\NormalFont\ShortTitle{JUIZE}

{\MT JUIZE

\par }{\MTB Apiakane tõ Ehtopõpyry poko

\par }{\MTC Juízes

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero pape
{\BK{Juize}} ekarõko Izyraeu tõ ehtopõpyry poko Kanaã poremãkatopõpyry poe tuisame Sauu ehtoh pona. Morara ahtao soutatu tõ towõse, toto tuisaryme ehtohme, Izyraeu tõ akorehmatohme epetõkara poremãkatoh poko, zae ehtoh poko toto ehtohme roropa. Toiro apiakaneme Sãsão kynexine (Juize 13—16).

\par }{\IP Ekarõko sero: Ritonõpo omipona Izyraeu tõ ahtao kure ehtoh tokarose Ritonõpo a eya xine. Yrome toeramase toto ahtao Ritonõpo wino typoremãse toh kynexine. Morara ahtao ro eraximãko Ritonõpo kynexine toto pynanohtohme ropa, tyyrypyrykõ rumekary se toehse toto ahtao, eramatohme ropa Ritonõpo a Tosẽkõme.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Imeĩpo toorihse Jozue ahtao
{\IOR{1.1—2.10}}

\par }{\IO Izyraeu tõ apiakananomo
{\IOR{2.11—16.31}}

\par }{\IO Izyraeu tõ ehtopõpyry
{\IOR{17.1—21.25}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Tuisa Atoni-Pezeke poremãkatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Jozue toorihse ahtao, Ritonõpo Imehxo Exikety a tõturupose Izyraeu tomo, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Onokãkõ aropory se hma osemazuhme Kanaã põkõ poremãkapose?


\par }{\PP \VS{2}Ritonõpo a tozuhse toto, ynara tykase:

\par }{\PP — Juta tõ ytõko osemazuhme. Sero nono ekarõko ase eya xine.


\par }{\PP \VS{3}Mame ynara tykase Juta tõ Ximeão tomo a:

\par }{\PP — Ehmaropa oximaro Ritonõpo nekarohpyry yna a apoise, Kanaã põkõ poremãkapose. Imeĩpo ytõko sytatose oximaro Ritonõpo nekarohpyry pona oya xine ononorykõme.

\par }{\PP Moro sã Ximeão tõ toytose

\VS{4}Juta tõ maro topekõkara poremãkapose oximaro. Mame orẽpyra tyripose toto Ritonõpo a, kananeu tõ typoremãkapose eya xine, perizeu tõ roropa. 10 miume orutua kõ totapase eya xine Pezeke po.

\VS{5}Moro po tõseporyse toto Atoni-Pezeke maro, tõsetapase toto imaro. Mame kananeu tõ typoremãkapose eya xine, perizeu tõ maro.

\VS{6}Atoni-Pezeke toepase, yrome tokahmase ynororo eya xine, tapoise eya xine. Mame emary zũ asakoro tuhkohse eya xine, ipupuru zũ tõ maro.

\VS{7}Mame ynara tykase Atoni-Pezeke:

\par }{\PP — 70me tuisa tõ tyripose ya moro samo, emarykõ zũ, ipupuru zũ tõ maro tuhkohpose ya. Joh akoĩpyry tonahse eya xine jotuhtoh zopino. Seromaroro moro sã tyripose ywy Ritonõpo a, ynyrihpyry emetakame.

\par }{\PP Mame Atoni-Pezeke tarose eya xine Jerusarẽ pona, moroto toorihse.


\par }{\SH Jerusarẽ typoremãkase Eperõ maro
\par }
{\PP \VS{8}Mame Juta tõ orutua kõ toytose etonase Jerusarẽ põkõ maro. Jerusarẽ tonahkase eya xine. Pata põkõ totapase eya xine. Pata tyahkase roropa eya xine.

\VS{9}Imeĩpo toytose toto osetapase kananeu tõ maro ypy tõ põkõ maro te, ona tonorẽ põkõ maro ikurenae te, nono amimomã põkõ maro Juta nonory po, enara.

\VS{10}Mame toytose toto etonase kananeu tõ maro Eperõ po, apitoryme esety Kiriate-Arapame kynexine. Sesai tõ typoremãkase eya xine, Aimã maro te, Taumai maro, enara. Anake mũkurume tõ kynexine.


\par }{\SH Tepia poremãkatopõpyry
\par }
{\R (Jozue 15.13-19)

\par }{\PP \VS{11}Morotoino toytose Juta tomo osetapase Tepia põkõ maro. Moro pata esety akorõ Kiriate-Sepea kynexine.

\VS{12}Mame ynara tykase Karepe:

\par }{\PP — Jẽxiry Akasa ekarõko ase orutua a ipytyme ehtohme pata Kiriate-Sepea poremãkaryhtao eya.


\par }{\PP \VS{13}Moro pata typoremãkase Otonieu a, Kenaza mũkuru, Karepe akorony. Naeroro tõxiry Akasa tokarose Karepe a ipytyme ehtohme.

\VS{14}Mame tyniotase Akasa ahtao Otonieu maro: “Nono ekaropoko omy a,” tykase ynororo eya. Akasa toytose Karepe a, mame tyhtose ahtao toky, jumẽtu poe jumy ynara tykase eya:

\par }{\PP — Oty se hma, orymo?


\par }{\PP \VS{15}Ynara tykase nohpo tumy a:

\par }{\PP — Tuna eutary sehxo hano. Nono mekaroase ya, nono tonorẽ exikety. Tuna eutary maro nono ekaroko ya, tykase.

\par }{\PP Naeroro tõxiry a tuna enatyry tõ tokarose Karepe a nono kae exikety maro te, nono kae pyra exikety maro, enara.


\par }{\SH Orẽpyra Juta tõ ehtopõpyry Pẽjamĩ tõ maro
\par }
{\PP \VS{16}Moeze meretamuru pakomotyã, keneu tõ, toytose Juta tõ maro pata Jeriko, airiki panõ esary poe, ona pona Juta tõ nonory pona, pata Arate poe ikurenaka. Moroto kynexine toto amarekita tõ maro.


\par }{\PP \VS{17}Mame Juta tõ toytose Ximeão tõ maro osetapase kananeu tõ, Zepate põkõ maro. Moro pata tonahkase eya xine. Mame pata esety tymyakãmase eya xine Horomame.


\par }{\PP \VS{18}Yrome Kaza anapoipyra tokurehse toto, Axikerõ te, Ekorõ roropa, morohne zomye exikety roropa.

\VS{19}Juta tõ takorehmase Ritonõpo a ypy tõ nonory põkõ poremãkapory poko. Yrome tuna konõto ehpiõkõ onyporemãkasaromepyra toh kynexine tykahuke toh exiryke kurimene risẽ ke.

\VS{20}Moeze nyripohpyry ae ro pata Eperõ tokarose Karepe a. Moro poe Anake mũkuru tõ oseruao taropose eya.

\VS{21}Yrome jepuseu tõ anaropopyra Pẽjamĩ tõ kynexine Jerusarẽ poe. Moroto Jerusarẽ po jepuseu tõ ehse. Moroto ro mã toto seroae ro Pẽjamĩ pakomotyã tõ maro.


\par }{\SH Peteu typoremãkase Joze tomo a
\par }
{\PP \VS{22-23}Mame Eparaĩ tõ toytose Manase tõ maro osetapase Peteu põkõ maro. (Apitoryme pata esety kynexine Ruze.) Takorehmase toto Ritonõpo a. Mame pata pona enenanõ taropose eya xine;

\VS{24}orutua tonese eya xine pata poe tũtãko. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Otãto omõnõko ynanae pata pona? Yna zuruko oetapara yna ehtohme.


\par }{\PP \VS{25}Naeroro omõtoh tonepose eya. Tomõse toto moro aka, mame moro põkõ totapase eya xine. Mokyro orutua rokẽ typynanohse eya xine jekyry tõ maro.

\VS{26}Moromeĩpo toytose ynororo heteu tõ nonory pona imepỹ pata ritohme. Moro pata tosehpase eya Ruzeme. Moro saaro mã esety seroae ro.


\par }{\SH Ahno anaropopyra tokurehse Izyraeu tomo
\par }
{\PP \VS{27}Imeimehnõ pata põkõ anaropopyra Manase tõ tokurehse: Pete-Sã põkomo te, Taanake põkomo te, Toa põkomo te, Ipyreão põkomo te, Mekito põkomo te, morohne zomye exiketõ maro, enara. Moro pata tõ poro kananeu tõ ehse.

\VS{28}Jamihmehxo toehse Izyraeu tõ ahtao, kananeu tõ tyrohmanohpose typoetorykõme eya xine. Yrome toto anaropopyra tokurehse toto.


\par }{\PP \VS{29}Morararo kananeu tõ, Kezea põkõ anaropopyra Eparaĩ tõ kynexine. Morara exiryke kananeu tõ toto maro ehse.


\par }{\PP \VS{30}Kityrõ põkõ Naarou põkõ roropa anaropopyra Zepurõ tõ kynexine. Mokaro maro kananeu tõ toehse. Mame tyrohmanohpose toto eya xine, typoetorykõme tyrise eya xine.


\par }{\PP \VS{31}Imehnõ pata tõ põkõ anaropopyra Asea tõ kynexine: Ako põkomo te, Xitõ põkomo te, Arape põkomo te, Akazipe põkomo te, Heupa põkomo te, Apeka põkomo te, Reope põkomo, enara.

\VS{32}Asea tõ toehse, kananeu tõ maro, mokaro anaropopyra toh tokurehse exiryke.


\par }{\PP \VS{33}Pete-Seme põkõ te, Pete-Anate põkõ roropa anaropopyra Napatari tõ toehse. Kanaã põkõ maro Napatari tõ toehse. Yrome tyrohmanohpose toto eya xine.


\par }{\PP \VS{34}Mame Tã tõ taropose amoreu tomo a ypy tõ pona toto ytotohme. Jakanahmã pona yhtosaromepyra Tã tõ toehse.

\VS{35}Ypy tõ Here po amoreu tõ moroto ro toh kynexine te, Aijarõ po te, Saarapĩ po, enara. Yrome typoetorykõme mokaro tyrise Joze tomo a. Tyrohmanohpose toto eya xine.

\VS{36}Amoreu tõ nonory moroto kynexine, onuhtoh nono esety Mynoto poe, inikahpozakoxi Sera pona.




\par }\Chap{2}{\SH Ritonõpo nenyokyhpyry Pokĩ po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ritonõpo nenyokyhpyry toytose Kiukau poe Pokĩ pona Izyraeu tõ zuruse, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kuapoiatose Ejitu nonory po awahtao xine, kuenepyatose xiaro, sero nono pona, ynekarohpyry pona atamurukomo a. Ynara akene eya xine: “Jũme jomihpyry onytyoromara ase.

\VS{2}Naeroro õmirykõ onetapopyra ehtoko sero nono põkomo a. Inyrihpyrykõ apoto apõme ikararahtoko ipahtohme,” ase oya xine repe. Yrome jomipona pyra mexiatose. Enetoko ke onyrihpyrykomo!

\VS{3}Naeroro seromaroro ourutorỹko ase. Mokaro anaropopyra exĩko ase oesemarykõ wino oytorykohtao. Oepekõkarame exĩko mã toto. Toto neponãmarykõ azahkuru ehtoh poko oritorỹko mã toto.


\par }{\PP \VS{4}Moro poko tõturukehse Ritonõpo nenyokyhpyry ahtao, tyxitapitose Izyraeu tõ emero.

\VS{5}Morara exiryke moroto esety Pokĩme toehse. Moroto tynekarorykõ tyahkase eya xine, Ritonõpo, Tosẽkõ eahmatohme.


\par }{\SH Jozue orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{6}Izyraeu tõ taropose Jozue a, toytose toto orutua kõ emero tynonorykõ poko erohtohme.

\VS{7}Isene ro Jozue ahtao, Ritonõpo, Tosẽkõ omipona Izyraeu tõ kynexine. Mame toorihse Jozue ahtao, Ritonõpo omihpyry omipona ro toh kynexine orihpyra ro Izyraeu tõ tamuximãkõ ahtao, Izyraeu tõ akorehmatopõpyry Ritonõpo a enehpõkomo.


\par }{\PP \VS{8}Jozue, Num mũkuru, Ritonõpo poetory toorihse 110me jeimamyry taropose ahtao eya.

\VS{9}Ekepyry tonẽse inonory po, Timinate-Here po, ypy tõ nonory Eparaĩ po, ypy Kaaxi poe inikahpozakoxi.

\VS{10}Morarame mokaro emero Jozue maro isene exiketõ toorihse, mame ipoenomotyã tuenikehse Ritonõpo poko, Izyraeu tõ akorehmatopõpyry poko roropa eya.


\par }{\SH Ritonõpo rumekatopõpyry Izyraeu tomo a
\par }
{\PP \VS{11}Mame iirypyryme toehse Izyraeu tomo, Ritonõpo Tosẽkõ omipona pyra toehse toto, imehnõ neponãmary toahmase eya xine, kananeu tõ samo.

\VS{12}Ritonõpo tytamurukõ Esẽ eahmary turumekase eya xine, toto enepyhpono Ejitu poe. Imeimehnõ ritõ kõ toahmase eya xine Ritonõpo myakãme. Imehnõ neponãmarykõ eahmaryke eya xine tyekĩtapãse Ritonõpo toto poko ipunaka.

\VS{13}Ritonõpo turumekase eya xine, Paau toahmase, Axitarote maro.

\VS{14}Morara exiryke Izyraeu tõ zehno toehse Ritonõpo. Toto onewomara toehse imõkomorykõ tapoise ahtao, tyyryhmase roropa toto ahtao imehnomo a. Epetõkara a Izyraeu tõ tokarose eya, toto zomye exiketomo a. Naeroro osewomasaromepyra toehse Izyraeu tomo.

\VS{15}Osetapase toytose toto ahtao, takorekehkase toto Ritonõpo a tõmihpyry ae ro eya xine. Naeroro toetuarimase toto.


\par }{\PP \VS{16}Mame tuisa tõ tokarose Ritonõpo a Izyraeu tomo a, orẽpyra exiketomo, juize tomo, toto pynanohtohme iiryhmahpõkõ wino, omato tõ wino roropa.

\VS{17}Yrome mokaro juize tõ omiry onetara toh kynexine. Ritonõpo omihpyry omipona pyra toh kynexine. Imehnõ neponãmary eahmary poko toh kynexine. Jũkõ Ritonõpo omihpyry omipona kynexine toto. Yrome mokaro ipoenõkomo, Ritonõpo omipona pyra toehse toto.

\VS{18}Ituisarykõ tokarose Ritonõpo a eya xine, mokyro takorehmase eya. Mame mokyro tuisa isene ro ahtao typoetory tõ typynanohse Ritonõpo a toto poko pyra epetõkara ehtohme. Izyraeu tõ pyno kynexine toto etuarimaryke imehnõ osanoryme toto exiry eneryke tyya.

\VS{19}Yrome mokyro tuisa toorihse ahtao, toeramase ropa toto tyyrypyrykõ poko toehtohkõme ropa. Tytamurukõ popyra ehtopõpyry motye toehse toto. Imehnõ neponãmary poko toehse toto, eahmatohme Ritonõpo myakãme. Tuaro pyra exiketõ sã toehse toto. Popyra toehtopõpyrykõ onurumekara toehse toto.

\VS{20}Morara exiryke tyekĩtapãse Ritonõpo typoetory tõ Izyraeu tõ poko. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jomihpyry, ynekarohpyry itamurukomo a jomipona toto ehtohme, moro omipona pyra toehse toto. Naeroro jomiry omipona pyra toto exiryke,

\VS{21}sero nono poe, imehnõ anaropopyra ropa ase, Jozue nynomotyamo toorihse tahtao.

\VS{22}Mokaro Izyraeu tõ enẽko ase, jomipona toto ehtoh waro jehtohme, itamurukomo a jomipona ehtopõpyry samo.


\par }{\PP \VS{23}Naeroro imeimehnõ morotõkõ axĩ anaropopyra Ritonõpo kynexine, mokaro onekaropyra Jozue a, yrome tynomose toto eya moroto.




\par }\Chap{3}{\SH Ahno tõ akoĩpyry Kanaã po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame imehnõ ahno tynomose Ritonõpo a moro nono po Izyraeu tõ kuhtohme, osetapara ro exiketõ Kanaã põkõ maro.

\VS{2}Moro sã tyrise Ritonõpo a toto amorepatohme rokẽ osetapary poko, osetapary waro pyra exiketomo, osetapapitopyra ro toexirykõke.

\VS{3}Ynara toh tynomose moro nono po: pirixteu tõ patary 5me exiketõ põkomo te, kananeu tomo te, xitonio tomo te, heweu tomo ypy tõ Ripano põkomo, ypy Paau-Heremõ poe onuhtoh Hamate pona.

\VS{4}Mokaro tõxinamase Izyraeu tõ kuhtohme tõmihpyry, tynyripohpyry Moeze ae omipona toto ehtoh enetohme Ritonõpo a.

\VS{5}Morara exiryke tõsesarise Izyraeu tomo kananeu tõ rãnao te, heteu tõ maro, amoreu tõ maro, perizeu tõ maro, heweu tõ maro, jepuseu tõ maro, enara.

\VS{6}Morarame typytase toto imaro xine; toto neponãmarykõ toahmase roropa eya xine.


\par }{\SH Otonieu
\par }
{\PP \VS{7}Mame Ritonõpo Tosẽkõ poko tuenikehse Izyraeu tõ kynexine. Tyyrypyrykõ poko toehse toto kananeu tõ neponãmarykõ eahmary poko toehse, Paau kuhtopo te, wewe risẽ Asera roropa.

\VS{8}Morara exiryke Izyraeu tõ zehno toehse Ritonõpo. Toto onewomara toehse ynororo tuisa Kuxã-Risataĩ, Mesopotamia esẽ tooehse ahtao Izyraeu poremãkapose. Typoetoryme Izyraeu tõ tyrise eya 8me jeimamyry.

\VS{9}Morarame tõturuse Izyraeu tõ Ritonõpo a takorehmatohkõme, mame orutua tonehpose Ritonõpo a toto akorehmatohme. Mokyro esety kynexine Otonieu, Kenaza mũkuru, Karepe akorõ mũkuru.

\VS{10}Takorehmase Otonieu Ritonõpo Zuzenu a, Izyraeu tuisaryme toehse ynororo. Soutatu tõ tarose eya etonatohme Mesopotamia tuisary maro, orẽpyra tyrise ynororo Ritonõpo a, Mesopotamia tõ typoremãkase, Izyraeu tõ typynanohse eya.

\VS{11}Moromeĩpo isene ro Otonieu kynexine 40me jeimamyry. Morara ahtao Izyraeu tõ epetõkara tehme toh kynexine, osetapara toh kynexine.


\par }{\SH Eute
\par }
{\PP \VS{12}Morarame toorihse Otonieu ahtao tyyrypyrykõ poko toehse ropa Izyraeu tomo Ritonõpo omipona pyra. Morara exiryke orẽpyra Ekorõ, Moape tuisary tyripose Ritonõpo a, Izyraeu tõ motye.

\VS{13}Oximaro Ekorõ toehse amonita tõ maro te, amarekita tõ maro etonatohme Izyraeu tõ maro. Jeriko tapoise eya xine airiki panõ tõ esary.

\VS{14}Typoetoryme Izyraeu tõ tyrise Ekorõ tomo a 18me jeimamyry ae.

\VS{15}Mame tyxitase Izyraeu tõ ahtao Ritonõpo netaryme, imepỹ orutua tonyohse Ritonõpo a toto pynanohtohme ropa. Mokyro kynexine Eute, Jera mũkuru, Pẽjamĩ ekyryme. Poze exiketyme kynexine ynororo. Eya tineru tokarose Izyraeu tamuximãkomo a arotohme, kowenu epehpyryme, Ekorõ, Moape tuisary a.

\VS{16}Mame punião tyrise Eute a, taere exikety asakoro, meio meturume mosa exiry. Moro rato pohsuimano tarose eya tupõ zopino, tapotunuru wino.

\VS{17}Mame toytose ynororo moro kowenu tinerũ arose Ekorõ a, mokyro tupune exiketyme kynexine.

\VS{18}Mame tineru tokarose ahtao eya, tymarõkõ taropose ropa Eute a.

