuwa e kelime ka aza a̱ ma̱ga̱la̱ka̱.>>




\par }\Chap{5}{\SH Aza Urushelima a iwain ku ka̱sukpa̱ unushi u le
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ɗa Ka̱shile ka danai, ka̱ra̱Ꞌi uye wu Urushelima ra̱ka̱,

\par }{\QB yi indana ka̱ta̱ i la̱na̱.

\par }{\Q i la̱na̱ ubuta̱ ra̱ka̱, ye ene

\par }{\QB ko ya̱ kuciya̱ vuma,

\par }{\Q vu usuɓi,

\par }{\QB vuza na u tsu yaꞋan kasingai,

\par }{\Q adama na n cinukpaka yi unushi u ni.


\par }{\Q \VS{2}Ko a na a tsu dana, <<N kucina ta̱ n Ka̱shile>>

\par }{\QB mayun ɗa ba, a kucina a uwa ɗa le.


\par }{\Q \VS{3}Vuzavaguɗu a̱shi a̱ nu kamayun kaꞋa i a̱ kula̱nsa̱ ba?

\par }{\Q Avu vu lapa le ta̱,

\par }{\QB ama a pana usuɗukpi ba,

\par }{\Q vu gbara le ta̱,

\par }{\QB ama ɗa a iwain kusabaꞋa. Ele a iwain kulapula ida̱shi i le.

\par }{\Q ɗa a kpanduki a̱ɗu e le an katali,

\par }{\QB ɗa a iwain kushika̱ unushi u le.


\par }{\Q \VS{4}Ɗa n danai,<<Uma a nampa aza a unambi a ɗa,

\par }{\QB ele alau a ɗa,

\par }{\Q adama a na ele e yeve uye u Vuzavaguɗu ba

\par }{\QB e yeve tana feu kasingai ka̱ Ka̱shila̱ ba.


\par }{\Q \VS{5}Adama a nannai mpa n kubana ta̱ wa aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱

\par }{\QB ka̱ta̱ n yaꞋanka le kadanshi,

\par }{\Q adama na ele e yeve ta̱ uye u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB e yeve ta̱ kasingai ka̱ Ka̱shile.>>

\par }{\Q Ama ra̱ka̱ le ɗa o ɓolongi una̱ ɗa o koɗoi kogboro ka,

\par }{\QB ɗa a̱ ba̱ɗa̱i ikani ya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Adama a nannai kawu wi ta̱ a̱ kuta̱ a̱ kutsun ka̱ta̱ u takuma le,

\par }{\QB kanama ki ta̱ a̱ kuta̱ e meremune ka̱ta̱ wu una le.

\par }{\Q ma̱kunzukunzu mo bopo ta̱ a kinda likuci i le,

\par }{\QB Yaba dem na wu uta̱i a̱ ka̱tsuma̱ ke le, i ta̱ a kukara yi ka̱ta̱ e wejeleshe yi,

\par }{\Q adama a na unushi u le u yimkpa ta̱ n a̱bunda̱i.

\par }{\QB ushirikpi u le u tsurakpa ta̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}<<Nini ɗai n kucinukpaka ɗa̱ unushi u ɗa̱?

\par }{\QB Muku n nu n ka̱sukpa̱ mu ta̱

\par }{\QB kpamu ɗa a kucinai n a̱ma̱li a na i n wuma ba.

\par }{\Q cina tana n nekei le ilikulya a lyaꞋa a̱ cuwa̱,

\par }{\QB n nannai dem ɗa o tonoi a̱ma̱li o yoku

\par }{\QB ɗa a uwai a iꞋuwa ya a shakanlai.


\par }{\Q \VS{8}Ɗa ucuwi u laꞋi le a̱bunda̱i ɗa okpoi a mazamanai ma̱ a̱ma̱ci.

\par }{\QB Yaba dem u bonoi a kuzama vuka vu toku.


\par }{\Q \VS{9}Ashe u gaꞋan n neke le atakaci adama a ili i nampa ba?

\par }{\QB Vuzavaguɗu u dansai,

\par }{\Q Ashe mpa ma kutsupaka ka̱ci ka̱ va̱

\par }{\QB adama a icuꞋu yi uduniyan i nampa ba?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}<<Kumbai, ka̱ta̱ i gaɗukpa gaɗi va acaka a̱ ni ka̱ta̱ i kapa a ɗa,

\par }{\QB ama ka̱ta̱ i kotso a ɗa ra̱ka̱-ra̱ka̱ ba,

\par }{\Q kapai acaka a̱ ni,

\par }{\QB adama na ele aza a Vuzavaguɗu a ɗa ba.


\par }{\Q \VS{11}Adama na kpaꞋa ki Isaraila n kpaꞋa ku Yahuda

\par }{\QB a yaꞋanka mu ta̱ unambi wu usuɓi n a̱bunda̱i, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\Q \VS{12}Adama na a yaꞋanka ta̱ Vuzavaguɗu aꞋuwa,

\par }{\QB a danai <Wi a kuyaꞋan ili ba,

\par }{\Q babu atakaci a na a̱ kuciya̱ tsu,

\par }{\QB ko tana tsu ene kotokobi ko ma̱dukpa̱.


\par }{\Q \VS{13}Eneki a ra̱ka̱ i ta̱ o kopko wunla̱i,

\par }{\QB kadanshi ka̱ Ka̱shile ki punu we le ba.

\par }{\Q Nannai feu a kuyaꞋan ke le.> >>


\par }{\SH Vuzavaguɗu u salai afada
\par }
{\Q \VS{14}Adama a nannai, ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile MalaꞋimili u danai,

\par }{\QB adama a na uma a yaꞋan ta̱ kadanshi ka nampa,

\par }{\Q la̱na̱ n kuzuwa ta̱ kadanshi ka̱ va̱ a̱ una̱ u nu ka̱ta̱ kokpo akina,

\par }{\QB ka̱ta̱ uma a nampa a okpo nɗanga, nɗanga n na akina o kusongu.


\par }{\Q \VS{15}La̱na̱ a̱ɗa̱ aza a Isaraila, mi ta̱ a̱ kutuka̱ ɗa̱

\par }{\QB n uduniyan na ɗe daꞋangi u na u kushilika̱ n a̱ɗa̱, ɗaɗa i na Vuzavaguɗu dansai,

\par }{\Q uduniyan u ɗa u na wi n ugbami wa asuvu

\par }{\QB uduniyan u ɗa u na wi ali ayin a tsukaya,

\par }{\Q uduniyan u ɗa u na i yevei kelentsu ka̱ ni,

\par }{\QB babu kpamu vuza na wi e kuyeve i na i a kudansa.


\par }{\Q \VS{16}Majiki me le mi ta̱ u ɓa̱iwi an kasaun,

\par }{\QB dem vule afuɗi o kuvon a ɗa.


\par }{\Q \VS{17}I ta̱ a kulyaꞋa ashina a̱ ɗa̱ n ilikulyaꞋa i ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a una muku mo olobo n ɗa̱ n nkere n ɗa̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ o kotso ushiga wu nlala n ɗa̱ n wa anaka a̱ ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a lyaꞋa itacishi ya ashina a nɗanga a̱ ɗa̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ likuci yi nshilya n ɗa̱ n na i nekei a̱ɗu

\par }{\QB a una i ɗa n otokobi.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{18}<<Ama ko a ayin a nanlo, mi a kuna ɗa̱ ra̱ka̱-ra̱ka̱ ba. Vuzavaguɗu u dansai,

\VS{19}Ama ɗa baci uma a̱ ɗa̱ ecei ɗa̱, <Yiɗa̱i i zuwai ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ ɗa̱ ki a kuyaꞋanka tsu ili i nampa ra̱ka̱?> Ka̱ta̱ i dana le, <Tsu na i ka̱sukpa̱i mu ɗa i ka̱na̱i kutono omoci a̱ a̱ma̱li a iɗika i ɗa̱, nannai ɗa i kuga̱nda̱ka̱ omoci a na i a iɗika i na yi i ɗa̱ ba.> >>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Dansai ukuna u nampa a kpaꞋa ku Yakubu,

\par }{\QB Salai ka a̱ likuci i Yahuda.


\par }{\Q \VS{21}<<Zuwai atsuvu i pana ukuna u nampa,

\par }{\QB a̱ɗa̱ alau n ajarishi a uma,

\par }{\QB aza a na i n a̱shi e kene ama e ci ene ba,

\par }{\QB aza a na i n atsuvu a kupana ama a tsu pana ba.


\par }{\Q \VS{22}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ashe u gaꞋan i pana wovon u va̱ ba?

\par }{\QB Ashe u gaꞋan i jeꞋeke ikyamba e kelime ka̱ va̱ ba?

\par }{\Q Mpa ɗa n zuwai kayala kokpoi kure ku mala,

\par }{\QB kure ku na kokpoi mayun a kufuɗa kupasa ku ɗa ba,

\par }{\Q ko aɓau a̱ ɗa̱nga̱ baci, a kufuɗa a pasa ba,

\par }{\QB ko an wo okpoi a̱ tsu ka̱na̱ ta̱ yura̱, ama i kufuɗa a pasa ba.


\par }{\Q \VS{23}Ama uma a nampa i ta̱ n ugbamiwasuvu n ugbamukaci kpamu a̱ka̱ra̱shi aɗa,

\par }{\QB ele a̱ ka̱sukpa̱ mu ta̱, ɗa a yaꞋin nwalu n le.


\par }{\Q \VS{24}A̱ɗu e le a tsu dana

\par }{\QB <YaꞋan tsu pana wovon u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu ba,

\par }{\Q a̱yi na u tsu neke tsu mini ayin

\par }{\QB a̱ lyushi n irana,

\par }{\Q ka̱ta̱ u neke tsu kpamu ayin a vukyaꞋa.>


\par }{\Q \VS{25}Unushi u ɗa̱ u pece ɗa̱ ta̱ n ili i nampa.

\par }{\QB Unushi u ɗa̱ kpamu u sa̱nka̱ ɗa̱ ta̱ kasingai.


\par }{\Q \VS{26}Adama a na uma a kavama i ta̱ punu a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ va̱,

\par }{\QB o tsu bopo ta̱ an aza na a zuwakai maza adama a na e reme nnu.

\par }{\Q A zuwai maza,

\par }{\QB ɗa e remei uma.


\par }{\Q \VS{27}An mabana tukpa nu nnu,

\par }{\QB ta feu iꞋuwa i le yi tukpa m modoruko nannai,

\par }{\Q i ɗaɗa i zuwai ɗa okpoi aza a uciyi wa̱ a̱bunda̱i,


\par }{\QB \VS{28}ɗa a yaꞋin ikyamba ɗa a tasai.

\par }{\Q kagbanigbani ke le ki n uteku ba,

\par }{\QB a ci kiɗa afada a usuɓi ba,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱ la̱nga̱sa̱ mkpan adama a na a lapula ka̱ci ke le,

\par }{\QB kpamu a̱ tsu ɓa̱nka̱ aza a unambi a̱ ubuta̱ wa afada ba.


\par }{\Q \VS{29}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ashe u gaꞋan n takacika le adama a ili i nampa ba?

\par }{\QB Kpamu ashe u gaꞋan n tsupaka kaci ka̱ va̱ ukuna

\par }{\QB adama uduniyan tsu nampa ba?>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{30}A yaꞋan ta̱ ili i gbani-gbani n ili wovon

\par }{\QB a iɗika


\par }{\Q \VS{31}Eneki a yaꞋan ta̱ kene ka aꞋuwa,

\par }{\QB anan ganu kpamu a kulyaꞋa tsugono n utsura u ka̱ci ke le,

\par }{\Q uma a̱ va̱ kpamu ta a cigai nannai,

\par }{\QB ama yiɗa̱i ya kuyaꞋan ɗa baci ukoci u ta̱wa̱i?




\par }\Chap{6}{\SH A kanzai Urushelima
\par }
{\Q \VerseOne{1}A̱ɗa̱ aza a Bayami, sumai adama a na i laꞋaka n wuma u ɗa̱,

\par }{\QB sumai i ka̱sukpa̱ Urushelima.

\par }{\Q Ka̱ta̱ i lika̱ ishiyaun a Tekowa,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ɗengusa̱ urotu a Betu-hakeremu,

\par }{\Q adama a na ma̱da̱ka̱ ma̱ uta̱ ta̱ uɓon ugaɗi u ka̱na̱ ta̱ uye a kuta̱wa̱.

\par }{\QB koɓolo n atakaci a̱bunda̱i.


\par }{\Q \VS{2}Avu ka̱ɗu ka̱va̱ Urushelima,

\par }{\QB avu ɗa ubuta̱ u singai u kaguɓa,

\par }{\Q ama mi ta̱ a ku una wu.


\par }{\Q \VS{3}Nguɓi mi ta̱ a̱ ku uta̱ koɓolo n ushiga wu nlala u le adama a̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ shikpa̱ a̱pa̱m e le wa̱ ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ a lina, yaba dem n ubuta̱ u ni.


\par }{\Q \VS{4}<<Foɓuso kuvon adama a̱ ni,

\par }{\QB ɗa̱nga̱i, adama a na ci shilika̱ n ele kanna a kaci.

\par }{\Q ili ya atakaci i ɗa wa̱ tsu, adama a na kanna ka ka̱ yikpa̱ ta̱,

\par }{\QB ubuta̱ kpamu a̱ yimba̱na̱.


\par }{\Q \VS{5}Ɗa̱nga̱i, adama a na tsu bankai kuvon n kayin

\par }{\QB ka̱ta̱ tsu la̱nga̱sa̱ nshilya n ni.>>


\par }{\Q \VS{6}Adama a na Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dana ta̱.

\par }{\Q <<Kapai nɗanga n ni i taɗuku a iɗika,

\par }{\QB ɗa̱ngusa̱ nshilya n kayala adama a Urushelima.

\par }{\Q mayun ɗa a takacika likuci i nampa,

\par }{\QB adama a na ko koyoku i punu n kaꞋa ba, sai modoruko.


\par }{\Q \VS{7}Uteku tsu na kayinva ka̱ tsuwa̱ mini ma̱ ni,

\par }{\QB ta feu u tsuwa̱ ka gbani-gbani ka̱ ni nannai,

\par }{\Q uma a pana ta̱ arabali a̱ vishili, n munuka ma̱ ni

\par }{\QB kanna lakam mi ta̱ e kene untsu a̱ ni e kelime ka̱ va̱.


\par }{\Q \VS{8}Pana odoki a̱ va̱, avu Urushelima,

\par }{\QB ta lo ma kuta̱wa̱ ma̱ shirikpa̱ka̱ ɗa̱ adama a unata u ɗa̱,

\par }{\Q ta lo ma kuta̱wa̱ mo bonoko ɗa̱ agali,

\par }{\QB iɗika i na yi ko vuza.>>


\par }{\Q \VS{9}Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dana ta̱,

\par }{\Q <<I ta̱ a kuɗaya kagimi ka aza a Isaraila a na a buwai

\par }{\QB tsu na a tsu ɗaya kashina ki itacishi,

\par }{\Q u ba̱ra̱kpa̱ kukiye ku ni

\par }{\QB a acaka.>>


\par }{\Q \VS{10}U yayi ma kuyaꞋan kadanshi ka̱ta̱ m ɓarangu,

\par }{\QB adama a na a pana?

\par }{\Q Adama a na atsuvu e le a kpanduku ta̱,

\par }{\QB a tsu pana ba,

\par }{\Q kadanshi ka Vuzavaguɗu ko okpo ta̱ ili yi ishikushi we le,

\par }{\QB ka buwa le ili i mali kpamu ba.


\par }{\Q \VS{11}Adama a nannai, mi ta̱ tukpa n wupa u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB moꞋuta̱ n kuka̱na̱ uɗa.

\par }{\Q <<Tsuwa̱n ta̱ u ɗa a̱ muku n na mi a uye,

\par }{\QB n ubuta̱ u koɓolo ka a̱ɗa̱nga̱ni feu.

\par }{\Q I ta̱ e kureme ali n amaci,

\par }{\QB aza gba̱ra̱gba̱ra̱ nu nkoshi ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{12}I ta̱ e kuneke aza a yoku i uwa i le,

\par }{\QB n ashina le koɓolo n amaci e le,

\par }{\Q adama nampa mi ta̱ a kuba̱rukpa̱ ekiye a̱va̱,

\par }{\QB n yaꞋin tsurala n aza a ida̱shi i likuci,>>


\par }{\QR mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\par }{\Q \VS{13}<<Ili i na i gita̱i a vuza kenu, ali a kubana a vuzagbayin,

\par }{\QB yaba dem wi ta̱ a mali ma kalya,

\par }{\Q i na i gita̱i a eneki ali kubana u anan ganu,

\par }{\QB yaba dem kayaꞋin ka uwa kaꞋa.


\par }{\Q \VS{14}O potsotongu ta̱ untsu a uma a̱va̱ gaɗi-gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ka̱na̱ kudana,<Ma̱ta̱na̱, ma̱ta̱na̱,>

\par }{\QB kpamu babu ma̱ta̱na̱.


\par }{\Q \VS{15}A yaꞋan ta̱ ili i wono, ɗa kpamu a yaꞋin ili yi unata.

\par }{\QB A̱ a̱, a pana wono ba, ko kenu.

\par }{\QB ele e yeve uteku tsu na a̱ ku za̱lika̱ aci ba.

\par }{\Q Adama nannai i ta̱ a kuyikpa̱ a ka̱tsuma̱ ka aza a na a̱ yikpa̱i,

\par }{\QB a makyan mana baci n takacikai le i ta̱ kuyaꞋan uvakangi,>>


\par }{\QR mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<Shamgbai a nsanji ma uye i la̱na̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ye ece uye u kuku,

\par }{\Q ubuta̱ u na uye usingai wi, ka̱ta̱ i tono uɗa,

\par }{\QB adama a na i ciya̱ wuvuki a̱ɗu a̱ɗa̱.

\par }{\Q Ama ɗa a danai <A̱tsu ci o kutono u ɗa ba.>


\par }{\Q \VS{17}Ɗa n zuwakai ɗa̱ aza kindi, ɗa n danai le,

\par }{\QB <zuwai atsuvu, i pana ciliki tsu vi vishiyaun.>

\par }{\Q Ama ɗa a danai, <A̱ tsu ci a kuzuwa atsuvu tsu pana ba.>


\par }{\Q \VS{18}Adama a nannai panai, a̱ɗa̱ uduniya,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ɗa̱ uma i yeve i na ya kuta̱wa̱ ya kuciya̱ a̱ɗa̱.


\par }{\Q \VS{19}Panai, a̱ɗa̱ aduniyan, la̱na̱i, mpa mi ta̱ a kutuka̱ n uma a nampa n atakaci,

\par }{\QB adama a katsupu ka ili gbani-gbani i na a yaꞋin,

\par }{\Q adama a na a iwan ta̱ kupana kadanshi ka̱va̱.

\par }{\QB kpamu ɗa a iwain ku tono wila̱ uva̱.


\par }{\Q \VS{20}Teɗai ugaꞋin wi ili ma̱gula̱ni i na yi uta̱i a̱ likuci i Sheba,

\par }{\QB ko kpamu nkungu ma uyoꞋo a̱ likuci i daꞋin?

\par }{\Q KuneꞋe ku kusongu ku ɗa̱ mi a kisa ba,

\par }{\QB alyuka a̱ɗa̱ kpamu n ciga ba.


\par }{\Q \VS{21}Adama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱

\par }{\Q <La̱na̱, mpa n kuzuwa ka ta̱ uma a nampa,

\par }{\QB ili ma̱ta̱ɗa̱ i na ya kuzuwa le a̱ yikpa̱,

\par }{\Q kesheku n maku ma̱ ni,

\par }{\QB toku n ka̱ja̱Ꞌa̱ ka̱ ni i ta̱ a ku kuwa̱ koɓolo.> >>


\par }{\Q \VS{22}Vuzavaguɗu u dana ta̱,<<La̱na̱, uduniyan u yoku u ɗa lo a̱ kuta̱wa̱ a iɗika yi uɓon u gaɗi,

\par }{\QB uduniyan u gbayin u yoku u ɗa u ɗa̱nga̱i a uteku wa aduniyan adama a kuvon.


\par }{\Q \VS{23}A ɗika ta̱ utan koɓolo nsara,

\par }{\QB uma agbanigbani aɗa i n asuvayali ba,

\par }{\QB yura̱ i le yi ta̱ adanshi yura̱ i mala i ɗa,

\par }{\Q i ta̱ gaɗi vo odoku,

\par }{\QB ufoɓushi an aza a na o foɓushi kuvon,

\par }{\QB adama a̱ nu avu Sihiyona.>>


\par }{\Q \VS{24}Tsu pana ta̱ arabali e le,

\par }{\QB ɗa ikyamba i tsu i kuwa̱i,

\par }{\Q atakaci a ka̱na̱ tsu ta̱,

\par }{\QB n mɓa̱la̱ tsu vuka va̱ a̱ga̱nda̱.


\par }{\Q \VS{25}Ka̱ta̱ tsu uta̱ a kubana ashina ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ tsu wala uye wa nwalu ba,

\par }{\Q adama a na vurala va vita̱ n kotokobi,

\par }{\QB wovon kpamu u ka̱na̱ ta̱ ubuta̱ dem.


\par }{\Q \VS{26}A̱ɗa̱ uma a̱va̱, ukai aminya a kpalu,

\par }{\QB ka̱ta̱ i puɗa̱la̱ ka̱ci ka̱ɗa̱ n kokomo,

\par }{\Q shika̱i wuya wuya tsu na a tsu shika̱ adama a maku mete,

\par }{\QB na̱mgbi ka̱tsuma̱ ka̱u,

\par }{\Q adama a na babu uyevi ɗa vuza munuka,

\par }{\QB u kuta̱wa̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{27}<<Avu Irimiya n bonoko wu ta̱ vuza vu na u kukondo uma a̱va̱,

\par }{\QB adama a na vu yeve usuɓi u uma a̱va̱.


\par }{\Q \VS{28}Ele ra̱ka̱ aza ugbamukaci aɗa,

\par }{\QB a̱ kuka̱ra̱sa̱ n a dansai kavama,

\par }{\Q i ta̱ n utsura an vuyum vishili n vu lima̱.

\par }{\QB dem vu le uma a kavama aɗa.


\par }{\Q \VS{29}A̱ fa̱la̱i akina ka̱u,

\par }{\QB adama na utuka̱ dalma,

\par }{\Q na lo dem atakaci a gbani aɗa,

\par }{\QB adama a na utuka̱ aza agbanigbani a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ va̱ ba.


\par }{\Q \VS{30}E ci ɗeke le ta̱ azurufa agbanigbani,

\par }{\QB adama a na mpa Vuzavaguɗu iwan le ta̱.>>




\par }\Chap{7}{\SH Ka gbani-gbani a iɗika
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u yaꞋin kadanshi n Irimiya, u danai,

\VS{2}<<Bana vu shamgba a utsutsu u kpaꞋa ku Vuzavaguɗu, ka̱ta̱ vu salaka le kadanshi ka nampa, vu dana. Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu a̱ɗa̱ aza a Yahuda ra̱ka̱ a na a tsu uwa n utsutsu u nampa adama a na a cikpa Vuzavaguɗu.

\VS{3}Na ɗa ili i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila ka danai. Lapulai uye u ɗa̱ n kuyongo ku ɗa̱, mi ta̱ a̱ ku ka̱sukpa̱ ɗa̱ ta̱ i da̱sa̱ngu punu a̱ ubuta̱ u nampa.

\VS{4}Ka̱ta̱ i zuwa katsura n kadanshi ka̱ ma̱ya̱nsa̱ka̱ ka nampa, i a kudansa. <Na ɗa A̱Ꞌisa̱ a gbayin a Vuzavaguɗu, A̱Ꞌisa̱ a gbayin a Vuzavaguɗu, A̱Ꞌisa̱ a gbayin a Vuzavaguɗu.>


\par }{\PP \VS{5}<<Mayun ɗa baci i lapulai uye u ɗa̱ n kuyongo ku ɗa̱, i yaꞋankai itoku i ɗa̱ afada e mejege,

\VS{6}ɗa baci i doroi omoci, nu mkpan n agapa ba. Ɗa baci i tsuwa̱in mpasa ma aza a babu unushi a̱ ubuta̱ u nampa ba, ɗa baci kpamu i tono a̱ma̱li a na a ku uka ɗa̱ usa̱n ba,

\VS{7}mi ta̱ a̱ ku ka̱sukpa̱ ɗa̱ i da̱sa̱ngu a̱ ubuta̱ u nampa, iɗika i na n nekei ikaya i ɗa̱ ko wannai.


\par }{\PP \VS{8}<<Ama, ɗanna i zuwai katsura n kadanshi ka̱ ma̱ya̱nsa̱ka̱ ka na ki ukuna u gbani.

\VS{9}Yi ta̱ a kuyaꞋan uboki, n munuka, i yaꞋan tsugbani n aꞋuwa, yi ta̱ o kusongu ku ka̱ma̱li ka Balu ili i ma̱gula̱ni, i ka̱na̱i kutono a̱ma̱li a na i yevei ba,

\VS{10}ka̱ta̱ i ta̱wa̱ i shamgba e kelime ka̱ va̱ a kpaꞋa ku nampa, ku na e ci ɗeke n kula ku va̱, i dana, <Ci ciya̱ ta̱ wishi.> Adama a na ci lyaꞋa kelime n kuyaꞋan ili yu unata koci?

\VS{11}E kene ku ɗa̱ kpaꞋa ku nampa ka, ku na e ci ɗeke n kula ku va̱ ku bono ta̱ ubuta̱ u kusheɗeku wo oboki? La̱na̱, mpa n ka̱ci ka̱ va̱ me ene ta̱, Vuzavaguɗu u dansai.

\VS{12}Banai gogo na a kpaꞋa ku va̱ Shilo, ubuta̱ u na n zuwai kula ku va̱ kuyongo n ugiti, ka̱ta̱ ye ene i na n yaꞋankai ku ɗa adama a ka gbani-gbani ka uma a Isaraila.

\VS{13}Vuzavaguɗu u danai, ana yi a kuyaꞋan ili i nampa ra̱ka̱, n ka̱na̱ ta̱ kuyaꞋanka ɗa̱ kadanshi, ama i panaka mu ba, n ɗeke ɗa̱ ta̱ ama yu ushuku mu ba,

\VS{14}adama a nannai, ili i na n yaꞋanka Shilo ɗaɗa n kuyaꞋanka kpaꞋa ku na e ci ɗeke n kula ku va̱, ku na i zuwakai katsura, ubuta̱ u na n nekei ɗa̱ n ikaya i ɗa̱.

\VS{15}Mi ta̱ o kuloko ɗa̱ e kelime ka̱ va̱, tsu na n lokoi i toku i ɗa̱ ra̱ka̱, kumaci ku Ifiraimu.


\par }{\PP \VS{16}<<Avu tankpamu Irimiya, ka̱ta̱ vu yaꞋanka uma a nampa avasa ko vu yaꞋan ufolu adama e le ba, adama a na mi a kupanaka wu ba.

\VS{17}Vi e kene i na i a kuyaꞋan a̱ likuci kakau i Yahuda n uye ugbain wu Urushelima ba?

\VS{18}Muku o kuɓolongu nɗanga, isheku a kuzuwa akina, a̱ma̱ci a kusatara kiya adama a na a yaꞋanka ka̱ma̱li ka na e ci ɗeke Egbere vu gaɗi, emeshe. kuɗarukpaka a̱ma̱li o yoku ma̱kya̱n, adama a na a zuwa mu wupa.

\VS{19}Vuzavaguɗu u danai, ama mpa ɗa yi a kuzama vishili ba? Ka̱ci ke le ka i a kuyaꞋanka ba, adama a na i ta̱ o ko okpo n wono.

\VS{20}Adama a nannai, Vuzavaguɗu Ka̱shila̱ u dana ta̱, n kutsuwa̱n ta̱ wupa u va̱ n asuvusuɗukpi a̱ va̱ a̱ ubuta̱ u nampa, u vuma m manama, a nɗanga n kakamba n ili i kashina. Yi ta̱ a̱ kuka̱na̱ akina kpamu ko vuza na u kukima̱ a ɗa.>>


\par }{\PP \VS{21}Vuzavaguɗu MalaꞋimili, Ka̱shile ki Isaraila ka danai. <<Doki kuneꞋe ku kusongu ku ɗa̱, i takuma inyama.

\VS{22}Adama a na a kanna ka na mu uta̱ka̱i ikaya i ɗa̱ a iɗika i Masar, n yaꞋan ka danshi n e le ko n neke le kadanshi a ukuna u kuneꞋe ku kusongu ko alyuka ba.

\VS{23}Ama n dana le ta̱ ukuna u nampa,<Tonoi kadanshi ka̱ va̱, ka̱ta̱ mpa mo okpo Ka̱shile ka̱ ɗa̱, a̱ɗa̱ tankpamu yi okpo uma a̱ va̱. Ka̱ta̱ i wala a uye u na n danai ɗa̱ dem, adama a na ugaꞋan ɗa̱ mayin.>

\VS{24}Ama ɗa a iwain kupana, a̱ kpa̱ɗa̱i kuzuwaka mu atsuvu, ɗa a̱ ka̱na̱i kutono kusheshe ku le n uye wu ugbamukaci u le, ɗa a kucikpa o bonoi ka̱ca̱pa̱ a na a kubana kelime.

\VS{25}Ali kanna ka na ikaya i ɗa̱ i ka̱sukpa̱i iɗika i Masar a̱ kuta̱wa̱ anana, n suꞋuku le ta̱ eneki a̱va̱ ra̱ka̱ a kanna lakam.

\VS{26}N nannai dem a panaka mu ba, ko a zuwaka mu atsuvu, ama ɗa a kpanduki a̱ɗu e le a yaꞋin ka gbani-gbani ka na ka laꞋi isheku i le.


\par }{\PP \VS{27}<<Adama a na, vi ta̱ a kudana le ukuna u nampa ra̱ka̱, ama a kupana ba. vi ta̱ a kuɗeke le, ama i a̱ kushuku ba.

\VS{28}Ka̱ta̱ vu dana le, <Nava e le ɗa uduniyan u na u kpa̱ɗi kushuku n kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ke le, kpamu ushuku n ugbari ba, ɗa a iwain kamayun, kamayun ki una̱u le ba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}<< <Punai a̱nji aci a̱ɗa̱ i taɗuku,

\par }{\QB ka̱ta̱ i yaꞋan kpalu a aginda a na i ni ili ba,

\par }{\Q adama a na Vuzavaguɗu u iwan ta̱

\par }{\QB muku n ayin a nampa, adama a wupa u ni.>


\par }{\SH Ka̱ra̱Ꞌa̱ ka makiɗaka
\par }
{\PP \VS{30}<<Adama a na aza a Yahuda a yaꞋan ta̱ ka gbani-gbani a a̱shi a̱ va̱. Vuzavaguɗu u dansai. A shikpa̱i ili yu unata i le a kpaꞋa ku va̱ ku na a ci ɗeke n kula ku va̱, adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ ku ɗa.

\VS{31}Ɗa a maꞋin katalikalyuka ka na e ci ɗeke Tofetu punu a ka̱ra̱Ꞌa̱ ko kolobo ka Hinomu adama a na o songu muku n le, nkere n olobo akina, mpa n zuwa le a yaꞋan ili i nanlo ba. Ko yi a̱ ka̱ɗu ka̱ va̱ ba.

\VS{32}Adama a nannai la̱na̱, kanna ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, ka na o kudoku e ɗeke ubuta̱ u nanlo Tofetu ba, ko tana odoku e ɗekei ka̱ra̱Ꞌa̱ ko kolobo ka Hinomu ba, ama i ta̱ e ku ɗekei ka̱ra̱Ꞌa̱ ka makiɗaka, adama a na ta punu a̱ kuciɗa̱ngu uma n a̱bunda̱i a Tofetu, ali a namba ubuta̱.

\VS{33}Ka̱ta̱ even a ikyamba i uma a nampa okpo ilikulyaꞋa yi nnu n nyama i kakamba, kpamu babu vuza na u kuloko le.

\VS{34}Ka̱ta̱ n sa̱nka̱ ma̱za̱nga̱ mi ishipa, m ma̱za̱nga̱ ma vuza vuka vu savu m mavuka vu savu a iɗika i Yahuda n uye u Urushelima, adama a na iɗika ya yi ta̱ o kokpo agali.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}<<A ayin a nanlo, Vuzavaguɗu u dana ta̱, kanna ki ta̱ lo a ku ta̱wa̱, ka na a̱ kutuka̱ n etele o ngono ma Yahuda, n etele aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ ni, n etele a anan ganu a̱ ni, n etele e eneki a̱ ni koɓolo n etele aza a na i punu ida̱shi a Urushelima asaun e le.

\VS{2}@@@@@@@Ka̱ta̱ ecikpe a ɗa a kanna, n wotoi, n e keteshe ki ili gaɗi ra̱ka̱, i na i a kuciga ɗa kpamu a yaꞋin kai a̱ ga̱nda̱, i na o tonoi, ni i na kpamu a̱ la̱nsa̱i ɗa kpamu o tonoi. I a ku ɓolongu a ɗa ba bele a ciɗa̱ngu a ɗa. Ama i ta̱ a̱ ku ka̱sukpa̱ le okpo tsa a̱ wuya̱n.

\VS{3}Aza na a buwai n wuma a ka̱tsuma̱ ka aza gbani-gbani a nam pa i ta̱ a kudana u lata̱ tsu kuwa̱ a ubuta̱ dem u na n lokoi le, mpa Vuzavaguɗu MalaꞋimili mpa ɗa n dansai.


\par }{\SH Unushi n afada
\par }
{\Q \VS{4}<<Ka̱ta̱ vu dana le, Vuzavaguɗu u dana ta̱

\par }{\Q Ɗa baci vuma u yikpa̱i, u tsu ɗa̱nga̱ kpamu ba?

\par }{\QB Ɗa baci vuza u ɗa̱skpa̱i uye, u tsu bono kpamu ba?


\par }{\Q \VS{5}Yiɗa̱i i zuwai ɗa uma a na mpa a ɗa̱skpa̱i uye

\par }{\QB o bonoi n ka̱ca̱pa̱ ra̱kura̱ka̱?

\par }{\Q Ushuki n ka uwa,

\par }{\QB ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i ku bono.


\par }{\Q \VS{6}N mpa ɗa ta̱ bini ɗa n zuwai atsuvu n pana,

\par }{\QB ama babu vuza na u dansai kamayun,

\par }{\Q babu vuza na wushuki n unushi u ni,

\par }{\QB u dana, <Yiɗa̱i n yaꞋin?>

\par }{\Q Yaba dem wi ta̱ a ma̱la̱ki ma ka̱ci ka̱ ni,

\par }{\QB an kodoku kana ka sapai kaci a ku uwa ubuta̱ u kuvon.


\par }{\Q \VS{7}Ko koborou a ci imkpi gaɗi ke yeve ta̱

\par }{\QB ayin a̱ ni,

\par }{\Q n moɗoi, n mashangi koɓolo n matapambara,

\par }{\QB ma tsu yeve ta̱ ayin o kubono e le,

\par }{\Q Ama uma a̱ va̱ e yeve ba.

\par }{\QB e yeve wila̱ u Vuzavaguɗu ba.


\par }{\Q \VS{8}<<Nini ɗa i kudana,<Ya kudana tsu ɗa̱nga̱,

\par }{\QB kpamu wila̱ u Vuzavaguɗu u ɗana koɓolo n a̱ tsu>?

\par }{\Q Wa ɗe tana macaka mi iɗani ma aza uwa

\par }{\QB mo bonoko ka ukuna wa a uwa.


\par }{\Q \VS{9}A za ugboji wono i ta̱ okokpo n wono,

\par }{\QB I ta̱ a kudagaza, ka̱ta̱ a laza n a̱ le,

\par }{\Q Adama na a iwan ta̱ kadanshi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB nannai va ugboji we ene u ɗa i nu ɗa?


\par }{\Q \VS{10}Adama nannai, n ku ɗika ta̱ amaci e le n neke aza yoku,

\par }{\QB ka̱ ashina e le kpamu n neke a ɗa i rala i le,

\par }{\Q adama na i na i ɗikai a vuza kenu ali a kubana a vuzagbayin vu le,

\par }{\QB yaba dem vuza kalya a ɗa,

\par }{\Q i na i ɗikai a eneki ali a kubana i ganu i le,

\par }{\QB yaba dem ka yaꞋin ka uwa kaꞋa.


\par }{\Q \VS{11}O potsotongu ta̱ untsu a uma a̱ va̱ gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ kudana <Ma̱ta̱na̱, ma̱ta̱na̱,>

\par }{\QB Ashe tana ma̱ta̱na̱ mi lo ba.


\par }{\Q \VS{12}A pana ta̱ wono an a yaꞋin ka gbani-gbani ka?

\par }{\QB A̱ a̱, ko kenu a pana wono ba,

\par }{\QB e yeve ma uteku tsuna a tsu za̱lika̱ aci adama o wono ba.

\par }{\Q Adama nannai i ta̱ a kuyikpa̱ koɓolo n aza na a yikpa̱i,

\par }{\QB ayin a na baci n tecengu i le, ka̱ta̱ a vakangu le,


\par }{\QR Vuzavaguɗu ɗa u danai.

\par }{\Q \VS{13}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ka̱ta̱ ayin a na baci ma kuɓolongu le,

\par }{\QB ka̱ta̱ m kpa̱ɗa̱ kuciya̱ u maci u mambulu a nɗanga mi itacishi ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ m kpa̱ɗa̱ kuciya̱ umaci u ma̱biri a maɗanga ma̱ ma̱biri ba,

\par }{\Q a̱vuku feu e ɗekpe ɗe,

\par }{\QB i na n neke i le i puwa̱nka̱ ɗe ekiye e le.>>


\par }{\Q \VS{14}Yiɗa̱i i zuwai ɗa ci ida̱shi na?

\par }{\Q Ɓolongi ubuta̱ ute, ka̱ta̱ tsu bana a likuci yu ukanji,

\par }{\QB adama na tsu kuwa̱ ɗe,

\par }{\Q adama na Vuzaguɗu u ɗa̱skpa̱ tsu ta̱ adama a na tsu kuwa̱

\par }{\QB ɗa u nekei tsu mini ma yaza tsu soꞋo,

\par }{\QB adama na tsu yaꞋin kai ta̱ Vuzavaguɗu u nushi.


\par }{\Q \VS{15}Tsu la̱nsa̱ ta̱ an ci ciya̱ ma̱ta̱na̱, ama ci ciya̱ ba,

\par }{\QB tsu la̱nsa̱i ta̱ upoci, ama ɗa ce enei vishili.


\par }{\Q \VS{16}<<A pana ta̱ ilama ya odoku i rala a Dan,

\par }{\QB n upani u kacaꞋa ka nwalu ka ene ko odoku e le

\par }{\QB ɗa iɗika ra̱ka̱ i dagazai.

\par }{\Q A̱ ta̱wa̱i ɗa una iɗika n i na yi punu ra̱ka̱,

\par }{\QB likuci ya koɓolo n aza na i punu ida̱shi i ɗa.


\par }{\Q \VS{17}La̱na̱, n kusuꞋuku ɗa̱ ta̱ n oko,

\par }{\QB agbaji a na i n a̱guma̱ ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ a luma ɗa̱,>>


\par }{\QR mpa Vuzavaguɗu n dansa ta̱.

\par }{\SH Irimiya u Shika̱i adama Uma a̱ ni
\par }
{\Q \VS{18}Ma̱za̱nga̱ ma̱ a̱ va̱ mo kotso ta̱, una̱mgbi u ka̱tsuma̱ u ɗa wa kuna mu,

\par }{\QB ka̱ɗu ka̱va̱ ka kuwa̱ ta̱.


\par }{\Q \VS{19}Pana ma̱shi ma uma a̱ va̱

\par }{\QB ɗe a likuci ya n daꞋin.

\par }{\Q <<Vuzavaguɗu wi ɗe a Sihiyona ba?

\par }{\QB Mogono ma ni ma ba ɗe ba?>>

\par }{\Q <<Yiɗa̱i zuwai ɗa a zuwai mu wupa n nlulu n le,

\par }{\QB koɓolo n a̱ma̱li a kavama e le?>>


\par }{\Q \VS{20}<<Makapa mo kotso ɗe, lyushi i kotso ta̱,

\par }{\QB dem n nannai tsu laꞋaka ba.>>


\par }{\Q \VS{21}Adama na uma a̱ va̱ a yaꞋan kai muna, mpa ɗa n yaꞋankai muna,

\par }{\QB Mi ta̱ a kpalu, ɗa wovon kpamu u ka̱ ni mu.


\par }{\Q \VS{22}a̱guma̱ a ba ɗe a Giliyadu ba?

\par }{\QB Vuza va a̱guma̱ feu wi ɗe ba?

\par }{\Q Yiɗa̱i i zuwai ɗa a kpa̱ɗa̱i ku potsotongu

\par }{\QB uma a̱ va̱?




\par }\PoetryChap{9}{\Q \VerseOne{1}Ishi baci a dana kaci ka̱ va̱ mini maꞋa,

\par }{\QB a̱shi a̱ va̱ kpamu a̱shi a mini a ɗa,

\par }{\Q Mishi a̱ kushika̱ kanna n kayin, adama uma a̱ va̱ a na irala i le yu unai.


\par }{\Q \VS{2}Ishi baci a dana mi a kufuɗa n laza n ka̱sukpa̱ uma a̱ va̱ ka̱ta̱ n cinukpa n ele,

\par }{\QB ka̱ta̱ m bana n sheɗeku a kakamba,

\par }{\Q adama na a iwain ku tono wila̱ u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗa okpoi ashakanlai a na o tsu doro uma.


\par }{\Q \VS{3}A ci yaꞋan ta̱ ulinga n elentsu e le a dansa ka uwa,

\par }{\QB an uma a na a tsu taɗuku ayaꞋa a utan.

\par }{\Q adama a ukuna wa a uwa u le u ɗa u zuwai ɗa okpoi aza u tsura a i ɗika i nampa,

\par }{\QB e le tana e yeve mu ba.


\par }{\Q \VS{4}Ka̱ta̱ vu ushuku n toku nu na yi ɗe ɗevu ba ko toku nu ba.

\par }{\QB adama a na ra̱ka̱ aza a modoruko a ɗa u teku tsu na Yakubu wi,

\par }{\Q o tsu doronoi ta̱ ka̱ta̱ kpamu a yaꞋin kpanai a uwa.


\par }{\Q \VS{5}o tsu doro ta̱ a̱ja̱Ꞌa̱ le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a iwan kudansa kamayun,

\par }{\Q ayin tutu a uwa a ɗa le u linga, a dama nanai, i ɗa ɗa i zuwa ɗa okpoi a fuɗai a uwa,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ka̱na̱ ma yaꞋin mu unushi babu ku kotso, a li uteku tsu na a ku fuɗa a ɗa̱skpa̱ ba.


\par }{\Q \VS{6}Ka̱ta̱ gangai a ka̱na̱ ma yaꞋin kpanai m a uwa n o odoronsonoi,

\par }{\QB a li uteku tsu na a ku namba vuza na wa a ku dana mpa ɗa Vuzavaguɗu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Adama nannai, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dana ta̱.

\par }{\Q <<La̱na̱, mpa n ku luwa̱ le ta̱ ka̱ta̱ n kondo le,

\par }{\QB adama na mpa mene i na i buwai ma kuyaꞋin adama a uma a̱ va̱ ba?


\par }{\Q \VS{8}Elentsu e le ayaꞋa a tsukono a ɗa,

\par }{\QB a ma dansa mu ukuna wa a uwa,

\par }{\Q yaba dem utsu dansa ta̱ ukuna u kasingai n toku ni,

\par }{\QB ama a ka̱ɗu ka̱ ni ka̱ta̱ u sheshe kei ka gbani-gbani ufoɓi.


\par }{\Q \VS{9}Ashe ugan n takacika le adama i li na mpa ba? Vuzavaguɗu u danai,

\par }{\QB ashe ugan n yaꞋanka ka̱ ci ka̱ va̱ katsupu

\par }{\QB adama icuꞋu yu uduniya i na mpa ba?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}<<Mpa n kushika̱ ta̱ ka̱ta̱ n yaꞋin kpalu adama nsansa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu n yaꞋan kpalu adama ubuta̱ u kalina,

\par }{\Q adama a na u ɗekpu ta̱ ɗa wokpoi ukuna u gbani, u teku tsu na babu vuza na u ku tono ɗe,

\par }{\QB babu tana odoku a pana ma̱shi ma anaka ɗe,

\par }{\Q n nnu dem koɓolo n ili kakamba

\par }{\QB ra̱ka̱ i suma ɗe.


\par }{\Q \VS{11}N kubonoko ta̱ Urushelima kotomo ka agali,

\par }{\QB ubuta̱ u kalina wa nsheꞋe n kakamba,

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu m bonoko Yahuda lekeɗi,

\par }{\QB babu vuza.>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Ya yi vuza na wi n ugboji u na wi a kuyeve ili i na mpa? Vuza na Ka̱shile ka yaꞋin kai kadanshi adama na u dana uma kaꞋa? Yiɗa̱i i zuwai ɗa o bonokoi iɗika ya agali an kagbata, tsu na babu vuza na u ku tono punu?

\VS{13}Ɗa Vuzavaguɗu u danai. <<Adama na a̱ ka̱sukpa̱ ta̱ wila̱ u va̱ u na n zuwakai le, kpamu ɗa a iwain ku tono kadanshi ka̱ va̱ ko kpamu a iwain ku yaꞋin u linga n kaꞋa,

\VS{14}ama ɗa a yaꞋin ugbamukaci ɗa o tonoi ucigi wa a̱ɗu e le a ka̱ni kutono ka̱ma̱li ka Balu, uteku tsu na eshekpu e le i yotsongi le.

\VS{15}Adama nannai, ɗa Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila ka dana. La̱na̱, mpa n ku lyaꞋatangu ta̱ uma a na mpa n ilikulyaꞋa ya okono m mini mo tsukono o soꞋo.

\VS{16}N kuwacuwa le ta̱ a iɗika yu uduniya e le ko ikaya e le i yevei ba, ka̱ta̱ n zuwa una le n otokobi.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Vuzavaguɗu malaꞋimili u dana ta̱.

\par }{\Q <<YaꞋin cico, ka̱ta̱ i ɗeke a̱ma̱ci a na e yevei ma̱shi ma kpalu a̱ ta̱wa̱,

\par }{\QB su uki e ɗeke a̱ma̱ci a na a fuɗai a̱ ta̱wa̱,


\par }{\Q \VS{18}Ɗa̱skpa̱i a dakaka a̱ ɗa̱ngusa̱ a̱la̱ka̱tsu a̱ ma̱shi e le tsu pana,

\par }{\QB adama na a̱shi a̱ tsu o ɗoro n kujilya,

\par }{\QB ka̱ta̱ igapalyawu i tsu i ɗoro mini.


\par }{\Q \VS{19}Adama na uma a pana ta̱ eɗeku a uma a̱ ma̱shi a Sihiyona,

\par }{\QB a kudana, <La̱na̱, uteku tsu na tsu na̱mgba̱i,

\par }{\QB Tsokpoi ta̱ i li wono,

\par }{\Q adama na o loko tsu ta̱ tsu ka̱sukpa̱i iɗika ya,

\par }{\QB adama na a la̱nga̱sa̱ ta̱ ubuta̱ wi ida̱shi i tsu.> >>


\par }{\Q \VS{20}Ɗa Irimiya u danai, a̱ɗa̱ amaci panai kadanshi ka Vuzavaguɗu

\par }{\QB ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ atsuvu a̱ɗa̱ ushuku n kadanshi ku una̱u u ni,

\par }{\Q yotsongi nkere n ɗa̱ ma̱shi ma kpalu,

\par }{\QB ka̱ta̱ yaba dem feu u yotsongu toku ni vishipa vu kpalu.


\par }{\Q \VS{21}Adama na ukpa̱ u uwa ta̱ atusu i iwa i tsu,

\par }{\QB uwa ta̱ a efeku a̱ tsu,

\par }{\Q a ku una muku uye ugbain,

\par }{\QB a̱ ɗenga̱ni kpamu an nsanji n likuci.


\par }{\Q \VS{22}Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<Dansa,

\par }{\QB <Even ikyamba a uma i ta̱ a ku ka̱na̱ ku yikpa̱sa̱,

\par }{\QB tsa a̱wiya̱n e keteshe,

\par }{\Q ci ishina i na aza makapa a kapai,

\par }{\QB ka̱ta̱ a namba vuza na u ku ɓolongu le.> >>


\par }{\PP \VS{23}Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<Ka̱ta̱ vuza vu ugboji u lapa a̱pa̱ adama ugboji u ni ba, ka̱ta̱ kpamu vuza vu tsura u lapa a̱pa̱ adama u tsura u ni ba, ka̱ta̱ kpamu vuza vu ciyi u lapa a̱pa̱ adama u ciyi u ni ba,

\VS{24}ama ka̱sukpa̱ yaba dem na u ku lapa a̱pa̱ u lapa adama ili i na mpa, an u ciya̱i kuyeve ɗa u yevei mu an mpa ɗa Vuzavaguɗu na u tsu yaꞋin kasingai, n kamayun n ku usuɓi u duniya. Adama na i ɗa ɗa i ci neke mu yoꞋo, mpa, Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>


\par }{\PP \VS{25}Vuzaguɗu dana ta̱, <<La̱na̱, kanna ki ta̱ lo a kuta̱wa̱, kana n ku takacika aza na i nu ukiɗi wa avaja i kyamba koci.

\VS{26}Wa ta, aza Masar, n aza Yahuda, n aza Edom olobo a Amuno, n aza Moba koɓolo n aza na i ida̱shi agbata, aza na a tsu puna a̱nji e le an ca̱Ꞌa̱n, adama na uduniya u na mpa ra̱ka̱ aza ofoto a ɗa, koɓolo n aza Isaraila ra̱ka̱ aza unambi wa avaja u ɗa, a̱ a̱ɗu.>>




\par }\Chap{10}{\SH A̱ma̱li n Ka̱shile ka wuma
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ɗa̱ aza Isaraila panai kadanshi kana Vuzavaguɗu wi a ku u dana ɗa̱.

\VS{2}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<Ka̱ta̱ i tono i na aza aduniyan i a kuyaꞋin sa ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i pana wovon wu urotu u na wi gaɗi ba,

\par }{\Q adama na uduniyan wi ta̱ a kupana wovon u le,


\par }{\Q \VS{3}adama na kutoni ka̱ a̱ma̱li kuma ili i gbani i ɗa.

\par }{\Q A ka kamba ka a ci kapa maɗanga,

\par }{\QB ka̱ta̱ kesheꞋwi ashewi ma n kushe ka alyu.


\par }{\Q \VS{4}ka̱ta̱ u paɗara ka na azurufa koɓolo n azanariya,

\par }{\QB ka̱ta̱ u vara ka n ikusa m matalaka

\par }{\QB adama na ka ka̱ yikpa̱ ba.


