﻿Ugiti.
24.
Gogo na Ibirahi u kutsa ta̱, a̱ya̱ a̱ ni kpamu a yimkpa ta̱. Ɗa Vuzavaguɗu u zuwakai ni una̱singai a ili i na u yaꞋin dem. 
Ibirahi u danai kagbashi kagbayin ka̱ ni vuza na u laꞋi n kugeshe a kpaꞋa ka, vuza na kpamu wi a kindaka yi ili i na wi n i ɗa dem a kpaꞋa. <<Zuwa ekiye a̱ nu e mere ma̱ nkuta̱ n va̱, 
mi ta̱ a kuciga wu vu kucinaka mu n Kula ku Vuzavaguɗu, Ka̱shile ka gaɗi n ki iɗika, va kuzamaka maku ma̱ va̱ vuka punu a uma a KanaꞋana a̱ ubuta̱ u na mi o kuyongo na ba. 
Ama vu bono ɗe a iɗika i na a matsai mu a umaci u va̱ adama a na vu zamaka maku ma̱ va̱ Ishaku vuka a̱ ka̱tsuma̱ ku umaci u va̱.>> 
Ɗa Kagbashi ka ke ecei, <<Maku ma vuka ma ma iwan baci ta na kuka̱sukpa̱ likuci i ni ɗa u danai u kutono mu ba? N ɗika maku ma̱ nu o kubono a iɗika i na vu uta̱i?>> 
Ɗa Ibirahi wu ushuki, <<Ka̱ta̱ vu bonoko maku ma̱ va̱ ɗe a̱ ubuta̱ u na mu uta̱i ba! 
Vuzavaguɗu Ka̱shile ka na ki gaɗi vuza na wu uta̱ka̱i mu a iɗika yi mmaci n va̱, ɗa kpamu u yaꞋankai mu uzuwakpani u gbayin u kuneke mu ta̱ iɗika i nampa mpa nu ntsukaya n va̱. Wi ta̱ a̱ kusuku kalingata ka̱ ni kelime ka̱ nu kafu vi yawa, adama a na vi ciya̱ka̱ maku ma̱ va̱ vuka ɗe. 
Maku mavuka ma mi baci a kuciga kuta̱wa̱ n avu ba, akucina a̱ va̱ o kutono wu ba, avu de ka̱ta̱ vu bonoko m maku ma̱ va̱ ɗe ba>> 
Ɗa kagbashi ka zuwai ekiye a̱ ni a ɗaka vu nkuta̱ mi Ibirahi ɗa u kucinai n ili i na Ibirahi u danai ni. 
Ɗa kagbashi ka u ɗikai arakuma kupa a vuzagbayin vi ni, ɗa u ɗikai ili i singai i kuneꞋe yi ikebe kakau a u vuzagbayin vi ni. Ɗa u banai a̱ likuci i na Nahoru wi ida̱shi gaɗi vu Mesopotamiya 
Ana u yawai ɗa u zuwai arakuma a dem a̱ kuɗa̱ngi ɗevu n kayinva ka na ki pulai vi likuci. N kulivi ku ɗa ta na, ayin a na a̱ma̱ci a̱ tsu uta̱ a kubana o kuɗolu. 
Ɗa u yaꞋin avasa, <<Vuzavaguɗu Ka̱shile ka vuzagbayin vu va̱ Ibirahi neke mu uye anana, yotsongu vuzagbayin vu va̱ ucigi u na wi a kusaꞋwa kusabaꞋa ba. 
Mpa ɗa na a kashani ɗevu n kayinva ka̱ mini a̱ ubuta̱ u na muku ma̱ a̱ma̱ci n likuci mi a̱ kuta̱ kukenuku mini. 
YaꞋan n fuɗa n dana mekere mo yoku, <Mi ta̱ ufolu u nu neꞋe mu mini mo kusoꞋo,> u dana baci soꞋo, mi ta̱ feu e kuneꞋe arakuma a̱ nu mini o soꞋo wo okpo vuza na vu zagbakai kagbashi ka̱ nu Ishaku, Ili i nampa ya i yaꞋan baci nannai, mi ta̱ e kuyeve vi yotsongu ta̱ vuzagbayin vu va̱ ucigi u na u kusabaꞋa ba.>> 
Kafu u kotso kadanshi, Ɗa Rebeka u yawai m ma̱diki ma̱ mini ma̱ ni ucaniki a kavangatsu ka̱ ni. A̱yi mekere me Betuwe maꞋa, maku ma Milika vuka vu Nahoru Ibirahi vuza ni. 
