\NormalFont\ShortTitle{APAKUKE}

{\MT APAKUKE

\par }{\MTC Habacuque

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Apakuke urutõme kynexine isene Naum ahtao, Sowonia roropa. Morara ahtao, jeimamyry 612me ehtoh po oehpyra ro Jezu Kyrixtu ahtao, axirio tõ typoremãkase papironio tomo a. Mame imehnõ motye orẽpyra toehse papironio tomo. Torẽtyke Apakuke toehse orẽpyra Izyraeu epetõkara eneryke tyya. Tõturupose ynororo Ritonõpo a: “Oty katohme mynyhme rokẽ mah kurehxo exiketõ enahkaryhtao papironio tomo a?” (Apakuke 1.13) Tozuhse Ritonõpo a, ynara tykase: “Imeĩpo Izyraeu epetõkara wãnohnõko ase, toto wãnohtoh toehse ahtao. Yrome zae ehtoh poko exiketõ isene exĩko mã toto, jenetuputyryke eya xine” (Apakuke 2.4).

\par }{\IP Mame sero etyhpyryme ekarõko popyra ehtoh oepyry poko zae pyra exiketõ pona. Saumu ke roropa Ritonõpo Imehxo Exikety eahmãko Apakuke mana, Tosẽme onenetupuhkehpyra roropa mana.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Tykerekeremase Apakuke a
{\IOR{1.1—2.4}}

\par }{\IO Papironio tõ tuãnohsẽme exĩko
{\IOR{2.5-20}}

\par }{\IO Apakuke otururu Ritonõpo a
{\IOR{3.1-19}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ritonõpo nekarohpyry sero urutõ Apakuke a enepotoh ae.


\par }{\SH Ikerekeremãko Apakuke zae pyra ehtoh poko
\par }
{\Q \VS{2}Ritonõpo Jesemy, oya oturũko ase,

\par }{\Q yna akorehmatohme repe.

\par }{\Q Oty katohme onetara sã mahno?

\par }{\Q Kohtãko ase oya: “Yna ryhmãko mã toto!” ãko ase repe.

\par }{\Q Yrome yna onypynanohpyra mase.


\par }{\Q \VS{3}Popyra ehtoh enepõko mase ya.

\par }{\Q Oty katohme? Oty katoh zae pyra exiketõ onuãnohpyra mahno?

\par }{\Q Ematonãko mã toto!

\par }{\Q Imehnõ etapãko toto!

\par }{\Q Oseosezuhnõko mã toto emero rokẽ poko.


\par }{\Q \VS{4}Naeroro õmihpyry omipona pyra mã toto,

\par }{\Q zae ehtoh onyripyra mã toto.

\par }{\Q Kure ehtoh poko exiketõ tapuruse mã toto zae pyra exiketomo a.

\par }{\Q Zae pyra ahno apiakãko mã toto.


\par }{\SH Ezuhtoh Ritonõpo a
\par }
{\Q \VS{5}Mame ynara tykase Ritonõpo typoetory tomo a:

\par }{\Q “Imeimehnõ nonory põkõ enetoko omye xine.

\par }{\Q Osenuruhkãko matose,

\par }{\Q oserehnõko roropa matose.

\par }{\Q Seromaroro tyoro sã tyrĩko ase.

\par }{\Q Moro poko ekaroryhtao oya xine:

\par }{\Q ‘Ajohpe,’ ãko rokẽ matose.


\par }{\Q \VS{6}Papironia põkõ enehnõko ase,

\par }{\Q zehno exiketomo, imehnõ etapananomo.

\par }{\Q Etypohpyra exĩko mã toto,

\par }{\Q ytoytoketõme mã toto sero nono poro,

\par }{\Q imehnõ nonory poremãkatohme.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Mokaro zuno imehnõ ripõko mã toto.

\par }{\Q Tõmihpyrykõ omipona rokẽ imehnõ ripõko mã toto

\par }{\Q imehnõ motye kure tõsekarorykõke eya xine.


\par }{\Q \VS{8}Ekykõ, kawaru tõ axihxo ytõko mã toto, reoparatu tõ motye.

\par }{\Q Zehno exiketõ sã mã toto,

\par }{\Q kaikuximo tõ samo, omise ahtao.

\par }{\Q Tokykõ, kawaru po ytoketõ tururume ytokehpyra mã toto.

\par }{\Q Moino oehnõko mã toto,

\par }{\Q axĩ samo piano samo ayhtoryhtao,

\par }{\Q tykarimory apoise. Mokã sã mã toto.


\par }{\Q \VS{9}Ytoytõko mã toto, soutatu tomo, ahno poremãkapose.

\par }{\Q Aytorykohtao imehnõ enaroximãko mã toto.