\par }{\Q \VS{5}A̱ma̱li e le, i ta̱ ci ili wovon a kashina kagbani,

\par }{\QB a tsu dansa ba,

\par }{\Q kpamu sai uma a ɗika le,

\par }{\QB adama na a tsu wala ba.

\par }{\Q Ka̱ta̱ i pana wovon u le ba,

\par }{\QB adama na a tsu takacika vuza ba,

\par }{\QB be le tana a yaꞋin kasingai.>>


\par }{\Q \VS{6}Babu vuza na wi tsu nu, Vuzavaguɗu,

\par }{\QB A vu vuzagbayin ɗa, kula ku nu kpamu ku gbayin ku ɗa koɓolo n utsura.


\par }{\Q \VS{7}Ya yi wa ku kpa̱ɗa̱ kupana wovon u nu, a vu mogono mu aduniyan?

\par }{\QB Adama na vu yawa ta̱ a pana wovon u nu,

\par }{\Q adama a na a ka̱tsuma̱ ka aza ugboji aduniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB n tsugono tsu le ra̱ka̱

\par }{\QB babu vuza na wi tsu nu.


\par }{\Q \VS{8}Ra̱ka̱ vu le, alau a gbani-gbani ɗa,

\par }{\QB ku yotsongu ka̱ a̱ma̱li e le, i yoku i ɗa ba, nɗanga n ɗa koci.


\par }{\Q \VS{9}Kuluwa ka azurufa ku uta̱ ta̱ a Tarishi,

\par }{\QB ka azanariya kpamu a Ufazu.

\par }{\Q Ulinga u kesheꞋwi u ɗa koɓolo n kukiye ku kawakana ka azanariya,

\par }{\QB ucanuku u le, usumbi u ma̱ɗiya̱ u ɗa n usuni,

\par }{\QB ra̱ka̱ vu le ta na u linga u keyevi u ɗa.


\par }{\Q \VS{10}Ama Vuzaguɗu a̱yi ɗa Ka̱shile ka mayun,

\par }{\QB a̱yi ɗa Ka̱shile ka wuma m mogono mana me geshei.

\par }{\Q U yaꞋin baci wupa u ni ka̱ta̱ iɗika i jengeɗe,

\par }{\QB aduniyan tana u kufuɗa a gbama asuvu n wupa u ni ba.


\par }{\PP \VS{11}Nanai ɗa yi a kudana le, <<A̱ma̱li a na a yaꞋin gaɗi n iɗika ba, i ta̱ a ku takacika uduniya n ɗaka vu Ka̱shile.>>


\par }{\Q \VS{12}A̱yi ɗa vuza na u yaꞋin iɗika n utsura u ni,

\par }{\QB ɗa kpamu yaꞋin uduniya n ugboji u ni,

\par }{\QB n kuyeve ku ni kpamu ɗa u ba̱rukpa̱i gaɗi.


\par }{\Q \VS{13}Ɗa baci wu uta̱ka̱i ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ni, ka̱ta̱ a pana yura̱ i mini gaɗi,

\par }{\QB u tsu zuwa ta̱ eleshu a̱ ɗenga̱ a u koci wu aduniyan.

\par }{\Q ka̱ta̱ u zuwa ulaɗi adama a mini,

\par }{\QB ka̱ta̱ u tuka̱ n wunla̱ a ka̱tsa̱ma̱ ki uwa i le.


\par }{\Q \VS{14}Uma ra̱ka̱ alau a ɗa kpamu e yeve ili ba,

\par }{\QB Ka̱luwa̱i ka kazanariya dem ka tsu okpo ta̱ n wono adama a̱ ka̱ma̱li kana u yimai,

\par }{\Q adama na ka̱ma̱li ka na u yaꞋin va, ka uwa kaꞋa,

\par }{\QB kpamu ka ki n wuma ba.


\par }{\Q \VS{15}E le ili yoku i ɗa ba, ukuna u modoruko u ɗa koci,

\par }{\QB ayin atakaci a yawa baci i ta̱ a ku kuwa̱.


\par }{\Q \VS{16}Ama a̱yi Ka̱shile kana a̱ tsu aza Isaraila ci o ku tono ki tsa a̱ma̱li a nanlo ba,

\par }{\QB adama na a̱yi ɗa vuza na u yaꞋin i li ra̱ka̱,

\par }{\Q kpamu aza Isaraila e le ɗa kumaci ka a gadu ku ni,

\par }{\QB kula ku ni ku ɗa mogono mo ovonshi.


\par }{\Q \VS{17}Ɓolongi ucanuku u ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi ida̱shi a ubuta̱ wu ugbashi.


\par }{\Q \VS{18}Adama na Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<La̱na̱, ɗa na mita̱ a ku vakangu kumaci ku uduniya

\par }{\QB a ayin na mpa,

\par }{\Q ka̱ta̱ n tuka̱ le n atakaci,

\par }{\QB ka̱ta̱ tana a takacika.>>


\par }{\Q \VS{19}Mpa, ka̱va̱ ka kotso ta̱,

\par }{\QB adama muna ma va̱ ma yimkpa ta̱.

\par }{\Q Ama ɗa n danai, <<Mayun na va ugbari u ɗa,

\par }{\QB mayun ɗa n gbama asuvu.>>


\par }{\Q \VS{20}A̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ ka̱pa̱m ka̱va̱,

\par }{\QB ɗa a kasai awin a̱ ni,

\par }{\Q muku n va̱ ra̱ka̱, n iwan mu ta̱,

\par }{\QB kpamu a buwa o kubono ba.

\par }{\Q Babu vuza na u buwai an wa shikpa̱ ka̱ mu ka̱pa̱m kpamu,

\par }{\QB be le tana u saku mu a kakashi utsutsu a.


\par }{\Q \VS{21}Adama na nguɓi ma alau a ɗa,

\par }{\QB e le a̱ la̱nsa̱ Vuzavaguɗu ba,

\par }{\Q i ɗa ɗa i zuwai ɗa a nambai una̱singai,

\par }{\QB ɗa a wacuwai ushiga wu nlala u le ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{22}Panai, ka̱luwi, la̱na̱i, ka ɗa tana ka yawai,

\par }{\QB atakaci a gbayin a na uta̱i uɓon u gaɗi,

\par }{\Q adama na o bonoko likuci i Yahuda a gali,

\par }{\QB n ubuta̱ ku yongo wa nsheꞋe n kakamba.


\par }{\Q \VS{23}N yeve ta̱, Vuzavaguɗu, wuma u vuma u ni u ɗa ba,

\par }{\QB Ba a̱yi ɗa vuza na wi a kinda kudasa ku ni ba.


\par }{\Q \VS{24}Lapula mu, Vuzavaguɗu, ama a ka̱tsuma̱ ku usuɓi,

\par }{\QB ba a ka̱tsuma̱ ka wupa u nu ba, ta lo mo kokpo i li gbani.


\par }{\Q \VS{25}Va̱ma̱ wupa u nu ubuta̱ wu uduniya u na u kpa̱ɗa̱i ku yeve wu,

\par }{\QB n ubuta̱ uma a na a tsu kpa̱ɗa̱ ku ɗeke kula ku nu,

\par }{\Q adama na a takuma ta̱ kumaci ka aza Yakubu,

\par }{\QB a takumai ta̱ ɗa o soɗongi ni,

\par }{\QB ɗa o bonokoi ubuta̱ wi ida̱shi u ni agali.




\par }\Chap{11}{\SH O koɗoi uzuwukpani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya u danai.

\VS{2}<<Pana kadanshi ku uzuwukpani ka na mpa, ka̱ta̱ vu dana aza Yahuda n aza na i ida̱shi a Urushelima.

\VS{3}Ka̱ta̱ vu dana le Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u dana ta̱, una̱u wuya wi ta̱ a ku ka̱na̱ yaba dem na u kpa̱ɗi kupana kadanshi ku uzuwukpani ka na mpa,

\VS{4}u na n danai ikaya i ɗa̱ a ayin a na mutukai le a ɗika i Masar, a ubuta̱ wa ebelu iyum, n danai le, panai kadanshi ka̱ va̱, ka̱ta̱ i tono ili ra̱ka̱ i na n danai ɗa̱ i yaꞋin. Nanai ɗa ya kokpo uma a̱ va̱, ka̱ta̱ mpa kpamu mokpo Ka̱shile ka̱ɗa̱.

\VS{5}Adama na n shatangu a kucina a na n kucinakai ikaya i ɗa̱, an maku neke e le iɗika i na yi a kuwa̱ mani n ishigi, uteku tsu na ka ki anana.>> Ɗa mushuki, <<Ɗa̱skpa̱ ka kokpo nannai, Vuzavaguɗu.>>


\par }{\PP \VS{6}Ɗa Vuzavaguɗu kpamu danai mu, <<Dansa ukuna u na mpa ra̱ka̱ a likuci ya a Yahuda n uye wu Urushelima. Panai kadanshi ku uzuwukpani ka na mpa ka̱ta̱ i tono ka.

\VS{7}Adama na n dansa ka ta̱ ikaya i ɗa̱ mayin ayin a na mu utuka̱i le iɗika i Masar, n ka̱na̱ ta̱ ku dansa ka le ka a li a kuta̱wa̱ anana, mpa a ku dana le, tonoi kadanshi ka̱ va̱.

\VS{8}Dem n nannai o tono kadanshi ka̱ va̱ ba, be le tana a zuwa atsuvu a pana ka a, ɗa yaba dem u tonoi kusheshe ku ka̱ɗu ku gbanigbani ku ni. A dama nannai ɗa n tuka̱i le n ukuna u kadanshi ku uzuwukpani ka na mpa ra̱ka̱, kana n danai le o tono, ama ɗa a iwain.>>


\par }{\PP \VS{9}Ɗa kpamu Vuzavaguɗu u doku u danai mu, <<A ciya̱ ta̱ o foɓo so a kavama a ka̱tsuma̱ ka aza a Yahuda n aza Urushelima.

\VS{10}O bono ta̱ a ka̱tsuma̱ ku unushi wi ikaya i le, i na a iwain kupana kadanshi ka̱ va̱. Ɗa a ka̱na̱i mo tono ma a̱ma̱li e le. Aza Isaraila n aza Yahuda o koɗo ta̱ uzuwukpani u va̱, u na n yaꞋin n ikaya i le.

\VS{11}Adama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱, La̱na̱, n ku tuka̱ le ta̱ m ma̱dukpa̱ ma na a kupasa ba. Ko ɗa baci o folonoi mu, mpa n kupana ba.

\VS{12}Yeve ka̱ta̱ likuci ya aza Yahuda koɓolo n aza na i punu ida̱shi a Urushelima a suma a bana a shika̱ a̱ma̱li a na i a ku bansuka n kuneꞋe ku le, ama i a kisa le a ayin atakaci a nanlo ba.

\VS{13}Adama na ka̱bunda̱i ka̱ma̱li e le ka yawa ta̱ ka̱bunda̱i ka likuci i le, ka̱bunda̱i ka atalialyuka a na a shikpa̱i kpamu ka yawa ta̱ ka̱bunda̱i ku uye wu Urushelima, i li i wono, atalialyuka a adama na o sonku ka̱ma̱li ka Balu kuneꞋe.


\par }{\PP \VS{14}<<Adama nannai ka̱ta̱ vu yaꞋin ka uma a na mpa kavasa ba, ko kpamu vu shika̱ ko vu yaꞋin kavasa adama e le, adama a na ko o folono baci a ayin atakaci e le mpa n kupanaka le ba.

\VS{15}Teɗai ugain u macigi ma̱ va̱ a kpaꞋa ku va̱, an u yaꞋin ka gbani-gbani ka̱ a̱bunda̱i? E kene ku ɗa̱ alyuka an nyama mita̱ a ku takpa ka wuya? A li ɗa vi a ma̱za̱nga̱?

\VS{16}Mi shi a ku ɗeke wu <Maɗanga ma zaitu n umaci usingai.> Ama n wunla̱ u gbangam u ɗa a ku dyaɓa akina, ka̱ta̱ tana acaka a̱ ni a leɓece akina.

\VS{17}Vuzavaguɗu Ka̱shile ko ovonshi, a̱yi na u shikpa̱i ɗa̱ u dansa ta̱ ukuna wa atakaci adama a̱ɗa̱, adama unushi u na aza Isaraila n aza Yahuda a yaꞋin, a zuwai mu n yaꞋin wupa, adama a kuneꞋe ku na a yaꞋin sakai ka̱ma̱li ka balu.>>


\par }{\Q \VS{18}Vuzavaguɗu ɗa u yotsongi mu, ɗa n ciya̱i ku yeve,

\par }{\QB ɗa u yotsongi mu ukuna u gbanigbani una a yaꞋan sai.


\par }{\Q \VS{19}Ama ɗa n yongoi an mokyon ma singai

\par }{\QB ma na aguɓai a ku banka ubuta̱ u ku kiɗa.

\par }{\Q Mpa tana n yeve a na mpa ɗa i o kufoɓusoko ba,

\par }{\QB a na a danai,

\par }{\Q <<Ka̱sukpa̱ tsuna maɗanga ma koɓolo n umaci u ni ra̱ka̱,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ tsu gbatya ma tsu utuka̱ a ka̱tsuma̱ ki iɗika i wuma,

\par }{\QB adama na a cinukpa n a̱yi.>>


\par }{\Q \VS{20}Ama, a vu Ka̱shile ko ovonshi, a vu na vu ci yaꞋin afada usuɓi,

\par }{\QB a vu na vu tsu kondo ka̱ɗu n cico,

\par }{\Q ka̱sukpa̱ mene atakaci a na va ku yaꞋin ka le,

\par }{\QB adama na a vu ɗa n tuka̱i n kadanshi ka̱ va̱.


\par }{\PP \VS{21}Adama nannai, Vuzavaguɗu yaꞋin ta̱ kadanshi adama uma Anatotu, aza na i a ku la̱nsa̱ wuma u nu, a ku dana, <<Ka̱ta̱ vu yaꞋin kene n kula ku Vuzavaguɗu ba, ta ba nannai ba ci ta̱ a kuna wu.>>

\VS{22}adama nannai, i na mpa Vuzavaguɗu vo ovonshi n dansai i ɗana, <<La̱na̱, mita̱ a ku takacika le. Olobo e le i ta̱ a ku bana u kpa̱Ꞌa̱ u kotokobi, ka̱ta̱ amaci e le n muku n le, kambulu kuna le,

\VS{23}babu ko za te vu le na wa kubuwa. Adama na n ku tuka̱ ta̱ aza Anatotu n atakaci a ka̱ya̱ ka atakaci e le.>>




\par }\Chap{12}{\SH Irimiya u Dansai
\par }
{\Q \VerseOne{1}Vuzavaguɗu, a vu vuza singai ɗa,

\par }{\QB ayin a na baci de dem n tuka̱i nu n kadanshi.

\par }{\QB Dem n nanai ka̱sukpa̱ mu n doku mece wu i li te.

\par }{\Q Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vuma gbani-gbani u tsu yongo n uciyi?

\par }{\QB Yi ɗa̱i i zuwai ɗa uma a gbani-gbani a tsu laꞋa yaba dem ku yongo n ma̱ta̱na̱?

\par }{\Q Ka̱ta̱ kpamu a ka̱na̱ ku lyaꞋa kelime n ku ciya̱ u ciyi?


\par }{\Q \VS{2}A vu ɗa vu shikpa̱i le, ɗa a zuwai aralu,

\par }{\QB ɗa o gbonguroi ɗa tana a matsai umaci,

\par }{\Q o tsu yongo ta̱ n kula kunu una̱u le,

\par }{\QB ama a̱ɗu e le i ta̱ dangi n avu.


\par }{\Q \VS{3}Ama a vu, Vuzavaguɗu, vu yeve mu ta̱,

\par }{\QB vene mu ta̱, ɗa kpamu vu kondoi ka̱ɗu ka̱ va̱,

\par }{\QB vu yeve ta̱ an ka ki ɗevu n avu.

\par }{\Q Adama nannai, rono mu an mokyon ma na o foɓusoi adama a ku kiɗa,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu zuwa ma kau adama a kanna ka ku kiɗa.


\par }{\Q \VS{4}Ali wannai ɗa uduniya u ku ka̱sukpa̱ kuyaꞋan kpalu?

\par }{\QB Ka̱ta̱ mita̱ ma ashina ma ka̱sukpa̱ ku ɗekpe?

\par }{\Q Adama a kagbanigbani ka aza na i punu ida̱shi i ɗa

\par }{\QB n nnu n inyama n kakamba n kotsoi,

\par }{\QB adama a na a dana ta̱, <<Wi a kuna tsu ra̱ku ra̱ka̱ ba.>>


\par }{\SH Vuzavaguɗu wu ushuki Irimiya
\par }
{\Q \VS{5}<<Ɗa baci a vu n uma i yaꞋin malamanai mi ilaɗi i e ene ɗa o otongi nu,

\par }{\QB nini ɗa va ku fuɗa malamanai n odoku?

\par }{\Q Kpamu ɗa baci vu yikpa̱i a iɗika i singai,

\par }{\QB nini ɗa va ku yaꞋin iɗika ya a wana i Urdu?


\par }{\Q \VS{6}Adama na, ko aza nu, n aza kpaꞋa ku dada nu,

\par }{\QB e le feu a yaꞋin ka wu ta̱ ka gbani-gbani,

\par }{\QB o ku tono wu n a lapakai nu una̱,

\par }{\Q ka̱ta̱ vu ushuku n a̱ le ba.

\par }{\QB ko nini ɗa baci de vu panai a dansai kasingai a dama nu.>>


\par }{\Q \VS{7}<<N ka̱sukpa̱ ta̱ kpaꞋa ku va̱,

\par }{\QB n varuku ta̱ ili yu uka̱ni i va̱,

\par }{\Q N neke ta̱ macigi ma̱ va̱

\par }{\QB e kiye a vurala vu ni.


\par }{\Q \VS{8}I li yi uka̱ni i va̱,

\par }{\QB yokpo ta̱ an kawu a kakamba,

\par }{\Q u ɗengusa̱ ta̱ ka̱la̱ka̱tsu ka tsurala n m mpa,

\par }{\QB adama nanai ɗa n iwain ni.


\par }{\Q \VS{9}Ili yu uka̱ni i va̱, yokpo mu ta̱ an kura̱ ku a̱kunzu?

\par }{\QB Ɗa̱skpa̱ asakali a na tsu takuma i nyama uta̱ a ka̱ra̱i.

\par }{\Q Bana, vu ɗeke n nyama n kakamba ra̱ka̱,

\par }{\QB tuka̱ n a̱ le a takuma.


\par }{\Q \VS{10}Nguɓi n a̱bunda̱i a la̱nga̱sa̱ ta̱ kashina ki itacishi ka̱ va̱,

\par }{\QB a dasa ta̱ ugboku va̱,

\par }{\Q ɗa o bonokoi kashina ka singai ka̱ va̱

\par }{\QB ka̱pula̱ka̱ ka gbani-gbani


\par }{\Q \VS{11}O bonoko ta̱ ka kagali,

\par }{\QB kagali, wita̱ a kuyaꞋin ka mu kpalu.

\par }{\Q Ɗa iɗika ra̱ka̱ yokpoi agali,

\par }{\QB kpamu babu vuza na u keɓecei.


\par }{\Q \VS{12}A gaɗi vu nsansa n na mpa ra̱ka̱,

\par }{\QB aza munuka uta̱ ta̱,

\par }{\Q adama na kotokobi ka Vuzavaguɗu ka ka̱na̱ ta̱ munuka

\par }{\QB daga uteku wu iɗika u na mpa a kubana u na n ɗe,

\par }{\QB a ka̱tsa̱ma̱ ki ili ya mpasa ra̱ka̱ babu vuza na wi m ma̱ta̱na̱.


\par }{\Q \VS{13}A ca̱Ꞌa̱ ta̱ alkama, ama ɗa a kyaꞋi awana,

\par }{\QB a takacika ta̱ ka̱ci ka̱le gbani.

\par }{\Q I ta̱ a kupana wono wi i na a cimbai,

\par }{\QB adama wupa ugbain u Ka̱shile.>>


\par }{\PP \VS{14}I na Vuzavaguɗu u dansai adama itoku i gbani-gbani ra̱ka̱ i na i sawai ili yu uka̱ni i na u nekei uma a̱ ni aza Isaraila i ɗa na.<<La̱na̱, mpa n ku utuka̱ le ta̱ a ka̱tsa̱ma̱ ki iɗika i le, ka̱ta̱ kpamu mu uta̱ka̱ aza Yahuda a ka̱tsa̱ma̱ ke le.

\VS{15}Kpamu ayin a na baci mu utuka̱i le, ka̱ta̱ n kucikpa m pana asuvu ayali e le, ka̱ta̱ n bonoko le, yaba dem a ubuta̱ wu uka̱ni u ni, n iɗika i ni.

\VS{16}Ka̱ta̱ wokpo, a li ɗa baci o bonoi ɗa o tonoi kuyotsongu ku uma a̱ va̱, tsu na a kuyaꞋin a kucina n kula ku va̱, <N kucina ta̱ n Ka̱shile ka wuma,> e le feu i ta̱ a ku ciya̱ upeci u le a ka̱tsuma̱ ka uma a̱ va̱.

\VS{17}Ama ɗa baci likuci a ka̱tsuma̱ ka aduniyan a iwain kupana, ka̱ta̱ mu utuka̱ a i ɗa muna ra̱ku ra̱ka̱.>>




\par }\Chap{13}{\SH Kaɗambura ka Irimiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<Ɗenga̱ vu bana vu tsula kaɗambura ka kukyun, ka̱ta̱ vu shiya a kukyun, ama ka̱ta̱ vu pitiku ka a̱ mini ba.>>

\VS{2}Ɗa n tsulai kaɗambura, ɗa n shiya a kukyun ku va̱ uteku tsu na Vuzavaguɗu u danai mu n yaꞋin.

\VS{3}Ɗa Vuzavaguɗu doku ɗa u yaꞋin kadanshi m mpa i re, u danai,

\VS{4}<<Ɗika kaɗambura ka na vu tsulai va, ka̱ta̱ vu bana o kuɗolu ku Yufiriti vu sokongu ka a kungu ku katali.>>

\VS{5}Ɗa m banai o kuɗolu ku Yufiriti ɗa n sokongi ka, uteku tsu na Vuzavaguɗu u danai mu n yaꞋin.

\VS{6}A na a yaꞋin ayin e re, ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<Ɗenga̱, vu bana o kuɗolu ku Yufiriti vu ɗika kaɗambura ka na n dana nu vu sokongu va.>>

\VS{7}Ɗa n ɗa̱nga̱i ɗa m banai o kuɗolu ku Yufiriti ɗa n ga̱va̱i, ɗa n ɗikai kaɗambura ka punu ubuta̱ u na n sokongi va. Ama kaɗambura ka ka na̱mgba̱ ɗe, ka ka buwa u teku tsu na a ku yaꞋin ka ili ba.


\par }{\PP \VS{8}Ɗa Vuzavaguɗu doku ɗa u yaꞋin kadanshi m mpa kpamu, u danai,

\VS{9}<<Nanai ɗa n kula̱nga̱sa̱, wi ta̱ o ku yotsongu an ma ku la̱nga̱sa̱ i li i na aza Urushelima n aza a Yahuda i a ku yaꞋin ka a̱ra̱ɗi.

\VS{10}Ta uma a gbani-gbani a na mpa, a na a iwain kupana kadanshi ka̱ va̱, aza ugbamukaci a na o tsu tono ucigi wa a̱ɗu e le, n o tonoi a̱ma̱li o yoku, o kokpo tsu kaɗambura ka na mpa, kana kokpoi i li gbani.

\VS{11}Adama na uteku tsu na kaɗambura ka na mpa ka ci shiya kukyun ku vuma, ta m bonokoi aza Isaraila n aza a Yahuda ra̱ka̱ wa̱ va̱ nannai, adama na okpo uma a̱ va̱, uma a na a kucikpa mu ka̱ta̱ a neke mu tsugbayin. Ama ɗa a kpa̱ɗi kupana.


\par }{\SH Ma̱diki u Shatangi m Ma̱kya̱n
\par }
{\PP \VS{12}<<Ka̱ta̱ vu dana le kadanshi ka na mpa. <Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u dana ta̱, <<Ma̱diki dem i shatangu ma m ma̱kya̱n.>> > I ta̱ a ku dana wu, <A̱ tsu ci yeve an a kushatangu ma̱diki dem m ma̱kya̱n ba?>

\VS{13}Ka̱ta̱ vu dana le, <Vuzavaguɗu u dana ta̱, la̱na̱, mita̱ a kuzuwa uma a ubuta̱ u na mpa ra̱ka̱ o soꞋo ma̱ra̱ malaꞋa le, ngono n na n da̱sa̱ngi a kakuba ko tsugono ka Dawuda, a na n ganu, n eneki koɓolo n uma ra̱ka̱ a na i punu a ida̱shi a i ɗika i Urushelima.

\VS{14}Ka̱ta̱ n zuwa le a ka̱na̱ magamansanai, kolobo n dada ni, ko asuvu ayali a̱ɗa̱ n kupana ba, be le tana n sa̱Ꞌa̱ le uteku tsu na n ku kpa̱ɗa̱ kuna le ra̱ka̱.> >>


\par }{\SH O ronoi atsuvu aza a Yahuda ta lo a ku bana Ugbashi
\par }
{\Q \VS{15}Panai, ka̱ta̱ i zuwa atsuvu i pana, adama na Vuzavaguɗu dansa ta̱.

\VS{16}Nekei Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ɗa̱ tsugbayin, kafutuka̱ n ka̱yimbi, kafu na eneꞋe a̱ɗa̱ a ta̱ɗa̱tsa̱ atali adama ka̱yimbi, ka̱ta̱ a ayin a na baci yi a ku la̱nsa̱ kutashi ka̱ta̱ u bonoko ku ɗa ka̱yimbi, ka̱yimbi kagbayin.

\VS{17}Ama i dana baci i kupana ba, mpa n ku shika̱ ta̱ u sokongi adama a̱ra̱ɗi a̱ɗa̱. Mita̱ a̱ kushika̱ wuya wuya, ka̱ta̱ o ɗoro kujilya, adama na a ɗika ta̱ ushiga u Vuzavaguɗu a kubanka ugbashi.

\VS{18}Dana mogono n a̱na̱ku a suruniya, <<A̱ cipa̱ a kakuba ko tsugono, adama na a cipuka̱ ta̱ oroli a singai o tsugono a kaci ke le.>>

\VS{19}A gbagura ta̱ likuci ya aza Negebu, kpamu babu vuza na u ku ɓa̱iwa̱i le, a ɗika ta̱ aza Yahuda a ku banka a ubuta̱ u tsugbashi, a iɗika le ta̱ ra̱ka̱ a ku banka tsugbashi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}<<Ɗa̱ngusa̱i a̱shi a̱ɗa̱ gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ i la̱na̱ yene aza na a uta̱i uɓon u gaɗi.

\par }{\Q Te ɗai ushiga u uma u na e nekei ɗa̱,

\par }{\QB ushiga usingai u ɗa̱ wa?


\par }{\Q \VS{21}Yeɗei i ku dana ɗa baci a zuwakai ɗa̱ aza e kelime, aza na a̱ɗa̱ n ka̱ci ka̱ɗa̱ i ci yotsongu adama a na okpo a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ɗa̱? Yi a kutakacika u teku tsu u na vuka va a̱ ga̱nda̱ vu tsu takacika ba?

\VS{22}Ama ɗa baci i danai a̱ɗu a̱ɗa̱, <Yi ɗa̱i i zuwai ɗa i li i na mpa i ciya̱i tsu?> Adama a unushi wa a̱bunda̱i u ɗa, u zuwai ɗa kagbanigbani ka̱ɗa̱ ka̱ uta̱i e keteshe, ɗa katakaciki ɗa̱.

\VS{23}Vuza va aza Habasha wi ta̱ a kufuɗa kusabaꞋa i kyamba i ni? Ko kpamu kawu wi ta̱ a kufuɗa kusabaꞋa usumbi wi i kyamba u ni? Ta ba nannai, a̱ɗa̱ feu yi ta̱ a kufuɗa ku yaꞋin kasingai, a̱ɗa̱ na i kiwanai n kuyaꞋin ka gbanigbani.

\VS{24}Mita̱ a kuwacuwa ɗa̱ ta̱ a na a̱kpa̱n a na wunla̱ u tsu pura̱ a ku banka a kakamba.

\VS{25}Na va ɗa ɗa upeci u ɗa̱, upeci u na n gisanki nu, adama na vu cinukpa ta̱ m mpa, ɗa vushuki na uwa. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{26}Mpa n ka̱ci ka̱ va̱ n ku ɗengusa̱ ta̱ kalaba ka̱ nu ali ka pala a̱shi a̱ nu, ka̱ta̱ ene cishomboɗi tsu nu e keteshe. Ka̱ta̱ wono u ka̱na̱ wu.

\VS{27}Mene ta̱ i li yi unata i nu, n ukuna u tsugbani tsu nu, n ukuna u cishakanlai tsu nu an kodoku a keteshe. I li ya atakaci i ɗa a vu Urushelima. Wannai ɗai va kushuku o bonoko wu vuza ciɗa?




\par }\Chap{14}{\SH Kambulu, m Munuka koɓolo n atakaci
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kadanshi kana Vuzavaguɗu yaꞋin kai Irimiya adama unambi u mini.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}<<I ɗika i Yahuda yita̱ a̱ ma̱shi ma kpalu, efeku a̱ likuci gbagbain i ni i ta̱ a ku na̱mgba̱, uma a̱ ni a vaku ta̱ iɗika adama a kpalu, Ma̱shi mu Urushelima kpamu ma yimkpa ta̱.

\VS{3}Aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ a likuci a̱ suku ta̱ agbashi e le a kenu ku le mini, a na yawai o kogbodo a ciya̱ mini ba, ɗa o bonoi n diki n le lekeɗi, ɗa wono u ka̱na̱i le, ɗa a palai aci e le.

\VS{4}Adama a u ɗekpu u na iɗika ya i ɗekpei, adama a unambi u mini a iɗika, acimbi okpo ta̱ n wono, ɗa a palai aci e le.

\VS{5}Ali mereꞋe a kakamba, ma̱ ka̱sukpa̱i maku ma̱ni adama a unambi u mita̱.

\VS{6}N jaki n kakamba feu n shamgba ɗe aginda, ayinviki an nsheꞋe n kakamba, a̱shi e le uyimba̱ adama unambi wi ijanu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}<<Ɗa Irimiya u danai, <<Vuzavaguɗu, ko an wokpoi unushi u tsu yimkpai n ka̱bunda̱i, ɓa̱nka̱ tsu adama a kula ku nu, adama a na u boni u ka̱ca̱pa̱ u tsu u yimkpa ta̱, mayun tsu nusaka wu ta̱.

\VS{8}A vu, ka̱pa̱m ka aza Isaraila, ki ishi ka̱ va̱ a ayin atakaci, nini ɗa ɗa vokpoi an komoci a iɗika, an komoci kana ka shamgbai uye adama a na wu asa ka̱ta̱, mkpa u ka̱na̱ uye.

\VS{9}Nini ɗa vokpoi an vuma na u ripula̱i, an kovonshi kana ka ku fuɗa kisa vuza ba? N nannai dem, a vu Vuzavaguɗu a vu ɗa na e mere ma̱ tsu ma. Kpamu e yeve ɗe an a̱ tsu va uma a̱ nu a ɗa, Vuzavaguɗu tsu folono wu ta̱, ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ tsu ba.>>

\VS{10}I na Vuzavaguɗu u dansai adama a uma na mpa i ɗa na, <<Uma a lata̱ n kuciga a̱ ka̱ra̱sa̱ gbani, a ci da̱sa̱ngu a ubuta̱ u te ba. Adama nannai mpa Vuzavaguɗu mushuku n e le ba, n ku ciɓa ta̱ n unushi u le ka̱ta̱ n takacika le.>>

\VS{11}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu. <<Ka̱ta̱ vu yaꞋan kavasa adama ma̱ta̱na̱ ma uma a nampa ba.

\VS{12}Adama a na ɗa baci a yaꞋin kakuli, mpa mi a kupana ma̱shi me le ba, ko ɗa baci e nekei kuneꞋe ku kusongu n kuneꞋe ki ishina, mpa mi a kisa ku ɗa ba. Ama mita̱ a ku una le n kotokobi, m ma̱dukpa̱ koɓolo n atakaci.>>


\par }{\SH Eneki aꞋuwa
\par }
{\PP \VS{13}Ɗa n dana, <<Vuzavaguɗu Ka̱shile, ɗa na eneki a dana le ta̱, <A̱ ɗa̱ yi a kene kotokobi ko kambulu, ama mpa mita̱ a ku neke ɗa̱ ta̱ ida̱shi i ma̱ta̱na̱ a ubuta̱ u nampa.> >>

\VS{14}Ɗa Vuzavaguɗu danai, <<Eneki a ukuna wa aꞋuwa u ɗa i a kudansa n kula ku va̱. Mpa n suꞋuku le ba, n dana le feu a dana le feu kakuna ba. Kene ka uwa ku ɗa i a kuyaꞋin ka ɗa̱, kindana ka a uwa, n kusheshe ka a̱ɗu e le.

\VS{15}Adama nannai, i na Vuzavaguɗu dansai adama eneki a na a yaꞋin kene n kula ku va̱ ka, ko an wokpoi mpa n suꞋuku le ba, n aza na a danai <Kotokobi n kambulu ki a ku ta̱wa̱ a i iɗika i na mpa ba. N kotokobi n kambulu ka a ku kuwa̱.

\VS{16}Ka̱ta̱ uma a na kpamu a yaꞋin kai kene ka, a taɗuku le u pula, uye wu Urushelima, ka̱ a u koci una le n kambulu n otokobi, ka̱ta̱ a namba vuza na u ku ciɗa̱ngu le, e le koɓolo n amaci e le n muku n e le. Adama na mpa mita̱ e kuneke le unushi u le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}<<Vu dana le kadanshi ka nampa.

\par }{\Q <YaꞋan a̱shi a̱ va̱ a̱ ka̱na̱ kuɗoro kujilya kanna n kayin, ka̱ta̱ kpamu ku jikpa ba. Adama na a lapa ta̱ mekere ma ka̱ɗu ma va̱, ɗa a yaꞋin kai ni muna n ulapi wuya wuya.

\VS{18}Ɗa baci m banai a kashina, ka̱ta̱ n cina aza na a kapai n otokobi. Kpamu ɗa baci n uwai asuvu a likuci, ka̱ta̱ n cina aza na i atakaci n kambulu. Adama a na eneki n anan ganu, ukuna u ka̱ci ka̱ le u ɗa e yevei iɗika ya koci, e yeve koyoku ba.> >>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Vu iwan ta̱ aza a Yahuda nannai? Ka̱ɗu ka̱ nu feu ka̱ ka̱na̱ ta̱ kene unata u Sihiyona? Adama a yiɗa̱i a ɗa vu lapai tsu ali iɗika, uteku tsu na tsu kokpo babu kupotso? Tsu la̱nsa̱i ma̱ta̱na̱, ama tsu ciya̱ ba. Tsu zuwai a̱ɗu a̱ tsu an tsa ku potso, ama ɗa vishili vu ɗa̱nga̱i.

\VS{20}Vuzavaguɗu, gogo na ci yeve ka gbani-gbani ka̱ tsu, n unushi wi isheku i tsu, adama a na tsu nusuku ta̱.

\VS{21}Ka̱ta̱ vu takacika tsu ba, Vuzavaguɗu adama a kula ku nu, ka̱ta̱ vu natukpa tsugbayin tsu kakuba ka tsugono tsu nu ba, ciɓa n uzuwakpani u na vu yaꞋin n a̱tsu, ka̱ta̱ vu ɗa̱ngusa̱ u ɗa ba.

\VS{22}A ka̱tsuma̱ ka a̱ma̱li aduniyan, ka̱ma̱li ki ta̱ lo kana ka jaꞋasai? Ka̱ta̱ kpamu u u yoꞋo? Ashe a vu ɗa ba, Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu? Adama nannai, a vu ɗa tsu zuwakai a̱pa̱, adama na avu ɗa vu ci yaꞋin ili na mpa ra̱ka̱.




\par }\Chap{15}{\SH Vuzavaguɗu u dansai i na ya ku ciya̱ aza a Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ko ɗa baci Musa n Samaila a ɗa̱nga̱i ɗa a shamgbai e kelime ka̱ va̱ ufolu adama uma Isaraila, ka̱ɗu ka̱ va̱ ki a kuta̱na̱ ba. Loko le a wu e ni u a̱shi a̱ va̱, ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ le a laza.

\VS{2}Ɗa baci kpamu e ecei nu, <Teɗei tsa kubana?> Ka̱ta̱ vu dana le, <Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\BB \par }
{\Q << <Aza na i adama ma̱dukpa̱, a bana ubuta̱ u ma̱dukpa̱, aza na kpamu i adama kotokobi, a bana ubuta̱ u kotokobi, aza na kpamu i adama kambulu, a bana ubuta̱ u kambulu, ka̱ta̱ aza na tankpamu i adama ugbashi, a bana ubuta̱ wugbashi u le.>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Mita̱ a̱ ku ushuku n unushi u na ya kuna le. I inya, i ɗa kotokobi, i ire itatsu i ɗaɗa nsheꞋe koɓolo n nnu n na n ku saza vuma, i na̱shi i ɗaɗa n nama n kakamba adama a na a una ka̱ta̱ a takuma.

\VS{4}Ka̱ta̱ n zuwa le okpo ili yi unata o tsugono tsu aduniyan ra̱ka̱ adama ili i na Manasa kolobo ka Hizekiya mogono ma a Yahuda ma yaꞋin a Urushelima.

\VS{5}<<Ya yi wi a kupana a̱ suvu ayali a̱ nu Urushelima, ko kpamu u shika̱ adama a̱ nu? Ya yi u kukpatala, ka̱ta̱ wece ma̱ta̱na̱ ma̱ nu?

\VS{6}A̱ɗa̱ ɗa i iwain mu, i lyaꞋi kelime n kubono ka̱ca̱pa̱, adama nannai n zuwa ta̱ tsurala n a̱ɗa̱, ita̱ ku una ɗa̱. Mo n kugbama asuvu n a̱ɗa̱.

\VS{7}N yelekpe le ta̱ m moko ma kuyelyukpu efeku a likuci a iɗika. A̱ɗa̱ uma a̱ va̱ i iwan ta̱ ku ka̱sukpa̱ ukuna wu unushi u ɗa̱. Adama nannai, mita̱ a ku una ɗa̱, ka̱ta̱ kpamu n zuwa a una muku n a̱ɗa̱.

\VS{8}N doku ta̱ ka̱bunda̱i ka agapa e le, kokpoi an kayala ka malaꞋa, ɗa n tuka̱i ina̱ku ya olobo vuza munuka kanna a kaci. Ɗa n zuwai atakaci n wovon u ka̱na̱i gogolo.

\VS{9}Ka̱ta̱, a̱yi vuka vu na vu maci muku n cindere ikyamba i ni i kuwa̱i, ka̱ta̱ u lima̱, ka̱ta̱ kanna ka̱ yikpa̱ babu kanna ka kotso, e nekei ta̱ wono, ɗa a takacikai ni. Ka̱ta̱ aza na a buwai tankpamu irala i le yuna le n otokobi, mpa ɗa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>


\par }{\SH Irimiya u dansai
\par }
{\PP \VS{10}Ili ya atakaci i ɗa mpa, a vu a̱na̱kpa̱ an vu maci mu, ayin tutu a morono ma adama, a mawasan n yaba dem iɗika. Mpa n neke kutan ba, mpa feu n kopuku vuza ba, ama dem n nannai ɗa uma ra̱ka̱ i a ma shika ma̱ va̱.

\VS{11}Ama ɗa Vuzavaguɗu wushuki, u danai, <<Irimiya mpa n ku kanza wu ta̱, ka̱ta̱ n zuwa irala i nu i folono wu vu ɓa̱nka̱ le a ayin a na i atakaci.

\VS{12}Vuma wi ta̱ a kufuɗa wa koɗo vuyum ko vuyum vishili uɓon u gaɗi?

\VS{13}N ku neke ta̱ uciyi koɓolo n udukuyan u ɗa̱ wokpo ili yu puri gbani, babu ikebe, adama unushi u ɗa̱ a iɗika ya ra̱ka̱.

\VS{14}Ka̱ta̱ n zuwa ɗa̱ i yaꞋan ka irala i ɗa̱ tsugbashi a iɗika i na i kpa̱ɗa̱i kuyeve, adama na wupa u va̱ u ka̱na̱ ta̱ tsa akina a na a ku ka̱na̱ ku kula̱ ko wannai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ɗa Irimiya u danai, <<Vuzavaguɗu, vu yeve ta̱ ili dem,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ vu ciɓa m mpa, ka̱ta̱ vu ta̱wa̱ wa̱ va̱.

\par }{\QB Ka̱ta̱ vu yaꞋin ka mu katsupu wa aza na i a ku takacika mu.

\par }{\Q Ka̱ta̱ vu cinukpa n uremi u ka̱ɗu u nu ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vu yeve adama a̱ nu a ɗa mi a kusoꞋo atakaci.


\par }{\Q \VS{16}A vu Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ va̱, a vu ɗa vuzagbayin vo ovonshi a lingata,

\par }{\QB a na vu yaꞋin kadanshi m mpa, ɗa m pana yi u yoꞋo u kadanshi ka̱ nu, ɗa kaꞋa ka zuwai mu ma̱za̱nga̱,

\par }{\Q adama na a ci ɗeke mu ta̱ n kula ku nu,

\par }{\QB avu Vuzavaguɗu Ka̱shile ku Uba̱nga̱ri.


\par }{\Q \VS{17}N da̱sa̱ngu o koɓolo ka aza u ciyi ba, be le n yaꞋin ma̱za̱nga̱, n da̱sa̱ngi an daꞋin va̱ adama na vi ta̱ koɓolo m mpa, adama na vu zuwa mu ta̱ n shana n wupa.

\VS{18}Yi ɗa̱i zuwai ɗa atakaci a̱ va̱ a kpa̱ɗi ku kotso, untsu a̱ va̱ feu o potso ba, ɗa a ɗa a kpa̱ɗa̱i kuta̱na̱? Vi ta̱ a kushamatangu mu an kuɗolu ku kpa̱ɗa̱i kuɗekpe, ko ci kayinva ka mini ma na ma ci ɗekpe?

\VS{19}Adama nannai, i na Vuzavaguɗu u dansai i ɗa na, <<Ɗa baci vu kpatalai ɗa vu bonoi wa̱ va̱, mita̱ a kubono ku wu, ka̱ta̱ n ka̱sukpa̱ wu vu shamgba e kelime ka̱ va̱. Ali ɗa baci vu dansai ili i singai, n ili ya uwa ba, vi ta̱ o ku okpo una̱ u kadanshi u va̱. I ta̱ a kubono wa̱ nu, ama a vu ka̱ta̱ vu bono wa̱ le ba.

\VS{20}Ka̱ta̱ m bonoko wu vokpo an mashilya ma vuyum vishili we e le. I ta̱ a ku shilika̱ n a̱vu, ama a kufuɗa wu ba, adama na mpa mita̱ koɓolo n na vu, adama na n ɓa̱nka̱ wu ka̱ta̱ kpamu misa wu, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{21}Mayun, n kisa wu ta̱ e kiye a uma a kavama a nanlo, ka̱ta̱ n shiba̱ wu ekiye a uma unambi wa asuvu ayali a na mpa.>>




\par }\Chap{16}{\SH Kambulu, Kotokobi n Ukpa̱
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu kpamu u doku yaꞋin kadanshi m mpa, u danai,

\VS{2}<<Ka̱ta̱ vu yaꞋin yolo, vu matsa muku mo olobo ko nkere ubuta̱ u na mpa ba.

\VS{3}Adama a na i na Vuzavaguɗu u dansai adama a muku mo olobo n nkere n a matsai ubuta̱ u na mpa, n isheku i na i maci le i iɗika i na mpa i ɗa na.

\VS{4}I ta̱ a ku kuwa̱ n mɓa̱la̱ n kavama. Babu vuza na u kuyaꞋin ka le kpalu, be le tana a ciɗa̱ngu le. I ta̱ o kokpo keyelekpetei. Kotokobi n kambulu ki ta̱ a kuna le, ka̱ta̱ even i kyamba i le okpo ilikulya ya nnu n nama n kakamba.

\VS{5}Adama na Vuzavaguɗu u dana ta̱ Ka̱ta̱ vu uwa a kpaꞋa ku na i a kuyaꞋin kpalu ko ubuta̱ u na i una̱mgbi ka̱tsuma̱ ba. Ka̱ta̱ vu na̱mgba̱ ka̱tsuma̱ adama e le ba, adama na mpa mutuka̱ ta̱ ucigi u va̱ ubuta̱ uma a na mpa, ucigi u va̱ n asuvu ayali a̱ va̱ ubuta̱ uma a na mpa.

\VS{6}Uma n a̱bunda̱i i ta̱ a ku kuwa̱ a iɗika i na mpa. Aza gbagbain n aza kenken. Ka̱ta̱ a namba vuza na u ku ciɗa̱ngu le, kpamu ko vuza u ku shika̱ adama e le ba, be le tana u ɗana ka̱ci ke, ko o gbonduwo aci adama e le.

\VS{7}Babu vuza na u ku ya̱na̱ tsuwa u banka vuza kpalu va, adama a na u saꞋa yi adama a ilina i ciya̱i ni, babu kpamu vuza na u ku neke yi ili kusoꞋo adama a na u saꞋa eshekpu ko a̱na̱ku a̱ ni a na amaci ni.

\VS{8}Ka̱ta̱ vu bana a kpaꞋa ku kakuli ali vu da̱sa̱ngu koɓolo n na̱ le ba a kulyaꞋa n osoꞋi ba.

\VS{9}Adama a na mpa Vuzavaguɗu vuzagbayin va ovonshi Ka̱shile ki Isaraila, mita̱ a ku zuwa ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ma̱za̱nga̱, n ka ma̱ta̱na̱, n ka vuka n vali.

\VS{10}<<Ɗa baci vu danai uma kadanshi ka na mpa ra̱ka̱, i ta̱ a ku dana, <Yiɗa̱i i zuwai ɗa Vuzavaguɗu u danai ukuna u gbani-gbani u na mpa ra̱ka̱ u ciya̱ tsu? Yi ɗa̱i ci yaꞋin kai ni? Unushi wene u ɗa ci yaꞋin kai Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu?

\VS{11}Ka̱ta̱ vu dana le, <Adama na eshekpu ikaya i ɗa̱ i ka̱sukpa̱ mu ta̱ ɗa a̱ ka̱na̱i kutono a̱ma̱li na yaꞋin kai le tsugbashi ɗa a̱ ka̱sukpa̱i mu kpamu a̱ tono wila̱ u va̱ ba,

\VS{12}kpamu ɗa i kucikpa ɗa i laꞋi ikaya i ɗa̱ kuyaꞋin unushi, yaba dem vu ɗa̱ o kutono kusheshe ku gbani-gbani ku ka̱ɗu ku ni, ɗa i iwain kupana ka̱ va̱.

\VS{13}Adama a nannai, mita̱ a ku utuka̱ ɗa̱ a iɗika i nampa ka̱ta̱ m bono ko ɗa̱ a iɗika i yoku i na ko ikaya i ɗa̱ i yevei ba, ta ɗe yi o kuyongo o kutono a̱ma̱li o yoku kanna n kayin, adama na ko asuvu ayali a̱ɗa̱ mi a kupana ba.>


\par }{\SH Vuzavaguɗu wi ta̱ a kusabaꞋa Isaraila.
\par }
{\PP \VS{14}<<Ayin i ta̱ lo a kuta̱wa̱, Ka̱shile ka dansai, kana uma o kudoku a dana, <N kucina ta̱ n kula ku Ka̱shile ka wuma ka na ku utuka̱i a za Isaraila i ɗika i Masar ba.>

\VS{15}Ama i ta̱ a kudana, <N kucina ta̱ n Ka̱shile ka wuma kana ku utuka̱i n uma Isaraila a na i uɓon ugaɗi n iɗika dem i na u wacuwai le.> Adama na mita̱ o kubono ko le i ɗika i le i na n nekei ikaya i le.

\VS{16}<<N nannai dem, Vuzavaguɗu u dana ta̱, ɗa na mita̱ ofoɓuso a na n kusuku osoruku adama na e reme le. Ka̱ta̱ m megeshe n su uku le na n aza a kutambu a na a kutamba le an nsansa, n akamba, n a̱ suvu a kpanlai atali dem.

\VS{17}Adama na mita̱ e kene i na i a kuyaꞋan sa ra̱ka̱. Ko i te i le yi mu sokongi ba, kagbanigbani ke le ra̱ka̱ ki ta̱ a a̱shi a̱ va̱.

\VS{18}Ama a ugiti mita̱ biꞋi o kudoku le ka̱bunda̱i ka atakaci adama a ka gbanigbani nu unushi u le, adama na a̱ la̱nga̱sa̱ mu ta̱ iɗika n a̱ma̱li unata a babu wuma e le, ɗa a shatangi ubuta̱ wu uka̱ni u va̱ n ili yu unata i le.>>

\VS{19}Vuzavaguɗu, utsura u va̱ m mashilya mu utsura ma̱ va̱, n ubuta̱ u kusheɗeku u va̱ a ayin atakaci, a̱ nu ɗa aduniyan a kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a dana, <<Ikaya i tsu i ciya̱ ili yi uka̱ni ba, banda a̱ma̱li a uwa, n ili gbanigbani i yaꞋin ki le ma̱riki ba.

\VS{20}Vuma lima̱, wi ta̱ a kufuɗa wa yaꞋan ka ka̱ci ka̱ ni a̱ma̱li? Ama e le A̱shile a mayun a ɗa ba.>>

\VS{21}<<Adama nannai, la̱na̱, mpa n kuzuwa le ta̱ e yeve, kute ku na mpa, n kuzuwa le ta̱ e yeve ili mereve i va̱ n utsura u va̱, ta lo a kuyeve an kula ku va̱ ku ɗa Vuzavaguɗu.>>




\par }\Chap{17}{\SH Unushi wa aza Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}<<Unushi wa aza Yahuda a ɗana ta̱ u n ɗa m macaka mi iɗani ma vuyum, n una̱u utsura, a ka̱ra̱ ka le ta̱ a ɗa a magbaganla a̱ɗa̱u e le, n gaɗi va avana a katalikalyuka,

\VS{2}muku n le feu n tsuyaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ ma a na a bana ubuta̱ wa atali a lyuka a̱ma̱li e le, n ubuta̱ u kululu ku Asheru ku na ikaya e le i ci tono, a kakambu ka nɗanga n aginda ugaɗi,

\VS{3}n uɓon wa a nsansa a keteshe ka likuci. Ka̱ta̱ n neke udukuyan u ɗa̱ n kuzuwa ku ɗa̱ ra̱ka̱, gbani adama a ubuta̱ unushi u ka̱ra̱Ꞌi iɗika i ɗa̱ ra̱ka̱.