\VS{19}Mame toeramase ropa ynororo, topu tõ risẽ poe, Kiukau pũto, tuisa zuruse, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tuisa, omi nae ase ourutohme tokare pyra exikety.

\par }{\PP Mame moro tae imehnõ tutũtanohpose tuisa a. Tutũtase toto porehme.


\par }{\PP \VS{20}Sokohme tuisa kynexine, tosao, zara po. Ameke pyra toeporehkase Eute, ynara tykase:

\par }{\PP — Omi nae ase Ritonõpo poe ourutohme.

\par }{\PP Towõse tuisa.

\VS{21}Mame tomary ke typozery wino, rato pohsuimano touse tapotunuru winoino Ekorõ tuose zuakuru pokona.

\VS{22}Tomõse moro rato pohsuimano epuru maro etyhpyry pona, ikasery a tapuruse ipunião anoupyra ropa Eute exiryke tuisa wakuru poe. Ipotyry tutũtase ãtykyry ae jaxiry tõ rãnao.

\VS{23}Moromeĩpo omõtoh tapuruse Eute a. Tutũtase ynororo osenuhmatoh ae

\VS{24}toytose ynororo. Mame tuisa poetory tõ tooehse repe. Omõtoh tapuruse exiryke omõpyra toh kynexine. “Otarame wekãko mana,” tõsenetupuhse toh repe.

\VS{25}Toraximase eya xine repe okynano, yrome etapuruhmakara tokurehse ahtao, soroto tapoise eya xine, tapuruhmakase eya xine. Mame moroto tuisa kynexine toorihse, toepukase nono pokoxi.


\par }{\PP \VS{26}Mokaro a eraximaryhtao, toepase Eute. Topu tõ risẽ kuroko toytose ynororo Seira pona.

\VS{27}Morotona toeporehkase ynororo ahtao ypy tõ Eparaĩ pona, rue totose eya kaneru retyry, Izyraeu tõ orutua kõ kohmatohme etonatohme. Tarose toto eya yhtõko ypy tõ poe.

\VS{28}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kuekahmatoko. Kuepetõkara, moapita tõ tokarose Ritonõpo a oya xine.

\par }{\PP Naeroro Eute tokahmase Izyraeu tomo a, Moape tõ esary, tuna Joatão akuohtoh tapoise eya xine. Mame ahno anaropopyra toh kynexine tuna akuohse.

\VS{29}Mame moro osetaparyhtao otarame 10 miume soutatu moapita tõ totapase eya xine jamihme exiketomo, orẽpyra exiketomo. Epasaromepyra toh kynexine.

\VS{30}Moro sã Moape tõ typoremãkase Izyraeu tomo a moro ẽmepyry ae. Moromeĩpo etonara Izyraeu tõ toehse 80me jeimamyry.


\par }{\SH Sãkaa
\par }
{\PP \VS{31}Moromeĩpo tuisame toehse Sãkaa, Anate mũkuru. Pirixteu tõ 600mãkõ totapase eya pui poko erohtoh ke. Moro sã Izyraeu tõ typynanohse eya roropa.




\par }\Chap{4}{\SH Tepora, Parake maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Imeĩpo toorihse Eute ahtao tyyrypyrykõ poko Izyraeu tõ toehse ropa, Ritonõpo Tosẽkõ omipona pyra toehse toto.

\VS{2}Morara exiryke toto onewomara toehse Ritonõpo, Japĩ, Kanaã tuisary tooehse ahtao toto poremãkase. Tuisame Japĩ kynexine pata Hazoa po. Ipoetory tõ soutatu tõ tuisary kynexine Xisera, Harosete-Hakojĩ pono.

\VS{3}900me ikanary tõ kynexine, kurimene risemy. Izyraeu tõ tyrohmanohpose eya 20me jeimamyry, tutuarimapose toto eya yronymyryme. Mame takorehmapose ropa Izyraeu tomo Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{4}Urutõme Ritonõpo poe Tepora kynexine, Rapitote pyty. Apiakaneme roropa kynexine ynororo, Izyraeu tõ akorehmaneme zae ehtoh riry poko.

\VS{5}Airiki panono nae kynexine irãnao Rama poe Peteu pona ypy tõ nonory po, Eparaĩ po. Moro airiki panono myhto typorohse Tepora Izyraeu tõ etatohme. Eya tooehse toto atae pyra toto ahtao apiakapotohme zae ehtoh waro toehtohkõme.

\VS{6}Mokyro a Parake, Apinoão mũkuru tonehpose tyya, pata Ketese po ynororo ahtao, Napatari nonory po. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ mã ynara tyripõko oya: “10 miume orutua kõ imenekako Napatari tõ wino Zepurõ tõ wino roropa, toto arotohme ypy Tapoa pona.

\VS{7}Xisera, tuisa Japĩ soutatu tõ esẽ enehpõko ase tuna Kisõ pona etonatohme amaro xine. Tykanary maro oehnõko mana kurimene risemy soutatu tõ maro. Yrome toto poremãkapõko ase oya xine.”


\par }{\PP \VS{8}Mame ynara tykase Parake Tepora a:

\par }{\PP — Ymaro oytoryhtao rokẽ ytõko ase. Ytopyra awahtao ywy roropa ytopyra ase.


\par }{\PP \VS{9}— Kure, tykase ynororo. — Amaro ytõko ase repe. Yrome orẽpyra exiketyme oeahmara mã toto, ynara exiryke, Xisera ekarõko Ritonõpo mana nohpo a etapatohme.

\par }{\PP Mame Parake maro Tepora toytose Ketese pona.

\VS{10}Moroto Zepurõ tõ orutua kõ tonehpose Parake a, Napatari tõ maro Ketese pona. 10 miumãkõ tõximõse toto imaro toytotohkõme. Tepora roropa toytose imaro.


\par }{\PP \VS{11}Ameke hkopyra Ketese poe Hepea esary kynexine, keneume exikety. Imehnõ keneu tõ winoino tãtapiakase Hepea kynexine. Hopape, Moeze akono pakomotyã keneu tõ kynexine. Moroto tytapyĩ tamose Hepea a wewe konõto, Zaananĩ pũto.


\par }{\PP \VS{12}Morarame Xisera turuse imehnomo a Parake, Apinoão mũkuru onuhtopõpyry poko ypy Tapoa pona.

\VS{13}Naeroro tykanary tõ 900me kurimene risẽ tonehpose eya tysoutatu tõ maro porehme. Taropose toto eya Harosete-Hakojĩ poe tuna Kisõ pona.


\par }{\PP \VS{14}Mame ynara tykase Tepora Parake a:

\par }{\PP — Ytoko seromaroro. Seroae Xisera poremãkapõko Ritonõpo oya xine mana. Amaro xine Ritonõpo mana.

\par }{\PP Morara exiryke tyhtose Parake ypy Tapoa poe 10 miume soutatu tõ maro.

\VS{15}Tõsetapapitose Parake tõ ahtao tysoutatu tõ maro, putupyra Xisera tõ tyripose Ritonõpo a isoutatu tõ maro. Otupĩko toh kynexine Xisera kanary tõ aronanõ maro. Mame tykanary turumekase Xisera a, pupu po toepase ynororo.

\VS{16}Yrome Xisera tõ ikanary tõ maro tokahmase Parake tomo a Harosete-Hakojĩ pona. Xisera tõ tonahkase eya xine porehme.


\par }{\PP \VS{17}Xisera rokẽ toepase Jaeu tapyĩ taka, Hepea pyty, keneume exikety. Toytose ynororo morotona, tosẽ Japĩ, Hazoa esemy, Hepea epeme exiryke.

\VS{18}Tytapyĩ tae tutũtase nohpo, Jaeu, mokyro Xisera maro ẽpatakãmase. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Omõko, tuisa, ytapyĩ taka. Enaromyra exiko.

\par }{\PP Naeroro tomõse ynororo. Nohpo a tonẽse ynororo tãty zopikoxi.


\par }{\PP \VS{19}— Ajohpame sã tuna se hano jokuru; tuna se toehse ywy, tykase Xisera eya.

\par }{\PP Kutehi totapuruhmakase nohpo a pui suhsu ekarotohme eya. Tõse eya ahtao, tyõtose ropa ynororo nohpo a.


\par }{\PP \VS{20}— Moroto rokẽ exiko omõtoh tao, tykase ynororo nohpo a. — Ahno tooehse ahtao, ekaroporyhtao oya: “Ahno nae taro? ‘Arypyra,’ kaxiko,” tykase ynororo nohpo a.


\par }{\PP \VS{21}Totaehse Xisera kynexine ipunaka. Tynyhse ynororo tyrõnaka. Morarame mate tapoise Jaeu a wewe maro, suimano, omatome tomõse ynororo tapyi taka, zupuhpyry po tuose ipanamukuru poro porehme. Mya roropa nono aka toeporehkase wewe suimano. Toorihse ynororo.


\par }{\PP \VS{22}Toeporehkase Parake ahtao, Xisera ekahmaryme, tutũtase Jaeu osẽpatakãmase imaro. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Osehko xiaro. Mokyro enepõko ase oya, onupiry.

\par }{\PP Mame tomõse ynororo imaro tapyi taka. Xisera mokyro nono po toorihse wewe suimã zupuhpyry poko.


\par }{\PP \VS{23}Moro ae ro Izyraeu tõ takorehmase Ritonõpo a, Japĩ poremãkapory poko kananeu tõ tuisary.

\VS{24}Osetapakehpyra toh kynexine Japĩ maro, orẽpyrahxo toehse roropa toto mokyro enatyry pona ro.




\par }\Chap{5}{\SH Tepora eremiatopõpyry Parake maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moro ẽmepyry ae Tepora toremiase Parake maro, Apinoão mũkuru maro. Ynara toremiase toto:


\par }{\Q \VS{2}Ritonõpo eahmatoko,

\par }{\QB Kuesẽkõ Imehxo Exikety!

\par }{\Q Tõximõse Izyraeu tomo etonatohme,

\par }{\Q tãkye rokẽ tõximõse toto.


\par }{\Q \VS{3}Etatoko, tuisa tomo!

\par }{\Q Otato ehtoko kowenatu tomo!

\par }{\Q Rue etõko ase, eremiãko roropa ase,

\par }{\QB Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ eahmaryme.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Ritonõpo Imehxo Exikety ypy Seia poe tutũtase awahtao,

\par }{\QB tooehse awahtao roropa Etõ nonory poe, nono tykytyky tykase.

\par }{\Q Konopo itamurume tooehse kapu ae.


\par }{\Q \VS{5}Ypy tõ tykytyky tykase Ritonõpo ẽpataka,

\par }{\Q tykytyky tykase ypy Xinai roropa,

\par }{\QB Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ ẽpataka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Isene ro Sãkaa ahtao, Anate mũkuru,

\par }{\QB isene ro Jaeu ahtao,

\par }{\Q Ytoytoketõ pyra kynexine osema tao,

\par }{\Q imehnõ esemary ae rokẽ toytose ahno.


\par }{\Q \VS{7}Izyraeu patary tõ po, ahno pyra kynexine;

\par }{\Q Typõke pyra toehse, joehtopõpyry pona,

\par }{\QB omoro roropa Tepora,

\par }{\QB ahno ẽme Izyraeu tõ nonory po.


\par }{\Q \VS{8}Imehnõ neponãmarykõ tymenekase Izyraeu tomo a,

\par }{\Q naeroro etonatoh toehse esarykõ po.

\par }{\Q 40 miume orutua kõ ahtao ro,

\par }{\Q tywaratake pyra toh kynexine,

\par }{\QB osewomatoh pyra ipunaka!


\par }{\Q \VS{9}Soutatu tõ tuisary tõ eahmãko ase,

\par }{\QB Izyraeu tõ tuisary tomo,

\par }{\QB ahno maro, tãkye osekaroketomo.

\par }{\Q Ritonõpo eahmatoko, Kuesẽkomo!


\par }{\Q \VS{10}Moro poko ekãtotoko,

\par }{\QB jumẽtu karimutumã po ytoketomo,

\par }{\QB typorohse exiketõ, oeky tõ mypary po,

\par }{\QB pupu po ytoytoketõ roropa.


\par }{\Q \VS{11}Etatoko ke! Imoihmãkõ, panaikato exiketõ,

\par }{\QB tuna pẽkamã tõ zomye exiketõ,

\par }{\Q oturũko mã toto orẽpyra Ritonõpo nyrityã poko,

\par }{\QB topetõkara poremãkatopõpyry poko Izyraeu tomo a!

\par }{\Q Mame Ritonõpo poetory tõ tyhtose typatarykõ pona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Owõko, Tepora, owõko!

\par }{\Q Owõko! Eremiako! Owõko!

\par }{\Q Ytoytoko, Parake, Apinoão mũkuru,

\par }{\Q oepekõkara aroko anamoto tõme, anapoihpyrykomo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Mame toytose toto,

\par }{\QB enetuputyhpõkomo tutuisarykõ esaka,

\par }{\Q Ritonõpo Kuesẽkõ poetory tomo,

\par }{\QB tõsetapatohkõ eraximaryme,

\par }{\Q mame toytose toto oseporyse Parake maro.


\par }{\Q \VS{14}Eparaĩ poe tutũtase toto, Amareke tõ nonohpyry poe,

\par }{\Q toytose toto jakanahmã pona.

\par }{\Q Pẽjamĩ tõ mykapo, imoihmãkõ maro.

\par }{\Q Makia poe tuisa tõ tyhtose,

\par }{\Q Zepurõ poe roropa soutatu tuisary tõ tooehse.


\par }{\Q \VS{15}Isakaa tõ tamuximãkõ Tepora maro toytose.

\par }{\Q Aõ, Isakaa tõ toytose, Parake roropa.

\par }{\Q Tokahmase ynororo eya xine jakanahmã pona.

\par }{\Q Yrome Rupẽ tõ atae pyra toh kynexine;

\par }{\Q tõsezusezuhse toto,

\par }{\Q mame ytopyra tokurehse toto.


\par }{\Q \VS{16}Oty katohme tehme se rokẽ toehse toh nae moroto kaneru tõ maro?

\par }{\Q Kaneru erase omiry etatohme, toky tõ kohmary poko?

\par }{\Q Ỹ Rupẽ tõ atae pyra toh kynexine;

\par }{\Q tõsezusezuhse toto,

\par }{\Q mame ytopyra tokurehse toto.


\par }{\Q \VS{17}Kate tõ tehme toehse toh kynexine

\par }{\QB tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino,

\par }{\Q Tã tõ roropa ona po tokykõ nahpatoh po.

\par }{\Q Asea tõ totypohse roropa tuna konõto ehpio,

\par }{\Q isawã po, tuna ehpio tehme toehse toh kynexine.


\par }{\Q \VS{18}Yrome Zepurõ tõ toorikyrykõ zuno pyra toh kynexine, Napatari tõ maro;

\par }{\Q toytose toto etonatoh pona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Tuisa tõ toehse, tõsetapase toto Taanake po, iporiry Mekito pũto.

\par }{\Q Kanaã tuisary tõ roropa tõsetapase,

\par }{\Q yrome parata anapoipyra tokurehse toto, topetõkara wino.


\par }{\Q \VS{20}Xirikuato tõ roropa tõsetapase:

\par }{\QB aytorykohtao kapu kuroko

\par }{\Q Xisera takorekehkase eya xine.


\par }{\Q \VS{21}Zue a epetõkara tarose, tuna Kisõ, zueme exikety a.

\par }{\Q Moino ro mase tuna Kisõ.

\par }{\Q Ytoytõko ase, orẽpyra exiketyme ytoytõko ase.


\par }{\Q \VS{22}Mame kawaru tõ tooehse, tururume.

\par }{\Q Tururume ytõko, nono tũtũmãko, tupupurukõ ke.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“Pata Meroze popyra tyripoko,” ãko Ritonõpo nenyokyhpyry;

\par }{\Q “Popyra tyripoko, moro pata põkõ popyra tyripoko,

\par }{\Q oehpyra toto exiryke Ritonõpo akorehmase,

\par }{\Q soutatume oehpyra tokurehse toto

\par }{\QB osetapase Ritonõpo poetoryme.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Tãkye kuhse mokyro nohpo, Jaeu,

\par }{\QB Hepea pyty, keneume exikety.

\par }{\Q Imehnõ nohpo tõ tytapyĩ taõkõ motye,

\par }{\Q tãkyehxo mã ynororo.


\par }{\Q \VS{25}Tuna tokaropose Xisera a,

\par }{\Q yrome pui suhsuru tokarose eya;

\par }{\Q isuhsuru risẽ tonehse eya kasana kurã ao.


\par }{\Q \VS{26}Mame wewe suimano tapoise eya tomary ke,

\par }{\Q morararo mate tapoise roropa tomary akorõ ke.

\par }{\Q Mame Jaeu a totapase Xisera zupuhpyry pokona,

\par }{\Q takurihmose,

\par }{\Q typosohkase roropa, zupuhpyry.


\par }{\Q \VS{27}Toepukase ynororo tosekumuru po, ipupuru myhtokoxi.

\par }{\Q Imihme toepukase nohpo myhtokoxi.

\par }{\Q Imyhtokoxi, tosekumuru po toepukase;

\par }{\Q nono pona, toorihse.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Xisera eny tõsenuhmase,

\par }{\QB osenuhmatoh ae, tytapyĩ tae,

\par }{\Q Okynahxo tõsenuhmase, kamisa moino,

\par }{\QB osenuhmatoh ae, ynara tykase:

\par }{\Q “Oty katoh okynahxo oehpyra hnae ikanary?”

\par }{\Q “Oty katoh eky tõ kawaru, axĩ pyra oehnõko nae?”


\par }{\Q \VS{29}Epe tõ, tuaro exiketomo a tozuhse,

\par }{\Q Tyya rokẽ morohne tozuhzomose ropa,

\par }{\Q tyya rokẽ tõsezuhse ynororo.


\par }{\Q \VS{30}“Otarame mõkomo apiakãko mã toto,

\par }{\Q tynapoityã apiakãko:

\par }{\Q Otarame nohpo tõ roropa tapoise,

\par }{\QB toiro otarame asakoro soutatu tõ punero.

\par }{\Q Upo kurã roropa tapoise Xisera a tupõme.

\par }{\Q Kamisa kure exikety tapoise eya tuisa pyty a ekarotohme.

\par }{\Q Ipymyry pokona tyritohme.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Ritonõpo yna Esemy,

\par }{\Q morararo oepetõkara norihno toto, emero porehme,

\par }{\Q yrome ah oepe tõ saereme exikety sã orẽpyra sã nexĩ toto, xixi tũtary samo!

\par }{\PP Mame etonara toehse toh kynexine 40me jeimamyry pune.




\par }\Chap{6}{\SH Kiteão
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo iirypyryme Izyraeu tõ toehse ropa Ritonõpo omipona pyra. Naeroro Mitiã põkomo a typoremãkapose toto Ritonõpo omi poe. Tyrohmanohpose toto eya xine 7me jeimamyry pona.

\VS{2}Tõtonẽse Izyraeu tomo mitianita tõ zuno toexirykõke oramãka ypy tõ zopikoxi, osewomatohme ypy tõ rãnao, jamihme mitianita tõ exiryke.

\VS{3}Emero rokẽ tỹkyryrykõ tarykase ahtao Izyraeu tomo a, Mitiã põkõ tooehse, amarekita tõ maro roropa, ona põkõ maro etonatohme.

\VS{4}Tõsesarise moroto toto Izyraeu tõ nonory po. Ĩkyryrykõ tonahkase eya xine tupito tõ poro exiketomo, Kaza pona. Tonahsẽ onynomopyra toehse toto Izyraeu tõ napyryme okyno onynomopyra roropa toh kynexine kaneru te, pui te, jumẽtu, enara, tonahkase eya xine emero.

\VS{5}Tooehse toh kynexine tokykõ maro, pui tõkehko, tytapyĩkõ maro tuhke taparara tõ samo. Toky tõ kameru tõ maro ikuhpỹme toh kynexine. Tooehse ynaroro Izyraeu tõ enahkase.

\VS{6}Izyraeu tõ osewomasaromepyra toh kynexine. Naeroro takorehmarykõ tokaropose toto Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{7}Mame tõturuse toto ahtao Ritonõpo a mitianita tõ poko,

\VS{8}urutõ tonehpose eya oturuse toto a ynara kase:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy: “Kuenepyatose Ejitu poe Ejitu põkõ namotome awahtao xine.