\par }{\Q Tynamotokõme ahno apoĩko mã toto tuhke, ikuhpỹme

\par }{\Q isawã samo tuna konõto ehpio exikety samo.


\par }{\Q \VS{10}Tuisa tõ eunohnõko mã toto, papironio tõ soutatu tomo,

\par }{\Q kowenatu tõ poihtõko mã toto.

\par }{\Q Tapyi tõ jamihmãkõ poko eunohnõko mã toto;

\par }{\Q Nono arõko mã toto apuru pona opyi ritohme pata põkõ apoitohme.


\par }{\Q \VS{11}Mame mya ytõko mã toto tyryrykane samo.

\par }{\Q Osenepyra ropa exĩko mã toto,

\par }{\Q Ritonõpo oneahmara mã toto,

\par }{\Q oseahmãko rokẽ mã toto tyjamitunurukõ pokoino.”


\par }{\SH Ikerekerematopõpyry ropa Apakuke a
\par }
{\Q \VS{12}Moino ro mase, Ritonõpo, jũme.

\par }{\Q Jesẽme mase, zae rokẽ Exiketyme mase, Kurano.

\par }{\Q Yna Ewomaneme mase.

\par }{\Q Papironio tõ tymenekase oya,

\par }{\Q jamihme tyripose toto oya yna wãnohtohme.


\par }{\Q \VS{13}Yrome otãto mokaro popyra exiketõ eanahtõko mah, Ritonõpo?

\par }{\Q Nuriame exiketõ enery se pyra mase ipunaka kure oexiryke.

\par }{\Q Popyra exiketõ tyyrypyrykõ poko ehtoh oneanahtosaromepyra mase.

\par }{\Q Naeroro oty katohme mynyhme rokẽ mahno kurehxo exiketõ etaparyhtao popyra exiketomo a?


\par }{\Q \VS{14}Oty katoh ahno tyripõko mah kana samo tuna konõto kuao,

\par }{\Q onokyro tõ sã roropa tosẽke pyra exiketõ samo?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Imehnõ ahno apoĩko papironio tõ mana,

\par }{\Q kana tõ apoiry sã kana anỹnanomo a, oka ke te, tarãpa ke, moro sã ahno apoĩko mã toto.

\par }{\Q Mame oseahmãko rokẽ mã toto.


\par }{\Q \VS{16}Tynekarorykõ ekarõko mã toto tarãpa tomo a,

\par }{\Q tarãpa tõ eahmãko mã toto oka tõ maro.

\par }{\Q Morohne pokoino kure otuhnõko mã toto te,

\par }{\Q tymõkomoke toehse roropa mã toto.


\par }{\Q \VS{17}Mokaro papironio tõ jũme etonakehpyra exĩko toh nae?

\par }{\Q Imehnõ nonory põkõ maro etonakehpyra exĩko toh nae?




\par }\Chap{2}{\SH Ezuhtopõpyry ropa Ritonõpo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Onuhnõko ase ytapyĩ kaetokohxo exikety taka, pata enene esaka. Jezuhtoh eraximãko ase Ritonõpo a. Otara ãko hnae tykerekerematopõpyry ya ezuhtohme?

\VS{2}Mame ynara tykase Ritonõpo ya:

\par }{\Q “Ynenepohpyry oya imeroko tymerosẽ pokona, imehnõ neneryme.

\par }{\Q Kure rokẽ imeroko, imenuru jarao ehtohme,

\par }{\Q tupime pyra isekerematohme.


\par }{\Q \VS{3}Sero enepotoh oehpyra ro mana,

\par }{\Q yrome morohne exĩko sero etyhpyry po,

\par }{\Q ekurehpyra mã rahkene.

\par }{\Q Okynahxo oehpyra ahtao eraximatoko.

\par }{\Q Ynara exiryke moro enepotoh toehse ahtao morohne exĩko mã rahkene.


\par }{\Q \VS{4}Ynara ãko mana: popyra ehtoh poko exiketõ tonahkasẽme exĩko mã toto.

\par }{\Q Yrome zae ehtoh poko exiketõ isene exĩko mã toto,

\par }{\Q zae Ritonõpo ehtoh enetuputyryke eya xine.”


\par }{\SH Papironio tõ tuãnohsẽme exĩko mã toto
\par }
{\PP \VS{5}Itamurume tytineruke se mokaro Papironia põkõ mana, osenekunohnõko rokene. Tyamene se exiketõ epyrypãko mã toto, oseremasaromepyra mã toto. Tymõkomory onemãkapokehpyra mã toto, aorihtoh samo: “Epo nase,” kara mã toto, imehnõ mõkomory se ro exikehpyra mã toto.