\VS{4}Ka̱ta̱ i namba ucanuku wu uka̱ni u n nekei ekiye a̱ɗa̱, ka̱ta̱ n zuwa ɗa̱ i ga̱nda̱ ka̱ irala i ɗa̱ a iɗika i na i nambai ku yeve, adama na a ka̱tsuma̱ ka wupa u va̱, ɗa akina a tsuta̱ ka̱ta̱ a ka̱na̱ ku kula̱ ali uteku n uteku.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\QB <<Una̱ u wuya u ɗa, u vuma na u nekei ka̱ɗu ka̱ ni u vuma.

\par }{\Q A̱yi na n a̱yi derere ɗa i, a̱yi na u kpatalakai Ka̱shile kucina̱.

\VS{6}Adama na wi ta̱ an mura̱ta̱i a kakamba, wi a kene kasingai ka na ka ku ta̱wa̱i ba. Wi ta̱ a kuda̱sa̱ngu agbata a kakamba, a ɗika ya mkpaɗi i na yi babu vuza.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}<<Vuza vu una̱singai ɗa vuza na u nekei ka̱ɗu ka̱ ni u Vuzavaguɗu.

\VS{8}U tsu yongo ta̱ an maɗanga ma na a̱ shikpa̱i a ubuta̱ u mini, a̱ yi u tsu zuwa ta̱ aralu a̱ ni a kubana o kuɗolu, ka̱ta̱ u kpa̱ɗa̱ kupana wovon u kpandari, adama na a̱vuku a̱ ni o tsu yongo ta̱ ta̱ku, u tsu pana wovon a ayin unambi u mini ba, u tsu ka̱sukpa̱ kumatsa umaci ba.

\VS{9}Ka̱ɗu ka laꞋa ta̱ ili ra̱ka̱ asuvawuya, ama tukpa n kagbanigbani, ya yi u kufuɗa ku yeve kaꞋa?

\VS{10}<<Mpa Vuzavaguɗu n la̱na̱ ta̱ ka̱ɗu, ɗa n kondoi kaꞋa, adama na n neke yaba dem uteku ci ili na u yaꞋin, n uteku tsu kutoni ku ni.>>

\VS{11}Uteku tsu na maroni ma tsu vaku okowo a na u zuwai ba, ta vuza vu uciyi vu na u ciya̱i udukuyan n uye u singai ba wi nannai, a ka̱tsuma̱ ka utsura u wuma u ni, u ɗa wi ta̱ o kukotso, ka̱ta̱ a ukocishi wokpo kalau.

\VS{12}Kakuba ka singai kana a̱ shikpa̱i ɗe n ugiti, kaɗa ubuta̱ u ciɗa u na ci shi yaꞋin kutoni.

\VS{13}O a vu Vuzavaguɗu, katsura ki Isaraila, yaba dem na u ka̱sukpa̱i nu wi ta̱ o kokpo n wono, aza na a kpatalai ɗa a̱ ka̱sukpa̱i nu aduniyan, i ta̱ a ku kece le iɗika, adama na a ka̱sukpa̱ Vuzavaguɗu, kayinva ka mini ma wuma.

\VS{14}Vuzavaguɗu, potsotongu mu, isa mu, mpa tana mita̱ a ku ciya̱ wishi, adama na a vu ɗa i li kucikpi i va̱.

\VS{15}La̱na̱, a tsu dana mu ta̱, <<Te ɗai kadanshi ka Vuzavaguɗu ka ki? Ɗa̱skpa̱ ka ka̱ ta̱wa̱.>>

\VS{16}Mpa n suma ubuta̱ u kokpo maguɓi ma nu ba, ko n cikala ke ne kanna ka atakaci. Kpamu vu yeve ta̱ i na de ra̱ka̱ yi uta̱i una̱ u va̱, e keteshe ka i ɗa yi.

\VS{17}Ka̱ta̱ vokpo mu ili wovon ba, adama a na a vu ɗa ubuta̱ u ku sheɗeku u va̱ a kanna a atakaci.

\VS{18}Ka̱sukpa̱ aza na i a kutakacika mu okpo n wono, ama ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ mu mokpo n wono ba, ka̱sukpa̱ wovon u ka̱na̱ le, ama ka̱ta̱ vu ka̱sukpa̱ m mpa na wovon ba. SuꞋuku le kanna ka atakaci ka̱ta̱ vuna le ali kureꞋe.


\par }{\SH La̱na̱ kanna ka Ashibi, ciɗa
\par }
{\PP \VS{19}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<Bana vu shamgba a utsutsu a utsutsu uma a tsu uwa, u na ngono ma aza Yahuda a tsuwa n uta̱i, koɓolo n tsutsu u Urushelima n na ubuwai ra̱ka̱,

\VS{20}ka̱ta̱ vu dana, <A̱ ɗa̱ ngono ma a Yahuda, n uma aza Yahuda, koɓolo n aza na i punu ida̱shi a Urushelima, a na o tsu tono u tsutsu na mpa, panai kadanshi ka Vuzavaguɗu.

\VS{21}Vuzavaguɗu u dana ta̱, i la̱na̱ mayin, adama a wuma u ɗa̱, ka̱ta̱ i ɗika ucanuku a kanna ka Ashibi ko i uka n ili n tsutsu Urushelima ba.

\VS{22}Ka̱ta̱ i ɗika ucanuku u ɗa yi uta̱ka̱ pulai vi uwa i ɗa̱ a kanna ka Ashibi ba, ko kpamu i yaꞋan ulinga u yoku a kanna ka ba, ama la̱na̱i kanna ka Ashibi ka, ciɗa, uteku tsu na n tonokoi ikaya i ɗa̱.

\VS{23}N nannai dem ɗa a iwain kupana, ko a zuwa asuvu le a pana. Ama ɗa a votsuki atsuvu e le adama a na a̱ kpa̱ɗa̱ kupana a.


\par }{\PP \VS{24}<< <Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ama ɗa baci i zuwai atsuvu ɗa i panai kana n dansai, ɗa i kpa̱ɗa̱i ku uwaka n ucanuku a utsutsu u likuci i na mpa a kanna ka Ashibi, ama ɗa i ɗikai kanna ka Ashibi ka okpoi kanna ka ciɗa kpamu ɗa i kpa̱ɗa̱i ku yaꞋan u linga a kanna ka,

\VS{25}a ayin a nanlo ɗa ngono n na n kuda̱sa̱ngu a kakuba ka tsugono ka Dawuda, a kuwa n tsu tsutsu likuci u na mpa wa, ka̱ta̱ a kumba i keke ya odoku e le n ngono n le, koɓolo n uma Yahuza n aza na i punu ida̱shi a Urushelima. Ka̱ta̱ a̱ da̱sa̱ngu a likuci i na mpa a li a kubana uteku.

\VS{26}Ka̱ta̱ uma uta̱ a likuci i Yahuda n ubuta̱ u na wi u ka̱ra̱i n Urushelima, a likuci ya aza Bayami, n Shefela vu likuci va nsansa, koɓolo n Negebu, ka̱ta̱ a ka̱na̱ ku utuka̱ n alyuka a kuneꞋe ku kusongu ku le, n alyuka o kusoꞋo, n atsa̱ka̱na̱, ka̱ta̱ kpamu a̱ tuka̱ n alyuka a kucikpa a Isa̱ a Vuzavaguɗu.

\VS{27}Ama ɗa baci i iwain kupana, ɗa i kpa̱ɗa̱i ku ɗika kanna ka Ashibi ciɗa, ɗa i ɗikai u canuku ɗa i ukai utsutsu wu Urushelima a kanna ka Ashibi, n ku dyaɓa ka ta̱ utsutsu wu Urushelima akina, ka̱ta̱ a ɗa o songu efeku a Urushelima, kpamu a ɗa i a ku kima̱ ba.> >>




\par }\Chap{18}{\SH Ka maꞋin ko mgbodo n ciꞋin
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya u danai,

\VS{2}<<Ɗa̱nga̱ vu bana a kpaꞋa ku kamaꞋi ko mgbodo. Ta ɗe n kuyaꞋin kadanshi n a̱vu.>>

\VS{3}Ɗa m banai a kpaꞋa ku kamaꞋi ko mgbodo, ɗa n cinai ni ubuta̱ wu ulinga u ni.

\VS{4}Ɗa ma̱diki ma na wi a kumaꞋa va mo ɓosoi e ekiye a̱ ni, ɗa u bonoi ɗa u maꞋasakai ili yoku kau n ciꞋin tsa, tsu na ugain i ni.


\par }{\PP \VS{5}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu,

\VS{6}<<OꞋo a̱ɗa̱ aza Isaraila ashe n kuyaꞋin n a̱ɗa̱ uteku tsu na kamaꞋi ko mogbodo ka na mpa ka yaꞋin ba? La̱na̱, uteku tsu na ciꞋin ci ekiye a kamaꞋi ko mogbodo ka, ta a̱ɗa̱ aza Isaraila yi nannai ekiye a̱ va̱.

\VS{7}A ayin a na baci de dem n yaꞋin kadanshi ka aduniyan u yoku ko tsugono, n danai n ku utuka̱ le ta̱, ka̱ta̱ m ɓoso le muna le,

\VS{8}ɗa baci aduniyan u na n yaꞋin kadanshi adama le a, a kpatalai ɗa a̱ ka̱sukpa̱i unushi u le, nannai va, u kuzuwa mu ta̱ n sabaꞋa ka̱ɗu ubuta̱ wu ukuna u wuya mi ishi n foɓusoi ku yaꞋin ka le.

\VS{9}Kpamu a a yaꞋin a na baci de dem n yaꞋin kadanshi ka aduniyan u yoku ko tsugono, n danai n kumaꞋa ta̱ i ɗa ka̱ta̱ kpamu n shikpa̱ i ɗa,

\VS{10}ɗa baci a yaꞋin unushi a a̱shi a̱ va̱, ɗa a iwain kupana kadanshi ka̱va̱, nannai va wi ta̱ a kuzuwa mu n sabaꞋa ka̱ɗu a ubuta̱ u kasingai ka na mishi n foɓusoi ku yaꞋan ka le.

\VS{11}Adama nannai, gogo na dana aza Yahuza koɓolo n aza na i punu ida̱shi a Urushelima, ili na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na, <N foɓusoi ka gbani-gbani adama a̱ɗa̱, n foɓusoi kawuya kana ka kuciya̱ a̱ɗa̱. Yabadem u ka̱sukpa̱ kuyaꞋan gbani-gbani ka̱ ni, ka̱ta̱ u bono u lapula ka̱cika̱ni.>

\VS{12}Ama ɗa a danai <Na lo va u kuna u gbani u ɗa, a̱ tsu kusheshe ku tsu ku ɗa tsa kutono, yaba dem vu tsu ku yaꞋin ili u teku tsu na ka̱ɗu ugbamukaci ka̱ ni ko tonoi.>

\VS{13}<<Adama nannai, ɗa Vuzavaguɗu u danai, ecei biꞋi aduniyan u na u buwai. Ya yi u saꞋwai kupana vu cuꞋu vu kuna tsu na mpa? Mekere ma aza Isaraila ma yaꞋin ta̱ ili gbani-gbani ka̱u.

\VS{14}Mini ma atali ma sawa ta̱ ku kotso a nsansa n Lebano? Ko kpamu mini mu uta̱ni n kuyene n na mi a katali ma kotso?

\VS{15}Ama uma a̱ va̱ a cinukpa ta̱ m mpa, ɗa e nekei nlulu ma a̱ma̱li le a̱tsa̱ka̱na̱, ɗa a zuwai le a ta̱ɗa̱tsa̱i u ye u le, u ye u tsukaya, ɗa o bonoi o kutono u ye u kavama, ba u ye usingai kpamu ba,

\VS{16}ɗa o bonokoi iɗika i le ili i wovon, ili i ku meɗe ku una̱ ali uteku. Yaba dem na u wali lo sai u rikpa̱ ka̱ta̱ u jengeɗe kaci ka̱ ni.

\VS{17}Tsu na wunla̱ u kasana u tsu uta̱ u Betuwe, ta mi a kuwacuwa le e kelime ka irala i le nannai. Ka̱ta̱ a kanna ka atakaci ke le n kpatala ka le kucina̱, n sa̱nka̱ le kene a̱shi a̱ va̱.>>

\VS{18}Ɗa a danai <<Ta̱wa̱i tsu foɓoi adama a Irimiya, adama na ana n ganu a ku ka̱sukpa̱ kutono wila̱ u Musa ba, ta feu aza ugboji nannai i a ku ka̱sukpa̱ ku yaꞋin odoki ba, ta feu keniki nannai wi a ku ka̱sukpa̱ ku kadanshi ba. Ta̱wa̱i tsu kiɗikai ni afada, kpamu ka̱ta̱ tsu zuwakai a̱tsu i na wa ku dansa ba.>>

\VS{19}Ɗa Irimiya u vasai u Vuzavaguɗu, ɗa u danai, <<Vuzavaguɗu pana i na irala i va̱ yi a kudansa adama a̱ va̱.

\VS{20}Mayun ɗa a tsupa kasingai n ka gbani-gbani? Demu n nannai a ga̱va̱ ta̱ kpenle adama a̱ va̱. Ciɓa n tsuna n shamgbai a kelime ka nu n yaꞋin kadanshi kasingai adama e le, adama na vu cipuka̱ wupa u nu wa̱ e le.

\VS{21}Adama nannai, tuka̱ muku n le n kambulu, ka̱sukpa̱ le adama na una le n otokobi, ka̱sukpa̱ amaci e le okpo babu muku ka̱ta̱ okpo agapa. Ka̱sukpa̱ ma̱dukpa̱ muna ali e le, ka̱ta̱ una olobo e le ubuta̱ u kuvon.

\VS{22}Ka̱sukpa̱ a pana ma̱shi i uwa i le, adama irala i na vu bankai le gogolo. Adama na a̱ ga̱va̱ ta̱ kpenle adama na n yikpa̱ punu, ɗa a yaꞋin maza a ene a̱ va̱.

\VS{23}Ama a vu Vuzavaguɗu vu yeve ta̱ o foɓuso e le ra̱ka̱ adama na una mu. Ka̱ta̱ vu cinukpa ka le unushi u le ba, ka̱ta̱ kpamu vu ura unushi u le wa̱ nu ba. Ka̱sukpa̱ a taɗuku le a kelime ka̱ nu, takacika le a ayin a wupa a̱ nu.




\par }\Chap{19}{\SH Ma̱diki ma na mo ɓosoi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<Ɗa̱nga̱ vu bana vu tsula ma̱diki ubuta̱ u kamaꞋi ka n mgbodo, ka̱ta̱ vu ɗika nkoshi mgba̱ra̱-gba̱ra̱ n uma n nkoshi mgba̱ra̱-gba̱ra̱ n na ganu,

\VS{2}ka̱ta̱ i bana a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka̱ likuci i kolobo ka Hinomu a utsutsu wu uɓoshi, ka̱ta̱ vu dansa ili i n danai nu.

\VS{3}Ka̱ta̱ vu dana, <Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu, a̱ɗa̱ ngono ma a Yahuda, n a̱ɗa̱ na yi punu ida̱shi a Urushelima, Vuzavaguɗu va ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, n ku utuka̱ ta̱ n vicuꞋu vu ma̱dukpa̱ ubuta̱ u na mpa, mana yaba dem na u panai ka a, atsuvu a̱ ni ita̱ a ku jeꞋe.

\VS{4}Adama na uma a ka̱sukpa̱ mu ta̱ ɗa a natukpai ubuta̱ u na mpa, ubuta̱ u ku neke kuneꞋe ki ili ma̱gula̱ ni a̱ma̱li o yoku a na e le, ko i eshekpe i le, be le ngono ma a Yahuda n yevei ba, ɗa a shatangi ubuta̱ u na mpa n mpasa n uma a babu nushi,

\VS{5}ɗa a maꞋakai ka̱ma̱li ka Balu a̱ A̱Ꞌisa̱ adama na a yaꞋin sakai yi kuneꞋe ku songu n muku mo olobo n le, i na mpa n dansai, be le tana n nekei kofon, mpa ma n sawa ku yaꞋin cico ci ili i nannai ba

\VS{6}adama nannai, kanna ki ta̱ lo a kuta̱wa̱, kana o kudoku ku e ɗeke ubuta̱ u na mpa Tofetu, ko ka̱ra̱Ꞌa̱ ku lobo ka Hinomu ba ama ka̱ra̱Ꞌa̱ ka makiɗaka.

\VS{7}A ubuta̱ u nanlo wa, ta ɗe n kubonoko aza Yahuda n aza Urushelima u kuna u gbani, ka̱ta̱ n zuwa una aduniyan u le n otokobi e kelime ki irala i le, ekiye aza na i a kula̱nsa̱ wuma u le. Ka̱ta̱ n neke even i kyamba i le okpo ilikulya ya nnunu n nama n kakamba.

\VS{8}Ka̱ta̱ n bonoko likuci i nanlo yokpo ili yi unata, n ili i kugoyi, ka̱ta̱ yaba dem vu na wi a ku wala i ɗa u yaꞋan mereve, ka̱ta̱ u meɗe una̱ adama a ka gbani-gbani kana ka ciya̱i likuci ya ra̱ka̱.

\VS{9}Ka̱ta̱ n zuwa le a takuma i nyama i muku i le, ka̱ta̱ yaba dem u takuma inyama i vutoku vu ni a ka̱tsuma̱ ka atakaci a ayin a na a kandarangi le n kuvon, ka̱ta̱ u soꞋo atakaci ekiye i rala i ni n aza na i a kula̱nsa̱ wuma u ni.>

\VS{10}<<Yeve, ka̱ta̱ vu ɓoso ma̱diki ma e kelime ka aza na a banai koɓolo n a̱ vu va,

\VS{11}ka̱ta̱ vu dana le, <Vuzavaguɗu va ovonshi u dana ta̱, nannai ɗa wa ku ɓoso uma, n likuci i na mpa nannai, uteku tsu na o ɓosoi ma̱diki ma kamaꞋi, kpamu ka̱ta̱ a namba uteku u na a ku lapula maꞋa. Ta i a kuciɗa̱ngu maꞋa Tofetu nannai, adama na i ta̱ a ku namba asaun a na i a̱ kuciɗa̱ngu le.

\VS{12}Ta wa kuyaꞋin n ubuta̱ wa n uma a na i punu ida̱shi ubuta̱ nannai, ka̱ta̱ u bonoko ubuta̱ wa tsu Tofetu.

\VS{13}Ka̱ta̱ i uwa ya aza Urushelima ni uwa ya ngono ma aza Yahuda, ni uwa i na a gaɗi vu kukpa̱ ku le ku ɗa i tsu songu ili ma̱gula̱ni azangata a gaɗi, ka̱ta̱ i tsunku a̱ma̱li a̱ɗa̱ kuneꞋe ki ili kusoꞋo, i ta̱ a ku natukpa an Tofetu.> >>

\VS{14}Ɗa yeve, Irimiya u bonoi Tofetu, a ubuta̱ u na Ka̱shile ka suꞋuki ni u yaꞋin kene, ɗa u shamgbai a e keteshe ka A̱Ꞌisa̱ a̱ Ka̱shile, ɗa u danai uma ra̱ka̱,

\VS{15}<<I na Vuzavaguɗu va ovonshi Ka̱shile Isaraila kadansai i ɗa na, n ku tuka̱ ta̱ iɗika i na mpa, n likuci i na mpa ra̱ka̱ u wuya u na n dansai, adama na a kpanduku ta̱ a̱ɗu e le, ɗa a kpa̱ɗa̱i kupana kadanshi ka̱ va̱.>>




\par }\Chap{20}{\SH Irimiya koɓolo n Pashuru Ganu
\par }
{\PP \VerseOne{1}An Pashuru ganu kolobo ka Imeru vuzagbayin va Isa̱ a Vuzavaguɗu, u panai Irimiya a kuyaꞋin kene adama ili na mpa.

\VS{2}Ɗa Pashuru u lapai Irimiya keneki, ɗa u shiyai ni o kogboli ka utsutsu u kaginda ka kpaꞋa ku Bayami, a Isa̱ a Vuzavaguɗu.

\VS{3}An kayin kaꞋasa yi, an Pashuru shikpai Irimiya o kogboli ka, ɗa Irimiya u danai ni, <<Vuzavaguɗu ɗeke wu kula Pashuru ba, ama u neke wu ta̱ kula Magoro-misabibu ɗaɗa ili i wovon a ubuta̱ dem.

\VS{4}Adama na Vuzavaguɗu u dana ta̱ La̱na̱, mita̱ o ku bono ko wu vokpo ili wovon a̱ ka̱ci ka̱ nu, n wa̱ a̱ja̱Ꞌa̱ nu dem. Irala i le yi ta̱ a kuna le n otokobi a vu a kinda. Ka̱ta̱ n neke a za Yahuda ra̱ka̱ e kiye o mogono ma aza Babila. Ka̱ta̱ u ɗika le u banka tsugbashi iɗika i Babila, ka̱ta̱ kpamu wu una aza a yoku n kotokobi.

\VS{5}Ka̱ta̱ kpamu, n neke aza Yahuda udukuyan u likuci u le, n uciyi u le, n tsulaga ci le, koɓolo n kuzuwa ku le ra̱ka̱, ka̱ta̱ isa le i ɗa gbani, ka̱ta̱ a ɗika i ɗa a kubanka Babila.

\VS{6}Ka̱ta̱ a vu Pashuru koɓolo n yaba dem na wi punu a kpaꞋa ku nu, a ɗika ɗa̱ a banka ugbashi. Iɗika i Babila i ɗa a kubanka ɗa̱, kpamu ta ɗe a kuna ɗa̱, ta ɗe kpamu a kuciɗa̱ngu ɗa̱, a vu koɓolo n a̱ja̱Ꞌa̱ nu ra̱ka̱, aza na vu yaꞋin kai kene ka uwa.>>

\VS{7}Vuzavaguɗu, vu doro mu ta̱, n yaꞋan ta̱ kpamu n modoko, vu laꞋa mu ta̱ utsura, kpamu ɗa vu lyaꞋi mu. Ɗa mokpoi ili yi zoꞋoshi i uma a kanna lakam, yaba dem o kugoyo mu.

\VS{8}Ayin na baci de dem n ɗa̱nga̱i kadanshi, n ci ɗa̱ngusa̱ ta̱ ka̱la̱ka̱tsu ka̱ta̱ n yaꞋin kadanshi n utsura, n dana, adama <<Vishili n munuka>> Ɗa ɗa i zuwai kadanshi ka Vuzavaguɗu ko bonokoi mu ili yi izoshi n ili kugoyi a kanna lakam.

\VS{9}Ɗa baci n danai, <<Mpa n ku keɓece adama u kuna u ni ba, ko kpamu n ɗeke kula ku ni Vuzavaguɗu ba,>> ka̱ta̱ kadanshi ka̱ ni kokpo adanshi a akina a ɗa i a kutasa a ka̱ɗu ka̱ va̱, adanshi akina aɗa i a kutasa etele a̱ va̱. Ka̱ta̱ moꞋo ku reme ka a ka̱ɗu ka̱ va̱, kpamu ka̱ta̱ n kpa̱ɗa̱ kufuɗa kugbama asuvu.

\VS{10}Adama na m pana uma n a̱bunda̱i a kadanshi a dama a̱ va̱, a kudana, <<Ili wovon i ka̱ra̱Ꞌa̱ ta̱ akambu dem, a kudana, <<Tsu bankai ni ubuta̱ u kukiɗa ka afada,>> a̱ja̱Ꞌa̱ va̱ ra̱ka̱ a kuvana ene uyikpi u va̱, a kudana, <<I ta̱ a kufuɗa o doroi, adama na tsu fuɗai ka̱ta̱, ka̱ta̱ tsu tsupa.>>

\VS{11}Ama a vu Ka̱shile, vi ta̱ koɓolo m mpa, an kovonshi ko o wovon, adama a nannai aza na i a ku a koꞋuso mu i ta̱ a ku yikpa̱, i a kufuɗa mu ba. I ta̱ a ku yaꞋin wono kau, adama na i a ku ciya̱ u lyai ba. Kpamu i a kucikpa n e le ba.

\VS{12}A vu Vuzavaguɗu Ka̱shile ko ovonshi, a vu na vu tsu kondo aza usuɓi, vu ya̱ta̱ ili na yi a̱ɗu e le, ni na a sheshei. Ɗa̱skpa̱ mu mene katsupu ka na va kuyaꞋin ka le, adama na a̱ nu ɗa mpa mi a ku tuka̱ na afada a̱ va̱.>>

\VS{13}YaꞋankai Ka̱shile ishipa. Cikpai Ka̱shile. Adama na wiꞋisa ta̱ wuma wa aza unambi n ofoloni e kiye aza a gbani-gbani.

\VS{14}Ama, n cikala ta̱, a yaꞋan ka kanna ka na amaci mu una̱. Ka̱ta̱ vuza u ciɓa n ka ba.

\VS{15}Kpamu, n zuwa ka ta̱ vuma na u bankai Dada vu va̱ n kadanshi una̱ u wuya, u danai, <<Vuka vu nu vu matsa ka wu ta̱ maku ma kolobo,>> Adama na u yaꞋin ma̱za̱nga̱.

\VS{16}Ɗa̱skpa̱ vuma nanlo u na̱mgba̱ ka̱ta̱ wokpo an likuci i na Vuzavaguɗu la̱nga̱sa̱i babu asuvu ayali a ayin a cau. Ɗa̱skpa̱i u pana ma̱shi n usana ka̱ta̱ n kanna tamkpamu pana kacaꞋa ka kuvon.

\VS{17}Mishi ta̱ a ku laꞋa n kuciga a yaꞋan ka yi nannai, adama na u fuɗa wu una mu a ayin a na mi mereɓu. Wishi u laꞋa n kugan n kuwa̱ a ka̱tsuma̱ ka̱ a̱na̱ku a̱ va̱, adama na ka̱tsuma̱ ka a̱na̱kpa̱ a̱ vu kokpo mu kasaun ali uteku.

\VS{18}Adama n ya̱in a ɗa a̱na̱kpa̱ a̱ va̱ amaci mu, adama na mene atakaci n u na̱mgbi u ka̱tsuma̱, a li n kotso wuma u va̱ a̱ ka̱tsuma̱ ko wono?




\par }\Chap{21}{\SH Adanshi ka kuna adama a Uyikpi wu Urushelima
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ɗa kadanshi ka na Vuzavaguɗu u danai Irimiya a ayin a na mogono Zadakiya u suki Pashuru kolobo ka Malikiya koɓolo n Zafaniya ganu, kolobo ka MaꞋaseya a bana u Irimiya, u danai.

\VS{2}<<Ece ka tsu Vuzavaguɗu, adama na Nebukanezaru mogono ma Babila ma tuka̱ tsu n kuvon. Ko Vuzavaguɗu ku yaꞋin ka tsu ili mereve i ni, tsu na u kiwanai ku yaꞋin sa, adama a na u zuwa mogono ma Babila ma ka̱sukpa̱ ka̱ta̱ u laza u ra̱ɓa̱ n a̱ tsu?>>


\par }{\PP \VS{3}Ɗa Irimiya u danai le, <<Banai i dana Zadakiya,

\VS{4}<Vuzavaguɗu, Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, <<N kuzuwa ta̱ ucanuku u kuvon u ɗa̱ u na yi a kuyaꞋin ka mogono ma Babila vishili koɓolo n osoji a̱ ni a na n tsupulai tsu mashilya ma Urushelima. Mita̱ a kuzuwa le a uwa e mere ma likuci ma na mpa.

\VS{5}Ka̱ta̱ mpa n ka̱ci ka̱ va̱, n shilika̱ n avu koɓolo n utsura u va̱ ra̱ka̱, n wupa adama na n yaꞋin ta̱ wupa ka̱u.

\VS{6}Ka̱ta̱ muna aza a likuci a na mpa m ma̱dukpa̱ ma wuya vuma n manama dem.

\VS{7}Ɗa baci n kotsoi ka̱ta̱ n ɗika Zadakiya mogono ma a Yahuda n abara a̱ ni koɓolo n aza likuci a na a lakai ubuta̱ u ma̱dukpa̱ n ukpa̱ u kotokobi, n kambulu, ka̱ta̱ n neke le ekiye a Nebukanezaru mogono ma aza Babila, n ekiye irala i le, n ekiye aza na i a kula̱nsa̱ wuma u le. Ka̱ta̱ wu una le n otokobi, ko asuvu ayali e le wi a kupana ba be le u jebe ke le.>

\VS{8}<<Ɗa Vuzavaguɗu danai mu, n dana uma a, <Ili i na Vuzavaguɗu u dana i ɗa na, n zuwa ta̱ uye ure e kelime ka̱ɗa̱, ɗaɗa uye u wuma n wu ukpa̱. Yaba dem u zagba u na wi a kutono.

\VS{9}Yaba dem na a ku ka̱sukpa̱ a Urushelima, wi ta̱ a kubana ukpa̱ u kotokobi, n kambulu, n ubuta̱ wa atakaci. Ama yaba dem na baci uta̱i ɗa u nekei ka̱ci ka̱ ni wa aza Kaldiya a na i u ka̱ra̱i n a̱ɗa̱ adama kuvon na, wi ta̱ a ku kisa ka̱ci ka̱ ni ka̱ta̱ u laꞋaka n wuma u ni.

\VS{10}Adama a na mpa Vuzavaguɗu, n foɓuso ta̱ kuyaꞋin tsu rala n likuci i nanlo adama na n tuka̱ n atakaci ba ugain ba. Ka̱ta̱ n neke yi e kiye o mogono ma Babila, ka̱ta̱ a̱yi tamkpamu songu yi n akina. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.> >>


\par }{\SH Akaka adama a kpaꞋa ku Dawuda
\par }
{\PP \VS{11}<<Adama a kpaꞋa ku tsugono tsu Yahuza tankpamu ɗa u danai, <Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu,

\VS{12}A̱ ɗa̱ aza kpaꞋa ku Dawuda, Vuzavaguɗu u dana ta̱

\par }{\Q <<I yaꞋin kasingai usana lakam,

\par }{\QB ka̱ta̱ isa a̱ɗa̱ ekiye aza modoruko

\par }{\QB n ekiye aza vuza na o doroi,

\par }{\Q ta lo wupa u va̱ u kuɗenga̱ a na akina,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ɗa a̱ kula̱ babu tana vuza na u ku kima̱ a ɗa,

\par }{\QB adama a ka gbani-gbani ka̱ a̱ɗa̱.> >>


\par }{\Q \VS{13}<<La̱na̱, mpa mita̱ a tsurala n a̱ɗa̱, a̱ɗa̱ na yi ida̱shi a ka̱ra̱,

\par }{\QB oꞋwo a̱ɗa̱ na yi ida̱shi a ka̱ba̱nga̱ ka atali,

\par }{\Q a̱ɗa̱ na i ci dana, <Ya yi u kufuɗa ku shilika̱ n a̱tsu,

\par }{\QB ko kpamu uwa ubuta̱ wi ida̱shi u tsu?>


\par }{\Q \VS{14}Mpa, n kutakacika ɗa̱ ta̱, derere n ka gbani-gbani ka na i yaꞋin,

\par }{\QB n ku dyaɓa ta̱ akina a kakamba ka̱ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ aɗa a e leɓece ili ra̱ka̱ i na yi u ka̱ra̱i n ɗa̱.>>




\par }\Chap{22}{\SH Akaka a Irimiya adama a kpaꞋa ku tsugono ka a Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<Ɗa̱nga̱ vu bana a kpaꞋa ku mogono ma a Yahuda vu dansa kadanshi ka na mpa,

\VS{2}ka̱ta̱ vu dana, <Pana kadanshi ka Vuzavaguɗu, a vu mogono ma a Yahuda, a vu na vu da̱sa̱ngi a kakuba ka tsugono tsu Dawuda, a vu n ana n taji a̱ nu koɓolo n uma a̱ nu a na a tsu tono n utsutsu na mpa.

\VS{3}Vuzavaguɗu u dana ta̱ yaꞋin ka usuɓi n kasingai, adama na i ciya̱ wishi ekiye a vuza na o doroi. Ka̱ta̱ i nusaka komoci kana ka̱ ta̱wa̱i limoci a̱ wu a ɗa̱ ko i takacika yi ba, m mkpan koɓolo n agapa, ka̱ta̱ yuna vuza gbani ubuta̱ u na mpa ba.

\VS{4}Adama na, ɗa baci i tonoi kadanshi ka na mpa, ngono n na n da̱sa̱ngi a kakuba ka Dawuda, i ta̱ a kuwa n utsutsu na mpa gaɗi va a keke odoku, n gaɗi va odoku, e le n a na taji e le koɓolo uma e le.

\VS{5}Ama ɗa baci i iwain ku tono kadanshi ka na mpa, n kucina ta̱ n ka̱ci ka̱ va̱, kpaꞋa ku na mpa ki ta̱ o kubono agali. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{6}Adama na Vuzavaguɗu dansa ta̱ ukuna adama a kpaꞋa ku mogono ma a Yahuda, u danai.

\par }{\Q <<<A̱ ɗa̱ yi ta̱ an Giliyadu wa̱ a̱ va̱,

\par }{\QB n tsu na kaginda kagbayin ka Lebano ki,

\par }{\Q dem n nannai mayun ɗa m bono ko a̱ɗa̱ kakamba,

\par }{\QB likuci babu vuza.


\par }{\Q \VS{7}n ku foɓuso ta̱ vuza munuka adama a̱ ni,

\par }{\QB yaba dem n ucanuku munuka u ni,

\par }{\Q ka̱ta̱ a kapa nɗanga n singai n sida

\par }{\QB ka̱ta̱ a varuku le akina.


\par }{\PP \VS{8}<<<Ka̱ta̱ uduniya wa a̱bunda̱i u na wi a kutono n likuci i nanlo u danannai, <<Yi ɗa̱i i zuwai Vuzavaguɗu takacikai i ɗika i gbangam i na mpa?>>

\VS{9}Ka̱ta̱ ushuku a dana, <<Adama a ka̱sukpa̱ ta̱ Vuzavaguɗu Ka̱shile ke le ɗa o bonoi o kutono a̱ma̱li n a yaꞋin kai le tsu gbashi.>>>>>


\par }{\Q \VS{10}Ka̱ta̱ i shika̱ i yi na u kuwa̱i ɗe ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ i yaꞋin kai kpalu ba,

\par }{\Q ama shika̱i wuya wuya adama ni a̱ yi na u lazai,

\par }{\QB adama na u buwa a kubono

\par }{\QB we ene iɗika yi uka̱ni i ni ba.


\par }{\SH Akaka adama muku mo olobo n Josaya
\par }
{\PP \VS{11}Adama na Vuzavaguɗu dansa ta̱ kakuna adama Shallum kolobo ka Josaya, mogono ma a Yahuda ma na ma lyaꞋi tsugono una̱u dada ni Josaya, a̱ yi ɗa vuza na a ɗikai a lazakai a kubanka i ɗika i Babila, <<Kpamu wi a kudoku ku bono ubuta̱ u na mpa kpamu ba.

\VS{12}Ama ɗe ubuta̱ u na a ɗikai ni a bankai tsugbashi, ta ɗe u ku kuwa̱, wi a kudoku kene iɗika i na mpa kpamu ba.>>


\par }{\Q \VS{13}<<I li ya atakaci i ɗa u vuza na u maꞋin kpaꞋa n uye u modoruko,

\par }{\QB a̱nu a gaɗi a̱ ni kpamu n uye wa uwa,

\par }{\Q a̱yi na u tsu zuwa toku linga ka̱ta̱ u kpa̱ɗa̱ ku tsupa yi,

\par }{\QB ka̱ta̱ u kpa̱ɗa̱ kutsupa yi atakaci ulinga a̱ ni,

\VS{14}a̱ yi na u tsu dana ka̱sukpa̱ n maka ka̱ci ka̱ va̱ kpaꞋa ku gbayin

\par }{\QB n unu a gbagbain a gaɗi,>

\par }{\Q ka̱ta̱ u yaꞋin ka le atusu,

\par }{\QB ka̱ta̱ u paɗara a ɗa n nɗanga n sida ni,

\par }{\QB yeve ka̱ta̱ u sura ku ɗa mini mashili.


\par }{\Q \VS{15}A vu, vu sheshe ta̱ kudana mogono ma vi,

\par }{\QB an vu kalai kpaꞋa ku nu n nɗanga n sida?

\par }{\Q Esheku a̱ nu a lyaꞋa ta̱ n u soꞋi,

\par }{\QB adama a kasingai n usuɓi

\par }{\QB ɗa tana u ciya̱i ida̱shi ma̱ta̱na̱.


\par }{\Q \VS{16}U ɓa̱nka̱i mkpan n aza unambi,

\par }{\QB ɗa tana ugain i ni.

\par }{\Q Ashe na va ɗaɗa kuyeve ku va̱ ba?

\par }{\QB Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\Q \VS{17}Ama a vu zuwa ta̱ a̱shi n ka̱ɗu ka̱ nu

\par }{\QB ubuta̱ u kalyaꞋa,

\par }{\Q n ubuta̱ u munuka ma uma a gbani

\par }{\QB n ubuta̱ u modoruko n vishili.>>


\par }{\PP \VS{18}Adama a nannai Vuzavaguɗu dansa ta̱ u kuna adama Johoyakim kolobo ka Josaya mogono ma a Yahuda.

\par }{\Q u danai, <<Ka̱ta̱ a shika̱i kpalu,

\par }{\QB a dana,<Ai mokoshi ma tsu ma,> ko <Taku tsu ɗa ba.>

\par }{\Q Ka̱ta̱ a shika̱ yi, a dana.

\par }{\QB Vuzavaguɗu.> ko <Vuzagbayin ba.>


\par }{\Q \VS{19}Tsu na a ci ciɗa̱ngu majaki ta a ku ciɗa̱ngi nannai,

\par }{\QB i ta̱ o ku ronoi a vakangu a kucina̱ ku utsutsu Urushelima.>>


\par }{\Q \VS{20}<<Bana kumba gaɗi vu Lebano ka̱ta̱ vi shika̱ ɗe,

\par }{\QB ka̱ta̱ a vu utuka̱ ka̱la̱ka̱tsu a̱ nu a likuci i Basha,

\par }{\Q i shika̱ a likuci i Abarim,

\par }{\QB adama na ncigi n nu ra̱ka̱ n kuwa̱ ta̱.


\par }{\Q \VS{21}N dansa ka ɗa̱ ta̱ a ayin uciyi u ɗa̱,

\par }{\QB ama ɗa <I iwain kupana,>

\par }{\Q Tsu na mpa tsu ɗa i kiwanai, tun ɗe a ayin u ɗa̱nga̱ ni u ɗa̱,

\par }{\QB i tsu tono kadanshi ka̱ va̱ ba.


\par }{\Q \VS{22}Wunla̱ wi ta̱ a̱ kupura̱ngu tsugbayin tsu ɗa̱ ra̱ka̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ɗika ncigi n ɗa̱ a banka tsugbashi,

\par }{\Q ka̱ta̱ vokpo n wono,

\par }{\QB adama ka gbani-gbani ka̱ɗa̱ ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{23}A̱ɗa̱ aza Lebano,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi ida̱shi punu a ka̱tsuma̱ ka nɗanga n sida,

\par }{\Q i cuꞋu yi inka ye ne i ɗa ya kuyaꞋin ɗa baci atakaci a̱ ta̱wa̱i ɗa̱

\par }{\QB an ɓa̱la̱ an vuka va a̱ga̱nda̱.>>


\par }{\PP \VS{24}<<Mpa Vuzavaguɗu n kucina ta̱ n wuma u va̱, ko an wokpoi Jokoniyan kolobo ka Johoyakim mogono ma aza Yahuda, makawani ma ka̱ta̱mba̱ri ma a ka̱jivu ka kukiye ku usingai ka̱ va̱, dem n nannai mita̱ a ku utuka̱ wu

\VS{25}ka̱ta̱ n neke wu ekiye aza a na i a kula̱nsa̱ wuma u nu, ekiye aza na vi a kupana wovon u le, wa ta Nebukanezaru mogono ma aza Babila kpamu n ekiye aza Kaldiya.

\VS{26}Ka̱ta̱ n taɗuku koɓolo n a̱na̱ku a na amaci nu a iɗika i yoku kau i na vu nambai kuyeve, ta ɗe va ku kuwa̱.

\VS{27}Vi a ku doku ku bono a iɗika i na mpa i na vu cikalai ba.>>


\par }{\Q \VS{28}Ɗa vuza yoku u danai, <<Na va, Jokoniyan ka ɓoshi ka mogbodo ka,

\par }{\QB ma̱diki ma na vuza u buwai a ku cikala ba? Yiɗa̱i zuwai ɗa a taɗuki ni koɓolo n muku n ni

\par }{\QB a iɗika i na eyevi ba?


\par }{\Q \VS{29}OꞋo iɗika, iɗika, iɗika,

\par }{\QB pana kadanshi ka Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{30}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<Ɗana vuma na mpa madari,

\par }{\QB vuma na wa kusuɓa̱ a wuma u ni ba,

\par }{\Q adama na babu matsukaya ma ni ma na ma ku ciya̱ u lyai

\par }{\QB u na wa ku da̱sa̱ngu a kakuba ka tsugono tsu Dawuda

\par }{\QB be le tana u lyaꞋaka Yahuda tsugono.>>




\par }\Chap{23}{\SH Kasaɓu ku usuɓi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu u dana ta̱,<<I li ya atakaci i ɗa a kubana nguɓi n na n wacuwai nlala n kaguɓa n kajanu ku va̱.>>

\VS{2}Adama nannai, Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila ka dansa ta̱ u kuna adama nguɓi n na m ɓa̱nka̱i uma a̱ va̱. <<I wacuwai ushiga wa nlala u va̱ ɗa i lokoi le, ɗa i iwain kuɓa̱nka̱ le. La̱na̱ mita̱ a kutakaci ɗa̱ adama a ka gbani-gbani ka̱ɗa̱. Mpa Vuzavaguɗu, ɗana ta̱.

\VS{3}Ka̱ta̱ n ɓolongu ushiga wa nlala u va̱ u na wi a ubuta̱ ra̱ka̱, ka̱ta̱ m bonoko le a ubuta̱ u kalina u le, ka̱ta̱ a matsasaka a yimkpa.

\VS{4}Ka̱ta̱ n zuwa ka le nguɓi n na kula̱na̱ le, i a kudoku kupana wovon ba, be le tana a rikpa̱, i tan feu a kupuwa̱nka̱ kpamu ba. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\PP \VS{5}<<La̱na̱, Vuzavaguɗu u dana ta̱, kanna ki ta̱ lo a kuta̱wa̱, kana n ku ɗengusa̱ ka̱ Dawuda kacaka ka̱ta̱ u lyaꞋa tsugono, ka̱ta̱ tana u lyaꞋa tsu ɗa mayin, n usuɓi kpamu n kasingai a iɗika.

\VS{6}A ayin o tsugono a̱ ni a ɗa Yahuda u kuciya̱ wishi, ka̱ta̱ Isaraila tankpamu yongo m ma̱ta̱na̱. Kula ku na a ku ɗekei ku ɗana: Vuzavaguɗu ɗa, usuɓi u tsu.>


\par }{\PP \VS{7}<<Adama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱, la̱na̱, kanna kita̱ lo a kuta̱wa̱, kana uma a kudoku a dana, a kucina ta̱ n Ka̱shile kana ku utuka̱i na aza Isaraila a i ɗika i Masar ba,>

\VS{8}ama i ta̱ a kudana, akucina ta̱ n Vuzavaguɗu vu na wu utuka̱i n aza Isaraila a iɗika yi uɓon u gaɗi, a iɗika ra̱ka̱ i na uwaciwi le.> Ka̱ta̱ yeve a doku a da̱sa̱ngu iɗika i le.


\par }{\SH Eneki a uwa
\par }
{\PP \VS{9}Adama eneki tankpamu,

\par }{\Q ekyamba i va̱ i kuwa̱ ta̱,

\par }{\QB ɗa etele i kyamba a̱ va̱ ra̱ka̱ a̱ gba̱ɗa̱i,

\par }{\Q ɗa mokpoi an ko osoꞋi ka̱ ma̱ra̱,

\par }{\QB an ko osoꞋi ka̱ ma̱ra̱ kana ma̱ra̱ ma laꞋa ni u soꞋi,

\par }{\Q adama a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB adama kadanshi ka ciɗa ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{10}Adama a na iɗika ya i shana ta̱ tukpa n cishakanlai,

\par }{\QB adama una̱u, iɗika ya yi ta̱ a kuyaꞋin kpalu,

\par }{\QB kpamu a ubuta̱ u kalina a kakamba u ɗekpe ɗe.

\par }{\Q Kusheshe ku le ka gbani-gbani ka a,

\par }{\QB a kuyaꞋin u linga n kusheshe le ubuta̱ wa a uwa.


\par }{\Q \VS{11}<<A na n ganu koɓolo n eneki dem vu le i n wovon u Ka̱shile ba,

\par }{\QB ko punu a kpaꞋa ku va̱ n cina ta̱ ka gbani-gbani ke le. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\Q \VS{12}Adama nannai, uye u le wi ta̱ okokpo

\par }{\QB n kederi a ubuta̱ u ka̱yimbi

\par }{\QB ubuta̱ u na o kutono ka̱ta̱ a yikpa̱,

\par }{\Q adama na n ku tuka̱ le ta̱ m ma̱dukpa̱,

\par }{\QB a̱ ka̱ya̱ ka a takacika ke le, Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\Q \VS{13}A ka̱tsa̱ma̱ ka eneki aza Samariya

\par }{\QB mene ta̱ i li gbani-gbani

\par }{\Q n kula ku ka̱ma̱li ka Balu ku ɗa i a ku yaꞋin kindana

\par }{\QB a ku zuwa uma a̱ va̱ aza Isaraila kupuwa̱nka̱.


\par }{\Q \VS{14}Ama u eneki a za Urushelima

\par }{\QB ɗa mene ili yi unata i na kpamu i lyaꞋi i na mpa

\par }{\Q a ma yaꞋin ma tsugbani n adanshi ka uwa,

\par }{\QB a kudoku aza a gbani-gbani u tsura,

\par }{\QB adama na ka̱ta̱ vuza u kpatala u ka̱sukpa̱ ka gbani-gbani ka̱ ni ba,

\par }{\Q ra̱ka̱ vu le ɗa okpoi mu tsu Sodom,

\par }{\QB aza na i punu ida̱shi kpamu tsu Gomora.>>


\par }{\Q \VS{15}Adama a nannai, Vuzavaguɗu va ovonshi u dansa ta̱ u kuna adama eneki a nanlo.

\par }{\Q <<La̱na̱, ilikulyaꞋa ya okono i ɗa n ku zuwa le a lyaꞋa,

\par }{\QB ka̱ta̱ n neke le mini mo okono o soꞋo,

\par }{\Q adama a na ubuta̱ u eneki wa aza Urushelima u ɗa

\par }{\QB kutoni ka̱ma̱li ku ka̱ra̱i iɗika ra̱ka̱.>>


\par }{\PP \VS{16}I na Vuzavaguɗu vo ovonshi u dansai i ɗa na, <<Ka̱ta̱ i pana kadanshi ka eneki a uwa a na mpa ba, adama na ku kparasa ku ɗa koci i a kukparasa a̱ɗa̱. Kusheshe ka̱ a̱ɗu kuci ke le ku ɗa koci i a kudana a̱ɗa̱, ba u kuna u Ka̱shile u ɗa ba.


\par }{\Q \VS{17}A tsu dakaka ta̱ kudana uma a na o goyoi mu,

\par }{\QB <Vuzavaguɗu u dana ta̱ yi ta̱ o kuyongo m ma̱ta̱na̱.>

\par }{\Q wa aza ugbamukaci na tamkpamu o tonoi le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a dana, babu atakaci a na a kuciya̱ a̱ɗa̱.>


\par }{\Q \VS{18}A dama na, babu vuza na u sawai kuda̱sa̱ngu o koɓolo ka odoki gaɗi,

\par }{\QB adama na wene ko u pana kadanshi ka̱ ni.

\par }{\QB Ya yi u da̱sa̱ngi ɗa u panai kadanshi ka̱ ni ɗa u tonoi kaꞋa?


\par }{\Q \VS{19}La̱na̱, keleshu ka wupa ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ko o ɓoso ta̱ ɗa kuta̱i n wupa

\par }{\Q uteku tsu na kabatalikpau ka tsu ɗa̱nga̱

\par }{\QB a kaci ka aza gbani-gbani.


\par }{\Q \VS{20}Wupa u Vuzavaguɗu wi a̱ kuta̱na̱ ba

\par }{\QB sai u ɗa u kotso ra̱ka̱

\par }{\QB ukuna u ka̱ a̱ɗu ka̱ ni

\par }{\Q a ayin a na a kuta̱wa̱

\par }{\QB ta lo ya ku yeve ili ya mayin.


\par }{\Q \VS{21}Mpa n suꞋuku eneki a na mpa ba,

\par }{\QB dem n nannai ɗa a̱ ka̱ra̱i n akaka e le,

\par }{\Q mpa n yaꞋin kadanshi n a̱ le ba,

\par }{\QB dem n nannai ɗa i a kuyaꞋin kene.


\par }{\Q \VS{22}Ama ishi baci a̱ da̱sa̱ngu a̱ ka̱tsuma̱ ko oɓolo a uma a̱ va̱,

\par }{\QB ashi ta̱ a kudana uma a̱ va̱ kadanshi ka̱ va̱.

\par }{\Q ka̱ta̱ a zuwa le a kpatala a ka̱sukpa̱ u nushi u le

\par }{\QB n ka gbani-gbani ke le.


\par }{\Q \VS{23}Vuzavaguɗu u danai <<Mpa ɗa Ka̱shile kana ki ubuta̱ dem,>>

\par }{\QB <<ba kubuta̱ ute ba.


\par }{\Q \VS{24}Vuzavaguɗu u danai, vuza wi ta̱ a kusheɗeku a ubuta̱

\par }{\QB ka̱ta̱ n kpa̱ɗa̱ kenei?>>

\par }{\QB Ashe mpa ɗa n shatangi gaɗi n iɗika ba?>>


\par }{\PP \VS{25}<<Ai, mpa na ta̱ i na eneki a uwa a na mpa i a kudansa adama a kula ku va̱. A tsu dana ta̱, <N yaꞋin ta̱ alatani. N yaꞋin ta̱ alatani.>

\VS{26}Ali wanai ɗa eneki a uwa a na mpa a ku ka̱sukpa̱ u kuna wa a uwa, e le na a tsu ka̱na̱ kudoro uma n ukuna wa uwa u na wi a̱ɗu we ele?

\VS{27}E sheshe ta̱, kudana uma a̱ va̱ i ta̱ a kucinukpa m mpa, ubuta̱ wa alatani u le u na i a madanansanai, uteku tsu na ikaya i le i cinukpai m mpa a ayin a na a̱ gita̱i kutono ku balu.