\VS{9}Kypynanopyatose Ejitu põkõ winoino, sero nono põkõ oepekõkara winoino roropa õsetaparykohtao amaro xine. Oepekõkara aropone, inonorykõ ekaroase oya xine.

\VS{10}Kuruatose, ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo. Sero nono põkõ neponãmary oneahmara ehtoko, ase oya xine. Yrome jomiry onetara mexiatose.”


\par }{\PP \VS{11}Mame Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse, typorohse ynororo wewe konõto myhtokoxi pata Opara pũto. Moro wewe esẽ kynexine Joaxi, Apieze ekyry. Imũkuru Kiteão erohnõko kynexine, tiriiku kyrỹko uwa euhkatoh tao, tõtonẽse moro ao, onenepyra mitianita tõ ehtohme.

\VS{12}Mame Ritonõpo nenyokyhpyry tõsenepose eya. Ynara tykase eya:

\par }{\PP — Orẽpyra mase. Ritonõpo amaro mana, tykase!


\par }{\PP \VS{13}— Ritonõpo yna maro ahtao oty katohme etuarimãko ynanae? tykase Kiteão eya. — Otara toehse Ritonõpo nyrityã pake ahtao? Morohne poko turuse yna, yna tamuru tomo a; tyjamitunuru ke Izyraeu tõ tonehse Ritonõpo a Ejitu poe. Yrome eya turumekase yna, tokarose yna mitianita tomo a.


\par }{\PP \VS{14}Mame Kiteão a tyripose Ritonõpo a ynara tyritohme:

\par }{\PP — Ytoko, orẽpyra exiko, Izyraeu tõ ipynanohko mitianita tõ winoino. Ywy roro aaropõko ase oytotohme.


\par }{\PP \VS{15}Ynara tykase Kiteão:

\par }{\PP — Ritonõpo, otãto Izyraeu tõ pynanohnõko ha? Papa tõ tymõkomoke pyrahxo mã toto, Manase tõ ekyryme mã toto, ywy roropa tuisame pyra ase papa tapyĩ tao.


\par }{\PP \VS{16}Yrome ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Sero rĩko mase amaro jexiryke, ãkorehmãko ase mitianita tõ poremãkatohme oya orutua toirõ samo.


\par }{\PP \VS{17}Ynara tykase Kiteão:

\par }{\PP — Azamaro jahtao, oenetupuhpotoh ekaroko ya, zuaro jehtohme omoro nymyry mase oturũko ya.

\VS{18}Ajohpãme sã, ytopyra ropa exiko aporo taroino, ynekarory enehse ytõko ase aporo ekarotohme oya.

\par }{\PP — Ỹ, oeraximãko ase taro ooepyry ropa pona, tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{19}Mame Kiteão tomõse tytapyĩ taka, poti tahnose eya, pão roropa iporutatoh maro pyra tiriiku risẽ 10 kirume tyrise eya. Morohne tyrise eya ruto aka, kaxiri punohpyry tarose roropa eya oripo ao. Tokarose emero Ritonõpo nenyokyhpyry a, wewe konõto (karawario) myhto.

\VS{20}Mame ynara tyripose Ritonõpo nenyokyhpyry:

\par }{\PP — Tõsẽ tyriko wyi maro sero topu pona, kaxiri eukuhpyry ikuãko epona.

\par }{\PP Moro tyrise eya aomi poe.

\VS{21}Tymyxiry tanỹse Ritonõpo nenyokyhpyry a. Ipotyry ke moro tõsẽ tapose wyi maro. Apoto tutũtase topu ae, moro tõsẽ tyahkase wyi maro. Mame osenepyra toehse Ritonõpo nenyokyhpyry.

\VS{22}Moro eneryke tyya tonetupuhse Kiteão a, Ritonõpo nenyokyhpyry nymyry tonese tyya exiryke. Enaromỹke toehse ynororo, ynara tykase:

\par }{\PP — To! Ritonõpo Jesemy! Onenyokyhpyry eneno jẽpataka!


\par }{\PP \VS{23}Yrome ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Enaromyra exiko. Orihpyra mase. Osepeme sytase.


\par }{\PP \VS{24}Mame apoto apõ tyrise Kiteão a Ritonõpo eahmatohme. Moro tosehpase eya “Ritonõpo poe torẽtyke pyra sytatose.” Moroto ro moro apoto apõ mana pata Opara po, Apieze ekyry tõ esao.


\par }{\PP \VS{25}Morarame koko ynara tykase Ritonõpo Kiteão a:

\par }{\PP — Omy eky aroko, pui orutua, zakorõ maro 7me jeimamyry mano, mame apoto apõ ritõ Paau eahmatoh ipahko, omy nyrihpyry, ritõ panõ Asera roropa wewe risẽ akohko roropa, moroto imaro.

\VS{26}Mame taro ypy emory po apoto apõ kurã tyriko topu risemy, Ritonõpo Oesẽ eahmatohme. Mame pui orutua akorõ apoiko, 7me jeimamyry mano apotopokõ maro, ritõ Asera wewe risẽ akotyhpyry, morohne jahkako emero onekaroryme ya.


\par }{\PP \VS{27}Mame typoetory tõ 10mãkõ maro moro tyrise Kiteão a Ritonõpo omi poe. Yrome tyekyry tõ zuno toexiryke, pata põkõ zuno roropa toexiryke morara onyripyra saereme ahtao, moro tyrise eya koko rokene.


\par }{\PP \VS{28}Yrokokoro pakeimo pata põkõ towõse ahtao, Paau kyryrỹpyry tonese eya xine, ritõ kuhtoh Asera akohsẽ roropa tonese eya xine pui orutua zahsẽ roropa tonese eya xine apoto apõ po, imepỹ nyrihpyry po moroto.

\VS{29}Tõturuse toto oseya xine:

\par }{\PP — Onoky a serara tyrise? Mame tõturupose ahtao eya xine zuaro toehse toto Kiteão poko, mokyro Joaxi mũkuru. Mame ynara tykase toto Joaxi a:


\par }{\PP \VS{30}— Omũkuru enehko xiaro orihtohme, Paau kyryry, apoto apõ tykararahse exiryke eya, ritõ Asera kyryry maro.


\par }{\PP \VS{31}Yrome ynara tykase Joaxi oximõmãkomo a, tumũkuru towomase:

\par }{\PP — Paau ewomary se hmatou? Kurehxo Paau ewomananõ orikyry ẽmehpyra ro ahtao. Ritõme Paau ahtao ah ynororo nosewomano, ikyryry apoto apõ tykararahse exiryke.


\par }{\PP \VS{32}Moromeĩpo Kiteão tosehtose eya xine Jerupaaume, jũ omihpyry pokoino. “Ah Paau roro nosewomano,” ikyryry apoto apõ tykararahse exiryke. Jerupaau kary “Ah Paau roro nosewomano,” kary.


\par }{\PP \VS{33}Mame mitianita tõ emero, amarekita tõ maro, ona põkõ maro tõximõse toto, tuna Joatão takuohse eya xine, mame tõsesarise jakanahmã Jezereu po.

\VS{34}Ritonõpo Zuzenu Kiteão maro kynexine. Rue totose eya kaneru retyry risemy, mame orutua kõ Apieze ekyry tõ toytose toto oximõme eya.

\VS{35}Tõmiry aronanõ tonyohse roropa Kiteão a orutua kõ kohmatohme Manase tomo, Asea tomo, Zepurõ tomo, Napatari tomo, enara. Mame toytose toto eya oximõme.


\par }{\PP \VS{36}Mame tõturuse Kiteão Ritonõpo a:

\par }{\PP — Ya Izyraeu tõ pynanohnõko, mase ya.

\VS{37}Morara exiryke kaneru hpoty rĩko ase tiriiku apotoh pona. Kokoro konopo ke tahxikure ihpoty rokẽ ahtao, nono porehme tonore ahtao tuaro exĩko ase jakorehmatoh poko oya Izyraeu tõ ewomatoh poko oya. Mame towõse Kiteão pakeimo. Tõmihpyry ae ro kaneru hpoty tonese kutime.


\par }{\PP \VS{38}Aomihpyry ae ro morara toehse ihpoty touhkase eya kasana aka, tijera pehme kynexine.

\VS{39}Mame tõturupose ropa ynororo Ritonõpo a:

\par }{\PP — Yzehno pyra exiko. Toiro ekaropoxi oya. Ajohpame sã zuaro nymyry jehtohme ihpoty poko. Seromaroro ihpoty tonore tyriko nono porehme tahxikure ahtao konopo ke.


\par }{\PP \VS{40}Morarame moro sã tyripose Ritonõpo a koko. Kaneru hpoty tonore toehse, nono rokẽ moro zomye tahxikure toehse axitaku ke.




\par }\Chap{7}{\SH Mitianita tõ poremãkatopõpyry Kiteão a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Jerupaau Kiteão towõse pakeimo emero tymaro exiketõ maro, toytose toto osesarise tuna enatyry Harote pũtokoxi. Mitianita tõ esary moroto kynexine jakanahmã po, inikahpozakoxi, ypy More pũto.


\par }{\PP \VS{2}Ynara tykase Ritonõpo Kiteão a:

\par }{\PP — Tuhkehxo ahno nase amaro. Morara exiryke mitianita tõ onyporemãkaposaromepyra ase oya xine. Tuhke awahtao xine toto typoremãkapose ya ahtao otarame amoreme xine typoremãkase toto, ekarõko matose, osenekunohnõko matose.

\VS{3}Ynara kaxiko ahno a: “Enaromỹke awahtao xine ytotoko ropa ypy Kiupoa poe atapyĩkõ taka ropa,” kaxiko eya xine.

\par }{\PP Mame morara tykase Kiteão ahtao 2 miumãkõ toytose ropa. Yrome 10 miumãkõ ytopyra toehse toto.


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Ritonõpo Kiteão a:

\par }{\PP — Tuhke ahno nae ro mã amaro xine. Moxiã aroko tuna kuaka. Moroto toto apiakãko ase tuhke pyra osetapaketõ ytotohme amaro. “Mose amaro ytõko mana,” karyhtao ya ytõko mana. “Mose ytopyra,” karyhtao ytopyra mana.


\par }{\PP \VS{5}Naeroro orutua kõ tarose Kiteão a tuna ehpikoxi. Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Tuna enyryhtao orutua komo a tunuru ke kaikuxi a tuna enyry samo, mokaro apiakako tosekumuru po tuna ẽnanõ winoino.


\par }{\PP \VS{6}300me orutua komo a tuna tanỹse, tomarykõ ae ẽtohme tunurukõ ke. Imehnõ emero tosekumuru po typorohse toto tuna ẽtohme.

\VS{7}Ynara tykase Ritonõpo Kiteão a:

\par }{\PP — Moxiã 300mãkomo a, tomarykõ ae tuna enyhpõkomo, moxiã maro Izyraeu tõ pynanohnõko ase, mitianita tõ poremãkapõko ase. Mokaro imehnõ aropoko ropa esaka xine ropa.


\par }{\PP \VS{8}Morara exiryke mokaro taropose ropa tytapyĩkõ taka ropa. 300mãkõ rokẽ imaro tõxinamase, mokaro napyrỹpyry emero tapoise eya xine, mokaro rue tõ maro emero. Mitianita tõ esary jakanahmã po kynexine ypy tõ myhto.


\par }{\PP \VS{9}Koko tykohmãse ahtao, ynara tykase Ritonõpo Kiteão a:

\par }{\PP — Owõko etonatohme mitianita tõ maro. Tuaro ase toto poremãkãko matose.

\VS{10}Yrome toto zuno awahtao, osetapary poko, opoetory Pura aroko amaro ãkorehmaneme mokaro esaka.

\VS{11}Mokaro otururu etãko mase. Toto omiry etaryhtao oya enaromyra exĩko mase, mokaro maro osetapary zuno pyra exĩko.

\par }{\PP Mame toytose Kiteão, typoetory Pura maro ameke pyra topetõkara esary myhtokoxi.

\VS{12}Mokaro mitianita tomo, amarekita tõ maro, ona põkõ maro sapararahme toh kynexine. Moro jakanahmã typehkase eya xine, taparara imoihmãkõ samo. Ikuhpỹme tuhke toto exiry kynexine, ekykõ roropa kameru tõ maro isawã sã toh kynexine, tuna konõto ehpio exikety samo.

\VS{13}Toeporehkase Kiteão ahtao orutua omiry totase eya tõsenehtopõpyry poko mokyro otururu totase eya. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tõsenehse ywy, pão enease sewata risemy tyhtose moro ypy poe kuesaka xine. Tapyi pokona totapase sã eya, toepukase tapyi, tohpahse kehko emero, moroto tõxinamase nono po.


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase epe:

\par }{\PP — Kiteão tapemã moro kynako, Izyraeume exikety, Joaxi mũkuru! Ynara kary se õsenety: “Ritonõpo kuekarotorỹko mana eya, kymarokõ soutatu tõ emero porehme!”


\par }{\PP \VS{15}Mokaro otururu totase tyya ahtao Kiteão a, tãkye toehse ynororo, tosekumuru po typorohse ynororo Ritonõpo eahmatohme. Mame toytose ropa ynororo Izyraeu tõ, 300mãkomo a, ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Owõtoko! Kuepetõkara tokarose Ritonõpo a kyya xine, mitianita tõ soutatu tomo porehme.


\par }{\PP \VS{16}Mokaro 300mãkõ tapiakase Kiteão a oseruao oximõmãkõme toto ehtohme. Emero orutua komo a rue tokarose, kaneru retyry te, mukuxi maro, nãparina panono apoto ke taõke saerehkatohme.

\VS{17}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kuenetoko! Ameke pyra toehse jahtao kuepetõkara esaka tooehse ahtao kypoenohtoko. Tyritoko ynyriry saaro.

\VS{18}Rue etoryhtao ya ymaroro roropa etotoko, amarokõ roropa kuepetõkara esary zomye exiketõ rue tõ etotoko, kui kahtoko roropa: “Ritonõpo tapemã sero, Kiteão omi poe!” kahtoko!


\par }{\PP \VS{19}Onoa exisasaka ahtao, erase tõ myakãmatoh toehse ahtao, toeporehkase Kiteão 100mãkõ maro, ameke pyra mitianita tõ esaka. Mame rue totose eya xine. Mukuxi tõ tyhmose eya xine, tynarohpyrykomo.

\VS{20}Mokaro oseruao oximõmãkomo a rue totose, mukuxi tõ tyhmose eya xine. Nãparina panõ kõ tapoise eya xine tomahpokoxi xine ke typozerykõ wino. Rue tapoise eya xine tomarykõ ke tapotunurukõ wino. Kui tykase toto: “Ritonõpo tapemã sero, Kiteão tapemã roropa!” tykase toto.

\VS{21}Tehme rokẽ toehse toto tosao xine topetõkara esary zomye. Epetõkara, soutatu tõ emero toepase. Kui karyke toepase toto.

\VS{22}Mokaro 300mãkõ rue etõko rokẽ toh kynexine. Morara ahtao Ritonõpo poe, orutua kõ tõsetapapitose toto. Tamoreme xine tõsenahkase toto. Toepase roropa toto pata Zerera esemary ae, Pete-Xita pona, Apeu-Meora pona roropa. Tapate pũtokoxi.


\par }{\PP \VS{23}Mame orutua kõ Napatari tõ tykohmase, Asea tõ maro te, Manase tõ maro mitianita tõ ekahmatohme.

\VS{24}Tõmiry taropose Kiteão a ypy põkomo a, Eparaĩ tomo a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oyhtotoko mitianita tõ etapase tuna Joatão pona te, iporiry tõ pona Pete-Para pona. Tuna anakuohpopyra ehtoko mitianita tomo a.

\par }{\PP Mame Eparaĩ tõ toytose osetapase Joatão pona iporiry tõ pona Pete-Para pona.

\VS{25}Orepe tapoise eya xine Zeepe maro, mitianita tõ tuisary tomo. Orepe totapase eya xine topu Orepe po te, Zeepe totapase eya xine uwa euhkatoh Zeepe po. Mitianita tõ tokahmase roropa eya xine. Orepe zupuhpyry tarose eya xine Zeepe zupuhpyry maro Kiteão a tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino ynororo ahtao.




\par }\Chap{8}{\SH Mitianita tõ poremãkatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Eparaĩ tõ orutua kõ tõturupose Kiteão a, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oty katohme yna onykohmara mexiase mitianita tõ maro etonatohme toytose awahtao? Oty katohme moro sã toehse omoro?

\par }{\PP Opore tõsezusezuhse toto Kiteão maro.

\VS{2}Yrome ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynyrihpyry kuepekõkara maro pitiko rokẽ nexiase. Onyrihpyrykõ itamurumehxo, ynyrihpyry motye kuhse. Onyrihpyrykõ, Eparaĩ tomo, pitiko nase oya xine repe, yrome Apieze ekyry tõ nyrihpyry emero motye nase.

\VS{3}Mitianita tõ tuisary Orepe, Zeepe maro tokarose oemahpokoxi xine Ritonõpo a. Otara tyrise ya? Ynyrihpyry moro sã pyra mana, tykase.

\par }{\PP Morara tykase Kiteão ahtao zehno hkopyra toehse Eparaĩ tomo.


\par }{\PP \VS{4}Morarame Kiteão tõ toytose 300mãkõ maro tuna Joatão pona. Tãtakuohse toto. Totaehse toh kynexine repe. Yrome topetõkara ekahmãko ro toh kynexine.

\VS{5}Mame tonahsẽ tokaropose Kiteão a Sukote põkomo a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Mitianita tõ ekahmãko ro ynanase: Zepa, Saumuna, enara. Mokaro ymaro exiketõ totaehse mã toto. Ajohpame sã tonahsã ekarotoko eya xine.


\par }{\PP \VS{6}Yrome tozuhse ynororo Sukote tamuximãkomo a:

\par }{\PP — Otyme kure tonahsẽ ekarory yna a opoetory soutatu tomo a? Zepa tõ Saumuna maro anapoipyra ro matose!


\par }{\PP \VS{7}Ynara tykase Kiteão eya xine:

\par }{\PP — Ỹ, kure, oty kara. Yrome Zepa tõ, Saumuna maro tokarose ahtao Ritonõpo a ya opũ ixihkãko ase omoxino ke, ona po exiketõ ke.


\par }{\PP \VS{8}Mame Penueu pona toytose Kiteão, tonahsẽ tokaropose orutua komo a, morotõkomo a repe. Yrome onekaropyra, Sukote põkõ omihpyry saaro tozuhse ynororo eya xine.

\VS{9}Naeroro ynara tykase Kiteão eya xine:

\par }{\PP — Tooehse ropa jahtao, kure rokẽ jahtao sero tapyi kae exikety kararahnõko ase! tykase.


\par }{\PP \VS{10}Karakoa po Zepa tõ kynexine Saumuna maro tysoutatu tõ akoĩpyry maro. 15 miume rokẽ tõxinamase ona tonorẽ põkõ soutatu tomo. 120 miume totapase.

\VS{11}Tokare pyra Kiteão tõ toytose osema ae, ona ehpikuroko, Nopa poe xixi tũtatoh wino, Jokopea poe roropa. Tuaro pyra topekõkara ahtao totonase toto imaro xine.

\VS{12}Zepa tõ toepase repe, Saumuna maro, mitianita tõ tuisary tomo. Yrome tokahmase toto eya xine, tapoise toto. Soutatu tõ porehme typoremãkase eya xine.


\par }{\PP \VS{13}Mame toytose ropa Kiteão, Joaxi mũkuru, osetapakehxĩpo onuhtoh Here esemary ae.

\VS{14}Nuase tapoise eya Sukote pono, oturupotohme eya. 77me esetykõ tymerose eya Sukote tuisa tomo tuisamãkõ maro.

\VS{15}Mame Sukote tõ orutua kõ zuruse toytose Kiteão. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tuaro ro hmatou jyhtomary se oehtopõpyry poko oya xine? Tonahsẽ onekaropyra mexiatose, ysoutatu tomo a totaehse toto ahtao ro, Zepa tõ Saumuna maro anapoipyra ro jexiryke. Ỹ, kure, taro moxiamo!


\par }{\PP \VS{16}Mame omoxino ke Sukote tuisary tõ tuisamãkõ maro tuãnohse eya.

