\NormalFont\ShortTitle{EXUTU}

{\MT EXUTU

\par }{\MTB Izyraeu tõ Esyryhmatopõpyry Ejitu poe

\par }{\MTC Éxodo

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{Exutu}} kary tũtatopõpyry. Ynara ekarõko: 1) Izyraeu tõ ytotopõpyry Ejitu poe, namotome toto ehtopõpyry poe; 2) Aytotopõpyry poko ypy Xinai pona; 3) Ritonõpo a tõmiry etapotopõpyry Izyraeu tomo a ypy Xinai po tõmipona toto ehtohme; 4) Tapyi Kurã ritopõpyry Izyraeu tomo a Ritonõpo eahmatohme, Ritonõpo omiry poko oturuketõ erohtohme, eahmary poko roropa zae rokẽ toto ehtohme.

\par }{\IP Sero ekarõko roropa Ritonõpo nyrihpyry poko Izyraeu tomo a, orẽpyra toto ehtohme. Moeze poko ekarõko roropa, Ritonõpo nymenekahpyry typoetory aroneme. Tykohmase Moeze ahtao tosetyme ynara tykase Ritonõpo eya: Ywy Ase. Jesetyme Ywy Ase. 10me inyripohpyry tokarose eya roropa Aomipona toto ehtohme (Exutu 20).

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Izyraeu tõ pynanohtopõpyry Ejitu tõ namotome ehxĩpo
{\IOR{1.1—15.21}}

\par }{\IO Tuna Tahpiremã poe ypy Xinai pona
{\IOR{15.22—18.27}}

\par }{\IO Ritonõpo Nyripohpyry, Inetapohpyry, enara
{\IOR{19.1—24.18}}

\par }{\IO Ritonõpo Tapyĩ Kurano, inamorepatoh eahmary poko
{\IOR{25.1—40.38}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Izyraeu tõ etuarimatopõpyry Ejitu po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Jako mũkuru tõ toytose tumykõ maro Ejitu pona tytapyĩ taõkõ maro. Ynara toh kynexine:

\VS{2}Rupẽ te, Ximeão te, Rewi te, Juta te,

\VS{3}Isakaa te, Zepurõ te, Pẽjamĩ te,

\VS{4}Tã te, Napatari te, Kate te, Asea, enara.

\VS{5}Jako poenõ maro ipakomotyã maro atapona 70me kynexine. Imũkuru Joze toytose apitoryme Ejitu pona.


\par }{\PP \VS{6}Morarame okynahtao toorihse Joze, irui tõ roropa emero, zakorõ roropa. Imehnõ roropa toorihse emero mokaro zumakahpõkomo.

\VS{7}Yrome Jako mũkuru tõ, ipakomotyã roropa Izyraeu tõ toemũkuase tuhke. Tomãse toto. Jamihme toehse roropa toto. Tãtahpahse toto Ejitu nonory punero.


\par }{\PP \VS{8}Moromeĩpo imepỹ tuisame toehse Ejitu esẽme. Joze ehtopõpyry poko tuaro pyra kynexine ynororo ipunaka.

\VS{9}Ynara tykase ynororo typoetory tomo a:

\par }{\PP — Enetoko ke! Mokaro Izyraeu tomo jamihme mã toto. Kymarokõ motye emãnõko roropa mã toto.

\VS{10}Imepỹ nonory põkõ maro kuosetaparykohtao otarame kuepetõkara maro osepeme exĩko mã toto. Toto akorehmãko kyporemãkaporykõ poko. Mame kurumekatorỹko otarame mã toto. Naeroro tuaro sehtone toto poko. Emãpyra syripotone toto.


\par }{\PP \VS{11}Morara exiryke Izyraeu tõ rohmanohponanõ tyrise Ejitu põkomo a tõmipona xine Izyraeu tõ ritohme te, yronymyryme toto rohmanohpotohme, erohtoh tupimã ke. Morarame pata tõ tyrise eya xine: Pitom te, Ramese roropa, tonahsã kurãkatohme Ejitu tuisary a.

\VS{12}Yrome itamurumehxo tyrohmanohpose toto ahtao Ejitu põkomo a itamurumehxo Izyraeu tõ tomãse. Toto zuno toehse Ejitu põkomo,

\VS{13}naeroro topehke pyra typoetoryme toto tyripose eya xine. Orẽpyrahxo tyrohmanohpose toto eya xine.

\VS{14}Toetuarimase toto toerokurukõ poko; omoxinety puimary poko te, tijoro tõ riry poko, tapyi tõ riry poko te, tupito tõ arykary poko, enara. Emero poko toerohse toto ahtao ro, toto zehno sã esẽkõ kynexine, popyrahme sã toto tyrise eya xine.


\par }{\PP \VS{15}Mame ynara tykase tuisa Xipara a, Pua maro Izyraeu nohpory tõ onurumapotõkomo a:


\par }{\PP \VS{16}— Izyraeu nohpory akorehmaryhtao oya xine enururu poko ynara tyritoko: tonuruse orutuame ahtao etapako; yrome nohpome ahtao onetapara ehtoko. Ah isene nexino.


\par }{\PP \VS{17}Yrome Ritonõpo tonetupuhse eya xine. Naeroro tuisa omipona pyra toh kynexine. Orutua kõ tonuruse ahtao typynanohse toto eya xine.

\VS{18}Naeroro tuisa a onurumapotõkõ tykohmapose tyya ekaropotohme eya xine. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oty katoh morara myritou? Oty katoh enurusenã orutua kõ pynanohnõko matou?


\par }{\PP \VS{19}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Mokaro Izyraeu tõ nohpo tõ Ejitu tõ nohpory sã pyra mã toto. Tupime pyra enurũko mã toto. Eporehkara ro yna ahtao, poeto tõ enurũko mã toto.


\par }{\PP \VS{20-21}Ritonõpo omipona se onurumapotõkõ exiryke, kure tyrise toto Ritonõpo a. Oximaro tyrise Ritonõpo a jekyry tõ maro; tynioke, typoenõke, enara.

\par }{\PP Mame Izyraeu tõ tomãse itamurume. Jamihme toehse roropa toto.

\VS{22}Mame ynara tykase tuisa, typoetory tomo a emero:

\par }{\PP — Izyraeu mũkuru tõ enurusenã kõ ematoko tuna Niro kuaka. Nohpo tõ ipynanohtoko isene toto ehtohme.




\par }\Chap{2}{\SH Moeze enurutopõpyry poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame orutua kynexine, Rewi parỹpyryme exikety. Typytase ynororo nohpo, Rewi parỹpyrymã maro.

\VS{2}Mame poetoẽme toehse mokyro nohpo. Toemũkuase ynororo, orutua kurã potume. Tumũkuru kurã eneryhtao tyya tonẽse ynororo eya oseruao nuno ehtoh pona.

\VS{3}Morarame tumũkuru zonẽtoh pune pyra toehse ahtao ruto tapoise eya arumaimo risemy, mame tapuhse eya azawa ke. Moro aka tumũkuru tyrise eya, inomotohme nakuaka tuna ehpikoxi, sapisapirimoh taka.

\VS{4}Aoryxiry tehme kynexine ameke rokẽ typiry eraseme.


\par }{\PP \VS{5}Mame Ejitu tuisary ẽxiry toytose nakuataka epyse, ipoetory tõ ytoytoryhtao ehpikuroko. Mame ruto tonese nohpo a sapisapirimoh tao. Typoetory a moro tonehpose tyya enetohme.

\VS{6}Ruto totapuruhmakase tuisa ẽxiry a. Poeto pitiko tonese eya, xitãko. Nupunato tonese eya. Ipyno toehse ynororo, ynara tykase:

\par }{\PP — Izyraeu tõ mũkuru mose ro.


\par }{\PP \VS{7}Morarame poeto pitiko oryxiry tõturupose tuisa ẽxiry a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Zuãtanohne se hma? Nohpo Izyraeu mã enehpõko ha suhsu ẽponeme, ãkorehmatohme? tykase.


\par }{\PP \VS{8}— Ỹ, enehta, tykase tuisa ẽxiry eya.

\par }{\PP Naeroro aoryxiry toytose poeto ẽ enehse. Tonehse eya rahkene.

\VS{9}Mame ynara tykase tuisa ẽxiry eya:

\par }{\PP — Mose, poeto pitiko, aroko zuãtanohtohme umũkurume. Oepehmãko ase oerohtamitume.

\par }{\PP Naeroro tumũkuru tarose eya zuãtanohtohme.

\VS{10}Imeĩpo tuãtase poeto ahtao, tarose eya tuisa ẽxiry a. Tuisa ẽxiry mũkurume toehse ynororo. Tosehpase ynororo Moezeme eya ynara karyke:

\par }{\PP — Mose anymyase nakuae.


\par }{\SH Moeze epatopõpyry Ejitu poe
\par }
{\PP \VS{11}Morarame tuãtase Moeze ahtao tutũtase ynororo osenuhmase, tyekyry tõ enese. Mame Izyraeu tõ rohmanohpotoh tupimã poko tonese eya. Tyekyry pipokuru Ejitu pono a tonese roropa eya. Tyekĩtapãse ynororo.

\VS{12}Tỹkakoxi tõsenuhmase Moeze. Imehnõ pyra kynexine moroto. Mame mokyro Ejitu põ totapase eya. Ekepyry tonẽse eya isawã htaka rokene.

\VS{13}Yrokokoro toytose ropa ynororo osenuhmase ropa. Izyraeu tõ tonese eya asakoro. Atatapoĩko toh kynexine. Mame tõturupose Moeze zae pyra exikety a. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Oty katohme oekyry pipohnõko mah? tykase Moeze.


\par }{\PP \VS{14}Tozuhse ynororo eya:

\par }{\PP — Onoky omi poe yna zupokãko mahno? Yna tuisaryme awahtao sahmo? Jetapary se hmahno ahno etapatopõpyry sã oya?

\par }{\PP Mame enaromỹke toehse Moeze. Ynara tõsenetupuhse ynororo: “Tuaro toehse mã toto ynyrihpyry poko.”

\VS{15-16}Mame zuaro toehse Ejitu tõ esẽ ahtao Moeze nyrihpyry poko, etapary se toehse ynororo, yrome toepase Moeze Ejitu poe Mitiã pona, moroto ehse.

\par }{\PP Jetoro, Ritonõpo maro oturuketyme kynexine Mitiã po. Tõxike kynexine ynororo 7me, nohpo tomo. Morarame Moeze typorohse kynexine tuna eutary pũto. Mokaro nohpo tõ tooehse tuna anỹse toky tõ ohpatoh pehkatohme, kaneru tõ ohpatohme poti tõ maro, tumykõ eky tomo.

\VS{17}Mame imehnõ kaneru tõ ekahmananõ toeporehkase Jetoro ẽxiry tõ ererehse toto aropotohme morotoino. Yrome Moeze towõse. Towomase toto eya. Tuna tanỹse eya toto eky tõ ohpatohme.

\VS{18}Mame toytose ropa toto tumykomo a. Jũkõ tõturupose eya xine:

\par }{\PP — Oty katohme axĩ moehtou ropa, kohmãpyra ahtao ro seroae? tykase.


\par }{\PP \VS{19}— Orutua tooehse, Ejitu pono. Eya towomase yna imehnõ toky tõ nahpananõ winoino. Tuna tanỹse eya yna okurume, yna eky tõ okurume roropa, tykase toto.


\par }{\PP \VS{20}— Otoko hnae ynororo? tykase Jetoro. — Oty katohme mokyro tynomose oya xine moroto? Ytotoko mokyro enehtohme autuhtohme kymaro xine.


\par }{\PP \VS{21}Mame Moeze toahmase Jetoro a moroto aehtohme tymaro xine. Naeroro moroto tõsesarise Moeze kynexine. Mame tõxiry Zipora tokarose eya jumy a ipytyme.

\VS{22}Mame toemũkuase Moeze ahtao, tumũkuru tosehpase eya Jeresõme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Katonõme ase taro imehnõ nonory po.


\par }{\PP \VS{23}Imeĩpo Ejitu tuisary toorihse. Yrome Izyraeu tõ etuarimãko ro, pusuh ãko toh kynexine. Topehke pyra toerohse toto Ejitu tõ tuisary poetoryme. Tyxitase toto, takorehmanekõ ekaroporyme Ritonõpo a.

\VS{24}Mokaro pusuhkatoh totase Ritonõpo a. Wenikehpyra kynexine tõmihpyry poko Aparão a te, Izake a te, Jako a, enara.

\VS{25}Izyraeu tõ rohmanohpotoh topehke pyra tonese Ritonõpo a. Toto pynanopyry se kynexine ynororo.




\par }\Chap{3}{\SH Ritonõpo oturutopõpyry Moeze a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moroto toerohse Moeze, tymeretamuru eky tõ poko. Imeretamuru, Jetoro, Ritonõpo maro oturuketyme kynexine Mitiã po. Eky tõ tynahpase eya, kaneru tomo, poti tõ maro. Mame toto tarose Moeze a mya ona poro, ypy Xinai myhtokoxi. Moro ypy tymenekase Ritonõpo a, tosaryme ehtohme kurãme.

\VS{2}Moroto tõsenepose Ritonõpo nenyokyhpyry Moeze a, apoto samo. Pika zatyry tonese Moeze a tororo ãko, yrome ezehpyra kynexine.

\VS{3}Moro eneryke tyya toemynyhmase ynororo. “Otãto puhkoke pika ezehpyra nae? Enetã aporo,” tykase ynororo tukurohtao rokene.


\par }{\PP \VS{4}Morarame enese toytose Moeze. Ameke pyra toehse ynororo ahtao taomirose Ritonõpo a pika wino. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Moeze! Moeze!

\par }{\PP — Taro ase, tykase Moeze.


\par }{\PP \VS{5}Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Oetypohko moroto! Asãtajã tõ touko. Sero osa jesaryme kurã nase.

\par }{\PP Mame ynara tykase Ritonõpo eya:


\par }{\PP \VS{6}— Ywy ase Ritonõpo atamuru tõ Esemy, Aparão te, Izake te, Jako, enara. Toto esẽkõme ase, tykase.

\par }{\PP Morara kary etaryke tyya tonuru tapuruse Moeze a tomary ke. Osenuhmara toehse ynororo tõserepyryke, Ritonõpo enery zuno toexiryke.


\par }{\PP \VS{7}Mame ynara tykase Ritonõpo:

\par }{\PP — Ypoetory tõ tuarimapory tonese ya Ejitu põkomo a. Toto omiry totase roropa ya typynanohnekõ ekaropory, toto rohmanohponanõ pokoino. Zuaro ase toto etuarimary poko.

\VS{8}Morara exiryke tyhtose ywy toto pynanohtohme Ejitu tõ wino, toto arotohme Ejitu poe nono konõto pona, nono kurano. Moroto nono kure mana, otyro zamaro mana. Moroto kananeu tõ nae te, heteu tomo te, amoreu tomo te, perizeu tomo te, heweu tomo te, jepuseu tomo, enara.

\VS{9}Ypoetory tõ xitary totase ya rahkene, typynanopyrykõ ekaropotopõpyry ya. Toto ryhmary Ejitu tomo a tonese roropa ya.

\VS{10}Seromaroro aaropõko ase Ejitu tuisary a, ypoetory tõ enehtohme oya Izyraeu tomo, Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{11}Yrome ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Tuisame pyra ase, jamihme pyra exiketyme roropa. Otãto ytõko ywy oturuse Ejitu tõ tuisary a, morotoino Izyraeu tõ enehtohme?


\par }{\PP \VS{12}Ynara tykase Ritonõpo:

\par }{\PP — Amaro exĩko ase. Ypoetory tõ enepyryhtao oya Ejitu poe, sero ypy pona oehnõko matose jeahmase. Morara toehse ahtao tuaro exĩko matose ywy roro kuenyohno.


\par }{\PP \VS{13}Yrome ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Jytoryhtao oturuse Izyraeu tomo a, ynara karyhtao eya xine: “Ritonõpo kytamuru tõ Esemy a tonyohse ywy oya xine.” Ynara ekaropõko mã toto: “Onoky mokyro esety?” Otara ãko ywy eya xine?


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase Ritonõpo:

\par }{\PP — Ywy ase. Jesety Ywy Ase, tykase.

\par }{\PP Mame ynara tykase roropa:

\par }{\PP — Ynara ãko mase eya xine: “Ywy Ase jenehpoase oya xine.

\VS{15}Ritonõpo, atamuru tõ Esemy: Aparão Esemy te, Izake Esemy te, Jako Esemy roropa jenehpoase oya xine. Sero esety nase jũme. Taroino apakomotyã wenikehpyra mã toto sero esety ke Ritonõpo esehtõko mã toto.”


\par }{\PP \VS{16}— Ytoko, Izyraeu tõ tamuximãkõ oximõme enehpoko. Zuruko toto ypoko. Ynara kaxiko eya xine: “Ritonõpo, atamuru tõ Esemy, Aparão Esemy te, Izake Esemy te, Jako Esẽ roropa nosenepoase ya. Ynara nase ya ourutohkõme: ‘Oetuarimarykõ tonese ya. Oryhmarykõ poko Ejitu põkomo a zuaro ase.

\VS{17}Naeroro ynara tyrĩko ase, aarotorỹko ase Ejitu poe, oryhmatohkõ poe nono kurã pona, otyro zamaro ehtoh pona, kananeu tõ nonory pona; heteu tõ, amoreu tõ, perizeu tõ, heweu tõ, jepuseu tõ nonory pona, enara.’ ”


\par }{\PP \VS{18}— Õmiry etãko ypoetory tõ mana. Imeĩpo Izyraeu tõ tamuximãkõ maro ytõko mase Ejitu tuisary zuruse. Ynara kahtoko eya: “Ritonõpo epereu tõ Esemy a tõsenepose yna a. Seromaroro ah ynanytoxi ona pona ahno esaka pyra, oseruao ẽmepyry yna ytory poko. Moroto okyno zahkãko ynanase ynanekaroryme Ritonõpo yna Esemy a.”


\par }{\PP \VS{19}— Yrome zuaro ase, mokyro Ejitu tõ esẽ morara onyripopyra jahtao yjamitunuru ke aaroporykõ se pyra exĩko mana.

\VS{20}Morara exiryke yjamitunuru enepõko ase eya xine. Iiryhmatohkõ enehpõko ase Ejitu tõ wãnohtohme. Moromeĩpo aaropotorỹko ituisary mana Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{21}— Ozehno xine pyra Ejitu põkõ rĩko ase. Mame oytorykohtao Ejitu poe tymõkomoke kurã ke ytõko matose.

\VS{22}Izyraeu tõ nohpo tõ ekaropõko tykatonomory a, Ejitu põkomo a, parata risemy te, uuru risemy te, upo roropa opoenõkomo a amurutohme. Morara Ejitu tõ mõkomory arõko matose oytorykohtao.




\par }\Chap{4}{\SH Moeze tyjamihtanohse Ritonõpo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Yrome otarame zae jehtoh onenetupuhpyra Izyraeu tõ tamuximãkõ exĩko mana. Otarame jomiry etary se pyra exĩko mã toto. Otarame, “Ajohpe, Ritonõpo osenepopyra nase oya,” ãko mã toto.


\par }{\PP \VS{2}Naeroro ynara tykase Ritonõpo:

\par }{\PP — Oty moro oemahpo?

\par }{\PP — Ymyxiry, tykase Moeze.


\par }{\PP \VS{3}— Emako nono pona, tykase Ritonõpo.

\par }{\PP Tomase ahtao eya okoime tanyhtase imyxiry. Toepase Moeze okoi kurũke.


\par }{\PP \VS{4}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Arokyry poko apoiko oemary ke.

\par }{\PP Morarame okoi tapoise Moeze a arokyry poko. Tanyhtase ropa imyxiryme ropa emahpo.


\par }{\PP \VS{5}Mame ynara tykase Ritonõpo:

\par }{\PP — Morara tyriko Izyraeu tõ neneryme tuaro toto ehtohme Ritonõpo itamurukõ Esẽkõ, Aparão Esemy te, Izake te, Jako enara Esẽkõ nosenepoase oya.


\par }{\PP \VS{6}Ynara tykase ropa Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Seromaroro oemary tyriko opuroh pokoxi.

\par }{\PP Aomi poe morara tyrise Moeze a. Mame tomary touse ropa ahtao eya orukoimo panõ toehse emary poko. Ekurãkapỹme sã toehse.


\par }{\PP \VS{7}— Oemary tyriko ropa opuroh pokoxi, tykase Ritonõpo.

\par }{\PP Tyrise eya. Mame touse ropa ahtao eya, emary kure ropa toehse tupũ osemazuhme aexihpyry samo.


\par }{\PP \VS{8}Mame ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Onyrihpyry yjamitunuru ke apitorymã eneryhtao Izyraeu tomo a, oenetupuhpyra toto ahtao zakorõ tyriko. Oenetupuhnõko mã toto.

\VS{9}Yrome moro asakoro onyrityã yjamitunuru ke eneryhtao eya xine, onenetupuhpyra ro toto ahtao, õmiry etary se pyra roropa toto ahtao, tuna anỹko Niro kuae aekuãtohme nono pokoxi. Munume anyhtãko moro tuna mana.


\par }{\PP \VS{10}Ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Ritonõpo, moino ro tupime jotururu ya. Seromaroro oturũko mase ya. Yrome morararo ywy, tupime ro ya jotururu. Otupĩko ywy jotururuhtao.


\par }{\PP \VS{11}Yrome ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Onoky myta ekarõko ahno a? Onoky ahno tyripõko otato pyra te, sekere kara roropa? Onoky imehnõ rĩko tonure te, tonurẽkara roropa? Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.

\VS{12}Naeroro ytoko. Ãkorehmãko ase õtururu poko. Õturutoh ekarõko ase oya.


\par }{\PP \VS{13}Yrome Moeze a tozuhse. Ynara tykase:

\par }{\PP — Arypyra, Ritonõpo. Ajohpãme sã imepỹ aropoko.


\par }{\PP \VS{14}Tohne toehse Ritonõpo Moeze poko. Ynara tykase eya:

\par }{\PP — Otara ãko mah orui Arão poko, Rewi parỹpyry? Otupipyra ynororo tõtururuhtao. Zuaro ase. Oehnõko mana oenese seromaroro. Tãkye exĩko mana oeneryhtao.

\VS{15}Oturũko mase Arão maro. Zurũko mase aoturutohme. Ãkorehmatorỹko ase õtururukõ poko te, ãmorepatorỹko ase onyrirykõ poko.

\VS{16}Mame õmiry ekarõko mã ynororo ahno netaryme. Ritonõpo sã exĩko mase, õmiry ekarory poko eya, ahno zurutohme.

\VS{17}Sero omyxiry aroko amaro. Ike yjamitunuru enepõko mase.


\par }{\SH Ejitu pona Moeze ytory ropa
\par }
{\PP \VS{18}Mame toytose Moeze tymeretamuru, Jetoro tapyĩ taka. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ytoxi Ejitu pona ropa wekyry tõ enese. Toto enery se ase isene ro toto ahtao.

\par }{\PP — Ỹ, kure rokẽ ytoko, tykase Jetoro.


\par }{\PP \VS{19}Mitiã nonory po Moeze ahtao ro, morara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Ytoko ropa Ejitu pona. Mokaro, oetapary se aehtyã toorihse mã toto.


\par }{\PP \VS{20}Mame typyty tyrise Moeze a jumẽtu pona, tumũkuru tõ roropa. Toytopitose ropa toto Ejitu pona. Tymyxiry tarose Moeze a tomahpo, Ritonõpo naropohpyry.


\par }{\PP \VS{21}Tõturuzomose ropa Ritonõpo Moeze a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Yjamitunuru ekaroase oya enepotohme te, enetupuhpotohme. Toeporehkase awahtao Ejitu pona yjamitunuru enepõko mase morotõkõ tuisary ẽpataka. Yrome mokyro ripõko ase aosenetupuhtoh tũpore. Ypoetory tõ Izyraeu anaropopyra exĩko mã ynororo moro poe.