\VS{28}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, ka̱sukpa̱i keneki ka na de dem ki na alatani ka dansa alatani a̱ ni, ama a̱ ka̱sukpa̱i aza na i n kadanshi ka̱ va̱, a dansa ka mayin. Yiɗa̱i i gbaɓai mita̱ n ishina?>>

\VS{29}Ɗa Vuzavaguɗu u danai<<Ashe, kadanshi ka̱ va̱ ki uteku tsa akina ba?>>an, kalapatsu ka na ka ka ɓosoi katali ba?


\par }{\PP \VS{30}<<Adama nannai,>> Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<Mpa mita̱ a tsurala n eneki a na i a mobokoko ma kadanshi ka̱ va̱ a̱ ka̱tsuma̱ ke le.

\VS{31}Mayun,>> Vuzavaguɗu u dana ta̱ <<Mpa mita̱ a tsurala n eneki a na a tsu ɓa̱yuwa̱ una̱u le, ka̱ta̱ a dana, <Vuzavaguɗu ɗa u dana ta̱.>

\VS{32}Mayun, mpa mita̱ a tsurala n eneki a na a tsu dansa alatani a uwa,>> Vuzavaguɗu ɗa u dansai, <<Ka̱ta̱ a ka̱na̱ kudana le ukuna wa uwa, ka̱ta̱ a zuwa uma a̱ va̱ a̱ puwa̱nka̱, mpa n suku le, be le tana n zagba le. I tana a ku ciya̱ u lyai uma nanlo ba ko kenu,>> Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\SH Kene ka a uwa n eneki a uwa
\par }
{\PP \VS{33}<<Ɗa baci vuza a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a na mpa, ko keneki, ko ganu wecei nu, <Yeɗei yi a kutakacika Vuzavaguɗu?> Ka̱ta̱ vu dana le, <A̱ɗa̱ ɗa atakaci a̱ ni, kpamu mita̱ a ku ka̱sukpa̱ ɗa̱, mpa Vuzavaguɗu n dansa ta̱.>

\VS{34}Ama ɗa baci keneki, ko ganu, ko vuza yoku a ka̱tsuma̱ ka uma, u dansai ukuna wa a uwa ɗa u danai, <N ciya̱ ta̱ kene u Vuzavaguɗu,> Mpa n kutakacika ta̱ vuma nanlo koɓolo n kpaꞋa ku ni.

\VS{35}Ama i na yi a kulyaꞋa kelime m madananai i ɗana, Yeɗei wushuki u Vuzavaguɗu?> Ko kpamu <Yiɗa̱i Vuzavaguɗu dansai?>

\VS{36}Ama, Ɗa̱skpa̱i kudansa ukuna wa atakaci a Vuzavaguɗu,> adama na akaka a yaba dem i ta̱ o kokpo atakaci a ka̱cika̱ni. La̱na̱, a̱ɗa̱ ɗa na yi a ku la̱nga̱sa̱ kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka wuma, Ka̱shile MalaꞋimili, Ka̱shile ka̱ tsu.

\VS{37}Uteku tsu na ya kudana eneki u ɗa na<Yeɗei wushuki u Vuzavaguɗu?> Ko kpamu <Yiɗa̱i Vuzavaguɗu dansai?>

\VS{38}Ɗa baci wushuki, <I na mpa n danai ɗa̱, kene ku ɗa ku Vuzavaguɗu,> ka̱ta̱ i dakaka kudana, <<N ciya̱ ta̱ kene u Vuzavaguɗu>>ko a na n danai ɗa̱ ka̱ta̱ i dansa u kuna an i ciya̱i kene u Vuzavaguɗu ba.>

\VS{39}Adama nannai, mpa Vuzavaguɗu n ku vakangu ɗa̱ ta̱ eneki a uwa. Ka̱ta̱ n loko ɗa̱ a e kelime ka̱ va̱, a̱ɗa̱ n likuci i na n nekei ɗa̱, a̱ɗa̱ ni ikaya i ɗa̱.

\VS{40}Ka̱ta̱ n zuwa ɗa̱ yokpo ili yi unata n ili wono ali uteku. Kpamu i a kucinukpa n ka ba.>>>




\par }\Chap{24}{\SH M bana n ere ma epeshe
\par }
{\PP \VerseOne{1}An Nebukaneza mogono ma aza Babila u remei Jokoniyan kolobo ka Johoyakim va a Yahuda, n nkoshi gba̱ra̱ gba̱ra̱, n aza ulinga wa ekiye koɓolo n awakana a Urushelima, ɗa u bankai le tsugbashi iɗika i Babila. Ɗa Vuzavaguɗu yotsongi mu kene ka m bana n ere ma epeshe n na a zuwai a A̱Ꞌisa̱ a kelime ka Vuzavaguɗu.

\VS{2}Mabana mete mita̱ n epeshe a singai, n tsuloboi an epeshe ugiti u ku geꞋewe. Ama a mabana ma ere, mita̱ n epeshe a gbani-gbani, a̱ na̱mgba̱ ta̱ n a̱bunda̱i tsu na vuza wa kufuɗa wa lyaꞋa ba.

\VS{3}Ɗa Vuzavaguɗu wecei mu, u danai, <<Yiɗa̱i venei, Irimiya?>> ɗa n danai, <<Epeshe, a na agaꞋin mayin, n a na a kpa̱ɗa̱i kugan tsu na babu vuza na wa kufuɗa wa lyaꞋa a ɗa.>>

\VS{4}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu.

\VS{5}<<I na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila kadansai i ɗa na. Tsu na epeshe asingai a na mpa i ta n kukanza aza Yahuda a na o lokoi a ku banka tsugbashi a iɗika ya Kaldiya nannai.

\VS{6}N kula̱na̱ le ta̱ mayin, ka̱ta̱ m bonoko n a̱le iɗika i na mpa. Ka̱ta̱ n zuwa le o gbonguro, n kpa̱ɗa̱ ku la̱nga̱sa̱ le. Ka̱ta̱ n shikpa̱ le, ka̱ta̱ n kpa̱ɗa̱ kudoku kumuɗa̱ le.

\VS{7}Ka̱ta̱ n neke le ka̱ɗu, adama e yeve a na mpa ɗa Vuzavaguɗu, ka̱ta̱ e le kpamu okpo uma a̱ va̱, ka̱ta̱ mpa kpamu mokpo Ka̱shile ke le, adama na i ta̱ o kubono wa̱ va̱ n a̱ɗu e le dem.


\par }{\PP \VS{8}<<Ama Vuzavaguɗu u dana ta̱ Tsu na mabana m epeshe ma gbani-gbani ma na mi kulyaꞋa ba va, ta n kutakacika Zedekiya mogono ma a Yahuda nannai koɓolo n nkoshi n gba̱ra̱ gba̱ra̱, n kagimi ka aza Urushelima kana ka buwai punu iɗika ya, koɓolo n aza na a lazai ɗa banai ɗa a̱ da̱sa̱ngi iɗika i Masaru.

\VS{9}Ka̱ta̱ n zuwa le okpo ili wovon n ili yi unata i tsugono tsu uduniya ra̱ka̱. ci ta̱ okokpo ili yi ishikushi, n ili ansa, n ili kugoyi, n ili kuyaꞋin ka una̱u a ubuta̱ dem u na n ku vishuwa le.

\VS{10}Ka̱ta̱ n suku le n kotokobi, n kambulu, n ma̱dukpa̱ ali sai ma muna le ra̱ka̱ punu a iɗika i na n nekei le, ele koɓolo n ikaya i le.




\par }\Chap{25}{\SH AyaꞋa amangatatsu n kupa a tsugbashi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ana Jehokimu kolobo ka Josiya u lyaꞋi tsugono tsa aza Yahuda ayaꞋa na̱shi, ɗa Vuzavaguɗu nekei mu akaka a na mpa adama aza Yahuda ra̱ka̱. A ka̱ya̱ ka ugiti kana Nebukanezaru lyaꞋi tsugono tsa aza Babila.

\VS{2}Dana aza Urushelima akaka na mpa ra̱ka̱ n ubuta̱ u na u buwai punu iɗika ya a Yahuda.

\VS{3}AyaꞋa kamanganatatsu a ɗa na an Vuzavaguɗu ka̱ni kudana mu akaka a na mpa. U gita̱i kudana mu akaka a na mpa a ayin a na Josiya, kolobo ka Amuno, ki a kulyaꞋa tsugono tsa a Yahuda aya̱Ꞌa̱ kupa n a tatsu. Kpamu n dana ɗa̱ ta̱ a ɗa gbende, ama ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana.

\VS{4}A̱ ɗa̱ i pana ba, i kpa̱ɗa̱i kutono a ɗa, ko n nannai ɗa Vuzavaguɗu dakaka ku suꞋuku ɗa̱ n agbashi a̱ ni eneki,

\VS{5}a ka̱na̱i kudana, <Kpatalai, yaba dem ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ kavama ka̱ɗa̱ n ka gbani-gbani ka̱ɗa̱, ka̱ta̱ i da̱sa̱ngu i ɗika i na Vuzavaguɗu nekei ɗa̱ koɓolo n isheku i ɗa̱ tun ɗe a ayin a tsumani n ayin a babu uteku.

\VS{6}Ka̱ta̱ i ka̱na̱ kutono a̱ma̱li ni yaꞋin kai le tsugbashi ba, ko kpamu i zuwa mu n yaꞋin wupa o kutoni ki ili yi ulinga wa ekiye a̱ɗa̱ ba. Nanai va wa kuzuwa mu n takacika ɗa̱ ba.>

\VS{7}Demu n nannai ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana, ɗa i zuwai mu n yaꞋin wupa, adama na i ka̱na̱ ta̱ kucikpa ki ili yi ulinga ya ekiye a̱ɗa̱. Nanai va tana ɗa u ronokoi ɗa̱ atakaci. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\PP \VS{8}<<Adama nannai, Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dana ta̱. Tun na i iwain kutono kadanshi ka̱ va̱,

\VS{9}La̱na̱, n ku suꞋuku ta̱ irala i ɗa̱ yi uduniya ra̱ka̱, aza na a kuta̱ uɓon u gaɗi. N zagba ta̱ mogono Nebukanezaru va aza Babila wokpo kajagaba ke le. N zagbai ta̱ u yaꞋin u linga u va̱. N ku utuka̱ ta̱ n irala a na mpa adama na a̱ shilika̱ n iɗika i na mpa n likuci i na yi ɗeɗevu. Ka̱ta̱ muna le ra̱ka̱, n zuwa le okpo agali n ili wovon ubuta̱ uma, n ili memeɗe mu una̱ n wono ali uteku.

\VS{10}Ka̱ta̱ kpamu n sa̱nka̱ le ma̱za̱nga̱ n ma̱ta̱na̱, koɓolo n ma̱za̱nga̱ ma kadanshi ma vuka vu savu n vali vu ni. Ka̱ta̱ n sa̱nka̱ uma kudoku kupana kiya ku kutali n kutashi ku ma̱kuni.

\VS{11}Ka̱ta̱ iɗika i na mpa ra̱ka̱ yokpo agali ka̱ta̱ i ɗa i na̱mgba̱, ka̱ta̱ uduniya u na mpa u ga̱nda̱ka̱ mogono ma aza Babila aya̱Ꞌa̱ amanga a tatsu n kupa.

\VS{12}Ka̱ta̱ ayin a na baci ayaꞋa amangatatsu n kupa o kotsoi, ka̱ta̱ n takacika mogono ma aza Babila koɓolo n iɗika ya ra̱ka̱, wa ta iɗika ya Kaldiya, adama u nushi u le. Ka̱ta̱ m bonoko iɗika ya agali ali uteku. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{13}Ka̱ta̱ n zuwa le atakaci ka atakaci ra̱ka̱ a na Irimiya u dansai a kuciya̱ uduniya u na mpa ra̱ka̱.

\VS{14}A dama na uduniya n a̱bunda̱i wi ta̱ a kuzuwa aza Babila a yaꞋin ka le a̱ga̱nda̱. Mita̱ a kushika le ta̱ derere vu unushi u na a yaꞋin, n ulinga wa ekiye e le.>>


\par }{\SH Atakaci a na Ka̱shile ka ku yaꞋin ka uduniya
\par }
{\PP \VS{15}Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila ka dana mu ta̱, <<Isa mokoꞋo ma mini mi inabi ma wupa u va̱ ma na mi ekiye a̱ va̱ na, ka̱ta̱ vu zuwa uduniya u na ra̱ka̱ n suꞋuku wu we ele o soꞋo.

\VS{16}O soꞋo baci i ta̱ a ku tangala ka̱ta̱ a jara adama o kotokobi kana mi a ku suꞋuku a ka̱tsuma̱ ke le.>>


\par }{\PP \VS{17}Ɗa n ɗikai mokoꞋo ma ekiye a Vuzavaguɗu, ɗa n zuwai uduniya ra̱ka̱ u na Vuzavaguɗu suꞋuki mu o soꞋo.

\VS{18}Ɗa n bankai aza Urushelima koɓolo n likuci ya Yahuda, ɗa ngono n le koɓolo nkoshi n gba̱ra̱ gba̱ra̱, ɗa o soꞋo, a kanna ka nanlo ka ɗa utuka̱i le o tsugono, ɗa okpoi ili wono, n ili i kugoyi n ili i kuyaꞋin ka una̱, uteku tsu na i a na na.

\VS{19}Ɗa kpamu n bankai FiriꞋauna va aza Masaru n agbashi a̱ ni, n a na taji a̱ ni koɓolo n uma a̱ ni ra̱ka̱,

\VS{20}koɓolo n elentsu kakau a na i punu koɓolo n a̱ le, n ngono mi iɗika n Uzu ra̱ka̱, n ngono ma aza Filistina (Ashkelon, n Gaza, n Ekoron koɓolo n kabuwi ka aza Ashidodu).

\VS{21}N Edom, n Moba, koɓolo n olobo a Amuno.

\VS{22}n ngono n likuci i Taya ra̱ka̱ n Sidon ra̱ka̱ koɓolo n ngono n na mi a ka̱kina̱ ka malaꞋa,

\VS{23}n aza Dedan, n Tema, n Buzu koɓolo n aza na a tsu puna a̱nji a̱ca̱n e le,

\VS{24}koɓolo n ngono ma aza Arabiya ra̱ka̱ n ngono ma elentsu kakau n na mi punu ida̱shi agbata,

\VS{25}n ngono ma aza Zimiri n ma aza Elam koɓolo n ngono ma aza Mediya ra̱ka̱,

\VS{26}n ngono ma aza a gaɗi ra̱ka̱, aza na i ɗeɗevu n aza na i dangi, vu za te te koɓolo n tsugono ra̱ka̱ tsu na tsu ka̱ra̱i uduniya. Ka̱ta̱ a ukoci vu neke mogono ma aza Babila ma soꞋo.


\par }{\PP \VS{27}<<Ka̱ta̱ vu dana le, <Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. SoꞋi, a li ma maka ɗa̱ ka̱ta̱ i shama, ka̱ta̱ i yikpa̱ ama yi a kuɗa̱nga̱ ba, adama na mita̱ a kuzuwa a una a̱ɗa̱ ubuta̱ u kuvon.>


\par }{\PP \VS{28}Ɗa baci vuza a ka̱tsuma̱ ke le u iwain kusoꞋo mini mi inabi ma, dana le, <Vuzavaguɗu vo ovonshi u dana ta̱, mayu ɗa yaba dem u soꞋo maꞋa.

\VS{29}Mpa n gita̱ ta̱ ku tuka̱ n una̱mgbi a likuci i va̱. I dana ta̱ ugan atakaci ka ɗa̱ ba? Mayun ɗa atakaci ka ɗa̱, adama na mita̱ a ku suꞋuku kuvon a iɗika yi uduniya ra̱ka̱. Mayun ɗa ukuna u na mpa u yaꞋin adama na mpa Vuzavaguɗu va ovonshi va alingata, n dansa ta̱.

\VS{30}<<Gogo na, avu Irimiya yaꞋin kene u tsurala n a̱ le adama ukuna u nampa ra̱ka̱, ka̱ta̱ vu dana le.

\par }{\Q <<<Vuzavaguɗu wi ta̱ a ku inka ɗe gaɗi,

\par }{\QB ka̱ta̱ a pana i inka i ni ɗe n utsura ubuta̱ wi ida̱shi u ciɗa u ni,

\par }{\Q u ku inka ta̱ n utsura adama ushiga wa nlala u ni,

\par }{\QB ka̱ta̱ usala ka̱u an aza a na i a kutaꞋa umaci u mambulu,

\par }{\QB wi ta̱ a ku inka ka̱u adama uduniya wi iɗika ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{31}Ulapi wu una̱ u ni wi ta̱ a kuyawa uteku wu uduniya,

\par }{\QB adama na Vuzavaguɗu wi ta̱ n afada n uma uduniya,

\par }{\Q wi ta̱ a kuyaꞋin ka uma uduniya ra̱ka̱ afada,

\par }{\QB ka̱ta̱ wu una aza a gbani-gbani n kotokobi. Mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.>


\par }{\Q \VS{32}<<Vuzavaguɗu va ovonshi u dana ta̱,

\par }{\Q La̱na̱, u na̱mgbi u ɗa a ku ka̱ra̱Ꞌa̱,

\par }{\QB a kutono iɗika, iɗika,

\par }{\Q keleshu kagbayin kpamu ka̱ ɗa̱nga̱ ta̱

\par }{\QB ɗe uɓon u dangi a kubana uteku wu iɗika.


\par }{\PP \VS{33}<<A kanna ka nanlo, aza na Vuzavaguɗu kuna, i ta̱ a kuyawa uteku na mpa a kubana uteku wu uduniya. Babu vuza na wa kuyaꞋin kpalu ku le, be le tana u ɓolongu le ko u ciɗa̱ngu le. I ta̱ a ku ka̱sukpa̱ le okpo a na a̱wiya̱n i ɗika.


\par }{\Q \VS{34}<<Shika̱i, m malapa mu una̱ a̱ɗa̱ nguɓi,

\par }{\QB ka̱ta̱ i vaku o kokomo a̱ɗa̱ aza e kelime ushiga,

\par }{\Q adama na kana ka kukiɗa ka̱ɗa̱ ka yawa ta̱,

\par }{\QB yikpa̱i ka̱ta̱ i ɓoso an ma̱diki.


\par }{\Q \VS{35}Babu ubuta̱ u kusheɗeku adama an nguɓi,

\par }{\QB babu ubuta̱ u kulaꞋaka adama aza e kelime an ushiga.


\par }{\Q \VS{36}Uma i ta̱ a kupana ma̱shi ma aza a kaguɓa,

\par }{\QB m ma̱shi ma aza kelime ushiga.

\par }{\Q adama na Vuzavaguɗu wi ta̱ a ku la̱nga̱sa̱ ubuta̱ u kalina u le,


\par }{\QB \VS{37}ka̱ta̱ ushiga u na wi ida̱shi i ma̱ta̱na̱ i yaꞋin ula̱nga̱shi

\par }{\QB adama a wupa u gbayin u Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{38}Uteku tsu na kawu tsu ka̱sukpa̱ kura̱ ku ni,

\par }{\QB adama na iɗika i le i yaꞋin u na̱mgbi,

\par }{\Q adama o kotokobi ka Vuzavaguɗu

\par }{\QB koɓolo n wupa u gbani-gbani u ni.>>




\par }\Chap{26}{\SH Ofoɓuso adama a na una Irimiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}An Jehokimu kolobo ka Yosiya kokpoi mogono ma a Yahuda, ɗa Vuzavaguɗu nekei mu a kaka a na mpa. Udanai,

\VS{2}<<Vuzavaguɗu u dana ta̱, ɗenga̱ vu shamgba e mere ma kpaꞋa ku Vuzavaguɗu, ka̱ta̱ vu yaꞋin kadanshi n uma ra̱ka̱ a na a̱ ta̱wa̱i kavasa a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu. Dana le ukuna ra̱ka̱ u na n danai nu, ka̱ta̱ vu sokongu vu buwaka ili ba.

\VS{3}U gaꞋa ba i ta̱ a kupana, ka̱ta̱ a kpatala a̱ ka̱sukpa̱ uye kavama u na i a kutono, adama na mpa n ka̱sukpa̱ ukuna wa atakaci a na mi ishi n sheshei ku yaꞋin ka le, adama a ka gbani-gbani ke le.

\VS{4}Ka̱ta̱ vu dana le, <Vuzavaguɗu u dana ta̱, ɗa baci i kpa̱ɗa̱i kupana kadanshi ka̱ va̱, ɗa kpamu i kpa̱ɗa̱i ku tono wila̱ u na n tonokoi ɗa̱,

\VS{5}ɗa kpamu n suꞋuki i ɗa̱ n agbashi a̱ va̱ ayin tutu, dem n nannai ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana,

\VS{6}adama nannai, n kubonoko ta̱ kpaꞋa ku na mpa kokpo an Shilo, ka̱ta̱ n bonoko likuci i na mpa yokpo ili yi zoꞋoshi i uma uduniya dem.>>>


\par }{\PP \VS{7}Ɗa a na n ganu n eneki ra̱ka̱ a panai Irimiya a kudansa u kuna u na mpa a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu.

\VS{8}An Irimiya u kotsoi kudansa ukuna u na Vuzavaguɗu u danai ni u dana uma ra̱ka̱, ɗa a na n ganu koɓolo n eneki a ra̱ka̱ a remei ni, ɗa a danai <<Mayun ɗa vu kuwa̱.

\VS{9}Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu yaꞋin kene n kula ku Vuzavaguɗu vu danai, <KpaꞋa ku na mpa ki ta̱ o kokpo an Shilo, ka̱ta̱ likuci i na mpa kpamu yokpo a agali, babu ili punu?>> Ɗa uma ra̱ka̱ o ɓolongi ɗa a ka̱ra̱i Irimiya a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu.


\par }{\PP \VS{10}A na ngono ma aza Yahuda m panai u kuna u na mpa, ɗa uta̱i a kpaꞋa ku mogono ɗa a banai a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu, ɗa a̱ da̱sa̱ngi yaba dem ubuta̱ wi ida̱shi u ni, ɗa a yaꞋin koɓolo a kefeku ka kpaꞋa ku savu ku mogono.

\VS{11}Ɗa a na n ganu n eneki a u danai ngono koɓolo n uma, a dana, <<Vuma na mpa, ugan ta̱ unai, adama u yaꞋin ta̱ kene ku wuya adama a likuci i na mpa, tsu na i panai n atsuvu a̱ɗa̱.>>


\par }{\PP \VS{12}Ɗa Irimiya u danai aza e kelime n uma a ra̱ka̱, u danai, <<Vuzavaguɗu ɗa u danai mu n dansa kene adama kpaꞋa ku na mpa n likuci i na mpa u teku tsu na i panai.

\VS{13}Adama nannai gogo na, lapulai uye u ɗa̱, n ka gbani-gbani kana yi a ku yaꞋin sa, ka̱ta̱ i tono kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ɗa̱, adama a na Ka̱shile ka ka̱sukpa̱ ukuna wa atakaci a na wu ishi u foɓusoi ku takacika ɗa̱.

\VS{14}Ama mpa de, mpa ɗa na e kiye a̱ɗa̱. YaꞋin n mpa uteku tsu na ugain i ɗa̱.

\VS{15}Ama, ka̱ta̱ i yeve, ɗa baci yi unai mu, yi ta̱ a ku ɗika mapasa ma vuza babu nushi a kaci ka̱ɗa̱ n likuci i na mpa koɓolo ni na yi punu dem, adama na mayun, Vuzavaguɗu ɗa u suꞋuki mu n dana ɗa̱ u kuna u kadanshi u na i panai n dansai atsuvu a̱ɗa̱ ra̱ka̱ na.>>


\par }{\PP \VS{16}Ɗa aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ koɓolo n uma ra̱ka̱ a u danai a na ganu koɓolo n eneki a uwa a, <<Vuma na mpa wi kuna ba, adama na u dana tsu ta̱ ukuna a kaka a na Vuzaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu ke neke ni.>>

\VS{17}Ɗa aza a yoku a ka̱tsuma̱ ka a za a gba̱ra̱ gba̱ra̱ a̱ ɗa̱nga̱ kiꞋishani ɗa a danai uma,

\VS{18}<<Mika va aza Moreshetu feu yaꞋin ta̱ kene a ayin a tsugono tsu Hezekiya, mogono ma a Yahuda, u danai aza Yahuda. <Vuzavaguɗu va ovonshi u dana ta̱,

\par }{\Q <<<I ta̱ a kucimba Sihiyona an kashina,

\par }{\QB ka̱ta̱ Urushelima wokpo koɓolo ka̱kiza̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ kuntsu ku nɗanga ma̱ a̱bunda̱i muꞋuta̱ ɗe a kaginda kana a Isa̱ a Vuzavaguɗu i.>


\par }{\MM \VS{19}Hezekiya mogono ma a Yahuda ma unai ta̱? U pana wovon u Ka̱shile ɗa u folonoi Vuzavaguɗu sabaꞋa kusheshe ka atakaci a na u sheshei kusuꞋuku le ba? Ama a̱tsu ci ciga ta̱ ku rono ko ka̱cika̱tsu atakaci a gbangam.>>


\par }{\PP \VS{20}Vuza yoku wi ta̱ lo vuza na feu yaꞋin kene n kula ku Vuzavaguɗu, kula ku ni ku ɗa a ci ɗeke Uriya kolobo ka Shemaya a likuci Kiriyatu-jerimu. U yaꞋin a ta̱ kene a dama a likuci i na mpa n iɗika i na mpa u teku tsu Irimiya u dansai.

\VS{21}A na mogono Jehokimu koɓolo n ovonshi a̱ ni, n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ ni a panai kaꞋa, ɗa u sheshei tsu na wunai. Ama a na Uriya u panai n ofoɓuso e le, ɗa u panai wovon ɗa u sumai u banai a kubana Masar adama u sheɗeku.

\VS{22}Ɗa ɗa mogono Jehokimu u suꞋuki Elinata kolobo ka Akubo koɓolo n uma yoku a bana a Masar,

\VS{23}ɗa a banai ɗa e remei Uriya ɗa o bonokoi ni Urushelima a ubuta̱ u mogono Jehokimu. Ɗa mogono ma zuwai Osoji una Uriya n kotokobi ɗa a ciɗa̱ngi keven ki ikyamba ka̱ ni ɗa a̱ ciɗa̱ngi i ni ubuta̱ u na a ci ciɗa̱ngu a za unambi.


\par }{\PP \VS{24}Ama ɗa Ahikamu kolobo ka Shafan ka ɓa̱nka̱i Irimiya, adama nannai a̱ ka̱sukpa̱ uma una Irimiya ba.




\par }\Chap{27}{\SH Kogboro ka Nebukanezaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}A ka̱ya̱ ku ugiti u tsugono ci Zedekiya kolobo ka Josiya, mogono ma a Yahuda ɗa Vuzavaguɗu nekei mu a kaka a na mpa.

\VS{2}Vuzavaguɗu u danai mu. YaꞋanka ka̱ci ka̱ nu kogboro n kawin ka ukpan, ka̱ta̱ vu shiya a kuɗeku ku nu.

\VS{3}Ka̱ta̱ vu suꞋuku na kaka a kubana u mogono ma Edom, n mogono ma aza Moba, n mogono ma muku n Amuno, n mogono ma aza Taya, n mogono ma aza Sidon vu neke aza na a ta̱wa̱i Urushelima kene Zedekiya mogono ma a Yahuda.

\VS{4}Dana le a bana a dana a za gba gbayin e le a kaka a na mpa, <Vuzavaguɗu va ovonshi, Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱.

\VS{5}Mpa ɗa n utsura u va̱, n utsura wi ikyamba u va̱ n yaꞋin uduniya, koɓolo n uma n nyama n na mi uduniya, kpamu n ci neke ta̱ yabadem n cigai.

\VS{6}Gogo na n neke ta̱ iɗika i na mpa ra̱ka̱ u kagbashi ka̱va̱ Nebukanezaru mogono ma Babila, kpamu n nekei ta̱ nyama n kamba ra̱ka̱ n ga̱nda̱ka̱ yi.

\VS{7}Uduniya ra̱ka̱ wi ta̱ a ku ga̱nda̱ka̱ yi, ka̱ta̱ n megeshe a̱ ga̱nda̱ka̱ muku n ni, n tsukaya n ni, ali sapu na ayin a na iɗika i ni feu i yikpa̱i. Ka̱ta̱ uduniya ra̱ka̱ koɓolo n ngono n gba gbayin m bonokoi le a gbashi e le.


\par }{\PP \VS{8}<< < <<Ama ɗa ba ci uduniya ko tsugono tsu yoku tsu iwain ku ga̱nda̱ka̱ Nebukanezaru mogono ma a Babila, a li ɗa u kpa̱ɗa̱i ku neke ka̱ci ka̱ ni u mogono tsu na kanaka ka vicimba ka ci neke lidoku i ni a zuwa ka yi kogboro, mpa n ku takacika uduniya u nanlo n kotokobi, n kambulu, n atakaci, ali sapu na irala ya aza Babila kotso n uduniya u nanlo.

\VS{9}Adama nannai, ka̱ta̱ i zuwa atsuvu a̱ɗa̱ i pana i na eneki, n aza kpalu, n aza a̱da̱bu, n aza alatani, n aza a̱guma̱, aza na a tsu dana ɗa̱, <Ka̱ta̱ i ga̱nda̱ka̱ mogono ma aza Babila ba.>

\VS{10}Uma a nanlo ra̱ka̱ a yaꞋin a uwa a ɗa. Ɗa baci yi ushuki n a̱ le, nannai va wi ta̱ a kuzuwa ɗa̱ i ka̱sukpa̱ i ɗika i ɗa̱ ka̱ta̱ m banka ɗa̱ dangi. Ka̱ta̱ tana i kuwa̱ ɗe.

\VS{11}Ama uma a likuci a na baci de dem o tonoi ɗa i yaꞋin i na mogono ma Babila ma cigai a yaꞋin a i ta̱ o kokpo a̱ likuci i le, a li a yaꞋin ica̱Ꞌa̱shi ya ashina i le tsu na a kiwanai. Mayun ɗa ili i na mpa i yaꞋin, a dama na mpa Vuzavaguɗu n dansa ta̱.>>>>>


\par }{\PP \VS{12}Ndana ta̱ feu mogono Zedekiya va a Yahuda nannai. N dana ni, <<Neke ka̱ci ka̱ nu mogono ma Babila. Ga̱nda̱ka̱i koɓolo n uma a̱ ni. Adama na vu ciya̱ wuma.

\VS{13}Adama ya̱in a ɗa a vu n uma a̱ nu ya ku kuwa̱ ubuta̱ u kuvon, ko n kambulu, ko n mɓa̱la̱, tsu na Vuzavaguɗu dansai ukuna wi i na i kuciya̱ likuci dem i na i iwain ku neke ka̱ci ka̱ le e kiye a mogono ma Babila.

\VS{14}Ka̱ta̱ i pana kadanshi ka eneki a na i a kudana ɗa̱ i kpa̱ɗa̱ ku ga̱nda̱ka̱ mogono ma a Babila ba. Adama na i ta̱ a kudana ɗa̱ ka uwa.

\VS{15}Adama na mpa Vuzavaguɗu n dana ta̱, mpa n suꞋuku le ba. Kene ka a uwa ku ɗa i a ku yaꞋin ka ɗa̱. Ɗa baci yi ushuki n a̱ le, mita̱ o ku loko ɗa̱ koɓolo n eneki a uwa a a̱ kuta̱ a ka̱tsuma̱ ki iɗika ya, ka̱ta̱ ra̱ka̱ vu ɗa̱ i kuwa̱ ubuta̱ wugbashi.>>


\par }{\PP \VS{16}Kpamu n dana ta̱ a na n ganu koɓolo n uma ra̱ka̱, n danai, <<Vuzavaguɗu u dana ta̱, <Ka̱ta̱ i pana kadanshi kana eneki a̱ɗa̱ i a kudansa ba. Tsu na i kudana ɗa̱, wi a kugeshe ba, an a kubonoko na a̱ A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu a Babila.> Mayun ɗa ba na lo va a uwa a ɗa i a kuyaꞋin ka ɗa̱.

\VS{17}Ka̱ta̱ i pana i na i a kudansa ba. Ga̱nda̱ka̱i mogono ma a Babila. Adama na i ciya̱ wuma. Adama n ya̱in a ɗa likuci i na mpa ya kokpo a gali?>>>

\VS{18}Kpamu n dana le ta̱, <<Mayun ɗa baci i eneki ɗa kpamu Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n a̱ le, ka̱sukpa̱ avasa n kamayun u Vuzavaguɗu vuza na wi a kulyaꞋa tsugono ubuta̱ dem. Ɗa̱skpa̱ o folonoi a dama a na u sa̱nka̱ kuɗika ucanuku u singai u na ubuwai a A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu, n ana i e kefeku ko mogono, n Urushelima a kubanka Babila.

\VS{19}Adama na Vuzavaguɗu vu ubuta̱ dem u dansa ɗe ukuna a dama nshilya n kasasu kagbayin ki iyum ishili kana a ci ɗeke <MalaꞋa,> koɓolo n ucanuku wi yumu ishili u na a ci ɗika. U yaꞋin a ɗe kadanshi a dama u kuna wu ucanuku na ubuwai a likuci ya.

\VS{20}U yaꞋin ɗe kadanshi ka ukuna wi ili na Nebukanezaru mogono aza Babila u ka̱sukpa̱i a ayin a na u ɗikai Jehoyakim kolobo ka mogono Jekoniya va a Yahuda koɓolo n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ aza Yahuda n Urushelima a kubanka tsugbashi.

\VS{21}Mayun Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila a̱yi na wi a kulya tsugono kpa̱kuru dansa ɗe, ukuna wu ucanuku na ubuwai ɗe a A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu, n ana i a kefeku ko mogono ma a Yahuda n una wi a Urushelima.

\VS{22}U dana ta̱, <I ta̱ a kuɗika u ɗa a banka Babila. Ka̱ta̱ a ka̱sukpa̱ ɗe u ɗa sapu ayin a na n cikalai kula̱na̱sa̱ka̱ le kpamu. Yeve ka̱ta̱ n ɗika le n bonoko ubuta̱ u na mpa.> Mpa, Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>




\par }\Chap{28}{\SH Hananiyan Keniki ka a Uwa
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱ya̱ ka nanlo ka, a u giti u tsugono u Zedekiya mogono ma a Yahuda, a wotoi u na̱shi, u ɗa Hananiyan kolobo ka Azuru keniki ka aza a Gibiyon u yaꞋin kadanshi m mpa a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu e kelime ka ganu n uma ra̱ka̱, u danai,

\VS{2}<<Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Mpa n koɗo ta̱ kogboro ka mogono ma aza Babila.

\VS{3}A̱ ka̱tsuma̱ ke ayaꞋa ere n kubono ko ta̱ n ucanuku kpaꞋa ku Vuzavaguɗu na Nebukanezaru mogono ma aza Babila ma ɗikai ɗa ma bankai Babila ra̱ka̱.

\VS{4}Ka̱ta̱ kpamu m bonoko n Jekoniya kolobo ka Jehokimu mogono ma a Yahuda, koɓolo n aza na a bankai Babila ugbashi ra̱ka̱.>>


\par }{\PP \VS{5}Ɗa Irimiya keniki ka yaꞋin kai keniki Hananiyan kadanshi e kelime ka n ganu koɓolo n uma ra̱ka̱ a na i kashani a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu,

\VS{6}ɗa Irimiya keneki wushuki, <<Tanannai. Ɗa̱skpa̱ Vuzavaguɗu yaꞋin nannai, ka̱sukpa̱ Vuzavaguɗu zuwa kadanshi ka kene ku na vu yaꞋain kokpo mayun, ka̱ta̱ o bonoko n ucanuku kpaꞋa ku Vuzavaguɗu koɓolo na a gbashi a na a bankai Babila ra̱ka̱.

\VS{7}Ama pana biꞋi kadanshi kana n kudana wu a keteshe ka uma a na mpa ra̱ka̱.

\VS{8}Eneki a na a̱ ta̱wa̱i e kelime ka̱ tsu, a ayin a tsumani, a dansa ta̱ ukuna u kene ku kuvon, n kambulu koɓolo m ma̱dukpa̱ a̱ likuci ya a̱bunda̱i n tsugono tsugba gbayin.

\VS{9}Ama a ayin a na baci kadanshi ka keneki kana kadansai ukuna u kene ku ma̱ta̱na̱ ku na mpa ku shanai, ta lo ya ku yeve kamayun a na Vuzavaguɗu ɗa u suꞋuki ni.>>


\par }{\PP \VS{10}Ɗa Hananiyan keneki ka takpai kogboro kana ki a kuɗeku ku Irimiya ɗa u koɗoi ka.

\VS{11}Ɗa Hananiyan u yaꞋin kadanshi a keteshe ka uma, u danai, <<Vuzavaguɗu u dana ta̱, nannai ɗa n ku koɗo kogboro ka kuɗeku kana Nebukanezaru mogono ma aza Babila ma zuwakai uduniya ra̱ka̱ a ka̱tsuma̱ ka ayaꞋa ere.>>Ama ɗa Irimiya keneki u yaꞋain nwalu n ni.


\par }{\PP \VS{12}M megeshe a na Hananiyan keneki u koɗoi kogboro kana ki a kuɗeku Irimiya keneki, ɗa Vuzavaguɗu yaꞋain kadanshi n a̱yi, u danai.

\VS{13}<<Bana vu dana Hananiyan, <Vuzavaguɗu u dana ta̱ Vu koɗo ta̱ kogboro ka maɗanga, ama vu kucukpa ta̱ vu yaꞋin ka le ta̱ kogboro ki iyum.

\VS{14}Vuzavaguɗu vo ovonshi, Ka̱shile ki Isaraila, ka dana ta̱. N zuwa ta̱ kogboro ki iyum e ɗeke uduniya ra̱ka̱ a dama na a ga̱nda̱ka̱ Nebukaneza mogono a aza Babila, ka̱ta̱ a ga̱nda̱ka̱ yi a dama na n neke ta̱ ali n nyama n kakamba feu.>>>

\VS{15}Ɗa Irimiya keneki u danai keneki Hananiyan, <<Pana, Hananiyan, Vuzavaguɗu suꞋuku ba, ama ɗa na vu zuwai uma a na mpa ushuku n ka uwa.

\VS{16}Adama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱ <La̱na̱, mita̱ a ku utuka̱ wu a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniya. Lala vi ta̱ a ku kuwa̱, a dama na vu dansa ta̱ ukuna wu ugbamukaci u Vuzavaguɗu.>>>


\par }{\PP \VS{17}A ka̱tsuma̱ ko owotoi u ka̱ya̱ ka nanlo ka, ɗa keneki Hananiyan u kuwa̱i.




\par }\Chap{29}{\SH Akaka a Irimiya a kubana wa aza na i ɗe ugbashi
\par }
{\PP \VerseOne{1}A na a ɗikai a̱na̱ku a mogono Jehokimu koɓolo n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ e kefeku a̱ ni, n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ o yoku a Yahuda koɓolo na a fuɗai ulinga kakau a na a pura̱i a kubanka tsugbashi a Babila, ɗa n ɗanai katakarda a kubana a tsugbayin, n i ganu, n eneki, koɓolo n uma ra̱ka̱ a na osoji a Nebukanezaru a ɗikai a Urushelima ɗa a bankai tsugbashi a i ɗika i Babila.

\VS{2}U ɗana ta̱ katagarda ka wa ɗe mogono Jekoniya koɓolo n suruniya a̱na̱kpa̱ a̱ ni, n ndari, n ngono ma a Yahuda m mu Urushelima, n a fuɗai ulinga wa a ekiye koɓolo n awakana ra̱ka̱ a ka̱sukpa̱ ɗe Urushelima.

\VS{3}Akaka a u neke ta̱ a ɗa Elesa kolobo ka Shafan koɓolo n Gemariya kolobo ka Hilikiya, e le ɗa aza na Zedekiya mogono ma a Yahuda ma suꞋuki Babila u Nebukanezaru mogono ma aza Babila. U u danai,

\VS{4}<<Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila, u dana ta̱ a gbashi ra̱ka̱ aza na u zuwai a ɗikai a Urushelima ɗa u bankai tsugbashi Babila.

\VS{5}<MaꞋakai ka̱ci ka̱ɗa̱ i uwa, ka̱ta̱ i da̱sa̱ngu punu i ɗa, ca̱Ꞌa̱ yi ica̱Ꞌa̱shi ka̱ta̱ i lyaꞋa umaci u le.

\VS{6}YaꞋin yolo a dama na i ciya̱ muku, yaꞋin kai muku n ɗa̱ yolo ka̱ta̱ kpamu i neke nkere n ɗa̱ yolo a dama na a matsa muku mo olobo n nkere, ka̱ta̱ i yimkpa n ka̱bunda̱i ɗe, ka̱ta̱ i jebe ba.

\VS{7}Ama la̱nsa̱i ugain u likuci u na m bankai ɗa̱ tsugbashi, ka̱ta̱ i vasa i folono Vuzavaguɗu a dama ma̱ta̱na̱ mi iɗika ya, a dama na ma̱ta̱na̱ mi iɗika ya ma ɗaɗa ma̱ta̱na̱ ma̱ɗa̱.

\VS{8}A dama na Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ eneki a̱ɗa̱ n oboci a̱ ya̱nsa̱ ɗa̱ ba, kpamu ka̱ta̱ i tono kusheshe ka alatani e le ba,

\VS{9}a dama na a ukuna wa a uwa u ɗa kene ku le ki a kudansa n kula ku va̱, mpa n suꞋuku le ba. I na Vuzavaguɗu u danai.

\VS{10}<<A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱ Ɗa baci Babila u shatangi ayaꞋa amangatatsu n kupa, n ku kondo ɗa̱ ta̱, ka̱ta̱ tana n shatangu uzuwukpani u va̱, ka̱ta̱ m bonoko ɗa̱ ubuta̱ u na mpa.

\VS{11}A dama na mpa n yeve ta̱ kusheshe ki ili i na n foɓusokoi ɗa̱, i na Vuzavaguɗu u dansai. N foɓuso ta̱ kasingai, ba ka wuya ba, a dama a na n neke ɗa̱ kofon n a̱pa̱.

\VS{12}Yeve ka̱ta̱ i ta̱wa̱ i vasa wa̱ a̱va̱, ka̱ta̱ mpa tana n pana.

\VS{13}I la̱nsa̱ mu baci yi ta̱ a kuciya̱ mu, ɗa baci i la̱nsa̱i mu n ka̱ɗu ke te.

\VS{14}Ka̱ta̱ m ɓa̱nka̱ ɗa̱, n sa̱nka̱ ɗa̱ ku doku kokpo a gbashi a Babila kpamu. Ka̱ta̱ m bonoko n a̱pa̱ a̱ɗa̱, ka̱ta̱ n ɓolongu ɗa̱ uduniya ra̱ka̱, n ubuta̱ ra̱ka̱ u na n lokoi i ɗa̱ i bana. I na Vuzavaguɗu dansai, ka̱ta̱ m bono n a̱ɗa̱ a ubuta̱ u na n zuwai a ɗikai a̱ɗa̱ a ku banka tsugbashi.

\VS{15}<<A dama i dana ta̱, <Vuzavaguɗu ɗa̱ngusa̱ ka̱ tsu ta̱ eneki a iɗika i Babila,>

\VS{16}ama i na Vuzavaguɗu dansai a dama a mogono ma na mi ida̱shi a kakuba ka tsugono ka Dawuda, koɓolo n uma ra̱ka̱ a na i punu ida̱shi a likuci ya, wa ta kumaci ku ɗa̱, aza na a bankai ubuta̱ u tsugbashi ba.

\VS{17}<Vuzavaguɗu vo ovonshi u dana ta̱, la̱na̱, mita̱ a ku suꞋuku le kotokobi, n kambulu, n atakaci, ka̱ta̱ m bonoko le okpo an epeshe a na a shamai, a na a kufuɗa ku takuma ba.

\VS{18}Ka̱ta̱ n loko le n kotokobi, n kambulu koɓolo n atakaci, ka̱ta̱ m bonoko le okpo i li yi unata i uma ra̱ka̱ uduniya. Ka̱ta̱ okpo ili yi izoshi, n ili wovon, n ili kugoyi, n ili i kushika i uma ra̱ka̱, a ubuta̱ u na n lokoi le,

\VS{19}a dama na a kpaɗa̱ ta̱ kupana kadanshi ka̱ va̱, kana mpa Vuzavaguɗu n ka̱na̱i kusuꞋuku ɗa̱ a ubuta̱ wa a gbashi a̱ va̱ eneki ayin tutu, ama ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana.>

\VS{20}A dama nannai, a̱ɗa̱ aza na a kpaꞋa kugbashi panai kadanshi ka̱ va̱, a̱ɗa̱ na n lokoi a iɗika i Urushelima a kubana a Babila.

\VS{21}Nanai ɗa Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila kadansai ukuna a dama a Ahabu kolobo ka Kelaya koɓolo n Zedekiya kolobo ka MaꞋaseya, aza na a tsu yaꞋan saka ɗa̱ kene ka a uwa n kula ku va̱. La̱na̱ mita̱ a kune ke le ekiye a Nebukanezaru mogono ma aza Babila, ka̱ta̱ wu una le a̱ a̱shi a̱ɗa̱.

\VS{22}A dama e le a ɗa agbashi a Yahuda a na a bankai Babila a kuciya̱ una̱u gbani-gbani u na mpa, u na a ku ka̱na̱ kudansa, <<Ka̱sukpa̱ Vuzavaguɗu bonoko wu tsu Zedekiya n Ahabu, aza na mogono ma aza Babila ma zungi a kina.>>

\VS{23}A dama na a yaꞋin ta̱ ukuna u gbani-gbani a Isaraila, a dama na a vaku ta̱ n amaci a i toku ile, kpamu ɗa a ka̱na̱i kudansa u kuna wa a uwa n kula ku va̱, i na mpa n dana ni le ba. Mpa ɗa koci zana u yevei kpamu n mpa ɗa magan ma̱ ka̱ci ka̱ va̱, Vuzavaguɗu ɗa u dansai.>>>


\par }{\SH Kene ka a uwa ku Shemaya
\par }
{\PP \VS{24}I na va ku dana Shemaya va aza Nehelamu i ɗa na,

\VS{25}<<Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Vu ɗana ta̱ kaka a katagarda n kula ku nu ɗa vu bankai uma a na i a Urushelima ra̱ka̱, n Zefaniya kolobo ka MaꞋaseya ganu, n ana n ganu ra̱ka̱, vu danai,

\VS{26}Vuzavaguɗu zuwa wu ta̱ vokpo ganu, u na̱u Jehoyada ganu, vu yaꞋin ulinga a A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu, vuka kajarishi dem kana ka yaꞋin kene o kogboli kugbashi n ikani yi iyum.

\VS{27}Ama yi ɗa̱ i zuwai ɗa vu kpa̱ɗa̱i ku dansuka Irimiya va aza Anatotu a̱ yi na wi a kuyaꞋin ka wu kene?

\VS{28}A dama na u suꞋuku ta̱ ɗe a Babila u danai, <<Yi ta̱ a kugeshe a ka̱tsuma̱ ki ida̱shi i tsugbashi, a dama nannai, maꞋin i uwa ka̱ta̱ i da̱sa̱ngu punu i ɗa, ca̱Ꞌa̱ yi ica̱Ꞌa̱shi ka̱ta̱ i lyaꞋa umaci u le.>>>>>

\VS{29}Ɗa Zafaniya ganu kecei a kaka a na mpa e kelime ka keneki Irimiya ganu.

\VS{30}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya u danai.

\VS{31}<<SuꞋuku a banka aza na i ugbashi ra̱ka̱, vu dana le, <Vuzavaguɗu dansa ta̱ ukuna a dama Shemaya va aza Nehelamu. A dama na Shemaya u yaꞋin ka ɗa̱ ta̱ kene babu tana n suꞋuki ɗa u zuwai ɗa̱ yi ushuki na uwa,

\VS{32}a dama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱, la̱na̱, mpa n kutakacika ta̱ Shemaya va aza Nehelamu koɓolo n otoni a̱ ni. Mi a ku ka̱sukpa̱ kai wuma ko ute a ka̱tsuma̱ ka uma a̱ ni ba, kpamu ma ku ka̱sukpa̱i wene kasingai kana n kuyaꞋin ka uma a̱ va̱ ba, a dama a na u yaꞋan ka ta̱ Vuzavaguɗu ugbamukaci, mpa ɗa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>>




\par }\Chap{30}{\SH I ta̱ a kulapulusuka Isaraila n Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya u danai,

\VS{2}<<Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u dana ta̱. Ɗana a katakarda kadanshi ra̱ka̱ kana n tonokoi nu.

\VS{3}A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱, kanna ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, kana n ku bono ko n uma a̱ va̱ aza Isaraila koɓolo n aza Yahuda a iɗika i na n neke ikaya i le, ka̱ta̱ tana a lyaꞋa a gadu i ɗa.>>

\VS{4}Nava ɗaɗa kadanshi kana Ka̱shile kadansai a dama Isaraila n Yahuza.

\VS{5}<<Ɗa Vuzavaguɗu u danai, m pana ta̱ kacaꞋa ka̱ ma̱shi, a dama na uma a pana ta̱ wovon, a dama na babu ma̱ta̱na̱ a iɗika.

\VS{6}Ama ka̱sukpa̱i biꞋi n yaꞋin ka ɗa̱ keci, mavali ma tsu matsa ta̱ maku? Yiɗa̱i i zuwai ɗa menei yaba dem n ekiye e ni woɓongi a ka̱tsuma̱ adanshi vuka vu na vu da̱sa̱ngi a̱ga̱nda̱ a limata? Yiɗa̱i i zuwai ɗa a̱shi a yaba dem a shilyamgbai?

\VS{7}I li ya atakaci i ta̱ a kuyimkpa a kanna ka nanlo, kanna ka nanlo kita̱ o kokpo kau, kanna ka atakaci ka Yakubu ka, dem n nannai i ta̱ a kisai a ka̱tsuma̱ ka kaꞋa.

\VS{8}Ka̱shile, mogono m alingata mo ovonshi ma dana ta̱, <<A kanna ka nanlo ka a ku koɗo kogboro ka na ki a kuɗeku ku le, ka̱ta̱ n kasa awin a̱ɗa̱, a dama i ka̱sukpa̱ ku doku kokpo a gbashi a omoci.

\VS{9}Ama i ta̱ a ku ga̱nda̱ka̱ Vuzavaguɗu Ka̱shile n Dawuda mogono me le mana n ku ɗa̱ngusa̱ ke le.

\VS{10}A dama nannai, Yakubu ka̱ta̱ vu pana wovon ba, ka̱ta̱ tan feu vu jeꞋe i kyamba ba, a vu Isaraila, a dama na n kisa wu ta̱ a likuci ya n daꞋin, n muku n nu a iɗika yi ugbashi. Yakubu wi ta̱ o kubono wa yaꞋin ida̱shi i ni m ma̱ta̱na̱, babu kpamu vuza na u ku rikpa̱sa̱i.