\VS{17}Tapyi kae exikety Penueu po tykararahse roropa eya. Orutua kõ moro pata põkõ totapase roropa eya.


\par }{\PP \VS{18}Mame tõturupose Zepa tomo a Saumuna maro:

\par }{\PP — Onoky sã nexiase toto, mokaro orutua komo, totapase oya xine Tapoa po?

\par }{\PP Tozuhse eya xine:

\par }{\PP — Asã toh nexiase ipunaka. Tuisa mũkuru tõ sã toh nexiase.


\par }{\PP \VS{19}Ynara tykase Kiteão:

\par }{\PP — Jakorõ tõ nexiase toto, aja mũkuru tomo. Ynara ãko ase oya xine Ritonõpo netaryme, typynanohse toto oya xine ahtao, ywy roropa oetapara xine exiry, opynanohtorỹko ase.


\par }{\PP \VS{20}Tumũkuru apitorymã Jetea a, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Aimo owõko, moxiã etapako. Yrome tytapemã anoupyra imũkuru kynexine, enaromỹke toexiryke, wãtara ro toexiryke.

\VS{21}Mame Zepa tõ Saumuna maro ynara tykase Kiteão a:

\par }{\PP — Osehko ty, yna etapako omoro orẽpyra oexiryke.

\par }{\PP Naeroro Zepa tõ Saumuna maro totapase Kiteão a. Ikyryrỹpyry tõ typyne exiketõ tapoise eya, nuno panõ kõ kuhsamo, kameru tõ esenao exiketõ tapoise.


\par }{\PP \VS{22}Mame ynara tykase Izyraeu tõ Kiteão a:

\par }{\PP — Yna tuisaryme exiko typynanohse yna exiryke oya mitianita tõ winoino. Imeĩpo omũkuru omyakãme tuisame exĩko, apary roropa tuisame exĩko.


\par }{\PP \VS{23}— Otuisarykõme exipyra ase, umũkuru roropa tuisame exipyra mana. Ritonõpo Kuesẽkõ otuisarykõme exĩko mana, tykase Kiteão.


\par }{\PP \VS{24}Tõturuse ro eya xine:

\par }{\PP — Toiro se rokẽ ase oya xine, panasere tomo, uuru risẽ anapoityã enehtoko ya, tykase.

\par }{\PP Mokaro mitianita tõ typanarykõ pokona panasere tyrise uuru risemy, ona tonorẽ põkõme toto exiryke.


\par }{\PP \VS{25}Ynara tykase Kiteão soutatu tomo a:

\par }{\PP — Tãkye ynanase morohne ekarory poko oya.

\par }{\PP Kamisa tyrise eya xine nono pona, epona panasere tõ ritohme, mame typanaserenỹpyrykomo tonehse eya xine, tynapoityãkomo mitianita tõ winoino.

\VS{26}Atapona uuru omoxĩ exiry 20 kirume exisasaka kynexine. Morohne maro: osenao tõkehko, uuru risẽ emeporyme, upo tõ roropa, tuisa tõ zuponỹpyry te, kameru tõ pymyry kyryry emeporyme, tapoise roropa eya.

\VS{27}Moro uuru ke oturukety zupõ panõ tyrise Kiteão a. Moro tyrise eya typatary, Opara po. Mame Izyraeu tomo a Ritonõpo eahmary turumekase morotona toto ytotohme, Kiteão nyrihpyry eahmatohme tyya xine. Morara exiryke Izyraeu tõ typoremãse Kiteão maro ro emero, inyrihpyry eahmaryke eya xine.


\par }{\PP \VS{28}Mitianita tõ typoremãkase Izyraeu tomo a. Mame okynahxo oehpyra ropa toehse toto osetapase imaro xine. 40me jeimamyry, isene ro Kiteão ahtao, etonara Izyraeu tõ toehse.


\par }{\SH Kiteão orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{29}Mame toytose ropa Kiteão tytapyĩ taka ropa.

\VS{30}Tumũkue ynororo 70me, typye tuhke toexiryke.

\VS{31}Toiro pytyme exikety nae roropa kynexine Xikẽ po, toemũkuase ynororo Apimerekeme.


\par }{\PP \VS{32}Mame toorihse Kiteão, Joaxi mũkuru, tamuhpõme toehse ahtao. Ekepyry tonẽse Jumy Joaxi zonẽtopõpyry aka, Opara po, Apieze ekyry tõ esary po.


\par }{\PP \VS{33}Toorihse Kiteão ahtao Ritonõpo turumekase Izyraeu tomo a. Kanaã põkõ neponãmary toahmase eya xine. Paau-Perite tapoise eya xine eahmatohme Ritonõpo myakãme.

\VS{34}Axĩ tosẽkõ Ritonõpo omipona pyra toehse toto, topekõkara winoino typynanohtopõpyrykõ poko tuenikehse ropa toto.

\VS{35}“Kure mase” kara roropa toh kynexine Kiteão tomo a. Tuenikehse toto emero Kiteão nyrihpyry poko kure Izyraeu tõ ritopõpyry poko eya.




\par }\Chap{9}{\SH Apimereke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Apimereke, Kiteão mũkuru toytose pata Xikẽ pona, moroto jẽ ekyry tõ esary kynexine. Tõturuse ynororo eya xine:


\par }{\PP \VS{2}— Ekaropotoko Xikẽ põkomo a: “Oty sehxo matou oesẽkõme: 70me Kiteão mũkuru tomo, toiro rokẽ orutua? Ynara exiryke oxiekyryme sytatose Apimereke maro,” kahtoko eya xine.


\par }{\PP \VS{3}Xikẽ põkõ maro tõturuse jẽ ekyry tomo moro poko, mame Apimereke se toehse toto tyekyrykõme aexiryke.

\VS{4}800 karamame parata touse eya xine tyneponãmarykõ Paau-Perite eahmatoh tae ekarotohme eya. Moro parata ke orutua kõ, popyra exiketõ topehmase eya tymaro toto ytotohme.

\VS{5}Mame tumy tapyĩ taka toytose Apimereke, Opara pona. Mame moroto toiro topu po takorõ tõ totapase eya 70mãkomo, tumy Kiteão mũkuru tomo. Yrome imũkuru akomihpyry, Jotão, tõtonẽse, morara exiryke onetapara toehse.

\VS{6}Mame tõximõse toto Xikẽ põkomo, Pete-Miro põkõ maro wewe konõto myhtokoxi Xikẽ po. Moroto tutuisarykõme Apimereke tyrise eya xine.


\par }{\PP \VS{7}Moro poko zuaro toehse Jotão ahtao, tõnuhse ynororo ypy Kerizĩ emory pona. Moroto tykohtase ynororo:

\par }{\PP — Orutua komo, Xikẽ põkomo, jomiry etatoko aporo, mame õmirykõ etãko Ritonõpo mana!


\par }{\PP \VS{8}— Ynara toehse, tykase Jotão. — Wewe tõ tõsenetupuhse tuisa menekary poko tosẽkõme. Tõturuse toto oriwera a, ynara tykase toto: “Yna tuisaryme exiko,” tykase toto.

\VS{9}“Repe,” tykase oriwera eya xine. “Azeite onekarosaromepyra jexiry mana otuisarykõme toehse jahtao. Moro azeite tokarose ya ahtao atãkyemãko ritõ tõ mana ahno tõ maro,” tykase oriwera eya xine.


\par }{\PP \VS{10}— Mame wewe tõ toytose wikeira a ekaropose: “Yna tuisaryme exiko,” tykase toto wikeira a.

\VS{11}Mame tozuhse toto wikeira a. Ynara tykase: “Otuisarykõme toehse jahtao fiku tõ anusasamãkõ onekarosaromepyra jexiry mana,” tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{12}— Moromeĩpo wewe tõ toytose uwa zoko a ekaropose: “Yna tuisaryme exiko,” tykase.

\VS{13}Yrome uwa zoko a tozuhse toto: “Otuisarykõme toehse jahtao, uwa eukuru onekarosaromepyra jexiry mana, ritõ tõ atãkyematohme te, ahno atãkyematohme roropa,” tykase eya xine uwa zoko.


\par }{\PP \VS{14}— Mame wewe tõ tõturuse omoxino a: “Osehko. Yna tuisaryme exiko,” tykase toto.

\VS{15}Mame tozuhse toto omoxino a: “Yse nymyry awahtao xine otuisarykõme, osehtoko xiaro, yzerutũ zopikoxi. Yrome oehpyra awahtao xine apoto tũtãko mã ypoe, apupari tõ Ripano põkõ, zahkatohme,” tykase omoxino eya xine.


\par }{\PP \VS{16}Tõturuse ro Jotão:

\par }{\PP — Zae nymyry mosekarotou otuisaryme Apimereke tyrise ahtao oya xine? Ajohpe pyra mosekarotou? Kure rokẽ Kiteão tõ myriatose ipoenõ maro? Zae topehmase ynororo oya xine, inyrihpyry epehpyryme.

\VS{17}Wenikehpyra ehtoko opynanohtopõpyry poko papa a. Toorikyry zuno pyra kynexine opynanohtohkõme, oepetõkara mitianita tõ winoino.

\VS{18}Yrome seroae papa poenomotyã zehno toehse matose. Ipoenõ 70mãkõ totapase oya xine toiro topu po. Moromeĩpo imũkuhpyry Apimereke, inamoto mũkuru, Xikẽ tuisaryme tyrise oya xine. Morara tyrise oya xine oekyrykõme aexiryke.

\VS{19}Seromaroro zae rokẽ awahtao xine, kure rokẽ Kiteão tyrise oya xine ahtao ipoenõ maro, ajohpe pyra awahtao xine, tãkye ehtoko Apimereke maro, ah tãkye nexino roropa amaro xine.

\VS{20}Yrome zae pyra awahtao xine, ah apoto nutũtano Apimereke poe orutua kõ pona, Xikẽ põkõ zahkatohme, Pete-Miro põkõ maro. Ah apoto nutũtano Xikẽ põkõ poe roropa, Pete-Miro põkõ maro Apimereke zahkatohme.


\par }{\PP \VS{21}Mame Jotão toepase moro poe, Peea pona, turui Apimereke zuno toexiryke.


\par }{\SH Kaau
\par }
{\PP \VS{22}Morarame 3me jeimamyry taropose Apimereke a Izyraeu tõ tuisaryme toexiry poko.

\VS{23}Mame Ritonõpo a Apimereke tyripose osepeme pyra Xikẽ tõ maro. Ise pyra toehse toh kynexine tutuisarykõme.

\VS{24}Morara tyripose Ritonõpo a Apimereke wãnohtohme Xikẽ tõ maro, iirypyrykõ emetakame, Kiteão mũkuru tõ, 70mãkõ, totapase eya xine exiryke.

\VS{25}Orutua kõ tyripose Xikẽ põkomo a, tonẽpose toto ypy tõ po Apimereke etapatohme. Ytoketõ emero tomatonanohse eya xine osema tao. Moro poko zuaro toehse Apimereke.


\par }{\PP \VS{26}Mame Xikẽ pona toytose Kaau, Epete mũkuru, zakorõ tõ maro. Tõsenetupuhtoh poko tõturuse toto eya.

\VS{27}Mame toytose toto tutupikõ pona uwa tõ apoise eukuru ritohme. Tãtãkyematohkõ tyrise eya xine. Mame tyneponãmarykõ eahmatoh taka tomõse toto, tõtuhse toto, eukuru tõse eya xine, Apimereke tykerekeremase eya xine.


\par }{\PP \VS{28}Mame ynara tykase Kaau orutua komo a:

\par }{\PP — Apimereke kutuisarykõ kara mokyro. Xikẽ põkõme sytatose. Mokyro Kiteão mũkurume mana. Pata esẽ Zepuu aomipona toehse nase. Yrome ipoetory kara sytatose. Hamoa kytamurukõme mana, Xikẽ zumy, ipakomotyãme sehtone.

\VS{29}Ajohpe pyra! Tuisame jahtao, ypoetoryme sero põkõ ahtao mokyro Apimereke aropory ywy taroino. Eya ynara ykary: “Opoetory tõ, soutatu tõ oximõme tyriko etonatohme!” ykary.


\par }{\PP \VS{30}Morara katopõpyry poko zuaro toehse Zepuu, pata esẽ ahtao, tyekĩtapãse ynororo Kaau poko.

\VS{31}Tõmiry taropose eya Apimereke a, Aruma po ahtao, ynara katohme eya:

\par }{\PP — Kaau, Epete mũkuru toehse Xikẽ pona takorõ tõ maro. Okerekeremãko mã toto, ose pyra toto ehtohme. Omõpopyra ropa pata pona oehtohme.

\VS{32}Naeroro ynara tyriko: koko ytotoko soutatu tõ maro, otonẽtatoko, ona pona.

\VS{33}Kokoro tõmehse ahtao owõtoko etonatohme tokare pyra pata apoitohme. Mame Kaau tõ tutũtase ahtao pata poe, osetapatoko imaro xine iporemãkatohme jũme rokene.


\par }{\PP \VS{34}Morara exiryke Apimereke tõ toytose orutua kõ maro, koko, otonẽse Xikẽ poe ameke ona pona. 4me tãtapiakase toto oximõtohme.

\VS{35}Towõse tahtao toytose Kaau pata omõtoh taka. Morara ahtao Apimereke tõ tutũtase, tõtonẽtopõpyrykõ poe.

\VS{36}Mokaro eneryke Kaau a ynara tykase ynororo Zepuu a:

\par }{\PP — Eneko ke! Ahno yhtõko ypy tõ emory poe!

\par }{\PP Yrome ynara tykase Zepuu eya:

\par }{\PP — Ahno kara morohne. Ypy tõ zuzenu rokẽ moro, ahno samo.


\par }{\PP \VS{37}— Eneko ke! tykase Kaau. — Ahno ro mokaro oehnõko xiaro. Yhtõko toto xiaro. Imehnõ oehnõko mã toto osema ae, wewe karawario poe.


\par }{\PP \VS{38}Mame ynara tykase Zepuu:

\par }{\PP — Ajamitunuru enepoko yna a. “Apimereke kutuisary kara mokyro,” mase. Moxiã poihtõko mexiase. Ytoko seromaroro osetapase imaro xine.


\par }{\PP \VS{39}Xikẽ tõ orutua kõ tarose Kaau a etonatohme Apimereke tõ maro.

\VS{40}Totonase Apimereke, yrome Kaau toepase. Orutua kõ tuhke toepukase iiryhmatyamo pata omõtoh pũtokoxi roropa.

\VS{41}Mame toytose ropa Apimereke Aruma pona. Zepuu toytose Xikẽ pona, moro poe Kaau tõ taropose eya zakorõ tõ maro.


\par }{\PP \VS{42}Yrokokoro zuaro toehse Apimereke, Xikẽ tõ ytory poko tupito tõ pona.

\VS{43}Naeroro typoetory tõ tapiakase eya. Tõtonẽse toto tupito tõ po, toto eraximatohme. Pata poe ahno tũtary tonese ahtao Apimereke a towõse ynororo tõtonẽtoh poe, totapase toto eya.

\VS{44}Tuaro pyra toto ahtao totapase toto Apimereke tomo a. Axĩ toytose toto pata omõtoh pona. Mokaro ãtapiakatyamo a, tutupikõ pona aytotyã totapase eya xine emero.

\VS{45}Pata põkõ maro tõsetapase Apimereke ikohmamyry pona. Totapase toto eya porehme. Pata tyyryhmase eya, sautu tomase eya nono pona otyro ahtara ehtohme.


\par }{\PP \VS{46}Tapyi kaetokohxo exikety Xikẽ po tamuximãkõ morara kary totase ahtao tyya xine toytose toto jamihmehxo exikety taka, Paau-Perite eahmatoh taka osewomatohme repe.

\VS{47}Yrome zuaro toehse Apimereke moroto toto ehtoh poko.

\VS{48}Naeroro ypy Saumõ pona tõnuhse ynororo typoetory tõ maro. Wywy ke wewe amoriry takohse eya, tymotary pona moro tyrise eya. Moro saaro typoetory tõ tyripose roropa eya axiny.

\VS{49}Wewe amoriry takohse eya xine. Mame Apimereke tokahmase eya xine wewe amoriry ritohme tapyi jamihmehxo exikety pokona, kaetokohxo exiketyme. Mame apoto tukase eya xine, ahno moro tao. Moro taõkõ toorihse emero porehme. Miume toh kynexine tuhke toto exiry orutua komo, nohpo tõ maro.


\par }{\PP \VS{50}Mame Tepe pona toytose Apimereke, pata tomyehmase, mame typoremãkase eya.

\VS{51}Tepe po tapyi kae exikety, jamihme exikety nae kynexine. Orutua kõ, nohpo tõ maro, pata tuisary tõ maro emero tururume toytose moro tapyi taka osewomatohme. Tomõse toto, omõtoh tonõ tapuruse eya xine, mame zara pona tõnuhse toto.

\VS{52}Apimereke tooehse tapyi jamihme exikety poremãkase; toytose ynororo omõtoh taka apoto zukase tapyi zahkatohme.

\VS{53}Yrome nohpo a topu tomase kaino zupuhpyry pona. Zupuhpyry zehpyry toehmose.

\VS{54}Axĩ typoetory tykohmase tyya, typyre puimane. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Opyre ke kuwoko. “Nohpo a totapase,” kary se pyra ase. Naeroro tuose ynororo nuasemano a.

\VS{55}Apimereke orihtopõpyry tonese ahtao Izyraeu tomo a toytose ropa toto tytapyĩkõ taka.


\par }{\PP \VS{56}Enara Apimereke tuãnohse Ritonõpo a iirypyry epehpyryme tumy mũkuru tõ 70mãkõ etapatopõpyry pokoino, takorõ tõ etapatopõpyry pokoino eya.

\VS{57}Moro saaro Xikẽ põkõ tuãnohse roropa Ritonõpo a toto rypyry epehpyryme. Morara toehse, Jotão, Kiteão mũkuru omihpyry ae ro, popyra ehtoh tonehpose ahtao eya.




\par }\Chap{10}{\SH Tora, Jaia roropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Imeĩpo toorihse Apimereke ahtao, Tora, Pua mũkuru, Toto pary tooehse Izyraeu tõ pynanohse. Isakaa ekyryme kynexine ynororo, pata Samia pono, ypy tõ nonory po, Eparaĩ nonory po.

\VS{2}Izyraeu tõ tuisaryme toerohse ynororo 23me jeimamyry pona. Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse pata Samia po.


\par }{\PP \VS{3}Moromeĩpo tuisame toehse Jaia, Kireate nonory pono. 22me jeimamyry taropose eya Izyraeu tõ tuisaryme.

\VS{4}Tumũkue toehse ynororo 30me, tokyke imũkuru tõ kynexine 30me jumẽtu tomo, toky tõ po toto ytotohme. 30me pata nae toh kynexine Kireate nonory po. Moro pata tõ esety Jaia patary tõme kynexine.

\VS{5}Mame toorihse Jaia, ekepyry tonẽse Kamõ po.


\par }{\SH Izyraeu tõ poremãkatopõpyry amonita tomo a
\par }
{\PP \VS{6}Morarame iirypyryme toehse ropa Izyraeu tomo, Ritonõpo omipona pyra. Imehnõ neponãmary Paau toahmase eya xine imeimehnõ pata tõ po, neponãmary Axitarote roropa nohpo, Xiria tõ neponãmary roropa te, Xitõ tõ neponãmary te, Moape tõ neponãmary te, Amõ tõ neponãmary te, pirixteu tõ neponãmary roropa, enara. Ritonõpo turumekase eya xine, tosẽkõme oneahmara toehse toto.

\VS{7}Naeroro typenekehse Ritonõpo typoetory Izyraeu tõ poko, toto zehno toexiryke: “Teh,” tykase rokẽ ynororo tyyryhmase toto ahtao pirixteu tomo a, amonita tomo a roropa.

\VS{8}Moro jeimamyry ae ro Izyraeu tõ typoremãkase eya xine. Osanume toehse toto 18me jeimamyry pona, tynamotome Izyraeu tõ tyrise eya xine emero porehme Kireate po exiketomo te, Joatão poe xixi tũtatoh wino exiketomo te, amoreu tõ nonory po exiketomo, enara.