\VS{22}Mame mokyro zurũko mase, ynara ãko ywy, Ritonõpo oya: “Izyraeu tõ umũkurume mana, apitorymano.

\VS{23}Kuuruase, ah umũkuru nytono jeahmase. Yrome anaropopyra mexino. Morara exiryke omũkuru apitorymã etapãko ase.”


\par }{\PP \VS{24}Mame aytoryhtao Ejitu pona, totypohse Moeze tytapyĩ taõkõ maro moroto ẽmehtohme. Mame tõseporyse Ritonõpo Moeze etapatohme repe.

\VS{25}Mame topu taere exikety tapoise ipyty Zipora a. Tumũkuru aĩpotapihpyry tysahkase eya. Moro tomase eya Moeze pupuru pona, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynio mã munuhpe exiketyme mase ya.


\par }{\PP \VS{26}Morara tykase eya aĩpotapihpyry sahkary pokoino. Naeroro Moeze typynanohse Ritonõpo a, iseneme ehtohme.


\par }{\PP \VS{27}Morarame ynara tykase Ritonõpo Arão a:

\par }{\PP — Ytoko osẽpatakamase Moeze maro ona pona.

\par }{\PP Toytose ynororo. Tõsẽpatakamase toto ypy Xinai po. Typohse ynororo eya.

\VS{28}Mame Arão turuse Moeze a Ritonõpo omihpyry emero, taropose tahtao Ejitu pona toytotohme ropa. Turuse roropa eya Ritonõpo nyripohpyry poko tyjamitunuru ke.

\VS{29}Mame Arão maro toytose Moeze Ejitu pona. Tõximõse toto Izyraeu tõ tamuximãkõ maro emero.

\VS{30}Mame toto turuse Arão a, Ritonõpo omihpyry Moeze a. Mame Ritonõpo nyripohpyry tyrise Moeze a Ritonõpo jamitunuru enepotohme eya xine.

\VS{31}Tonetupuhse eya xine. Mame tuaro toehse toto ahtao Ritonõpo oepyry poko tyya xine toetuarimarykõ eneryke eya, toepuise toto Ritonõpo eahmaryme eya xine.




\par }\Chap{5}{\SH Ejitu tuisary zurutopõpyry Moeze tomo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo toytose Moeze tõ Arão maro oturuse Ejitu tuisary maro. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ oya: “Ah ypoetory tõ nytõ toto ona pona, ahno esaka pyra otuhtoh konõto ritohme, toto oseahmatohme jeahmaryme.”


\par }{\PP \VS{2}— Onoky mokyro, Ritonõpo? tykase tuisa. — Oty katohme aomiry etãko ha, Izyraeu tõ aropory poko ona pona? Mokyro Ritonõpo waro pyra ase. Izyraeu tõ anaropopyra ase taroino.


\par }{\PP \VS{3}Ynara tykase Moeze tõ, Arão maro eya:

\par }{\PP — Ritonõpo, epereu tõ Esẽ nosenepoase yna a. Naeroro ah ynanytoxi oseruao ẽmepyry ae ona pona, yna eky tõ zahkatohme ynanekaroryme Ritonõpo yna Esemy a. Ytopyra yna ahtao yna enahkãko mana tyrohsẽ ke, etonatoh ke, enara.


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Ejitu tõ tuisary Moeze tomo a, Arão maro:

\par }{\PP — Oty katoh ypoetory tõ akorekehkãko hmatou? Ypoetory tõ topehke pyra erohketõ aropoko ropa toerohtohkõ pona ropa.


\par }{\PP \VS{5}Ynara tykase roropa ynororo:

\par }{\PP — Enetoko ke, tuhkehxo matose toehse. Oty katoh aerohtohkõ rumekapõko matou oserematohme rokene?


\par }{\PP \VS{6}Moro ẽmepyry ae ro Izyraeu tõ tyrohmanohpose itamurumehxo tuisa a. Ynara tykase ynororo irohmanohponanomo a, erohketõ tuisary tomo a roropa:


\par }{\PP \VS{7}— Taroino onahpoty onekaropyra ehtoko erohketomo a tijoro tõ ritohme. Ah nytõ toto tamoreme xine, onahpoty zupiry poko, anỹtohme eya xine.

\VS{8}Yrome tijoro tuhke tyripoko eya xine apitoryme toto nyrityã samo. Toiro tijoro onyripyra ahtao eya xine, toto wãnohnõko matose. Akĩme mã toto. Naeroro kohtãko mã toto: “Ehmaropa okyno zahkatohme kynekarorykõme Ritonõpo a,” ãko mã toto.

\VS{9}Naeroro yronymyrymehxo irohmanohpoko toto, erohkehpyra toto ehtohme, oseremara toto ehtohme, ajohpe ehtoh onetara toto ehtohme, tykase tuisa.


\par }{\PP \VS{10}Mame mokaro irohmanohponanomo, erohketõ tuisary tõ roropa tutũtase Izyraeu tõ zuruse. Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Tuisa ynara nase: taroino onahpoty onekaropyra mana oya xine.

\VS{11}Aomi poe amarokõ, amoreme xine, onahpoty zupĩko, anỹtohme. Yrome tuhke tijoro rĩko ro matose apitoryme tuhke onyrityãkõ samo.


\par }{\PP \VS{12}Morara exiryke sapararahme toytose toto Ejitu nonory poro onahpoty apoitohme tyya xine, tiriiku zoko roropa ipuhturu tapoise ahtao esẽkomo a.

\VS{13}Mame kokoro rokẽ Izyraeu tõ tãtarypose irohmaponanomo a tijoro riry poko, tuhke tyripotohme eya xine, apitoryme toto nyrityã samo onahpoty tokarose ahtao eya xine.

\VS{14}Izyraeu tõ tamuximãkõ typitypipohse irohmaponanomo a. Tõturupose toto eya xine. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oty katohme tuhke hkopyra tijoro tõ rĩko hmatou? apitorymã sã pyra?


\par }{\PP \VS{15}Mame Izyraeu tõ tamuximãkõ toytose ekaropose tuisa a. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oty katohme yna ryhmãko mahno? Opoetoryme ynanase.

\VS{16}Seromaroro onahpoty onekaropopyra mase yna a. Yrome tuhke tijoro tyripõko ro mã toto yna a. Moro motye yna pipohnõko mã toto. Mokaro, yna rohmanohponanõ zae pyra mã toto.


\par }{\PP \VS{17}Yrome ynara tykase Ejitu tõ esemy:

\par }{\PP — Amarokõ akĩme rokẽ matose. Oerokurukõ se pyra matose. Morara exiryke ekaropõko matose ya oytotohkõ poko oeky tõ zahkatohme onekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{18}Ytotoko ropa oerohtohkõ pona. Onahpoty onekaropyra oya xine mã toto. Yrome tuhke tijoro rĩko ro matose apitoryme onyrityãkõ samo.


\par }{\PP \VS{19}Morara kary etaryke tyya xine, Izyraeu tõ tamuximãkõ mã tuaro toehse tupime toehtohkõ poko. Kokoro rokẽ tuhke tijoro tyripose eya xine apitoryme toto nyrityã samo.

\VS{20}Moromeĩpo tõturukehse toto ahtao tuisa maro tõseporyse Moeze tõ maro Arão maro. Toto eraximãko toh kynexine.

\VS{21}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Onyrirykõ enẽko Ritonõpo mana. Awãnohtorỹko mana. Opokoino xine yna zehno tuisa mana, ipoetory tõ roropa yna zehno mã toto. Opokoino xine yna orihmapõko mã toto.


\par }{\SH Ritonõpo maro Moeze oturutopõpyry
\par }
{\PP \VS{22}Mame tõturuse ropa Moeze Ritonõpo maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, oty katohme opoetory tõ ryhmãko mah? Oty katohme kuenehpoase xiaro?

\VS{23}Ynara exiryke: Õmihpyry omi poe tõturupitose jahtao Ejitu tõ tuisary maro, opoetory tõ tyyryhmase eya. Yrome toto onypynanohpyra mekurehno roropa.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Seromaroro ynyriry Ejitu tuisary a enẽko mase. Ynara tyripõko ase eya: ypoetory tõ akorehmãko mana aytorykõ poko. Ỹ, tãtaryporyke toto aropõko mana tynonory rumekatohme eya xine.


\par }{\SH Moeze kohmatopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{2}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.

\VS{3}Osenepoase Aparão a te, Izake a te, Jako a roropa Ritonõpo Jamihmehxo Exiketyme. Yrome jesety kurã Oesẽkõme onekaropyra exine eya xine.

\VS{4}Jomihpyry ekarone eya xine. Ynara akene: Sero nono ekarõko ase, Kanaã ekarõko ase apakomotyamo a. Moro nono po katonõme sã rokẽ toh kynexine.

\VS{5}Seromaroro Izyraeu tõ pusuh kary totase ya. Topehke pyra toto rohmanohpotoh Ejitu põkomo a tonese ya. Wenikehpyra ase jomihpyry poko.

\VS{6}Naeroro ynara kahtoko Izyraeu tomo a: “Ywy ase Oesẽkomo. Opynanohtorỹko ase otuarimatohkõ wino Ejitu po. Yjamitunuru ke Ejitu põkõ wãnohnõko ase yronymyryme. Opynanohtorỹko ase.

\VS{7}Oritorỹko ase ypoetory tõme. Ywy Oesẽkõme exĩko ase. Tuaro exĩko matose Ritonõpome jexiry poko, Oesẽkõme, opynanopyrykohtao ya otuarimatohkõ wino Ejitu po.

\VS{8}Aarotorỹko ase, jomihpyry ae ro Aparão a te, Izake a te, Jako a roropa: ‘Sero nono emero ekarõko ase apakomotyamo a,’ katopõpyry ae ro. Mame moro nono ekarõko ase oya xine oesarykõme. Ywy ase Oesẽkomo.”


\par }{\PP \VS{9}Izyraeu tõ turuse Moeze a, Ritonõpo omihpyry emero. Yrome onetara toh kynexine, typoremãkapose toto exiryke ikurohtao xine, yronymyryme toto rohmanohporyke Ejitu põkomo a.


\par }{\PP \VS{10}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{11}— Ytoko, Parao, Ejitu tuisary zuruse: “Ah Izyraeu tõ nytõ toto ononory poe.”


\par }{\PP \VS{12}Yrome ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Izyraeu tõ jomiry etary se pyra toehse. Mokaro motye jomiry etary se pyra tuisa exĩko mana. Tupime jotururu ya roropa.


\par }{\PP \VS{13}Mame tõmipona Moeze tõ tyripose Ritonõpo a Arão maro, ynara katohme Izyraeu tomo a, Ejitu tuisary a roropa:

\par }{\PP — Yna tonyohse Ritonõpo a, Izyraeu tõ arotohme, Ejitu nonory poe.


\par }{\SH Moeze tõ tamuru tomo, Arão maro
\par }
{\PP \VS{14}Ynara mã oxiekyryme exiketomo, Moeze tõ tamuru tomo, Arão maro:

\par }{\PP Rupẽ, Jako mũkuru apitorymano toemũkuase asakoropane: Enoke te, Paru te, Ezerõ te, Karami, enara. Mokaro mã Rupẽ ekyry tomo.

\VS{15}Ximeão toemũkuase 6me: Jemueu te, Jamĩ te, Oate te, Jakĩ te, Zoa te, Sauu, enara. Sauu eny Kanaã põme kynexine. Mokaro mã Ximeão ekyry tomo.

\VS{16}Rewi toemũkuase oseruao: Jeresõ te, Koate te, Merari, enara. 137me jeimamyry taropose Rewi a.

\VS{17}Jeresõ toemũkuase asakoro: Ripani te, Ximei, enara. Tuhke tumũkue te, typakõke roropa toehse toh kynexine.

\VS{18}Koate toemũkuase asakoropane: Anarão te, Isara te, Eperõ te, Uzieu, enara. 133me jeimamyry taropose Koate a.

\VS{19}Merari toemũkuase asakoro: Mari te, Muxi, enara. Mokaro Rewi ekyry tõ kynexine.


\par }{\PP \VS{20}Anarão typytase tumy oryxiry maro. Toemũkuase toto asakoro: Arão te, Moeze, enara. 137me jeimamyry taropose Anarão a.

\VS{21}Isara toemũkuase oseruao: Kora te, Nepeke te, Zikiri, enara.

\VS{22}Uzieu roropa toemũkuase oseruao: Misaeu te, Euzapã te, Xitiri, enara.

\VS{23}Arão typytase Erisepa maro, Aminatape ẽxiry, Nasõ oryxiry. Toemũkuase toto asakoropane: Natape te, Apiu te, Ereaza te, Itamaa, enara.

\VS{24}Kora toemũkuase oseruao: Axia te, Eukana te, Apiasape, enara. Mokaro Kora ekyry tõ kynexine.

\VS{25}Ereaza, Arão mũkuru, typytase toiro Putieu ẽxiry maro. Toemũkuase toto toiro: Pineiame. Mokaro oxiekyry tõ tuisary kynexine Rewi ekyry tomo.


\par }{\PP \VS{26}Arão tõ taropose Ritonõpo a Moeze maro ynara karyke: Izyraeu tõ arotoko Ejitu poe.

\VS{27}Toytose ynaroro oturuse Parao, Ejitu tuisary a, Ejitu poe Izyraeu tõ arotohme.


\par }{\SH Moeze turuse Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{28}Moeze maro tõturuse Ritonõpo ahtao Ejitu po,

\VS{29}ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ywy ase Oesẽkomo. Parao, Ejitu tuisary zuruko emero ynekarory oya.


\par }{\PP \VS{30}Yrome Moeze a tozuhse. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, tupime ya jotururu. Otãto jomiry etãko tuisa nae?




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ynara tyrĩko ase: ritõme sã orĩko ase tuisa a; orui Arão oturuketyme tyrĩko ase, õmiry ekaroneme.

\VS{2}Arão zurũko mase emero ynekarory oya. Mame oturũko ynororo tuisa maro, Izyraeu tõ aropotohme Ejitu nonory poe.

\VS{3}Yrome tuisa aosenetupuhtoh tũpore sã tyripõko ase. Mame yjamitunuru ke toto enaroxitapãkãko ase, Ejitu põkomo.

\VS{4}Õmirykõ onetara exĩko tuisa mana. Mame mokyro wãnohnõko ase iiryhmatoh ke. Ypoetory tõ arõko ase Ejitu poe, Izyraeu tomo.

\VS{5}Mame tuãnohse toto ahtao ya, ypoetory tõ Izyraeu tõ tarose ahtao ya Ejitu poe tuaro exĩko mã toto: Ywy ase Ritonõpo emero Esemy.


\par }{\PP \VS{6}Mame Ritonõpo nyripohpyry tyrise Moeze a Arão maro, aomihpyry omipona.

\VS{7}Tõturuse toto ahtao Ejitu tuisary a, 80me jeimamyry Moeze nae kynexine, Arão 83me jeimamyry nae kynexine.


\par }{\SH Arão myxiry
\par }
{\PP \VS{8}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a, Arão maro:


\par }{\PP \VS{9}— Yjamitunuru enery se Ejitu tuisary ahtao, omoro Moeze, orui zuruko tymyxiry ematohme nono pona tuisa ẽpataka. Okoime anyhtãko mana.


\par }{\PP \VS{10}Mame morara tyrise Moeze a Arão maro. Toytose toto osẽpatakamase tuisa maro. Tymyxiry tomase Arão a nono pona tuisa ẽpataka oximõmãkõ neneryme. Mame okoime tanyhtase Arão myxiry.

\VS{11}Mame pyaxi tõ tykohmase tuisa a, tuarohxo exiketomo. Isaaro tyrise eya xine.

\VS{12}Tymyxiry tomase ahtao nono pona pyaxi tomo a okoime tanyhtase toto imyxirykõ roropa. Yrome Arão myxiry a toto myxiry tõ tonahse porehme.

\VS{13}Morohne eneryhtao ro tuisa aosenetupuhtoh tũpore ro kynexine Ritonõpo nekarohpyry ae ro. Moeze tõ omiry, Arão maro onymoipyra kynexine.


\par }{\SH Iiryhmarykõ apitorymano: tuna tanyhtase munume
\par }
{\PP \VS{14}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ejitu tuisary aosenetupuhtoh tũpore mana. Ejitu poe ypoetory tõ anaropopyra mana aporo.

\VS{15}Kokoro pakeimo mokyro zupiko aytoryhtao Niro kuaka. Omyxiry aroko, okoime tanyhtase aexihpyry. Mame eraximatatoko tuna ehpikoxi.

\VS{16}Ynara kaxiko eya: “Ritonõpo epereu tõ Esemy jenehpoase ourutohme: Ah ypoetory tõ nytõ toto ona pona jeahmatohme. Yrome Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra mexino.

\VS{17}Seromaroro, ãko Ritonõpo, inyriry eneryke oya Ritonõpome aexiry waro exĩko mase. Tuisa, seromaroro tuna etapãko ase nakuatao, sero ymyxiry ke. Mame sero tuna anyhtãko munume.

\VS{18}Kana tõ nakuaõkõ orihnõko mã toto. Sero tuna su ãko mana, tymoke. Mame moro tuna xihpyry enyry se pyra exĩko Ejitu põkõ mana.”


\par }{\PP \VS{19}Ynara tykase roropa Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Kaxiko Arão a, tymyxiry anỹtohme tuna tõ poro, iporiry tõ maro, ikuhpo tõ maro, morohne tunary anyhtatohme munume. Ahtao munume exĩko paxiha tõ wewe risẽ ao, oripo tõ topu risẽ ao roropa.


\par }{\PP \VS{20}Ritonõpo nyripohpyry tyrise Moeze a Arão maro. Tuisa ẽpataka, ipoetory tõ maro tymyxiry tanỹse Arão a, tuna totapase eya nakuatao, munume moro tuna tanyhtase.

\VS{21}Kana tõ toorihse, tymoke toehse tuna, su ãko xihpyryme. Tuna onẽsaromepyra toehse Ejitu põkomo. Emero esarykõ po, Ejitu po munume toehse kynexine.

\VS{22}Yrome pyaxi tõ a roropa tukuhse ahtao morara tyrise eya xine isaaro. Naeroro tuisa aosenetupuhtoh tũpore ro kynexine. Ritonõpo omihpyry ae ro Moeze tõ omiry Arão maro onymoipyra kynexine.

\VS{23}Morarame toeramase tytapyĩ konõto taka ropa, torẽtyke pyra morohne poko.

\VS{24}Eutary tõ tahkase Ejitu põkomo a emero, tuna ehpio tuna kurã zupitohme, moro tuna kuaõ onẽsaromepyra toexirykõke.


\par }{\PP \VS{25}7me ẽmepyry taropose eya xine, tuna Niro totapase ahtao Ritonõpo a.




\par }\Chap{8}{\SH Pororu tomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ytoko tuisa zuruse, kaxiko ynara ãko Ritonõpo eya: “Ah ypoetory tõ nytõ toto sero nonory poe jeahmatohme.

\VS{2}Toto anaropopyra awahtao awãnohtorỹko ase pororu tõ ke.

\VS{3}Tuna Niro pehkãko pororu tõ mana. Moro kuae tũtãko mã toto omõtohme tuisa tapyĩ konõto taka, tuisa nyhtoh taka te, etuety pona te, ipoetory tõ tapyĩ taka te, imehnõ tapyĩ taka te, wyi ritoh aka, ekeitoh aka, paxiha tõ aka wyi riryhtao, enara.

\VS{4}Pyhseky ãko pororu tomo opona xine te, ahno pona te, otuisary tõ pona, enara.”


\par }{\PP \VS{5}Ynara tykase roropa Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Arão zuruko tymyxiry anỹtohme tuna poro te, iporiry tõ po te, pẽkamã kõ po te, pororu tõ kohmatohme nakuae nono po pororu tuhke ehtohme Ejitu nonory po.


\par }{\PP \VS{6}Mame Ejitu tunary tõ poro tymyxiry tanỹse Arão a. Pororu tõ tutũtase tuna kuae Ejitu nonory pehnõko sã porehme.

\VS{7}Yrome pyaxi tõ a roropa tukuhse ahtao pororu tõ tonehpose Ejitu nonory pona.


\par }{\PP \VS{8}Mame Moeze tõ tykohmapose tuisa a Arão maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oturutoko Oesẽkõ Ritonõpo a pororu tõ aropotohme ropa yna wino. Izyraeu tõ aropõko ase amaro xine okyno tõ zahkatohme onekarorykõme eya, tykase repe.


\par }{\PP \VS{9}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Kure. Tãkye ase jotururu poko Ritonõpo a opoko xine. Kaxiko ya otara ahtao jotururu se hma Ritonõpo a ãkorehmatohme te, opoetory tõ akorehmatohme te, ononory põkõ emero akorehmatohme, pororu tõ aropotohme ropa atapyĩ konõto tae, imehnõ tapyĩ tõ tae roropa, tuna kuao rokẽ toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{10}— Kokoro oturuko ypoko, tykase tuisa.

\par }{\PP — Ỹ, morara tyrĩko ase õmihpyry ae ro, tykase Moeze. Mame zuaro exĩko mase; imepỹ isã pyra mana, Ritonõpo rokene Kuesẽkomo.

\VS{11}Owino xine pororu tõ ytõko ropa, atapyĩ tõ tae te, otuisary tõ wino te, Ejitu põkõ wino porehme, enara. Tuna Niro kuao rokẽ pororu tõ exĩko mana.


\par }{\PP \VS{12}Mame tuisa tapyĩ tae tutũtase Moeze tomo, Arão maro. Tõturuse Moeze Ritonõpo a pororu tõ aropotohme ropa, inenehpotyã tuisa wãnohtohme.

\VS{13}Mame Moeze omiry totase Ritonõpo a: pororu tõ toorihse tapyi tõ tao te, tupito tõ po te, ona po roropa, enara.

\VS{14}Kaetoko tuhke tyrise Ejitu põkomo a, pororu tomo. Su ãko kynexine Ejitu nonory po porehme.

\VS{15}Mame pororu tõ toorihse exiry tonese ahtao tuisa a, aosenetupuhtoh tũpore toehse ropa, Ritonõpo nekarohpyry ae ro. Moeze tõ onymoipyra toehse, Izyraeu tõ anaropopyra tokurehse ynororo.


\par }{\SH Azamo panono
\par }
{\PP \VS{16}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Kaxiko Arão a: “Nono etapako omyxiry ke.” Mame Ejitu nonory po nono anyhtãko azamo panõme.


\par }{\PP \VS{17}Tymyxiry ke nono totapase Arão a. Mame Ejitu nonory poro emero nono tanyhtase azamo panõme. Ahno poko toehse toto okyno tõ poko roropa.

\VS{18}Morara riry tukuhse pyaxi tomo a. Yrome azamo panõ onyrisaromepyra toh kynexine. Ahno poko ro, okyno poko roropa azamo panõ kynexine.

\VS{19}Ynara tykase pyaxi tomo tuisa a:

\par }{\PP — Azamo panõ onyrisaromepyra ynanase Ritonõpo a rokẽ mokaro tyrise, tykase toto.

\par }{\PP Yrome tũpore ro tuisa osenetupuhtoh kynexine. Ritonõpo omihpyry ae ro Moeze omiry onenetupuhpyra kynexine, Arão maro.


\par }{\SH Moromoro
\par }
{\PP \VS{20}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Kokoro pakeimo, tuisa ytoryhtao nakuataka ytoko eya oturuse. Kaxiko eya, ynara ãko Ritonõpo oya: “Ah ypoetory tõ nytõ toto Ejitu nonory poe, jeahmase.

\VS{21}Toto anaropopyra awahtao moromoro tõ enehpõko ase awãnohtohme te, opoetory tõ maro te, ahno maro emero. Ejitu põkõ tapyĩ tõ pehme exĩko mã kehko moromoro ke. Nono pehme exĩko moromoro ke.