\VS{11}A dama na mpa Vuzavaguɗu mita̱ koɓolo n na vu, kpamu mita̱ a ku ɓa̱nka̱ wu, mita̱ a kuna uma uduniya ra̱ka̱ a ubuta̱ u na n wacuwa le, ama a̱ɗa̱ n ku una ɗa̱ ba. N ku gbara ɗa̱ ta̱ n ugboji, babu tsu na n ku ka̱sukpa̱ ɗa̱ babu atakaci.

\VS{12}<<A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱, i takacika ta̱ n a̱bunda̱i, ɗa yokpoi an kuntsu ku gbangam ku na ku kpa̱ɗa̱i ku potso.

\VS{13}Babu vuza na u damai n kadanshi ka̱ɗa̱, a̱guma̱ i lo a dama a untsu a̱ɗa̱ ba, untsu a̱ɗa̱ i na a̱guma̱ ba.

\VS{14}Ncigi n ɗa̱ ra̱ka̱ n cinukpa ta̱ n a̱ɗa̱, odoku a ɓa̱nka̱ ɗa̱ ba, a dama na n lapa ɗa̱ ta̱ wuya-wuya an vuma wuya, a dama na u nushi u ɗa̱ u gbangam u ɗa, u nushi u ɗa̱ u yimkpa ta̱.

\VS{15}A dama a yiɗa̱i ɗa yi a malapa mu una̱ a dama a mɓa̱la̱ n ɗa̱? Mɓa̱la̱ n ɗa̱ mi kupotso ba, a dama na unushi u ɗa̱ u gbangam u ɗa, unushi u ɗa̱ u yimkpa ta̱.

\VS{16}A dama nannai, yaba dem na baci de dem u cikalai kuna ɗa̱ i ta̱ a kunai, ka̱ta̱ irala i ɗa̱ yaba dem vu le u bana ugbashi, vuza na baci u pura̱i u canuku ɗa̱ gbani i ɗa̱ feu a kupura̱ u ni. Ka̱ta̱ yaba dem na baci de dem u saɓai ɗa̱ vishili, a̱ yi feu i ta̱ a kusaɓa yi.

\VS{17}A dama na mita̱ o ku bono ko ɗa̱ n ma̱ta̱na̱ mi ikyamba ma ɗa̱, ka̱ta̱ untsu a̱ɗa̱ o potso, a dama na irala i ɗa̱ i ci ɗeke ɗa̱ ta̱ olokushi, a dama na Sihiyona u dana ta̱ babu vuza na u damai n a̱ le.>

\VS{18}<<Vuzavaguɗu u dana ta̱, la̱na̱, mita̱ o ku bono ko n kumaci ku Yakubu n ili yi uka̱ni i le, ka̱ta̱ m pana asuvu a yali ubuta̱ wi ida̱shi ili le. I ta̱ o ku bono a maꞋasaka likuci ya a ubuta̱ u na i ɗa ishi, ka̱ta̱ kpamu a maꞋa kpaꞋa ku mogono a ubuta̱ u na ku ɗa kushi.

\VS{19}Ka̱ta̱ uma odoku a yaꞋan ka mu ishipa i kucikpa, ka̱ta̱ mpa n zuwa uma a yimkpa a Urushelima, ka̱ta̱ n zuwa a cikpa le, babu kugoyi.

\VS{20}Muku n le mita̱ o kokpo an ci cau, ka̱ta̱ uduniya u le kpamu shamgba e kelime ka̱ va̱, ka̱ta̱ n takacika yaba dem na u foroi le.

\VS{21}Vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ke le wi ta̱ o kokpo mogono me le, ka̱ta̱ mpa n banuku yi u ta̱wa̱ ɗevu m mpa, a dama na u cikpa mu, a dama na babu vuza na u ku ta̱wa̱ ɗe vu m mpa, ɗa baci n ɗekei ni ba.

\VS{22}Ka̱ta̱ a̱ɗa̱ yokpo uma a̱ va̱, ka̱ta̱ mpa tamkpamu mokpo Ka̱shile ka̱ɗa̱.>>

\VS{23}La̱na̱, keleshu ka wupa u Vuzavaguɗu ka ka̱ngu ta̱, an wunla̱ u kabatalikpau ka munuka a dama na ka̱ yikpa̱ a kaci ka uma a gbani-gbani.

\VS{24}Usuɗukpi u wupa u Vuzavaguɗu wi o ku bono n ka̱ca̱Ꞌa̱pa̱ ba, sapu na ayin a na u kotso kuyaꞋin i na u cikalai ku yaꞋin a ka̱ɗu ka̱ ni. A ku ba m megeshe yi ta̱ a ku yeve ukuna wa.




\par }\Chap{31}{\SH Vuzavaguɗu wi ta̱ a kubono ko Una̱mgbi u ka̱tsuma̱ ma̱za̱nga̱
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <<Ayin i ta̱ lo a ku ta̱wa̱ a na n kokpo Ka̱shile ka aza Isaraila ra̱ka̱.>>

\VS{2}Vuzavaguɗu u dana ta̱,<<Aza na a laꞋakai ukpa̱Ꞌa̱ u kotokobi, a ciya̱ ta̱ ugain a kakamba, a na aza Isaraila a̱ la̱nsa̱i kuvuka,

\VS{3}ɗa mpa Vuzavaguɗu muta̱i we le ɗe dangi. Ɗa n danai, n ciga ɗa̱ ta̱ n ucigi u babu ku kotso, a dama ucigi u mayun u va̱, ɗa n tukai ɗa̱ ɗe vu m mpa.

\VS{4}N ku doku ta̱ ma maꞋasaka wu a vu ka̱ɗu ka̱ va̱ Isaraila. A li sapu na va doku va ɗika kagundari vu lapa n vu jeꞋi a kubana a dama ma̱za̱nga̱ ba.

\VS{5}Yi ta̱ o kudoku ya ca̱Ꞌa̱ itacishi a kusan ku Samariya. Ka̱ta̱ aza na a̱ ca̱Ꞌa̱ i ɗa a lyaꞋa umaci u le.

\VS{6}A dama a na kanna kita̱ lo a ku ta̱wa̱, kana aza kindi a ku ɗa̱ngusa̱ a̱la̱ka̱tsu e le a kamba aza Ifiraimu ka̱ta̱ a dana. <Ɗa̱nga̱i, tsu bana Sihiyona, u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu.>>>

\VS{7}A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<Ɗengusa̱i a̱la̱ka̱tsu ka̱ta̱ i caꞋa na vishipa m ma̱za̱nga̱ u Yakubu, ka̱ta̱ i ɗengusa̱ a̱la̱ka̱tsu a dama mogono mu uduniya, yaꞋin ka danshi, ka̱ta̱ i cikpa mu i dana, <Vuzavaguɗu isa uma a̱ nu, wa ta aza kagimi ka aza Isaraila,>

\VS{8}La̱na̱, mita̱ a ku utuka̱ n a̱ le a likuci i gaɗi, ka̱ta̱ n ɓolongu le dangi vi iɗika vu uduniya, koɓolo n a̱yimba̱ n nkutu, amaci a̱tsuma̱ koɓolo n aza ga̱nda̱ a limata. Uduniya wa a̱bunda̱i u ɗa u kubono.

\VS{9}M ma̱shi ma a kubono, ka̱ta̱ a ka̱na̱ ku yaꞋin ka mu kavasa. Ka̱ta̱ n zuwa le a wala a ubuta̱ u na wi n nyeneke n mini, a uye u singai u na a kuta̱ɗa̱tsa̱ ba, a dama na mpa ɗa kesheku aza Isaraila, kpamu Efiraimu ɗa maku mu ugiti ma̱ va̱.

\VS{10}<<Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu a̱ɗa̱ uduniya, ka̱ta̱ i dana uma a na i a ka̱kina̱ ka mala dangi, u danai le. <A̱ yi vuza na u wacuwai Isaraila, a̱ yi ɗa u kuɓolongu i ɗa, ka̱ta̱ u zuwa yi tsu na maguɓi ma tsu zuwa ushiga u ni.>

\VS{11}Adama a na Vuzavaguɗu u shiba̱ ta̱ Yakubu

\par }{\QB u shiba̱i ni e ekiye aza a na a laꞋi utsura u ni.


\par }{\Q \VS{12}Ka̱ta̱ a ta̱wa̱ a ca ana vishipa n utsura a kusan kugbayin ku Sihiyona, ka̱ta̱ a̱shi e le a tasa a dama a ma̱za̱nga̱, a dama ugain wa a̱bunda̱i u Ka̱shile, a dama ugain u kuneꞋe wi ishina, n mini mi inabi, n ma mani ma zaitu, n ma nlala, n kanaka. Wuma u le wi ta̱ okokpo an kashina kana ki a kuciya̱ mini mayin, i a kudoku ku lumba ba.

\VS{13}A ayin a nanlo a ɗa nkere n kuyaꞋin kujeꞋe m ma̱za̱nga̱, ka̱ta̱ olobo n nkoshi tamkpamu a yaꞋan ma̱za̱nga̱. N kubonoko ta̱ una̱mgbi u ka̱tsuma̱ u le wokpo ma̱za̱nga̱, ka̱ta̱ kpamu n ɓa̱nka̱ le, ka̱ta̱ n kucikpa n neke le ma̱za̱nga̱ una̱u wu una̱mgbi u ka̱tsuma̱.

\VS{14}Ka̱ta̱ n cuwa̱ ta̱ngu a na n ganu ni ilikulyaꞋa ba̱ri, ka̱ta̱ uma a̱ va̱ a̱ cuwa̱ n ugain u va̱. Mpa, Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>

\VS{15}Vuzaguɗu dana ta̱, <<A pana ta̱ ka̱la̱ka̱tsu a Rama. Ka̱la̱ka̱tsu ku una̱mgbi u ka̱tsuma̱ m ma̱shi mu utsura ka̱u, Rahila a̱ ma̱shi a dama na muku n ni n kuwa̱ ta̱.>>

\VS{16}Vuzaguɗu u dana ta̱, <<Ka̱sukpa̱ ma̱shi, ka̱ta̱ vu ura kujilya a a̱shi a̱ nu, a dama na i na vu yaꞋin dem vita̱ a kuciya̱ katsupu ki i ɗa. Muku n nu mita̱ a̱ ku ka̱sukpa̱ iɗika yi irala i le ka̱ta̱ o bono.

\VS{17}Vita̱ na a̱pa̱ kelime, Vuzavaguɗu u danai, muku n nu mita̱ o kubono a iɗika i le.

\VS{18}M pana ta̱ Efiraimu, u na̱mgbi u ka̱tsa̱ma̱, a ku dana,<Vu gbara mu ta̱, kpamu n yaꞋan ta̱ ugbari an kanaka ka na ka̱ ciya̱i ugbari ba, bonoi m mpa, a dama a na m bono uteku tsu na mu ishi, a dama na a vu ɗa Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ va̱.

\VS{19}A dama na cishi ta̱ tsu vadalukpai ka wu kucina̱, ama gogo na ci shika̱ ta̱ unushi u tsu. An o tonokoi tsu ci ciya̱i kuyeve, ɗa tsu za̱lika̱i aci a̱ tsu, ɗa tsu panai wono a dama na ci ta̱ n tsulau tsu ɗa̱nga̱ni u tsu.>

\VS{20}Ashe Efiraimu ba maku mu ucigi ma̱ va̱ ma a ba? Ashe a̱yi ɗa mi a kupana uyoꞋo u ni ba? A ayin na baci de dem n dansai ukuna a dama a ka gbani-gbani ka̱ ni, n ci ciɓa ta̱ n a̱yi a dama ucigi. A dama nannai ka̱ɗu ka̱ va̱ ka ci cikalai ta̱ ayin tutu, mayun ɗa m pana asuvu ayali a̱ ni, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{21}<<Zuwaka ka̱ci ka̱ nu urotu uye, zuwaka ka̱ci ka̱ nu urotu na wa ku yotsongu uwuye. Ka̱ta̱ vu zuwaka nu uye ugbain, uye u na vu tonoi a ku bana. Mekere ma̱va̱ Isaraila, bono, bono a likuci nu.

\VS{22}Ali wanai ɗa va ku lyaꞋa kelime m munla̱i, a vu mekere mu unambi wu nekei u ka̱ɗu? A dama na Vuzavaguɗu u yaꞋan ta̱ ili i savu a duniya. Vuka ɗa vu ku kanza vali.>>

\VS{23}Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, <<Ayin i ta̱ lo a kuta̱wa̱ a na a kudoku ku dansa ukuna u na mpa a iɗika ya a Yahuda n a ka̱tsuma̱ ka likuci, ayin a na baci m bonokoi le n uciyi u le, <<Vuzavaguɗu u zuwaka wu una̱singai a ubuta̱ wi ida̱shi uma usuɓi, a vu kakamba ka ciɗa.>

\VS{24}Ka̱ta̱ Yahuda koɓolo n likuci i ni ra̱ka̱ a̱ da̱sa̱ngu ɗe koɓolo, n acimbi n nguɓi koɓolo n ushiga u le.

\VS{25}A dama na n ku cuwa̱ ta̱ngu ta̱ a̱ɗu a wuma a na oꞋoi, ka̱ta̱ kpamu n lapulusuka a̱ɗu aza na a lumbai.>>

\VS{26}A ukuna u na mpa, ɗa mpa Irimiya n ɗa̱nga̱i, an mindanai, ɗa n danai alavu a va̱ o yokpo ta̱.

\VS{27}Ɗa Vuzavaguɗu u danai mu, <<La̱na̱ ayin i ta̱ lo a kuta̱wa̱, a na n kudoku ka̱bunda̱i ka uma n ki ilikuzuwa a iɗika yi Isaraila n Yahuda.

\VS{28}Wi ta̱ okokpo uteku tsu na mindai a dama na a̱ muɗa̱, n oɓoshi le, a vakangu, n la̱nga̱sa̱ le, n tsu na a̱ tuka̱i le n kawuya, nannai ɗa kpamu n kula̱na̱ le, a dama a na a̱ shikpa̱suka̱ ka̱ le, mpa Vuzaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{29}A ayin a nanlo, o kudoku a dansa ukuna u na mpa u na a tsu dana, <<Anan Dada a ɗa a takumai mambulu ma kalam ɗa anga a muku a̱ kuwa̱i ba.>

\VS{30}Ama yaba dem wi ta̱ a ku kuwa̱ a dama u nushi u ni. Vuma na dem u takumai mambulu ma kalam a̱yi ɗa anga a̱ ni a ku kuwa̱.


\par }{\SH Uzuwukpani u Savu
\par }
{\PP \VS{31}<<La̱na̱, Vuzavaguɗu u dana ta̱, ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, a na n kuyaꞋan uzuwakpani u savu n aza a Isaraila m kpaꞋa ku Yahuza,

\VS{32}Ba tsu Uzuwakpani u na n yaꞋin n ikaya i le a kanna kana n ka̱na̱i le n ekiye a̱ va̱ ɗa mu utuka̱i le a iɗika i Masar ba, Uzuwukpani u va̱ u na o koɗoi, ko an wokpoi mpa Vuzavaguɗu vu le ɗa, mpa, Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.

\VS{33}A dama a na uzuwakpani u na n kuyaꞋan n aza Isaraila, ɗa baci ayin a na mpa o kotsoi, Vuzavaguɗu u dana ta̱, mita̱ a kuzuwa wila̱ u va̱ a ka̱tsuma̱ ke le, ka̱ta̱ n ɗana u ɗa a̱ɗu e le. Ka̱ta̱ mpa mokpo Ka̱shile ke le ka̱ta̱ e le tamkpamu okpo uma a̱ va̱.

\VS{34}Vuza wa o kudoku kuyotsongu toku, ko toku ni u dana, <Yeve Vuzavaguɗu,> a dama a na uma ra̱ka̱ i ta̱ e kuyeve mu, a̱ gita̱ a vuza kenu a kubana a vuza gbayin, Vuzavaguɗu ɗa u dansai. A dama na n kucinukpaka le u nushi u le, ka̱ta̱ n kpaɗa̱ kudoku ku ciɓa n unushi le kpamu.>>

\VS{35}Nanai ɗa Vuzavaguɗu dansai, a̱ yi na u nekei kanna a dama a kanna, ɗa kpamu zuwa wotoi n azangata a dama kayin, a̱yi na u tsu shida̱ mala ka̱ta̱ u zuwa ma yura̱, Vuzavaguɗu vo ovonshi ɗa kula ku ni.

\VS{36}<<Ɗa baci, wila̱ u na mpa u ka̱sukpa̱i ulinga e kelime ka̱ va̱, mpa Vuzavaguɗu n dana ta̱, ashe aza Isaraila i ta̱ a ku ka̱sukpa̱ kokpo uma a̱ va̱ kowanai ke nan.>>

\VS{37}Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<I baci a kufuɗa a gisangu Ka̱shile gaɗi, ka̱ta̱ a e vecekpe ugiti wa uduniya, ashe n kuvakangu ta̱ kumaci ka aza Isaraila dem, a dama i na a yaꞋin, i na Vuzavaguɗu u dansai.>>

\VS{38}<<La̱na̱, Vuzavaguɗu u dana ta̱, kanna kita̱ lo a ku ta̱wa̱ kana a ku maꞋasaka Vuzavaguɗu likuci, a kaginda ka Hanani a kubana a utsutsu u kuden.

\VS{39}Ka̱ta̱ kawin ka kagisamkpatsu ka ku uta̱ ka gaɗukpa a kubana a kaginda ka Garebu, ka̱ta̱ ka kpatala o kubono Gowa.

\VS{40}Ka̱ta̱ ubuta̱ u ka̱ra̱ a ka a̱kpisa̱ n kiꞋiza̱, n akamba ubuta̱ wa ra̱ka̱, i na i ɗikai ɗe a kuɗolu ku Kidiron ali a kubana utsutsu u kuden ko odoku a uɓon u kasana, wita̱ o kokpo ciɗa u Vuzavaguɗu. I a kudoku ku muɗa̱ le ba be le tana a̱ fa̱da̱ le, ali n tsukaya.>>




\par }\Chap{32}{\SH Irimiya u tsulai kakamba a ayin a tsugbashi
\par }
{\PP \VerseOne{1}An Zedekiya wi ayaꞋa kupa a kulyaꞋa tsugono tsa a yahuda, a ayin a nanlo tana Nebukaneza n ayaꞋa kupa n kula̱i.

\VS{2}A ayin a nanlo a, osoji o mogono ma aza Babila a kambuku ta̱ Urushelima n kuvon, a̱ yi keneki Irimiya tamkpamu ugbaguri a kunu ka a za kindi kuna ki a kpaꞋa kuna ki a e kefeku ka mogono ma a Yahuda.

\VS{3}A dama na Zedekiya mogono ma aza Yahuda ma gbagurai ta̱, a dama na u dana ta̱, <<A dama n ya̱Ꞌa̱n a ɗa vi a kuyaꞋan kene, n vu danai, <Vuzavaguɗu u dana ta̱, La̱na̱, mita̱ a kuneke i ɗika i na mpa e kiye o mogono ma Babila, wi ta̱ tana a kulyaꞋa i ɗa n kuvon,

\VS{4}Zedekiya mogono ma a Yahuda wi a ku laꞋaka e kiye a aza Kaldiya ba, a dama na i ta̱ a ku nekei e kiye a mogono ma aza Babila, ka̱ta̱ a yaꞋan kadanshi n a̱ yi a̱shi n a̱shi, ka̱ta̱ e ene yi kpamu a̱shi n a̱shi.

\VS{5}Ka̱ta̱ u ɗika Zedekiya u banka Babila, ka̱ta̱ u yongo ɗe a li sapu na n banai kenei. Ko ɗa baci u shika̱i n aza Kaldiya wi a kuciya̱ ulyai ba.>>>

\VS{6}Ɗa Irimiya u danai, <<Vuzaguɗu yaꞋin ta̱ kadanshi m mpa, u danai.

\VS{7}La̱na̱, Hanamel kolobo ka Shallum Dada ken vu nu wi ta̱ a ku ta̱wa̱ ka̱ta̱ u dana wu, <Tsula kashina ka̱ va̱ kana ki a Anatotu, a dama na a vu ɗa ugain vu shiba̱ ka, a dama nannai tsula ka.>

\VS{8}Ɗa Hanamel toku va̱ u ta̱wa̱i wa̱ va̱ a kpaꞋa kugbashi, tsu na Vuzavaguɗu u danai mu, <<Tsula kashina ka̱ va̱ kana ki a Anatotu a iɗika i Biliyaminu, a dama na a vu ɗa ugain vu shiba̱ ka, a vu ɗa ugain visa ka, a dama nannai tsula ka a.> Nanai va ɗa n yevei an ukuna u na mpa wa kadanshi ka Ka̱shile ka.

\VS{9}<<Ɗa n tsulai kashina ka ɗe a Anatotu e kiye a Hanamel toku Dada vu. Ɗa n tsupa ni azurufa kupa na na̱shi.

\VS{10}Ɗa n zuwai kukiye a katakarda ka ngan, ɗa m paɗarai ka n ka̱ta̱mba̱ri, ɗa n ciya̱i ngan, ɗa n gisangi ikebe ya a kagisamkpatsu ɗa n neke ni.

\VS{11}Ɗa n ɗikai a katagarda a tsulaga a na a kecei kakuna ka tsulaga ka, a na a paɗai n ka̱ta̱mba̱ri n a na a̱ kpa̱ɗa̱i ku paɗara va.

\VS{12}Ɗa n nekei Baruk kolobo ka Neriya, vashi MaꞋaseya, a kelime ka Hanamel Dada ken vu va̱, a kelime ka ngan n na n zuwai e kiye a katakarda ka tsulaga ka, kpamu e kelime ka aza Yahuda a na i lo ida̱shi ubuta̱ wa aza kindi a.

\VS{13}Ɗa n yaꞋin kadanshi n Baruk lo e kelime ka le, n danai,

\VS{14}<Vuzavaguɗu va ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Ɗika atagarda an ngan a tsulaga a na mpa a, a na a paɗarai n a na a̱ kpa̱ɗa̱i ku paɗara n ka̱ta̱mba̱ri ka, vu zuwa a ma̱diki ma ciꞋin a dama na a ɗa e geshe.

\VS{15}A dama na Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. <I ta̱ a kudoku ku tsulusuka i uwa, n ashina, n ashina i inabi a i ɗika i na mpa.>


\par }{\SH Irimiya u YaꞋin kavasa a dama a na u ciya̱ ku yeve
\par }
{\PP \VS{16}A na n kotsoi ku neke Baruk kolobo ka Neriya katakarda ka magan ka tsulaga ka kashina ka, ɗa n yaꞋin kavasa u Vuzavaguɗu, n danai,

\VS{17}<Vuzavaguɗu Ka̱shile, a vu ɗa vu yaꞋin gaɗi n iɗika n utsura wa ekiye a̱ nu. Babu i na i lyaꞋi utsura u nu.

\VS{18}Vu tsu yotsongu ta̱ ucigi u babu uteku uma a̱bunda̱i, ama vu tsu ka̱sukpa̱ ta̱ unushi wi isheku ciya̱ muku n le. OꞋo Vuzavaguɗu Ka̱shile kagbayin, kula ku nu ku ɗa Ka̱shile ko ovonshi,

\VS{19}kusheshe ku nu ra̱ka̱, ku gbangam ku ɗa, ulinga u nu kpamu gbangam u ɗa. A̱shi a̱ nu i ta̱ e kene i na yaba dem wi a kuyaꞋin a u duniya. Vu tsu tsupaka ta̱ yaba dem, derere vi na u yaꞋin.

\VS{20}Vu yaꞋin ta̱ ili mereve a iɗika i masar, kpamu a li a na na vu buwa ta̱ a kuyaꞋin sa nannai a a Isaraila n ubuta̱ uma u duniya, ɗa vu zuwakai ka̱ci ka̱ nu kula, tsu na ku ɗa ki anana.

\VS{21}Vu utuka̱i aza Isaraila a iɗika i Masar n urotu, n ili mereve, n utsura u gbangam, n wovon u gbangam.

\VS{22}Ɗa vi nekei le iɗika i na mpa, i na vu kucinakai ikaya i le, iɗika i na yi a kuwa̱ mani n ishigi.

\VS{23}Ɗa a uwai ɗa isai i ɗa. Ama ɗa a iwain kushuku n kadanshi ka̱ nu, be le o tono wila̱ u nu. Ko ili ite a yaꞋin a ka̱tsuma̱ ki na vu tonokoi le a yaꞋin ba. A dama nannai ɗa vu suꞋuki le m ma̱dukpa̱ ma na mpa ma ka̱na̱ le.

\VS{24}La̱na̱, kayala ka yaꞋin ɗe u ɗa̱ngushi a dama na a kumba mashilya ma likuci ma a yaꞋin kuvon. A dama o kotokobi, n kambulu, n atakaci ɗa a nekei likuci i na mpa e kiye aza Kalidiya aza na ci a vishili ni ɗa. I na vu dansai va yokpo ta̱ kamayun, kpamu vene ta̱.

\VS{25}Demu n nannai, a vu Vuzavaguɗu Ka̱shile, ɗa vu danai, <<Tsula kashina ka ni ikebe ka̱ta̱ vu ciya̱ ngan>>Ko an wokpoi likuci ya e neke ɗe i ɗa ekiye aza Kalidiya.>>>

\VS{26}Ɗa Vuzavaguɗu u danai Irimiya.

\VS{27}<<La̱na̱, mpa ɗa Ka̱shile ka uma ra̱ka̱. Yiɗa̱i i laꞋi utsura u va̱?

\VS{28}A dama nannai, mpa Vuzavaguɗu, n dana ta̱, la̱na̱, mpa n ku neke ta̱ likuci i na mpa a ekiye aza Kalidiya n ekiye a Nebukaneza mogono ma aza Babila, kpamu i ta̱ a kulya i ɗa.

\VS{29}Aza Kalidiya a na i a vishili n likuci i na mpa, i ta̱ a kuta̱wa̱ ka̱ta̱ a dyaɓa likuci i na mpa a kina ka̱ta̱ o songu i ɗa ra̱ka̱, ni uwa i na a gaɗi vu kukpa̱ ku le ku ɗa a tsu yaꞋin kuneꞋe u Balu n kuneꞋe ki ili kusoꞋo, a dama na a zuwa mu wupa.

\VS{30}Mayun aza Isaraila n aza Yahuda a yaꞋin ili i ma̱riki wa̱va̱ ba, m ba ka gbani-gbani ba. I n koyoku ba, ita̱ a kuzuwa mu wupa ubuta̱ wu ulinga wa ekiye e le. Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{31}Likuci i na mpa i zuwa mu ta̱ wupa tun a ayin a na a maꞋin i ɗa a li a ku ta̱wa̱ anana, a dama nannai ka̱sukpa̱ n takpa i ɗa a wenei u a̱shi a̱ va̱,

\VS{32}a dama unushi wa aza Isaraila n aza Yahuda ra̱ka̱ a na a yaꞋin a dama na a zuwa mu wupa, ngono n le koɓolo n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ e le, n i ganu i le, n eneki e le, aza Yahuda koɓolo n aza na i n ida̱shi ra̱ka̱ a Urushelima.

\VS{33}A vadalkpuka mu ta̱ kucina̱, ɗa a iwain ku neke mu ma̱ka̱nga̱. Kpamu n yotsongu le ta̱ ayin tutu, ama a pana ba, be le tana o tono ku yeve.

\VS{34}Ɗa a shikpa̱i a̱ma̱li unata e le a kpaꞋa ku na tsu ɗeke n kula ku va̱, a dama na a̱ la̱nga̱sa̱ ku ɗa.

\VS{35}Ɗa a maꞋin a̱ A̱Ꞌisa̱ a̱ma̱li a Balu a ka̱ra̱ ku lobo u Hinomu, a dama a na e neke muku n le kune u ka̱ma̱li ka Moleka, kpamu m mpa n zuwa le ba, kpamu i ɗa yi a ka̱ɗu ka̱ va̱ an ma kudana le a yaꞋin i li gbani-gbani i na mpa a dama na a zuwa Yahuda u nusa ba.


\par }{\SH I ta̱ o kokpo Uma a̱ va̱, ka̱ta̱ Mpa mokpo Ka̱shile ke le
\par }
{\PP \VS{36}<<Ama gogo na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u dansa ta̱ ukuna, a dama a likuci i na mpa i na vu danai, <E neke ta̱ i ɗa ekiye a mogono ma Babila, a dama kotokobi, n kambulu, n ma̱dukpa̱.>

\VS{37}La̱na̱, n kuɓolongu le ta̱ a likuci ra̱ka̱ i na n lokoi le a bana a dama a wupa u va̱ n ka̱ɗu ku usuɗukpi ka̱ va̱. Ka̱ta̱ m bonoko n a̱ le ubuta̱ u na mpa, ka̱ta̱ n zuwa le o yongo n ma̱ta̱na̱.

\VS{38}Ka̱ta̱ okpo uma a̱ va̱, ka̱ta̱ mpa tamkpamu mokpo Ka̱shile ke le.

\VS{39}Ka̱ta̱ n neke le ka̱ɗu kete, n uye ute, a dama na a pana wovon u va̱ ali n tsukaya, a dama ugain u le n ugain u muku n le n na n kuta̱wa̱.

\VS{40}Ka̱ta̱ n yaꞋin uzuwukpani u na wa ku kotso ba n a̱ le, an ma ku ka̱sukpa̱ kuyaꞋin ka le kasingai ba. Ka̱ta̱ n zuwa wovon u va̱ a̱ɗu e le, a dama na a ka̱sukpa̱ mu ba.

\VS{41}N kupana ta̱ uyoꞋo u kuyaꞋin ka le kasingai, ka̱ta̱ n shikpa̱ le a iɗika i na mpa n usuɓi, n ka̱ɗu ka̱ va̱ ra̱ka̱ n wuma u va̱ dem.

\VS{42}<<A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱ Uteku tsu na n tuka̱i n kawuya ubuta̱ uma a na mpa ra̱ka̱, nannai ɗa n ku utuka̱ le n kasingai ka na n yaꞋin ki le uzuwakpani.

\VS{43}I ta̱ a kutsula a shina a likuci i na mpa, i na vi a ku dana, <Yokpo ta̱ a gali, babu vuza ko mana, kpamu e neke ta̱ i ɗa ekiye aza Kalidiya.>

\VS{44}I ta̱ a kutsulasuka ashina n ikebe a i ɗika i na mpa, ka̱ta̱ a zuwa ekiye atagarda a tsulaga, ka̱ta̱ a paɗara a ɗa n ka̱ta̱mba̱ri e kelime ka ngan, a iɗika i Biliyaminu n ubuta̱ u na wi u ka̱ra̱i n Urushelima, n a̱ ka̱tsuma̱ ka likuci i Yahuda, n likuci i na yi uɓon wa a ginda, n i na yi uɓon wa a̱ra̱Ꞌa̱, n likuci a Negebu, a dama na mita̱ o kubonoko uma n uciyi u le a likuci i le. Mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.>>




\par }\Chap{33}{\SH Vuzavaguɗu yaꞋin uzuwukpani u Ma̱za̱nga̱
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya ere, a ayin na wi ugbaguri a kpaꞋa kugbashi.

\VS{2}<<Vuzavaguɗu a̱ yi na u yaꞋin uduniya, a̱ yi na u shikpa̱i u ɗa, u dana mu ta̱, <Kula ku va̱ ku ɗa Ka̱shile.

\VS{3}Ɗekei mu mpa tana mita̱ a̱ kushuku ɗa̱, kpamu n kudana ɗa̱ ta̱ ukuna u gbangam u na vu yevei ba.

\VS{4}A dama na i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila kadansai ukuna, a dama i uwa i likuci n i uwa i mogono ma a Yahuda i na i fa̱da̱i a dama na i ciya̱ kayala ka na i ku kanzaka likuci a dama aza kuvon.

\VS{5}I sheshe ta̱ an ya shilika̱ n osoji aza Babila, ama yaꞋin n dana ɗa̱ i uwa i likuci i na mpa yita̱ a kushana n even ikyamba ya aza na a kuna a likuci i na mpa, aza na n ku ka̱sukpa̱ una a dama usuɗukpi n wupa u va̱, a dama na n shirikpa̱ ta̱ a̱shi a̱ va̱ a likuci i na mpa a dama ka gbani-gbani ke le.

\VS{6}La̱na̱, dem n nannai n ku tuka̱ ta̱ likuci i na mpa n ma̱ta̱na̱ nu potsokpo, ka̱ta̱ n neke le uciyi n ukanji.

\VS{7}Ka̱ta̱ kpamu m bonoko aza Yahuda n aza Isaraila n uciyi u le, m bonoko le tsu na ishi ɗe n ugiti.

\VS{8}Ka̱ta̱ n cinukpaka le unushi u na dem a yaꞋin kai mu, ka̱ta̱ n cinukpa ka le u nushi u na a yaꞋin kai mu ra̱ka̱.

\VS{9}Ayin a na baci ka na mpa ka yaꞋin, uduniya ra̱ka̱ wi ta̱ a kuyaꞋin ma̱za̱nga̱, ka̱ta̱ a cikpa mu, ka̱ta̱ a neke mu tsugbayin. Ka̱ta̱ uduniya ra̱ka̱ u pana kasingai kana n yaꞋankai likuci i na mpa, ka̱ta̱ a dama i li na mpa a neke mu tsugbayin, ka̱ta̱ a pana wovon, e jeꞋe i kyamba a dama kasingai n uciyi u na n la̱nsa̱ ki le.

\VS{10}<<I na Vuzavaguɗu dansai, a dama ubuta̱ u na mpa u na i u danai, <Wokpo ta̱ a gali babu vuza be le manama,> a ka̱tsuma̱ ka a Yahuda n uye u gbayin u Urushelima wokpo ta̱ a gali, babu vuza, babu ili be le nama. Ama n dana ɗa̱ ta̱, i ta̱ o kudoku a pana

\VS{11}ka̱la̱ka̱tsu ka ma̱za̱nga̱, n ma̱ta̱na̱, ka̱la̱ka̱tsu ka vali vu savu an vuka vu savu, n a̱la̱ka̱tsu ishipa a ayin a na a tuka̱i n kune kucikpi a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu. <<<Cikpai Vuzavaguɗu vo ovonshi, a dama na Vuzavaguɗu n gan ta̱, a dama na ucigi u babu kukotso u ni u kuyongo ta̱ kowanai.> A dama na n ku bonoko ta̱ n uciyi wi iɗika ya tsu ayin a cau, mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.

\VS{12}<<Vuzavaguɗu vo ovonshi u dana ta̱. Puna̱ a ubuta̱ wa a gali u na mpa, u na wi babu vuza kpamu babu mana, n a ka̱tsuma̱ ka likuci ka dem, wi ta̱ o kudoku kokpo ubuta̱ u kalina una nguɓi n kuzuwa ushiga u le vuka.

\VS{13}A likuci ya a kamba i ɗika a, n likuci ya nguɓi, n ubuta̱ u likuci i Negebu, a iɗika i Bayami, n likuci i na yi u ka̱ra̱i n Urushelima n ya a Yahuda, ushiga wi ta̱ o kudoku ku yikpa̱ ekiye aza na a ci kece le,>> Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\SH Uzuwukpani u babu kukotso u Vuzavaguɗu n Dawuda
\par }
{\PP \VS{14}Pana, Vuzavaguɗu u dana ta̱, << <Kanna kita̱ lo a kuta̱wa̱, <Kana n kushatangu uzuwakpani u va̱ u na n yaꞋin n aza Isaraila n Yahuda.


\par }{\Q \VS{15}<< <A ayin a nanlo a ɗa,

\par }{\QB n kuzuwa katangi kuta̱ a kpaꞋa ku Dawuda

\par }{\QB ka̱ta̱ u yaꞋin i na i gaꞋin n kasingai a iɗika.


\par }{\Q \VS{16}A ayin a nanlo a ɗa Yahuda u kuciya̱ wishi

\par }{\QB ka̱ta̱ Urushelima u da̱sa̱ngu m ma̱ta̱na̱.

\par }{\Q Kula ku na a ku ɗekei, kuɗa nna.

\par }{\QB Vuzavaguɗu a̱ yi ɗa usuɓi u tsu.>


\par }{\MM \VS{17}A dama na i na Vuzavaguɗu dansai i ɗa na, <Dawuda u ku kpa̱ɗa̱ kuciya̱ vuza na u kuda̱sa̱ngu a kakuba ko tsugono ka kpaꞋa aza Isaraila ba,

\VS{18}nannai ɗa feu i ganu, e le na i aza Levi, a ku kpa̱ɗa̱ kuciya̱ vuza na u kulyaꞋa kelime n kushamgba e kelime ka̱ va̱ u neke kune ku kusongu, n kune ki ishina n alyuka wa̱ va̱ ayin tutu ba.> >>


\par }{\PP \VS{19}Ɗa Vuzavaguɗu kpamu u doku yaꞋin kadanshi n Irimiya. U u danai,

\VS{20}I na Vuzavaguɗu dansai i ɗa na. <Ɗa baci vu fuɗai ɗa vu koɗoi wila̱ u va̱ n kanna n kayin, a li ɗa kanna n kayin ka kpa̱ɗa̱i kudoku kuta̱ a ayin a na a tsuta̱,

\VS{21}ɗa ɗa uzuwukpani u va̱ n kagbashi ka̱ va̱ Dawuda, n aza Levi a na i a na n ganu, a na i a kuyaꞋin ka mu tsugbashi na u kuyaꞋin ukoɗi, ta lo Dawuda u ku namba kumaci ku na ku kulyaꞋa tsugono a ka kakuba ko tsugono ka̱ ni.

\VS{22}Tsu na wokpoi a tsu fuɗa e kece azangata a gaɗi ko kpamu a gisangu kayala ka mala ba, nannai ɗa n kudoku kabunda̱i ka kumaci ku kagbashi ka̱ va̱ Dawuda n ka aza Levi n anan ganu i na yi a ku ga̱nda̱ka̱ mu nannai, a li uteku tsu na babu vuza na u kufuɗa wa kece le.> >>


\par }{\PP \VS{23}Ɗa Vuzavaguɗu doku u danai Irimiya,

\VS{24}<<Ashe vu zuwa ka ni na uma i a kudansa ba, an i a kudana, <Vuzavaguɗu iwain ta̱ tsugono ci re ci iɗika i na uzagbai va. I ɗaɗa i zuwai ɗa o goyoi uma a̱ va̱, odoku a ɗika le iɗika kpamu ba.

\VS{25}I na Vuzavaguɗu u danai i ɗa na, <Ishi baci n yaꞋin uzuwukpani n kanna n kayin ba, ɗa kpamu n zuwai wila̱ a dama gaɗi n iɗika ba,

\VS{26}mishi a ku inwan kumaci ku Yakubu n Dawuda, kpamu mishi a ku zagba vuza te a ka̱tsuma̱ ka muku n ni wokpo mogono ma kumaci ma aza Ibirahi, n Ishaku, n Yakubu ba. A dama na n kubonoko le ta̱ n uciyi u le, ka̱ta̱ m mpa na asuvu a yali e le.> >>




\par }\Chap{34}{\SH A dansukai Zedekiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A ayin a na Nebukanezaru mogono ma aza Babila koɓolo n osoji o tsugono ra̱ka̱, n uma a i punu a iɗika i na wi a tsugono i a kuvon n Urushelima n likuci i na i ka̱ra̱i ni ra̱ka̱, ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya.

\VS{2}<<I na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila kadansai i ɗa na. Bana i Zedekiya mogono ma aza Yahuda ka̱ta̱ vu danai, <Mpa Vuzavaguɗu n foɓuso ta̱ an ma neke likuci i na mpa ekiye o mogono ma aza Babila, ka̱ta̱ u songu i ɗa n a kina.

\VS{3}Vi a ku laꞋaka ba, mayun ɗa a reme wu, ka̱ta̱ e neke wu ekiye a̱ ni. Vi ta̱ e kene mogono ma aza Babila n a̱shi a̱ nu, ka̱ta̱ kpamu a yaꞋan kadanshi n a̱yi a̱shi n a̱shi ka̱ta̱ vu bana a iɗika i Babila.


\par }{\PP \VS{4}<< <Demu n nannai, a vu Zedekiya mogono ma aza Babila pana, Vuzavaguɗu u dana ta̱ A vu vi a kubana ukpa̱ u kotokobi ba,

\VS{5}Vi ta̱ a ku kuwa̱ m ma̱ta̱na̱. Uteku tsu na uma a yaꞋin ka̱ɗiva̱ ka a kina a dama a na a cikpa ikaya i nu ngono n cau, nannai ɗa feu mi a ku yaꞋan ka wu ka̱ɗiva̱ ka a kina a dama na a cikpa wu nannai, a kudansa, <OꞋo mogono ma kuwa̱ ɗe.> Mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.>>


\par }{\PP \VS{6}Ɗa Irimiya u danai Zedekiya mogono ma a Yahuda ukuna u na mpa ra̱ka̱ a Urushelima,

\VS{7}a ayin a na osoji o mogono ma aza Babila mi a kuvon n Urushelima koɓolo n likuci ya a Yahuda i na i buwai, wa ta Lakishi n Azeka. Nava e le ɗa likuci yi ukanji i na i buwai a Yahuda koci.


\par }{\SH Uba̱ruwi wa Agbashi
\par }
{\PP \VS{8}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya an mogono Zedekiya u koci kuyaꞋin uzuwukpani n uma aza Urushelima ra̱ka̱ a dama na a sala uba̱ruwi a dama agbashi.

\VS{9}Yaba dem u ka̱sukpa̱ kagbashi ka kpaꞋa ka̱ ni, ko ma vuka ko mavali, ka̱ta̱ vuza u reme kagbashi ka Yahuda a kpaꞋa ku ni ba, dem vu le i li te i ɗa i.

\VS{10}Ɗa ngono koɓolo n uma ra̱ka̱ ushuki n uzuwukpani wa, ɗa a u danai, yaba dem wi ta̱ a ku ka̱sukpa̱ kagbashi ka̱ ni, ma vuka ko mavali, kpamu o kudoku a e reme le ba. Ɗa ushuki ɗa a̱ ka̱sukpa̱i le.

\VS{11}Ama, m megeshe ɗa kucikpa ɗa a sabai kusheshe ku le, ɗa obonoi ɗa e remei agbashi a n utsura ɗa o bonokoi le a tsugbashi.


\par }{\PP \VS{12}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya kpamu. ɗa u danai,

\VS{13}<<Mpa Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila, n yaꞋin ta̱ uzuwukpani n ikaya i ɗa̱ a ayin na mutukai le a iɗika i Masar, ubuta̱ u tsugbashi. N u danai,

\VS{14}<A̱ ka̱ya̱ ka cindere lakam, yaba dem u ka̱sukpa̱ toku ni va a Yahuda na u dengei ka̱ci ka̱ ni wa̱ɗa̱. Ɗa baci u yaꞋin ayaꞋa a̱ta̱li a tsugbashi. Ama ɗa ikaya i ɗa̱ i iwain.

\VS{15}U geshe ba an i shika̱i u nushi u ɗa̱, ɗa i yaꞋin i na i gaꞋin wa̱ va. Ɗa yaba dem vu ɗa̱ u dansai ukuna a dama uba̱ruwi uma a likuci a̱ ni. A li ɗa i yaꞋain uzuwakpani e kelime ka̱ va̱ a kpaꞋa ku na a ci ɗeke n kula ku va̱.

\VS{16}Ama ɗa kucikpa ɗa i sabaꞋi kusheshe ku ɗa̱, ɗa i bono i la̱nga̱sa̱i kula ku va̱ n yaba dem vu ɗa̱ u bonokoi n ka gbashi ka̱ ni kana u ka̱sukpa̱i, ɗa i zuwai le okpo a gbashi a̱ɗa̱ kpamu.


\par }{\PP \VS{17}<<Adama nannai, i na Vuzavaguɗu dansai i ɗana. Mayun i tono kadanshi kuba̱ruwa̱ kana n danai, yaba dem u ka̱sukpa̱ toku ni u laza ba. Adama a nannai mpa n ku la̱nsa̱ka̱ ɗa̱ ta̱ <uba̱ruwi>wu ukpa̱Ꞌa̱ u kotokobi, m ma̱dukpa̱ koɓolo n kambulu. Ka̱ta̱ n zuwa ɗa̱ yokpo i li kugoyi i tsugono u duniya ra̱ka̱.

\VS{18}Uma a na o koɗoi uzuwukpani u va̱, ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i ku kushatangu uzuwukpani u na a yaꞋin e kelime ka̱ va̱, a ayin a na e pecei medendem ma kureꞋe, ɗa o tonoi e mere ma kaꞋa.

\VS{19}Ɗaɗa aza e kelime a Yahuda n aza a Urushelima, azafada, anan ganu n uma a iɗika ya aza a na o tonoi medendem ma na a kiɗai va.

\VS{20}N ku neke le ta̱ ekiye irala i le, aza na i a kula̱nsa̱ wuma u le. Even i kyamba e le i ta̱ o kokpo ilikulya ya n nnu n nama n kakamba.


\par }{\PP \VS{21}<<N ku neke ta̱ Zedekiya mogono ma aza Yahuda koɓolo n aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ a̱ ni ekiye irala i ni i na yi a kula̱nsa̱ wuma u ni, wa ta osoji a za Babila aza na a̱ ɗa̱nga̱i a̱ ka̱skpi ɗa̱.

\VS{22}Mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n ku neke kofon, ka̱ta̱ n zuwa le o bono a likuci i na mpa. Ka̱ta̱ shilika̱ ni ɗa, ka̱ta̱ o songu i ɗa ra̱ka̱. Ka̱ta̱ m bonoko iɗika ya aza Yahuda a gali tsu na Babu vuza na u kuda̱sa̱ngu ɗe.>>




\par }\Chap{35}{\SH Irimiya koɓolo n aza Rekabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayin a na mogono Jehokimu kolobo ka Josiya ki a kulyaꞋa tsugono tsu Yahuda, ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya, u danai.

\VS{2}<<Bana ubuta̱ wa aza Rekabu, ka̱ta̱ vu yaꞋan kadanshi n a̱ le, ka̱ta̱ vu ɗika le vu tuka̱ a A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu, vu zuwa le a kunu ku te a ka̱tsuma̱ ka̱ a̱ unu a na i na, ka̱ta̱ vu neke le mini m inabi oso.>>

\VS{3}Ɗa n ɗikai Jazaniya kolobo ka Habaziniya, n a̱ za̱ ni, m muku molobo n ni ra̱ka̱ koɓolo n kumaci ka aza Rekabu ra̱ka̱.

\VS{4}Ɗa n tuka̱i le a A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu, a kunu ko olobo a Hana n Igadaliya vuma Ka̱shile, kuna ki ɗevu n kunu ka aza gba̱ra̱ gba̱ra̱, kpamu ku ɗa kita̱ gaɗi n kunu ku Manasa kolobo ka Shallum, kindi ku utsutsu wa A̱Ꞌisa̱ a Ka̱shile.

\VS{5}Ɗa n shikpa̱ ki le n diki tukpa n mini mi inabi, n koko ɗa n danai le, <<Oso mini mi inabi ma.>>

\VS{6}Ama ɗa a u danai, <<A̱tsu tso kusoꞋo mini mi inabi ba, a dama a na Jonadabu kolobo ka Rekabu, Dada tsu dana tsu ta̱, <Ka̱ta̱ i soꞋo ma̱kya̱n mi inabi ba, ko a̱ɗa̱ ko ntsukaya n a̱ɗa̱ ali a kubana uteku.

\VS{7}kpamu ka̱ta̱ i maꞋa i uwa ba, ka̱ta̱ tan feu i ca̱Ꞌa̱ ica̱Ꞌa̱shi ba, ka̱ta̱ i ca̱Ꞌa̱ i cuꞋu ko i zama a shina ba, ama i yongo a̱pa̱m ali a ayin a̱ ɗa̱ ra̱ka̱, a dama na i geshe n ayin a̱ bunda̱i a iɗika i na yi o tso omoci.>

\VS{8}A̱ tsu tana ci ta̱ o kutono kadanshi ka Jonadabu kolobo ka Rekabu, Dada tsu, a̱ yi na u danai tsu, ka̱ta̱ tsu soꞋo ma̱kya̱n mi inabi ba, a̱ tsu n ka̱ci ka̱ tsu, amaci a̱ tsu, n olobo a̱ tsu, n nkere n tsu,

\VS{9}ka̱ta̱ kpamu tsu maꞋa ka ka̱ci ka̱ tsu i uwa i kuda̱sa̱ngu ba. Ka̱ta̱ tan feu tsu la̱nsa̱ ashina itacishi n ashina ko icuꞋu i ku ca̱Ꞌa̱ ba,

\VS{10}a dama nannai a ɗa, tsu da̱sa̱ngi a̱pa̱m, ɗa tsu tonoi ɗa tsu yaꞋin i na Jonadabu Dada tsu u danai tsu.

\VS{11}Ama a na Nebukanezaru mogono ma aza Babila ma tuka̱i n kuvon i ɗika ya, ɗa tsu danai, <Ɗa̱skpa̱ tsu bana Urushelima a dama na ci ta̱ a kuwa wovon wa osoji aza Kalidiya n osoji a aza Siriya. I ɗa ɗa i zuwai ɗa ci n ida̱shi punu a Urushelima.>>

\VS{12}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya, u danai.

\VS{13}<<Vuzavaguɗu Ka̱shile ko ovonshi ki Isaraila ka dana ta̱. Bana vu dana aza Yahuda n aza na i punu a ida̱shi Urushelima, ashe yi a kupana kadanshi n ku yotsongu kuva̱ ba ko?

\VS{14}Kumaci ku Jonadabu kolobo ka Rekabu ku tono ta̱ kadanshi ka na Jonadabu Dada le u danai le, ka na u danai, ka̱ta̱ i soꞋo ma̱kya̱n mi inabi ba, kpamu o soꞋo ma̱kya̱n mi inabi ba ali n anana, a dama na e le i ta̱ o ku tono kadanshi ka Dada le. Ama mpa ɗa na, a kuyaꞋin ka̱ɗa̱ kadanshi ayin tutu, ama i pana ka mu ba.

\VS{15}Ɗa n ka̱na̱i ku suꞋuku ɗa̱ na agbashi a̱ va̱ eneki ra̱ka̱, a dana ɗa̱, <Yaba dem u ka̱sukpa̱ ka gbani-gbani ka̱ ni, ka̱ta̱ u lapula u ka̱ci ka̱ ni, ka̱ta̱ u tono a̱ma̱li o yoku ba, nannai ɗa ya ku da̱sa̱ngu a i ɗika i na n nekei ɗa̱ n ikaya i ɗa̱. Ama ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana be le tana i tono kadanshi ka̱ va̱.

\VS{16}Olobo a Jonadabu, kolobo ka Rekabu o tono ta̱ kadanshi ka na Dada le u danai le, ama e le uma a na mpa a iwain ta̱ ku tono kadanshi ka̱ va̱.