\VS{9}Mame amonita tomo a roropa tuna Joatão takuohse etonatohme Juta tõ maro, Pẽjamĩ tõ maro, Eparaĩ tõ maro roropa. Morara ahtao toetuarimase Izyraeu tõ itamurume.


\par }{\PP \VS{10}Mame tõturuse Izyraeu tomo Ritonõpo a takorehmatohkõme eya. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritonõpo, yna Esemy, iirypyryme toehse ynanase õmiry omipona pyra, kananeu tõ neponãmary toahmase yna a roropa.


\par }{\PP \VS{11}Ynara tykase Ritonõpo eya xine:

\par }{\PP — Pake ahtao amarokõ tyrohmanohpose Ejitu põkomo a, amoreu tomo a, amonita tomo a, pirixteu tomo a,

\VS{12}xitonio tomo a, amarekita tomo a te, maonita tomo a, enara. Tynamotome oritone toto, naeroro ãkorehmatoh mekaropoatose ya. Mame kuakorehmatose.

\VS{13}Yrome typynanohse awahtao xine ya kurumekatose imehnõ ritõ tõ eahmatohme oya xine. Naeroro opynanohpyra xine ropa ase.

\VS{14}Seromaroro ytotoko onymenekahpyrykomo a, ritõ kõ kuhsamo a, ãkorehmatohkõme eya xine. Otarame ãkorehmatorỹko mã toto oetuarimarykohtao.


\par }{\PP \VS{15}Yrome Izyraeu tomo a tozuhse ynororo:

\par }{\PP — Ajohpe pyra, iirypyryme ynanase. Yna zuãnohko ise awahtao. Yrome ajohpãme sã yna ipynanohko seroae ro, tykase toto.


\par }{\PP \VS{16}Mame tyneponãmarykõ typahse eya xine. Moromeĩpo Ritonõpo toahmase eya xine Tosẽkõme. Morara exiryke toto pyno toehse ropa ynororo toto etuarimary eneryke tyya.


\par }{\PP \VS{17}Mame amonita tõ soutatu tõ tooehse, tõsesarise toto moroto Mixipa po.

\VS{18}Mame Kireate põkõ tamuximãkõ tõsenetupuhse toto. “Onoky Izyraeu tõ arory waro exikety etonatoh pona, mokyro tuisame exĩko Kireate põkõ esẽme,” tykase toto.




\par }\Chap{11}{\SH Jepete
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moroto soutatumã kynexine, esety Jepete, orẽpyra exikety. Kireate nonory po ynororo. Jumy esety Kireate kynexine, jeny kynexine imeimehnõ orutua kõ maro exikety.

\VS{2}Imehnõ nae nexiase Kireate poenõ roropa typyty nymyry maro. Tuãtase toto ahtao, Jepete taropose eya xine, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oya papa mõkomohpyry anapiakara ynanase. Zokonaka imõkomohpyry anapoipyra mase imepỹ nohpo mũkurume oexiryke.


\par }{\PP \VS{3}Morotoino toepase Jepete, takorõ tõ maroino, toytose ynororo Tope nonory pona. Moroto imehnõ orutua kõ, popyra ehtoh poko exiketõ imaro toytopitose.


\par }{\PP \VS{4}Moromeĩpo amonita tõ toytose osetapase Izyraeu tõ maro.

\VS{5}Morara toehse ahtao Kireate tõ tamuximãkõ toytose Jepete enehse Tope nono poe,

\VS{6}ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Yna maro eropa, yna tuisaryme exiko etonatohme amonita tõ maro, tykase toto eya.


\par }{\PP \VS{7}Yrome ynara tykase Jepete eya xine:

\par }{\PP — Yse pyra yronymyryme oexirykõke papa tapyĩ tae kuaropoatose. Oty katohme ya oehnõko matou ãkorehmatohkõme oetuarimarykõke?


\par }{\PP \VS{8}— Oturuse amaro ynanoehno, omenekary se yna exiryke yna tuisaryme oehtohme, Kireate tõ emero porehme tuisaryme oehtohme, etonatohme amonita tõ maro, tykase toto eya.


\par }{\PP \VS{9}Ynara tykase Jepete:

\par }{\PP — Jaroryhtao ropa papa tapyĩ taka, etonatohme amonita tõ maro, mame Ritonõpo poe typoremãkase ahtao ya, otuisarykõme exĩko ase. Kure?


\par }{\PP \VS{10}— Ỹ, tykase toto. — Õmihpyry ae ro yna tuisaryme orĩko ynanase. Ritonõpo yna etãko mana, tykase toto.


\par }{\PP \VS{11}Naeroro toytose Jepete Kireate tamuximãkõ maro. Mame tutuisarykõme tyrise ynororo eya xine. Mixipa po, Ritonõpo eahmatoh po, toto omiry totapose Jepete a, emero tyritohme aomihpyrykõ ae ro.


\par }{\PP \VS{12}Mame tõmiry aronanõ taropose Jepete a amonita tõ tuisary a. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Oty katohme yna zehno mahno? Oty kase moehtou yna nonory pona?


\par }{\PP \VS{13}Ynara tykase amonita tõ tuisary:

\par }{\PP — Izyraeu tõ tooehse ahtao Ejitu poe ynonory tapoise eya xine tuna Aranõ poe tuna Japoke pona, tuna Joatão pona roropa. Seromaroro etonary se pyra awahtao ynonory ekaroko ropa yna a, tykase.


\par }{\PP \VS{14}Imehnõ omi aronanõ tonyohse Jepete a amonita tõ tuisary a,

\VS{15}ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Ononorykõ, Moape tõ nonory te, Amõ nonory roropa anapoipyra Izyraeu tõ kynexine. Ynara kynexine:

\VS{16}toesyryhmase Izyraeu tõ ahtao Ejitu poe toytose toto ona tonorẽ poro tuna Akapa pona, morotoino Kate pona.

\VS{17}Omi aronanõ tonyohse eya xine etomita tõ tuisary a: “Ajohpãme sã ynanytoxi ononory kuroko,” tykase toh repe. Yrome toto anaropopyra kynexine morotona. Mame tokaropose eya xine Moape tõ tuisary a, morararo toto anaropopyra kynexine. Morara exiryke tehme toehse Izyraeu tõ Kate po.


\par }{\PP \VS{18}— Zomye rokẽ toytose toto ona tonorẽ kuroko. Etomita tõ nonory ehpikuroko toytose toto, moapita tõ nonory ehpikuroko roropa, inonorykõ poe xixi tũtatoh wino, tuna Aranõ moinakoxi. Moroto tõsesarise toto, yrome tuna anakuohpyra toh kynexine Moape nonory ehpiryme exiryke.

\VS{19}Mame omi aronanõ tonyohse eya xine Seõ a, amoreu tõ tuisary a, Hexipõ po. “Ajohpame sã ononory kuroko ynanytoxi yna nonory pona,” tykase toh repe.

\VS{20}Yrome toto anaropopyra Seõ kynexine. Typoetory, soutatu tõ emero tarose eya, tõsesarise Jasa po, mame totonase ynororo Izyraeu tõ maro.

\VS{21}Yrome Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy a, Seõ tõ typoremãkapose isoutatu tõ maro emero. Amoreu tõ typoremãkapose Izyraeu tomo a, inonorykõ tapoise eya xine tosarykõme.

\VS{22}Amoreu tõ nonory tapoise Izyraeu tomo a: tuna Aranõ poe ikurenaka, tuna Japoke pona, inikahpozakoxi; ona tonorẽ poe roropa, xixi tũtatoh wino, tuna Joatão pona, xixi omõtoh wino.

\VS{23}Moro sã Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy a amoreu tõ taropose, moroto typoetory tõ Izyraeu tõ esaryme ehtohme. Sero nono anapoisaromepyra matose.

\VS{24}Oneponãmarykõ, Kemo nekarohpyry oya xine apoitoko oesarykõme.

\par }{\PP — Yrome Ritonõpo, yna Esẽ nekarohpyry yna a, moro emero apoĩko ynanase, yna esaryme.

\VS{25}Parake motye kurehxo osekarõko mahno, Zipoa mũkuru, Moape tuisary? Etonara kynexine ynororo Izyraeu tõ maro. Yna nonory apoiry se pyra kynexine.

\VS{26}300me jeimamyry taropose Izyraeu tomo a Hexipõ po, Aroea po roropa. Imehnõ pata tõ po tooehse roropa toh kynexine moro pata tõ pũto, pata tõ po roropa emero tuna Aranõ ehpikuroko. Oty katoh moro pata tõ anapoipyra mexiatose pake?

\VS{27}Naeroro azahkuru ehtoh onyripyra exiase oya xine. Zae pyra matose õsetaparykõ se awahtao xine yna maro. Ritonõpo zae apiakaneme mana. Zae exiketõ enepõko mana seroae: Izyraeu tomo, amonita tomo, enara.


\par }{\PP \VS{28}Yrome Jepete omiry etary se pyra amonita tõ tuisary kynexine.

\VS{29}Mame Ritonõpo Zuzenu Jepete maro toehse. Kireate nonory kuroko toytose ynororo te, Manase nonory kuroko roropa, mame toeramase ropa Mixipa pona, Kireate nonory po. Morotoino toytose ynororo Amõ pona,

\VS{30}tõmiry totapose Ritonõpo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Amonita tõ poremãkaporyhtao oya, orẽpyra jyriryhtao,

\VS{31}tooehse ropa jahtao ytapyĩ taka ropa, osemazuhme aosenepohpyry ya ahtao, mokyro ekarõko ase oya. Jahkãko ase ynekaroryme oya, tykase Jepete Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{32}Mame tuna takuohse Jepete a etonatohme amonita tõ maro, orẽpyra tyrise ynororo Ritonõpo a.

\VS{33}Amonita tõ typoremãkase eya Aroea poe Minite pũtokoxi, 20me pata tõ atapona, toytose ro Apeu-Keramĩ pona. Tuhkãkõ totapase eya xine, amonita tõ typoremãkase Izyraeu tomo a.


\par }{\SH Jepete ẽxiry
\par }
{\PP \VS{34}Mame toehse ropa Jepete ahtao tytapyĩ taka Mixipa pona, ẽxiry tutũtase tumy enese, wãko, pãteru etõko. Ynoro rokẽ ẽxiryme kynexine toiro, imepỹ pyra. Mokyro rokẽ kynexine ẽxiryme.

\VS{35}Mokyro tonese tyya ahtao Jepete a, tupõ tyxihkase eya tãtasamaryke, ynara tykase:

\par }{\PP — Jẽxiry! jẽxiry pitiko! Atasamãko ywy ipunaka opoko! Ynara tykase jexiryke Ritonõpo a: “Tooehse ropa jahtao ytapyĩ taka, osemazuhme aosenepohpyry ya ahtao, mokyro ekarõko ase oya,” tykase jexiryke eya etyorõmasaromepyra ase.


\par }{\PP \VS{36}Ynara tykase ynororo tumy a:

\par }{\PP — Morara tykase awahtao Ritonõpo a, õmihpyry anamonohpyra exiko. Tyriko ypoko, papa, õmihpyry ae ro, Ritonõpo a kuepetõkara typoremãkapose oya exiryke, amonita tomo.


\par }{\PP \VS{37}Yrome tumy a, ynara tykase:

\par }{\PP — Toiro ekaropory se ase oya: ah ytoxi imehnõ oryximãkõ maro, jepe tõ mokaro, ypy emory tõ poro. Asakoro nuno aropõko ase toto maro, poetoẽme exipyra ekurehnõko ase exiryke, tykase ynororo tumy a.


\par }{\PP \VS{38}Taropose ynororo morotona, asakoro nuno aropotohme eya. Toytose ynororo tope tõ maro ypy tõ poro, xitase, poetoẽme exipyra toexiry poko.

\VS{39}Imeĩpo asakoro nuno taropose ahtao tooehse ropa ynororo tumy a. Morarame moro sã tõxiry tyrise eya tõmihpyry ae ro. Mame toorihse ynororo orutua poko exipitopyra ahtao. Moro pokoino moro riry poko torẽnase Izyraeu tõ nohpory tomo

\VS{40}ayaytory poko 4me ẽmepyry pune, jeimamyry punero, tyxitarykõ poko Jepete ẽxiry ehtopõpyry poko, Kireate põ ẽxiry.




\par }\Chap{12}{\SH Eparaĩ tomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame orutua kõ, Eparaĩ tõ tõximõse etonatohme. Tuna Joatão takuohse eya xine Zapõ pona, ynara tykase toto Jepete a:

\par }{\PP — Oty katohme yna onykohmara mexiase oytoryhtao amonita tõ poremãkase? Morara exiryke atapyĩ zahkãko ynanase azahtohme, tykase toto.


\par }{\PP \VS{2}Yrome ynara tykase Jepete eya xine:

\par }{\PP — Ywy, wekyry tõ maro tõsezusezuhse yronymyryme amonita tõ maro. Kykohmase xine repe, yrome yna onypynanohpyra mexiatose.

\VS{3}Jakorehmara oexirykõ eneryhtao ya, joorikyry zuno pyra toehse ywy, toytose ywy osetapase imaro xine. Mame Kuesẽkomo a Ritonõpo a typoremãkapose toto yna a. Naeroro oty katohme yna zehno moehtou yna maro osetapase seromaroro?


\par }{\PP \VS{4}Mame Kireate tõ tanonohpose Jepete a etonatohme Eparaĩ tõ maro. Eparaĩ tõ typoremãkase eya xine. Morara tyrise eya xine ynara tykase Eparaĩ tõ exiryke: “Amarokõ, kireatita tõ, Eparaĩ nonory põkõme matose, Manase nonory põkõme roropa repe, yrome Eparaĩ rumekahpõkõme matose.”


\par }{\PP \VS{5}Mame Eparaĩ tõ tuna anakuohpyra ehtohme, epara toto ehtohme, Joatão akuohtoh tapuruse kireatita tomo a. Eparaimita tõ tooehse ahtao tuna akuohtohme, epatohme, tõturupose Kireate soutatu tomo a:

\par }{\PP — Eparaimitame mahno? tykase.

\par }{\PP — Arypyra, tykase ynororo ahtao,

\VS{6}aomirykõ tukuhpose eya. “Xiporete” kaxiko, tykase eya xine. Yrome “Siporete” tykase rokẽ ahtao, moro omi kasaromepyra aexiryke, mokyro totapase eya xine, moroto Joatão ehpio. Morara ahtao 42 miume eparaimita tõ totapase mororome ro.


\par }{\PP \VS{7}Mame 6me jeimamyry taropose Jepete a, Kireate pono, Izyraeu tõ tuisaryme toexiry poko. Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse aenurutopõpyry po, pata Kireate po.


\par }{\SH Ipisã, Erõ, Apatõ, enara
\par }
{\PP \VS{8}Moromeĩpo Jepete esahpokoxi Ipisã, Perẽ pono, Izyraeu tõ tuisaryme toehse.

\VS{9}30me tumũkue kynexine ynororo, 30me tõxike roropa. Tõxiry tõ tokarose eya imehnõ pyxiãme toto ehtohme tyekyrymãkõ kara. Imehnõ oryximãkõ tonehse roropa eya, oxiekyrymãkõ kara, niotatohme typoenõ maro. 7me jeimamyry taropose Ipisã a Izyraeu tõ tuisaryme toexiry poko.

\VS{10}Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse Perẽ po.


\par }{\PP \VS{11}Imeĩpo Ipisã mykapo, Erõ, Zepurõ tõ ekyry Izyraeu tuisaryme toehse. 10me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko.

\VS{12}Mame toorihse ynororo ahtao ekepyry tonẽse Aijarõ po, Zepurõ nonory po.


\par }{\PP \VS{13}Imeĩpo Erõ mykapo, Apatõ, Hireu mũkuru Izyraeu tuisaryme toehse, Piratõ pono.

\VS{14}40me tumũkue Apatõ kynexine 30me typakõke roropa, 70me jumẽtu tõ po ytoytoketõme toh kynexine. Tuisame kynexine 8me jeimamyry pune.

\VS{15}Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse pata Piratõ po, Eparaĩ nonory po, ypy tõ nonory po, amarekita tõ nonory po.




\par }\Chap{13}{\SH Sãsão
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Izyraeu tõ tyyrypyhpyke toehse ropa, Ritonõpo Tosẽkõ omipona pyra tooehse ropa toto. Naeroro tyrohmanohpose toto pirixteu tomo a 40me jeimamyry pune.


\par }{\PP \VS{2}Orutua kynexine esety Manoa, pata Zora pono, Tã nonory po. Ipyty emũkuasaromepyra kynexine.

\VS{3}Ritonõpo nenyokyhpyry tõsenepose nohpo a, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Emũkuasaromepyra mexiase, poetoẽme exisaromepyra. Yrome seromaroro poetoẽme exĩko mase, enurũko mã orutuame.

\VS{4}Uwa eukuru jehnahpyry imepỹ eukuru jehnahpyry roropa onẽpyra exiko. Mokarohne tonahsẽ onõpyra ehtoko, katopõpyry Moeze a, morohne onõpyra exiko ipunaka,

\VS{5}ynara exiryke: emũkuãko mase orutuame. Zũsety onysahkara exĩko mase jũme, typoetoryme tapiakase ynororo exiryke Ritonõpo a, nazireume aehtohme, aenurutopõpyry poe ro. Erohpitõko mana Izyraeu tõ pynanopyry poko pirixteu tõ winoino.


\par }{\PP \VS{6}Morararo tynio tupise nohpo a oturuse imaro, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ritonõpo poe urutõ tõturuse ya. Ritonõpo nenyokyhpyry sã kynako, jerehno pitiko rokẽ pyra. Otokoino toehse ynororo onekaropopyra akene. Tosety onekaropyra roropa kynako.

\VS{7}Yrome tõturuse ynororo ymaro: Ynara nyka ynororo ya: poetoẽme exĩko mase, emũkuãko mase orutuame. Ynara nyka roropa ya: “Uwa eukuru jehnahpyry onẽpyra exiko. Morararo mokarohne tonahsẽ onõpyra exiko, katopõpyry Moeze a nykã ya. Ynara exiryke mokyro poeto tymenekase exiryke Ritonõpo poetoryme jũme nazireume aehtohme.”


\par }{\PP \VS{8}Mame Manoa tõturuse Ritonõpo a, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, ajohpãme sã mokyro, urutõ onenehpohpyry enehpoko ropa xiaro, yna zurutohme, poeto wãtanohtoh poko tonuruse ahtao.


\par }{\PP \VS{9}Mame morara tyrise Ritonõpo a Manoa omihpyry ae: Inenyokyhpyry tõsenepose ropa ipyty a typorohse ahtao tupito po. Inio ameke kynexine.

\VS{10}Mame tururume toytose nohpo eya ynara kase:

\par }{\PP — Mokyro ro toehse ropa ymaro mokokonie aoturuhpyry tõsenepose ropa ya.


\par }{\PP \VS{11}Mame towõse ynororo typyty maro toytotohkõme mokyro enese, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Omoro hma, ypyty maro aoturuhpyry?

\par }{\PP — Ỹ, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{12}Mame ynara tykase Manoa eya:

\par }{\PP — Morara toehse ahtao õmihpyry ae, otara poeto watanohnõko ynanah? Oty sã exĩko roropa ynororo?


\par }{\PP \VS{13}Ynara tykase Ritonõpo nenyokyhpyry eya:

\par }{\PP — Ah opyty tomeseke nexino ynyripohpyry emero ritohme.

\VS{14}Uwa tõ onenahpyra mana, uwa risẽ onẽpyra roropa mana, uwa eukuru jehnahpyry, imepỹ eukuru jehnahpyry onẽpyra roropa te, mokarohne onõpyra ehtoko, katopõpyry Moeze a onõpyra exĩko mana. Ah opyty tomeseke nexino ynyripohpyry emero ritohme eya.


\par }{\PP \VS{15-16}Tuaro pyra Manoa kynexine Ritonõpo nenyokyhpyryme aexiry poko, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ajohpãme sã ytopyra exiko aporo. Eraximako aporo, õtyme poti ahnõko ase.

\par }{\PP — Eraximaryhtao ro ya õty onõpyra ase, tykase Ritonõpo nenyokyhpyry. — Yrome tyriry se awahtao tyriko. Mame jahkako onekaroryme Ritonõpo a, tykase.