\VS{22}Yrome ypoetory tõ esary Kosẽ pynanohnõko ase, moroto moromoro pyra ehtohme. Morara ahtao zuaro exĩko matose ywy, Ritonõpo taro ase sero nonory po.

\VS{23}Tyoro tyrĩko ase ypoetory tomo a, opoetory tomo a ynyriry sã pyra. Kokoro morara tyrĩko ase.”


\par }{\PP \VS{24}Mame morara tyrise Ritonõpo a. Moromoro tuhke tomõse tuisa tapyĩ taka ipoetory tõ tapyĩ taka roropa. Tyrohsẽ konõto kynexine Ejitu tõ nonory po porehme.


\par }{\PP \VS{25}Naeroro Moeze tõ tykohmapose tuisa a, Arão maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ytotoko okyno tõ zahkase onekarorykõme Oesẽkõ Ritonõpo a, yrome morara tyritoko taro Ejitu nonory po, tykase.


\par }{\PP \VS{26}— Arypyra, tykase Moeze, morara zae pyra mana. Ynara exiryke: yna eky tõ etapary yna a jahkatohme ynanekaroryme Ritonõpo a oenurukõ zamaro pyra mana. Oryhpopãkatorỹko mana. Mame yna zehno exĩko Ejitu põkõ nase. Yna etapãko topu ke mã toto.

\VS{27}Oseruao ẽmehnõko ynanase yna ytory poko ahno esaka pyra. Moroto yna eky etapãko ynanase jahkatohme ynanekaroryme Ritonõpo yna Esemy a, aomihpyry omipona se yna exiryke.


\par }{\PP \VS{28}Mame ynara tykase tuisa:

\par }{\PP — Ỹ, ytotoko. Aaropotorỹko ase. Oekykõ etapatatoko jahkatohme onekarorykõme Ritonõpo Oesẽkomo a. Yrome mya nymyry pyra ytotoko. Oturutoko ypoko roropa, tykase Ejitu tuisary eya xine.


\par }{\PP \VS{29}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Jytoryhtao taroino oturũko ase Ritonõpo a moromoro tõ aropotohme kokoro owino te, opoetory tõ wino te, ahno wino porehme, enara. Yrome yna onenekunohpyra ropa exiko. Ah Izyraeu tõ nytõ toto tynekarorykõ zahkase, Ritonõpo tosẽkõ eahmaryme.


\par }{\PP \VS{30}Mame tutũtase Moeze tuisa tapyĩ konõto tae. Tõturuse Ritonõpo a.

\VS{31}Mame Moeze omiry totase Ritonõpo a. Moromoro tõ taropose ropa Ejitu tuisary poe te, ipoetory tõ poe te, ahno poe emero, enara. Moromoro pyra toehse ipunaka.

\VS{32}Yrome tuisa osenetupuhtoh tũpore toehse ropa. Izyraeu tõ anaropopyra tokurehse ropa ynororo.




\par }\Chap{9}{\SH Ejitu põkõ eky tõ orihtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ytoko tuisa zuruse ropa. Kaxiko eya Ritonõpo, epereu tõ Esemy, ynara ãko oya: “Ah ypoetory tõ nytõ toto sero nono poe jeahmase.

\VS{2}Toto anaropopyra awahtao,

\VS{3}tyrohsẽ konõto enehpõko ase oeky tõ pona awãnohtohme, kawaru tomo te, kameru tomo te, pui tomo te, kaneru tomo te poti tomo, enara.

\VS{4}Ypoetory tõ Izyraeu eky tõ apiakãko ase toto ewomatohme. Ejitu põkõ eky tõ rokẽ tyrohsẽ apoĩko mana, yrome Izyraeu tõ eky tõ orihpyra exĩko mana.

\VS{5}Ywy Ritonõpo imenekano, kokoro morara tyritohme.”


\par }{\PP \VS{6}Yrokokoro morara tyrise Ritonõpo a tõmihpyry ae ro. Tyrohsẽ tooehse Ejitu tõ eky tõ pona. Toorihse toto emero. Yrome Izyraeu tõ eky tõ orihpyra toh kynexine.

\VS{7}Enenanõ tonyohse tuisa a tuaro toehtohme. Turuse ynororo, Izyraeu eky tõ orihpyra tokurehse toto porehme. Yrome aosenetupuhtoh tũpore ro kynexine. Izyraeu tõ anaropopyra kynexine ynororo.


\par }{\SH Zaozao toh enehpotopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{8}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze tomo a Arão maro:

\par }{\PP — Oemary ke oruno apoitoko apoto esary poe, ipahtohme kakoxi Ejitu tuisary ẽpataka.

\VS{9}Sapararahme oruno ytõko Ejitu nonory po porehme. Emero esao zaozao toh exĩko. Soporome exĩko ahno pihpyry poko, okyno pihpyry poko, enara.


\par }{\PP \VS{10}Naeroro oruno tapoise Moeze a Arão maro. Tuisa ẽpataka toytose toto. Mame Moeze a oruno tomase kakoxi. Zaozao toh toehse, soporome toehse roropa ahno pihpyry poko te, okyno pihpyry poko, enara.

\VS{11}Mame pyaxi tõ oehsaromepyra toh kynexine Moeze ẽpataka zaozao toh pokoino typihpyrykõ poko, imehnõ Ejitu põkõ pihpyry samo.

\VS{12}Yrome Ritonõpo a tuisa osenetupuhtoh tyripose tũpore. Ritonõpo omihpyry ae ro Moeze tõ omiry onenetupuhpyra ro tuisa kynexine.


\par }{\SH Konopoimo poko ekarõko
\par }
{\PP \VS{13}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Kokoro pakeimo ytoko osẽpatakamase tuisa maro. Zuruko ynororo, ynara ãko Ritonõpo epereu tõ Esemy: “Ah ypoetory tõ nytõ toto sero nono poe jeahmase.

\VS{14}Seromaroro oryhmatoh epukãko opona xine te, otuisary tõ pona te, ahno pona, enara, zuaro oehtohkõme, sero nono po imepỹ ysã exikety pyra mana.

\VS{15}Oryhmarykõ se nymyry jahtao tyrohsẽ ke amarokõ tonahse exiry porehme.

\VS{16}Yrome isene ro onomõko ase, yjamitunuru enepotohme oya xine juaro imehnõ ehtohme sero nono põkõ porehme.

\VS{17}Epyrypãko ro mase. Ypoetory tõ Izyraeu anaropopyra roropa mase ononory poe.

\VS{18}Naeroro kokoro konopoimo enehpõko ase, topu sã exikety maro, orẽpyra exikety. Sero konopoimo onenepitopyra Ejitu põkõ mana.

\VS{19}Morara exiryke oekykõ enehtoko, jarao exiketõ emero, tapyi tõ taka. Omõpyra toto ahtao, konopoimo toehse ahtao, topuimo epukãko kaino. Mame orihnõko mã toto ahno tomo te, okyno roropa, enara.”


\par }{\PP \VS{20}Toitoine enaromỹke tuisa poetory tõ toehse morara kary etaryke tyya xine. Typoetory tõ tarose eya xine tytapyĩkõ taka, toky tõ maro.

\VS{21}Yrome imehnõ tuisa poetory tõ putupyra rokẽ kynexine. Typoetorykõ tynomose eya xine jarao rokene, toky tõ maro tutupikõ po.


\par }{\PP \VS{22}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oemary anỹko kakoxi konopoimo oehtohme, topuimo maro. Ejitu nonory pona epukãko mana, emero ahno pona te, okyno tõ pona te, otyro tõkehko pona tupito po.


\par }{\PP \VS{23}Tymyxiry tanỹse Moeze a kakoxi. Konomeru tonehpose Ritonõpo a te, konopoimo maro te, nenenehkane nono poro porehme. Tonehpose eya

\VS{24}konopoimo, topu panõ ke, nenenehkane maro, Ejitu nonory po porehme, okynano. Moro konopoimo, jamihme exiry panõ exipitopyra kynexine Ejitu ehpitotopõpyry poe.

\VS{25}Ejitu poro porehme konopoimo a jarao exiketomo tonahkase, ahno tomo te, okyno tõ roropa te, otyro tõkehko tupito tõ po te, wewe roropa, enara.

\VS{26}Kosẽ nonory po rokẽ, Izyraeu tõ esary po konopoimo oehpyra kynexine.


\par }{\PP \VS{27}Moeze tykohmapose tuisa a, Arão maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Toerypymase ywy seromaroro. Zae Ritonõpo Oesẽkõ mana. Ywy, ypoetory tõ maro, azahkuru ynanase.

\VS{28}Oturuko Ritonõpo a. Epo mana konomeru, konopoimo topu tõ maro! Aaropotorỹko ropa ase. Taroino oneraximazomopopyra ase oya xine, tykase tuisa.


\par }{\PP \VS{29}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Pata poe tutũtase jahtao jemary tõ anỹnõko ase jotururume Ritonõpo Kuesẽkomo a. Konomeru mynyhpãnõko, konopoimo oehkehnõko. Moro eneryke oya zuaro exĩko mase, sero nono Ritonõpo kyryryme mana.

\VS{30}Yrome zuaro ase, Oesẽkõme Ritonõpo onenetupuhpyra ro matose opoetory tõ maro.


\par }{\PP \VS{31}Mauru panõ, otyro roropa anarykatyã tonahkase, tupuhtuke exiketomo te, tokure exiketõ roropa.

\VS{32}Yrome tiriiku onenahkara exipyra ro exiryke.


\par }{\PP \VS{33}Mame tuisa maro ehxĩpo tutũtase Moeze pata poe. Tomary tõ tanỹse eya tõtururume Ritonõpo Tosẽkomo a. Mame konomeru tymynyhpãse, konopoimo roropa.

\VS{34}Yrome konopoimo te, konomeru roropa mynyhpãtopõpyry eneryke tuisa a, iirypyryme toehse ropa ynororo. Izyraeu tõ anaropopyra toehse ropa ynororo ipoetory tõ maro.

\VS{35}Mame Ritonõpo omihpyry ae ro, Moeze maro Izyraeu tõ anaropopyra tuisa kynexine tynonory poe.




\par }\Chap{10}{\SH Taparara tõ enehpotopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ytoko tuisa zuruse. Aosenetupuhtoh tyripose ya tũpore, ituisary tõ maro. Jomiry onetara ynaroro tyripose ya yjamitunuru enepotohme eya xine.

\VS{2}Omũkurukõ te, apakomotyãkõ zurutohme roropa oya xine imeĩpo, Ejitu põkõ poremãkatopõpyry poko ya te, yjamitunuru enepotopõpyry poko eya xine. Morarame tuaro exĩko matose, ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.


\par }{\PP \VS{3}Moeze toytose Arão maro tuisa zuruse. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Ritonõpo epereu tõ Esẽ ynara ãko: “Otarahtao jomiry moĩko mano? Jomiry omipona exĩko mano? Ah ypoetory tõ nytõ toto sero nono poe jeahmase.

\VS{4}Toto anaropopyra awahtao, kokoro taparara tõ enehpõko ase xiaro.

\VS{5}Nono onenesaromepyra exĩko matose pehme exiryke taparara ke, Ejitu nonory po. Otyro enahnõko emero konopoimo nynomohpyry. Wewe roropa amoriry enahnõko mã toto.

\VS{6}Atapyĩkõ pehkãko mã toto, otuisary tõ tapyĩ tao roropa, ahno tapyĩ tao roropa. Sero oryhmatoh panõ onenepitopyra omykomo, atamuru tõ roropa moino ro.”

\par }{\PP Morara tykase Moeze. Mame tutũtase ynororo tuisa tapyĩ tae.

\VS{7}Mame ynara tykase tuisa poetory tõ eya:

\par }{\PP — Otara ahtao kuerekohmakehnõko mokaro nae? Ah mokaro orutua kõ nytõ toto tosẽkõ Ritonõpo eahmase. Tuaro pyra ro mahno Ejitu enahkatoh poko?


\par }{\PP \VS{8}Mame Moeze tõ tarose ropa Arão maro tuisa ẽpataka ropa. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Jomi poe ytotoko Ritonõpo Oesẽkõ eahmase. Yrome zuaro se ase: onokãkõ ytõko nae?


\par }{\PP \VS{9}— Yna ytõko emero, tykase Moeze, yna poenõ maro, tamuhpomãkõ maro. Yna mũkuru tõ arõko ynanase, yna ẽxiry tõ maro te, yna eky tõ maro: kaneru tomo te, poti tõ maro te, pui tomo, enara. Otuhtoh konõto rĩko ynanase Ritonõpo yna Esẽ eahmaryme.


\par }{\PP \VS{10}Ynara tykase tuisa:

\par }{\PP — Otarame Ritonõpo amaro xine ytõko mana. Yrome opyxiãkõ anaropopyra ase opoenõ maro. Tuaro ase oeparykõ poko atamorepãko matose, yna rumekatohme.

\VS{11}Arypyra! Orutua kõ rokẽ aropõko ase Ritonõpo eahmatohme, moro se awahtao xine.

\par }{\PP Mame Moeze tõ taropose Arão maro tuisa maro ehxĩpo.


\par }{\PP \VS{12}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oemary anỹko Ejitu po taparara tõ oehtohme. Oehnõko mã toto otyro enahkase emero, konopoimo nenahkahpyry akoĩpyry enahkase.


\par }{\PP \VS{13}Tymyxiry tanỹse Moeze a Ejitu po. Tyryrykane tonehpose Ritonõpo a xixi tũtatoh wino. Tyryry tykase nono poro saereme, koko, enara. Mame tõmehse ahtao taparara tõ tonehse tyryrykane a.

\VS{14}Sapararahme toytose toto Ejitu poro porehme, taparara tuhke. Moro panono exipitopyra kynexine moino ro. Mokaro panõ exipyra ropa exiry jumãme.

\VS{15}Nono typehkase eya xine. Xinukutume toehse. Otyro akoĩpyry tonahse eya xine, epery tõkehko wewe poko, konopoimo nenahkahpyry akoĩpyry. Wewe ary te, onahpoty roropa, tonahkase eya xine Ejitu nonory po porehme.


\par }{\PP \VS{16}Taryporyke Moeze tykohmapose Arão maro tuisa a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Iirypyryme toehse ywy Ritonõpo Oesẽkomo a, oya xine roropa.

\VS{17}Seromaroro yyrypyry ikorokapoko Ritonõpo a. Oturuko roropa eya sero juãnohtoh xihpyry aropotohme ropa ywinoino.


\par }{\PP \VS{18}Tuisa tapyĩ tae tutũtase ropa Moeze. Tõturuse ynororo Ritonõpo Tosemy a.

\VS{19}Mame tyryrykane tonehpose Ritonõpo a xixi omõtoh wino jamihme exikety. Taparara tõ tanỹse eya, tomase toto tuna konõto Tahpiremã kuaka emero porehme. Taparara pyra toehse ipunaka Ejitu nonory po.

\VS{20}Yrome Ritonõpo poe tuisa osenetupuhtoh tũpore exikehpyra toehse. Izyraeu tõ anaropopyra kynexine ynororo.


\par }{\SH Ikohmãkatopõpyry
\par }
{\PP \VS{21}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oemary anỹko kakoxi, ikohmãkapotohme Ejitu nonory poro porehme, xinukutume ehtohme ipunaka, moro xinukutumã apõko sã mã toto.


\par }{\PP \VS{22}Tomary tanỹse Moeze a kakoxi. Tykohmãse Ejitu po. Oseruao ikohmamyry taropose ẽmehpyra.

\VS{23}Imehnõ onenesaromepyra Ejitu põkõ kynexine. Morara ahtao tytapyĩkõ tae tũtara toh kynexine. Yrome Izyraeu tõ tapyĩ tao saereme kynexine.


\par }{\PP \VS{24}Moeze tykohmapose tuisa a tyya. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ytotoko. Izyraeu tõ aropõko ase Ritonõpo eahmase Oesẽkomo. Opyxiãkõ arotoko opoenõkõ maro. Yrome oeky tõ: kaneru tomo te, poti tomo te, pui tõ maro taro rokẽ exĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{25}— Morara ahtao, tykase Moeze, — omoro ro okyno tõ ekarõko mase yna a etapatohme, jahkatohme ynanekaroryme Ritonõpo yna Esẽ eahmaryme.

\VS{26}Morara se pyra ynanase. Yna eky tõ arory se ynanase. Toiro okyno onynomopyra ynanase. Imenekary se ynanase toitoine ynanekaroryme Ritonõpo eahmatohme, yna Esẽme. Morotona eporehkara ro yna ahtao, zuaro pyra ynanase onokãkõ etapãko ynanase ynanekaroryme Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{27}Yrome Ritonõpo a tuisa osenetupuhtoh tũpore tyripose. Naeroro Izyraeu tõ anaropopyra kynexine Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{28}Ynara tykase ynororo Moeze a:

\par }{\PP — Epo hnae! Esyryhmako taroino! Jũme oehpyra ropa exiko tarona! Tooehse ropa awahtao orihnõko mase!


\par }{\PP \VS{29}— Zae mase, jenepyra ropa mase jũme, tykase Moeze eya.




\par }\Chap{11}{\SH Iiryhmatopõpyry etyhpyry, 10mano
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Toiro Ejitu tuisary wãnohtoh enehpõko ro ase Ejitu põkõ wãnohtohme. Moromeĩpo aaropotorỹko mana. Ajohpe pyra aaropotorỹko mã rahkene.

\VS{2}Seromaroro Izyraeu tõ zuruko, orutua komo, nohpo tõ maro: uuru risẽ ekaropotohme parata risẽ roropa, Ejitu põkomo a.


\par }{\PP \VS{3}Ritonõpo poe Izyraeu tõ akorehmary se toh kynexine. Ajohpe pyra, Moeze tonetupuhse tuisa poetory tomo a, orutua imehxo exiketyme.


\par }{\PP \VS{4}Mame tuisa turuse Moeze a, ynara tykase Ritonõpo: “Onoa ytõko ase Ejitu poro.

\VS{5}Ononorykõ poro porehme omũkurukõ osemazupu tõ orihnõko mã toto: emero tapyi tao, tuisa mũkuru poe, jumy nymenekahpyry tuisame tymyakãme, erohkety mũkuru pona, tiriiku apory poko exikety. Orihnõko roropa okyno mũkuru tomo, apitoryme aenurutyamo.

\VS{6}Ejitu poro kui ãko mã toto, xitãko sam karyke. Sero panõ exipitopyra kynexine moino ro. Ipanõ exipyra ropa exĩko jũme.

\VS{7}Yrome Izyraeu tõ esary po mynyhme rokẽ exĩko. Kaikuxi tõ roropa hoho kara exĩko mã toto. Zuaro oehtohkõme, ywy, Ritonõpo Ejitu põkõ apiakãko ase Izyraeu tõ wino.”


\par }{\PP \VS{8}Etyhpyryme ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Opoetory tõ esã emero jupĩko mã toto, tosekumuru po porohnõko mã toto jẽpataka, “Ajohpãme sã ytotoko taroino. Izyraeu tõ aroko porehme,” ãko mã toto. Moromeĩpo ytõko ase.

\par }{\PP Tutũtase Moeze tohne tuisa oturutoh poe.

\VS{9}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Õmiry onetara tuisa mana, yjamitunuru ke ynyrityã ritohme osenuruhkatohme Ejitu po.


\par }{\PP \VS{10}Morohne tyrise Moeze tomo a Arão maro, Ritonõpo jamitunuru enepotohme Ejitu tuisary ẽpataka. Yrome Ritonõpo poe aosenetupuhtoh tũpore rokẽ kynexine. Izyraeu tõ anaropopyra kynexine Ejitu nonory poe.




\par }\Chap{12}{\SH Epozakuroko Ritonõpo ytotopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze tomo a Arão maro Ejitu po:


\par }{\PP \VS{2}— Sero nuno apitorymãme exĩko, jeimamyry ae oya xine.

\VS{3}Ynara kaxiko Izyraeu tomo a emero: Ẽmepyry 10mã po, sero nuno po emero jũkõ kaneru menekãko, kaneru pyra ahtao poti menekãko tytapyĩ taõkõ zotyme.

\VS{4}Tuhke pyra itapyĩ taõkõ ahtao, tokykõ onõsaromepyra toto ahtao tytororo, imepỹ tapyi esẽ maro exĩko mana oximaro toiro okyno apiakatohme eya xine. Tõsẽ apiakãko mã toto ahno pune ehtohme.

\VS{5}Okyno menekãko kaneru mũkuru te, otarame poti orutuame atapuropyra exikety, toiro jeimamyry nae exikety.

\VS{6}Mame kokonie pukuro ẽmepyry 14mã po, sero nuno po tokykõ etapãko mã Izyraeu tõ porehme.

\VS{7}Imunuru pitiko ke omõtoh ehpiry zonohnõko mã toto iratozome, kae roropa, enara. Mame moro tapyi tao moro tõsẽ õnõko mã toto.

\VS{8}Koko moro tõsẽ purũko mã toto ikarã po, tõtohme otyro itũ exiketõ maro, wyi iporutatoh maro pyra exikety maro.

\VS{9}Moro tõsẽ onõpyra matose onupurupyra ahtao, tahnose ahtao tuna maro roropa onõpyra matose. Okyno tytororo purũko matose, zupuhpyry maro, jaxiry tõ maro te, erery te, eano tõkehko purũko matose ikarã po.

\VS{10}Tõsẽ akoĩpyry onukurãkara ehtoko yrokokoro. Akoĩpyry ahtao jahkatoko.

\VS{11}Otupohtotoko, asapatũkõ amurutoko roropa, omyxirykõ apoitoko. Taryporyke sã mokyro pũ õnõko matose. Sero mã Paxikoame, Otuhtoh Epozakuroko jeahmatohme Ritonõpo Oesẽkomo.


\par }{\PP \VS{12}— Sero koko ytõko ase Ejitu nonory poro imũkurukõ apitorymãkõ etapase emero, ahno mũkuru tomo te, okyno mũkuru tomo, enara. Ejitu põkõ ritõ tõ wãnohnõko ase porehme. Ywy ase Ritonõpo.

\VS{13}Munu, tapyi omõtoh ehpiry poko eneryhtao ya enetupuhnõko ase Izyraeu tõ tapyĩme exiry poko. Ejitu põkõ wãnopyryhtao ya, moro munu eneryhtao ya, epozakuroko ytõko ase etypohpyra ase, oryhmara xine exĩko ase.

\VS{14}Mame emero ikonopory punero oseahmãko matose sero ẽmepyry ae. Jeahmãko roropa matose wenikehpyra oehtohkõme; ywy, Ritonõpo, ynyrihpyryme moro. Oseahmatoh Epozakuroko ytotopõpyry poko tyrĩko matose oseahmatohme. Apakomotyã roropa morara tyrĩko mã toto jũme.


\par }{\SH Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra
\par }
{\PP \VS{15}Mame 7me ẽmepyry wyi enahnõko matose iporutatoh maro pyra exikety. Porutapỹ rokẽ enahnõko matose. Naeroro ẽmepyry apitorymã po porutakety ipahtoko emero arypyra ehtohme atapyĩkõ htao. Morarame ẽmepyry apitorymã poe 7mã pona wyi iporutatoh maro enapyryhtao imepyny a mokyro taroposẽme exĩko mana ypoetory tõ Izyraeu tõ winoino.

\VS{16}Ẽmepyry apitorymã po te, 7mã po roropa oximõme ehtoko Ritonõpo eahmatohme. Moro ẽmepyry tõ ae erohpyra exĩko matose, yrome tonahsẽ riry poko erohnõko ro matose.

\VS{17}Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra, emero jeimamyry ae. Sero nuno po, sero ẽmepyry po, õseahmatohkõ tyritoko, wenikehpyra oehtohkõme, seroae Ejitu nonory poe Izyraeu tõ tarose ya. Naeroro sero oseahmatoh tyripõko ase oya xine jumãme onytyoromara ehtohme. Jũkõ tumũkuru tõ amorepãko mã toto, moro ynyripohpyry poko.