\VS{17}A dama nannai, mpa Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila n dana ta̱. La̱na̱, n ku tuka̱ ta̱ Yahuda koɓolo n aza Urushelima ra̱ka̱ kawuya ka na n dansai, a dama na n dana le ta̱ kakuna ama ɗa a iwain kupana, n ɗeke le ta̱ ama ɗa a iwain kushuku.>>


\par }{\PP \VS{18}Ama ɗa Irimiya u danai aza kpaꞋa ku Rekabu,<<Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Tun ana i tonoi wila̱ n kadanshi ka Dada a̱ɗa̱ Jonadabu, ɗa i yaꞋin i na u danai ɗa̱ ra̱ka̱,

\VS{19}Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Jonadabu kolobo ka Rekabu ka ku sawa ku namba vuza na wa ku yaꞋin kai a̱ ga̱nda̱ ba.>>




\par }\Chap{36}{\SH Johoyakim u Songi Katagarda ka Irimiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱ya̱ ka̱ na̱shi ko tsugono ka Jehokimu kolobo ka Josiya, mogono ma aza a Yahuda, ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya, u danai,

\VS{2}<<Ɗika ka katagarda ka̱ta̱ vu ɗana kadanshi dem kana n yaꞋin a dama aza Isaraila n Yahuda koɓolo n uma uduniya dem, tun a kanna kana n gita̱i ku yaꞋin kadanshi n a̱vu, a ayin o tsugono tsu Josiya a li a kuta̱wa̱ anana.

\VS{3}U gaꞋa ba uma a Yahuda a panai ukuna wa atakaci u na n foɓusoi an ma suꞋuku le, yaba dem wi ta̱ a ku ka̱sukpa̱ ka gbani-gbani ka̱ ni a dama na n cinukpa ka le u nushi u le.>>


\par }{\PP \VS{4}Ɗa Irimiya u ɗekei Baruk kolobo ka Neriya, ɗa Baruk u ɗanai a katagarda ku ukpan kadanshi ra̱ka̱ kana Vuzavaguɗu u danai Irimiya uteku tsu na Irimiya u danai ni.

\VS{5}Ɗa Irimiya u danai Baruk, <<A sa̱nka̱ mu ta̱ ku bana a Isa̱.

\VS{6}a dama nannai, a vu ɗa za na wa kubana. Vi ta̱ a kubana a kanna ka kakuli ka̱ta̱ vu kece ke uma kadanshi ka Vuzavaguɗu kana ki a katagarda ku ukpan kana vu ɗanai na, uteku tsu na n tonokoi nu. Ka̱ta̱ kpamu vu kece ke aza Yahuda a na uta̱i a likuci i le a pana.

\VS{7}Uteku tsu na mpa, u gaꞋa ba aza yoku o folono Vuzavaguɗu, ka̱ta̱ Yaba dem u kpatala u ka̱sukpa̱ ka gbani-gbani ka̱ ni, a dama na wupa u Vuzavaguɗu gbangam u ɗa, kpamu i na u dansai wa ku yaꞋin ka uma a na mpa, a ka̱tsuma̱ ka wupa u ni, u gbangam i ɗa.>>

\VS{8}Ɗa Baruk kolobo ka Neriya ka banai ɗa ka yaꞋin i na Irimiya keneki u tonokoi ni. Ɗa u kecei kadanshi kana ki punu a katagarda ku ukpan ka u Vuzavaguɗu, a Isa̱ a Vuzavaguɗu.


\par }{\PP \VS{9}A ka̱ya̱ ka tawun ka tsugono tsu Jehokimu kolobo ka Josiya, mogono ma Yahuda, o wotoi u kuci, ɗa uma a Urushelima ra̱ka̱ koɓolo n uma ra̱ka̱ a na uta̱i a Yahuda ɗa a ta̱wa̱i Urushelima a yaꞋin kakuli u Vuzavaguɗu.

\VS{10}Ka ɗaɗa Baruk u kecei katagarda ku ukpan ka kadanshi ka Irimiya a kelime ka uma ra̱ka̱, a Isa̱ a Vuzavaguɗu a kefeku ka Gemariya kolobo ka Shafan kaɗani, kana ki o mololo ma gaɗi, a utsutsu savu wa a Isa̱ a Vuzavaguɗu.


\par }{\PP \VS{11}A na Mikaya kolobo ka Gemariya matsukaya ma Shafan ma panai kadanshi ka Vuzavaguɗu kana e kecei a katagarda ku ukpan ka ra̱ka̱,

\VS{12}ɗa u banai a kpaꞋa ku mogono, ɗa uwai a kunu ku kaɗani, ubuta̱ u na tsugbayin ra̱ka̱ ci ida̱shi, wa ta a̱ yi Elishama kaɗani, n Delaya kolobo ka Shemaya, n Elinatan kolobo ka Acibor, n Gemariya kolobo ka Shafan, n Zedekiya kolobo ka Hananiya koɓolo n aza a̱ gba̱ra̱ gba̱ra̱ ra̱ka̱.

\VS{13}Ɗa Mikaya u danai le ukuna u kadanshi u na u panai ra̱ka̱, an Baruk u kecei katagarda ku ukpan ka e kelime ka uma.

\VS{14}Ɗa ngono ra̱ka̱ n suꞋuki Juhudi kolobo ka Netaniya, matsukaya ma Shelemiya kolobo ka Kushi, u bana u Baruk ka̱ta̱ u danai, <<Ɗika katagarda ku ukpan kana vu kecei ki uma a ekiye a̱ nu, ka̱ta̱ vu ta̱wa̱.>>Ɗa Baruk kolobo ka Neriya ka ɗikai katagarda ku ukpan ka ekiye a̱ ni ɗa u banai we le.

\VS{15}Ɗa a u danai ni, <<Da̱sa̱ngu vu kece ka̱ tsu ka tsu pana.>>Ɗa Baruk u kecei ki le ka a.

\VS{16}A na a panai kadanshi ka ra̱ka̱, ɗa a kpatalai a indanannai n wovon. Ɗa a u danai Baruk, <<Mayun ɗa tsu tono ko mogono ukuna u na mpa ra̱ka̱.>>

\VS{17}Ɗa ecei Baruk a u danai, <<A dama a Ka̱shile dana tsu, niniɗai vu yaꞋin sai ɗa vu ɗanai kadanshi ka na mpa? Irimiya ɗa u danai nu vu ɗana?>>

\VS{18}Ɗa Baruk wushuki, ɗa u danai, <<A̱ yi ɗa u dansai ukuna u kadanshi u na mpa ra̱ka̱, ɗa u zuwai mu n ɗana ka a katagarda ku ukpan ka na mpa.>>

\VS{19}Ɗa ngono n danai Baruk, <<A vu n Irimiya banai i sheɗeku, ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ vuza u yeve ubuta̱ u na yi ba.>>


\par }{\PP \VS{20}Ɗa a zuwai katagarda ka a kunu ku Elishama kaɗani. Ɗa a bana e kefeku ka mogono, ɗa a u danai mogono ukuna u kadanshi wa ra̱ka̱.

\VS{21}Ɗa mogono ma suki Juhudi u bana u ɗika katagarda ku ukpan ka, ɗa u banai ɗa u ɗikai ka a kunu ku Elishama kaɗani. Ɗa Juhudi u kecei ka u mogono koɓolo ngono n ni n na mi kashani a kucina̱ ku ni ra̱ka̱.

\VS{22}A ayin wotoi u kuci u ɗa tana, a ayin uta̱ni, kpamu mogono mita̱ ida̱shi a kpaꞋa ku ni a ku nyashika akina a ka̱mbu.

\VS{23}An Juhudi u kecei a kariki a tatsu n ka̱ a̱na̱shi ka katagarda ku ukpan ka, ɗa mogono ma u danai Yehudi u ɗika mawun ka̱ta̱ u gbatyasai ka agbati-agbati nu songi a akina a na i a kutasa a ka̱mbu na. Ɗa u ka̱na̱i kuyaꞋin nannai sapu na u kotsoi kusongu ka ra̱ka̱ akina a ka̱mbu a.

\VS{24}Demu n nannai, mogono n taji a̱ ni a na a panai kadanshi ka, babu vuza na u panai wovon, ba le tana u kara motogu ma̱ni a dama u na̱mgbi u ka̱tsuma̱.

\VS{25}Ko an Elinatan, n Delaya, n Gemariya a u danai mogono ka̱ta̱ u songu katagarda ku ukpan ka ba, ɗa u kpa̱ɗi kupana.

\VS{26}Ɗa mogono ma zuwai Jerameyelu kolobo ka mogono n Seraya kolobo ka Aziriyelu, n Shelemiya kolobo ka Abiyelu a bana e reme Baruk kaɗani koɓolo n Irimiya keneki, ama ɗa Vuzavaguɗu sokongi le.


\par }{\PP \VS{27}An mogono ma zuwai o songi katagarda ku ukpan ka Irimiya kana Baruk u ɗanai una̱u Irimiya wa, ɗa Vuzavaguɗu u danai Irimiya.

\VS{28}<<Ɗika katagarda ku ukpan ko yoku ka̱ta̱ vu ɗanasa̱ka kadanshi kana ki ishi a katakarda ku ukpan kana Jehokimu mogono ma a Yahuda mosongi va.

\VS{29}Ama ukuna a dama a Jehokimu mogono ma a Yahuda tankpamu, vu danai, <Vuzavaguɗu u dana ta̱, a vu ɗa vu songi katagarda ku ukpan ka n vu danai, <Adama ya̱in a ɗa vu ɗanai punu a katagarda ka, vu danai, mayun ɗa mogono ma aza Babila ma ta̱wa̱ ma la̱nga̱sa̱ iɗika i na mpa, ka̱ta̱ wu una uma n nama?>>

\VS{30}A dama nannai, Vuzavaguɗu dansa ta̱ ukuna a dama Jehokimu mogono ma a Yahuda, u danai. Wi a kuciya̱ vuza a kumaci ku ni na wa kulya a tsugono tsu Dawuda a una̱u ni ba, kpamu i ta̱ a ku taɗuku keven ki ikyamba ka̱ ni a usuɗukpi u kanna ka̱ta̱ n kayin kpamu ko oso uta̱ni.

\VS{31}N kutakaci ki ta̱ koɓolo n limata i ni, n agbashi a̱ ni a dama ka gbani-gbani ke le. Ka̱ta̱ n tuka̱ ɗa̱ n atakaci a na n dansai, a̱ɗa̱ aza Urushelima n aza a Yahuda, tun na a kpa̱ɗi kupana.>>>


\par }{\PP \VS{32}Ɗa Irimiya u ɗikai katakarda ku ukpan ko yoku ɗa u nekei Baruk kaɗani kolobo ka Neriya, ɗa Baruk u ɗanasa̱ka kadanshi ka ra̱ka̱ uteku tsu na ka kishi u ɗanai a katagarda ku ukpan ka na Jehokimu mogono ma a Yahuda mo songi akina a. Ɗa kpamu odoki ukuna u kadanshi n a̱bunda̱i u na u yotsoi u cau.




\par }\Chap{37}{\SH Irimiya u Dansukai Zedekiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Zedekiya kolobo ka Josiya, vuza na Nebukanezaru mogono ma aza Babila u shiyai tsugono a iɗika i Yahuda, ɗa u lyai tsugono a una̱u Yekoniya kolobo ka Jehokimu.

\VS{2}Ama mogono Zedekiya n ngono n ni koɓolo n uma a likuci a, babu vuza na u zuwai kutsuvu pana akaka a kadanshi ka Vuzavaguɗu kana u yaꞋin kadanshi a una̱u Irimiya keneki.


\par }{\PP \VS{3}Demu n nannai ɗa mogono Zedekiya u suꞋuki Jehukalu kolobo ka Shelemiya, n Zafaniya ganu, kolobo ka MaꞋaseya a bana ubuta̱ u keneki Irimiya, ka̱ta̱ a dana, <<A dama a Ka̱shile tsu folono wu ta̱, yaꞋin kavasa a u Vuzavaguɗu Ka̱shile a una̱u tsu.>>

\VS{4}A ayin a nanlo ta na e yi Irimiya bi a kubana nu bonoi a̱ ka̱tsuma̱ ka uma, babu a bi a gbagurai a kunu kugbashi.

\VS{5}A ayin a nanlo a tana, osoji a mogono Firi auna vu Masar uta̱ ɗe a̱ ta̱wa̱ uɓon ka̱livi u kure ka a Yahuda. A na osoji a za Kalidiya a na a̱ ka̱ra̱i Urushelima a panai ukuna u le, ɗa a̱ ka̱sukpa̱i Urushelima.


\par }{\PP \VS{6}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya keneki, u danai.

\VS{7}<<Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. N dana ɗa̱ i bana i dana mogono ma a Yahuda a̱ yi na u suꞋuki ɗa̱ i ta̱wa̱ ye ece mu kuna u na mpa. Udanai mogono ko an wokpoi osoji o mogono ma Masar a̱ ta̱wa̱i a dama a ɓa̱nka̱ wu, e le ɗa ɗe a kpatalai a ku bono Masar, a iɗika i le.

\VS{8}Yeve ka̱ta̱ aza Kalidiya o bono a shilika̱ n iɗika i na mpa. Ka̱ta̱ isa i ɗa, ka̱ta̱ o songu i ɗa na akina.

\VS{9}Vuzavaguɗu u dana ta̱, Ka̱ta̱ i doro ka̱ci ka̱ɗa̱, i dana, <<Osoji a za Kalidiya i ta̱ a kulaza a ka̱sukpa̱ tsu ba,>> a dama na i a ku laza ba.

\VS{10}A dama na ko ɗa baci i fuɗai ɗa i lyaꞋi aza Kalidiya a na mpa ra̱ka̱, ɗa wokpoi aza muna a ɗa a buwai koci, yaba dem a ka̱pa̱m ka̱ ni, wi ta̱ a kuɗa̱nga̱ ka̱ta̱ o songu likuci i na mpa ra̱ka̱ n akina.>>>


\par }{\SH A gbagurai Irimiya a kpaꞋa kugbashi
\par }
{\PP \VS{11}A na osoji aza Kalidiya a ka̱sukpa̱i Urushelima a dama Osoji o mogono Firi auna,

\VS{12}ɗa Irimiya u foɓusoi an wa ka̱sukpa̱ Urushelima a dama na u bono iɗika i Bayami a dama na wiꞋisa ɗe ugboku wi ili yi uka̱ni i ni a̱ ka̱tsuma̱ ka uma e le.

\VS{13}A na u yawai e kefeku ka Bayami, ɗa ko osoji kagbayin ko yoku vuza kindi, vuza na a tsu ɗeke Irija kolobo ka Shelemiya matsukaya ma Hananiya. Ɗa u reme Irimiya keneki, u danai, <<Ai kusuma ku ɗa wu a dama na vu neke ka̱ci ka̱ nu wa osoji aza Kalidiya.>>

\VS{14}Ɗa Irimiya u danai, <<A uwa a ɗa vi a kuyaꞋin, mpa mi a kusuma a kubana osoji aza Kalidiya ba.>> Ama ɗa Irija wushuku ba, ɗa u remei Irimiya ɗa u banka ni ubuta̱ wa aza gba̱ra̱ gba̱ra̱.

\VS{15}Ɗa aza gba̱ra̱ gba̱ra̱ a a yaꞋin wupa n Irimiya, ɗa a lapa ni, ɗa a gbagurai ni a kpaꞋa ku Jonata kaɗani, a dama na o bono ko ta̱ ku ɗa kpaꞋa kugbashi.


\par }{\PP \VS{16}Ɗa a gbagurai ni a kpaꞋa kugbashi, ɗa u yongoi ɗe ali ayin a̱ bunda̱i,

\VS{17}Ɗa mogono Zedekiya u suꞋuki a̱ tuka̱i n Irimiya, a na a yawakai n a̱yi, ɗa mogono ma zuwai a uka n a̱ yi a suvu a kpaꞋa, ɗa we ece ni, <<Vu ciya̱ ta̱ kadanshi ko yoku Vuzavaguɗu?>> Ɗa Irimiya wushuki, ɗa u dana, Kadanshi kita̱ lo.>> Ɗa u danai, <<I ta̱ a kuneke wu e kiye o mogono ma aza Babila.>>

\VS{18}Ɗa Irimiya wecei mogono Zedekiya, <<Unushi wene u ɗa n yaꞋankai nu ko agbashi a̱ nu ko uma a na mpa, an vu gbagurai mu a kunu kugbashi?

\VS{19}Teɗei eneki a̱ nu a na a u danai, <Mogono ma aza Babila mi a ku ta̱wa̱ kuvon n a̱vu a iɗika i na mpa ya ba va?

\VS{20}Gogo na pana, a dama a Ka̱shile, a vu mogono ma̱ va̱, vuzavaguɗu vu va̱. N folono wu ta̱, ka̱ta̱ vu doku vu bono ko mu a kpaꞋa ku Jonata kaɗani kugbashi kpamu ba, ta lo ma kuwa̱ ɗe.>>

\VS{21}Ɗa mogono Zedekiya u zuwai a zuwa keneki Irimiya a kunu kugbashi ku na ki ubuta̱ wa aza kindi. Ɗa a ka̱na̱i ku nekei ka kutsu ko boroji vu na i a kuyaꞋin sa uye kanna lakam, sapu boroji vu likuci ra̱ka̱ vu kotsoi. Ɗa a ka̱sukpa̱i Irimiya nannai a kunu kugbashi.




\par }\Chap{38}{\SH Utuka̱i Irimiya a Kayinva
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Shefatiya kolobo ka Mata, n Gedaliya kolobo ka Pashihuru, n Jukal kolobo ka Shelemiya koɓolo n Pashihuru kolobo ka Malikiya a panai i na Irimiya wi a kudanasa uma, u danai,

\VS{2}<<Vuzavaguɗu u dana ta̱, yaba dem na u da̱sa̱ngi a likuci i na mpa wi ta̱ a kubana u kpa̱Ꞌa̱ u kotokobi, u kambulu, nu ma̱dukpa̱, ama vuza na baci wu uta̱i ɗa u nekei ka̱cika̱ni wa aza Kalidiya wi ta̱ a ku laꞋaka n wuma. Wi ta̱ a kisa wuma u ni an u canuku kuvon.

\VS{3}A dama na Vuzavaguɗu u dana ta̱, mayun ɗa e neke likuci i na mpa ekiye osoji mogono ma aza Babila ka̱ta̱ tana a lyaꞋa i ɗa.>>

\VS{4}Ɗa ngono n danai mogono, <<Vuma na mpa ugan ta̱ unai, a dama na wi ta̱ a kuna ikyamba ya osoji a̱ tsu a na a buwai a likuci na, n ikyamba i uma ra̱ka̱ a dama a kadanshi kana wi a kuyaꞋin sa na. A dama na vuma na mpa wi a kula̱nsa̱ ida̱shi ma̱ta̱na̱ i uma na mpa ba, ama una̱mgbi.>>

\VS{5}Ɗa mogono ma u danai, <<La̱na̱i, i ɗa nanlo ekiye ɗa̱, a dama na mogono mi ni na wa kuyaꞋin kawu ni na i cikalai ba.>>

\VS{6}Ɗa a ɗikai Irimiya a ukai ni a kayinva ka kpaꞋa ka Malikiya, kolobo ka mogono, kana ki ubuta̱ wa aza kindi a, a ukai ni a kayinva ka n awin. Kpamu kayinva ki n mini ba, kopoti kaꞋa koci, ɗa Irimiya u liɓai punu o kopoti ka.


\par }{\SH Ebedimeleki u Ɓa̱nka̱i Irimiya
\par }
{\PP \VS{7}An Ebedimeleki vuza va aza Habasha, madari ma na mi a kpaꞋa ku mogono, u panai a u danai a uka ta̱ Irimiya a kayinva. A ayin nanlo tana mogono ida̱shi a tsutsu kefeku ka Bayami.

\VS{8}Ɗa Ebedimeleki wu uta̱i, ɗa u banai u mogono ɗa u danai ni,

\VS{9}Wuma u nu geshe, vuzagbayin, uma na mpa a yaꞋin ta̱ ka gbani-gbani a ka̱tsuma̱ i li na a yaꞋin kai keneki Irimiya ra̱ka̱, an a uka ni a kayinva, wi ta̱ a ku kuwa̱ ɗe n kambulu, a dama na ilikulya i buwa lo a likuci ba.>>

\VS{10}Ɗa mogono madanai Ebedimeleki vuza va aza Habasha va, <<Ɗika uma kamangankupa na, ka̱ta̱ i bana yutuka̱ Irimiya keneki a kayinva ka, babu na u kuwa̱i punu.>>

\VS{11}Ɗa Ebedimeleki u ɗikai uma a, ɗa a banai a kpaꞋa ku mogono, ɗa uwai a kunu ku kuzuwa, ɗa u ɗikai akashi n awin a kuku, ɗa a banai ɗa a ukai a ɗa u Irimiya a kayinva ka.

\VS{12}Ɗa Ebedimeleki u danai Irimiya, <<Uka akashi a n awin a avangatsu a̱ nu, a dama na a yaꞋin ka wu muna ba.>> Ɗa Irimiya u yaꞋin nannai.

\VS{13}Ɗa o ronoi Irimiya n awin, utuka̱i ni punu a kayinva ka. Ɗa u yongoi lo u pulai a kpaꞋa kugbashi ubuta̱ u na aza a kindi i.


\par }{\SH Irimiya Udoku U dansukai Mogono Zedekiya
\par }
{\PP \VS{14}Ɗa mogono Zedekiya u doku ɗa u suꞋuki a ɗekei Irimiya keneki, ɗa u gasai n a̱yi a utsutsu tatsu wa A̱Ꞌisa̱ a Vuzavaguɗu. Ɗa mogono ma u danai Irimiya, <<N kece wu ta̱ kadanshi, ama nciga vu sokongu mu kakuna ba.>>

\VS{15}Ɗa Irimiya u danai mogono Zedekiya, <<N dana nu baci kamayun, vi a kuna mu ba? Kpamu n neke wu baci odoki, vi a kushuku ba.>>

\VS{16}Ɗa mogono Zedekiya u kucinakai Irimiya u sokongi, u danai, <<N kucina ta̱ n Ka̱shile ka wuma, a̱yi na u yaꞋin tsu, mpa n kuna wu ba, kpamu n ku neke wu ekiye a uma na mpa a na i a ku la̱nsa̱ wuma u nu na ba.>>


\par }{\PP \VS{17}Ɗa Irimiya u danai mogono Zedekiya, <<Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Ɗa baci vushuki ɗa vu nekei ka̱ci ka̱ nu wo ngono n Babila, vita̱ a kulaka n wuma u nu, kpamu i a kusongu likuci i na mpa n akina ba, ka̱ta̱ a vu koɓolo n kpaꞋa ku nu i laꞋaka n wuma.

\VS{18}Ama ɗa baci vu iwain ku neke ka̱ci ka̱ nu wo ngono ma aza Babila, i ta̱ a ku neke likuci i na mpa ekiye aza Kalidiya, ka̱ta̱ o songu i ɗa n akina, kpamu a vu vi a kulaꞋaka ekiye e le ba.>>

\VS{19}Ɗa mogono Zedekiya u danai Irimiya, <<Mpa mita̱ a wovon wa aza Yahuda a na a sumai a kubana aza Kalidiya, ta lo e neke mu ekiye le. Ka̱ta̱ atakaci ka mu wuya-wuya.>>

\VS{20}Ɗa Irimiya u danai, <<I a ku neke wu ekiye e le ba. Ushuku n kadanshi ka Ka̱shile kana mi a kudana wu, a dama na vu ciya̱ ma̱ta̱na̱, ka̱ta̱ kpamu vu laꞋaka.

\VS{21}Ama ɗa baci vu iwain kushuku, kene ku na Vuzavaguɗu yotsongi mu ku ɗa na. U u danai,

\VS{22}La̱na̱, amaci a na a buwai a kpaꞋa ku mogono ma a Yahuda ra̱ka̱, utuka̱ le ta̱ ɗa a uguɓi le a kubanka ngono m Babila, a kudana,

\par }{\Q <<A̱ja̱Ꞌa̱ nu o doro wu ta̱

\par }{\QB ɗa alai n utsura,

\par }{\Q ayin a na enei eneꞋe a nu a kuliɓa o kopoti,

\par }{\QB ɗa kpatalai a ka̱sukpa̱i nu.>


\par }{\MM \VS{23}<<Amaci a̱ nu ra̱ka̱ n muku n nu i ta̱ a kupura̱ le a banka aza Kalidiya, a vu feu n ka̱ci ka̱ nu vi a ku laꞋaka ekiye ba, a dama na mogono ma aza Babila mita̱ a ku reme wu, ka̱ta̱ a o songu likuci i na mpa ra̱ka̱ n akina.>>


\par }{\PP \VS{24}Ɗa Zedekiya u danai Irimiya, <<Ka̱ta̱ vudana vuza u kuna u na mpa ba, ta lo ngono n kuna wu.

\VS{25}Ɗa baci ngono n panai ukuna u na mpa ɗa a̱ ta̱wa̱i ubuta̱ u nu ɗa a u danai, <Dana tsu i na vu danai mogono, ni na mogono madanai nu, ka̱ta̱ vu sokongu tsu kakuna, a̱ tsu tsa kuna wu ba,>

\VS{26}dana le, <N folono ta̱ mogono ma̱ ka̱sukpa̱ mu, ka̱ta̱ u doku bonoko mu a kpaꞋa kugbashi ku Jonata ba, ta lo ma kuwa̱ ɗe.>>>

\VS{27}Ɗa ngono ra̱ka̱ n ta̱wa̱i u Irimiya ɗa ecei ni, ɗa ushuki le tsu na mogono ma tonokoi ni u dansa. Ɗa a̱ ka̱sukpa̱i ku doku ku yaꞋin kadanshi n a̱yi. A dama na babu vuza na u panai kadanshi kana a yaꞋin m mogono.

\VS{28}Ɗa Irimiya tana u yongoi lo a kpaꞋa kugbashi ubuta̱ wa aza kindi, sapu, kanna kana a lyaꞋi Urushelima n kuvon.




\par }\Chap{39}{\SH Uyikpi wu Urushelima
\par }
{\PP \VerseOne{1}A̱ ka̱ya̱ ka kuci ka tsugono tsu Zedekiya mogono ma a Yahuda, a wotoi u kupa u ɗa Nebukanezaru mogono ma Babila koɓolo n osoji a̱ ni ra̱ka̱ a banai ɗa a kanji Urushelima n kuvon.

\VS{2}A ka̱ya̱ ka kupa n kete ka tsugono tsu Zedekiya, a wotoi u nushi, a kanna ka kuci ko wotoi ka ɗa ɗa oɓosoi mashilya ma likuci ma.

\VS{3}Ɗa ngono m mogono ma Babila ra̱ka̱ a uwai, ɗa a da̱sa̱ngi utsutsu mere ma likuci ma. Ula ngono ma e le ɗa na. Negalu-sareza vu Samgaru, n Nebu-saru-sekimu Rabi-sarisu, n Negalu-sareza ka Rabu-maga koɓolo n tsugbayin tsu mogono ma Babila a na buwai ra̱ka̱.

\VS{4}A na Zedekiya mogono ma Yahuda koɓolo n osoji a̱ ni eni le, ɗa a sumai, a kuta̱ a likuci ya n kayin, o tonoi n uye u kashina ko mogono a ubuta̱ wa nshilya nreꞋe. Ɗa a gaɗukpai a kubana uɓon u Araba.

\VS{5}Ama ɗa ovonshi a Babila a saɓai mogono ma ɗa e reme ni a kamba Jeriko. A na a ka̱ni ni ɗa a bankai ni u mogono ma Babila a likuci Ribula, ubuta̱ u na a kiɗikai ni a fada.

\VS{6}Ɗa mogono ma Babila ma unai muku n Zedekiya a Ribula a a̱shi a̱ ni, ɗa mogono ma Babila kpamu ma unai aza gbayin a likuci Yahuda ra̱ka̱.

\VS{7}Ɗa o toɗo ni a̱shi ɗa a shiya ni n ikani ɗa lazai n na̱yi a ku bana Babila.

\VS{8}Ɗa aza Kalidiya a dyaɓai kpaꞋa ku mogono akina n uwa i uma, ɗa a̱ fa̱da̱i nshilya mu Urushelima.

\VS{9}Ɗa mogono Nebukanezaru kajagaba ko ovonshi ka, ka pura̱i aza na buwai n wuma u bankai le Babila, wa ta aza na a sumai o tono ni koɓolo na aza na a buwai punu a Urushelima.

\VS{10}Ama Nebuzaradan, kajagaba ka aza a kindi, u ka̱sukpa̱ ta̱ aza unambi o yoku a iɗika i Yahuda ya, aza unambi aza na i ni ili ba, ɗa u nekei le a shina n a kamba a vicimba a kanna ka nanlo ka.


\par }{\SH Ka̱shile kisai Irimiya
\par }
{\PP \VS{11}Ɗa Nebukanezaru mogono ma aza Babila u nekei kadanshi a dama Irimiya u Nebuzaradan, kajagaba ka aza a kindi, u danai,

\VS{12}<<Ɗika Irimiya, vu la̱na̱i mayin, ka̱ta̱ vu takacikai ba, ama vu yaꞋin kai i na dem u cikalai.>>

\VS{13}Ɗa Nebuzaradan kajagaba ka a za kindi, n Nebushazaban ka Rabi-sarisu, n Negalu-sareza ka Rabu-maga koɓolo n aza gbagbaꞋin o mogono ma Babila ra̱ka̱

\VS{14}a suꞋuki a bana utuka̱ n Irimiya a kpaꞋa kugbashi. Ɗa e nekei Gedaliya kolobo ka Ahikamu, matsukaya ma Shafan, a dama a na u soku Irimiya a kpaꞋa. A dama a na u da̱sa̱ngu a ubuta̱ uma.


\par }{\PP \VS{15}Vuzavaguɗu yaꞋin ta̱ kadanshi n Irimiya a ayin a na a gbaguri ni a kpaꞋa ku gbashi, u danai,

\VS{16}<<Bana vu dana Ebedimeleki vuza va aza Habasha, u danai, <<Vuzavaguɗu va ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, <N kuzuwa ta̱ ka gbani-gbani ba kasingai ba ka̱ yikpa̱ a likuci i na mpa, vi ta̱ tana a kene ka n a̱shi a̱ nu.

\VS{17}Ama mpa n kisa wu ta̱ a kanna ka nanlo, kpamu i a ku neke wu ekiye a uma a na vi a kupana wovon u le ba.

\VS{18}A dama na mita̱ a kisa wu, kpamu i a kuna wu n kotokobi ba, ama vi ta̱ a ku ciya̱ wuma u nu tsu ucanuku kuvon, a dama na vu neke ta̱ ka̱ɗu ka̱ nu wa̱va̱. I na Vuzavaguɗu dansai.>>>




\par }\Chap{40}{\SH Irimiya u yongoi a Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya an Nebuzaradan kajagaba ka aza kindi ka ka̱sukpa̱i ni a Rama, a dama na u ɗikai ta̱ ushiyi n ikani koɓolo n agbashi a na u remei a Urushelima n Yahuda ra̱ka̱, a dama na u banka le tsugbashi a Babila.

\VS{2}Ɗa kajagaba ka agbashi ka ka ɗekei Irimiya ɗa ka u danai ni, <<Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu ka dansa ta̱ u kuna wa atakaci a dama ubuta̱ u na mpa.

\VS{3}Vuzavaguɗu yaꞋin ta̱ derere tsu na u dansai. A dama na i yaꞋin ka ta̱ Ka̱shile u nushi, i tono kadanshi ka ni ba, i ɗa ɗa i zuwai ɗa i li na mpa i ciya̱i ɗa̱.

\VS{4}Gogo na, la̱na̱, anana n shikpa ta̱ ikani ekiye a̱ nu. Ɗa baci venei ugan wu ta̱, vu tono mu a kubana Babila, ta̱wa̱, mpa n kula̱na̱ wu ta̱ mayin, ama ugan wu baci vu tono mu a kubana Babila ba, shamgba. I ɗika i ɗa na ra̱ka̱ ekiye a̱ nu, vita̱ a kufuɗa kubana ubuta̱ dem u na u gaꞋin nu.>>

\VS{5}Ama, ɗa baci vu cikalai kutono mu ba, wala vu bana u Gedaliya kolobo ka Ahikam matsukaya ma Shafan, a̱ yi na mogono ma Babila ma zagbai gomuna vu likuci Yahuda, ka̱ta̱ vu da̱sa̱ngu n a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ ni. Ko kpamu vu bana ubuta̱ dem u na vu cikalai.>> Ɗa kajagaba ka aza kindi a ka neke ni ikebe yi ilikulya n ucanuku, ɗa u ka̱sukpa̱i ni u laza.

\VS{6}Ɗa Irimiya u banai u Gedaliya kolobo ka Ahikam a Mizapa, ɗa u da̱sa̱ngi ɗe a ka̱tsuma̱ ka uma a na a ka̱sukpa̱i ɗe i ɗika ya.


\par }{\PP \VS{7}Ana a Jagaba osoji a na i a likuci wawa ra̱ka̱ a panai a dan mogono ma Babila ma zagba ta̱ Gedaliya kolobo ka Ahikam wokpo gomuna vi iɗika a dama a uma ali, n amaci koɓolo n muku za unambi a na a kpa̱ɗi ku ɗika ku banka ubuta̱ u tsugbashi a Babila,

\VS{8}ɗa a banai u Gedaliya a Mizifa. A zana a banai va e le ɗa, Ismailu kolobo ka Netaniya, n Johanan n Janata muku n Kareya, n Seraya kolobo ka Tanhumetu vuza va aza a Netofa, n Jazaniya kolobo ka aza a Makatu, e le n uma a̱ ni.

\VS{9}Ɗa Gedaliya kolobo ka Ahikam matsukaya ma Shafan ma u kucinakai le, u danai, <<Ka̱ta̱ i pana wovon u tsugbayin wa aza a Babila ba,>> La̱nsa̱i ubuta̱ i da̱sa̱ngu i ga̱nda̱ ka̱ mogono ma aza Babila, yi ta̱ a̱ kuciya̱ ma̱ta̱na̱ mi ida̱shi.>>

\VS{10}Ama mpa n kuda̱sa̱ngu ta̱ a Mizifa, ka̱ta̱ mokpo vuza kelime vu ɗa̱ ubuta̱ wa a za Kaldiya a na a ku ta̱wa̱ ubuta̱ u tsu. Ama a̱ɗa̱, dakakai, ka̱ta̱ i ɓolongu ma̱kya̱n n umaci wa nɗanga m mani, ni foɓoi an diki a i uwa i ɗa̱, ka̱ta̱ i da̱sa̱ngu a likuci i na i zagbai.

\VS{11}Nanai ɗa feu aza Yahuda a na i ɗe ida̱shi a Moba, n Amoriya, n Edom koɓolo n uma a likuci kaka wu ra̱ka̱ a pana a u danai mogono ma Babila ma ka̱sukpa̱ ta̱ Yahuda kpamu zagba ta̱ Gedaliya kolobo ka Ahikamu matsukaya ma Shafan, mo okpo mogono me le,

\VS{12}ɗa aza Yahuda ra̱ka̱ a̱ ka̱sukpa̱i ubuta̱ na ishi ɗa o bonoi a i ɗika i Yahuda, a ubuta̱ u Gedaliya a likuci Mizifa. Ɗa o ɓolongi ma̱kya̱n n umaci wa nɗanga wa a̱bunda̱i.


\par }{\PP \VS{13}Kanna kete ɗa Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n a Jagaba osoji a na i a likuci wawa ra̱ka̱ a ta̱wa̱i u Gedaliya a Mizipa

\VS{14}ɗa a u danai ni, <<Ko vu ciya̱ ta̱ ku yeve an Bali mogono ma aza Amoriya ma suꞋuki Ismailu kolobo ka Netaniya u la̱nsa̱ wuma u nu?>> Ama Gedaliya kolobo ka Ahikamu kushuku n a̱ le ba.

\VS{15}Ɗa Johanan kolobo ka Kareya u yaꞋin kadanshi n Gedaliya u sokongi a Mizipa, u danai, <<A dama a Ka̱shile ka̱sukpa̱ mu m bana n kapa Ismailu kolobo ka Netaniya, babu vuza na u ku yeve. A dama n ya̱in ɗa u kuna wu, a dama na u wacuwa aza a Yahuda a na i koɓolo n a̱vu na?>>

\VS{16}Ama ɗa Gedaliya kolobo ka Ahikam kadanai Johanan kolobo ka Kareya, <<Ka̱ta̱ vu yaꞋin mure vu yaꞋin ili na mpa ba, a dama na u kuna wa a uwa u ɗa i a ku yaꞋin ka Ismailu.>>




\par }\Chap{41}{\SH Unai Gedaliya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A wotoi u cindere, ɗa IsmaꞋila kolobo ka Netaniya ma tsukaya ma Elishama, vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka kumaci ku mogono, u banai n uma kupa u Gedaliya kolobo ka Ahikam a Mizipa. E le a kulyaꞋa ilikulya koɓolo ɗe a Mizifa,

\VS{2}ɗa IsmaꞋila kolobo ka Netaniya koɓolo n uma kupa a, a̱ ɗa̱nga̱i ɗa a kapai Gedaliya kolobo ka Ahikam matsukaya ma Shafan, a̱yi na mogono ma Babila ma zagbai wo okpo gomuna a iɗika ya n kotokobi ɗa unai ni.

\VS{3}Ɗa kpamu IsmaꞋila wunai uma a Yahuda a na i koɓolo n Gedaliya a Mizifa n osoji aza Kalidiya a na i lo ubuta̱ wa.


\par }{\PP \VS{4}An kayin kasai, an unai Gedaliya, kafu na uma e yeve ka a,

\VS{5}ɗa uma kunla̱i uta̱i e Shekem n Shilo n Samariya n ntsa̱ka̱ n le upuni n akashi e le kpamu ukari, a̱ tuka̱i n kuneꞋe ki ishina n ili ma̱gula̱ni a dama a na e neke i ɗa A̱Ꞌisa̱ a gbayin a Vuzavaguɗu.

\VS{6}Ɗa Ishimailu kolobo ka Netaniya ka̱ uta̱i a Mizifa m ma̱shi adama na u gasa n ele, a na wenei le, ɗa u danai le, <<Ta̱wa̱i tsu bana u Gedaliya kolobo ka Ahikam.>>

\VS{7}Ana a yawai e mere ma likuci, ɗa Ishimailu kolobo ka Netaniya koɓolo n uma a na i koɓolo n a̱yi unai le ɗa a vakangi le asuvu a kayinva.

\VS{8}Ama a ka̱tsuma̱ ka e le, uma kupa a dana ta̱ Ishimailu, <<Ka̱ta̱ vuna tsu ba, a dama na ci ta̱ m mpon alkama, n itabi i bali, n mani koɓolo n ishigi u sokongi a ka kamba.>>Ɗa u ka̱sukpa̱i le, ɗa u kpa̱ɗa̱i kuna le koɓolo n otoku.


\par }{\PP \VS{9}Kayinva kana Ishimailu taɗuki even a uma a na wunai koɓolo n Gedaliya va, ka ɗa kayinva ka gbangam kana mogono Asa u ga̱va̱i a dama kindi ka aza Basha mogono ma aza Isaraila, Ɗa Ishimailu kolobo ka Netaniya ka shatangi ka n even a uma.

\VS{10}Ɗa Ishimailu pura̱i uma a na a buwai a Mizifa ra̱ka̱, a na suruniya koɓolo uma ra̱ka̱ a na a buwai a Mizifa, aza na Nebuzaradan kajagaba ka aza kindi u ka̱sukpa̱i ekiye a Gedaliya kolobo ka Ahikam. Ɗa Ishimailu kolobo ka Netaniya pura̱i le tsucanuku kuvon ɗa u ka̱na̱i uye n a̱ le a ku bana Amoriya.


\par }{\PP \VS{11}Ama a na Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n ajagaba osoji a̱ ni ra̱ka̱, a panai ka gbani-gbani kana Ishimailu kolobo ka Netaniya u yaꞋin,

\VS{12}ɗa u pura̱ uma a̱ ni ra̱ka̱ u banai a dama na a̱ shilika̱ n Ishimailu kolobo ka Netaniya. Ɗa a cinai ni o kuɗolu kugbain ku na ki a Gibiyon.

\VS{13}A na uma a na i koɓolo n Ishimailu enei Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n ajagaba osoji ra̱ka̱ koɓolo n a̱yi, ɗa a yaꞋin ma̱za̱nga̱.

\VS{14}Ɗa uma ra̱ka̱ aza na Ishimailu pura̱i a kubanka tsugbashi a Mizifa a kpatalai o bonoi, ɗa o tonoi Johanan kolobo ka Kareya.

\VS{15}Ama ɗa Ishimailu U sumai koɓolo n uma kunla̱i ɗa a banai a likuci Amoriya.

\VS{16}Ɗa Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n ajagaba osoji a na i koɓolo n a̱yi a Mizifa, a̱ pura̱i uma ra̱ka̱ a na a buwai, aza a na Ishimailu kolobo ka Netaniya ka remei a Mizifa a ayin a na wunai Gedaliya kolobo ka Ahikam, wa ta, osoji, n amaci, n muku koɓolo n ndari, a na Johanan wi isai a Gibiyon.

\VS{17}Ɗa a banai a̱ da̱sa̱ngi a Kimham ɗevu n Batalami, e sheshe ta̱ a bana Masar,

\VS{18}a dama a za Kalidiya. A dama na i ta̱ o wovon u le, a dama na Ishimailu kolobo ka Netaniya kuna ta̱ Gedaliya kolobo ka Ahikam, vuza na mogono ma Babila ma zuwai wokpo gomuna vi iɗika va.




\par }\Chap{42}{\SH Irimiya u dansukai le ka̱ta̱ a bana Masar ba
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa ajagaba osoji ra̱ka̱, n Johanan kolobo ka Kareya, n Jazaniya kolobo ka Hoshaya koɓolo n uma ra̱ka̱, vuzagbayin n vuza kenu, o ɓolongi,

\VS{2}ɗa a u danai, Irimiya keneki, <<Tsu folono wu ta̱, folonoko tsu Vuzavaguɗu Ka̱shile vu nu, a dama a̱ tsu na tsu buwai kenu na, uteku tsu na, venei n a̱shi a̱ nu.

\VS{3}Vasaka tsu, a dama na Vuzavaguɗu Ka̱shile yotsongu tsu uye u ku tono ni na tsa ku yaꞋin a.>>

\VS{4}Ɗa Irimiya u danai, <<Mpa na ta̱ ufolu ɗa̱. Kpamu n ku vasa ta̱ n folono Ka̱shile ka̱ɗa̱ tsu na i folonoi, kpamu i na baci de dem Vuzavaguɗu dansai, n kudana ɗa̱ ta̱, ko o ili ite ma ku sokongu ɗa̱ ba.>>

\VS{5}Ɗa a u danai Irimiya, <<Ɗa̱skpa̱ Vuzavaguɗu vu kasingai n kamayun wokpo magan wa̱ a̱ tsu, ɗa baci tsu kpa̱ɗa̱i ku yaꞋin ukuna derere tsuna Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu kana ka suki nu wa̱ tsu u danai tsu tsu yaꞋin ba.

\VS{6}Ko kasingai ko ka gbani-gbani, cita̱ o kutono kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu kana tsu suki nu wa̱ ni, a dama cita̱ a ku ciya̱ ma̱ta̱na̱ mi ida̱shi ɗa baci tsu tonoi kadanshi ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu.>>


\par }{\PP \VS{7}A u koci u kanna ka kupa ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya.

\VS{8}Ɗa u ɗekei Johanan kolobo ka Kareya n ajagaba osoji a na i koɓolo n a̱yi, koɓolo n uma ra̱ka̱ maku n vuzagbayin, ɗa u danai.

\VS{9}Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila, Ka̱shile kana i suki mu n folono ko ɗa̱ a̱yi, u dana ta̱.

\VS{10}Ɗa baci yi ushuki ɗa i da̱sa̱ngi punu a iɗika i na mpa, n ku ɓa̱nka̱ ɗa̱ ta̱ i gbonguro ba m bono ko ɗa̱ ka̱ca̱pa̱ ba. N ku ɓa̱nka̱ ɗa̱ ta̱, ama n ku takpa ɗa̱ ba, a dama na n ku ka̱sukpa̱ ta̱ ukuna u kawuya kana mishi a ku suꞋuku ɗa̱.

\VS{11}Ka̱ta̱ i pana wovon u mogono ma Babila ba. Ka̱ta̱ i pana wovon u ni ba, a dama na mita̱ koɓolo n a̱ɗa̱, mita̱ a kisa a̱ɗa̱ ekiye a̱ ni. Mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.

\VS{12}N kupana ta̱ asuvu ayali a̱ɗa̱, ka̱ta̱ n zuwa yi u pana asuvu ayali a̱ɗa̱, a dama a na u ka̱sukpa̱ ɗa̱ i da̱sa̱ngu i ɗika i ɗa̱.

\VS{13}Ama ɗa baci i u danai, <I ku da̱sa̱ngu a i ɗika i na mpa ba,> I yaꞋin ka ta̱ Vuzavaguɗu Ka̱shile ugbamukaci.

\VS{14}Ama ɗa baci i u danai, A̱ a̱, a̱ tsu tsa kubana ta̱ a iɗika i Masar tsu da̱sa̱ngu a ubuta̱ u na tsa kudoku ce ene kuvon ko tsu pana ciliki i vishiyaun ko kambulu ki ilikulya ba,

\VS{15}a dama nannai panai kadanshi ka Vuzavaguɗu a̱ɗa̱ aza a Yahuda a na a buwai. Vuzavaguɗu Ka̱shile ko ovonshi, Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱. Ɗa baci de i u danai a Masar ɗa ya ku bana ya da̱sa̱ngu,

\VS{16}to kotokobi kana i sumai va, kita̱ a kuna ɗa̱ ɗe a iɗika i Masar, ka̱ta̱ kambulu kana yi a kupana wovon wa ko tono ɗa̱ a li ɗe a Masar, ta ɗe ya ku kuwa̱.

\VS{17}Uma ra̱ka̱ a na a cikalai kubana Masar a da̱sa̱ngu ɗe i ta̱ a kubana ukpa̱ u kotokobi, n kambulu, n atakaci. Babu vuza te a ka̱tsuma̱ ke le na wa ku laꞋaka a ka̱tsuma̱ ka atakaci a na n ku utuka̱ le.


\par }{\PP \VS{18}A dama na Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, tsu na n va̱ma̱i wupa u va̱ ubuta̱ wa aza Urushelima, nannai ɗa n ku va̱ma̱ ka̱ɗa̱ wupa u va̱ nannai ɗa baci i banai Masar. Ka̱ta̱ yokpo ili kavama, n ili yi unata, n ili wovon, n ili kadanshi i uma. Ka̱ta̱ i namba kudoku kene ubuta̱ u na mpa wa.

\VS{19}Vuzavaguɗu u dana ta̱, a̱ɗa̱ kabuwi ka aza Yahuda, ka̱ta̱ i bana Masar ba. Yevei anana an n dansa̱ki ɗa̱,

\VS{20}A dana i ya̱nsa̱ ta̱ ka̱ci ka̱ɗa̱ a ayin a na i suꞋuki mu n bana n folono ko ɗa̱ Ka̱shile, ɗa i u danai, <Vasaka tsu Vuzavaguɗu Ka̱shile, i na baci de dem u danai dem cita̱ a ku yaꞋin.

\VS{21}Ɗa na anana n danai ɗa̱, ama ɗa i kpa̱ɗa̱i kushuku n kadanshi kana Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ɗa̱ ka suki mu n dana ɗa̱.

\VS{22}A dama nannai, gogo na i yeve an ya ku bana ukpa̱ u kotokobi, n kambulu, n atakaci ɗe a ubuta̱ u na i cikalai ku bana ku da̱sa̱ngu va.>>




\par }\Chap{43}{\SH A ɗikai Irimiya a bankai Masar
\par }
{\PP \VerseOne{1}An Irimiya u kotsoi kudana uma kadanshi kana Vuzavaguɗu u danai ni u dana le,

\VS{2}ɗa Azariya kolobo ka Hosiya, n Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n uma ugbamukaci ra̱ka̱, a u danai Irimiya, <<A uwa a ɗa vi a kudansa. Vuzavaguɗu Ka̱shile ka tsu ka dana wu, <Ka̱ta̱ tsu bana Masar tsu da̱sa̱ngu ɗe ba.>

\VS{3}Ama Baruk kolobo ka Neriya ɗa u kushangi nu wa̱ a̱ tsu a dama na u neke tsu ekiye aza Kalidiya a dama a na wu una tsu ko kpamu u banka tsu tsugbashi a Babila.>>

\VS{4}Ɗa Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n ajagaba osoji n uma ra̱ka̱ a iwain kuꞋushuku n kadanshi ka Ka̱shile, ɗa a da̱sa̱ngi a Yahuda.

\VS{5}Ama ɗa Johanan kolobo ka Kareya koɓolo n ajagaba osoji a̱ pura̱i uma a Yahuda a na a buwai ra̱ka̱ aza na o bonoi ɗa a̱ da̱sa̱ngi a iɗika i Yahuda, a ubuta̱ kakau dem u na ishi a wacuwai le,

\VS{6}amaci, n ali, n muku, nkere m mogono koɓolo n yaba dem vu na Nebuzaradan kajagaba ka aza kindi ka̱ ka̱sukpa̱ka̱i Gedaliya kolobo ka Ahikamu matsukaya ma Shafan koɓolo feu n Irimiya keneki m Baruk kolobo ka Neriya.

\VS{7}Ɗa a banai a iɗika i Masar, a dama na e le a iwain ta̱ kutono kadanshi ka Vuzavaguɗu. Ɗa a yawai Tafanesu.


\par }{\PP \VS{8}Ɗa Vuzavaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya a Tafanesu. U u danai,

\VS{9}<<Ɗika atali a gbagbaꞋin n ekiye a̱ nu ka̱ta̱ vu sokongu a ɗa a ubuta̱ wu ukiri wu tsutsu u kuwa u kefeku ka Firi auna a Tafanesu a kelime ka aza Yahuda,

\VS{10}ka̱ta̱ vu dana le, <<Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱, <<N foɓo ta̱, an ma suꞋuku kagbashi ka̱va̱ Nebukadnezaru ta̱wa̱ u shikpa̱ tsugono a gaɗi va atali a na n sokongi na. Ka̱ta̱ u bapa tsugbayin tsu tsugono tsu ni a gaɗi vu le.

\VS{11}Ka̱ta̱ u ta̱wa̱ u lapa Masar, ka̱ta̱ aza na a kutakaci ka ukpa̱Ꞌa̱ u ma̱dukpa̱, a takacika. Aza na kubana tsugbashi, a bana. Ka̱ta̱ kpamu aza na a kubana ukpa̱ u kotokobi, a bana.