Maku ma vuka ma mi ta̱ n tsuloboi, ka̱ta̱ ta na u yeve mavali ba. U banai a kayinva ɗa u shatangi ma̱diki ma̱ ni m mini ɗa u bonoi kpamu. 
Ɗa kagbashi ka ka sumai, ɗa ka banai wa̱ ni ka danai, <<N folono wu ta̱, neꞋe mu mini mo kusoꞋo punu a̱ ma̱diki ma̱ nu.>> 
Ɗa mekere ma ma danai, <<SoꞋo vuzagbayin vu va̱,>> ɗa u zuwai ni ma̱diki ma gogoꞋo a kavangatsu ka̱ ni, ɗa u neꞋi ni u soꞋo. 
Ana u kotsoi kuneꞋe yi mini ma ɗa u danai, <<Mi ta̱ o kuronoko arakuma a̱ nu feu ali sai ayin a na o kotsoi kusoꞋo.>> 
Ɗa u yaꞋin moloko u tsuwa̱in mini ma na mi a̱ ma̱diki ma̱ ni punu a̱ ubuta̱ u na nnama n tsu soꞋo, ɗa u sumai u banai a kayinva adama a na u doku mini, ali ɗa u neꞋi arakuma a ra̱ka̱ mini 
Ɗa vuma va u ka̱na̱i kinda mekere ma babu kudansa ili adama a na u yeve ko Vuzavaguɗu u pana ta̱ avasa a̱ ni, ɗa nwalu n ni n yaꞋin mayin ba. 
Ana arakuma a o kotsoi kusoꞋo mini ma ɗa vuma va u ɗikai makawani ma azanariya ma na a̱miki a̱ ni a yawai kagimi ka shekelu, ɗa u ukai ni a̱ vunu ɗa u la̱nsa̱i nshingi n re m gbagbaꞋin ɗa u ukai ni e kukiye. 
Ɗa kabara ka danai, <<N folono wu ta̱ dana mu ko yayi eshevu. Yi ta̱ ɗe n kunu ku na tsa kasa mpa n uma a̱ va̱?>> 
Ɗa mekere ma mu ushuki, <<Esheku a̱ va̱ a ɗa Betuwe maku ma na Milika u matsakai Nahoru.>> 
Ɗa u doku wu ushuki, <<Ci ta̱ ɗe n ijanu n a̱bunda̱i a kpaꞋa ku tsu, ci ta̱ ɗe kpamu n unu a ivaꞋin adama a̱ ɗa̱.>> 
Ɗa vuma va u kuɗa̱ngi ɗa u cikpai Vuzavaguɗu. 
Ɗa u danai, <<Una̱singai wo okpo u Vuzavaguɗu Ka̱shile ka vuzagbayin vu va̱ Ibirahi, vuza na u zuwai ucigi u ni u na u kusabaꞋa ba, a kubana u vuzakpa vu va̱ Ibirahi. N tsu va̱ na, Vuzavaguɗu u tono ta̱ nu mpa a kubanka a kpaꞋa ku vuzagbayin vu va̱ aza a̱ ni babu kadama.>> 
Ɗa maku ma vuka ma ma sumai a kubana a kpaꞋa wa̱ a̱na̱ku, ɗa u danai ni arabali a dem tsu na ili ya i yaꞋin. 
Rebeka wi ta̱ n taku vu na e ci ɗeke Laban, ɗa u sumai a kubana a kayinva ka a̱ ubuta̱ u na kagbashi ki Ibirahi ka ki. 
Ana we enei makawani a̱ vunu ni nshingi o kubolu ku taku, ɗa kpamu u panai kadanshi ka a̱ una̱ u taku vi ni Rebeka <<Ili i na vuma va u danai mu i ɗa na.>> Ɗa u banai u kagbashi ki Ibirahi ka, vuza na wi a kashani a̱ ubuta̱ wa arakuma wa a kayinva, 
ɗa u danai ni, <<Ta̱wa̱i na, avu vuma vu na Vuzavaguɗu u zuwakai una̱singai. Yiɗa̱i i zuwai ɗa vi a kashani pulai? Mi ta̱ punu n kunu ku na n foɓusokoi ɗa̱, n ubuta̱ adama a arakuma a̱ ɗa̱.>> 
Ɗa vuma va u uwai a kpaꞋa ka, ɗa Laban u cipa̱ka̱i n ucanuku wa arakuma wa ɗa u nekei le kalu n ijanu i yoku. U bankai n vuma va m mini u saꞋa ene, koɓolo n uma a na u walakai a̱ kuta̱wa̱. 
Ana a̱ tuka̱i n ilikulyaꞋa, ɗa vuma va u danai, <<Mi a kulyaꞋa ka̱ta̱ ba, sai n dansa ili i na mi a kuciga kudansa.>> Ɗa Laban u danai, <<LyaꞋa kelime n kadanshi.>> 
Ɗa u danai, <<Mpa kagbashi ki Ibirahi kaꞋa. 