\VS{18}Kokonie pukuro ẽmepyry 14mã poe, nuno apitorymã po, ẽmepyry 21 pona kokonie pukuro nuno apitorymã poro, ourukõ enahnõko matose porutapỹ rokene.

\VS{19}7me ẽmepyry pune iporutatoh pyra atapyĩ tao tyritoko. Ynara exiryke wyi enapyryhtao iporutatoh maro, moro 7me ẽmepyry ae, katonõme ahtao ro ehse ononory po te, Izyraeume exikety ahtao ro, taroposẽme exĩko Izyraeu tõ winoino.

\VS{20}Naeroro moro 7me ẽmepyry ae tonahsẽ iporutatoh maro onenahpyra ehtoko. Atapyĩkõ tao wyi porutapỹ risẽ tonahsẽme exĩko mana.


\par }{\SH Epozakuroko apitorymano
\par }
{\PP \VS{21}Izyraeu tõ tamuximãkõ tykohmapose Moeze a. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Okyno imenekatoko kaneru te, kaneru pyra ahtao, poti etapatohme kuohkõme, Izyraeu tõ emero oseahmatohme, Epozakuroko ytosẽ poko.

\VS{22}Otyro hissopo amoriry apoitoko ehxikatohme munu ke paxiha ao. Mame atapyĩkõ omõtoh ehpiry isỹmako, iratozo tomo te, epoe, enara. Mame tũtara matose tapyi tae ẽmehtoh pona.

\VS{23}Ejitu põkõ etapase Ritonõpo ytoryhtao moro munu enẽko mana omõtoh ehpiry poko. Tynenyokyhpyry anaropopyra mana atapyĩ tõ taka oetapatohkõme.

\VS{24}Ynyripohpyry oya xine omipona ehtoko jũme; amarokomo te, opoenomo te, apakomotyã roropa, enara.

\VS{25}Oytorykohtao Ritonõpo nekarory pona, ononorykõ pona, Ritonõpo omihpyry omipona jeimamyry ae oseahmatoko sero samo, eahmaryme.

\VS{26}Morarame opoenõkomo a ekaroporyhtao: “Oty kary se sero oseahmatoh nae?”

\VS{27}Ynara ãko matose: “Kuekykõ etapãko sytatose Epozakuroko aytotopõpyry poko Ritonõpo eahmatohme, Ejitu po kytapyĩkõ epozakuroko toytose Ritonõpo exiryke. Etypohpyra kynexine Izyraeu tapyĩkõ tao. Ejitu tõ totapase eya, yrome Izyraeu tõ typynanohse eya.”

\par }{\PP Morarame tosekumuru po typorohse Izyraeu tomo, Ritonõpo eahmaryme Tosẽkõme.

\VS{28}Mame toytose toto. Tyrise eya xine emero, Ritonõpo nyripohpyry Moeze tomo a Arão maro.


\par }{\SH Ejitu põkõ mũkuru tõ orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{29}Onoa Ejitu põkõ mũkuru tõ osemazuhme aenurutyã totapase Ritonõpo a emero tapyi tao; tuisa mũkuru osemazupu tumy myakãme exikety poe, ãpuruhpyry tao exikety mũkuru pona, okyno poenõ roropa totapase eya.

\VS{30}Moro koko ae ro tynyhtoh poe towõse tuisa te, ipoetory tomo te, Ejitu põkõ emero. Ejitu poro ahno kynexine xitãko, kui ãko toiro imũkuru toorihse exiryke emero tapyi tao.

\VS{31}Moro koko ae ro Moeze tykohmapose tuisa a, Arão maro. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ytotoko taroino! Amarokomo, Izyraeu tõ maro porehme! Ynonory irumekatoko. Ytotoko Ritonõpo Oesẽkõ eahmase onekaropohpyrykõ ae ro ya.

\VS{32}Oeky tõ arotoko, kaneru tomo te, poti tõ maro te, pui tõkehko maro. Ytotoko taroino. Ekaropoko Ritonõpo a kure rokẽ jyritohme.


\par }{\PP \VS{33}Taryporyke Izyraeu tõ aropory se toehse Ejitu põkomo. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ytopyra awahtao xine orihnõko ynanase porehme.


\par }{\PP \VS{34}Naeroro wyi risẽ tapoise porutapỹ Izyraeu tomo a, emero tapyi taõkomo a, paxiha aka tyrise eya xine, tyõtose kamisa ke arotohme tymota po xine.

\VS{35}Mame Moeze omihpyry ae ro Ejitu põkomo a uuru risẽ tokaropose Izyraeu tomo a te, parata risẽ maro te, upo roropa.

\VS{36}Ritonõpo poe mõkomo tokarose Ejitu põkomo a, ekarory se toexirykõke Izyraeu tomo a, emero tokaropose ahtao eya xine. Morara Ejitu põkõ mõkomory kurã tarose Izyraeu tomo a.


\par }{\SH Ejitu rumekatopõpyry Izyraeu tomo a
\par }
{\PP \VS{37}Morarame Izyraeu tõ toytopitose pupu po Ramese poe Sukote pona. 600 miume orutua kõ kynexine, nohpo tõ onukuhpyra tuhke aehtohkomo te, poetohti roropa te, tamuhpomãkõ roropa, enara.

\VS{38}Toto maro imehnõ kynexine tuhke, toky tõ maro tuhke kaneru tomo te, poti tomo te, pui tomo, enara.

\VS{39}Mame wyi tyrise Izyraeu tomo a iporutatoh maro pyra. Moro wyi risẽ tonehse tymaro eya xine Ejitu poe. Taryporyke Ejitu poe toto taropose Ejitu põkomo a exiryke tonahsẽ onyrisaromepyra toh kynexine, wyi roropa onyrisaromepyra toh kynexine iporutatoh maro.

\VS{40}430me jeimamyry taropose Izyraeu tomo a Ejitu po.

\VS{41}Morarame moro 430mãkõ tõtyhkase ahtao moro ẽmepyry ae ro tutũtase Ritonõpo poetory tõ emero porehme.

\VS{42}Moro koko toto enẽko Ritonõpo kynexine toto arotohme Ejitu poe. Moro koko Ritonõpo eahmatohme toehse jũme. Moro koko tõseahmarykõme nyhpyra Izyraeu tõ porehme Ritonõpo omihpyry omi poe.


\par }{\SH Epozakuroko poko ripotopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{43}Ynara tykase Ritonõpo Moeze tomo a Arão maro:

\par }{\PP — Ynara tyripõko ase oya xine Epozakuroko jytotopõpyry poko. Moro Otuhtoh Epozakuroko poko otuhnõko Izyraeu tõ rokene. Imehnomo a moro onenahpopyra ase.

\VS{44}Yrome opoetory tõ, topekahse exiketõ oya xine, otuhnõko mã toto aĩkõpotapihpyry tysahkase ahtao.

\VS{45}Imehnõ Izyraeu tõ kara otuhpyra mã toto, axĩtao rokẽ tõsesarise toto ahtao te, okynahxo ehse exiketõ roropa amaro xine topehke erohketõme toto ahtao ro otuhpyra mã toto.

\VS{46}Moro otuhtoh tõnõko matose tapyi tao, moro tao tupuruse ahtao: moro tae anaropyra ehtoko imepỹ pona. Kaneru zehpyry onytahkara ehtoko ipunaka.

\VS{47}Jomi poe Izyraeu tõ emero moro otuhtoh enahnõko mã toto jeahmaryme.

\VS{48}Imehnõ onenahpyra mã toto tyaĩkõpotapihpyry onysahkara exiketomo. Yrome imehnõ amaro xine ehse exiketõ moro otuhtoh poko tõtukuru se ahtao jeahmatohme, ah apitoryme aĩpotapihpyry tysahkase nexino imehnõ itapyĩ taõkõ maro, orutua komo te, poeto tõ maro. Moromeĩpo Otuhtoh Epozakuroko poko otuhnõko mana Izyraeume aenurutyã samo.

\VS{49}Sero jomihpyry omipona exĩko Izyraeu tõ aenurutyã Izyraeu nonory po te, imehnõ nonory poe aehtyã roropa amaro xine ehtohme.


\par }{\PP \VS{50}Mame Izyraeu tõ emero Ritonõpo nyripohpyry omipona toehse, inyripohpyry Moeze tomo a, Arão maro.

\VS{51}Moro ẽmepyry ae Ejitu poe Izyraeu tõ tarose Ritonõpo a, oxiekyrymãkõ porehme.




\par }\Chap{13}{\SH Osemazupu tõ Ritonõpo poenõme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Osemazuhme aenurutyã umũkurume mã toto. Okyno mũkuru osemazuhme aenurutyã roropa jekyme mã toto.


\par }{\SH Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra
\par }
{\PP \VS{3}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Wenikehpyra ehtoko sero ẽmepyry poko. Seroae Ejitu turumekase oya xine. Moroto imehnõ namotome mexiatose. Sero ẽmepyry ae amarokõ tonehse Ritonõpo a tyjamitunuru ke. Wyi porutatoh maro onenahpyra ehtoko.

\VS{4}Ejitu rumekãko matose seroae, nuno apitorymã po, nuno apipe po.

\VS{5}Tõmihpyry tokarose Ritonõpo a atamuru tomo a kananeu tõ nonory ekarory poko oya xine te, heteu tõ nonory te, amoreu tõ nonory te, heweu tõ nonory te, jepuseu tõ nonory, enara. Moro nono kure mana otyro zamaro exikety. Tarose awahtao xine eya morotona otuhtoh konõto tyritoko oeahmatohkõme nuno apitorymã po, emero jeimamyry ae.

\VS{6}7me ẽmepyry ae wyi enahnõko matose iporutatoh maro pyra ipunaka. Mame ẽmepyry 7mã po otuhtoh konõto rĩko matose Ritonõpo eahmatohme, Oesẽkomo.

\VS{7}Sero 7mã ẽmepyry ae wyi enahnõko matose iporutatoh maro pyra. Naeroro ononorykõ po porehme iporutatoh ipahtoko, iporutatoh pyra ehtohme ononorykõ po, wyi porutatoh risẽ pyra ehtohme roropa.

\VS{8}Sero ẽmepyry ae opoenõkõ zurutoko onyrirykõ poko: Serara rĩko sytatose Ritonõpo nyrihpyry pokoino Ejitu nonory poe toesyryhmase kuahtao xine.

\VS{9}Sero otuhtoh konõto enetupuhpotohme exĩko oya xine imykyhpyry samo oemary poko te, opery poko roropa. Ãkorehmatorỹko mana wenikehpyra oehtohkõme, Ritonõpo omihpyry otururu poko, atamorepary poko, enara. Tyjamitunuru ke Izyraeu tõ tarose Ejitu poe.

\VS{10}Naeroro oseahmatoko sero ẽmepyry ae, sero nuno po jeimamyry ae rokene.


\par }{\SH Omũkuru tõ apitorymãkomo
\par }
{\PP \VS{11}Ritonõpo Oesẽkõ aarotorỹko mana kananeu tõ nonory pona, tõmihpyry ae ro atamuru tomo a. Morarame sero nono ekaroryhtao oya xine,

\VS{12}emero mũkuru apitoryme aenurutyã ekarõko matose Ritonõpo a, emero okyno mũkuru apitoryme aenurutyã roropa Ritonõpo ekyme mã toto.

\VS{13}Yrome jumẽta mũkuru apitorymã se awahtao xine oekyme, kaneru mũkuru ekaroko Ritonõpo a. Yrome oekyme ise pyra awahtao jumẽtu orihmanohpõko matose, ipymyry tohkãko rokene. Ahno mũkuru apitorymãkõ emero epekahtoko roropa.

\VS{14}Imeĩpo opoenõkõ oturuporyhtao oya xine: “Oty kary morohne?” toto ezuhnõko matose: “Tyjamitunuru ke Ritonõpo a tarose yna Ejitu poe. Moroto imehnõ namotome ynanexiase.

\VS{15}Yna aropory se pyra Ejitu tuisary ahtao Ritonõpo omipona pyra, Ejitu põkõ mũkuru tõ apitorymãkõ totapase Ritonõpo a, ahno poenomo te, okyno poenomo, enara. Morara exiryke okyno mũkuru apitorymãkõ ekarõko ynanase ynanekaroryme Ritonõpo a. Epehpyry ke rokẽ yna mũkuru apitorymãkõ epekahnõko ynanase.

\VS{16}Morara tyrĩko ynanase wenikehpyra ehtohme, enetupuhtoh mykyry sã yna emary poko te, yna pery poko roropa; wenikehpyra ynanase yna arotopõpyry poko Ritonõpo a Ejitu poe, tyjamitunuru ke.”


\par }{\SH Akurũ xikihme exikety, apoto roropa
\par }
{\PP \VS{17}Morarame Izyraeu tõ taropose ahtao tuisa a Ejitu nonory poe, tarose toto Ritonõpo a topohme pyra, pirixteu tõ esemary ae pyra. Ynara tõsenetupuhse Ritonõpo: Izyraeu tõ eramary ropa Ejitu pona se pyra ase. Otarame pirixteu tõ maro osetapary kurũke toeramarykõ se exĩko mã toto.

\VS{18}Morara exiryke tarose toto eya ona esemary ae tuna konõto Tahpiremã ehpikoxi. Ejitu poe Izyraeu tõ toytose atakenaka, soutatu tõ samo, osetapaketõ samo.

\VS{19}Joze ekepyry tarose Moeze a, ynara exiryke, Izyraeu tõ omihpyry tokaropose Joze a orihpyra ro tahtao moro riry poko. Ynara tykase ynororo: “Aarorykohtao Ritonõpo a taroino jekepyry arotoko amaro xine.”


\par }{\PP \VS{20}Sukote poe toytose Izyraeu tomo Etã pona osesarise. Moroto ahno esary pyra ona ehpio kynexine.

\VS{21}Saereme ahtao toto esemazupurume toytose Ritonõpo akurũ, xikihme exikety samo, toto esemary enepotohme eya xine. Koko toehse ahtao toto esemazupurume toytose ynororo apoto xikihme exikety samo, toto esemary zeipotohme, Izyraeu tõ ytotohme saereme ahtao te, koko ahtao, enara.

\VS{22}Moro akurũ xikihme exikety toto esemazupurume exikehpyra kynexine saereme ahtao. Koko moroto ro apoto xikihme exikety sã exikehpyra kynexine.




\par }\Chap{14}{\SH Tuna konõto Tahpiremã akuohtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Izyraeu tõ zuruko toto eramatohme ropa, osesarise Pi-Hairote etonie, irãnao, Mikitou poe tuna konõto Tahpiremã pona, Paau-Zepõ pũtokoxi.

\VS{3}Izyraeu tõ tytahse, ekarõko Ejitu tuisary mana. Ytoytõko rokene, aza rokẽ ahno esao pyra.

\VS{4}Mame tuisa aosenetupuhtoh ripõko ase tũpore oekahmatohkõme, mame iporemãkapõko ase soutatu tõ maro, yjamitunuru enepotohme. Ejitu põkõ juaro exĩko mã toto, ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.

\par }{\PP Mame aomipona toehse Izyraeu tomo.


\par }{\PP \VS{5}Mame Ejitu tuisary turuse ahtao ipoetory tomo a, Izyraeu tõ toepase mã toto owinoino, tokarose ahtao, toetyorõmase ynororo ipoetory tõ maro. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Enetoko ke kynyrihpyrykomo! Kynamotokõ Izyraeu tõ taropose kyya xine. Epãko mã toto kywinoino xine!


\par }{\PP \VS{6}Mame tykanary tukurãkapose tuisa a, soutatu tõ maro.

\VS{7}Toytose ynororo tykanary tõ maro emero, etonatohme. 600me tykanary tõ kurãkõ tarose eya, tosẽke exiketomo, tuisa poetory tomo.

\VS{8}Mame Ritonõpo poe Ejitu tuisary osenetupuhtoh tũpore ro kynexine. Izyraeu tõ tokahmase eya. Ytõko Izyraeu toh kynexine orẽpyra exiketõ samo.

\VS{9}Mame toytose Ejitu põkomo, kawaru tõ maro te, tykanary tõ maro aronanõ maro etonatohme. Izyraeu tõ tokahmase eya xine. Toeporehkase toto Izyraeu tõ osesaritoh pona, tuna konõto Tahpiremã ehpikoxi, Pi-Hairote pũtokoxi, Paau-Zepõ pũtokoxi roropa.


\par }{\PP \VS{10}Tuisa tõ tonese ahtao Izyraeu tomo a soutatu tõ maro enaromỹke toehse toto. Kui tykase toto Ritonõpo a takorehmapotohkõme.

\VS{11}Ynara tykase toto Moeze a:

\par }{\PP — Yna ekepyry zonẽtoh nae nexiase Ejitu po. Oty katohme yna menehno xiaro sero ona pona, ahno esaka pyra yna orihtohme? Eneko ke onyrihpyry, Ejitu poe yna enepyryke oya.

\VS{12}Oty tykase yna oya Ejitu po kuahtao xine? Ah ynanexino tehme rokene, Ejitu põkõ namotome. Kurehxo yna a Ejitu tõ namotome yna exiry. Popyrahxo yna orikyry taro ona po!


\par }{\PP \VS{13}Yrome toto tozuhse Moeze a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oserehpyra ehtoko! Enaromyra ehtoko! Epara ehtoko! Orẽpyra ehtoko. Opynanopyrykõ Ritonõpo a enẽko matose seroae! Mokaro Ejitu põkõ onenezomopyra ropa exĩko matose.

\VS{14}Tehme rokẽ ehtoko oepetõkara poremãkapõko Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{15}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oty katohme ãkorehmapõko matou ya? Kaxiko eya xine mya toto ytotohme.

\VS{16}Omyxiry anỹko tuna epoe. Atapiakãko tuna mana Izyraeu tõ ytotohme nono tonore poro, tuna konõto Tahpiremã rãnakuroko.

\VS{17}Ejitu põkõ osenetupuhtoh ripõko ase tũpore. Izyraeu tõ ekahmãko mã toto tuna kuaka. Mame Imehxo jekarõko imehnõ mana, Ejitu tuisary te, soutatu tõ maro te, ikanary tõ aronanõ maro toto poremãkaporyhtao ya.

\VS{18}Ejitu põkõ poremãkaporyhtao ya tuaro exĩko mã toto, ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.


\par }{\PP \VS{19}Mame toesyryhmase Ritonõpo nenyokyhpyry Izyraeu tõ esemazupuru poe, toto mykakoxi. Akuru xikihme exikety roropa toesyryhmase

\VS{20}irãnakuroko Ejitu tõ maro Izyraeu tõ maro. Moro akurũ kynexine ikohmamyhpyry sã Ejitu tomo a. Yrome saereme toehse Izyraeu tomo a. Naeroro Ejitu tõ soutatu tõ oseporypyra toh kynexine Izyraeu tõ maro koko.


\par }{\PP \VS{21}Tomary tanỹse Moeze a tuna epozakoxi. Tyryrykane jamihme tonehpose Ritonõpo a xixi tũtatoh wino tuna aropotohme. Tyryry kary poko tõmehse moro tuna konõto esahpyry nono tonore toehse. Moro tuna tapiakase,

\VS{22}Izyraeu tõ toytose tuna konõto kuroko nono tonorẽ poro. Apuru sã kaetokohxo tuna toehse toto esemary ehpikuroko, apotunuru wino, ipozery wino, enara.

\VS{23}Toto tokahmase Ejitu põkomo a toto apoitohme repe, osema ae tuna rãnakuroko, kawaru tõ maro te, ikanary tõ maro kawaru aroponanõ maro.

\VS{24}Ẽmehsasaka ahtao Ejitu põkõ tonese Ritonõpo a akurũ xikihme exikety poe apoto xikihme exikety maro. Enaromỹke tyripose toto eya. Tõserehse toto.

\VS{25}Kahu tõ ytory tupime toehse. Ritonõpo poe ipupuru tõ tomõse nono aka. Ytopỹme toehse toto. Ynara tykase Ejitu põkomo:

\par }{\PP — Ehmaropa! Sepatone Izyraeu tõ wino! Toto akorehmãko Ritonõpo mana. Kuakorekehkatorỹko nase.


\par }{\PP \VS{26}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oemary anỹko tuna epozakoxi tuna oehtohme ropa Ejitu põkõ nerymapotohme kahu tõ maro te, kawaru tõ aroponanõ maro.


\par }{\PP \VS{27}Tomary tanỹse Moeze a tuna epozakoxi. Mame tõmehse ahtao tuna konõto tooehse ropa apitoryme toehtopõpyry samo. Ejitu põkõ tutũtarykõ tukuhse tuna konõto kuae repe. Yrome Ritonõpo a tynerymapose toto tuna kuaka.

\VS{28}Tuna konõto toeramase, ikanary tõ tyneryse te, kawaru tõ maro, Ejitu tõ soutatu tõ maro porehme, Izyraeu tõ ekahmahpõkomo tuna konõto kuaka. Osepynanohpyra toh kynexine porehme.

\VS{29}Yrome Izyraeu tomo a tuna konõto takuohse nono tonore poro kaetokohxo tuna toehse ahtao apuru samo apotunuru wino, ipozery wino, enara.


\par }{\PP \VS{30}Moro ẽmepyry ae Izyraeu tõ typynanohse Ritonõpo a, toto anapoipyra Ejitu põkõ ehtohme. Mokaro Ejitu põkõ ekepyry tonese isawã po tuna ehpikuroko Izyraeu tomo a.

\VS{31}Ritonõpo jamitunuru tonese ahtao Izyraeu tomo a Ejitu põkõ poremãkapory poko, Ritonõpo tonetupuhse eya xine. Aomipona se toehse toh kynexine. Moeze omipona se roropa toehse toto.




\par }\Chap{15}{\SH Moeze eremiatopo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame toremiase Moeze tomo Izyraeu tõ maro Ritonõpo Tosẽkõ eahmaryme. Ynara tykase toto:

\par }{\Q — Eremiãko ase Ritonõpo eahmaryme

\par }{\QB typoremãkapose toto eya exiryke,

\par }{\QB orẽpyrahxo toexiryke,

\par }{\Q kawaru tõ tomase eya,

\par }{\QB kawaru aronanõ maro tuna konõto kuaka.


\par }{\Q \VS{2}Jewomane jamihme Ritonõpo mana.

\par }{\Q Eya typynanohse ywy;

\par }{\Q Ritonõpo Jesẽme mana, eahmãko ase.

\par }{\Q Papa Esẽme mana, eremiãko ase,

\par }{\QB Imehxo Aexiry poko.


\par }{\Q \VS{3}Ritonõpo etonaketyme mana.

\par }{\Q Esety mã Ritonõpo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Tuna konõto kuaka Ejitu soutatu tõ tomase ikanarykõ maro.

\par }{\Q Soutatu tõ esã, imehxo exiketõ tynerymapose tuna konõto Tahpiremã kuaka.


\par }{\Q \VS{5}Tynerymase toto tuna konõto zueme exikety a.

\par }{\Q Topu sã tyneryse toto zue aka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Ritonõpo, jamihmehxo oemary apotunuru wino mana,

\par }{\Q osenuruhkãko ynanase oepetõkara etohtohkary eneryke yna a.


\par }{\Q \VS{7}Emero motye orẽpyra mexino.

\par }{\Q Oepetõkara poremãkapory poko,

\par }{\Q toto zehno oexiryke jahkãko mase

\par }{\QB onahpoty samo tonore ahtao.


\par }{\Q \VS{8}Typũmase oya, tuna kaetokohxo toehse.

\par }{\Q Pohkane tõ tõnuhse xikihme, apuru samo pata zomye.

\par }{\Q Tũpore toehse tuna konõto zue ao, jeru samo.