\VS{12}Ka̱ta̱ u dyaɓa nva̱li ma a̱ma̱li ma aza Masar akina, ka̱ta̱ u songu le, ka̱ta̱ u ɗika ozoyoku laza ka. Ka̱ta̱ u ciɗatangu iɗika i Masar u teku tsuna maguɓi ma tsu takpa ikurukpatai o motogu ma ni, ka̱ta̱ u laza m ma̱ta̱na̱.

\VS{13}Ka̱ta̱ kpamu ɓoso nshilya ma a̱ A̱Ꞌisa̱ a̱ma̱li a ubirini u rana wi iɗika i Masar. Ka̱ta̱ u songu a̱ A̱Ꞌisa̱ a̱ma̱li aza Masar n akina.>>>




\par }\Chap{44}{\SH Kawuya adama a tsugbani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɗa Vuzaguɗu yaꞋin kadanshi n Irimiya a dama aza Yahuda a na i ida̱shi a Masar, a likuci i Magidolu, n Tafanesu, m Memfisu koɓolo n iɗika i Faturosu ra̱ka̱, u danai,

\VS{2}<<I na Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila u dansai i ɗana, yene ta̱ atakaci a gbayin a na n tuka̱i Urushelima koɓolo n likuci ya a Yahuda ra̱ka̱. Anana ele ɗa na ida̱shi a gali, babu vuza punu

\VS{3}a dama a ka gbani-gbani kana a yaꞋin. A zuwai mu wupa adama na o sonku ta̱ a̱ma̱li ili ma̱gula̱ni ɗa a tonoi le, a na ɗa̱ ko ikaya i ɗa̱ e yevei ba.

\VS{4}Kpamu n ka̱na̱ ta̱ ku suꞋuku le n agbashi a̱ va̱ n a u danai le <Ka̱ta̱ i yaꞋin ili yi unata i na mpa i na n iwain ba.>

\VS{5}Ama ɗa a iwain kupana, be le tana a o bonoko a̱ suvu e le, a̱ ka̱sukpa̱ ka gbani-gbani ke le ba, be le tana a ka̱sukpa̱ kusonku a̱ma̱li ili ma̱gula̱ni.

\VS{6}A dama nannai, ɗa n tsuwa̱in wupa u va̱ we ele, ɗa u ɗa u ka̱na̱i likuci ya aza Yahuda n uye ugbain wu Urushelima, ɗa m bonoko i le agali tsu na i anana.


\par }{\PP \VS{7}<<Gogo na, i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili, Ka̱shile ki Isaraila ka dansai, i ɗa na. Yiɗa̱i zuwai ɗa i ronokoi ka̱cika̱ɗa̱ atakaci a na mpa, i cigai yuna amaci, n ali, n nreɓu a ka̱tsuma̱ ka Yahuda a li uteku tsu na a ku namba n tsukaya?

\VS{8}Yiɗa̱i zuwai ɗa yi a kuzuwa mu wupa ni na ekiye a̱ɗa̱ a yaꞋin, yi o kusonku a̱ma̱li ili ma̱gula̱ni a Masar, a ubuta̱ u na i banai a dama i da̱sa̱ngu? Yi ta̱ a kuna ka̱cika̱ɗa̱, ka̱ta̱ yokpo ili yi izoshi n ili kushika ubuta̱ uma a ka̱tsuma̱ ku duniya ra̱ka̱.

\VS{9}A̱ ɗa̱ i cinukpa ta̱ n ka gbani-gbani kana ikaya i ɗa̱, n ngono n ɗa̱, n kana a̱ɗa̱ i yaꞋin koɓolo n amaci a̱ɗa̱ a iɗika i Yahuda n uye ugbain u Urushelima?

\VS{10}Ɗa na ali n anana i ka̱sukpa̱ ugbamukaci ko i neke mu tsugbayin ba, ba le tana i tono wila̱ u va̱, n mila̱ ma na n nekei ikaya i ɗa̱.


\par }{\PP \VS{11}<<A dama nannai, i na Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila kadansai i ɗa na. N sheshe ta̱ an ma ku tuka̱ ɗa̱ m ma̱dukpa̱, ka̱ta̱ muna aza Yahuda ra̱ka̱.

\VS{12}Ka̱ta̱ n ɗika aza Yahuda a na a buwai, aza na a cikalai kubana Masar a da̱sa̱ngu ɗe, ka̱ta̱ n zuwa a̱ kuwa̱ ɗe. Otokobi n kambulu i ta̱ a kuna le ɗe ra̱ka̱, m maku n vuza gbayin. Ka̱ta̱ okpo ili yi izoshi, n ili kushika, n ili wono a uduniya.

\VS{13}N ku takacika ta̱ vuza na dem u da̱sa̱ngi a Masar n kotokobi, n kambulu koɓolo m ma̱dukpa̱, uteku tsu na n takacikai Urushelima.

\VS{14}Babu vuza a ka̱tsa̱ma̱ ka aza Yahuda a na a buwai ɗa a banai ɗa a da̱sa̱ngi a Masar u ku laꞋaka. Ko vuza u kubono a Yahuda ubuta̱ u na a cikalai o bono a da̱sa̱ngu ba, sai de agbashi koci.>>


\par }{\PP \VS{15}Ɗa ali ra̱ka̱, aza na e yevei amaci e le i a kuyaꞋan sa ka a̱ma̱li a̱tsa̱ka̱na̱, koɓolo n amaci a na i lo ubuta̱ u koɓolo wa ra̱ka̱, n aza Yahuda aza a na i n ida̱shi a Faturosu punu a Masar, ɗa koɓolo ka uma kadanai Irimiya,

\VS{16}<<A̱ tsu ci a kushuku n akaka a kadanshi kana vu danai tsu n kula ku Vuzavaguɗu na ba.

\VS{17}Ama a̱ tsu cita̱ a ku lyaꞋa kelime ni na tsu kucinai kuyaꞋin. Cita̱ a kulyaꞋa kelime n kuyaꞋin ka suruniya Ka̱shile a̱tsuka̱na̱, ka̱ta̱ tsu ɗarukpakai ma̱ra̱ uteku tsu na a̱ tsu n ikaya i tsu, n ngono n tsu, n aza gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ tsu a kiwanai a Yahuda n uye ugbain u Urushelima. A ayin a nanlo tana tsu yongo ta̱ n ilikulya n uciyi ba̱ri, babu kpamu atakaci.

\VS{18}Ama tun a ayin a na tsu ka̱sukpa̱i ku yaꞋin ka suruniya Ka̱shile a̱tsuka̱na̱ n kuɗarukpaka yi ma̱ra̱, tsu doku ci ciya̱ ili ba, sai atakaci m munuka ma kotokobi n kambulu.>>


\par }{\PP \VS{19}Ɗa amaci a u danai kpamu, <<Ayin a na baci tsu yaꞋin kai suruniya Ka̱shile a̱tsuka̱na̱ ɗa tsu ɗarukpakai ni ma̱ra̱, ashe ali a tsu e yeve an ci ci yaꞋin emeshe n iyoci i kulu ku i ni ba?>>


\par }{\PP \VS{20}Ɗa Irimiya u danai uma ra̱ka̱, amaci n ali a na a yaꞋin kai ni kadanshi ka nanlo,

\VS{21}<<A dama ukuna wa a̱tsuka̱na̱ a na a̱ɗa̱ n ikaya, n ngono n a̱ɗa̱, n aza gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ɗa̱ koɓolo n uma iɗika a yaꞋin sai a likuci ya Yahuda n uye u Urushelima, i sheshe ta̱ Vuzavaguɗu yeve n aɗa ba ko i dana ta̱ u cinukpa ta̱?

\VS{22}Vuzavaguɗu woꞋo uta̱ n ka gbani-gbani ka̱ɗa̱, n ili yi unata i na i yaꞋin sai. I ɗa ɗa i zuwai ɗa iɗika i ɗa̱ yokpoi agali, babu i li, n ili i kugoyi, babu vuza, uteku tsu yi e kene i ɗa anana.

\VS{23}A dama na i yaꞋin sa ta̱ a̱tsuka̱na̱, ɗa i nusakai Vuzavaguɗu, i iwain kushuku n a̱yi ba le i tono wila̱ u ni ko kpamu mila̱ ma̱ ni, ɗa ɗa i zuwai ɗa atakaci a na yi e kene na a ciya̱i ɗa̱.>>


\par }{\PP \VS{24}Ɗa Irimiya u danai uma koɓolo n amaci ra̱ka̱, Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu a̱ɗa̱ aza Yahuda ra̱ka̱ a na i a Masar.

\VS{25}I na Vuzavaguɗu MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila kadanai i ɗana. A̱ ɗa̱ n amaci a̱ɗa̱ i dansa ta̱ ɗa kpamu i yaꞋin i na a̱ɗa̱ n una̱u ɗa̱ i yaꞋain uzuwukpani an ya kuyaꞋin, i u danai, <A̱ tsu cita̱ a ku shatangu a kucina a na ci yaꞋin, an tsa ku yaꞋin ka suruniya Ka̱shile a̱tsuka̱na̱ na a ɗarukpa a̱ ma̱ra̱.>

\par }{\PP <<Ɗa u danai le lyaꞋi kelime, shatangi uzuwukpani u na i yaꞋin, tonoi wila̱.

\VS{26}Ama panai i na Vuzavaguɗu dansai, ra̱ka̱ vu ɗa̱ a Yahuda a na i ida̱shi a Masar. Mpa Vuzavaguɗu n kucina ta̱ n kula ku gbayin ku va̱,> n danai, babu vuza va a Yahuda na u kuyaꞋin ni ida̱shi punu a Masar wa kudoku wa yaꞋin akucina n kula ku va̱. <<A li ɗa baci de mi n wuma.>>

\VS{27}A dama na n zuwa ka le ta̱ a̱shi a dama ka gbani-gbani ba kasingai ba, a za Yahuda na i punu a Masar i ta̱ a kutakacika a dama otokobi n kambulu, a li sapu n a o kotso a ku kuwa̱ ra̱ka̱.

\VS{28}Aza na a kulaꞋa ka ka̱ta̱ o bono a iɗika i Yahuda kenu ɗa. Ta lo aza Yahuda a na a buwai ɗa a ta̱wa̱i ku da̱sa̱ngu a Isaraila a ku yeve vuza na kadanshi ka ni ki mayun, ke le ko ka̱va̱.


\par }{\PP \VS{29}<< <Nava ɗa ɗa wa kokpo ɗa̱ urotu na ya kene ka̱ta̱ i yeve an ma kutakacika ɗa̱ a ubuta̱ u na mpa,> A dama na i yeve an kadanshi ka̱va̱ a dama ku utuka̱ ɗa̱ n atakaci mayun ɗa.>

\VS{30}Ka̱ta̱ n neke FiriꞋauna Hofura mogono ma Masar e kiye irala i ni i na yi a kula̱nsa̱ wuma u ni, derere uteku tsu na n nekei Zedekiya mogono ma a Yahuda ekiye a Nebukanezaru mogono ma aza Babila, vurala ni na wi a kula̱nsa̱ wuma u ni.> >>




\par }\Chap{45}{\SH Akaka a Irimiya u Baruk
\par }
{\PP \VerseOne{1}A ayin a na Jehokimu kolobo ka Josiya ka lyaꞋi tsugono tsa a Yahuda aya̱Ꞌa̱ a̱ na̱shi, ɗa Baruku ɗanai akaka a na keneki Irimiya u danai ni ra̱ka̱. Ɗa Irimiya u danai ni akaka a na mpa. U u danai,

\VS{2}<<Kadanshi kana Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila ka dansai a dama a̱ nu ka ɗan na.

\VS{3}Vu dana ta̱, <Ili ya atakaci i ɗa wa̱ va̱, A dama na Vuzavaguɗu doku ta̱ atakaci an mɓa̱la̱ n va̱, moꞋuta̱ n inka, kpamu n ciya̱ kuvuka ba.>

\VS{4}Ama Baruk i na Vuzavaguɗu u dana ta̱ La̱na̱, i na m maꞋin, mita̱ o kubono kuɓoso i ɗa, ka̱ta̱ kpamu n taɓa i na n ca̱Ꞌa̱ yi, wa ta uduniya wa ra̱ka̱.

\VS{5}Vi ta̱ a kula̱nsa̱ka̱ ka̱ci ka̱ nu ili gba gbayin? Ka̱ta̱ vu la̱nsa̱ i ɗa ba, a dama na mita̱ a ku utuka̱ n una̱mgbi u vuma dem, ama mita̱ a kisa wuma u nu an ucanuku kuvon, ka̱ta̱ vu laꞋaka a ubuta̱ dem u na vu banai.> >>




\par }\Chap{46}{\SH Akaka a dama a Yahuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vuzavaguɗu yaꞋin Irimiya a dama iɗika i na i buwai.


\par }{\PP \VS{2}N ugiti a dama a iɗika i Masar.

\par }{\PP Na ɗa akaka a dama osoji a FiriꞋauna Neko mogono ma Masar, aza Nebukanezaru mogono ma Babila malyaꞋi n kuvon a Karikemishi o kuɗolu ku Yufiritu a ka̱ya̱ ka na̱shi ka tsugono tsu Jehokimu kolobo ka Josiya mogono ma Yahuda.


\par }{\Q \VS{3}Ɗa ajagaba ovonshi a Masar a lapai una̱, a u danai,<<Foɓusoi nra̱ga̱ n ɗa̱, vuzagbayin n maku,

\par }{\QB ka̱ta̱ yuta̱ a dama kuvon.


\par }{\Q \VS{4}Shiyakai odoku a̱ɗa̱ igolu,

\par }{\QB ka̱ta̱ ishiya ka le ekeke odoku.

\par }{\Q Ka̱ta̱ Yaba dem u shamgba ubuta̱ u ni

\par }{\QB n nkun ma akpanu a aci a̱ɗa̱.

\par }{\Q Gboroi nsara n ɗa̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ i uka ntogu n kuvon.


\par }{\Q \VS{5}Yeɗei mi e kene?

\par }{\QB I ta̱ o wovon,

\par }{\Q i ta̱ o ku ronono o kubono n ka̱ca̱pa̱,

\par }{\QB a lyaꞋa ta̱ osoji e le,

\par }{\Q ɗa i a kusuma n ilaɗi

\par }{\QB babu kindana ka̱ca̱pa̱,

\par }{\QB a dama a na wovon u ka̱na̱ le ta̱ a kambu dem,>>


\par }{\Q \VS{6}<<Aza ilaɗi gogo a ku laꞋaka ba

\par }{\QB vuza vu utsura feu ta nannai.

\par }{\Q N tsu gaɗi a kuɗolu ku Yufiriti

\par }{\QB ta ɗe a ta̱ɗa̱tsa̱i ɗa a̱ yikpa̱i.


\par }{\Q \VS{7}<<Ya yi tamkpamu na lo a kuɗenga̱ an kuɗolu ku Nilu,

\par }{\QB An nɗolu n na mini e le mi a kuvuzukpa?


\par }{\Q \VS{8}Masar ɗa wi a kuɗenga̱ an Nilu,

\par }{\QB a nɗolu n na mini me le mi a kuvuzukpa.

\par }{\Q U danai, <Mi ta̱ a kuɗa̱nga̱ ka̱ta̱ n lyaꞋa u duniya.

\par }{\QB Ka̱ta̱ n la̱nga̱sa̱ likuci n uma e le.>


\par }{\Q \VS{9}Ɗa̱nga̱i, a̱ɗa̱ odoku

\par }{\QB sumai n ujari, a̱ɗa̱ akumbi ekeke odoku.

\par }{\Q YaꞋan osoji uta̱,

\par }{\QB aza Habasha n aza Futu aza na a ci ɗika n nra̱ga̱,

\par }{\QB n aza Lidiya, aza na a fuɗai utan.


\par }{\Q \VS{10}Ama kanna ka nanlo ka Vuzavaguɗu kaꞋa, Vuzavaguɗu MalaꞋimili,

\par }{\QB Kanna ka katsupu, a dama na u tsupa ka irala i ni.

\par }{\Q Kotokobi ki ta̱ a kupeɗe m mpasa ali ka̱ cuwa̱,

\par }{\QB ali sai kakuli ka̱ ni ko kotso m mpasa.

\par }{\Q a dama na Vuzavaguɗu, Ka̱shile Malyaimili wi ta̱ a kuyaꞋin alyuka,

\par }{\QB a likuci yi uɓon ugaɗi a ka̱kina̱ ka kuɗolu ku Yufiriti.


\par }{\Q \VS{11}<<Gaɗukpai a kubana a likuci i Giladi kuvece a̱guma̱,

\par }{\QB a vu mekere ma aza Masar.

\par }{\Q Ama gbani ɗa vu kuyaꞋan a̱guma̱ a nanlo,

\par }{\QB a dama na vi a kupotso ba.


\par }{\Q \VS{12}U duniya ra̱ka̱ wi ta̱ a kupana ukuna wu ili wono i nu,

\par }{\QB ma̱shi ma̱ nu mita̱ a kushana u duniya.

\par }{\Q A dama na kosoji ki ta̱ a kugama toku kosoji,

\par }{\QB ka̱ta̱ ra̱ka̱ le a̱ yikpa̱ koɓolo.>>


\par }{\PP \VS{13}Ɗa Vuzavaguɗu u danai Irimiya keneki a kaka a dama ukuna u ku ta̱wa̱ ku Nebukanezaru mogono ma aza Babila ku shilika̱ m Masar.


\par }{\Q \VS{14}<<Sala ukuna u na mpa a Masar, ka̱ta̱ vu dansa u ɗa a Magidolu,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu vu dana aza Memfisu, n Tafanesu, dana le,

\par }{\Q <Yaba dem u foɓo, ka̱ta̱ u shamgba ubuta̱ u ni,

\par }{\QB a dama na kotokobi kita̱ a ku leɓece aza na i u ka̱ra̱i n a̱ɗa̱.>


\par }{\Q \VS{15}A dama a̱ iya̱n a ɗa ovonshi a̱ nu a paɗai bini?

\par }{\QB A fuɗa a shamgba ba, a dama na Vuzavaguɗu wi ta̱ a ku tecengu le iɗika.


\par }{\Q \VS{16}Ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ kufa̱ta̱tsa̱ n a̱ yikpa̱i,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ kuyikpa̱ i toku i le.

\par }{\Q Ka̱ta̱ a dana, ɗa̱nga̱i, tsu kpatalai tsu bono

\par }{\QB a ubuta̱ u uma a tsu, a i ɗika yi umaci i tsu,

\par }{\QB tsu sumai a dama otokobi i rala i tsu.>


\par }{\Q \VS{17}Yeve ka̱ta̱ a dan.

\par }{\PP <FiriꞋauna mogono ma aza Masar ukuna wu utonu ɗa koci u fuɗai,

\par }{\QB u namba ta̱ a̱ga̱Ꞌin a̱ ni.>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}<<N kucina ta̱ n wuma u va̱, tsu na Vuzaguɗu u dansai,

\par }{\QB a̱yi na kula kuni ku ɗa Vuzavaguɗu Malyaimili,

\par }{\Q vuza yoku wi ta̱ a̱ kuta̱ an Tabuwa a̱ ka̱tsuma̱ ka nsansa,

\par }{\QB an Kamelu a ka̱kina̱ ka kuɗolu.


\par }{\Q \VS{19}Foɓusoi u canuku u ɗa̱ a dama a kubana u gbashi,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na yi ida̱shi a Masar,

\par }{\QB a dama a na Memfisu wi ta̱ a̱ ku na̱mgba̱

\par }{\QB ka̱ta̱ wokpo agali babu vuza.


\par }{\Q \VS{20}<<Masar, iɗika i singai ɗa,

\par }{\QB ama mgbototo n ta̱wa̱ le ta̱

\par }{\QB a uɓon ugaɗi.


\par }{\Q \VS{21}Osoji a tsulaga a̱ ni

\par }{\QB i ta̱ an ndendem m maniꞋin.

\par }{\Q E le feu i ta̱ a kukpatala ka̱ta̱ a suma koɓolo n a̱ le,

\par }{\QB a kufuɗa a shamgba a yaꞋin kuvon ba,

\par }{\Q a dama na kanna ka atakaci ke le ka ta̱wa̱ le ta̱,

\par }{\QB kanna ka atakaci.


\par }{\Q \VS{22}Osoji aza Masar i ta̱ a kusuma uteku tsu na koko ka tsu suma

\par }{\QB ayin a na baci irala i dakaki kusaɓa le,

\par }{\Q i ta̱ a kusaɓa yi n ogovu an aza kukapa ka nɗanga.


\par }{\Q \VS{23}Ka̱ta̱ a kapa kuntsu ka nɗanga ku ni.>>

\par }{\QB <<tsu na i n ka̱yimbi.

\par }{\Q A laꞋa ta̱ akyun ka̱bunda̱i

\par }{\QB ka̱bunda̱i ke le ki kukece ba.


\par }{\Q \VS{24}Mekere ma aza Masar mita̱ o kusoꞋo wono,

\par }{\QB i ta̱ e ku nekei uma uɓon ugaɗi.>>


\par }{\PP \VS{25}Vuzavaguɗu Ka̱shile MalaꞋimili Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱.<<N foɓuso ta̱ an ma ku takacika Amuno ka̱ma̱li ka Tebesu, n FiriꞋauna koɓolo n aza Masar n a̱ma̱li e le, n ngono n le koɓolo n aza na e nekei katsura ke le u FiriꞋauna.

\VS{26}N ku neke le ta̱ ekiye aza na i a kula̱nsa̱ wuma u le, u Nebukanezaru mogono ma aza a Babila koɓolo n aza gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ ni. Ama ka̱ta̱ m megeshe, kucikpa obono a da̱sa̱ngu a Masar va tsu ayin a cau,>>


\par }{\Q \VS{27}<<Ka̱ta̱ vu pana wovon ba, a vu Yakubu kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ i jeꞋe ikyamba ba, a̱ɗa̱ aza Isaraila.

\par }{\Q mita̱ a kisa ɗa̱ a iɗika ya n daꞋin,

\par }{\QB kumaci ku nu a ka̱tsuma̱ kugbashi.

\par }{\Q Ka̱ta̱ Yakubu u doku u ciya̱ ukanji m ma̱ta̱na̱.

\par }{\QB Kpamu babu vuza na u kudoku wa zuwai wovon.


\par }{\Q \VS{28}Ka̱ta̱ i pana wovon ba, Yakubu kagbashi ka̱ va̱,

\par }{\QB a dama na mita̱ koɓolo n a̱ɗa̱,>>

\par }{\Q ko an ma kuna uduniya ra̱ka̱

\par }{\QB u na n wacuwai ɗa̱ we e le,

\par }{\QB mi a kuna ɗa̱ ba.

\par }{\Q n kugbara ɗa̱ ta̱, ama n kamayun,

\par }{\QB mi a ku ka̱sukpa̱ ɗa̱ babu ugbari ba.>>




\par }\Chap{47}{\SH Akaka a dama aza Filistina
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ɗa a kadanshi kana Vuzavaguɗu u danai Irimiya keneki a dama Filistina kafu na FiriꞋauna u banka Gaza kuvon.


\par }{\PP \VS{2}I na Vuzavaguɗu dansai i ɗa na.

\par }{\Q La̱na̱i, uteku tsu na mini mi a kuɗenga̱ a uɓon gaɗi,

\par }{\QB wi ta̱ o kokpo kuɗolu ku na kulya.

\par }{\Q ka̱ta̱ kulyaꞋa iɗika n i na yi punu dem.

\par }{\QB likuci n aza na i punu ida̱shi i ɗa.

\par }{\Q Ka̱ta̱ uma a likuci a̱ shika̱ kula̱nsa̱ uɓa̱nki,

\par }{\QB ka̱ta̱ uma a na i ida̱shi iɗika a̱ shika̱


\par }{\Q \VS{3}ka̱ta̱ a pana ilama yo okotsu odoku an nwalu,

\par }{\QB ilama ya ekeke odoku i rala

\par }{\QB n kacaꞋa ki ilaɗi ya nshingi me ekeke e le.

\par }{\Q Isheku yi a kukpatala isa muku n le ba,

\par }{\QB a dama na ekiye e le a̱ kuwa̱ ta̱.


\par }{\Q \VS{4}A dama na kanna ka ka yawa ta̱,

\par }{\QB kana a kuna aza Filistina ra̱ka̱

\par }{\Q kana a ku loko ka̱ɓa̱nki dem

\par }{\QB kana ka̱ kuɓa̱nka̱ Taya n Sidon.

\par }{\Q Vuzavaguɗu u ciga ta̱ wu una aza Filistina,

\par }{\QB kabuwi ka aza na i a ka̱kina̱ ka malaꞋa ma Kafito.


\par }{\Q \VS{5}Aza Gaza i ta̱ a kupuna a̱nji e le a dama a kpalu,

\par }{\QB ka̱ta̱ Ashkelon u na̱mgba̱.

\par }{\Q oꞋwo a̱ɗa̱ kabuwi ka aza na i a keteshe,

\par }{\QB ali wanai ɗa i ku ka̱sukpa̱ ma ɗana ma ka̱ci ka̱ɗa̱?


\par }{\Q \VS{6}<< <OꞋo otokobi ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB <wanai ɗa va kuvuka?

\par }{\Q Ka̱ta̱ vu bono a iven i nu,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ ka̱ta̱ vu shamgba.>


\par }{\Q \VS{7}Ama nini ɗa ka ka vuka

\par }{\QB ana wu okpoi Vuzavaguɗu ɗa u zuwai kaꞋa,

\par }{\Q a̱ yi ɗa u zuwai ka

\par }{\QB ka shilika̱ aza Ashkelon n aza ka̱kina̱ ka malaꞋa ba?>>




\par }\Chap{48}{\SH Afada adama aza Mowabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Adama aza Mowabu.

\par }{\PP Ili i na Vuzavaguɗu malaꞋimili, Ka̱shile ka aza Isaraila kadanai i ɗa na.

\par }{\BB \par }
{\Q atakaci adama Nebu, adama ana u na̱mgba̱ ta̱.

\par }{\QB e neke ta̱ Kiriyatayim wono, adama na a lyaꞋi a le ta̱ n kuvon,

\par }{\Q e neke ta̱ katsura ke le wono, o ɓosoi ka a,


\par }{\QB \VS{2}Tsugbayin tsa aza Mowabu tsu ba.

\par }{\Q Ɗe a Heshibon ta ɗe o foɓusoko ni kagbanigbani.

\par }{\QB <Ta̱wa̱i tsu bana tsu la̱nga̱sa̱ ni adama na wokpo uduniya ba.

\par }{\Q Ka̱ta̱ a vu Madumana vu paɗa bini,

\par }{\QB kotokobi ki ta̱ a ku saɓa wu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}<<Ka̱la̱ka̱tsu a ma lapa mu una̱ a Haroniya, a kudana,

\par }{\QB <Atakaci, n atakaci a gbangam.>


\par }{\Q \VS{4}A̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ Mowabu,

\par }{\QB muku n wawaꞋa n ka̱na̱ ta̱ ma̱shi.


\par }{\Q \VS{5}Adama a na a kumba ku Luhita

\par }{\QB i ta̱ a ku kumba m ma̱shi,

\par }{\Q adama a na a ka̱gida̱la̱u ka Horoniya

\par }{\QB i ta̱ a kupana atakaci a̱ ma̱shi a kula̱nga̱su.


\par }{\Q \VS{6}Sumai, adama a wuma u ɗa̱.

\par }{\QB sumai an majaki ma kakamba.


\par }{\Q \VS{7}<<Adama a na i keɗe ta̱ a̱pa̱ a̱ɗa̱ ubuta̱ wu utsura u ɗa̱ n udukuyan u ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ feu i ta̱ a ku pura̱ ɗa̱,

\par }{\Q Ka̱ta̱ Kemoshi u bana ugbashi,

\par }{\QB koɓolo ni ganu i ni n aza a gbagbaꞋin a̱ ni.


\par }{\Q \VS{8}Vuza munuka va, wita̱ a ku uwa iɗika kakawu,

\par }{\QB babu iɗika i na i ku laꞋaka.

\par }{\Q aginda i ta̱ a ku na̱mgba̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ra̱Ꞌa̱ a yaꞋan ufa̱di,

\par }{\QB tsu na Vuzavaguɗu u dansai.


\par }{\Q \VS{9}<<Neke aza Mowabu evelyu,

\par }{\QB adama ana wita̱ a̱ ku imkpa u suma,

\par }{\QB ka̱ta̱ likuci i ni yokpo agali,

\par }{\QB tsuna babu ili wuma punu.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{10}<<Una̱wiya u ɗa u vuza na wi a kuyaꞋan ulinga u Vuzavaguɗu n ucigi wi ikyamba,

\par }{\QB kpamu una̱wiya u ɗa a̱yi na u sa̱nka̱i kotokobi ka̱ni mpasa m munuka.


\par }{\Q \VS{11}<<Ali ɗe a wuti wu ugiti, Mowabu wi ta̱ ida̱shi i ma̱ta̱na̱,

\par }{\QB n ka̱ɗu ka̱ni ida̱shi,

\par }{\Q a̱ ɗa̱skpa̱ edele a̱ ni lekeɗi ba,

\par }{\QB a saꞋawa ku bankai tsugbashi ba,

\par }{\Q adama a nannai ugain u ni u buwa ta̱ koɓolo n na̱yi,

\par }{\QB kpamu ma̱gula̱ni ma̱ni ma asa ba.


\par }{\PP \VS{12}<<Adama nannai, la̱na̱, kanna kita̱ lo a kuta̱wa̱ Vuzavaguɗu u danai, ana n ku suꞋuki n aza a ku va̱ma̱ a na a ku va̱ma̱i, ka̱ta̱ a̱ ɗa̱skpa̱ edele a̱ ni lekeɗi ka̱ta̱ o ɓoso edele a̱ ni mirimiri.

\VS{13}Ka̱ta̱ aza Mowabu u pana wono wa aza Kemoshi, u teku tsu na Betelu kpaꞋa ka aza Isaraila ku panai, ele na a zuwai a̱pa̱ ele we ele.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}<<Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu danai, a̱ tsu ali a ɗa,

\par }{\QB kpamu aza u utsura u kuvon>?


\par }{\Q \VS{15}Vuza munuka vu Mowabu n likuci i ni u yawa ta̱,

\par }{\QB kpamu a̱ɗenga̱ni uzagbi, a bana ta̱ adama a makiɗaka,

\par }{\QB Vuzavaguɗu mogono, a̱yi na a ci ɗeke kula ku ni Vuzavaguɗu malaꞋimili a̱yi ɗa u dansai.


\par }{\Q \VS{16}Kawuya ka aza Mowabu ka yawa ta̱ ɗevu,

\par }{\QB ukpa̱ u ni kpamu u dakaka ta̱ ilaɗi.


\par }{\Q \VS{17}YaꞋin kpalu adama a̱ ni, a̱ɗa̱ na yi ɗevu n a̱yi,

\par }{\QB n a̱ɗa̱ ra̱ka̱ na i yevei kula ku ni,

\par }{\Q danai ni, <Uteku tsu na kalangu ku utsura ko koɗoi,

\par }{\QB Kalangu ka tsugbayin?>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Cipa̱ a gaɗi vu ida̱shi i tsugbayin tsu nu,

\par }{\QB ka̱ta̱ vu da̱sa̱ngu o kubuta̱ ki iɗika,

\par }{\QB a̱ɗa̱ kumaci ka aza Dibon,

\par }{\Q Adama a na vuza munuka vu Mowabu u ta̱wa̱ ta̱ adama e le,

\par }{\QB u la̱nga̱sa̱ ɗe katsura ka̱ ɗa̱.


\par }{\Q \VS{19}Shamgbai uye ka̱ta̱ yinda,

\par }{\QB a̱ɗa̱ kumaci ka aza Arowa.

\par }{\Q ecei, aza a na a lakai ɗa a sumai,

\par }{\QB ecei le, <I na i gita̱i?>


\par }{\Q \VS{20}E neke ta̱ Mowabu wono, adama a na u koɗo ta̱,

\par }{\QB ɗengusa̱i a̱la̱ka̱tsu ka̱ta̱ i shika̱ adama a̱ ni.

\par }{\Q Danai aza a Aruno,

\par }{\QB an unai Mowabu.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{21}<<Afada a̱ ka̱na̱ ta̱ likuci i na yi a i ɗika e keteshe, wa ta Holon n Jahaza koɓolo m Mefatu,

\VS{22}n Dibon n Nebo koɓolo n Beth-dibalathaim,

\VS{23}n Kiriyatu n Betu-gamulu m Betu-meyo,

\VS{24}n Keriyotu m Bozura koɓolo n likuci yi iɗika i Mowabu ra̱ka̱, i na yi daꞋin ni i ɗevu.

\VS{25}Kavana ka Mowabu ko koɗo ta̱, kpamu kavangatsu ka ni ko koɗo ta̱, i na Vuzavaguɗu u dansai.


\par }{\PP \VS{26}<<Zuwai ni u soꞋo ma̱ra̱ ma maka yi, adama a na u shamgba ta̱ tsura n Vuzavaguɗu, adama na Mowabu u da̱sa̱ a shama a̱ ni, ka̱ta̱ uma o zoꞋoso yi.

\VS{27}Ashe aza Isaraila okpo wu ili yi zoꞋoshi ba? An aza a̱ ka̱na̱i koɓolo n oboki, ɗa wa kokpo wu a ayin a na baci de dem vu yaꞋin kadanshi ke le ka̱ta̱ vu gba̱ɗa̱ kaci ka̱ nu adama a̱ra̱ɗi?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}<<Ɗa̱skpa̱i likuci, ka̱ta̱ i bono i da̱sa̱ngu atali,

\par }{\QB a̱ɗa̱ kumaci ka a zana a Mowabu.

\par }{\Q okpoi uteku tsu moɗoi n na mi okowo a tsukinda,

\par }{\QB a ka̱kina̱ ka kungu.


\par }{\Q \VS{29}Tsu pana ta̱ ukuna wa a̱ra̱ɗi wa aza Mowabu,

\par }{\QB wi ta̱ n a̱ra̱ɗi kau

\par }{\Q n pana ta̱ kpamu ukuna wu ugbamukaci u ni, n a̱ra̱ɗi a̱ ni, n ukuna u kugoyi u ni,

\par }{\QB n ukuna wu usuɗukpi u ka̱ɗu ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{30}Mpa Vuzavaguɗu n yeve ta̱ ugbamukaci wa aza Mowabu,

\par }{\QB a̱ra̱ɗi a̱ ni ukuna u gbani u ɗa, ulinga u ni kpamu feu ukuna u gbani u ɗa.


\par }{\Q \VS{31}Adama a nannai mi ta̱ a ku lapa una̱ adama a Mowabu,

\par }{\QB mita̱ a̱ kushika̱ adama a Mowabu ra̱ka̱,

\par }{\QB adama aza Kiri-haresetu a ɗa n na̱mgbi ka̱tsuma̱.


\par }{\Q \VS{32}Mi ta̱ a̱ kushiꞋika̱ ɗa̱ u laꞋa ma̱shi ma aza Jaza,

\par }{\QB avu vi ta̱ tsu maɗanga mi itacishi ma Sibima.

\par }{\Q Acaka a̱ nu a kungba ta̱ ali a pasa ta̱ malaꞋa,

\par }{\QB u yawa ta̱ malaꞋa ma Jaza,

\par }{\Q ama ɗa vuza munuka u kumbai,

\par }{\QB umaci wu nɗanga u lyushi u ɗa̱.


\par }{\Q \VS{33}UyoꞋo n ma̱za̱nga̱ u kotso ta̱

\par }{\QB a iɗika ya aza a usuɓi i Mowabu,

\par }{\Q n sa̱nka̱ ta̱ kupisha ma̱kya̱n an nɗanga n kupisha ma̱kya̱n,

\par }{\QB babu vuza na u doku u dengei le m ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB kacaꞋa ka kacaꞋa ka̱ ma̱za̱nga̱ ka ba.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{34}<<I na i ɗikai ya aza Heshibon a li a kubana a aza Elila, sapu na u banai dangi n Jahazu uma a kupana a̱la̱ka̱tsu a̱ ma̱shi e le, n i na i ɗikai Zowa a kubana Horoniya n Egalatu-shelishiya. Adama a na kuɗolu ku Nimiri feu ku ɗekpe ta̱.

\VS{35}Ka̱ta̱ n zuwaka aza Mowabu uteku u na o kudoku e neke a̱ma̱li e le alyuka o kusongu a̱ isa̱ e le ba, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{36}<<Adama nannai ka̱ɗu ka̱va̱ kita̱ a̱ ma̱shi adama a Mowabu an vushari, ka̱ɗu ka̱va̱ kpamu kita̱ a̱ ma̱shi adama aza Kiri-haresetu. Adama na uciyi u le u na a̱ ciya̱i u kotso ta̱.


\par }{\PP \VS{37}<<Adama a na kaci dem o gbonduwo ɗe, ntsa̱ka̱ feu a puna ɗe. A ɗana sa ta̱ ekiye e le ra̱ka̱, ɗa kpamu a ukai ntogu n kpalu.

\VS{38}A i uwa ya aza Mowabu ra̱ka̱ n ubuta̱ wi ida̱shi babu i na va ke ene sai ma̱shi, adama a na n ɓoso ta̱ Mowabu an ma̱diki ma a na uma odoku a cikalai ba, mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.

\VS{39}Tsu na u ɓosoi. N tsu na a lapai una̱. N tsu na Mowabu u kpatalai kucina̱ ku ni adama o wono. Ɗa Mowabu wokpoi ili yi izoshi n ili i wovon wa aza a na i u ka̱ra̱Ꞌi n a̱yi ra̱ka̱.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{40}Adama a na Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<La̱na̱, vuza yoku wi ta̱ a ku imkpa n ilaɗi ka̱u an mashangi,

\par }{\QB ka̱ta̱ u u bapa evelyu a̱ ni adam aza Mowabu,


\par }{\Q \VS{41}I ta̱ a kulyaꞋa likuci ya

\par }{\QB ka̱ta̱ isa ubuta̱ u katsura ke le.

\par }{\Q a̱ɗu ovonshi aza Mowabu a kanna ka nanlo

\par }{\QB i ta̱ o kokpo an ka̱ɗu ka vuka va a̱ga̱nda̱ a limata.


\par }{\Q \VS{42}I ta̱ a ku una Mowabu, ka̱ta̱ wokpo babu vuza,

\par }{\QB adama a na u goyo ta̱ Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{43}Wovon n kpenle n maza

\par }{\QB mita̱ a̱ kelime ka̱ nu, oꞋwo a̱ɗa̱ aza Mowabu.


\par }{\QR mpa vuzavaguɗu mpa ɗa n danai.

\par }{\Q \VS{44}A̱yi na u sumai adama wovon

\par }{\QB wi ta̱ a̱ kuyikpa̱ e kpenle,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱yi na u kumbai a̱ ku uta̱ e kpenle ka,

\par }{\QB waza a maza.

\par }{\Q adama a na mi ta̱ a̱ ku utuka̱ ni ili i na mpa wa aza Mowabu,

\par }{\QB a̱ ka̱ya̱ ka atakaci ke ele,


\par }{\QR Vuzavaguɗu ɗa u dansai.

\par }{\BB \par }
{\Q \VS{45}<<A suvu a̱ kulu ku Heshibon

\par }{\QB aza a na a lakai, i ta̱ a kushamgba babu u tsura,

\par }{\Q adama a na akina a̱ ka̱na̱ ta̱ Heshibon,

\par }{\QB nlentsu ma akina mu uta̱ ta̱ a kpaꞋa ku Sihon,

\par }{\Q ɗa ku songi kuca̱n ku Mowabu,

\par }{\QB oroliko a̱ muku n tumulutu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{46}Ili ya atakaci i ɗa wa̱ a̱ɗa̱ aza Mowabu.

\par }{\QB aza Kemoshi a̱ na̱mgba̱ ta̱,

\par }{\Q adama a na a̱ pura̱ ta̱ muku n ɗa̱ a banka tsu gbashi

\par }{\QB n nkere ɗa̱ feu a kubanka tsugbashi.


\par }{\Q \VS{47}Dem n nannai mi ta̱ o kubonosoko n uciyi u Mowabu

\par }{\QB a ayin e kelime, Vuzavaguɗu ɗa u dansai,>>

\par }{\Q na va ɗaɗa afada a Mowabu.




\par }\Chap{49}{\SH Afada adama aza Amuno
\par }
{\PP \VerseOne{1}Adama aza Amuno.

\par }{\PP Vuzavaguɗu u dana ta̱.

\par }{\BB \par }
{\Q <<Ashe Isaraila wi m muku ba?

\par }{\QB Ashe wi n aza a na a kulyaꞋa uka̱ni u ni ba?

\par }{\Q Yiɗa̱i i zuwai ɗa aza a na i o kutono Milika, isai ubuta̱ u na Gadu wi ni ida̱shi,

\par }{\QB ɗa a̱ da̱sa̱ngi puna̱ a likuci i ni?


\par }{\Q \VS{2}Adama a nannai, la̱na̱,

\par }{\QB Vuzavaguɗu u dana ta̱, ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱,

\par }{\Q a na n ku zuwa uma a pana ma̱shi

\par }{\QB adama aza a̱ likuci i Raba va aza Amuno.

\par }{\Q ka̱ta̱ wo okokpo agali a gbani,

\par }{\QB ka̱ta̱ o songu n likuci n ni na akina,

\par }{\Q yeve ka̱ta̱ Isaraila u lyaꞋa aza a na a lyaꞋi ni,

\par }{\QB Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}<<Lapai una̱, a̱ɗa̱ aza Heshibon, adama a na a̱ la̱nga̱sa̱ ta̱ Ai,

\par }{\QB Lapai una̱ a̱ɗa̱ nkere ma aza Raba,

\par }{\Q ukai akashi a kpalu,

\par }{\QB shika̱i, ka̱ta̱ i suma a kubana ni bonoi a̱ ka̱tsuma̱ ka nshilya.

\par }{\Q Adama a na Milika wita̱ a kubana ugbashi,

\par }{\QB koɓolo ni ganu i ni n aza gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ ni.


\par }{\Q \VS{4}Yiɗa̱i i zuwai ɗa yi a̱ra̱ɗi n katsura ka̱ ɗa̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vu babu kasingai,

\par }{\Q a̱ɗa̱ na yi a malapa ma̱ a̱pa̱ adama uciyi u ɗa̱, a kudana,

\par }{\QB <Ya yi u kufuɗa kushilika̱ n a̱ tsu?>


\par }{\Q \VS{5}La̱na̱, Vuzavaguɗu u dana ta̱, mi ta̱ a̱ kutuka̱ a̱ɗa̱ n atakaci a wovon,

\par }{\QB wa aza na i u ka̱ra̱Ꞌi n a̱ ɗa̱ dem,

\par }{\Q ka̱ta̱ a loko ɗa̱, yaba dem u ka̱na̱ uye u ni, a̱ we eni u a̱shi a̱ va̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ a namba vuza na u kuɓolongu aza na a buwai.

\par }{\QB mpa Vuzavaguɗu MalaꞋi mi ili dem n danai.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{6}<<Ama a̱ ka̱ca̱pa̱ mi ta̱ o kubonosoko aza Amona n uciyi u le, mpa ɗa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai,>>


\par }{\SH Afada adama aza Edom
\par }
{\PP \VS{7}Adama aza Edom.

\par }{\PP Vuzavaguɗu MalaꞋimili u dana ta̱.

\par }{\BB \par }
{\Q <<Ashe ugboji u cicoꞋo u buwa ɗe a Teman ba?

\par }{\QB Odoki a̱ tsu na̱mgba̱ ta̱ ubuta̱ wa aza kuyeve?

\par }{\QB Ugboji u le wa u kotso ta̱?


\par }{\Q \VS{8}A̱ aza a Dedan,

\par }{\QB kpatalai, ka̱ta̱ i suma i sheɗeku uga̱vi,

\par }{\Q adama a na mita̱ a ku tuka̱i n atakaci a Isuwa,

\par }{\QB ayin a na baci n takacikai ni.


\par }{\Q \VS{9}Ɗa baci aza a kutaɓa u maci wi inabi a̱ ta̱wa̱i wa̱ a̱ nu,

\par }{\QB ashe a tsu buwaka kagimi ba?

\par }{\Q Ɗa baci oboki a̱ ta̱wa̱i nu n kayin,

\par }{\QB ashe i na a cigai i ɗaɗa a tsu ɗika ba?


\par }{\Q \VS{10}Ama m palukpa ta̱ Isuwa,

\par }{\QB m palukpa ta̱ ubuta̱ u kusheɗeku u ni,

\par }{\QB Ali uteku tsu na wa kufuɗa ku sokongu ka̱cika̱ni ba.

\par }{\Q una ta̱ muku n ni koɓolo n aza a̱ ni n itoku i ni,

\par }{\QB babu vuzana u buwai.


\par }{\Q \VS{11}Ka̱sukpa̱i mkpan n muku n ɗa̱, mpa n kula̱na̱ le ta̱ ka̱ta̱ kpo n wuma,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ kpamu agapa a̱ɗa̱ ushuku nu mpa.>>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Adama a na Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<Ɗa baci wokpoi aza a na ugain a takacika atakaci a na mpa ba i o soꞋo a ɗa, avu va i ta̱ a ku ɗa̱skpa̱ wu gbani? I a ku ɗa̱skpa̱ wu gbani ba, avu feu vi ta̱ a ku soꞋo a ɗa.

\VS{13}Adama a na mpa Vuzavaguɗu n kucina ta̱ n ka̱cika̱va̱, n danai, Bozara wita̱ okokpo ili wovon, ili yi izoshi, n ili kushika, ka̱ta̱ likuci i ni ra̱ka̱ yokpo agali kowanai.>>


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Mpa na ta̱ akaka u Vuzavaguɗu,

\par }{\QB a suꞋuku ta̱ kalingata uduniya.

\par }{\Q <<Ɓolongi ka̱cika̱ɗa̱ ka̱ta̱ yu uta̱ tsurala n a̱yi,

\par }{\QB ka̱ta̱ i ɗa̱ngusa̱ vishili n a̱yi.


\par }{\Q \VS{15}Adama a na ɗa na, n ku bonoko wu za kenu a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniya,

\par }{\QB ili i kugoyi a ka̱tsuma̱ ka uma.


\par }{\Q \VS{16}Ugbamukaci u ɗa̱ u ya̱nsa̱ ɗa̱ ta̱,

\par }{\QB koɓolo n a̱ra̱ɗi a̱ɗu a̱ ɗa̱,

\par }{\Q a̱ɗa̱ vuna yi ida̱shi a ungu a tali,

\par }{\QB a̱ɗa̱ vuna i ka̱na̱i gaɗi vu kusan.

\par }{\Q ko an i maꞋin kpaꞋa ku ɗa̱ gaɗi vu kusan an mashangi,

\par }{\QB mpa n ku cipa̱ka̱ wu ta̱ i ɗika,


\par }{\QR mpa ɗa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.

\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}<<Edom wita̱ a̱ o kokpo ili wovon. Ka̱ta̱ yaba dem vu na u walai lo, u pana wovon ali u meɗe una̱ adama kagbanigbani kana wenei.

\VS{18}Derere uteku tsu na a vakangi Sodom n Gomora n likuci i le i na i buwai, tsu na Vuzavaguɗu u danai, babu vuza na u ku da̱sa̱ngu ɗe, babu kpamu vuza na u ku yaꞋan tso omoci ɗe.

\VS{19}La̱na̱, uteku tsu na Kawu u tsu uta̱ a̱ kutsun ku Urdu adama a na u uwa ushiga wa nlala, nannai ɗa n kuzuwa le a suma yi. Ka̱ta̱ yeve n zuwa yaba dem na n zagbai. Adama a na yayi ɗa wi lo tsu va̱? Yayi ɗa u ku ɗeke mu? Maguɓi me e ne ma maku shamgba e kelime ka̱ va̱?

\VS{20}Adama a nannai panai ofoɓuso a na Vuzavaguɗu u yaꞋin adama Edom koɓolo ni na n sheshei kuyaꞋan n kumaci ka aza Teman. mayun ali n muku n wawaꞋa mita̱ a ku laza na̱ le. Ka̱ta̱ ubuta̱ u kalina u le wokpo ubuta̱ u wovon.

\VS{21}Ka̱ta̱ a ilama yi uyikpi u le iɗika i gba̱ɗa̱, ka̱ta̱ a pana a̱la̱ka̱tsu a̱ ma̱shi me le a mala mashili.

\VS{22}La̱na̱, vuza yoku wita̱ a̱ ku imkpa n kafura, ka̱ta̱ u gaɗukpa gaɗi an mashangi ka̱ta̱ u ba̱ra̱kpa̱ evelyu a̱ ni adama a Bozara. Ama a̱ɗu osoji a Edom a kanna ka nanlo i ta̱ okokpo an a̱ɗu a vuka va a̱ ga̱nda̱ a limata.>>


\par }{\SH Afada adama aza Dimaska
\par }
{\PP \VS{23}Adama Dimaska tan kpamu.

\par }{\BB \par }
{\Q <<Hamatu koɓolo n Apadu a̱ rikpa̱ ta̱,

\par }{\QB adama ana a pana ta̱ ukuna u gbanigbani,

\par }{\Q ɗa e derikpei adama o wovon,

\par }{\QB A takacikai an kuɗolu kuna ku tsu paɗa bini ba.


\par }{\Q \VS{24}Ɗa Dimaska wokpoi babu utsura, ɗa u kpatalai adama a na u suma,

\par }{\QB ɗa wovon u ka̱na̱i ni,

\par }{\Q atakaci a̱ una̱mgbi u ka̱tsuma̱ a̱ ka̱na̱i ta̱,

\par }{\QB an vuka va a̱ ga̱nda̱ a limata.


\par }{\Q \VS{25}Nini ɗa̱i a ɗa̱skpa̱i likuci yu uyeve,

\par }{\QB likuci i ma̱za̱nga̱ i va̱?


\par }{\Q \VS{26}Adama a nannai a̱ɗa̱nga̱ni a̱ ni i ta̱ a kuyikpa̱ e keteshe ka likuci,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu una osoji a̱ ni ra̱ka̱ a kanna ka nanlo,

\par }{\QB mpa Vuzavaguɗu vu Uba̱nga̱ri.


\par }{\Q \VS{27}Mita̱ a kudyaɓa akina an nshilya Dimaska,

\par }{\QB ka̱ta̱ a ɗa o songu ubuta̱ u katsura ka aza Ben-hadadu.>>


\par }{\SH Afada adama Kedaru n Hazo
\par }
{\PP \VS{28}Adama aza Kedaru likuci igbain i Hazo i na Nebbukadnezzaru mogono ma Babila mu unai.

\par }{\BB \par }
{\Q Vuzavaguɗu u dana ta̱

\par }{\Q <<Ɗa̱nga̱i a ku bana Kedaru,

\par }{\QB una uma a̱ ka̱livi.


\par }{\Q \VS{29}Ka̱ta̱ i pura̱ nva̱li n le, n ushiga u le,

\par }{\QB n akashi utsutsu e le koɓolo n ucanuku le ra̱ka̱.