Vuzavaguɗu u zuwaka ta̱ vuzakpa vu va̱ una̱singai ka̱u ɗa u bonokoi ni vuza vu uciyi. U nekei ni ushiga wa anaka n wu nlala koɓolo ni nkyon, n azanariya n Azurufa, n agbashi a ali n a̱ma̱ci dem, n arakuma, ni njaki. 
Ɗa Saratu vuka vu vuzakpa vu va̱, u matsakai ni maku n tsukutsa ci ni, ɗa u nekei ni ili i na wi n i ɗa dem. 
Vuzakpa vu va̱ u zuwai mu n yaꞋan uzuwakpani n akucina u danai, <Ka̱ta̱ vu zamaka maku ma̱ va̱ vuka punu a̱ ka̱tsuma̱ ke nkere ka aza a KanaꞋana a̱ ubuta̱ u na mi ida̱shi na ba. 
Ama vu bana a̱ ubuta̱ wu umaci u va̱ n isheku i va̱, ka̱ta̱ vu zamaka maku ma̱ va̱ vuka.> 
<<Ɗa me ecei vuzagbayin vu va̱, <Vuka va vi iwan baci ta na kutono mu a̱ kuta̱wa̱?> 
Ama ɗa u danai mu, <Vuzavaguɗu, a̱yi na mi o kutono ayin tutu mayin, wi ta̱ a̱ kusuku kalingata ka̱ ni ka bana n avu ka̱ta̱ ka zuwa vi ciya̱ ili i na n danai. Adama a na vi ciya̱ka̱ maku ma̱ va̱ vuka a̱ ubuta̱ wu umaci u va̱, n ubuta̱ u kpaꞋa ke esheku a̱ va̱. 
Vi ta̱ a kufuɗa kupece ka̱ci ka̱ nu n akucina a̱ va̱, vu bana baci a̱ ubuta̱ wu umaci u va̱ ɗa a iwain kuneke wu mekere ma, nannai vu buwa m ma̱shinda̱ ba.> 
<<Ana m banai a kayinva ka anana, ɗa n vasai, <Vuzavaguɗu, Ka̱shile ka vuzakpa vu va̱ Ibirahi, adama a̱ Ka̱shile neke mu uye n ciya̱ ili i na n ta̱wa̱i kula̱nsa̱. 
Mpa ɗa na kashani a kayinva. Mekere ma̱ ta̱wa̱ baci kunuku mini, mi ta̱ o kufolono yi u neꞋe mu mini mo kusoꞋo kenu e ma̱diki ma̱ ni. 
Wu ushuku baci ali u danai, <<SoꞋo, mi ta̱ feu e kuneꞋe arakuma a̱ nu,>> YaꞋan wo okpo mekere ma na Vuzavaguɗu u zagbakai maku ma vuzakpa vu va̱.> 
<<Babu n kotso avasa a̱ va̱ punu n ka̱bini, Ɗa Rebeka u ta̱wa̱i n ma̱diki m mini ucaniki a kavangatsu ka̱ ni ɗa u banai a kayinva kunuku mini. Ɗa n danai ni, <Adama a̱ Ka̱shile neꞋe mu mini mo kusoꞋo.> 
<<Ɗa u yaꞋin gogo u cipa̱ka̱i n ma̱diki ma̱ ni a kavangatsu ɗa u danai, <SoꞋo, mi ta̱ feu e kuneꞋe arakuma a̱ nu o soꞋo.> N soꞋi ɗa kpamu u neꞋi arakuma a. 
<<Ɗa me ecei ni, <Yayi tamkpamu eshevu?> <<Ɗa wu ushuki, <Esheku a̱ va̱ a ɗa Betuwe maku ma Nahoru vuza na Milika u matsakai ni.> <<Ɗa n ukai ni makawani a̱ vunu vi ni koɓolo ni nshingi o obolu a̱ ni. 
N kuɗa̱ngi ɗa n cikpai Vuzavaguɗu. N cikpai Vuzavaguɗu, Ka̱shile ka vuzakpa vu va̱ Ibirahi, a̱yi na u tonoi nu mpa derere sai a̱ ubuta̱ wu umaci u vuzakpa vu va̱ adama a na n zamaka yi kejene ko okpo vuka vu maku ma̱ ni. 