\par }{\Q \VS{9}Kuepetõkara ynara tykase:

\par }{\QB “Mokaro ekahmãko sytatose, toto apoĩko sytatose,

\par }{\Q Imõkomory emero apoĩko sytatose, kymõkomorykõme.

\par }{\Q Kypyrekõ ke toto poremãkapõko sytatose.”


\par }{\Q \VS{10}Yrome Omoro, Ritonõpo,

\par }{\Q typũmase oya ahtao Ejitu põkõ tyneryse,

\par }{\Q zue aka tomõse toto xũpu samo, pohkane xihpyry kuaka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Imepỹ ritõ apanõ pyra mana, Ritonõpo!

\par }{\Q Onoky nae kurano, Imehxo Exiketyme apanono?

\par }{\Q Onokãkõ tyjamitunuru ke tyrĩko nae,

\par }{\Q typoetory tõ ewomãko roropa nae?


\par }{\Q \VS{12}Oemary tanỹse ahtao oya ãpotunuru wino,

\par }{\Q mokaro tonahkase nono a, yna ekahmahpõkomo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Yna pyno oexiryke, opoetory tõ arõko mase typynanohse toto oya,

\par }{\Q ajamitunuru ke tarose toto oya ononory kurã pona, Ritonõpo.


\par }{\Q \VS{14}Onyrihpyry poko totase imehnõ nonory põkomo a,

\par }{\Q tykytyky ãko mã toto enaromỹke toexirykõke.

\par }{\Q Pirixteu tõ oserehnõko mã toto.


\par }{\Q \VS{15}Etõ põkõ tamuximãkõ roropa tonaroxitapãse mã toto.

\par }{\Q Moape põkõ jamihmãkõ typoremãse mã toto.

\par }{\Q Kanaã põkõ emero tykytyky ãko mã toto.


\par }{\Q \VS{16}Enaromỹke toehse toto,

\par }{\Q ouno mã toto ipunaka.

\par }{\Q Ajamitunuru eneryke tyya xine

\par }{\Q totypohse mã toto, topume anyhtahpyry sã toexirykõke,

\par }{\QB opoetory tõ ytoytory eneryke tyya xine,

\par }{\Q opoetory tõ typynanohse oya Ejitu põkõ namotome toto ahtao.


\par }{\Q \VS{17}Toto enehnõko mase, ypy pona,

\par }{\QB oesary pona onymenekahpyry oesaryme,

\par }{\QB Atapyĩ esaryme, onyrihpyry esaryme.


\par }{\Q \VS{18}Ritonõpo, yna Esemy,

\par }{\QB yna Tuisary Imehxo mase,

\par }{\Q jũme exikehpyra mase.


\par }{\SH Miriã eremiatopo
\par }
{\PP \VS{19}Tuna konõto takuohse Izyraeu tomo a nono tonore poro. Yrome tykanarykõ tarose ahtao Ejitu põkomo a, kawaru tõ maro Izyraeu tõ ekahmaryme, tuna tonehpose ropa Ritonõpo a toto nerymapotohme.


\par }{\PP \VS{20}Urutõme Miriã kynexine Arão oryxiry. Pãteru tapoise eya imehnõ nohpo tõ emero imaro toehse, pãteru tõ etõko, wãko toto.

\VS{21}Mame toremiase Miriã, toto netaryme. Ynara tykase:

\par }{\Q — Eremiatoko Ritonõpo eahmaryme,

\par }{\QB typoremãkapose toto eya,

\par }{\Q Imehxo toehse ynororo ipunaka;

\par }{\Q kawaru tõ tomase eya,

\par }{\QB kawaru aronanõ maro tuna konõto kuaka.


\par }{\SH Tuna itunety
\par }
{\PP \VS{22}Mame Izyraeu tõ tarose Moeze a tuna konõto Tahpiremã poe ona Sua pona. Oseruao tõmehse toytorykõ poko toto ona poro, tuna zupiry poko repe.

\VS{23}Toeporehkase toto Mara pona. Yrome moro tuna onẽsaromepyra toh kynexine, itũ exiryke. Morara exiryke moro esety Mara kynexine.

\VS{24}Tykerekeremase toto Moeze netaryme; tõturupose toto:

\par }{\PP — Oty ẽnõko ynanae? tykase toto.


\par }{\PP \VS{25}Jarao tõturuse Moeze yronymyryme Ritonõpo a takorehmatohme. Mame wewe zokonaka tonepose Ritonõpo a eya. Moro wewe tõmase eya ahtao tuna kuaka, tuna kure toehse toto okurume.

\par }{\PP Moroto tõmihpyry tokarose Ritonõpo a eya xine, Aomipona toto ehtohme. Moroto tukuhse roropa toto Ritonõpo a.

\VS{26}Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Tomeseke awahtao xine jomihpyry poko, zae ehtoh riryhtao oya xine roropa, jomihpyry omipona awahtao xine awãnohpyra xine exĩko ase tyrohsẽ ke Ejitu põkõ wãnohtopõpyry ke. Ywy ase Ritonõpo okurãkanekomo.


\par }{\PP \VS{27}Moromeĩpo toeporehkase Izyraeu tomo Erĩ pona. Moroto 12me tuna eutary nae kynexine te, 70me airiki panõ roropa. Moroto tõsesarise toh kynexine tuna eutary tõ pũto.




\par }\Chap{16}{\SH Manã, aramixi tomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morotoino Erĩ poe toytose Izyraeu tomo ona Xĩ pona, irãnaka Erĩ poe ypy Xinai pona. Toeporehkase toto morotona ẽmepyry 15mã po, nuno 2mã po, Ejitu rumekatopõpyry poe.

\VS{2}Moroto, ona tonorẽ po Moeze tõ netaryme Arão maro tykerekeremapitose ropa toto.

\VS{3}Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Kurehxo yna a exiry toorihse yna ahtao Ejitu po! Moroto tõsẽ nae ynanexiase. Typorohse yna ahtao otuhtohme tuesapare toehse yna. Yrome kuenepyatose ahno esaka pyra ynaemitapamyryke orihtohme, emero porehme.


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Seromaroro wyi enehpõko ase kapu ae konopo samo. Ahno tũtãko mã toto tytapyĩkõ tae kokoro rokene tynapyrykõ anỹtohme ipune xine ehtohme. Morarame toto kuhnõko ase, jomiry omipona toto ehtoh waro jehtohme.

\VS{5}Ẽmepyry 6mã po asakoro ẽmepyry pune ehtoh tynapyrykõ anỹnõko mã toto ikurãkatohme.


\par }{\PP \VS{6}Mame ynara tykase Moeze tõ Arão maro imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Seroae mõtahtao zuaro exĩko matose, Ritonõpo Oesẽkomo a tonehse matose Ejitu poe.

\VS{7}Kokoro pakeimo Ritonõpo ezuru imehxo exikety enẽko matose, tykerekerematopõpyry oya xine totase eya exiryke. Yna kerekeremaryhtao oya xine, yna poko pyra, Ritonõpo kerekeremãko matose aomipona exiketyme rokẽ yna exiryke.


\par }{\PP \VS{8}Tõturuse ro Moeze eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo Oesẽkõ Mokyro tõsẽ ekaroneme kokonie pukuro te, wyi ekaroneme roropa pakeimo, õmihpyrykõ totase eya exiryke ikerekeremaryhtao oya xine. Yna kerekeremaryhtao oya xine Ritonõpo kerekeremãko matose.


\par }{\PP \VS{9}Mame ynara tykase Moeze Arão a:

\par }{\PP — Kaxiko imoihmãkomo a, toto oehtohme xiaro Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka, tykerekerematopõpyry totase eya exiryke.


\par }{\PP \VS{10}Toto zururuhtao Arão a, tõsenuhmase toto ona pona. Ritonõpo ezuru imehxo exikety tonese eya xine akuruhtao.

\VS{11}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{12}— Ykerekerematopõpyry Izyraeu tomo a totase ya. Kaxiko eya xine. Seroae ro kokonie pukuro tõsẽ õnõko mã toto. Mame kokoro pakeimo wyi ohnõko mã toto. Tuesapare exĩko mã toto. Tuaro exĩko mã toto ywy ase Ritonõpo, toto Esemy.


\par }{\PP \VS{13}Mame kokonie pukuro aramixi panõ tooehse tuhke. Nono typehkase Izyraeu tõ esary po. Mame yrokokoro pakeimo onahpoty tahxikure kynexine toto tapyĩ tõ zomye.

\VS{14}Morarame moro axitaku tonore toehse ahtao isawã po ona po ohpetu tõxinamase, tonahsẽ kãseme exikety mauru panono.

\VS{15}Moro eneryhtao Izyraeu tomo a zuaro pyra toh kynexine. Tõturupose toto oseya xine:

\par }{\PP — Otyhkoh seny? tykase toto.

\par }{\PP — Sero Ritonõpo nenehpohpyry anapyrykõme, tykase Moeze.

\VS{16}Ynara tykase Ritonõpo tyripotohme oya xine: “Emero matose anapyrykõ anỹnõko matose atapyĩ taõkõ pune ehtohme. Toiro ahno napyryme asakoro riturumã ipune exĩko mana.”


\par }{\PP \VS{17}Morara tyrise Izyraeu tomo a, toitoine itamurumehxo tanỹse, imehnomo a tuhke hkopyra.

\VS{18}Mame tukuhse ahtao eya xine ipune kynexine. Tuhkehxo apoihpõkomo a tuhke nymyry pyra kynexine. Tuhke hkopyra apoihpõkomo a ipune ro inanymyhpyrykomo. Emero pune inapyrykõ kynexine.


\par }{\PP \VS{19}Mame ynara tykase Moeze eya xine:

\par }{\PP — Moro onukurãkara ehtoko enahtohme kokoro, tykase.


\par }{\PP \VS{20}Yrome toitoine aomihpyry omipona pyra toehse. Moro tonahsẽ akoĩpyry tukurãkase eya xine. Yrokokoro ikurãkahpyry tonese eya xine. Moromoro hpe toehse, tymoke roropa. Tohne toehse Moeze moro eneryke eya.

\VS{21}Kokoro rokẽ tonahsẽ tanỹse eya xine tytapyĩ taõkõ napyryme moro ẽmepyry ae. Mame xixi jamihme toehse ahtao inynomohpyry nono po tuname toehse.


\par }{\PP \VS{22}Mame 6me aehtoh po tonahsẽ tanỹse eya xine asakoro ẽmepyry pune ehtohme 4 riturumano tapoise toiro ahno napyryme. Izyraeu tõ tamuximãkõ toytose Moeze zuruse imoihmãkõ nyriry poko.

\VS{23}Ynara tykase Moeze eya xine:

\par }{\PP — Kokoro oserematohme mana, ẽmepyry tapiakase Ritonõpo eahmatohme, oserematoh kurano. Morara exiryke ynara tyripose toto Ritonõpo a: “Seroae ekeiry se exiketõ ekeĩko mã toto. Ahnory se exiketõ ahnõko ikurãkatohme akoĩpyry enahtohme yrokokoro.”


\par }{\PP \VS{24}Moeze omihpyry omipona moro tonahsẽ akoĩpyry tukurãkase eya xine. Motara, tymoke pyra, moromoro hpe exipyra, enara.

\VS{25}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Sero enahtoko seroae, oserematohme exiryke, oserematoh ẽmepyry tapiakase Ritonõpo Oesẽkõ eahmatohme. Seroae tonahsẽ onenepyra exĩko matose ona po.

\VS{26}Sero tonahsẽ apoĩko matose 6me aẽmehtoh pona. Yrome 7mã ẽmepyry ae, oserematohme exiryke, tonahsẽ exipyra mana nono po.


\par }{\PP \VS{27}Mame ẽmepyry 7me aehtoh po toitoine tutũtase tonahsẽ apoitohme repe. Yrome onenepyra tokurehse toto.

\VS{28}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oty katohme jomiry onetara hmatou? Oty katoh ynyripohpyry onyripyra hmatou?

\VS{29}Wenikehpyra ehtoko, Ywy, Ritonõpo toiro ẽmepyry ekaroase oya xine õserematohkõme. Morara exiryke ẽmepyry 6mã po tonahsẽ ekarõko ase oya xine asakoro ẽmepyry pune ehtohme. Naeroro 7me aehtoh po tehme ehtoko oesarykõ po. Tũtara rokẽ ehtoko.


\par }{\PP \VS{30}Morarame erohpyra toh kynexine ẽmepyry 7me aehtoh po.


\par }{\PP \VS{31}Mame moro tonahsẽ tosehpase Izyraeu tomo a manãme. Ipuhturu pisarara sã kynexine, karimutume. Tonahse ahtao kãsemã sã kynexine ano zeni risẽ samo.

\VS{32}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Manã tukurãkapose Ritonõpo a, asakoro riturumã ao pehme, imeĩpo enepotohme kypakomotyãkomo a, zuaro toto ehtohme sero tonahsẽ poko, Ritonõpo nekarohpyry kyya xine ona po, tarose eya kuahtao xine Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{33}Mame ynara tykase Moeze Arão a:

\par }{\PP — Oripo apoiko. Manã tyriko asakoro riturumã tomo moro oripo aka tyritohme Ritonõpo ẽpataka, ikurãkatohme kypakomotyãkõ neneryme.

\VS{34}Ritonõpo nyripohpyry tyrise Arão a. Moro oripo tyrise Moeze a Ritonõpo omihpyry ẽ ẽpataka ikurãkatohme moroto.

\VS{35}40me jeimamyry manã nae Izyraeu tõ kynexine tonahsẽme, toeporehkatoh pona nono tytaõke exikety pona, Kanaã ehpikoxi toeporehkatohkõ pona.


\par }{\PP \VS{36}Toiro ahno napyry toiro ẽmepyry ae asakoro riturume tukuhse kynexine, toiro ikuhtopo. 10me moro tonahsẽ kuhtoh 20 riturume kynexine.




\par }\Chap{17}{\SH Topu wino tuna tũtatopõpyry
\par }
{\R (Numeru 20.1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ona Xĩ poe toytose Izyraeu tomo imeimehnõ osa pona Ritonõpo omi poe. Mame Repitĩ pona toytose toto. Yrome tuna pyra kynexine moroto, eukuru pyra.

\VS{2}Tykerekeremase ropa Moeze eya xine:

\par }{\PP — Tuna ekaroko yna a, yna okurume, tykase toto.

\par }{\PP — Oty katohme ykerekeremãko matou? tykase Moeze. — Oty katohme Ritonõpo kuhnõko matou?


\par }{\PP \VS{3}Yrome tutunazehnase imoihmãkõ kynexine. Onykerekeremakehpyra toh kynexine. Kui tykase toto Moeze netaryme. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Oty katohme yna menepyase Ejitu poe? Yna orihmapotohme tuna peneryke? Yna te, yna poenomo te, yna eky tõ maro kaneru tomo poti tõ maro?


\par }{\PP \VS{4}Mame Moeze tõturuse yronymyryme Ritonõpo a takorehmatohme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oty rĩko ywy moxiã poko? Jetapary se exisasaka mã toto topu ke.


\par }{\PP \VS{5}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Toitoine Izyraeu tõ tamuximãkõ imenekako amaro toto ytotohme osemazuhme. Omyxiry aroko amaro, ike tuna Niro etapatopõpyry oya.

\VS{6}Oẽpataka exĩko ase topu po ypy Xinai po. Moro topu etapako, mame ewino tuna tũtãko mana imoihmãkõ okurume.

\par }{\PP Morara tyrise Moeze a Izyraeu tõ tamuximãkõ neneryme.


\par }{\PP \VS{7}Mame moroto tosehpase eya xine Masame te, Meripame roropa, moroto Moeze tykerekeremase Izyraeu tomo a exiryke. Ritonõpo tykerekeremase roropa eya xine. Ynara karyke Ritonõpo tukuhse eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo kymaro xine nae? Otarame kymaro xine pyra mana, karyke eya xine.


\par }{\SH Amarekita tomo
\par }
{\PP \VS{8}Mame amarekita tõ tooehse osetapase Izyraeu tõ maro Repitĩ po.

\VS{9}Ynara tykase Moeze Jozue a:

\par }{\PP — Orutua kõ imenekako toto arotohme, kokoro pakeimo, etonatohme amarekita tõ maro. Ypy emory pona ytõko ase Ritonõpo myxiry apoiry poko.


\par }{\PP \VS{10}Morarame toytose Jozue, Moeze omi poe osetapase amarekita tõ maro. Moeze tõ tõnuhse ypy emory pona turui maro Huru maro.

\VS{11}Mame tapory tõ tanỹse ahtao kakoxi Moeze a, orẽpyrahxo Izyraeu tõ toehse. Yrome tukuromoxinase Moeze apory ahtao amarekita tõ orẽpyra toehse.

\VS{12}Mame Moeze apory tukuromoxinase ahtao, topu tonehse Arão tomo a Huru maro epona Moeze porohtohme. Mame apory tõ tapoise eya xine. Morarame apory tõ tanỹse eya xine xixi omõtoh pona.

\VS{13}Morarame amarekita tõ typoremãkapose Jozue tomo a.


\par }{\PP \VS{14}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Onyrihpyrykõ poko imeroko wenikehpyra oehtohkõme, oepetõkara poremãkatopõpyry poko oya xine. Kaxiko Jozue a: “Amarekita tõ enahkapõko ase porehme.”


\par }{\PP \VS{15}Moroto apoto apõ tyrise Moeze a. Moro tosehpase eya: “Ritonõpo Kuesẽkõ Jewomaneme mana.”

\VS{16}Mame ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo esety kamisa poko anỹtoko kakoxi. Kuepetõkara amarekita tõ poremãkapõko Ritonõpo mana, jumãme.




\par }\Chap{18}{\SH Jetoro ytotopõpyry Moeze enese
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Moeze enese toytose imeretamuru, Jetoro, Ritonõpo maro oturukety Mitiã po. Tuaro toehse ynororo Ritonõpo nyrihpyry poko Moeze maro, Izyraeu tõ maro. Izyraeu tõ arotopõpyry Ejitu poe Ritonõpo a, waro roropa ynororo kynexine.

\VS{2}Mame toytose ynororo Moeze esaka. Tymaro Zipora, Moeze pyty tarose eya, Jetoro tapyĩ tao Zipora tynomose Moeze a tumũkuru asakoro ro toytose tahtao Ejitu pona.

\VS{3}Toiro imũkuru esety Jeresõ kynexine, ynara tykase Moeze exiryke: “Katonõme toehse ywy imehnõ nonory po.”

\VS{4}Zakorõ esety Erieze kynexine ynara karyke Moeze a: “Ritonõpo, Papa Esemy a takorehmase ywy jetapara Ejitu tõ tuisary ehtohme,” katopo.


\par }{\PP \VS{5}Toytose Jetoro, Moeze meretamuru, ipyty maro te, imũkuru tõ maro Moeze esaka, ypy kurã pona, Ritonõpo esary pona.

\VS{6}Apitoryme tõmihpyry taropose eya Moeze a, ynara katopo: “Oehnõko ase, opyty maro, omũkuru tõ maro.”

\VS{7}Mame tutũtase Moeze oseporyse Jetoro maro. Toepuise ynororo tymeretamuru ẽpataka. Typohse eya. Tãtaomikase toto, tõturupose kure toto ehtoh poko. Mame tomõse toto Moeze tapyĩ taka.

\VS{8}Tymeretamuru turuse eya emero Ritonõpo nyrihpyry poko, typoetory tõ Izyraeu pyno exiry poko te, Ejitu tuisary wãnohtopõpyry poko Ejitu põkõ maro. Turuse roropa tupime Izyraeu tõ ytotopõpyry poko te, toto pynanohtopõpyry poko roropa Ritonõpo a.

\VS{9}Tãkye toehse Jetoro morara kary etaryke tyya, Ritonõpo nyrihpyry poko, Izyraeu tõ arotopõpyry poko eya Ejitu poe.

\VS{10}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kure Ritonõpo Kuesẽkõ mana typynanohse oexirykõke eya Ejitu tõ tuisary winoino, Ejitu põkõ winoino, enara.

\VS{11}Seromaroro zuaro toehse ywy. Imehnõ ritõ kõ motye jamihmehxo Ritonõpo mana, Izyraeu tõ typynanohse exiryke eya Ejitu jamitunuru wino, tyyryhmase toto ahtao Ejitu põkomo a.


\par }{\PP \VS{12}Mame toky tõ tonehse Jetoro a etapatohme jahkatohme tynekaroryme Ritonõpo a. Arão tõ Izyraeu tõ tamuximãkõ maro toytose toto imaro otuhse Ritonõpo eahmaryme.


\par }{\SH Takorehmananõ menekatopõpyry Moeze a
\par }
{\R (Teuteronomiu 1.9-18)

\par }{\PP \VS{13}Yrokokoro typorohse Moeze, ahno nekaropotoh etatohme, apiakatohme zae ehtoh enetupuhpotohme. Moro poko tykohmãse Moeze.

\VS{14}Mame Moeze nyriry eneryke Jetoro a tõturupose ynororo eya:

\par }{\PP — Oty katohme morara tyrĩko mahno toiroro, imoihmãkõ nekaropory tõ apiakãko, zae ehtoh waro toto ehtohme? Moxiã roropa xikihme oeraximary poko kohmãnõko toh nae?


\par }{\PP \VS{15}— Morara tyrĩko ase moxiã oepyryke ya zae ehtoh waro toehtohkõme Ritonõpo poe.

\VS{16}Asakoro ahno atae pyra toto ahtao ya oehnõko mã toto. Mame toto ezuhnõko ase, zae ehtoh waro toto ehtohme. Toto amorepãko ase Ritonõpo omihpyry poko te, Inyripohpyry poko, enara, tykase Moeze.


\par }{\PP \VS{17}— Ỹ, onyriry zae nymyry pyra mana, tykase Jetoro.

\VS{18}Serara awahtao etaehnõko mase. Penekehnõko roropa mã imoihmãkõ mana. Sero oerohtoh itamurume tyriryke oya toiroro.

\VS{19}Jomiry etako, ãkorehmãko Ritonõpo mana. Zae ro nase Izyraeu tõ arory Ritonõpo ẽpataka inekaroporykõ pona.

\VS{20}Zae roropa toto amorepary Ritonõpo omihpyry poko inyripohpyry omipona toto ehtohme.

\VS{21}Yrome kurehxo orutua kõ menekary oya, tuaro exiketomo tuisame toto ehtohme: miumãkõ tuisaryme te, 100mãkõ tuisaryme te, 50mãkõ te, 10mãkõ tuisaryme, enara. Ritonõpo omipona se exiketomo, zae rokẽ exiketomo, ajoajohpe pyra exiketomo, enara.

\VS{22}Mokaro tyriko ahno apiakananõme aerohtohkõme kokoro rokene. Mame tupimãkõ enehnõko ro mã toto oya. Yrome tupimãkara enetupuhnõko mã toto zae ehtoh poko. Morara ahtao ãkorehmãko mã toto omoxĩ hkopyra oerohtoh ehtohme.

\VS{23}Serara tyrise ahtao oya, tyripose ahtao Ritonõpo a etaehpyra mase exĩko. Moxiã roropa ytõko mã toto tytapyĩkõ taka tãkye rokene.


\par }{\PP \VS{24}Kure Jetoro omiry totase Moeze a.

\VS{25}Orutua kõ emese kure exiketõ, Izyraeu tõ tymenekase Moeze a miumãkõ tuisaryme te, 100mãkõ tuisaryme te, 50mãkõ tuisaryme te, 10mãkõ tuisaryme, enara.

\VS{26}Toerohse toto imehnõ akorehmary poko atae pyra toto ahtao tupimãkõkara topohmãko. Yrome tupimãkõ tarose Moeze a.


\par }{\PP \VS{27}Mame tõsekazumase Moeze Jetoro maro. Toytose ropa ynororo tytapyĩ taka ropa.