\par }{\PP \VS{17}Ynara tykase Manoa eya:

\par }{\PP — Onoky mahno? Oesety waro se ynanase, kure oritohme yna a õmiry zae toehse ahtao.


\par }{\PP \VS{18}— Oty katohme jesety waro se hmatou? tykase Ritonõpo nenyokyhpyry. — Jesety waro ehsaromepyra matose, osenetupuhpotohme mana.


\par }{\PP \VS{19}Naeroro poti tapoise Manoa a, tiriiku tõkehko maro. Topu pona morohne tyrise kehko eya. Tyahkase eya tynekaroryme Ritonõpo a, Esety osenetupuhpotohme.


\par }{\PP \VS{20}Apoto tõnuhse ahtao apoto apõ poe, Ritonõpo nenyokyhpyry onukuru tonese eya xine typyty maro, kapu aka, apoto rãnao. Tosekumurukõ po typorohse toto tõmytykõ po nono pokoxi.

\VS{21}Ritonõpo nenyokyhpyry onenepyra ropa Manoa tõ toehse jũme. Tonetupuhse Manoa a, mokyro orutua Ritonõpo nenyokyhpyryme aexiry poko.


\par }{\PP \VS{22}— Orihnõko sytase Ritonõpo eneryke kyya, tykase Manoa typyty a.


\par }{\PP \VS{23}Yrome ynara tykase ipyty:

\par }{\PP — Kuetapary se Ritonõpo ahtao, kynekarory anapoipyra exiry, senohne onenepopyra exiry kyya, tõmiry onekaropyra exiry roropa kyya, tykase.


\par }{\PP \VS{24}Mame Manoa pyty toemũkuase, orutuame, tosehpase ynororo Sãsãome. Tuãtase poeto, kure rokẽ tyrise ynororo Ritonõpo a.

\VS{25}Mame ona po Tã tõ nonory po Sãsão kynexine, irãnao pata Zora poe Exitaou pona, tuaro toehpitose ahtao Ritonõpo Zuzenu tymaro exiry poko.




\par }\Chap{14}{\SH Sãsão pytatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame ypy poe tyhtose Sãsão pata Timina pona. Moroto oryximã tonese eya pirixteu ẽxiry.

\VS{2}Toytose ropa ynororo tytapyĩ taka oturuse tumy tõ maro, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Nohpo oryximã eneno Timina po. Mokyro ekaropoko ypytyme pytary se jexiryke imaro, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{3}Mame ynara tykase toto, jumy jẽ maro:

\par }{\PP — Oty katohme pirixteu tõ nohpory poko mah? Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra mã mokaro, jaĩkõpotapihpyry onysahkara exiryke. Kuekyrykõ oryxiã nae. Oty katoh mokaro onenepyra mahno? tykase toto.

\par }{\PP Yrome ynara tykase Sãsão eya:

\par }{\PP — Mokyro oryxi se ase, jenuru zamaro exiryke.


\par }{\PP \VS{4}Zuaro pyra jũkõ kynexine: Ritonõpo poe moro riry se Sãsão ehtoh poko. Pirixteu tõ poremãkapory se Ritonõpo kynexine tynamotome Izyraeu tõ tyrise eya xine exiryke.


\par }{\PP \VS{5}Tumy tõ maro tyhtose Sãsão pata Timina pona. Tupito tõ kuroko toytose tahtao, uwa arykatyã kuroko, reão wãtasenã tutũtase esekase repe.

\VS{6}Yrome Ritonõpo Zuzenu a takorehmase ynororo jamihme ehtohme. Tomary ke mokyro reão totapase eya poti etapary samo. Totapase eya, yrome tumy tõ onurupyra kynexine tynyrihpyry poko.


\par }{\PP \VS{7}Mame toytose oturuse oryxime aexihpyry maro, ise kynexine ynororo.

\VS{8}Okynã pyra toehse ropa Sãsão pytase imaro. Osema tae tutũtase ynororo reão ekepyry enese, tynetapahpyry. Tõsenuruhkase ynororo ano zũ eneryke tyya tuhke, reão ekepyry ao. Ano zeni roropa tonese eya mokyro ekepyry ao.

\VS{9}Naeroro ano zeni tapoise eya tomary ke, tõse eya toytoryme osema ae. Tumy tomo a toytose ynororo, eya xine roropa ano zeni pixo tokarose ikuhtohme. Tõse eya xine. Yrome toto onurupyra Sãsão kynexine moro ano zeni outopõpyry poko reão ekepyry ae.


\par }{\PP \VS{10}Mame Sãsão zũ toytose oryxime aexihpyry tapyĩ taka, moroto otuhtoh konõto tyrise Sãsão a, toipe moro sã tyrise nuasemãkomo.

\VS{11}Tonese ynororo ahtao pirixteu tomo a, 30me nuasemãkõ tonehpose eya xine atãkyematohme imaro.

\VS{12-13}Ynara tykase Sãsão eya xine:

\par }{\PP — Tupimã nae ase, tuaro oehtohkõ kuhtohme. Mame zae ekarory waro toehse awahtao xine sero 7me oseahmatoh otyhkara ro ahtao upo kurã ekarõko ase oya xine, kamisa kurã mauru panõ risẽ 30me. Yrome onekaropyra tokurehse awahtao xine upo kurã mauru panõ risẽ ekarõko matose ya 30me, tykase ynororo eya xine.

\par }{\PP — Kaxiko. Tupimã ekaroko yna a, tykase toto eya.


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase Sãsão eya xine:

\par }{\Q — Esekane wino tutũtase tonahsemy,

\par }{\Q jamihmã wino tutũtase anusasame exikety.

\par }{\PP Oseruao tõmehse ahtao ezuhtoh ekarory waro pyra ro toh kynexine.


\par }{\PP \VS{15}Tõmehse 4me ahtao ynara tykase toto Sãsão pyty a:

\par }{\PP — Onio a ezuhtoh ekaropoko zuaro yna ehtohme. Onekaropopyra awahtao omy tapyĩ zahkãko ynanase, zahnõko mase imaro. Oya xine toahmase yna enekunohtohme, yna tinerũ ematonanohtohme, tuaro ynanase.


\par }{\PP \VS{16}Naeroro Sãsão pyty toytose tyxitaryme eya, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ypyno nymyry pyra mase! Yse pyra mase! Enetupuhtoh tupimã mekaroase jepe tomo a, yrome ezuhtoh onekaropyra mase ya!

\par }{\PP — Ezuhtoh onekaropyra exino papa tomo a aja roropa, tykase ynororo. — Oty katohme ezuhtoh ekarõko ha oya?


\par }{\PP \VS{17}Tyxitase nohpo kokoro rokene. Mame ẽmepyry 7mã po xitakehpyra nohpo exiryke ezuhtoh tokarose eya. Morarame tope tomo a ezuhtoh tokarose roropa nohpo a.

\VS{18}Morara exiryke ẽmepyry 7mã po kohmãsasaka ahtao, pata põkõ orutua kõ ynara tykase Sãsão a:

\par }{\Q — Oty anusasamehxo nae, ano zeni.

\par }{\Q Onoky jamihmehxo nae, reão mokyro?

\par }{\PP Ynara tykase Sãsão eya xine:

\par }{\PP — Ypyty onenaroximara awahtao xine, ezuhtoh waro pyra ro mehtory.


\par }{\PP \VS{19}Mame Ritonõpo Zuzenu poe jamihme toehse Sãsão. Toytose ynororo Axikerõ pona, moroto 30me orutua kõ totapase eya, mokaro zuponỹpyry kurã touse eya ekarotohme mokaro 30mãkomo a, moro tupimã aexihpyry tozuhse eya xine exiryke. Moromeĩpo tumy tapyĩ taka toytose ropa ynororo. Tyekĩtapãse ynororo moro tupimã aexihpyry waro mokaro toehse exiryke.


\par }{\PP \VS{20}Mame ipyty tokarose imepyny a, Sãsão akorehmahpono a ipytatoh poko.




\par }\Chap{15}{\PP \VerseOne{1}Mame okynahtao tiriiku apoitoh toehse ahtao, typyty enese toytose Sãsão. Poti tarose eya ekarotohme nohpo a. Ynara tykase ynororo nohpo zumy a:

\par }{\PP — Ypyty esaka omõxi, tykase.

\par }{\PP Yrome onẽmapopyra nohpo zũ kynexine.

\VS{2}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ise pyra kuekaroase. Naeroro ekaroase oepe a ipytyme. Yrome zakorõ nae ase oryxime exikety. Ise awahtao mokyro maro pytãko mase.


\par }{\PP \VS{3}Ynara tykase Sãsão:

\par }{\PP — Seromaroro tyrowotase jahtao, opoe rowotãko ase. Morara exiryke pirixteu tomo a epehmapõko ase.


\par }{\PP \VS{4}Mame kaikuxi pitiko sã raposa tõ 300mãkõ tapoise eya tupito tõ rãnakuroko asasakoro tymyhse toto eya arokyrykõ osepokona apoto zukatohme tupito tõ poro.

\VS{5}Mame apoto tukase ahtao ipokona xine tutũtanohpose eya pirixteu tõ tupi rãnakuroko tiriiku zahkatohme. Tiriiku isahkatyã tyahkase emero apoto a, otyro tupito tõ po exikety roropa, wewe tõ roropa, oriwera tõ maro emero tyahse kehko.

\VS{6}Tõturupose pirixteu tomo, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Onoky a tyahkapose moro?

\par }{\PP Mame zuaro toehse toto, Sãsão a moro tyahkapose imeretamuru a ipyty tapoise ropa exiryke ekarotohme epe a. Naeroro toytose pirixteu tomo, isene ro Sãsão pyty tyahkase eya xine jũ tapyĩ maro.

\VS{7}Mame ynara tykase Sãsão:

\par }{\PP — Morara tyrĩko matou? Ahtao morararo ase: oseremara ase epehmapory poko oya xine, onyrihpyrykõ epehmãko matose.


\par }{\PP \VS{8}Mame tõsetapase mokaro maro orẽpyra samo, tuhkãkõ totapase eya. Morotoino toytose ynororo eutary aka topu konõto Etã po.


\par }{\SH Pirixteu tõ poremãkatopõpyry
\par }
{\PP \VS{9}Mame pirixteu tõ toytose osesarise Juta tõ nonory pona, tõsetapase toto pata Rei põkõ maro.

\VS{10}Tõturupose Juta tõ tamuximãkõ pirixteu tomo a, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oty katohme etonãko matou yna maro?

\par }{\PP Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Ynanoehno xiaro Sãsão apoise inyrihpyry sã yna a tyritohme eya.


\par }{\PP \VS{11}Naeroro Juta tõ 3 miumãkõ toytose Sãsão zuruse eutary aka topu konõto Etã po. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Tuaro pyra hma, pirixteu tõ kuesẽkõme toto? Oty katohme morara myrino?

\par }{\PP — Toto yrino toto nyrihpyry sã ymaro, tykase Sãsão.


\par }{\PP \VS{12}— Ynanoehno xiaro omyhtohme, oekarotohme pirixteu tomo a, tykase toto eya.

\par }{\PP — Õmirykõ etapoko ya, jetapara oexirykõ poko, tykase Sãsão eya xine.


\par }{\PP \VS{13}— Ỹ, yna omiry etapõko ynanase! Omyhnõko rokẽ ynanase oekarotohme pirixteu tomo a. Oetapara ynanase, tykase toto.

\par }{\PP Mame tymyhse ynororo eya xine eary kasenato ke. Tonehse roropa ynororo topu konõto oramaino.

\VS{14}Toeporehkase Sãsão ahtao Rei pona, pirixteu tõ toehpitose tururume kui ãko, oseporyse imaro. Yrome Ritonõpo Zuzenu poe jamihme toehse Sãsão. Eary tõ tamohmohse eya tapory wino, tomary wino roropa, mauru panõ eary iatyhpyry samo.

\VS{15}Moroto jumẽtu zemata zehpyry tonese eya, anorypyra ro exikety. Moro tapoise eya tykaparume, ike mokaro etapatohme. Ahno totapase eya moro jumẽtu zematahpyry ke, 1.000me orutua komo totapase eya.

\VS{16}Mame moro poko toremiapitose ynororo, ynara tykase:

\par }{\Q — Jumẽtu zemata zehpyry ke

\par }{\Q miume orutua kõ etapano.

\par }{\Q Jumẽtu zemata zehpyry ke,

\par }{\Q ahno totapase ya tanonohse kaetokohxo ya.


\par }{\PP \VS{17}Imeĩpo moro zemata zehpyry typahse eya. Moroto tosehpase “ypy Zemata Zehpyryme”.


\par }{\PP \VS{18}Mame tutunazehnase Sãsão ipunaka. Ynara tykase ynororo Ritonõpo a:

\par }{\PP — Orẽpyra tyrise ywy oya Ritonõpo. Ajohpãme sã jorihmapopyra exiko tuna peneryke, jekaropyra exiko mokaro, pirixteu tomo a. Õmiry omipona pyra mokaro mã toto, tyaĩkõpotapihpyry onysahkara roropa mã toto.


\par }{\PP \VS{19}Mame moroto, pata Rei po, tuna enatyry totapuruhmakase Ritonõpo a, moro ae tuna tutũtase. Tõse Sãsão a, mame toekurãkase ropa ynororo. Moro tuna eutary tosehpase En-Hakoreme. Moroto ro mana seroae ro.


\par }{\PP \VS{20}Izyraeu tõ tuisaryme Sãsão kynexine 20me jeimamyry pona, Izyraeu tõ tyrohmanohpose pirixteu tomo ahtao.




\par }\Chap{16}{\SH Kaza po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pirixteu tõ patary, Kaza pona toytose Sãsão. Moroto nohpo tonese eya orutua kõ poko exikety, mame ipoko toehse ynororo.

\VS{2}Aomomyry itapyĩ taka tonese morotõkomo a. Mame esary zomye tapurupose eya xine, toraximase eya xine, pata omõtoh myhto tõmehse toto Sãsão tũtary eraximary poko. Mynyhme toh kynexine, ynara tõsenetupuhse toto:

\par }{\PP — Seraximatone, ẽmepyryhtao etapãko sytatose.


\par }{\PP \VS{3}Yrome moroto nyhtoh po Sãsão kynexine onoa pona rokene. Moromeĩpo towõse ynororo, pata omõtoh apuru touse eya, apõ tõkehko maro. Tymota pona morohne tyrise eya, arotohme kakoxi ypy emory pona pata Eperõ etonie.


\par }{\SH Tarira maro Sãsão
\par }
{\PP \VS{4}Mame nohpo tonese tyamaro exikety Sãsão a mokyro nohpo esety Tarira, esary kynexine jakanahmã Soreke po.

\VS{5}Mame 5me pata esã, pirixteu tõ toytose nohpo maro oturuse, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ekaropoko Sãsão a ijamitunuru poko, otãto imyhnõko ynanae jamihme pyra ynororo ehtohme. Moro riryhtao oya oepehmãko ynanase, yna punero 1.100me parata ekarõko ynanase oya, tykase toto.


\par }{\PP \VS{6}Naeroro Sãsão a tõturupose Tarira, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ajohpãme sã, kuruko, oty pokoino imehnõ motye jamihme mah? Omykyry se imehnõ ahtao oporemãkatohme, osewomara oehtohme, oty riry kure jamihme pyra oehtohme? tykase Tarira Sãsão a.


\par }{\PP \VS{7}Ynara tykase Sãsão eya:

\par }{\PP — Tymyhse jahtao eya xine 7me taky eary panõ ke, tyrisenã ke anorypyra ro exikety panõ ke, jamihme pyra jexiry mana, imehnõ samo, tykase ynororo Tarira a.


\par }{\PP \VS{8}Naeroro pirixteu tõ, kowenatu tomo a taky eary panõ 7me tokarose Tarira a, tyrisenã komo, Sãsão myhtohme eya.

\VS{9}Mame tymyhse ynororo eya. Orutua kõ tonẽse Tarira a imepỹ nyhtoh tao eraximatohme. Naeroro tykohmase toto eya:

\par }{\PP — Sãsão! Pirixteu tõ oehnõko!

\par }{\PP Moro taky eary panõ tamohse eya, tũpore pyra exikety sã toehse eya eary jatyhpyry samo. Morara exiryke zuaro pyra ro toh kynexine: “Oty pokoino imehnõ motye jamihme Sãsão nae?” tykase toto.

\VS{10}Mame ynara tykase Tarira eya:

\par }{\PP — Etako ke, tuarõ karame jekarõko mase, ajohpe mase. Ajohpãme sã zae osekaroko ya, otãto omyhnõko ha?


\par }{\PP \VS{11}Ynara tykase Sãsão eya:

\par }{\PP — Tymyhse jahtao eary tyrisenã ke, ikenãpapitopỹ ke jamihme pyra exĩko ase imehnõ samo.


\par }{\PP \VS{12}Naeroro eary tyrisenã tapoise Tarira a, apory tõ tymyhse eya. Mame tykohmase eya:

\par }{\PP — Sãsão! Pirixteu tõ oehnõko mana!

\par }{\PP Orutua kõ tonẽse ropa kynexine, imepỹ nyhtoh tao eraximãko rokẽ toh kynexine. Yrome Sãsão a eary tõ tamohmohse, eary pisarara sã tyrise eya.


\par }{\PP \VS{13}— Ajohpe rokẽ mase, tykase Tarira. — Jenekunohnõko rokẽ mase, kure kuuruko, jenekunohpyra exiko. Otãto imehnõ omyhnõko nae jamihme pyra oehtohme?

\par }{\PP Ynara tykase ynororo nohpo a:

\par }{\PP — Jũsety emero tykahse oya ahtao ikahtoh ke, wewe suimã ke tapoise ahtao tũpore samo, morara ahtao jamihme pyra exĩko ase imehnõ samo.


\par }{\PP \VS{14}Mame Sãsão tynyhmapose Tarira a. Tynyhse ynororo ahtao zũsety tyrise eya ikahtoh aka, tykahse eya kamisa samo, mame moro tapoipose roropa eya, wewe suimã ke tũpore samo. Moromeĩpo tykohmase ynororo eya:

\par }{\PP — Sãsão! Pirixteu tõ mokaro oehnõko!

\par }{\PP Yrome towõse ynororo, wewe suimã touse eya, axĩ zũsety tãtakahpokase ropa.

\VS{15}Mame ynara tykase nohpo eya:

\par }{\PP — Oty katohme: “Opyno ase,” ãko mah ya, Jenekunohnõko rokẽ mase, yse nymyry pyra mase? Putuhtome kyriase oseruao pona. Yrome osekaropyra ro mase ya zae nymyry: oty pokoino imehnõ motye jamihme mahno, zae kuuruko rahkene.


\par }{\PP \VS{16}Onekaropokehpyra nohpo kynexine kokoro rokene. Sãsão typenekehse moro etary poko tyya.

\VS{17}Etyhpyryme tõsekarose eya rahkene, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jũsety onysahkapitopyra nase, tykase. — Tymenekase ywy Ritonõpo a typoetoryme, nazireume ase jenurutopõpyry poe ro. Jũsety tysahkase ahtao, jamihme pyra exĩko ase, imehnõ samo.


\par }{\PP \VS{18}Mame zae Sãsão osekarotopõpyry totase ahtao Tarira a, ajohpe pyra aomiry tonetupuhse ahtao eya, kowenatu pirixteu tõ a omi arone tonyohse eya, ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Osehtoko ropa. Seromaroro zae tõsekarose ynororo ya, tykase nohpo.

\par }{\PP Naeroro tooehse ropa toto, tineru tonehse tymaro xine.

\VS{19}Sãsão tynyhmapose nohpo a ironaka tapory po. Mame orutua tykohmase eya. Sãsão zũsety tysahkase eya porehme. Mame tyyryhmapitose ynororo Tarira a, ijamitunuru a turumekase ynororo exiryke:


\par }{\PP \VS{20}— Sãsão! Pirixteu tõ oehnõko mana! tykase tykohkohtase samo.

\par }{\PP Towõse ynororo, tõsenetupuhse: “Ywy emyhpokãko ase kokoro rokẽ ynyriry samo.” Zuaro pyra kynexine turumekase Ritonõpo a toexiry poko.

\VS{21}Tapoise ynororo pirixteu tomo a, enuru typosohkase eya xine osetatoro. Mame tarose ynororo Kaza pona, moroto tymyhse keti ke kynexine metau risẽ ke. Mame tyrohmanohpose ynororo ãpuruhpyry tao, tiriiku akuhmotoh emerehkary poko tapory ke.