\VS{6}Yrome papironio tõ eunohnõko ahno tõ mana, typoremãkase exiketomo. Toto poihtõko mã toto. Ynara ãko mã toto: “Popyra ehtoh oehnõko oya xine, myhene! Itamurume tymõkomoke matose, imehnõ kyryry ematonanopyryke oya xine! Otara ahtao omõkomory emãkapokehnõko matou, tineru epehmapory poko roropa tymõkomokãkara a?”


\par }{\PP \VS{7}Axĩ ke amarokomo, papironio tõ tynepehmakẽme exĩko matose; mame tineru esẽ tõ epehmapõko mã toto oya xine onepehmarykomo imotye epehmatoh tonõ maro. Etonãko mã toto amaro xine, enaromỹke exĩko matose, omõkomorykõ kurã arõko mã toto emero porehme.

\VS{8}Imehnõ mõkomory tomatonanohse oya xine tuhke nono tõ po, seromaroro moro sã tyrĩko mã toto oya xine. Imehnõ ryhmatopõpyry oya xine epehmãko matose, toto etapatopõpyry poko roropa oya xine, ipatarykõ po, inonory tõ po.


\par }{\PP \VS{9}Enẽko mase Papironia põkomo popyra ehtoh oehnõko oya xine atapyĩkõ pehme tyrise ahtao oya mõkomo ke onematonanopyhpyry imehnõ kyryry! Moro ke õsewomary se mexiase popyra ehtoh winoino, oepetõkara wino roropa.

\VS{10}Yrome tyriry se oehtohkõ pokoino ehxirõko atapyĩ taõkõ mana. Imeimehnõ nonory põkõ enahkaryke oya xine oenahkatohkõ tonehpose oya roro opona.

\VS{11}Topu tõ roropa apuru tõ ao ohxirõko mã toto, toto ezuhnõko wewe itararã tõ mana!


\par }{\PP \VS{12}Popyra ehtoh oehnõko oya xine, myhene! Apatarykõ tyrise oya xine imehnõ ryhmatoh ke, zae pyra oehtohkõke, imehnõ etaparyke oya xine.

\VS{13}Yrome toiparo rokẽ toerohse mexiatose atapyĩ tõ riry poko. Onyrityãkõ emero tyahkasẽme exĩko apoto ke. Moro tyrise Ritonõpo Jamihmehxo Exikety a.

\VS{14}Sero nono pehme exĩko mana, imehxo Ritonõpo ehtoh waro ahno ehtoh ke, tuna konõto pehme ehtoh samo zueme ahtao.


\par }{\PP \VS{15}Tuãnohsẽme exĩko mase, eukuru jehnahpyry ekaroryhtao imepyny a opi maro itỹpotohme. Toetỹse ahtao tupõ oũko mokyro mana, mame emero mokyro enẽko toh mana tymetyke pyra aexiry.

\VS{16}Amarokõ roropa ime pyra exĩko matose. Ehxirõko matose. Eukuru ẽnõko matose, osetapãko. Awãnohtohkõ ẽpõko sã Ritonõpo mana oya xine ozehno xine toexiryke. Etỹnõko matose. Imehxo oehtohkõ myakamãko mana oehxirotohkõke.

\VS{17}Wewe tõ tonahkase oya ypy tõ Ripano po, seromaroro tonahkasẽme exĩko mase. Onokyro tõ totapase oya, seromaroro mokaro zuno exĩko mase. Ahno tõ ryhmatopõpyry oya epehmãko mase, ipatary tõ enahkatopõpyry oya roropa.


\par }{\PP \VS{18}Otyme kure ahno neponãmary tomo? Ahno nyrihpyryme rokẽ moro osenekunohtohme rokene. Oturupyra mã kehko. Otãto mokyro jamitunuru enetupuhnõko nae tyrise ahtao eya ro?

\VS{19}Tuãnohsẽme exĩko mokyro mana myhene ynara karyhtao wewe risemy a: “Apakako!” topu risã a roropa: “Owõko ty!” Mokyro neponãmary oturũko nae? Arypyra. Oturusaromepyra mana. Tyõtose uuru ke rokẽ exiryke, parata ke roropa. Yrome isene pyra mana.


\par }{\PP \VS{20}Ritonõpo Tytapyĩ Kurã tao mana. Ah emero porehme mynyhme nexĩ toto ẽpataka.




\par }\Chap{3}{\SH Urutõ oturutopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sero nase urutõ Apakuke oturutopõpyry Ritonõpo a, eremiatohme tymerose eya.


\par }{\Q \VS{2}Ritonõpo, imehnõ nekarohpyry onyrihpyry poko totase ya, osenuruhkãko ase.

\par }{\Q Seromaroro morohne tyriko ropa ynaneneryme,

\par }{\Q pake onyrityã imehxo ehtopõpyry samo.