\par }\Chap{19}{\SH Xinai myhtokoxi Izyraeu tõ ytotopõpyry
\par }
{\R (Exutu 24.1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1-2}Repitĩ poe toytose Izyraeu tomo, ẽmepyry apitorymã po, 3me nuno aehtoh po toto ytotopõpyry poe Ejitu poe. Ona Xinai pona toeporehkase toto. Tõsesarise toto moroto ypy Xinai myhto.

\VS{3}Mame ypy pona tõnuhse Moeze oseporyse Ritonõpo maro.

\par }{\PP Ypy emory poe tykohmase ynororo Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oturuko Jako pakomotyamo a, Izyraeu tomo a. Ynara kaxiko:

\VS{4}“Ynyrihpyry Ejitu põkomo a meneatose oenurukõ ke, oenehtopõpyrykõ roropa ya meneatose, ymaro oehtohkõme, piano a tumũkuru puimary samo, taporykõ po. Ywy ase Ritonõpo.

\VS{5}Seromaroro jomiry omipona awahtao xine, ynyripohpyry riryhtao oya xine, ypoetoryme exĩko matose. Sero nono emero ykyryryme mana. Yrome amarokõ ypoetoryme exĩko matose, tymenekase ya oexirykõke.

\VS{6}Amarokõ tapiakase ya, imehnõ wino jomipona oehtohkõme, ymaro oturuketõme sã oehtohkõme.” Morara kaxiko Izyraeu tomo a, tykase Ritonõpo Moeze a.


\par }{\PP \VS{7}Naeroro Moeze toytose Izyraeu tõ tamuximãkõ kohmase. Mame turuse toto eya emero Ritonõpo nekaropohpyry.

\VS{8}Mame ynara tykase toto oximõme:

\par }{\PP — Ritonõpo nyripohpyry rĩko ynanase emero porehme.

\par }{\PP Mame toto omihpyry tarose Moeze a Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{9}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Amaro oturũko ase akurũ xinukutumah tae jomiry etatohme imoihmãkomo a, taroino õmiry zae ehtoh waro toto ehtohme.

\par }{\PP Imoihmãkõ omiry tokarose Moeze a Ritonõpo a.

\VS{10}Ynara tykase ropa Ritonõpo:

\par }{\PP — Ytoko imoihmãkõ zuruse: Seroae nuriame ehtoh irumekatoko. Morararo kokoro oorypyrykõ irumekatoko jeahmatohme oya xine. Oupõkõ roropa ikurikatoko

\VS{11}jeraximatohme yrokokoro. Moro ẽmepyry ae yhtõko ase ypy Xinai emory pona. Moroto jenẽko matose.

\VS{12}Ypy zomye enetupuhtoh tyriko ahno ytopyra ehtohme, ypy pona onuhpyra toto ehtohme te, ypy pũtokoxi ytopyra toto ehtohme. Imepyny a tupupuru tyrise ahtao ypy pona, taorihmaposẽme exĩko mana.

\VS{13}Mokyro anapopyra ehtoko. Topu ke totapasẽme exĩko mana, pyrou ke tuosẽme roropa exĩko mana. Ahno ahtao, okyno ahtao roropa morara tyrĩko matose. Yrome rue totose ahtao ah imoihmãkõ nytõ toto ypy myhtokoxi.


\par }{\PP \VS{14}Mame tyhtose Moeze ypy poe. Imoihmãkõ tukurãkapose toto eya nuriame pyra toto ehtohme, Ritonõpo eahmatohme. Naeroro tupõkõ tukurikase eya xine emero porehme.

\VS{15}Mame ynara tykase Moeze eya xine:

\par }{\PP — Epytatoko. Oupõkõ ikurikatoko Ritonõpo eahmatohme mokokoro. Opyxiãkõ poko pyra ehtoko roropa Ritonõpo eraximaryme.


\par }{\PP \VS{16}Mame oseruao ẽmepyrymã po konomeru totase eya xine. Nenenehkane tonese roropa eya xine. Akuru xinukutumehme sã exikety tyhtose ypy pona. Rueimo tõsetose opore samo imoihmãkõ netaryme. Moro etaryke tyya xine enaromỹke morotõkõ kynexine emero porehme.

\VS{17}Mame imoihmãkõ tarose Moeze a tosarykõ poe jarãnaka oseporyse Ritonõpo maro. Totypohse toto ypy myhtokoxi.

\VS{18}Ypy Xinai orexĩtohpã sã kynexine, epona typorohse Ritonõpo exiryke apoto maro. Moro orexĩto tõnuhse apoto konõto erexĩtory samo apotoimo poe samo. Tykytyky tykase toto morohne kurũke.

\VS{19}Oporehxo toehse moro rueimo osetory. Moeze tõturuse. Mame tozuhse ynororo Ritonõpo a konomeru ae.

\VS{20}Mame tyhtose Ritonõpo ypy emory pona. Moeze tykohmase eya aunuhtohme morotona. Naeroro Moeze tõnuhse.

\VS{21}Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Oyhtoko ropa mokaro zuruse oehpyra toto ehtohme ypy pona jenese. Ypy pona tooehse toto ahtao orihnõko mã toto tuhkãkomo.

\VS{22}Ymaro oturuketõ zuruko roropa tyyrypyrykõ korokapotohme nuriame pyra toto ehtohme, toto oehtohme ya. Toto rypyrykõ onykorokapopyra toto ahtao etapãko ase.


\par }{\PP \VS{23}Ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Mokaro onuhsaromepyra mã toto onenehpopyra oya exiryke. Onutũmapopyra ypy po mexiase. Enetupuhtoh tyripose roropa oya ypy zomye onuhpyra toto ehtohme, tykase.


\par }{\PP \VS{24}— Oyhtoko eya xine, tykase Ritonõpo Moeze a. — Moromeĩpo Arão enehta amaro xiaro. Yrome mokaro ymaro oturuketõ, imoihmãkõ roropa oehsaromepyra mã toto sero pona, jesaka. Tooehse toto ahtao toto etapãko ase.


\par }{\PP \VS{25}Naeroro tyhtose ropa Moeze imoihmãkomo a. Turuse toto emero Ritonõpo omihpyry.




\par }\Chap{20}{\SH Ritonõpo nyripotyã 10mãkomo
\par }
{\R (Teuteronomiu 5.1-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ritonõpo tõturuse. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{2}— Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo. Kuenepyatose Ejitu poe, imehnõ namotome awahtao xine.


\par }{\PP \VS{3}— Imepỹ ke ymyakãmara ehtoko. Ywy rokẽ kueahmatoko.


\par }{\PP \VS{4}— Ahno panõ anaxikara ehtoko oneahmarykõme: torõ tomo te, onokyro tõ roropa te, tunakuaõkõ roropa, enara.

\VS{5}Anaxikahpyrykõ ẽpataka porohpyra ehtoko oesekumurukõ po mokaro eahmaryme. Ywy ro rokẽ Ritonõpome ase Oesẽkomo. Imepỹ ymyakã se pyra ase ipunaka zumoxike jexiryke. Yzehno exiketõ wãnohnõko ase: ipakõ roropa te, ipakõ poenomotyamo te, ipary pakomotyã roropa, enara.

\VS{6}Yrome ypyno exiketõ pynanohnõko ase, jomipona exiketomo te, ynyripohpyry rinanõ roropa. Toto poenõ te, ipakomotyã roropa pynanohnõko ase miume zumakahpõkomo a, jomiry se toto exiryke.


\par }{\PP \VS{7}— Jesety zuno exiketõme ehtoko. Atahmãkara ehtoko jesety poko, onykenãpara ehtoko. Ywy Ritonõpo imehnõ wãnohnõko ase zae pyra toehse toto ahtao jesety poko.


\par }{\PP \VS{8}— Ẽmepyry 7me aehtoh poko wenikehpyra ehtoko ypoko oehtohkõme, jeahmaryme.

\VS{9}Oerohtohkõ poko ehtoko 6me ẽmepyry ae.

\VS{10}Yrome 7mã po ẽmepyry õserematohkõme mana, ypoko eahmatohme mana. Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo. Oerohtoh poko pyra ehtoko seroae: amarokomo te, omũkurukomo, oẽxirykõ maro te, anamotokomo orutuame toto ahtao te, nohpo tõ roropa, oeky tõ roropa te, imehnõ nonory põkõ roropa tõsesarise toto ahtao ononorykõ po, enara.

\VS{11}6me ẽmepyry taropose ya, Ritonõpo, kapu riry poko, nono roropa, tuna konõto te, kana tõkehko maro. Yrome 7me aehtoh po tõseremase ywy. Morara exiryke ẽmepyry 7me aehtoh tyrise ya kurãme. Sero tapiakase ya ẽmepyry kurãme ehtohme.


\par }{\PP \VS{12}— Kure omykõ tyritoko. Asakõ roropa kure tyritoko. Kure toto riryhtao oya xine okynã sã orihpopyra matose ynekarohpyry po ononorykõme.


\par }{\PP \VS{13}— Ahno onetapara ehtoko.


\par }{\PP \VS{14}— Imepỹ nohpo poko pyra ehtoko. Morararo imepỹ orutua poko pyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{15}— Imepỹ mõkomory onematonanohpyra ehtoko. Imepỹ nykyryry onematonanohpyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{16}— Imehnõ poko ajohpe pyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{17}— Imepỹ tapyĩ poko penetara ehtoko. Ipyty poko penetara ehtoko. Ipoetory tõ poko penetara ehtoko. Eky tõ poko penetara ehtoko, pui tomo te, jumẽtu tomo te, imõkomory tõkehko poko roropa, enara.


\par }{\SH Enaromỹke Izyraeu tõ ehtopõpyry
\par }
{\R (Teuteronomiu 5.23-33)

\par }{\PP \VS{18}Moro konomeru totase imoihmãkomo a rueimo osetory maro. Nenenehkane tonese roropa eya xine orexĩto maro ypy po. Enaromỹke toehse toto. Tykytyky tykase toto. Ameke rokẽ toehse toh kynexine.

\VS{19}Ynara tykase toto Moeze a:

\par }{\PP — Yna zururuhtao oya etãko ynanase. Yrome yna zururuhtao Ritonõpo a orihnõko ynanase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{20}— Enaromyra ehtoko, tykase Moeze eya xine. — Okuhtorỹko rokẽ Ritonõpo mana. Zuno exikehpyra awahtao xine, aomihpyry omipona exikehpyra matose, oorypyrykõ poko pyra roropa matose.


\par }{\PP \VS{21}Yrome ameke rokẽ imoihmãkõ kynexine xikihme. Moeze rokẽ toytose akurũ xinukutumã pũtokoxi, Ritonõpo pũtokoxi.


\par }{\SH Apoto apõ poko
\par }
{\PP \VS{22}Mame tõturuse Ritonõpo Moeze a ynara katohme Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Joturutopõpyry oya xine kapu ae tonese oya xine:

\VS{23}Imehnõ oneponãmarykõ onyripyra ehtoko parata risemy te, uuru risemy eahmatohme jeahmaryhtao oya xine.

\VS{24}Apoto apõ tyritoko nono risemy epona oeky tõ zahkatohme tytororo: kaneru tomo te, pui tomo, osepeme ehtohme. Osa tõ menekãko ase moroto jeahmatohme. Moroto oseporỹko ase amaro xine. Kure rokẽ oritorỹko ase roropa.

\VS{25}Apoto apõ riryhtao oya xine topu ke, topu onyhkohpyra ehtoko kurimene ke. Ynara exiryke apoto apõ tyrise ahtao jeahmatohme topu se pyra ase tyhkohse aexityã kurimene ke.

\VS{26}Apoto apõ ykyryryme onyripyra ehtoko opyi maro onuhtohme epona. Morara ãko ase osenepopyra oehtohkõme apoto apõ poko oerokurukohtao oeky tõ jahkary poko jeahmaryme.




\par }\Chap{21}{\SH Ritonõpo nekarohpyry namoto tõ poko
\par }
{\R (Teuteronomiu 15.12-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara Izyraeu tõ zuruko, tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Epereumã epekatyryhtao namotome oya xine, 6me jeimamyry erohnõko opoetoryme mana. Mame 7mã po tymyhpokase sã exĩko roropa mana. Onepehmapopyra eya aytotohme ropa.

\VS{3}Typye pyra ynororo namotome toehse ahtao morararo typye pyra ytõko ropa mana. Yrome typye ynororo ahtao namotome toehse ahtao typyty arõko mana tymaro.

\VS{4}Namoto esemy a nohpo tokarose ahtao eya ipytyme, toemũkuase roropa nohpo ahtao, esẽ poetoryme ro mã toto. Mokyro namoto ytõko ropa toiroro.

\VS{5}Yrome ynara tykase namoto ahtao, “Ypyty pyno ase, ypoenõ maro te, jesemy roropa, moxiã rumekary se pyra ase, toiroro jytotohme,”

\VS{6}Ritonõpo eahmatoh taka typoetory arõko esẽ mana. Moroto omõtoh pũtokoxi ipanary posohkãko mana iposohkatoh ke. Mame ipoetoryme exikehpyra exĩko mana toorikyry ponãmero.


\par }{\PP \VS{7}— Tõxiry ekamoryhtao orutua a imepỹ poetoryme ehtohme, orutua sã pyra tymyhpokase ropa sã exipyra mana.

\VS{8}Topekahse ynororo ahtao orutua a, pytary se toexiryke imaro, yrome imeĩpo ise pyra toehse ahtao, nohpo epekahpoko ropa jumy a. Onekamopopyra exiko imehnõ nonory põkomo a, zae pyra toehse esẽ exiryke imaro.

\VS{9}Nohpo epekatyryhtao imepyny a tumũkuru pytyme aehtohme, ipynanohnõko mana tõxiry pynanopyry saaro.

\VS{10}Orutua typytase ropa ahtao imepỹ nohpo ke, kure rokẽ ipyty osemazupu rĩko ro mana. Tonahsẽ ekarõko ro eya mana te, upo ekarõko ro eya mana apitoryme inekarohpyry saaro, ipyno toehtoh enepõko eya mana imaro aehpitotopõpyry saaro.

\VS{11}Morohne onyripyra ahtao eya, tymyhpokase ropa sã nohpo exĩko mana, epehpyry anapoipyra roropa inio mana.


\par }{\SH Imehnõ iiryhmary poko
\par }
{\PP \VS{12}— Imehnõ etaparyhtao aorihtohme, taorihmaposẽme exĩko etapahpõ mana.

\VS{13}Yrome tuamekaro rokẽ imepỹ taorihmapose eya ahtao, etapary se pyra ahtao, kure mokyro etapahpõ epary osewomatoh pona, ynymenekahpyry pona ehse.

\VS{14}Yrome imepỹ zehno orutua toehse ahtao, etaparyhtao eya, mokyro etapahpõ totapasẽme exĩko, aeparyhtao ro ymaro oturutoh taka osewomatohme totapasẽme exĩko mana.


\par }{\PP \VS{15}— Tumy etaetaparyhtao ahno a mokyro taorihmaposẽme exĩko. Tyse etaetaparyhtao eya morararo mokyro taorihmaposẽme exĩko mana.


\par }{\PP \VS{16}— Imepỹ tapoise ahtao ekamotohme tineru poko te, tynamotome tyritohme mokyro taorihmaposẽme exĩko.


\par }{\PP \VS{17}— Tumy osanumane taorihmaposẽme exĩko. Tyse osanumane taorihmaposẽme exĩko roropa.


\par }{\PP \VS{18}— Atatapoiryhtao imepỹ etaparyhtao topu ke te, tomary ke roropa orihpyra ynororo ahtao, mokyro onuwãnohpyra matose. Yrome mokyro owõsaromepyra toehse ahtao,

\VS{19}yrome imeĩpo toekurãkase ropa ahtao, jarãnaka ytoytõko tymyxiry maro, mokyro etapahpõ epehmãko mana aerohtopõpyry poko erohsaromepyra aexihpyry te, opi tõkehko aekurãkatoh ropa epehpyryme, enara, tokurehnanohpose eya exiryke.


\par }{\PP \VS{20-21}— Typoetory pipokuruhtao orutua a. Mame toorihse ynororo typipohse ahtao, mokyro etapahpõ wãnohnõko matose. Yrome okynã orihpyra ynororo ahtao toiro te, asakoro ẽmepyry ahtao, esẽ onuwãnohpyra matose. Tynamoto orihtopõpyry ke tuãnohse sã exĩko mana. Morararo nohpo tõ namotome toto ahtao.


\par }{\PP \VS{22}— Orutua kõ atatapoiryhtao nohpo poetoẽme exikety ryhmaryhtao, mame moro pokoino poeto toepukase ahtao yrome nohpo kure ro, mokyro iiryhmapohpõ epehmãko mana mokyro nio epehmapory, juize nekaropohpyry ae ro.

\VS{23}Yrome nohpo tyyryhmase ahtao yronymyryme iiryhmahpõ wãnohnõko matose, taorihmaposẽme exĩko mana, toorihse mokyro ahtao.

\VS{24}Enuru epehmãko enuru ke, jery epehmãko jery ke, oma epehmãko oma ke te, pupu epehmãko pupu ke.

\VS{25}Jahkatoh epehmãko jahkatoh ke, isahkatoh epehmãko isahkatoh ke, iiryhmatoh epehmãko iiryhmatoh ke.


\par }{\PP \VS{26-27}— Imepyny a tynamoto enukaryhtao, tynamoto myhpokãko mana enuru epehpyryme tyyryhmasẽme exiryke esemy a. Imepyny a tynamoto zery tahkaryhtao, tynamoto myhpokãko mana jery epehpyryme. Serara tyriposẽme exĩko nohpome inamoto ahtao roropa.


\par }{\SH Okyno esẽme ahtao
\par }
{\PP \VS{28}— Mame ahno totapase ahtao pui a, mame toorihse ahtao, mokyro pui totapasẽme exĩko topu tõ ematoh ke. Ipũ onõpyra matose. Yrome esemy onuwãnohpyra matose.

\VS{29}Yrome mokyro pui torẽnase ahtao ahno ekahmary poko, toto wotohme tyretyry ke, zuaro roropa esemy ahtao mokyro ehtoh poko, yrome anapurupyra tokurehse ahtao, mame ahno totapase eya ahtao nohpo te orutua, enara, mokyro pui etapãko matose topu ke. Esẽ roropa taorihmaposẽme exĩko.

\VS{30}Mãpyra tineru ke epehmary se esẽ ahtao orihpyra toehtohme, epehmãko mã ynororo emero epehmapotopõpyry menekatõkomo a.

\VS{31}Poeto totapase ahtao pui orutua a nohpome ahtao te, poetome ahtao esemy epehmapõko matose moro jomihpyry ae ro.

\VS{32}Imepỹ namoto totapase ahtao pui orutua a, inamoto orutuame ahtao te, nohpome ahtao roropa, namoto esẽ 30me parata tõ apoĩko epehpyryme. Mame mokyro pui orutua totapasẽme exĩko topu tõ ke mana.


\par }{\PP \VS{33}— Imepyny a tuna eutary totapuruhmakase ahtao te, eutary tahkase ahtao roropa eya, yrome apuru onyripyra ahtao pui toepukase zaka te, jumẽtu toepukase ahtao zaka,

\VS{34}okyno esẽ epehmãko mokyro mana tineru ke. Mame mokyro eky ekepyry zotyme exĩko mana.

\VS{35}Imepỹ eky pui orutua osetaparyhtao pui orutua maro. Mame mokyro pui totapase ahtao toorihse, mokyro pui orihpyra aexihpyry tokamosẽme exĩko tineru poko apiakatohme mokaro asakoro esẽkõ tinerũme. Pui ekepyry roropa tapiakasẽme exĩko mokaro asakoro zotyme.

\VS{36}Yrome mokyro pui orutua orihpyra exikety moino ro etapahpõme ahtao, moro waro roropa toto ahtao, yrome mokyro anapurupyra tokurehse esẽ ahtao mokyro esemy imepỹ pui orutua ekarõko mana isene exikety mokyro orutua a. Yrome mokyro pui ekepyry zotyme exĩko.




\par }\Chap{22}{\SH Omato a epehmapory ropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}— Imepỹ eky tomatonanohse ahtao ahno a, pui te, kaneru tõkehko, mame totapase eya ahtao te, tokamose eya ahtao, 5me pui tõ ke epehmãko ropa mana. Kaneru ahtao 4me kaneru tõ ekarõko ropa mana toiro tapoise ahtao eya.

\VS{2-4}Omato a tomatonanohtopõpyry epehmapoko. Epehmatoh pyra ynororo ahtao, tokamosẽme exĩko mã ynororo namotome, inapoihpyry epehmatohme. Okyno tomatonanohse ahtao, pui te, jumẽtu te, kaneru tõkehko, tonese ropa ahtao isene ro omato emahpo, epehmapoko asakoro, toiro tapoise eya ahtao.

\par }{\PP — Omato tapoise ahtao koko, aematonaryhtao, totapase ynororo ahtao, etapahpõ zae ro ekarõko matose, omato etapatopõpyry poko. Yrome saereme ahtao etapahpõ ekarõko matose ikarimotahpyryme.


\par }{\PP \VS{5}— Okyno esemy a toky tõ tynomose ahtao, tykyrysã enahse imepỹ tupi po te, imepỹ uwa esary po te, imehnõ napyry tonahse ahtao eya xine, tỹkyryry kurã ke mokaro epehmãko mana, tutupi poe, tynarykahpyry poe uwa esary poe.


\par }{\PP \VS{6}— Imepyny a apoto tukase ahtao tutupi po, mame ãtaryka htaka toytose apoto ahtao imepỹ tupi pona tiriiku zahkase te, inarykahpyry zahkase, mokyro apoto zukahpõ mokaro epehmãko mana jahkatopõpyry epehpyryme.


\par }{\PP \VS{7}— Imepỹ tineru te, imõkomory tokarose ahtao oya ikurãkatohme, mame atapyĩ tae tomatonanohse ahtao, omato tonese ahtao epehmãko mã ynororo asakoro ro.

\VS{8}Yrome omato onenepyra ahtao tapyi esẽ arotoko oximõtoh taka, Ritonõpo eahmatoh taka, moroto tõmiry etapotohme Ritonõpo neneryme, onematonanohpyra toexiry poko, morohne riryhtao eya zae aehtoh enetupuhnõko matose.


\par }{\PP \VS{9}— Pui esẽme toehse ahtao te, jumẽtu te, kaneru te, upo te mõkomo tõkehko, mame imepỹ tooehse ahtao, “Sero esẽme ase,” karyhtao. Mokaro arotoko Ritonõpo eahmatoh taka. Mokyro zae pyra tykase Ritonõpo ahtao, epehmãko mana asakoro, esemy a.


\par }{\PP \VS{10}— Okyno esemy a toky tynomose ahtao imepỹ maro eneneme ehtohme, jumẽtu te, pui te, kaneru te, emero, mame toorihse eky ahtao te, ytopỹme toehse eky ahtao te, tomatonanohse eky ahtao omato onenepyra ahtao,

\VS{11}mokyro okyno enene tõmiry etapõko Ritonõpo a onematonanohpyra toexiry poko. Onematonanohpyra ahtao aomiry etãko esẽ mana. “Otara kara,” ãko mana. Enene a onepehmapopyra matose.

\VS{12}Yrome eya tomatonanohse mokyro eky ahtao epehmãko mana esemy a eky epehpyryme.

\VS{13}Eky tosekase ahtao onokyro tomo a, akoĩpyry enehnõko enene tuaro esẽ ehtohme. Onepehmara enene mana mokyro eky esekatopõpyry poko.


\par }{\PP \VS{14}— Imepỹ eky tapoise ahtao axĩtao rokene, mame takuruhtase te, toorihse esemy esahpokoxi, mokyro eky apoihpõ axĩtao rokene epehmãko mana eky epehpyryme.

\VS{15}Yrome morara toehse esemy moroto ahtao, onepehmara mokyro mana. Topehke mokyro eky tapoise ahtao eya axĩtao rokene, moro axĩtao rokẽ zurupohpyry epehmãko rokẽ mana.