Gogo na vi baci a kushatangu kasingai n uneki u ka̱ɗu a kubana u vuzakpa vu va̱, adama a̱ Ka̱shile dana mu, ko vi baci a kuyaꞋan, ko vi a kuyaꞋan ba, ka̱ta̱ n ciya̱ n yeve uye u kutono.>> 
Laban koɓolo n Betuwe a̱ ushuki, <<Ili i nampa ta yu uta̱i a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu, a̱ tsu ci n ili i na tsa kudana ba. 
Rebeka ɗa na lo kelime ka̱ nu, ɗika yi i wala u bana wo okpo vuka vu maku ma vuzakpa vu nu, tsu na Vuzavaguɗu n ka̱ci ka̱ ni u danai.>> 
A ayin a na kagbashi ki Ibirahi ka panai ili i na a danai ɗa u kuɗa̱ngi sai iɗika ɗa u cikpai Vuzavaguɗu. 
Ɗa kagbashi ka uta̱ka̱i n ucanuku wa azanariya n Azurufa koɓolo nu ntogu ɗa u nekei Rebeka, ɗa kpamu u neꞋi a̱na̱ku n taku kuneꞋe ki ikebe ka̱u. 
Ɗa a̱yi n aza a na i a nwalu koɓolo ɗa lyaꞋi ɗa o soꞋi ɗa a asai lo. Ɗa u danai, ayin a na baci a jimgbai n usana, <<Ka̱sukpa̱i mu m bono u vuzakpa vu va̱.>> 
Ama ɗa taku vu Rebeka n a̱na̱ku a Rebeka a danai, <<YaꞋan mekere ma mo doku mo yongo n a̱ tsu ali ayin kupa ka̱ta̱ u yeve u tono ɗa̱.>> 
Ɗa u danai le, <<Ka̱ta̱ i la̱nga̱sa̱ mu ayin o kubono ba a̱ ubuta̱ u vuzavaguɗu vu va̱ ba, a na Ka̱shile ka zuwai nwalu n va̱ n lyaꞋi agaꞋin, ka̱sukpa̱i mu n bono u vuzagbayin vu va̱.>> 
Ɗa a danai, <<YaꞋan ci ɗeke mekere ma ci ece yi n una̱ u ni.>> 
Ɗa e ɗekei Rebeka ɗa e ecei ni, <<Vi ta̱ a kufuɗa vo tono vuma vu nampa va?>> Ɗa wu ushuki, <<Eyeu mi ta̱ o kutono yi.>> 
Ɗaɗa a̱ ushuki Rebeka u tono le n vuka vu na vu woꞋi ni ayin a na a̱yi maku, ele n kagbashi ki Ibirahi n aza na i n a̱yi. 
Ɗa dem vi le a zuwakai Rebeka una̱singai tsu nampa, <<Taku vu tsu yaꞋan vu matsa ali a̱kpa̱n-a̱kpa̱n n a̱bunda̱i, yaꞋan ntsukaya n nu a isa utsutsu kakau wi irala i le.>> 
Ɗa Rebeka n a̱ɓa̱nki a̱ ni a̱ma̱ci ɗa a̱ ɗa̱nga̱i o foɓusoi ɗa a kumbai arakuma a ɗa o tonoi kagbashi ki Ibirahi ka n aza a̱ ni, ɗa kagbashi ka ɗikai Rebeka ɗa a lazai. 
Gogo na Ishaku wu uta̱ ta̱ a Biya-lahi-royi, wi ishi ta̱ ida̱shi a iɗika i Negebu. 
Wu uta̱i pulai adama a na u lapa wunla̱i n kulivi ɗa u ɗengusa̱i a̱shi ɗa we enei arakuma a̱ kuta̱wa̱. 
Ana Rebeka u ɗengusa̱i a̱shi ɗa we enei Ishaku. Ɗa u cipa̱i gaɗi vu karakuma ka na wi ukumbi. 
Ɗa we ecei kagbashi ki Ibirahi, <<Yayi tamkpamu vuma vu nan ɗe, a nwalu adama a na u gasa n a̱ tsu?>> Ɗa kagbashi ka ku ushuki ni, <<Ai vuzakpa vu va̱ ɗa.>> Ɗa u ɗikai ka̱ka̱la̱bi ka̱ ni ɗa u palai ka̱ci ka̱ ni. 
Ɗa kagbashi ka ka danai Ishaku ili i na u yaꞋin ra̱ka̱. 
Ɗa Ishaku u ɗikai Rebeka ɗa u uwakai ni a̱ ka̱pa̱m ka̱ a̱na̱ku a̱ ni Saratu, ɗa wo okpoi vuka vi ni. Ishaku kpamu ɗa u cigai vuka vi ni ka̱u. Ɗa u ciya̱i uremi u ka̱ɗu ana a̱na̱ku a̱ ni a̱ kuwa̱i. 