\VS{22}Yrome zũsety tahtapitose ropa.


\par }{\SH Sãsão orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{23}Morarame pirixteu tõ kowenatu tõ tõximõse tãkye toehtohkõme. Otuhtoh konõto tyrise eya xine, tynekarorykõ zahkatohme, tyneponãmarykõ Takõ eahmatohme. Toremiase toto: “Kuepekõkara, Sãsão typoremãkase kyneponãmarykõ Takõ a.”


\par }{\PP \VS{24}Imoihmãkomo a, Sãsão eneryke tyya xine toremiase toto tosẽkõ Takõ eahmaryme. Ynara tykase toto: “Kuepekõkara, Sãsão typoremãkase kyneponãmarykõ Takõ a, kynonorykõ enahkaneme exikety, kynonorykõ põkõ ryhmahpono, tuhkãkõ etapahpono.”


\par }{\PP \VS{25}Mame oseahmaryhtao ro ynara tykase toto:

\par }{\PP — Sãsão enehpoko xiaro osemeikatohme imaro.

\par }{\PP Tonehse ynororo jarãnaka ãpuruhpyry tae. Atahmãkãko toh kynexine ipoko osemeikãko toh kynexine. Mame tyrise ynororo tapyi nepuru rãtaka.

\VS{26}Ynara tykase Sãsão nuasemano a, takorehmaneme exikety aytotohme:

\par }{\PP — Tapyi nepuru apoxi topu risemy, morohne pũtokoxi jytory se ase.


\par }{\PP \VS{27}Moro tapyi Takõ eahmatoh pehme kynexine ahno ke, orutua komo te, nohpo tomo, enara. 5me pirixteu tõ Kowenatu tõ moroto kynexine. Ahno tuhke exiry 3.000 motye kynexine zara po, Sãsão enẽko toh kynexine osemeikary poko.


\par }{\PP \VS{28}Mame tõturuse Sãsão Ritonõpo a, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo Jesemy, wenikehpyra exiko ypoko. Ajohpãme sã jamihme kyriko ropa seroae rokene. Kuakorehmako seromaroro pirixteu tõ etapatohme jemỹpotohme jenuru posohkatopõpyry emetakame.


\par }{\PP \VS{29}Mame tapyi nepuru tõ asakoro tapoise eya irãnao tapyi nepuru tomo. Toiro tapotunuru wino toiro typozery wino ynara inepuru tõ tapoise eya. Mame tupurohmase kehko eya tyjamitunuru ke.

\VS{30}Tykohtase ynororo, ynara tykase:

\par }{\PP — Jorikyry se ase pirixteu tõ maro!

\par }{\PP Mame tyjamitunuru ke inepuru tõ tupurohmase eya. Toepukase moro tapyi kowenatu 5mãkõ pona, ahno imoihmãkõ pona roropa. Moroto ahno totapapose eya tuhke, toorihse ynororo roropa. Tuhke hkopyra totapase eya isene ro tahtao.


\par }{\PP \VS{31}Mame ekepyry poko tooehse zakorõ tomo jekyry tõ maro porehme. Ekepyry tarose eya xine zonẽtohme irãnaka Zora poe Exitaou pona, jumy Manoa zonẽtopõpyry aka.

\par }{\PP 20me jeimamyry taropose Sãsão a Izyraeu tõ tuisaryme toehtoh poko.




\par }\Chap{17}{\SH Mika tyneponãmary maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Orutua kynexine esety Mika, ypy tõ nonory pono, Eparaĩ nonory po.

\VS{2}Ynara tykase ynororo tyse a:

\par }{\PP — Otinerũ 1.100 parata tomatonanohse ahtao, popyra omato tyripose oya aorihtohme. Õmihpyry etase. Etako pahne, moro parata ymaro mana. Ya tapoise omatome.

\par }{\PP Ynara tykase jeny eya:

\par }{\PP — Kure oripõko ase Ritonõpo a, aimo!


\par }{\PP \VS{3}Naeroro moro 1.100 parata tokarose ropa eya tyse a. Mame ynara tykase nohpo tumũkuru a:

\par }{\PP — Aimo, popyra oripotopõpyry ya korokapotohme, moro parata apiakãko ase ekarotohme ynekaroryme Ritonõpo a. Ritõ panõ ripõko ase wewe risemy, tapuhse parata ke. Morara exiryke moro parata ekarõko ropa ase oya.


\par }{\PP \VS{4}Mame moro parata tokarose ropa ahtao eya tyse a, 200me parata tapoise nohpo a ekarotohme metau poko erohkety a. Ritõ panõ tyrise eya wewe risemy tyõtose parata ke. Mame moro ineponãmary tyrise Mika tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{5}Osa nae Mika nexiase Ritonõpo poko ehtohme. Imehnõ ritõ panõ tyrise roropa eya, upo roropa tyrise eya Ritonõpo maro oturukety zupõme. Tumũkuru toiro tymenekase eya Ritonõpo maro oturuketyme ehtohme.

\VS{6}Morara ahtao tuisa konõto, Izyraeu tõ esẽ pyra kynexine. Ise toehtohkõ tyrise ahno a emero porehme.


\par }{\PP \VS{7}Nuasemã kynexine pata Perẽ po, Juta nonory po. Rewi parỹpyryme kynexine.

\VS{8}Perẽ poe toytose ynororo imepỹ osa zupiryme, tosaryme ehtohme. Mame aytoryhtao ypy tõ nonory poro Eparaĩ po, toeporehkase ynororo Mika tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{9}— Oty poe moehno? tykase Mika eya, tõturupose.

\par }{\PP — Ywy ase rewita, Perẽ pono, Juta nonory põ pono. Osa zupĩko ase jesaryme ehtohme, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{10}— Ymaro exiko, tykase Mika. — Jamorepaneme exiko, oturuketyme Ritonõpo maro. Oepehmãko ase 10me parata ekarõko ase oya jeimamyry punero, upo maro te, tonahsẽ maro, enara, tykase eya ynororo.


\par }{\PP \VS{11}Mame ỹme mokyro nuasemã kynexine, rewitame roropa ynororo. Mika maro toehse ynororo imũkurume sã eya.

\VS{12}Tymenekase ynororo Mika a Ritonõpo maro oturuketyme ehtohme. Moroto kynexine ynororo itapyĩ tao.

\VS{13}Ynara tykase Mika:

\par }{\PP — Zuaro ase. Seromaroro Ritonõpo poe emero kure exĩko ya, rewita nae jexiryke, oturuketyme Ritonõpo a.




\par }\Chap{18}{\SH Mika maro Tã tomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morara ahtao tuisa konõto, Izyraeu tõ esẽ pyra kynexine. Tã tomo tynonorykõ zupĩko toh kynexine tosarykõme. Morara toh kynexine tynonorykõ anapoipyra ro toexirykõke: “Nono zokonaka apoĩko matose,” katopõpyry anapoipyra ro toh kynexine. Imehnõ Izyraeu oxiekyry tomo a tynonory tapoise.

\VS{2}Naeroro Tã tomo a orutua kõ tymenekase 5me tuaro exiketomo, tyekyry tõ wino. Taropose toto pata Zora poe pata Exitaou pona osenuhmatohme nono waro toehtohkõme. Toytose toto ypy tõ nonory Eparaĩ pona, Mika tapyĩ taka nyhse.

\VS{3}Moroto toto ahtao mokyro nuasemã rewita otururu totase eya xine. Aomiry etaryke tyya xine imepỹ pata põme aexiry tonetupuhse eya xine. Eya toytose toto ekaropose, ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Oty poko mah taro? Onoky a tonehse omoro tarona?


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Mika maro tõturuse ywy ipoetoryme jehtohme. Jepehmãko mana Ritonõpo poko oturuketyme jehtohme imaro.


\par }{\PP \VS{5}Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Ajohpãme sã ekaropoko Ritonõpo a: “Orẽpyra exĩko ynanae yna erohtoh poko? Kure rokẽ oehnõko ropa ynanae?” tykase toto.


\par }{\PP \VS{6}Ynara tykase oturukety eya xine:

\par }{\PP — Torẽtyke pyra ehtoko. Ritonõpo amaro xine exĩko mana seromaroro oytorykohtao.


\par }{\PP \VS{7}Mame mokaro 5mãkõ toytose moro poe, pata Raixi pona. Toeporehkase toto ahtao morotona, morotõkõ tonese eya xine, imehnõ zuno pyra, xitonio tõ samo. Osepeme toh kynexine, tehme rokene, oseosezuhpyra roropa toh kynexine imehnõ maro. Tymõkomoke, ise toehtohkõ emero nae toh kynexine. Atameke toh kynexine xitonio tomo a, imehnomo a roropa. Toiroro sã toh kynexine.

\VS{8}Mame mokaro 5mãkõ toeporehkase ropa ahtao tosaka xine Zora pona, Exitaou poe, tõturupose toto, tyekyry tomo a emero inenehpyrykõ poko.

\VS{9}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ehmaropa mokaro nonory sapoitatose! Nono kurã ynanenease! Ekurehpyra ehtoko, ehmaropa axiny inonorykõ apoise kuesarykõme!

\VS{10}Morotona toeporehkase awahtao xine morotõkõ enẽko matose imehnõ zuno pyra exiketomo. Toto nonory zumo mana. Emero ise ehtoh nae mana. Moro nono ekarõko Ritonõpo kyya xine mana.


\par }{\PP \VS{11}Naeroro 600me orutua kõ, Tã tõ oxiekyryme exiketõ toytose Zora poe Exitaou pona, typyrekõ ke etonatohme.

\VS{12}Tõnuhse toto, tõsesarise toto Kiriate-Jearĩ pũto, xixi omõtoh wino, Juta nonory po. Morara exiryke moroto tosehpase Tã osesaritopõpyryme.

\VS{13}Morotoino toytose toto ypy tõ nonory poro Eparaĩ nonory pona. Toeporehkase toto Mika tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase mokaro 5mãkõ, tymarõkomo a:

\par }{\PP — Zuaro pyra hmatou, toiro sero tapyĩ tao ritõ panõ nae, wewe risemy jõtohpyry parata ke? Imehnõ ritõ nae roropa te, oturukety zupõ roropa. Otara enetupuhnõko matou? Oty rĩko sytatou?


\par }{\PP \VS{15}Naeroro tomõse toto Mika tapyĩ taka, nuasemã rewita esaka, taomikase toto.

\VS{16}Morara ahtao mokaro 600mãkõ, soutatu tõ, eraximãko toh kynexine omõtoh tao, typyreke etonatohme.

\VS{17}Mokaro 5me enenanõ tomõse tapyi taka, ritõ panõ tapoise eya xine wewe risemy jõtohpyry parata ke, imehnõ ritõ panõ maro, oturukety zupõ maro. Mokyro oturukety tehme kynexine omõtoh tao soutatu tõ 600mãkõ typyreke exiketõ maro.

\VS{18}Mika tapyĩ taka tomõse orutua kõ ahtao ritõ panõ apoitohme, mokyro rewita tõturupose eya xine:

\par }{\PP — Oty poko matou? tykase.


\par }{\PP \VS{19}Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Mynyhme exiko. Oturupyra exiko. Yna maro eropa oturuketyme Ritonõpo a, yna amorepaneme roropa zae ehtoh poko. Yna ekyry tõ emero amorepaneme se pyra hma, oturuketyme roropa? Taro awahtao toiro tapyĩ taõkõ rokẽ oturuketyme mase.


\par }{\PP \VS{20}Tãkye toehse mokyro rewita, ritõ panõ tõkehko tapoise eya. Toytose ynororo mokaro 5mãkõ enenanõ maro, soutatu tõ maro.

\VS{21}Toeramase toto toytotohme ropa. Typoenõkõ tyrise osemazuhme eya xine, pui tõ maro tymõkomory maro. Mame toytose toto.

\VS{22}Amekehxo toytose toto ahtao, Mika tõ toeporehkase, osetapase. Tykatonomory tõ toahmase toh kynexine eya etonatohme Tã tõ maro.

\VS{23}Mame kui kui kary etaryke tyya xine, mokaro oepyry Tã tõ mykapo, tỹkakoxi toeramase toto, tõturupose Mika a:

\par }{\PP — Otara toehse amarokomo? Oty kase mokaro imoihmãkõ noehno? tykase.


\par }{\PP \VS{24}— Arypyra. Ykyryry tõ ritõ panõ tarose oya xine ynyrityamo, jamorepane roropa, oturukety Ritonõpo maro, tarose oya xine. Oty tynomose oya xine ykyryryme? tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{25}Ynara tykase Tã tõ eya:

\par }{\PP — Kurehxo oya exiry mynyhme rokẽ oehtopo. Õmiry etaryhtao otarame moxiã ozehno exĩko, mame oryhmãko mã toto. Morara ahtao orihnõko mase emero atapyĩ taõkõ maro.


\par }{\PP \VS{26}Morara kaxĩpo Tã tõ orutua kõ toytose rahkene. Jamihmehxo toto exiry tonese Mika a; naeroro toeramase ropa ynororo tytapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{27}Mika nyrityã tarose Tã tomo a, ipoetory roropa, oturukety tarose eya xine. Mame toytose toto osetapase Raixi põkõ maro, mokaro tehme exiketomo, osetapara exiketomo, imehnõ zehno pyra exiketomo. Moro pata põkõ totapase eya xine, ipatarykõ tyahkase eya xine.

\VS{28}Takorehmananõke pyra toh kynexine toto pynanohtohme, moe Raixi exiryke Xitõ poe. Osepynanohpopyra roropa toh kynexine imehnomo a. Moro pata kynexine jakanahmã po, Pete-Reope pũto. Mame moro pata tyrise ropa Tã tomo a, moroto ehse toh rahkene.

\VS{29}Moro pata tosehpase Tãme eya xine tytamurukõ esety ae ro, Jako mũkuru.

\VS{30}Moroto tyneponãmarykõ tanỹse xikihme Tã tomo a eahmatohme. Jonata, Jeresõ mũkuru, Manase pary oturuketyme kynexine Tã tõ amorepaneme. Mokyro oturuketyme kynexine, imũkuru roropa, ipakomotyã roropa Izyraeu tõ arotopõpyrykõ pona tosarykõ poe, imehnõ poetoryme.

\VS{31}Moroto Mika nyrihpyry kynexine okynahxo mokaro maro, Ritonõpo tapyĩ Xiro po ahtao.




\par }\Chap{19}{\SH Rewita, typyty maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame tuisa konõto pyra Izyraeu tõ ahtao ro, rewita toytose mya ypy tõ nonory pona ehse, Eparaĩ tõ nonory pona. Nohpo tapoise eya Perẽ pono, Juta nonory pono typytyme ehtohme.

\VS{2}Yrome tõsezusezuhse ynororo tynio maro, mame toeramase ropa tumy tapyĩ taka ropa, Perẽ pona. Moroto tehme toehse ynororo, 4me nuno taropose eya.

\VS{3}Mame toytose inio Perẽ pona nohpo enese, oturutohme imaro, otarame tymaro arotohme ropa, typytyme aehtohme ropa. Typoetory maro toytose ynororo, jumẽtu asakoro tarose roropa eya. Toeporehkase ynororo ahtao, nohpo a tarose ynororo tumy tapyĩ taka. Mokyro rewita eneryhtao nohpo zumy a, tãkye toehse ynororo.

\VS{4}Toahmase ynororo tytapyĩ taka moroto aehtohme. Moroto tõmehse ynororo oseruao, nohpo maro otuhnõko, oturũko, enara.

\VS{5}Mame 4me ẽmepyry ae towõse ropa toto pakeimo, tãtakimase toto ytotohme repe. Yrome ynara tykase ropa nohpo zumy rewita a:

\par }{\PP — Ẽtaikako ropa aporo kure oytotohme ropa. Imeĩpo oytory se awahtao ytõko mase.


\par }{\PP \VS{6}Mame totypohse ropa toto, orutua kõ asakoro otuhse, eukuru ẽse oximaro. Mame ynara tykase nohpo zumy:

\par }{\PP — Ajohpãme sã taro onyhko ropa toiro ẽmepyry.

\VS{7}Towõse orutua toytotohme ropa repe. Mame mya roropa totypohkase ropa nohpo zumy a. Naeroro moroto tõmehse ropa rewita.

\VS{8}Sã 5me ẽmepyry toehse atapona. Mame towõse ynororo toytotohme ropa repe yrome nohpo zũ ynara tykase:

\par }{\PP — Ajohpãme sã otuhko pitiko. Mõtahtao ytoko, tykase eya.

\par }{\PP Tõtuhse toto oximaro, orutua kõ asakoro.


\par }{\PP \VS{9}Mame orutua toytopitose ahtao, typyty maro, typoetory maro, ynara tykase nohpo zũ eya:

\par }{\PP — Eneko ke! Seromaroro kohmãsasaka nase. Kurehxo taro onykyry. Okynã pyra kohmãnõko mana. Taro rokẽ exiko aporo. Kokoro pakeimo owõnõko mase oytotohme ropa atapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{10-11}Yrome mokyro rewita tynyhzomory se pyra toehse moroto. Toytopitose ynororo typyty maro, toky tõ jumẽtu asakoro maro, imõkomory maro. Mame kohmãsasaka kynexine, ameke pyra Jepu pona toehse tahtao xine, (Imeĩpo Jerusarẽ me tosehpase moro pata Jepu). Mame ynara tykase ipoetory tosemy a:

\par }{\PP — Oty katoh etypohpyra sytatou sero pata po, jepuseu tõ patary po?


\par }{\PP \VS{12}Ynara tykase esẽ eya:

\par }{\PP — Etypohpyra sytatose Izyraeu tõ kara patary po. Ehmaropa Kipea pona.

\VS{13}Kurehxo myahxo kuytorykomo otarame Kipea pona, otarame Rama pona, tykase ynororo typoetory a.


\par }{\PP \VS{14}Naeroro pata Jepu kuroko toytose toto. Toytose. Toytose. Xixi osenepyra toehse ahtao toeporehkase toto pata Kipea pona, Pẽjamĩ tõ patary pona.

\VS{15}Osema poe toeramase toto pata pona nyhse. Pata rãnaka toeporehkase toto. Moroto typorohse toto, yrome oneahmara morotõkõ kynexine tytapyĩkõ taka nyhse.


\par }{\PP \VS{16}Moroto toto ahtao, orutua tamuhpomã tooehse tutupi poe, toerohtoh poe. Eparaĩ nonory põ kynexine, ypy tõ wino exikety, yrome moroto ehse ynororo Kipea po. Morotõkõ kynexine Pẽjamĩ tomo.

\VS{17}Mokaro tonese tamuhpomano a pata rãnao. Tõturupose ynororo eya xine:

\par }{\PP — Oty põ matou? Aza ytõko matou? tykase.


\par }{\PP \VS{18}Ynara tykase rewita eya:

\par }{\PP — Ytõko ase Perẽ poe Juta nonory poe mya ypy tõ nonory pona, Eparaĩ tõ nonory pona, jesaka. Ytoase Perẽ pona, seromaroro ytõko ropa ase ytapyĩ taka. Yrome jeahmara tarõkõ mana tytapyĩkõ taka, jynyhtohme.

\VS{19}Tonahsẽ nae ynanase, onahpoty roropa jumẽtu tõ nyhtohme. Wyi nae yna napyryme, eukuru roropa yna okuru, enara. Emero ise yna ehtoh nae ynanase.


\par }{\PP \VS{20}Ynara tykase mokyro tamuhpomã eya:

\par }{\PP — Ehmaropa ymaro ytapyĩ taka. Moroto kure nyhnõko matose. Ajohpãme sã jarao, pata rãnao nyhpyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{21}Mame tarose toto eya tytapyĩ taka. Jumẽtu tõ tynahpase eya. Mame tupupurukõ tukurikase eya xine. Tõtuhse toto. Eukuru tõse eya xine.


\par }{\PP \VS{22}Mame aotururuhtao, atãkyemaryhtao, imehnõ orutua kõ, moro pata põkõ, popyra exiketõ tooehse. Tapyi tapurupose eya xine. Omõtoh totatotapase eya xine. Ynara tykase toto tamuhpomano a:

\par }{\PP — Mokyro orutua, atapyĩ tao exikety enehko jarãnaka. Enery se ynanase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{23}Yrome tutũtase mokyro tamuhpomano. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Arypyra, jepe tomo! Ajohpãme sã mokyro poko pyra ehtoko. Morara ehtoh popyra mana! Taro mana ytapyĩ tao, ewomãko ase.