\par }{\Q Yna zehno awahtao ro yna pynanohko.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ikurenae Etõ nonory poe Ritonõpo toehse,

\par }{\Q ypy Parã poe toehse Ritonõpo Kurano.

\par }{\Q Kapu typehkase mana saereme aehtoh ke,

\par }{\Q eahmãko sero nono põkõ mã toto, emero porehme.


\par }{\Q \VS{4}Saereh ãko mã ynororo xixi saerehkatoh samo.

\par }{\Q Emary poe saereh ãko nexiase,

\par }{\Q moroto tyjamitunuru tonẽse mana.


\par }{\Q \VS{5}Osemazuhme esemary ae popyra ehtoh konõto ytõko mana.

\par }{\Q Okomino tyrohsẽ konõto oehnõko orihmatono.


\par }{\Q \VS{6}Totypohse ynororo ahtao,

\par }{\Q nono tykytyky ãko mana;

\par }{\Q ahno enẽko mana imeimehnõ nono põkomo,

\par }{\Q enaromỹke exĩko mã toto.

\par }{\Q Ypy tõ pake exiketõ kywyh kywyh ãko mã kehko,

\par }{\Q somohmã epukãko mã kehko, moino ro exiketomo, aytoryhtao moro po, apitorymã poe.


\par }{\Q \VS{7}Kuxã põkõ enease torẽtyke,

\par }{\Q Mitiã põkõ roropa enaromỹke mã toto.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ritonõpo, tuna tõ zehno mexiahse?

\par }{\Q Tuna konõto poko tohne mexiahse?

\par }{\Q Morara exiryke oeky tõ, kawaru tõ po moepyahse,

\par }{\Q kahu ao etonatohme orẽpyra opoetory tõ ritohme?


\par }{\Q \VS{9}Taky tapoise oya, opyre tõ maro.

\par }{\Q Tuna zueme ehtoh ke sero nono tahkase oya.


\par }{\Q \VS{10}Ypy tõ oeneryke tykytyky tykase kehko;

\par }{\Q tuna tukuãse kapu aeino.

\par }{\Q Tuna tõ nono zopino panaikatome toehse sororokane samo,

\par }{\Q pohkane konõto samo tõnuhse mã kehko.


\par }{\Q \VS{11}Xixi tõ nuno maro totypohse toh nexiase

\par }{\Q opyre neneneh katoh eneryke tyya xine,

\par }{\Q awaratã saerehkatoh eneryke tyya xine.


\par }{\Q \VS{12}Tohne oexiryke mytoase emero porehme nono poro,

\par }{\Q zehno oexiryke ahno tõ mytũtũmase.


\par }{\Q \VS{13}Mytoase opoetory tõ pynanohtohme,

\par }{\Q onymenekahpyry tuisame exikety pynanohtohme oya.

\par }{\Q Popyra exiketõ tuisary tonahkase oya,

\par }{\Q isoutatu tõ roropa tonahkase oya, porehme.


\par }{\Q \VS{14}Opyre ke soutatu tõ tuisary taorihmapose oya,

\par }{\Q toehse toto ahtao tyryrykane konõto samo osetapase,

\par }{\Q toehse toto epyrypaketomo,

\par }{\Q yna enahkary se toh nexiase,

\par }{\Q tymõkomokãkara etapary samo, tokare pyra.


\par }{\Q \VS{15}Oeky tõ, kawaru tõ po, tuna konõto kuao toytoytose omoro, pohkane akurome exikety htoko.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Morohne etaryke ya oserehnõko ase,

\par }{\Q ypotapihpyry tykytyky ãko enaromỹke jexiryke.

\par }{\Q Tyjamihkehse ywy, owõsaromepyra exiase xikihme.

\par }{\Q Yrome moro ẽmepyry eraximãko ase,

\par }{\Q yna poremãkaponanõ wãnohnõko Ritonõpo mana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Wewe tõ eperytara ahtao ro,

\par }{\Q uwa eperytara roropa ahtao,

\par }{\Q epery tõkehko pyra ahtao enahtohme,

\par }{\Q tupito tõkehko po otyro pyra ahtao,

\par }{\Q okyno tõ pyra ahtao ona tõ po,

\par }{\Q pui tõ pyra roropa ahtao apurutoh ao,

\par }{\Q emero otyro pyra ahtao ro,


\par }{\Q \VS{18}“Kure mase Ritonõpo,” ãko ase eya.

\par }{\Q Kuesẽkõ eahmãko ro ase, ypynanohneme aexiryke.


\par }{\Q \VS{19}Yjamitunurume Ritonõpo mana.

\par }{\Q Ipokoino osetapara upupuru exĩko mã kehko,

\par }{\Q kapau pupuru samo, ypy tõ poro jarõko mana,

\par }{\Q moroto jewomãko mana.

\par }