\par }{\Q ka̱ta̱ kpamu a lazaka n arakuma e le,

\par }{\QB ka̱ta̱ uma a̱ ka̱na̱ malapa mu una̱ a kudana atakaci ubuta̱ dem,


\par }{\Q \VS{30}<<A̱ɗa̱ aza Hazo, i i sheɗeku uga̱vi,

\par }{\QB a̱ɗa̱ aza Hazo Vuzavaguɗu u danai

\par }{\Q adama ana Nebukadnezaru, mogono ma Babila,

\par }{\QB mo foɓuso ta̱ kagbanigbani, u sheshei kagbanigbani adama a̱ɗa̱.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Ɗa Vuzavaguɗu u danai ɗa̱nga̱i, adama a na i shilika̱ nu uduniya u na wi ida̱shi ma̱ta̱na̱,

\par }{\QB uduniya u na wi ida̱shi ma̱ta̱na̱,

\par }{\Q aza na likuci i le na a̱tsutsu ko aburakpatsu ba,

\par }{\QB aza a na i ida̱shi an deꞋen le.

\VS{32}Vuzavaguɗu u dana ta̱,

\par }{\Q <<I ta̱ a̱ ku pura̱ arakuma e le,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ pura̱ ushiga wa wi ilikuzuwa i ɗa̱.

\par }{\Q ka̱ta̱ n wacuwa le a ubuta̱ dem,

\par }{\QB e le na a tsu puna iga̱Ꞌin i a̱nji i le,

\par }{\Q ka̱ta̱ n tuka̱ le n atakaci

\par }{\QB a ubuta̱ u na wi u ka̱ra̱i na̱ e le dem.


\par }{\Q \VS{33}Ka̱ta̱ Hazo wo okpo agali a kowanai, ubuta̱ u kuyongo wa nyama,

\par }{\QB ka̱kiza̱ ka babu uteku

\par }{\Q babu vuza na wa ku da̱sa̱ngu ɗe,

\par }{\QB babu kpamu komoci kana ka ku yaꞋan limoci ɗe.>>


\par }{\SH Afada adama aza Elim
\par }
{\PP \VS{34}Kadanshi ka Vuzavaguɗu kana ka̱ ta̱wa̱i u Irimiya keniki, adama a Elim, a ugiti u tsugono Zedekiya mogono ma aza Yahuda.


\par }{\PP \VS{35}Vuzavaguɗu ma laꞋi mi ili u danai ta̱. <<La̱na̱, mita̱ ku koɗo utan u Elim, u na wi katsura ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{36}Ka̱ta̱ n tuka̱ Elim wunla̱ u na̱shi wu uɓon u nushi u Ka̱shile. Ka̱ta̱ n wacuwa le o tono u ɗa a ubuta̱ dem. Ka̱ta̱ wokpo babu likuci i na a ku namba vuza Elim punu.

\VS{37}Ka̱ta̱ n zuwa Elim u pana wovon a̱ a̱shi i irala i le n ubuta̱ wa aza na i a̱ ku la̱nsa̱ wuma u le. Ka̱ta̱ n tuka̱ le nu usuɗukpi u wupa u va̱. Vuzavaguɗu ɗa u dansai. Ka̱ta̱ n zuwa a una le n otokobi sapu ayin a na n kotso le ra̱ka̱,

\VS{38}ka̱ta̱ n shikpa̱ tsugono tsu va̱ a Elim, ka̱ta̱ mu una mogono me le ni taji i ni. Vuzavaguɗu ɗa u dansai.


\par }{\PP \VS{39}<<Ama a u koci ka̱ta̱ n bonoko Elim n uciyi u ni. Vuzavaguɗu ɗa u dansai.>>




\par }\Chap{50}{\SH Afada Adama aza Babila
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kadanshi ka na Vuzavaguɗu u dansai adama aza a Babila,

\par }{\QB adama i ɗika ya aza Kalidiya, a una̱ u Irimiya keniki.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}<<Nekei arabali wa aza ana a buwai, dansai kakuna.

\par }{\QB ɗa̱ngusa̱i urotu ka kashi ka̱ta̱ i dansa,

\par }{\QB ka̱ta̱ i sokongu ka ba, ama i dana.

\par }{\Q <A ɗika ta̱ Babila,

\par }{\QB e neke ta̱ Belu wono,

\par }{\QB Merodach u shama ta̱.

\par }{\Q a̱ma̱li a̱ ni a yaꞋan ta̱ wono

\par }{\QB a̱ma̱li a̱ ni a shama ta̱.>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{3}<<Adama a na a ka̱tsa̱ma̱ ka uɓon ugaɗi uduniya u yoku u ɗa̱nga̱ ta̱ tsurala n a̱yi, i na ya ku bonoko iɗika i ni agali, tsu na wa kokpo babu vuza na wa̱ ku da̱sa̱ngu punu i ɗa, adama a na manama n vuma dem i ta̱ a kusuma.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{4}<<Vuzavaguɗu u dana ta̱, ka̱ta̱ ayin a nanlo, aza Isaraila n aza Yahuda oɓolongu ubuta̱ ute a̱ ma̱shi a̱ kula̱nsa̱ Vuzavaguɗu Ka̱shile ke le.


\par }{\Q \VS{5}Ka̱ta̱ ece uye u kubana Sihiyona, ka̱ta̱ o tono uɗa, ka̱ta̱ a dana, <Ta̱wa̱i tsu ɓolongi ka̱ci ka̱ tsu u Vuzavaguɗu, ka̱ta̱ tsu yaꞋan uzuwakpani n Vuzavaguɗu, u na a kucinukpa ba.>


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{6}<<Uma a̱ va̱ okpo ta̱ a na nkyon n na m puwa̱nka̱i. Aza a na nguɓi n le m puwa̱nka̱i, aza na nguɓi m puwa̱nka̱i an nsansa. Aza na i a kubana n kubono a kusan. Aza a na a cinukpai nu ushiga u le.

\VS{7}Ka̱ta̱ vuza na baci de dem u cinai le wu una le, ɗa irala i le i danai, <A̱ tsu, ci nu u nushi ba, adama a na a nusaka ta̱ Vuzavaguɗu vu le, vuza singai, Vuzavaguɗu vu na ikaya i le i keɗei a̱pa̱.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}<<Sumai yuta̱ i ka̱sukpa̱ Babila, ka̱ta̱ kpamu yuta̱ i ɗa̱skpa̱ iɗika ya aza Kalidiya, ka̱ta̱ yokpo an nga̱ji n na mi o ku rono ushiga kelime.

\VS{9}Adama a na mita̱ a ku ɗa̱ngusa̱ likuci i gbagbaꞋin ya aza kasana adama a na a bana a̱ shilika̱ n Babila. Ka̱ta̱ a lyaꞋi. Uma a na ayaꞋa e le i tsa ayaꞋa a a fuɗai o kuvon, aza na ayaꞋa e le o tsu bono gbani ba.


\par }{\Q \VS{10}I ta̱ a̱ kupura̱ Kalidiya, ka̱ta̱ ra̱ka̱ le na a̱ pura̱i le va a̱ cuwa̱, mpa Vuzavaguɗu, mpa ɗa n dansai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}<<Ko an wokpoi, i pana ta̱ u yoꞋo ɗa yi a̱ ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB a̱ɗa̱ na i pura̱i uma u ka̱ni u va̱,

\par }{\Q ɗa kpamu yi a̱ ma̱za̱nga̱ an mashan a kajanu,

\par }{\QB a vishili an odoku,


\par }{\Q \VS{12}Adama a nannai a̱na̱kpa̱ a̱ɗa̱ i ta̱ a kuyaꞋan wono ka̱u,

\par }{\QB ka̱ta̱ e neke a̱yi na u matsai ɗa̱ wono.

\par }{\Q adama ana wita̱ o kokpo ka̱ca̱pa̱ a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniya dem.

\par }{\QB kagbata, iɗika yu uɗekpu n kakamba.


\par }{\Q \VS{13}Adama a wupa u Vuzavaguɗu, babu vuza na u kuda̱sa̱ngu a̱ ka̱tsuma̱ ki i ɗa,

\par }{\QB yi ta̱ o kokpo agali,

\par }{\Q ka̱ta̱ yaba dem na u walai lo u namba i na wa kudansa,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu u meɗe una̱ adama a untsu a̱ ni.


\par }{\Q \VS{14}<<Ra̱ka̱ vu ɗa̱ aza a njiki, ɗikai njiki n ɗa̱ i ka̱ra̱Ꞌa̱ Babila,

\par }{\QB a̱ɗa̱ ra̱ka̱, aza ana o tsu rono utan,

\par }{\Q tawa ni, ka̱ta̱ i buwaka ayaꞋa ba,

\par }{\QB adama ana u yaꞋin ka ta̱ Vuzavaguɗu unushi.


\par }{\Q \VS{15}Ka̱ra̱Ꞌi ni n kacaꞋa ka kuvon,

\par }{\QB sapu na u neke utan,

\par }{\Q nshilya n ni yikpa̱ ta̱,

\par }{\QB a vakangu ta̱ asaka a̱ ni.

\par }{\Q adama ana na va katsupu ka Vuzavaguɗu ka.

\par }{\QB tsupai i na u yaꞋin,

\par }{\QB yaꞋankai ni derere uteku tsu na u yaꞋankai ɗa̱.


\par }{\Q \VS{16}Sa̱nka̱i Babila aza vu ca̱Ꞌa̱,

\par }{\QB n aza a tsu ka̱na̱ nkaun a ayin a vukyaꞋa.

\par }{\Q adama o kotokobi ka vuza gbanigbani,

\par }{\QB yaba dem wita̱ o ku bono ubuta̱ u uma a̱ ni,

\par }{\QB yaba dem kpamu wita̱ a kusuma a ku bono a iɗika i ni.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}<<Aza Isaraila i ta̱ an nkyon n na wacuwai, aza na kawu u lokoi. Nu ugiti mogono ma Asuriya maꞋa ma takumai le. Ama a u koci, Nebukadnezaru mogono ma Babila ma mo ɓosoi etele ele.

\VS{18}Adama a nanai Vuzavaguɗu ma laꞋi mi ili, Ka̱shile ki Isaraila u dana ta̱. Mita̱ a kutuka̱ n atakaci u mogono ma Babila n iɗika i ni, uteku tsu na n takacikai mogono ma Asuriya.

\VS{19}Mita̱ o ku bonoko n aza Isaraila a kajanu ku le, ka̱ta̱ a yaꞋan kalina a Kamelu m Bashan, ka̱ta̱ a̱ cuwa̱ a kamba aza Ifiraimu n Giliyadu.

\VS{20}Ka̱ta̱ a ayin a nanlo, a makyan ma nanlo ma, a̱ la̱nsa̱ u nushi a̱ ka̱tsuma̱ ki Isaraila n Yahuza ama ka̱ta̱ a lamba, adama ana mita̱ a kucinukpa ka aza ana a buwai u unushi u le.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Vuzavaguɗu u danai, <<Shilika̱i n uma a Merathaim, n aza Peko.unai ka̱ta̱ i foro le.

\par }{\QB yaꞋin ili i na n danai nu dem. mpa Vuzavaguɗu n danai.


\par }{\Q \VS{22}KacaꞋa ko kuvon ki ta̱ i ɗika ya,

\par }{\QB n kuna ku gbayin.


\par }{\Q \VS{23}Uteku tsuna a iwain uma a duniyan ra̱ka̱,

\par }{\QB uteku tsuna Babila u kunu u gbani, nu unata n uma ana a buwai.


\par }{\Q \VS{24}N zuwaka wu ta̱ atakaci, a̱ ka̱na̱u ta̱ tana, a vu Babila,

\par }{\QB a vu tana vu yeve ba. a̱ ciya̱ ta̱ a̱ ka̱nu wu adama ana vu yaꞋin ta̱ vishili nu mpa.


\par }{\Q \VS{25}Vuzavaguɗu u ɓa̱yuwa̱ ta̱ ubuta̱ wi ili i kuvon i ni,

\par }{\QB u tuka̱ ta̱ n yunatsu i wupa i ni, adama Vuzavaguɗu Ka̱shile malyaꞋi mi ili dem,

\par }{\QB wi ta̱ nu ulinga una wi a kuyaꞋin i ɗika ya.


\par }{\Q \VS{26}Ta̱wa̱i, i shilika̱ n a̱yi a̱ ka̱tsuma̱ ki ili dem.

\par }{\QB ɓa̱yuwa̱i mpon n ni, i picaꞋa sa i ɗa tsu ili i kashina,

\par }{\Q i una i ɗa ra̱ka̱,

\par }{\QB ka̱ta̱ ili i yoku i ni i buwa ba.


\par }{\Q \VS{27}U nai obomburon e le ra̱ka̱, a banka le ubuta̱ u ku kiɗa,

\par }{\QB ka̱ ya vu le adama ana ayin ele o kotso ta̱, ayin a fada ele o kotso ta̱.


\par }{\Q \VS{28}Panai, a suma ta̱ a laꞋa ka a̱ ka̱tsuma̱ ka Babila,

\par }{\QB adama ana a̱ yikpa̱ a Sihiyona, katsupu ka Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu adama kasingai ka̱ ni.


\par }{\Q \VS{29}<<Ɗekei aza njiki, aza ana o tsu rono njiki, a̱ yikpa̱ u Babila.

\par }{\QB maꞋin likuci u ka̱ra̱Ꞌi u le, ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ vuza u laꞋa ka ba.

\par }{\Q i yaꞋin ka le ulinga u le adama ana u goyo ta̱ Vuzavaguɗu,

\par }{\QB vuza ci ɗa vi Isaraila.


\par }{\Q \VS{30}Adama nanai olobo e le i ta̱ a̱ kuyikpa̱ a uye.

\par }{\QB i ta̱ a kuna osoji a̱ ni ra̱ka̱ a kanna ka nanlo mpa Vuzavaguɗu n danai.


\par }{\Q \VS{31}<<Ɗan na, mita̱ a tsurala n avu, avu Babila, vuza vu ugbami u kaci.

\par }{\QB adama ana kanna kana mi a takacika wu, ka̱ yawa ta, mpa Vuzavaguɗu malaꞋi mi ili dem n danai.


\par }{\Q \VS{32}Vuza vu ugbami u kaci wita̱ a̱ ku ta̱ɗa̱tsa̱ u yikpa̱,

\par }{\QB babu vuza na kpamu u ku ɗa̱ngusa̱i,

\par }{\Q mita̱ o kusongu likuci i ni n a kina,

\par }{\QB mita̱ kpamu a kuna ili i na yi u ka̱ra̱ i uni ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{33}<<Mpa Vuzavaguɗu malaꞋi mi ili dem n danai, a tsugba ta̱ uma Isaraila na a Yahuda,

\par }{\QB a zana a̱ ka̱na̱i dem ele agbashi a̱ ka̱na̱i le n utsura. a iwain ku ka̱sukpa̱ le.


\par }{\Q \VS{34}Vuza kisa vi le vuza vu utsura ɗa, Vuzavaguɗu malaꞋi mi ili dem ɗa kula kuni.

\par }{\QB mayun wita̱ a ku shamgba ka le adama ana u tuka̱ aduniyan n ma̱ta̱na̱, ama mita̱ a̱ ku tuka̱ aza ida̱shi i Babila vishili.


\par }{\Q \VS{35}Mpa Vuzavaguɗu n danai, kotokobi ki ta̱ lo a Kilidiyawa,

\par }{\QB n aza ida̱shi i Babila, n aza ulinga a̱ ni n aza cicoꞋo a̱ ni.


\par }{\Q \VS{36}Kotokobi ki ta̱ lo wa aza a̱guma̱

\par }{\QB adama ana okpo alau. otokobi i ta̱ lo wa aza utsura a̱ ni, adama ana una le.


\par }{\Q \VS{37}Otokobi i ta̱ lo wa aza ana a tsu kumba odoku,

\par }{\QB n ukuna wo osoji ayin kuyongo n ele, adama ana okpo an a̱ ma̱ci, otokobi i ta̱ lo ubuta̱ wu udukuyan u va̱ ra̱ka̱ adama ana o loko u ɗa.


\par }{\Q \VS{38}Uɗekpu wita̱ a kuzuwa mini ma shamgba,

\par }{\QB adama ana iɗika yita̱ tukpa n a̱ma̱li ana uma i a mali ma a ɗa.


\par }{\Q \VS{39}<<Adama a nannai nnama n kakamba nu n nu, ita̱ a̱ kuda̱sa̱ngu a Babila,

\par }{\QB ta kpamu uma nannai o kudoku kuciya̱ a za ida̱shi a̱ ka̱tsuma̱ ke le ba a tsumani dem.


\par }{\Q \VS{40}Ili i na i yaꞋin n aza Saduma n Gomora

\par }{\QB n likuci i gbagbaꞋin u ka̱ra̱Ꞌi ule, i ɗa kpamu ya yaꞋin n Babila, babu vuma vun vi a̱ kuda̱sa̱ngu punu.


\par }{\Q \VS{41}<<Uma a ɗana a kubana a kasana,

\par }{\QB iɗika i gbagbaꞋin nu ngono, a̱ ku ta̱wa̱ ubuta̱ u dadaꞋin punu aduniyan.


\par }{\Q \VS{42}Ita̱ uremi nu iven nu nsara, aza gbagbaꞋin aza babu asuvu ayali.

\par }{\QB ofoɓuso ele ita̱ an ni izumgbi i kuɗolu, i ta̱ u foɓuso adama ku yaꞋin kuvon n avu, avu Babila.


\par }{\Q \VS{43}Mogono ma Babila u panai arabali e le,

\par }{\QB Ekiye a̱ ni, a̱ yikpa̱i gbani. a wuya n atakaci a̱ ka̱na̱i ta̱, an vuka vu limata.


\par }{\Q \VS{44}<<Mpa Vuzavaguɗu mita̱ lo a̱ ku ta̱wa̱ an kawu vuna vi a̱ kuta̱ a kangu ka maɗanga ma Urdu a ku bana a maguɓi.

\par }{\QB gogolo, mita̱ a ku zuwa a suma wa ni. ayin a nanlo ka̱ta̱ n zagba kayi vuzana n zagbai, yayi wi uteku tsuva̱? Yayi u ku banka mu a kara? Vuzagbayin ne ɗai u kuyaꞋin vishili nu mpa?


\par }{\Q \VS{45}Adama a nannai panai ili i na Ka̱shile ke sheshei ku yaꞋin n aza Babila,

\par }{\QB nu usheshi u na u yaꞋin vishili n iɗika i Kilidiyawa. mayun mita̱ a ku wala n aza wawaꞋa e le ushiga wita̱ o kokpo a gali.


\par }{\Q \VS{46}Aduniyan i ta̱ a̱ kugba̱ɗa̱ makyan mana u panai a lyaꞋi Babila n kuvon.

\par }{\QB i ta̱ a kupana ma̱shi ma̱ni a̱ ka̱tsuma̱ ki iɗika i na i buwai.




\par }\Chap{51}{\PP \VerseOne{1}I na Vuzavaguɗu u danai i ɗana.

\par }{\Q <<La̱na̱, n ku ɗa̱ngusa̱ ta̱ ka̱ a̱ɗu ka vuza munuka

\par }{\QB a dama aza Babila koɓolo n aza Kaldiya,


\par }{\Q \VS{2}ka̱ta̱ n suꞋuku Babila aza na a ku yelekpe yi,

\par }{\QB ka̱ta̱ e yelekpe yi,

\par }{\Q ka̱ta̱ o bonoko iɗika i ni lekeɗi,

\par }{\QB ayin a na baci a kanji ni a kambu dem

\par }{\QB a kanna ka atakaci.


\par }{\Q \VS{3}Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ katain ko rono utan u ni ba,

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu i ka̱sukpa̱i uka a minya o kuvon a̱ ni ba.

\par }{\Q ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ olobo e le n wuma ba,

\par }{\QB unai osoji e le ra̱ku ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{4}I ta̱ a kuyikpa̱ ukpa̱ a iɗika i Kaldiya,

\par }{\QB ka̱ta̱ a yaꞋan ka muna uye wuya wuya.


\par }{\Q \VS{5}A dama na Vuzavaguɗu Ka̱shile ko ovonshi

\par }{\QB u ka̱sukpa̱ Isaraila n Yahuda ba,

\par }{\Q ama iɗika ya aza Kaldiya i shana ta̱ n nushi

\par }{\QB adama aza a ciɗa a Isaraila.


\par }{\Q \VS{6}<<Sumai, i ka̱sukpa̱ Babila,

\par }{\QB ka̱sukpa̱ yaba dem wiꞋisa wuma u ni.

\par }{\Q Ka̱ta̱ una ɗa̱ adama unushi u ni ba,

\par }{\QB adama na gogo na ayin a na Vuzavaguɗu kuyaꞋin katsupu,

\par }{\QB u kutsupai ta̱ derere vi na u yaꞋin.


\par }{\Q \VS{7}Babila wokpo ta̱ mokoko ma kazanariya ekiye a Vuzavaguɗu,

\par }{\QB ɗa u zuwai uduniya ra̱ka̱ osoꞋi.

\par }{\Q ɗa uduniya osoꞋi ma̱ra̱ ma̱ ni

\par }{\QB ɗa a jarai.


\par }{\Q \VS{8}Gogolo ɗa Babila u yikpa̱i ɗa u ɓosoi,

\par }{\QB Shika̱i a dama a̱ ni.

\par }{\Q La̱nsa̱ka̱i ni a̱guma̱ a dama an mɓa̱la̱ ni,

\par }{\QB ugan ba wa, wo potso.


\par }{\Q \VS{9}Ci neke ta̱ Babila a̱guma̱,

\par }{\QB ama u potso ba.

\par }{\Q Tsu ka̱sukpa̱i ni, tsu ka̱na̱ uye,

\par }{\QB yaba dem u bono iɗika i ni,

\par }{\Q a dama na afada a̱ ni a yawa ta̱ gaɗi Ka̱shile,

\par }{\QB u gaɗukpa ta̱ ali u laza eleshu.


\par }{\Q \VS{10}<< <Gogo na Vuzavaguɗu sumba̱ tsu ta̱,

\par }{\QB ta̱wa̱i tsu dana Sihiyona

\par }{\QB i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ tsu ka yaꞋin.


\par }{\Q \VS{11}<<Gboroi ayaꞋa a̱ɗa̱,

\par }{\QB ɗika yi nra̱ga̱ n ɗa̱.

\par }{\MM Vuzavaguɗu ɗa̱ngusa̱ ta̱ a̱ɗu an ngono ma aza a Midiya, a dama kusheshe ku ni kuna wuꞋuna Babila, adama na nanlo ɗa katsupu ka Vuzavaguɗu, katsupu adama a Isa̱ a̱ ni.


\par }{\Q \VS{12}<<Ɗa̱ngusa̱i kakashi a dama na i fa̱da̱ mashilya ma Babila.

\par }{\QB Dansukai aza a kindi,

\par }{\Q zuwai le a shamgba ubuta̱ u le,

\par }{\QB foɓusoi aza a kavaꞋawan,

\par }{\Q Adama na Vuzavaguɗu wi ta̱ a ku yaꞋin ulinga u ni,

\par }{\QB u na u dansai a dama aza Babila.


\par }{\Q \VS{13}OꞋo a vu a na vi ida̱shi a ubuta̱ u mini ma a̱bunda̱i,

\par }{\QB a vu na vi n udukuyan wa a̱bunda̱i,

\par }{\Q uteku nu yawa ta̱,

\par }{\QB ayin a yawa ta̱ a na a ku kotso n avu.


\par }{\Q \VS{14}Vuzavaguɗu Malyaimili u kucina ta̱ n ka̱cika̱ni.

\par }{\QB mayun ɗa n shatangu Babila n uma, an ka̱kuma̱ ka akyun,

\par }{\QB ka̱ta̱ a cana vishipa vu lyai a dama a̱ɗa̱.


\par }{\Q \VS{15}<<A̱yi ɗa vuza na u yaꞋin iɗika n utsura u ni,

\par }{\QB ɗa u yaꞋin aduniyan n ugboji u ni,

\par }{\QB ɗa u ba̱rukpa̱i gaɗi n kuyeve ku ni.


\par }{\Q \VS{16}Ɗa baci u lapai kakpanga, ka̱ta̱ mini mana mi gaɗi ma giruwa̱,

\par }{\QB u tsu zuwa ta̱ eleshu a u koci wu uduniya,

\par }{\Q u tsu suꞋuku ta̱ ulaɗi koɓolo m mini

\par }{\QB ka̱ta̱ wutuka̱ n wunla̱ a ka̱tsa̱ma̱ ki uwa i ni.


\par }{\Q \VS{17}<<Uma ra̱ka̱ alau a ɗa, kpamu e yeve ili ba,

\par }{\QB kayimi ka ka̱ma̱li kpamu ko tsokpo ta̱ n wono adama a̱ ka̱ma̱li ka na u yuma yi.

\par }{\Q adama na ka̱ma̱li kana u yaꞋin va, ukuna wa a uwa u ɗa,

\par }{\QB a ɗa i n wuma ba.


\par }{\Q \VS{18}I li gbani-gbani i ɗa, ili modoruko i ɗa koci,

\par }{\QB ayin a kukiɗa ka afada a yawa baci i ta̱ a ku kuwa̱.


\par }{\Q \VS{19}Ama a̱yi Ka̱shile kana a̱ tsu aza Isaraila ci o ku tono ki tsu na mpa ba,

\par }{\QB adama na a̱yi ɗa vuza na u yaꞋin i li ra̱ka̱,

\par }{\Q koɓolo n kumaci ka a gadu ku ni,

\par }{\QB Vuzavaguɗu Malyaimili ɗa kula ku ni.


\par }{\Q \VS{20}<<A vu ɗa ucanuku kuvon u va̱,

\par }{\QB ucanuku vishili u va̱

\par }{\Q n avu ɗa n ku una uduniya,

\par }{\QB n navu ɗa n kuna tsugono,


\par }{\Q \VS{21}n avu ɗa mu unai odoku n a kumbi e le,

\par }{\QB n navu ɗa n la̱nga̱sa̱i ekeke odoku na a kumbi e le,


\par }{\Q \VS{22}n navu ɗa mu unai vuka n vali ni,

\par }{\QB n navu ɗa mu unai kolobo m mokoshi,

\par }{\QB n navu ɗa mu unai kolobo n mekere,


\par }{\Q \VS{23}n navu ɗa mu unai maguɓi n nlala n ni,

\par }{\QB n navu ɗa mu unai kacimbi n kanaka ka̱ ni,

\par }{\QB n navu ɗa mu unai ogomuna n aza gba̱ra̱gba̱ra̱ e le.


\par }{\PP \VS{24}Vuzavaguɗu u dana ta̱, <<A̱ a̱shi a ɗa̱ a ɗa n ku tsupa ka Babila koɓolo n aza na i punu ida̱shi a Babila ra̱ka̱ a dama a ka gbani-gbani kana a yaꞋin a Sihiyona.>>


\par }{\Q \VS{25}<<Mpa mita̱ a tsurala n a̱vu, a vu katali ka munuka.

\par }{\QB a vu na vu unai uduniya ra̱ka̱,>>

\par }{\Q n ku ɗa̱ngusa̱ ta̱ kukiye ku va̱ ka̱ta̱ n lapa wu,

\par }{\QB ka̱ta̱ n tecengu wu vu gida̱la̱ i ɗika,

\par }{\QB ka̱ta̱ m bonoko wu vu za vu ukuli a kusan.


\par }{\Q \VS{26}Babu vuza na u kuɗika katali ka̱ nu yaꞋin ka ku maꞋa,

\par }{\QB babu katali ka̱ nu kete kana a ku gita̱ ka̱ ku maꞋa,

\par }{\QB adama na vi ta̱ o kokpo a gali a kubana uteku,>>


\par }{\Q \VS{27}<<Ɗa̱ngushi kakashi ka urotu a iɗika ya.

\par }{\QB u lika̱i ishiyaun a̱ ka̱tsuma̱ ku uduniya.

\par }{\Q Foɓusoi uduniya adama kuvon n a̱yi,

\par }{\QB ɗekei tsugono tsu na mpa adama a̱ ni.

\par }{\QB tsugono tsu Arara, n tsu Mini koɓolo n tsu Ashkenaz,

\par }{\Q Zagbai kajagaba adama a̱ ni,

\par }{\QB tuka̱i n odoku n a̱bunda̱i tsa ka̱kpa̱n ka akyun.


\par }{\Q \VS{28}Foɓusoi uduniya adama kuvon n a̱yi,

\par }{\QB ngono maza Medes,

\par }{\Q koɓolo n ana Gomuna n aza gba̱ra̱gba̱ra̱ a̱ ni ra̱ka̱,

\par }{\QB n likuci i na i a kulyaꞋa tsugono ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{29}Uduniya u giruwa̱i ɗa i jeꞋe ikyamba,

\par }{\QB adama na Vuzavaguɗu shatangu ta̱ kusheshe ku ni adama Babila

\par }{\Q adama a na u la̱nga̱sa̱ Babila

\par }{\QB tsu na babu vuza na u ku da̱sa̱ngu ɗe.


\par }{\Q \VS{30}Ovonshi a Babila a ka̱sukpa̱ ta̱ kuvon,

\par }{\QB a shamgba ta̱ a̱pa̱m e le.

\par }{\Q Utsura u le u kotso ta̱,

\par }{\QB ɗa okpoi uteku tsa a̱ma̱ci,

\par }{\Q o songu ta̱ ubuta̱ wi ida̱shi u le n akina,

\par }{\QB o koɗo ta̱ aburakpatsu a utsutsu a̱ ni.


\par }{\Q \VS{31}Kusuma o kutono aza a ilaɗi,

\par }{\QB ka̱suki o kutono ka̱suki,

\par }{\Q a dama na a bana a dana mogono ma Babila

\par }{\QB an e remei likuci i ni,


\par }{\Q \VS{32}a kpada ta̱ kapasa ka malaꞋa,

\par }{\QB ɗa a dyaɓai a daɓa akina,

\par }{\QB ɗa osoji e jeꞋi ikyamba.>>


\par }{\Q \VS{33}Adama na Vuzavaguɗu vo ovonshi Ka̱shile ki Isaraila ka dana ta̱.

\par }{\Q Aza Babila i ta̱ an ulanga u kulapa ki lyaꞋa

\par }{\QB u na o foɓusoi ɗe a dama na a yaꞋin kulapu,

\par }{\Q m megeshe kenu

\par }{\QB ɗa ayin a makapa a̱ ni a ku yawa.>>


\par }{\Q \VS{34}<<Nebukanezaru mogono ma Babila muna mu ta̱,

\par }{\QB u jara mu ta̱,

\par }{\Q ɗa u bono ki mu lekeɗi,

\par }{\QB u soɗongi mu an koko,

\par }{\Q ɗa u shatangi ka̱tsuma̱ ka̱ ni m ma̱la̱ki ma̱ va̱,

\par }{\QB ɗa u zuwai mu utuka̱i.


\par }{\Q \VS{35}Ɗa̱skpa̱ ka gbani-gbani kana a yaꞋin kai mu koɓolo n uma a̱ va̱, ko bono u Babila,>>

\par }{\QB Ɗa̱skpa̱ aza na i ida̱shi a Sihiyona a dana.

\par }{\Q <<Ɗa̱skpa̱ mpasa n tsu m bono a kaci ka aza na i ida̱shi a Kaldiya.>>

\par }{\QB Ɗa̱skpa̱ aza Urushelima a dana.


\par }{\Q \VS{36}A dama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱

\par }{\Q La̱na̱, <<Mpa n ku ɓa̱nka̱ ɗa̱ ta̱

\par }{\QB ka̱ta̱ n tsupaka ɗa̱.

\par }{\Q n ku zuwa ta̱ kuɗolu ku le kuɗekpe

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwa a̱shi a̱ mini a̱ ni e ɗekpe,


\par }{\Q \VS{37}Ka̱ta̱ Babila wokpo koɓolo ka keveri,

\par }{\QB ubuta̱ u kalina wa nshe n ka kamba,

\par }{\Q ili i wovon n ili kadanshi,

\par }{\QB ubuta̱ u na uma a kuda̱sa̱ngu ba.


\par }{\Q \VS{38}<<Ka̱ta̱ a̱ ka̱na̱ yura̱ koɓolo an kawu,

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱ shika̱ an muku n kau.


\par }{\Q \VS{39}Ama a ayin a na a ɗa̱nga̱i, ka̱ta̱ n foɓuko le ka̱ɗiva̱

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwa o soꞋo ma̱ra̱ ma maka le, a dama na a pana uyoꞋo,

\par }{\Q ka̱ta̱ a vaku alavu a na a ku kpa̱ɗa̱ ku a̱nga̱,>>


\par }{\Q \VS{40}Ka̱ta̱ n rono le an nkyon n na a kubanka ubuta̱ u kukiɗa,

\par }{\QB an nkyon ko nga̱ji.

\par }{\QB tsa ngiri n nga̱ji.


\par }{\Q \VS{41}<<La̱na̱ bi, tsuna a lyai Babila n kuvon,

\par }{\QB ili ya a̱ra̱ɗi uduniya ra̱ka̱.

\par }{\Q Babila wokpo ta̱ ili wovon

\par }{\QB wu uduniya ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{42}Mala mita̱ a kulya Babila,

\par }{\QB yura̱ ya aɓau a̱ ni i ta̱ a ku pala yi.


\par }{\Q \VS{43}Likuci i ni yita̱ o kokpo a gali,

\par }{\QB iɗika yi uɗekpu n agbata,

\par }{\Q iɗika i na uma a tsu da̱sa̱ngu ba,

\par }{\QB i na uma a tsu wala ba.


\par }{\Q \VS{44}N ku takacika ta̱ Belu ka̱ma̱li ka aza Babila

\par }{\QB ka̱ta̱ n zuwai u shama i na u soɗongi.

\par }{\Q Uduniya wi a kudoku ku shida̱ a kubana ubuta̱ u ni ba.

\par }{\QB Ka̱ta̱ mashilya ma Babila ma yikpa̱.


\par }{\Q \VS{45}<<Sumai yuta̱ punu, a̱ɗa̱ uma a̱ va̱.

\par }{\QB Sumai a dama na yisa wuma u ɗa̱.

\par }{\QB sumai a dama a wupa ugbain u Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{46}Ka̱ta̱ yutuka̱ a̱ɗu ko i pana wovon ba

\par }{\QB ɗa baci i pana a uwa a kadanshi iɗika ya,

\par }{\Q ukuna u kadanshi u ka̱ya̱ ka na mpa kau, u ka̱ya̱ ka nan ɗe kpamu kau,

\par }{\QB ukuna u vishili iɗika

\par }{\QB n ukuna u mogono a vishili n mogono.


\par }{\Q \VS{47}A dama na, mayun kanna ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱

\par }{\QB kana n kutakacika a̱ma̱li aza Babila,

\par }{\Q ka̱ta̱ iɗika i ni ra̱ka̱ yokpo n wono

\par }{\QB ka̱ta̱ a̱kpisa̱ a̱ ni ra̱ka̱ okpo furali a iɗika i ni.


\par }{\Q \VS{48}Ka̱ta̱ uduniya ra̱ka̱ n alingata a gaɗi a yaꞋin ma̱za̱nga̱,

\par }{\QB adama aza uɓon u gaɗi a na a kuta̱wa̱ una Babila.


\par }{\Q \VS{49}Babila wi ta̱ a ku yikpa̱ adama aza Isaraila a na unai,

\par }{\QB derere tsu na Babila u yikpa̱i adama uma uduniya a na wunai ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{50}<<A̱ ɗa̱ i laꞋakai,

\par }{\QB sumai, ka̱ta̱ i shamgba ba.

\par }{\Q ama, i ciɓa n Vuzavaguɗu ko a yi dangi,

\par }{\QB kpamu ka̱ta̱ i ciɓa n Urushelima a a̱ɗa̱u a̱ɗa̱.


\par }{\Q \VS{51}A̱ tsu tsokpo ta̱ aza wono, adama na uma i ta̱ a kushika tsu,

\par }{\QB wono u pala ta̱ a̱shi a̱ tsu,

\par }{\Q adama na omoci

\par }{\QB a uwa ta̱ a ubuta̱ u ciɗa u kpaꞋa ku Vuzavaguɗu.


\par }{\Q \VS{52}<<Adama nannai, Vuzavaguɗu u dana ta̱, kanna kita̱ lo a kuta̱wa̱,

\par }{\QB kana n ku ki ɗika a̱ma̱li a̱ ni a fada,

\par }{\Q n ubuta̱ ra̱ka̱ a ka̱tsuma̱ ki iɗika

\par }{\QB ka̱ta̱ aza a muna a inka.


\par }{\Q \VS{53}Ko ɗa Babila u gaɗukpa gaɗi a Ka̱shile,

\par }{\QB ɗa umaꞋin mashilya mu utsura ɗe,

\par }{\Q dem n nannai, n kusuꞋuku le ta̱ n vuza munuka,

\par }{\QB mpa Vuzavaguɗu mpa ɗa n dansai.


\par }{\Q \VS{54}<<M panai, ma̱shi a kuta̱ a iɗika i Babila.

\par }{\QB kacaꞋa ka munuka ma a̱bunda̱i a iɗika ya aza Kaldiya.


\par }{\Q \VS{55}Adama na Vuzavaguɗu ciga ta̱ wa bonoko Babila wokpo a gali

\par }{\QB ka̱ta̱ kpamu zuwa kelentsu kagbayin ka̱ ni ka shira̱.


\par }{\Q \VS{56}adama na vuza munuka u ta̱wa̱ le ta̱,

\par }{\QB u ta̱wa̱ ta̱ u Babila,

\par }{\Q a̱ pura̱ ta̱ ovonshi a̱ ni,

\par }{\QB o koɗo ta̱ a utan u le miri-miri,

\par }{\Q adama na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka katsupu ka a.

\par }{\QB mayun ɗa u tsupa.


\par }{\Q \VS{57}Ka̱ta̱ n zuwa aza a̱gba̱ra̱-gba̱ra̱ n e yevei a̱ ni o soꞋo ma̱ra̱ malaꞋa le u soꞋi,

\par }{\QB a na ogomuna a̱ ni, n ajagaba a̱ ni koɓolo n ovonshi a̱ ni,

\par }{\Q ka̱ta̱ a vaku alavu a na a kukpa̱ɗa̱ kuɗa̱nga̱,

\par }{\QB tsu na mogono, a̱ yi na kula ku ni ku ɗa Vuzavaguɗu va ovonshi udansai.


\par }{\Q \VS{58}<<Vuzavaguɗu va ovonshi u dana ta̱.

\par }{\Q Mashilya magbayin ma Babila

\par }{\QB i ta̱ a kufa̱da̱ ma a li iɗika,

\par }{\Q ka̱ta̱ a̱tsutsu a̱ ni u gaɗi a

\par }{\QB o songu a ɗa n akina.

\par }{\Q ka̱ta̱ atakaci a uma okpo ukuna u gbani,

\par }{\QB ka̱ta̱ uduniya woꞋotongu ka̱cika̱le le gbani, adama na akina a ɗa a kuleɓece ili na a yaꞋin ra̱ka̱.


\par }{\PP \VS{59}Kadanshi kana keneki Irimiya u nekei Serayiya, kolobo ka Neriya matsukaya ma MaꞋaseya, a ayin a na u tonoi Zedekiya mogono ma a Yahuda a kubana Babila, a ka̱ya̱ ka̱ na̱shi ka tsugono tsu ni. Serayiya va a̱yi ɗa kajagaba ka aza kindi ki uwa i omoci.

\VS{60}Ɗa Irimiya u ɗanai a katagarda atakaci ra̱ka̱ a na a kuciya̱ Babila, wa ta kadanshi ka na mpa ra̱ka̱ kana a ɗanai adama a Babila.

\VS{61}Ɗa Irimiya udanai Serayiya. <<Ayin a na baci vu yawai Babila, vu kece katagarda ka na mpa ka ra̱ka̱,

\VS{62}ka̱ta̱ vu dana,<OꞋo Vuzavaguɗu vu yaꞋin ta̱ kadanshi adama ubuta̱ u na mpa, an va kula̱nga̱sa̱ u ɗa ra̱kura̱ka̱, tsu na ko ili wuma ya ku da̱sa̱ngu punu ba, vuma ko manama, ka̱ta̱ u ɗa wokpo agali ali a kubana uteku.>

\VS{63}Ayin a na baci vu koci ku kece katakarda ka na mpa, vu shiya ka n katali, ka̱ta̱ vu taɗuka e mere ma kuɗolu ku Yufiretus,

\VS{64}ka̱ta̱ vu dana,<Tsu na mpa tsu ɗa Babila u ku liɓa, wi kpamu o kudoku ku ɗenga̱ ba, adama atakaci a na Vuzavaguɗu wi a ku tuka̱i le.> >>

\par }{\PP Ɗa ɗa kadanshi ka Irimiya.




\par }\Chap{52}{\SH Uyikpi u Urusalima
\par }
{\Q \VerseOne{1}Zedekiya wi ta̱ n a̱ya̱ kamanga n kete ana wokpoi mogono, u lyaꞋa ta̱ tsu ɗa a̱ ya̱ kupa n kete kpamu a Urishelima.

\par }{\QB kula ka̱ a̱na̱ku a̱ ni ku ɗa ɗa Hamata mekere ma Irimiya vu Lina


\par }{\Q \VS{2}U yaꞋin ta̱ kpamu i gbanigbani a kelime ka Vuzavaguɗu,

\par }{\QB uteku tsuna Johoyakim u yaꞋin dem.


\par }{\Q \VS{3}Adama a wupa u Vuzavaguɗu u yawa ta̱ tsuna a Urishelima n Juda ɗa wu uta̱ka̱i le pulai e kelime ka̱ni.

\par }{\QB ɗa Zedekiya ugoyi mogono ma Babila


\par }{\Q \VS{4}A kanna ka kupa n wotoi u kupa, a̱ ka̱ya̱ ka̱ kuci u ɓolongi tsugono tsu Zedekiya mogono ma Yahuda ɗa, Nebbukadnezzaru mogono ma Babila, u ta̱wa̱i kuvon u Urishelima koɓolo n osoji a ni. a kambuki i ɗa n kuvon, a maꞋin likuci ya u ka̱ra̱Ꞌi u le.


\par }{\Q \VS{5}A kambuku ta̱ likuci ya n kuvon ali a̱ ya̱ kupa n kete o tsugono tsu Zedekiya.


\par }{\Q \VS{6}A kanna ka kuci n ko wotoi u na̱shi u ka̱ya̱ ka nanlo,

\par }{\QB kambulu ka yimkpa ta̱ ka̱u a̱ likuci ya.

\par }{\QB uma a nambai ili i na a kulyaꞋa.


\par }{\Q \VS{7}Ɗa a̱ ta̱sa̱i likuci ya, osoji a tana ɗa a sumai,

\par }{\QB a̱ uta̱i a suvu a̱ likuci ya n kayin a uye u na wi uɓon wa a kambu e re ɗevu n kashina ko mogono, a ayin ana Kilidiyawa a kambuki likuci ya. osoji a banai ubuta̱ Araba


\par }{\Q \VS{8}Ama osoji a Kilidiyawa a̱ shilika̱ ta̱ n mogono ma Zedekiya, a cinai ni a u Jeriko.

\par }{\QB osoji ra̱ka̱ a vakangi ni.


\par }{\Q \VS{9}Ɗa a̱ ka̱na̱i mogono ma ɗa a bankai ubuta̱ u mogono ma Babila na ɗe a Ribula i ɗika i Hamata,

\par }{\QB ta ɗe mogono ma Babila ma kiɗikai ni afada.


\par }{\Q \VS{10}Mogono ma Babila ma kiɗai muku n Zedekiya a̱ a̱shi a̱ ni,

\par }{\QB ɗa kpamu u kiɗai aza a gbagbaꞋin a Juda a i ɗika i Ribula.


\par }{\Q \VS{11}Ɗa u toɗoi a̱shi a Zedekiya, ɗa kpamu a shiyai ni n ikani, ɗa mogono ma Babila u ɗikai ni u bankai likuci i Babila,

\par }{\QB ɗa a zuwai ni a̱ kunu ku ugbashi ali a kubana kanna ku ukpa̱ ka̱ni. A̱Ꞌisa̱ a̱ kula̱i


\par }{\Q \VS{12}A kanna ka kupa n wotoi u tawun a̱ ka̱ya̱ ka kupa n kuci ko tsugono tsu Nebukanezaru,

\par }{\QB mogono ma Babila, ɗa Nebuzaradan vuzagbayin vu kindi n aza o kutoni o mogono u ta̱wa̱i Urishelima.


\par }{\Q \VS{13}Ɗa u songi kpaꞋa ku Ka̱shile n kpaꞋa ku mogono, n i kpaꞋa i gbagbaꞋin i na yi punu a Urishelima.


\par }{\Q \VS{14}Osoji a Kalidiya ana i koɓolo vuzagbayin vu kindi, a unai likuci i Urushelima ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{15}Ɗa tana Nebuzaradan vuzagbayin vu kindi u pura̱i aza unambi o yoku, n uma o yoku ana a̱ ka̱sukpa̱i a̱ likuci ya, n aza ana a sumai a kubana ubuta̱ u mogono ma Babila,

\par }{\QB n aza yoku aza idengushi, u bankai le ubuta̱ u tsugbashi tsu gbani


\par }{\Q \VS{16}Ama u ka̱sukpa̱ ta̱ aza unambi o yoku a mayun a̱ likuci ya, adama ana a yaꞋin u linga a kashina ki inabi n ashina ana a buwai.


\par }{\Q \VS{17}Ka̱gita̱tsu ka̱ viyum kana ki a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu, n kashamkpatsu ka̱ viyum kana ki a kpaꞋa ku Vuzavaguɗu, ra̱ka̱ ko ɓosoi mirimiri, ɗa a ɗikai iyim ya ra̱ka̱ a kubanka u Babila.


\par }{\Q \VS{18}Ɗa a̱ pura̱i mgbodo n viyum, n kula, n hantsuka, n daruna, n a kpanu o ku songu ku ili i ma̱gula̱ni, n viyum vishili vu singai vuna a ci yaꞋin ka ulinga adama ka̱ɗiva̱ ka̱ a̱ isa̱.


\par }{\Q \VS{19}Ɗa kpamu a̱ pura̱i a kpanu a wawaꞋa o ku soꞋo, n ka kpanu ka akina, n ka kpanu, nu mgbodo, ma alyuka n ebelyu o kusongu ili i ma̱gula̱ni, n a kpanu e kuneke alyuka o kusoꞋo. ili i na yi i kazanariya na azurufa dem, vuzagbayin vu kindi ɗa u pura̱i.


\par }{\Q \VS{20}Viyum vuna mogono ma Sulemanu ma yaꞋin kai ili i nanlo n vu ɗa, a̱gita̱tsu e re, n mogbodo ku ugaɗi, n obomburon kupa n e re ana a̱ ku ɓa̱nka̱i wi ta̱ n a̱miki ka̱u.

\VS{21}Ugaɗi wa̱ a̱gita̱tsu dem ubapi kupa n kunla̱i ɗa, u ka̱ra̱ i u ni kpamu kupa n ure ugbami u ni udashi ku na̱shi.dem vi le i ta̱ n kpenle punu asuvu.


\par }{\Q \VS{22}A gaɗi vu kashamkpatsu dem, a yaꞋankai ta̱ kobisho ka viyum vu shili, uɗa̱ngi u ni udashi u tawun. A gaɗi vu kobisho dem kakashi ki ta̱ ɗe n ululu wu umaci u ruman wi iyum i shili uka̱ra̱Ꞌi n kobisho ka. Kashamkpatsu ke ire ka feu wi nannai n ululu a umaci u ruman.

\VS{23}Iyoci i ruman amanga a̱ na̱shi n kupa ni i ta̱li, i na e kene a̱ ka̱ga̱Ꞌin ka, iyoci i ruman dem i na yi u ka̱ra̱Ꞌi amanga a tawun.

\VS{24}Vuzagbayin vu kindi va kpamu u ɗika ta̱ Seraiya ganu vu gbayin, n Zafaniya vuna wi o kutono ganu vu gbayin, n uma a tatsu aza a kinda utsutsu wa̱ a̱ isa̱, u walai n ele.


\par }{\Q \VS{25}A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ likuci ka kpamu u ɗikai vuzagbayin vo osoji, n uma e cindere aza odoki o mogono, n kaɗani ka katagarda ka vuzagbayin vo osoji vuzana u tsu ɓolongu osoji a̱ likuci, aza na a cinai le a̱ likuci ya, u walai n ele.


\par }{\Q \VS{26}Nebuzaradan vuzagbayin vu kindi u bankai n uma a nanlo ubuta̱ u mogono ma Babila a Ribula.


\par }{\Q \VS{27}Ɗa mogono ma Babila ma fabai le ali wunai le a̱ likuci i Ribula a iɗika i Hamata. ɗa a ɗikai aza Yahuza a bankai ugbashi pulai vu likuci i ni,


\par }{\Q \VS{28}Na lo ɗa ka̱ bunda̱i ka uma kana Nebukadnezaru u bankai u gbashi. a̱ ka̱ya̱ ke cindere ko tsugono tsu ni, u bankai n aza a yahuda a̱kpa̱ a tatsu n kamanga n a tatsu.


\par }{\Q \VS{29}A̱ ka̱ya̱ ka kupa n kunla̱i ko tsugono tsu ni, u banai n aza a Yahuza u Urishelima amanga a tawun kunla̱i n kaman kupa n ejere.


\par }{\Q \VS{30}A̱ ka̱ya̱ ka kamanga n ka tatsu ko tsugono tsuni kpamu, Nebuzaradan vuzagbayin vu kindi u lazai n aza a Yahuda uma amanga a tawun e cindere n amanga e re n a tawun. uɓolongi u le ra̱ka̱ u ɗa ɗa uma a̱kpa̱ a̱ na̱shi n amanga a tawun a̱ ta̱li an e nekei mogono ma Yekoniya tsugbayin a Babila.


\par }{\Q \VS{31}A̱ ka̱ya̱ kana Ewil-merodak wo okpoi mogono ma Babila, ɗa u yaꞋin kai Yekoniya mogono Yahuda kasingai. wu uta̱ka̱i ni ubuta̱ wu ugbashi. ili ya i yaꞋin ta̱ a kanna ka kamanga n ka tawun n wotoi kupa nu ure a̱ ka̱ya̱ ka kaman kupa n cindere ana a bankai Yekoniya ugbashi.


\par }{\Q \VS{32}Ɗa u yaꞋin kadanshi n a̱ yi mayin ɗa u nekei ni ili yi ida̱shi gaɗi vi ida̱shi wu ngono n na mi koɓolo n a̱yi a Babila.


\par }{\Q \VS{33}Yekoniya u foɗoi ntogu mu ugbashi, u uɓa̱ni ku lyaꞋa ili i kulyaꞋa tutu a teburu vu mogono, ali kagimi ka ayin a wuma u ni ra̱ka̱.


\par }{\Q \VS{34}A kanna dem a nekei ta̱ a kuneꞋe uteku tsuna mogono ma danai ta a yaꞋin kai ni nannai ali ukpa̱ u ni.

\par }