\par }{\SH Zae ehtoh ripotopo
\par }
{\PP \VS{16}— Tynioke pyra exikety poko toehse orutua ahtao, jũ epehmãko mana ipyty epehpyryme. Iniome exĩko mana.

\VS{17}Yrome ise pyra jũ ahtao tõxiry niome, epehmãko ro mana tineru ke tynioke pyra exikety epehpyryme.


\par }{\PP \VS{18}— Joroko poko exiketyme nohpo ahtao, aorihmapoko.


\par }{\PP \VS{19}— Okyno maro osehnõko ahno ahtao taorihmaposẽme exĩko mana.


\par }{\PP \VS{20}— Imehnomo a toky tõ etaparyhtao jahkatohme imepỹ neponãmary eahmaryme ywy kara, mokyro aorihmapoko. Ywy rokẽ ase Ritonõpo.


\par }{\PP \VS{21}— Imehnõ nonory põkõ onyryhmara ehtoko, tõsesarise toto ahtao ononorykõ po. Zae rokẽ ehtoko toto maro. Wenikehpyra katonõme oehtopõpyrykõ poko Ejitu po.

\VS{22}Pytỹpo tõ onyryhmara ehtoko, poetõpo tõ roropa.

\VS{23}Toto ryhmaryhtao oya xine, ywy Ritonõpo toto akorehmãko ase aotururukohtao ya.

\VS{24}Ozehno xine exĩko ase. Oetapatorỹko ase atatapoiry poko awahtao xine. Mame pytỹpome opyxiãkõ exĩko, tumyke pyra opoenõ exĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{25}— Tineru ekaroryhtao oya xine ypoetory tomo a, tymõkomokãkara a, tineru ekarone sã pyra ehtoko. Imotye onepehmapopyra ehtoko.

\VS{26}Imepỹ zupõ tapoise ahtao oya, axĩtao rokene tineru axĩtao rokẽ ekaroryke eya, zupõ ekaroko ropa eya kohmãpyra ahtao ro.

\VS{27}Otarame moro zupõ ke rokẽ oxiõtõko nyhtohme, kõxikene pyra ehtohme. Otarame tãtyke pyra ynororo, tupoke pyra toexiryke. Mame ykohmaryhtao takorehmapotohme aomiry etãko ase, zae jexiryke.


\par }{\PP \VS{28}— Omi xihpyry ke Ritonõpo onykerekeremara ehtoko. Popyra otuisary tõ onyripopyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{29}— Ya onekarory tõ enehtoko toehse tiriiku tõkehko ahtao, uwa eukuru, oriu ahtao roropa.

\par }{\PP — Omũkuru tõ apitorymãkõ ekarotoko ya.

\VS{30}Oeky tõ mũkuru tõ apitorymãkõ ekarotoko ya: pui tomo te, kaneru tomo. Ah tyse maro nexĩ toto 7me ẽmepyry pona. Mame 8me ẽmepyry ahtao etapako jahkatohme onekaroryme ya.


\par }{\PP \VS{31}— Ypoetoryme matose. Naeroro tõsẽ onõpyra ehtoko onokyro tõ nesekahpyryme aexihpyry, tokarosẽme mana kaikuxi tõ zohme.




\par }\Chap{23}{\SH Zae ehtoh poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}— Ajohpe ehtoh poko oturupyra ehtoko imehnomo a te. Zae pyra exikety anakorehmara ehtoko zae pyra imenekane zururuke oya.

\VS{2}Imoihmãkõ maro pyra ehtoko azahkuru toto ahtao. Omihpo ajohpe onekaropyra ehtoko imoihmãkõ akorehmatohme zae pyra toto ehtoh poko.

\VS{3}Zae pyra ehtoh poko pyra ehtoko, tymõkomokãkara akorehmary se awahtao ro.


\par }{\PP \VS{4}— Oepekara eky eneryhtao oya aytoytoryhtao, tytahse ahtao: pui ahtao te, jumẽtu ahtao, aroko ropa eya.

\VS{5}Oepekara eky jumẽtu toepukase ahtao omoxinety puimary poko, moroto onurumekara exiko. Yrome esẽ akorehmako toky anymyry poko tupupuru pona ropa ehtohme.


\par }{\PP \VS{6}— Tymõkomokãkara tooehse ahtao apiakane ẽpataka zae ehtoko imaro.

\VS{7}Imehnõ onyhxiropyra exiko ajohpe ehtoh ke. Zae exiketõ anaorihmapopyra exiko roropa. Moro rihpono hxirõko ase popyra exiryke, aorihmapõko ase roropa.

\VS{8}Tineru anapoipyra ehtoko ekarory se imehnõ ahtao zae pyra ehtohme. Moro tineru tonurẽkara sã ahno rĩko mana zae ehtoh onenepyra ehtohme. Morarame kurãkõ akorekehkãko mã rahkene.


\par }{\PP \VS{9}— Imehnõ nonory põkõ onyryhmara ehtoko ononorykõ po tõsesarise toto ahtao. Katonõme ehtoh waro matose, katonõme mexiatose roropa Ejitu po.


\par }{\SH Jeimamyry 7mano
\par }
{\PP \VS{10}— 6me jeimamyry otupikõ arykãko matose, anapyrykõ apoĩko matose toehse ahtao.

\VS{11}Yrome jeimamyry 7mã po otupikõ anarykara ehtoko. Tykyrysã anapoipyra ehtoko roropa otupikõ poe. Yrome ah tymõkomokãkara notuhno toto tỹkyryry toehse ahtao. Onokyro tõ roropa enahnõko mã toto akoĩpyry nae ahtao. Morara tyritoko roropa uwa tõ ke anarykatyã poko te, azeitona ke anarykatyã poko roropa.


\par }{\PP \VS{12}— Erohtoko 6me ẽmepyry ae, yrome 7mã po erohpyra ehtoko, anamotokõ oserematohme te, oekykõ roropa te, katonõ roropa imehnõ nonory põkõ opoetoryme erohketõ oserematohme roropa.


\par }{\PP \VS{13}— Tomeseke ehtoko jomihpyry omipona oehtohkõme, Ritonõpome ase. Imehnõ neponãmary tomo a oturupyra ehtoko. Esetykõ onesehtopyra roropa ehtoko.


\par }{\SH Oseruao otuhtoh konõto
\par }
{\R (Exutu 34.18-26; Teuteronomiu 16.1-17)

\par }{\PP \VS{14}— Otuhtoh konõto rĩko matose oseruao, oseahmatohme, jeahmatohme, enara.

\VS{15}Nuno apipe po, moro ae tutũtase oexirykõke Ejitu poe, oseahmatoko õtuhtohkõ ke, Wyi Porutapỹ maro, jomihpyry ae ro. 7me ẽmepyry ae wyi ohnõko matose iporutatoh risẽ pyra. Jeahmãko matose onekarorykõ enepyry ke ya.


\par }{\PP \VS{16}— Oseahmatoko Tykyrysã Apoitoh poko anarykahpyrykõ toehse ahtao, apoipitoryhtao oya xine.

\par }{\PP — Oseahmatoko roropa Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko eina enatyryhtao, uwa tõ apoiryhtao te, wewe epery roropa.

\VS{17}Moro oseahmatoh oseruao pona ro, jeimamyry ae ro, orutua kõ emero oximõnõko mã toto jeahmase. Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.


\par }{\PP \VS{18}— Oeky tõ etaparyhtao oya xine jahkatohme onekarorykõme ya, wyi porutatoh maro onenehpyra ehtoko ya. Onetapatyã kasery zahkãko matose jeahmaryme. Moro ẽmepyry ae ro jahkãko matose.


\par }{\PP \VS{19}— Jeimamyry ae rokẽ anarykahpyrykõ toehse ahtao anapoihpyrykõ apitorymã enehtoko ytapyĩ taka. Ywy ase Ritonõpo Oesẽkomo.

\par }{\PP — Okyno mũkuru poti te, kaneru mũkuru roropa anahnopyra ehtoko jẽ suhsuru maro.


\par }{\SH Ritonõpo omihpyry
\par }
{\PP \VS{20}— Ynenyokyhpyry aropõko ase oesemazupurukõme oewomatohkõme osema ae oyoytorykohtao aarotohkõme oesaka xine, ynukurãkahpyry oesarykõme.

\VS{21}Tomeseke ehtoko aomiry omipona oehtohkõme. Ozehno xine onyripopyra ehtoko, tonyohse ya aexiryke. Ozehno xine toehse ynororo ahtao azahkuru oehtohkõ onykorokara mana.

\VS{22}Yrome aomipona yronymyryme awahtao xine, inyripohpyry riryhtao oya xine, oepetõkara poremãkapõko ase.

\VS{23}Ynenyokyhpyry ytõko osemazuhme. Aarotorỹko mã ynororo amoreu tõ nonory pona te, heteu tõ te, perizeu tõ te, kananeu tõ te, heweu tõ te, jepuseu tõ maro. Mokaro enahkãko ase.

\VS{24}Mokaro neponãmarykõ ẽpataka epuipyra ehtoko. Oneahmara ehtoko. Toto namorepatoh poko pyra ehtoko ipunaka. Toto neponãmarykõ enahkatoko, xikihme exiketõ Paau kyryryme ikararahtoko.

\VS{25}Jeahmaryhtao oya xine Ritonõpome, Oesẽkõme, kure rokẽ oritorỹko ase. Tonahsẽ ekarõko ase oya xine tuna roropa. Owino xine tyrohsẽ arõko ase mya.

\VS{26}Ononory po opyxiãkõ emũkuãko mã toto. Epukara poeto tõ exĩko mã toto. Ypoe isene matose exĩko okynahxo.


\par }{\PP \VS{27}— Oepetõkara rĩko ase enaromỹke, juno toto ehtohme. Tuaro pyra toto rĩko ase, otupĩko mã toto imaro xine õsetaparykohtao. Owino xine oepetõkara enepanohpõko ase.

\VS{28}Ouno xine oepetõkara ripõko ase. Mame oyoytorykohtao ononorykõ apoitohme heweu tõ aropõko ase te, kananeu tomo te, heteu tõ maro owinoino xine.

\VS{29}Mokaro anaropopyra ase toiro jeimamyry ae. Morara tyrise ahtao ya tytaõke pyra moro nono exiry repe, onokyro tõ esaryme exiry roropa repe, popyra exiry oya xine.

\VS{30}Mãpyra toitoine mokaro aropõko ase tuhkehxo oemãtohkõme te amarokõ osesaritohme sero nono po.

\VS{31}Ononorykõ ehpiry rĩko ase Akapa tunary poe tuna Eupyrati pona te, tuna Metiteraneu poe ona tonorẽ pona. Ajamihtanohtorỹko ase imeimehnõ poremãkapotohme oya xine, toto nonory apoitohme oya xine oesarykõme, toto aroporyhtao oya xine.

\VS{32}Osepeme pyra ehtoko toto maro te, toto neponãmarykõ maro osepeme pyra ehtoko ipunaka.

\VS{33}Oesarykõ onekaropyra ehtoko mokaro a ononorykõ po. Oesarykõ ekaroryhtao eya xine iirypyryme oritorỹko mã toto yneneryme. Jomipona pyra oritorỹko mã toto. Mokaro neponãmary tõ eahmaryhtao oya xine toatãkaposẽme exĩko matose.




\par }\Chap{24}{\SH Ritonõpo omiry etatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Onuhtoko ypy pona jẽpataka: omoro, Arão te, Natape, Apiu maro te, 70me Izyraeu tõ tamuximãkõ maro. Mame ameke ro awahtao xine oesekumurukõ po oporohtoko jeahmatohme.

\VS{2}Omoro rokẽ, Moeze, upũtokoxi oehnõko mase. Mokaro arypyra. Ahno tõ imoihmãkõ onuhpyra tyripoko toto ypy pona.


\par }{\PP \VS{3}Imoihmãkõ zuruse toytose Moeze, Ritonõpo omihpyry emero, inyripohpyry roropa. Mame ynara tykase Izyraeu tõ oximõme:

\par }{\PP — Ritonõpo omihpyry emero omipona exĩko ynanase.


\par }{\PP \VS{4}Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ nyripohpyry emero tymerose Moeze a. Yrokokoro pakeimo apoto apõ tyrise eya ypy myhto. 12me xikihme exiketõ, topu tõ tyrise eya, 12me Izyraeu oxiekyrymãkõ pune ehtohme.

\VS{5}Mame nuasemãkomo a okyno tõ zahkary poko tyripose Moeze a Ritonõpo eahmaryme, pui orutua kõ totapapose roropa eya tynekaroryme osepeme ehtohme.

\VS{6}Munu tapiakase Moeze a, zokonaka tyrise eya paxiha tõ aka te, zokonaka tukuãse apoto apõ pona.

\VS{7}Mame Ritonõpo papẽ tapoise eya, moro poko tymerose Ritonõpo omihpyry te, inyripohpyry, enara. Moro pape tysekeremase eya imoihmãkõ netaryme. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritonõpo Kuesẽkõ omiry omipona exĩko ynanase, inyripohpyry rĩko ynanase porehme.


\par }{\PP \VS{8}Mame moro munu paxiha ao tapoise Moeze a, sapararahme tomase eya imoihmãkõ pona. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Sero munu enetupuhtohme mana, kure oritorỹko Ritonõpo mana, tõmihpyry ae ro senohne inyripohpyry tokarose ahtao oya xine.


\par }{\PP \VS{9}Tõnuhse toto ypy pona, Moeze, Arão maro te, Natape te, Apiu maro, 70mãkõ Izyraeu tõ tamuximãkõ maro.

\VS{10}Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ tonese eya xine. Ipupuru zopino zara sã tonese sapira tõ risemy, ezuezume kapu samo.

\VS{11}Mokaro Izyraeu tõ tamuximãkõ onetapara Ritonõpo kynexine; tonese ynororo eya xine, moromeĩpo tõtuhse toto eukuru tõse eya xine oximõme.


\par }{\SH Moeze ypy Xinai po
\par }
{\PP \VS{12}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Onuhko ypy pona ya, tehme ehse tarona. Ynymerohpyry topu tõ poko ekarõko ase, ynyripohpyry, Izyraeu tõ amorepatohme.


\par }{\PP \VS{13}Mame tãtakimase Moeze tomo takorehmane Jozue maro. Tonuhpitose ynaroro ypy kurã pona.

\VS{14}Ynara tykase Moeze Izyraeu tõ tamuximãkomo a:

\par }{\PP — Yna eraximatoko taro, yna oepyry ropa pona. Amaro xine Arão te Huru maro. Ekaropotoh nae awahtao xine oturutoko eya xine.


\par }{\PP \VS{15}Mame tõnuhse Moeze ypy Xinai pona, ypy tyõtose akurũ a.

\VS{16-17}Mame Ritonõpo ezuru tyhtose ypy pona. Apoto sã ezuru tonese Izyraeu tomo a ypy emory po. 6me ẽmepyry taropose moroto akurũ ypy po. Mame 7mã po Moeze tykohmase Ritonõpo a akurũ poe.

\VS{18}Tomõse Moeze moro akurũ htaka. Moroto tehme toehse ynororo 40me ẽmepyry, 40me kohmamyry, enara.




\par }\Chap{25}{\SH Ahno nekarotyã Ritonõpo Tapyĩ ritohme
\par }
{\R (Exutu 35.4-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Izyraeu tõ zuruko tynekarory tõ enehtohme ya. Toto nekarotyã apoiko emero ekarory se aehtohkomo.

\VS{3}Kure ynara ekaroryhtao: uuru te, parata te, metau te;

\VS{4}kaneru hpoty earyme tyrise ahtao ezuezume te, puupura te, tahpiremano te; mauru panono te; kamisa poti hpoty risemy te;

\VS{5}kaneru pihpyry tonohse tahpire ahtao te, okyno pihpyry kurano te; wewe akaxiame te;

\VS{6}oriu, azeite nãparina eukurume, jahkatohme te; typoxine exiketomo azeite maro zoximatohme ahno popatohme te, jahkatohme roropa ixtaratu zahkatoh po typoxine exiketyme;

\VS{7}topu tõ kurano, onixi te, imehnõ typyne exiketõ tyritohme Ritonõpo maro oturukety zupõ pokona.

\VS{8}Tapyi Kurã tyripoko Izyraeu tomo a jesaryme ehtohme toto rãnao.


\par }{\PP \VS{9}— Omoro Moeze, moro tapyi tyripõko ase, itaõkõ maro, ynenepory sã oya.


\par }{\SH Ritonõpo omihpyry eny
\par }
{\R (Exutu 37.1-9)

\par }{\PP \VS{10}— Kaxo tyripoko wewe akaxia risemy, 1,10 meturume mosa exiry te, 66 sẽtimeturume ipuroroje exiry te, 66 sẽtimeturume kae exiry, enara.

\VS{11}Uuru kurã ke moro kaxo apuhko zao te, jarao, enara. Ehpikuroko uuru risẽ tyriko roropa.

\VS{12}4me parihmã tyriko uuru risemy ipupuru 4mãkõ pokona, tyritohme asakoro seino, asakoro moino arotohme.

\VS{13}Asakoro mara tyriko epurume, wewe akaxiame tapuhse uuru ke.

\VS{14}Moro mara tõ tyriko moro parihmã aka kaxo ratozo ae asakoro.

\VS{15}Moroto parihmã ao mara tõ inomoko, morohne onoupopyra exiko esary tõ poe.

\VS{16}Topu risẽ asakoro ekarõko ase oya, ipoko ynyripohpyry tymerose mana. Morohne tyriko kaxo aka, jomihpyry ẽ aka.


\par }{\PP \VS{17}— Kaxo apuru tyriko roropa, uuru kurã risemy, 1,10 meturume mosa exiry te, 66 sẽtimeturume ipuroroje exiry, enara.

\VS{18}Asakoro taporihke exiketõ tyriko, uuru tapitapĩse risemy, kaxo apuru etyhpyry tõ po.

\VS{19}Toiro tyriko seino, toiro moino apuru etyhpyry tõ po kaxo apuru maro toiro kyryryme ehtohme.

\VS{20}Tyriko toto osẽpataka aporiry tõ totapuruhmakase kaxo apuru epoe.

\VS{21}Kaxo aka moro topu risẽ asakoro tyriko. Epona kaxo apuru tyriko.

\VS{22}Moroto amaro oseporỹko ase, oturũko ase kaxo apuru epoe, taporihke exiketõ asakoro rãnao. Ynyripohpyry emero ekarõko ase oya Izyraeu tomo a ekarotohme.


\par }{\SH Wyi apõ Ritonõpo ẽpataka
\par }
{\R (Exutu 37.10-16)

\par }{\PP \VS{23}— Meza tyriko wewe akaxia risemy, ynara samo: 88 sẽtimeturume mosa exiry te, 44 sẽtimeturume ipuroroje exiry te, 66 sẽtimeturume kae exiry, enara.

\VS{24}Uuru kurã ke meza apuhko. Ehpikuroko uuru risẽ tyriko roropa.

\VS{25}Meza zomye ehpiry tyriko 7 sẽtimeturume, uuru risẽ roropa tyriko ehpiry zomye.

\VS{26}4me parihmã tyriko uuru risemy tyritohme meza poko ipupuru 4mãkõ pũtokoxi.

\VS{27}Moro parihmã tyriko meza ehpio pũtokoxi mara tõ apoitohme, meza epurume, arotohme.

\VS{28}Moro epuru tõ tyriko wewe akaxia ke, uuru kurã ke apuhko kehko. Meza arõko matose moro mara tõ poko.

\VS{29}Uuru kurã ke paratu tõ tyriko te, kopu tomo te, paxiha tomo te, jaha tomo uwa eukuru eny, onekarorykõ kyryryme.

\VS{30}Moro meza tyriko jomihpyry ẽ ẽpataka. Meza po wyi tõ tyriko kokoro rokene. Ynyripohpyry onekarorykõme ya.


\par }{\SH Ezuru apony
\par }
{\R (Exutu 37.17-24)

\par }{\PP \VS{31}— Ezuru apõ tyriko uuru risemy. Apõ tyriko uuru tapitapĩse exikety ke, zoko roropa. Ekuru tõ tyriko emeporyme te, potão tõ maro petara tõ maro toiro kyryryme ehtohme.

\VS{32}6me amoriry tyriko zoko poko, oseruao toiro eriety poko, oseruao zakorõ eriety poko.

\VS{33}Toiro amoriry poko oseruao ekuru tyriko, amẽtoeira ekuru panono potão tõ maro, petara tõ maro. Oxisã amoriry tõ tyriko.


\par }{\PP \VS{34}— Ezuru apõ zoko poko 4me ekuru tõ tyriko amẽtoeira ekuru samo potão tõ maro, petara tõ maro.

\VS{35}Asakoro amoriry zopino toiro potão tyriko amẽtoeira kyryry, oseruao potão tomo.

\VS{36}Moro potão tomo te, amoriry tomo te, ezuru apõ zoko maro toiro kyryryme tyriko uuru risẽme, tapitapĩse exikety.

\VS{37}7me nãparina tyriko ezuru apõ po, saereme ehtohme ezuru ẽpataka.

\VS{38}Jahpi tõ ezuru tõ aryry kyrytohme te, oruno kyryry roropa tyriko uuru kurã ke.

\VS{39}34 kirume uuru kurã ke moro ezuru apõ tyriko ikyryry tõ maro emero.


\par }{\PP \VS{40}— Tomeseke roropa tyritohme emero ynenepohpyry sã oya ypy po.




\par }\Chap{26}{\SH Ritonõpo maro oturutopo
\par }
{\R (Exutu 36.8-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — 10me kamisa tõ tyriko tapyi, ymaro oturutoh apurume, zao: kamisa mauru panõ risemy te, kaneru hpoty risẽ eary maro, ezuezume te, puupura te, tahpire, enara. Sero kamisa tõ tyriko enekure taporihkã panõ maro.

\VS{2}Toiro kamisa tyriko 12,5 meturume mosa exiry te, 1,80 meturume ipuroroje.

\VS{3}5me kamisa tõ ixixĩnõko mase toiro kamisa konõto ehtohme. Morara tyriko roropa zakorõ 5me kamisa tõ ke.

\VS{4}Imyhtoh tyriko kamisa ezuezumã ke kamisa ehpiõ poko jarao exikety etyhpyry poko. Morara tyriko roropa zakorõ kamisa konõto poko.

\VS{5}50me imyhtoh tyriko kamisa apitorymã ehpiõ poko te, 50me roropa kamisa etyhpyry ehpio zakorõ kamisa konõto poko, imyhtoh tonõ osẽpataka ehtohme.

\VS{6}50me apoitoh tyriko roropa uuru risemy kamisa tõ asakoro osexihtohme toiro sã moro kamisa tõ ehtohme.


\par }{\PP \VS{7}— Amotoh tyriko tapyi amotohme. 11me kamisa tõ apoiko poti hpoty risemy.

\VS{8}Oxisã zumo kehko tyriko 13,30 meturu mosa exiry te 1,80 meturume ipuroroje exiry, enara.

\VS{9}5me moro kamisa tõ ixixĩnõko mase toiro kamisa konõto ehtohme. Moro imehnõ 6mãkõ ixixĩnõko mase osepokona toiro kamisame ehtohme. Moro kamisa 6mano osẽtapona exĩko tapyi potataõ po.

\VS{10}50me imyhtoh tyriko kamisa etyhpyry ehpio kamisa apitorymã po te, 50me imyhtoh roropa zakorõ kamisa ehpio.

\VS{11}50me apoitoh tyriko roropa metau risemy. Imyhtoh 50mãkõ pokona moro apoitoh tonõ tyriko kamisa tõ asakoro osexihtohme, toiro tapyi amotohme ehtohme.

\VS{12}Moro kamisa zokonaka akoĩpyry tyhwyme exĩko tapyi mykae.

\VS{13}45 sẽtimeturume kamisa akoĩpyry tapyi panakotuh pokoxi moroto exĩko tapyi amotohme.