\VS{24}Enetoko ke! Jẽxiry mose, oryxime exikety. Mose roropa mokyro pyty. Moxiã asakoro enehpõko ase jarãnaka toto poko oehtohkõme ise awahtao xine. Yrome mokyro orutua poko pyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{25}Yrome mokyro tamuhpomã omiry onetara toh kynexine, aomipona pyra. Naeroro typyty tarose rewita a, jarãnaka tyripose ynororo eya, tokarose ynororo eya xine. Ipoko toehse toto ẽmepyry pona ro. Tõmehse ahtao rokẽ turumekase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{26}Mame tõmehse ahtao tooehse ynororo, toepukase tapyi pota taka, moroto inio tapyi tao. Tehme rokẽ nohpo kynexine toepukatopõpyry po ẽmepyry pona.

\VS{27}Tõmehse ahtao towõse inio toytotohme ropa. Yrome tapyi omõtoh totapuruhmakase ahtao eya, typyty tonese eya, toepukase tapyi eutary pota tao, apuru apõ apoine sã emary kynexine.


\par }{\PP \VS{28}— Owõko ty! Eropa ropa, tykase inio repe.

\par }{\PP Onezuhpyra kynexine. Naeroro ekepyry tyrise eya jumẽtu pona toytotohme tytapyĩ taka.

\VS{29}Toeporehkase ynororo ahtao, tomõse ynororo. Rato tapoise eya. Typyty ekepyry tysahkase eya 12me zokonaka ehtohme. Mame zokonaka taropose eya, Izyraeu tomo a, oxiekyry tomo a.

\VS{30}Moro eneryke tyya xine ynara tykase toto emero:

\par }{\PP — Sero panõ onenepitopyra sytatose, Ejitu poe Izyraeu tõ oehtopõpyry poe tarona! Osenetupuhtoko! Oty rĩko sytatou?




\par }\Chap{20}{\SH Kipea põkõ wãnohtoh poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morara exiryke Izyraeu tõ emero tõximõse toto moemoẽkomo, Tã nonory poe inikahpoẽkomo te, Peresepa põkomo ikurenaẽkomo te, Kireate poe xixi tũtatoh wino exiketomo, enara. Tõximõse toto Mixipa pona, Ritonõpo ẽpataka, toiro imoihmãkõ samo.

\VS{2}Izyraeu tõ tamuximãkõ moroto kynexine porehme Ritonõpo poetory tõ oximõtoh tao. 400 miume orutua kõ kynexine, ãtamorepatyamo etonatoh poko.

\VS{3}Pẽjamĩ tõ tuaro toehse toto, imehnõ Izyraeu tõ emero oximõme ehtoh poko Mixipa po. Izyraeu tõ ekaropory se toh kynexine:

\par }{\PP — Oty katohme sero popyra ehtoh toehse?


\par }{\PP \VS{4}Mame turuse toto rewita a, nohpo taorihmapose exikety niõpyry a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Toeporehkase ywy, ypyty maro Kipea pona, Pẽjamĩ tõ nonory pona nyhse.

\VS{5}Morotona orutua kõ Kipea põkõ tooehse, tapyi tapurupose eya xine koko. Jetapary se toh nexiase, yrome ypyty poko tõmehse toto, mame norikyase ynororo.

\VS{6}Morara exiryke ekepyry tapoise ya. Tyrakase ya apiakatohme zokonaka aropotohme Izyraeu tomo a, 12me oxiekyry tomo a. Mokaro a popyra ehtoh tyrise xihpyryme, Izyraeu tõ rãnao.

\VS{7}Amarokõ emero Izyraeu tõme matose. Osenetupuhtoko, otara ãko sytatou?


\par }{\PP \VS{8}Mame imoihmãkõ, Izyraeu tõ emero towõse oximõme, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ytopyra ropa sehtone tapyi taka emero porehme.

\VS{9}Orutua kõ symenekatone etonatohme Kipea põkõ maro.

\VS{10}10 miume ahtao toiro miume erohnõko mã toto soutatu tõ napyry riry poko. Imehnõ emero ytõko mã toto Kipea põkõ wãnohse toto nyrihpyry xihpyry emetakame.


\par }{\PP \VS{11}Morara exiryke Izyraeu tõ tõximõse toto Kipea põkõ maro etonatohme.

\VS{12}Omi aronanõ tonyohse Izyraeu tomo a Pẽjamĩ nonory poro ynara kase:

\par }{\PP — Popyra ehtoh xihpyry tyrise oya xine.

\VS{13}Morara exiryke mokaro popyra exiketõ, Kipea põkõ enehpotoko xiaro, toto etapatohme kyya xine. Morara ahtao sero popyra ehtoh enahkãko sytatose Izyraeu tõ rãnao.

\par }{\PP Yrome Pẽjamĩ tõ Izyraeu tõ omiry onetara toehse toto.

\VS{14}Tutũtase toto typatarykõ poe emero, Kipea pona toytotohkõme etonatohme Izyraeu tõ maro.

\VS{15}Moro ẽmepyry ae 26 miume soutatu tõ tonehpose eya xine. Moromeĩpo Kipea põkõ soutatu tõ tõximõse 700me roropa, inymenekatyamo,

\VS{16}emese kure tomarykõ ke typozerykõ wino. Topu ematoh ke topu emary waro toh kynexine, onyetohpyra toh kynexine.

\VS{17}Imehnõ Izyraeu tõ tõximõse 400 miume soutatu tomo, tamorepase aexityamo.


\par }{\SH Etonatopõpo Pẽjamĩ tõ maro
\par }
{\PP \VS{18}Mame Izyraeu tõ toytose Ritonõpo eahmatoh pona, Peteu pona. Moroto tõturuse toto Ritonõpo a:

\par }{\PP — Onokãkõ ytõko nah osemazuhme etonase Pẽjamĩ tõ maro? tykase toto.

\par }{\PP — Juta tomo, tykase Ritonõpo eya xine.


\par }{\PP \VS{19}Yrokokoro Izyraeu tõ tõnuhse, osesarise pata Kipea pũtokoxi.

\VS{20}Tutũtase toto etonatohme Pẽjamĩ tõ maro. Tosarykõ tymenekase toto a pata etonie tõsetapatohkõ eraximatohme.

\VS{21}Mame Pẽjamĩ tõ soutatu tõ tooehse toto pata poe. Izyraeu tõ totapase eya xine 22 miume kohmãpyra ahtao ro.

\VS{22-23}Mame Izyraeu tõ toytose ropa Ritonõpo eahmatoh pona. Ritonõpo ẽpataka tyxitase toto kohmamyry pona. Tõturupose toto Ritonõpo a:

\par }{\PP — Yna ytory se ropa hma etonatohme yna ekyry tõ Pẽjamĩ tõ maro? tykase.

\par }{\PP — Ỹ, tykase Ritonõpo.

\par }{\PP Morara exiryke tyjamihtase ropa Izyraeu tomo. Soutatu tõ tyrise ropa eya xine tosarykõ pona, yrokokonie aehtopõpyrykõ saaro.

\VS{24}Mame Izyraeu tõ soutatu tõ toytose ropa osetapase Pẽjamĩ tõ maro.

\VS{25}Tutũtase ropa Pẽjamĩ soutatu tõ pata Kipea poe. Mame 18 miumãkõ totapase eya xine, Izyraeu tõ soutatu tomo, ãtamorepatyamo.

\VS{26}Naeroro Peteu pona tõnuhse ropa Izyraeu tõ porehme xitase. Moroto tehme toh kynexine, Ritonõpo Tosẽkõ ẽpataka. Otuhpyra toh kynexine kohmamyry pona. Okyno tõ tyahkase eya xine tynekarorykõme Ritonõpo a. Osepeme ehtoh tokarose roropa eya xine, tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{27}Tõturupose ropa toto toiro Ritonõpo a. (Morara ahtao Ritonõpo omihpyry ẽ moroto kynexine Peteu po.

\VS{28}Ipoko Pineia kynexine, Ereaza mũkuru, Arão pary, oturuketyme.) Ynara tõturupose toto Ritonõpo a:

\par }{\PP — Yna aropory se ropa hma etonatohme yna ekyry tõ maro, Pẽjamĩ tõ maro? tykase toto.

\par }{\PP — Ỹ ytotoko, osetapatatoko. Kokoro toto poremãkapõko ase oya xine, tykase, Ritonõpo a tozuhse ynaroro.


\par }{\PP \VS{29}Mame Izyraeu tomo a soutatu tõ tonẽpose pata Kipea zomye.

\VS{30}Ẽmepyry oseruaõ po toytose toto osetapase ropa Pẽjamĩ tõ maro. Soutatu tõ tosaka xine toytose toto tõsetapatohkõ eraximase Kipea etonie apitoryme toehtopõpyrykõ saaro.

\VS{31}Pẽjamĩ soutatu tõ tutũtase osetapase. Amekehxo toehse toh kynexine pata a. Apitoryme sã ahno totapapitose eya xine Peteu esema tao te, Kipea esemary ae te, ona po roropa. Izyraeu tõ totapase eya xine, otarame 30me.

\VS{32}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Mokaro poremãkãko sytatose apitoryme kuehtopõpyrykõ samo.

\par }{\PP Yrome ynara tykase Izyraeu tomo:

\par }{\PP — Sepatone aporo, kuekahmapotohkõme eya xine osema tõ pona.


\par }{\PP \VS{33}Naeroro Izyraeu soutatu tõ, imoihmãkõ toesyryhmase moro poe oximõtohme ropa Paau-Tamara pona. Yrome mokaro aotonẽtyã pata zomye exiketõ, tutũtase toto, axiny tõtonẽtopõpyrykõ poe jakuraramã rãnaka.

\VS{34}10 miume Izyraeu soutatu tõ, orẽpyra exiketõ toytose osetapase Kipea põkõ maro. Yronymyryme tõsetapase toto. Tuaro pyra Pẽjamĩ toh kynexine typoremãkaporykõ poko eya xine.

\VS{35}Ritonõpo a Pẽjamĩ soutatu tõ typoremãkapose Izyraeu tomo a 25.100me soutatu tõ totapase eya xine.

\VS{36}Mame tonetupuhse Pẽjamĩ tomo a typoremãkatopõpyrykõ poko.

\par }{\SH Orẽpyra Izyraeu tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP Izyraeu tõ toepase sã Pẽjamĩ tõ poe aporo, osetaparyhtao toto maro, orẽpyra tope tõ, Kipea zomye aotonẽtyã tokarose eya xine.

\VS{37}Mame tutũtase toto axiny, toytotohkõme Kipea pona. Sapararahme toytose toto, pata põkõ totapase eya xine, emero porehme.

\VS{38}Osemazuhme tõturuse toto otonẽpyra ro toto ahtao, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Zuaro exĩko matose, orexĩto eneryhtao oya xine akurũ sã konõto onuhnõko pata poe,

\VS{39}Izyraeu tõ, jarao exiketõ, ameke awahtao xine ro, eramatoko etonatohme mokaro maro, tykase toto. Moro pona 30me Izyraeu tõ totapase Pẽjamĩ tomo a, ynara tykase mokaro etapahpõkomo:

\par }{\PP — Aõ, typoremãkase ropa toto, kokonie ehtopõpyry samo, mokokonie ehtopõpyry sã roropa, tykase toh repe.

\VS{40}Mame orexĩto tonese akuru sã konõto onuhpitõko pata poe. Tỹkakoxi xine tõsenuhmase Pẽjamĩ tõ ahtao, tõserehse toto, pata tytororo zatyry eneryke tyya xine.

\VS{41}Naeroro Izyraeu orutua kõ toeramase toto, mame tonaroxitapãse Pẽjamĩ tomo tonatyrykõ eneryke tyya xine.

\VS{42}Toepase toto ona pona, ahno esaka pyra repe. Yrome osewomasaromepyra toh kynexine. Tomyehmase toto Izyraeu soutatu tomo a. Imehnõ roropa pata zahkaxĩpo tutũtase ropa mokaro ekahmase roropa, tonahkase toto emero.

\VS{43}Topetõkara tomyehmase Izyraeu tomo a, tapurupose toto. Toto ekahmaryme totapase toto Kipea poe xixi tũtatoh wino, totatotapase toto eya xine osema ae.

\VS{44}18 miume soutatu tõ totapase eya xine, emese kure exiketomo, Pẽjamĩ tomo.

\VS{45}Imehnõ toepase ona pona topu Rimõ pona. Yrome 5 miumãkõ totapase osema takuroko. Imehnõ tokahmase Izyraeu tomo a, Kitõ pona. 2 miume orutua kõ totapase eya xine moroto.

\VS{46}Atapona 25 miume Pẽjamĩ tõ totapase moro ẽmepyry ae, orẽpyra exiketomo.


\par }{\PP \VS{47}Yrome 600mãkõ toepase toto ona poro topu Rimõ pona. Moroto 4me nuno taropose eya xine.

\VS{48}Imehnõ Pẽjamĩ tõ totapase Izyraeu tomo a toto patary tõ po ahno totapase porehme okyno tõ roropa tapyi tõkehko tonahkase eya xine. Ipatarykõ tyahkase eya xine toto nonory po porehme.




\par }\Chap{21}{\SH Pẽjamĩ tõ pyxiãme nohpo tõ ehtoh poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõmirykõ totapose Izyraeu tomo a Ritonõpo netaryme Mixipa po:

\par }{\PP — Kuẽxirykõ onekaropyra sehtone Pẽjamĩ tomo a emero porehme, toto pyxiãme, tykase toto.


\par }{\PP \VS{2}Toytose toto Peteu pona tehme ehtohme, Ritonõpo ẽpataka toehtohkõme kohmãtoh pona. Tyxitase toto yronymyryme Ritonõpo netaryme.

\VS{3}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, oty katohme serara toehse? Seromaroro toiro oxiekyryme ehtoh pyra toehse kuekyrykomo, oty katohme?


\par }{\PP \VS{4}Yrokokoro pakeimo towõse toto, apoto apõ tyrise eya xine. Okyno tõ tyahkase eya xine tynekarorykõme Ritonõpo a, tytororo jahkatoh tonõ kehko osepeme ehtoh roropa.

\VS{5}Tõturupose toto:

\par }{\PP — Izyraeu tõ oxiekyryme exiketõ poe emero, onokãkõ rokẽ onuhpyra tokurehse oximõtoh pona, Mixipa pona, Ritonõpo ẽpataka?

\par }{\PP Apitoryme tõmirykõ totapose Ritonõpo a: ytopyra exiketõ oximõtoh taka, Ritonõpo ẽpataka, Mixipa pona, mokaro mã totapasẽme ytopyra toehse toto exiryke.


\par }{\PP \VS{6}Izyraeu tõ toenupunase tyekyry tõ poko, Pẽjamĩ tõ poko, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Seroae toiro oxiekyryme exiketõ tonahkase Izyraeu tomo a.

\VS{7}Otara ãko sytatou nohpo tõ enehpotohme, mokaro akoĩpyry pyxiãme ehtohme? Ynara exiryke, kuomirykõ totapose kyya xine Ritonõpo a: “Kuẽxirykõ onekaropyra sehtone eya xine,” karyke kymarokomo a.


\par }{\PP \VS{8}Naeroro tõturupose toto:

\par }{\PP — Izyraeu tõ oxiekyryme exiketõ poe, onokãkõ oehpyra tokurehse Ritonõpo ẽpataka, Mixipa pona?

\par }{\PP Mame tuaro toehse toto: Jape-Kireate põkõ emero oehpyra tokurehse toto oximõtoh taka.

\VS{9}Imoihmãkõ tykohmase esetykõ ae. Mame Jape-Kireate põkõ emero arypyra toh kynexine.

\VS{10}Mame atae toh kynexine ynara tyripotohme: 12 miume soutatu tõ aropotohme morotona orẽpyra exiketomo. Ynara tyripose toto eya xine:

\par }{\PP — Ytotoko Jape-Kireate põkõ etapase emero porehme, orutua komo te, nohpo tomo te, poetohti tomo, enara.

\VS{11}Ynara tyritoko Jape-Kireate põkomo: oryximãkõ rokẽ ipynanohtoko orutua kõ poko exipitopyra exiketomo.


\par }{\PP \VS{12}400me oryximãkõ tonese eya xine Jape-Kireate po. Tarose toto eya xine osesaritoh pona, Xiro pona, Kanaã nonory po.


\par }{\PP \VS{13}Mame atae toh kynexine omi aronanõ aropotohme Pẽjamĩ tomo a, topu Rimõ po etonakehtohme, ekurematohme ropa.

\VS{14}Mame mokaro Pẽjamĩ tõ toehse ropa, nohpo tõ tapoise eya xine, 400mãkomo, oryximãkomo Jape-Kireate põkomo. Yrome ise ro kynexine nohpo tomo Pẽjamĩ tõ emero pune pyra exiryke.

\VS{15}Mame Izyraeu tõ toenupunase Pẽjamĩ tõ poko. Ritonõpo poe toiro oxiekyry tõ tonahkase exisasaka exiryke.

\VS{16}Naeroro Izyraeu tõ tamuximãkõ ynara tykase:

\par }{\PP — Imehnõ nohpo tõ ise ro typyãkara nae ro exiryke. Morara exiryke oty rĩko sytatou nohpo tõ enehtohme mokaro 200mãkõ pytyme?

\VS{17}Izyraeu tõme, 12me oxiekyry tõme kuehtohkõ se ropa sytatose. Satamorepatone Pẽjamĩ tõ akorehmatohme, enahpyra toto ehtohme.

\VS{18}Yrome kuẽxirykõ onekarosaromepyra sytatose ipyxiãkõme.

\par }{\PP Morara tykase toto, ynara tykase toexirykõke: “Popyra mokyro ripõko sytatose Ritonõpo a aorihtohme tõxiry ekaroryhtao Pẽjamĩ tomo a ipytyme.”

\VS{19}Morara exiryke ynara tykase toto:

\par }{\PP — Jeimamyry ae oseahmatoh Ritonõpo eahmatohme, pata Xiro po, moe pyra mana.

\par }{\PP (Pata Xiro kynexine Peteu poe inikahpozakoxi, Repona poe ikurenaka, osema Peteu poe Xikẽ pona moro poe xixi tũtatoh wino.)


\par }{\PP \VS{20}Ynara tykase Izyraeu tõ tamuximãkõ Pẽjamĩ tomo a:

\par }{\PP — Ytotoko otonẽse uwa zoko tõ rãnakuroko.

\VS{21}Moro poe osenuhmatatoko. Mame oseahmatoh tao, tutũtase oryximãkõ ahtao watohme, amarokõ roropa otũtatoko õtonẽtopõpyrykõ poe, uwa zoko tõ poe. Mame oryximãkõ apoitoko onymenekahpyrykomo. Arotoko oesarykõ pona Pẽjamĩ tõ nonory pona.

\VS{22}Morarame toto piry toehse ahtao oya xine te, jũkõ oepyryhtao oya xine ozenonohse xine, ynara kahtoko jumy a: “Ajohpãme sã ah mose ypytyme nexino, kahtoko eya. Osetaparyhtao Jape-Kireate põkõ maro nohpo tõ tapoise yna pytyme ekarotohme. Yrome yna pune pyra toh nexiase. Ohxiropyra xine imehnõ mana azahkuru pyra oexirykõke, oẽxirykõ onekaropyra mexiatose yna a. Tapoise toh nexiase yna a.”


\par }{\PP \VS{23}Morara tyrise Pẽjamĩ tomo a. Typytyme toiro oryximã tymenekase eya xine oryximãkõ tuase ahtao. Mame tarose toto eya xine. Moromeĩpo toytose ropa toto tosaka xine ropa. Typatarykõ tyrise ropa eya xine. Moroto toehse toto.

\VS{24}Morara ahtao imehnõ Izyraeu tõ toytose ropa tosaka xine ropa, tyekyry tomo a ropa, tynonorykõ pona ropa.


\par }{\PP \VS{25}Morara ahtao tuisa konõto pyra kynexine, Izyraeu tõ esẽme. Emero rokẽ typenetatohkõ tyrise eya xine rahkene.

\par }