\par }{\PP \VS{14}— Imepỹ amotoh asakoro tyriko: toiro tyriko kaneru pihpyry ke, zonopyhpyry tahpireme. Moro pona imepỹ amotoh tyriko onokyro pihpyry kurã ke.


\par }{\PP \VS{15}— Wewe risẽ tyriko akaxia risẽme xikihme exiketomo tapyi kyryryme.

\VS{16}4,45 meturume mosa aehtoh tyriko te, ipuroroje 67 sẽtimeturume.

\VS{17}Asakoro tyrãmatoh ke moro wewe risẽ tyriko aosexihtohme imepỹ maro. Morara tyriko emero wewe risẽ poko, tapyi kyryry kehko.

\VS{18}20me wewe risẽ tyriko tapyi apurume ikurenaka exikety a.

\VS{19}Moro 20mãkõ wewe risẽ apõme 40me parata risẽ tyriko asakoro apõ tyritohme toiro wewe risẽ apõme, tũpore moro aosexihtohme.

\VS{20}20me wewe risẽ tyriko tapyi apurume inikahpozakoxi exikety a.

\VS{21}40me parata risẽ tyriko wewe risẽ apõme, toiro wewe ahtao asakoro apony.

\VS{22}Tapyi mykae, xixi omõtoh wino, 6me wewe risẽ tyriko.

\VS{23}Asakoro wewe risẽ tyriko roropa tapyi eriety tõ kyryryme.

\VS{24}Moro wewe risẽ eriety tõ kyryryme osexihnõko mã kehko apõ poe zupuhpyry pokona toiro kyryryme sã ehtohme. Moro asakoro wewe risẽ, moro eriety tõ ritohme morara tyrihpyryme exĩko mã kehko.

\VS{25}Morara exiryke 8me wewe risẽ exĩko, 16me parata risẽ apõ maro. Asakoro apõ exĩko toiro wewe risẽ apõme.


\par }{\PP \VS{26}— 15me wewe tyriko akaxia risemy moro wewe risẽ kuroko ehtohme 5me ehtohme wewe kuroko ikurenaka exikety a.

\VS{27}5me wewe kuroko ehtohme inikahpozakoxi exikety a te, 5me wewe kuroko ehtohme tapyi mykae, xixi omõtoh wino.

\VS{28}Toiro wewe irãnaono tyriko; irãnakuroko wewe risẽ apitorymã poe tapyi etyhpyry pona.

\VS{29}Moro wewe risẽ tõ atapuhnoko uuru ke. Parihmã tyriko uuru risẽme moro wewe risẽ pokona epuru ritohme. Moro epuru roropa atapuhnoko uuru ke.

\VS{30}Tapyi anỹtoko xikihme ynenepohpyry saaro oya ypy po.


\par }{\PP \VS{31}— Kamisa tyriko apurume samo mauru panõ kurã risẽme kaneru hpoty eary maro ezuezume te, puupura te, tahpiremã maro, enara. Taporihkã panõ ke emeporyme tyriko.

\VS{32}4me wewe xikihmãkõ pona tyhwyme moro kamisa tyriko. Akaxiame wewe pona tapuhse uuru ke, apoitoh ke uuru risemy, tapõ ke 4mãkõ ke parata tõme.

\VS{33}Tyhwyme moro kamisa tyriko apoitoh uuru risẽ zopino. Mame moro apurume moino akoxi kaxo, jomihpyry ẽ tyriko, topu risẽ asakorõkõ eny. Moro kamisa Osa Kurã apiakãko mana Osa Kurã Kuhse wino.

\VS{34}Mame kaxo apuru tyriko jomihpyry ẽ pona, Osa Kurã Kuhse tao.

\VS{35}Jarao Osa Kurã Kuhse ẽpataka meza tyriko inikahpozakoxi tapyi tao. Ikurenaka tapyi tao ro ezuru apõ tyriko.


\par }{\PP \VS{36}— Tapyi omõtoh tao kamisa tyriko, mauru panõ kurã risemy kaneru hpoty eary maro ezuezumano te, puupura te, tahpire te, emepory maro.

\VS{37}Moro kamisa apoitohme, wewe akaxia risẽ xikihme exiketõ tyriko 5me, tapuhse uuru ke, kamisa apoitoh ke roropa uuru risemy. Moro 5me wewe apõ tyriko metau risẽ ke.




\par }\Chap{27}{\SH Apoto apõ okyno zahkatohme
\par }
{\R (Exutu 38.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Wewe akaxia ke apoto apõ tyriko, tahramehme sã ehtohme, 2,20 meturume mosa exiry te, ipuroroje exiry morararo 2,20 meturume te, 1,30 meturume kae exiry, enara.

\VS{2}Ipotyry tõ po, 4me iretyry tõ tyriko, aosexihtohme apõ maro, toiro kyryryme sã ehtohme. Apoto apõ tytororo tapuhse tyriko metau ke.

\VS{3}Otyro ẽ tõ tyriko oruno ẽme ehtohme ikasery ẽme roropa, anỹtoh tonõ maro te, paxiha tomo te, okaimo tomo te, ikarã eny tõ maro. Morohne emero tyrihpyryme exĩko metau risẽme.

\VS{4}Metau risẽ tyriko apoto ẽme, 4me parihmã maro metau risẽme, ipotyry 4mãkõ poko, epuru ritohme, arotohme.

\VS{5}Moro apoto ẽ tyriko apoto apõ ao, irãnao ehtohme.

\VS{6}Epuru tõ tyriko wewe akaxia risẽme, tapuhse metau ke.

\VS{7}Tyriko kehko parihmã aka apoto apõ eriety poko asakoro, arotohme.

\VS{8}Moro apoto apõ wewe risemy tytaõke pyra exĩko mana, ynenepohpyry saaro oya ypy po.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ zarany
\par }
{\R (Exutu 38.9-20)

\par }{\PP \VS{9}— Zara tyriko tapyi ymaro oturutoh zomye, tapuruse kamisa ke, mauru panõ risẽ ke. Apuru ikurenae exikety kamisa mosa ehtoh 44 meturume exĩko.

\VS{10}20me xikihme exiketõ tyriko tapõkõke 20me metau risẽme. Apoitoh xikihmãkõ poko tyrĩko mase parata ke, epuru roropa parata risẽme kamisa ryhkatohme.

\VS{11}Morararo tyriko zara ehpikuroko inikahpoe aehtopo a.

\VS{12-13}Moro zara ipuroroje 22 meturume exĩko. Naeroro apuru rĩko mase kamisa risẽ ke 22 meturume mosa exiry xixi omõtoh wino te, xixi tũtatoh wino, enara. Moro kamisa apoitoh tonõ 10me xikihmãkõ tyriko 10me apõ tõ maro.

\VS{14-15}Omõtoh erietyme kamisa exĩko 6,60 meturume mosa exiry te, 3me xikihme exiketomo, 3me apõ maro, apotunuru wino te, ipozery wino, enara.

\VS{16}Omõtoh tao zara pona kamisa rĩko mase 8,80 meturume mosa exiry. Moro kamisa tyriko mauru panõ kurã ke, kaneru hpoty maro: ezuezume exikety te, puupura te, tahpiremano, enara, emeporyme ehpiõ poko. Moro kamisa apoitohme 4me xikihmãkõ tyriko, 4me apõ tõ maro.

\VS{17}Moro xikihmãkõ zara zomye oximaro tymyhsẽme exĩko parata risẽ ke. Kamisa apoitoh, iryhkatoh tonõ mã parata risẽme exĩko te, tapõ tõ metau risẽme exĩko.

\VS{18}Moro zara mosa exiry 44 meturume exĩko. Ipuroroje 22 meturume exĩko. Apuru kamisa risẽ kae exiry 2,20 meturume exĩko. Moro kamisa mauru panõ risẽ kurãme exĩko te, apõ tõ metau risẽme exĩko.

\VS{19}Tapyi mõkomory kehko emero metaume exĩko te, epuru tõ roropa tapyi myhtohme te, zara apuru myhtohme roropa metau risẽme rokẽ kehko.


\par }{\SH Oriu, ezuru eukurume
\par }
{\R (Rewitiku 24.1-4)

\par }{\PP \VS{20}— Oriu, azeite kurã enehpoko Izyraeu tomo a, ezuru eukurume, kokoro rokene, kokonie pukuro, ezuru zukatohme.

\VS{21}Moro ezuru apõ arõko Arão tomo a imũkuru tõ maro, tapyi taka, ymaro oturutoh taka, jarao kamisa myhtokoxi, kaxo, jomiry ẽ ẽpataka. Moroto oriu zahkãko saerehkatohme jẽpataka kokonie pukuro poe ẽmehtoh pona. Sero omipona exĩko Izyraeu tomo ipoenõkomo, ipakomotyãkomo jũme, kakehpyra ehtoko.




\par }\Chap{28}{\SH Ritonõpo maro oturuketõ zupõme
\par }
{\R (Exutu 39.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Orui Arão enehpoko imũkuru tõ maro, Natape, Apiu, Ereaza, Itamaa, enara. Toto imenekako Izyraeu tõ wino ypoko toto erohtohme, ymaro oturuketõme.

\VS{2}Upo tyriko, ymaro oturukety zupõme, ekarotohme orui a imehxo exiketyme aehtohme imehnõ neneryme te, kure potu aehtohme roropa.

\VS{3}Ypoe emese kure exiketõ ikohmako emero, Arão zupõme tyritohme eya xine, ynymenekahpyryme Arão ehtohme ymaro oturuketyme aehtohme.

\VS{4}Ynara tyripoko eya xine: ipuropuru apuru, upo oturukety mose ro katopo, oturukety zupõ mosano jaraõme exikety, kamisa emepory xixĩsemy enekure exikety, zupuhpyry zõty, zamareary, enara. Morohne upo tyripoko eya xine ymaro oturuketõ zupõme, orui Arão zupõme ehtohme, imũkuru tõ maro jomiry omipona toto erohtohme ymaro oturuketõme.

\VS{5}Mokaro emese kure exiketõ moro upo rĩko mã toto kaneru hpoty eary ezuezumã ke te, puupuramã ke te, tahpiremã ke te, mauru panõ eary kurã ke te, uuru eary ke, enara.


\par }{\SH Ritonõpo maro oturukety mose ro katopo
\par }
{\R (Exutu 39.2-7)

\par }{\PP \VS{6}— Mame oturukety zupõ tyripoko emese kure exiketomo a, mauru panõ kurã ke te, kaneru hpoty eary ezuezumã ke te, puupura ke te, tahpiremã ke te, uuru earyme te, ixiximyhpyry ke emepory ke, enara.

\VS{7}Moro upo aretyry pokona asakoro kamisa tõ tyriko eary panõ imotary kyryryme, tyxixĩse moro upo ratozo asakoro pokona.

\VS{8}Zamareary kahnõko matose mauru panõ kurã ke, moro upo risẽ samo, moro upo pokona ixixĩtohme toiro exikety sã ehtohme moro upo maro.

\VS{9}Topu tõ kurã apoiko asakoro akata ipokona Jako mũkuhpyry tõ esetykõ imerotohme.

\VS{10}6me esetykõ toiro akata pona, 6me esetykõ zakorõ pokona atakenaka aenurutopõpyry poe ro.

\VS{11}Emese kure exikety imenekako moro topu tõ asakoro pokona Jako mũkuhpyry tõ esetykõ merotohme te, uuru pokona moro topu tõ tyritohme.

\VS{12}Moro topu tõ tyriko eary tõ pokona, moro upo kyryry pona Izyraeu tõ esetykõ arotohme Arão a Ritonõpo ẽpataka, aerokurukohtao tapyi kurã tao. Morara ahtao ywy, Ritonõpo, wenikehpyra ase ypoetory tõ poko.

\VS{13}Uuru risẽ asakoro, apoihty tõ tyriko, topu tõ kurã apoihtyme,

\VS{14}Keti tõ asakoro roropa uuru risẽme eary samo aosexihtohme apoihty tõ pokona.


\par }{\SH Puropu apuru
\par }
{\R (Exutu 39.8-21)

\par }{\PP \VS{15}— Puropu apuru tyriko moro upo samo, mauru panõ kurã ke te, kaneru hpoty eary ezuezumã maro te, puupura maro te, tahpiremã maro te, ipanõ tõ ke ixiximyhpyry roropa, Ritonõpo maro oturuketõ imehxo exikety Ritonõpo nyripory waro ehtohme,

\VS{16}Puropu apuru tahramehme sã tyrĩko mase asakoro iramahpyry sã exiketyme ehtohme, 22 sẽtimeturume mosa exiry te, 22 sẽtimeturume ipuroroje exiry, enara.

\VS{17}Ipokona 4me atakenaka topu tõ kurã tyriko; atakenaka apitorymã ao rupi, topazio, karanata;

\VS{18}atakenaka zakorõ ao ezemerauta, sapira, tiamãte;

\VS{19}atakenaka oseruaõ ao turukeza, akata, ametixta;

\VS{20}atakenaka 4mano ao periro, onixi, jasape, enara. Morohne tyriko uuru pokona.

\VS{21}Toiro topu ahtao Jako mũkuhpyry esety toiro imeroko ipokona 12me topu tõ kurã pokona 12mãkõ Jako mũkuhpyry tõ esetykõ tymerose ehtohme, 12mãkõ oxiekyrymãkõ enetupuhtohme Ritonõpo ẽpataka.

\VS{22}Keti tõ asakoro tyriko uuru eary ke. Earyme tyriko moro uuru ipuropuru apoihtyme ehtohme.

\VS{23}Parihmã asakoro tyriko uuru risẽme puropu apuru potyry pokona kae aosexihtohme.

\VS{24}Moro eary tõ asakoro uuru risẽ tyriko parihmã tõ asakorõkõ kuroko.

\VS{25}Eary tõ etyhpyry tõ tyriko uuru risẽ pokona puropu apuru osexihtohme apoihty pokona, moro upo pokona.

\VS{26}Imehnõ parihmã tyriko uuru risẽ asakoro puropu apuru potyry pokona zopino, ehpio poko zao moro upo ao.

\VS{27}Parihmã asakoro tyriko uuru risẽme aosexihtohme apoihty tõ etyhpyry pokona moro upo pokona osexihtoh pũto zamareary epozakoxi.

\VS{28}Eary ezuezumã ke puropu apuru imyhko parihmã poko moro upo parihmã poko aosexikyhpyry sã ehtohme epukara ehtohme, zamareary epozakoxi.


\par }{\PP \VS{29}— Mame Osa Kurã taka Arão omomyryhtao Ritonõpo Esary Kurã taka puropu apuru amurũko mana tymerose Izyraeu tõ esetykõ ke, wenikehpyra jehtohme ypoetory tõ poko. Ywy ase Ritonõpo.

\VS{30}Puropu apuru pokona Urim tyriko Tumĩ maro Arão eano po sã Izyraeu tõ ehtohme jẽpataka tooehse ynororo ahtao. Morara ahtao puropu apuru enẽko mana ise jehtoh waro ehtohme tyripotohme Izyraeu tomo a.


\par }{\SH Imehnõ oturuketõ zupony
\par }
{\R (Exutu 39.22-31)

\par }{\PP \VS{31}— Upo tyriko kamisa ezuezumã ke Arão tõ a amurutohme moro upo kurã zopino.

\VS{32}Eutary tyriko zupuhpyry omõtohme. Moro eutary zomye kamisa xixĩnõko matose exihkara ehtohme.

\VS{33-34}Moro upo ehpikuroko zopino emepory tyritoko romã epery panono, kaneru hpoty eary risemy ezuezumã ke te, puupura ke te, tahpiremã ke, enara. Epery asakoro rãnaka imarakã pitiko tyriko uuru risẽme.

\VS{35}Moro kamisa ezuezumã ke Arão a amurupoko toerokuru poko tahtao, ymaro oturutohme. Aomomyryhtao jẽpataka Jesary Kurã taka te, itũtary ropa ahtao moro marakany osetãko, mokyro onetaparaino.


\par }{\PP \VS{36}— Uuru risẽ pipahmã tyriko, ipokona tymerose: Imenekahpyryme Ritonõpo Poetoryme.

\VS{37}Moro uuru risẽ pipahmã imyhko Arão zuhzõty pokona eary ezuezumã ke.

\VS{38}Arão a amurupoko moro uuru pipahmã ke ipery pokona, ywy Ritonõpo yzamaro Izyraeu tõ nekarotyã ehtohme, toto onyhxiropyra jehtohme azahkuru toehse toto ahtao tynekarorykõ enepyryhtao ya.


\par }{\PP \VS{39}— Kamisa tõ tykahtoko oturukety Arão zupõme mauru panõ kurã karimutumã ke te, zuhzõty roropa mauru panõ kurã ke te, zamareary panõ emepory ke ixiximyhpyry ke.


\par }{\PP \VS{40}— Arão mũkuru tõ zupõ tõ ixixĩtoko, kamisa, zamareary, zuhzõty tõ roropa, tuisamehxo toto enetupuhpotohme te, toto enetohme kure.

\VS{41}Moro upo kurã ke orui Arão a amurupoko imũkuru tõ maro. Mame toto ekaroko ya ypoetoryme toto ehtohme. Azeite pitiko ke ahpako toto, ymaro oturuketõme toto ehtohme.

\VS{42}Axiakã tyriko toto zupõme mauru panõ karimutumã ke zamareary poe ipety tõ pona.

\VS{43}Moro upo amurupoko Arão a imũkuru tõ maro aomomyryhtao Tapyi Kurã taka, ymaro oturutoh taka te, apoto apõ pũtokoxi toto ytoryhtao roropa erohse Jesary Kurã taka, toto etaparyino. Tomeseke toto ahtao orihpyra exĩko mã toto, emurukõ osenepyra exiryke. Moro omipona Arão tyripoko imũkuru tõ maro, ipakomotyãkõ maro jũme.




\par }\Chap{29}{\SH Oturuketõ menekatoh poko
\par }
{\R (Rewitiku 8.1-36)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ynara tyriko Arão tõ menekaryme imũkuru tõ maro, erohtohme ymaro oturuketõme. Pui mũkuru apoiko wãtara ro exikety kaneru tõ asakoro ahmitatyã kara rokene.

\VS{2}Tiriiku risẽ wyi tõ tyriko toitoine oriu maro te, toitoine oriu maro pyra, emero iporutatoh maro pyra exiketõme, enara. Wyi pipahme exiketõ tyriko roropa epona azeite ritohme.

\VS{3}Morohne tyriko ruto aka onekarorykõme ya, pui mũkuru wãtara ro exikety etaparyhtao, kaneru tõ asakoro maro onekarorykõme ya.


\par }{\PP \VS{4}— Arão tõ enehko imũkuru tõ maro Tapyi omõtoh taka, ymaro oturutoh taka, aekurikatohkõme.

\VS{5}Mame Arão a upo amurupoko, oturukety zupõ ke: kamisa te, oturukety zupõ zopinono te, zupõ jaraono te, puropu apuru te, zamareary imetỹ earyme, enara.

\VS{6}Zupuhpyry pona zuhzõty tyriko. Uuru risẽ pipahmã imyhko ipokona, imerohpyry: “Imenekahpyry Ritonõpo poetoryme,” katopo.

\VS{7}Mame zupuhpyry oriu ke ahpako.


\par }{\PP \VS{8}— Arão mũkuru tomo a roropa upo amurupoko toto kamisa ke.

\VS{9}Kamisa tyriko zamarearyme imetỹkõ earyme. Zuhzõty tõ imyhko zupuhpyrykõ pona. Morara Arão tõ ekarõko mase imũkuru tõ maro ya ymaro toto erohtohme. Jũme ypoetoryme Arão tõ erohnõko mã toto imũkuru tõ maro te, ipakomotyã maro, ymaro oturuketõme.


\par }{\PP \VS{10}— Pui mũkuru enehta Tapyi ẽpataka. Arão tõ, imũkuru tõ maro, tomarykõ rĩko mã toto zupuhpyry pona.

\VS{11}Mame pui mũkuru etapako jẽpataka Tapyi omõtoh myhtokoxi.

\VS{12}Imunuru apoiko oemary ke tyritohme apoto apõ retyry pokona. Munu akoĩpyry ikuãko apoto apõ myhtokoxi.

\VS{13}Mame apoto apõ po ynara okyno jahkako onekaroryme ya: ikasery emero zuahxiririny poko exikety te, erery zokonaka kurano te, epyasyhny asakoro ikasery maro.

\VS{14}Yrome mokyro zoko jahkako ameke, jarao Izyraeu tõ esary poe: ipihpyry maro te, zuahxiririny maro. Moro mã oturuketõ nekaroryme ya, tyyrypyrykõ korokapotohme.


\par }{\PP \VS{15}— Mame kaneru apoiko toiro, zupuhpyry pona Arão tõ imũkuru tõ maro tomarykõ ritohme.

\VS{16}Mokyro kaneru etapako. Imunuru emako apoto apõ ehpiry 4mãkõ pokona.

\VS{17}Kaneru zoko isahkako. Zuahxiririny ikurikako tuna ke, jaxiry tõ maro ãtykyry wino. Zupuhpyry pona senohne tyriko.

\VS{18}Mame kaneru iahkako emero apoto apõ po onekaroryme, tõsẽme. Moro typoxine exĩko ya mana, yzamaro mana.


\par }{\PP \VS{19}— Mame kaneru zakorõ apoiko. Zupuhpyry pona Arão tõ emary tyripoko imũkuru tõ emary maro.

\VS{20}Mokyro kaneru etapako imunuru zokonaka tyritohme Arão panary etyhpyry pona apotunuru wino, imũkuru tõ panary pokona roropa apotunuru wino. Imunuru tyriko roropa emarykõ omazũpona apotunuru wino, ipupurukõ pupuzũ pokona apotunuru wino, enara. Munu akoĩpyry isapararahmako apoto apõ ehpiry 4mãkõ pokona.

\VS{21}Munu apoiko zokonaka apoto apõ poe, oriu ahpatoh maro, Arão pona isapararahmatohme, zupõ pona te, imũkuru tõ pona, zupõkõ pona, enara. Morara ahtao Arão tõ imũkuru tõ maro zupõkõ maro tokarosẽme exĩko mã toto ya, ypoetoryme te, ykyryryme roropa ehtohme, enara.

\VS{22}Sero kaneru onekaroryme mana oturuketõ tymenekase ahtao ymaro oturuketõme toto ehtohme. Kaneru kasery apoiko: arokyry kasery te, zuahxirirĩ poko exikety te, erery zokonaka kurano te, epyasyhny asakoro ikasery maro te, ipety maro apotunuru wino.


\par }{\PP \VS{23}— Mame ruto wyi ẽ ae iporutatoh pyra exikety risemy, onekarohpyry ya, wyi apoiko osehta: toiro wyi oriu maro exikety te, imepỹ oriu maro pyra te, toiro wyi pipahmano, enara.

\VS{24}Morohne tyriko Arão emahpokoxi, imũkuru tõ emahpokoxi roropa. Mame morohne anỹpoko eya xine jẽpataka, tynekarorykõme ya.

\VS{25}Mame moro wyi apoiko toto emary poe jahkatohme apoto apõ po onekarorykõme ya, tonahsẽme. Typoxine moro ehtoh yzamaro mana.

\VS{26}Kaneru puropuru apoiko apiakatohme onekaroryme kurã ya. Moro okyno pũ õtykõme exĩko mana.


\par }{\PP \VS{27}— Ymaro oturuketõ menekaryhtao ypoetoryme, kaneru puropuru, ipety roropa apiakako onekarory kurãme ya, ekarotohme oturuketõ zohme.

\VS{28}Izyraeu tõ tynekarory tõ ekaroryhtao osepeme ehtohme morara tyrĩko mã toto jumãme. Okyno puropuru ipety maro oturuketõ zohme exĩko. Sero nase ahno nekarohpyry ya. Ywy ase Ritonõpo.


\par }{\PP \VS{29}— Toorihse oturukety Arão ahtao zuponỹpyry tokarosẽme exĩko imũkuhpyry tomo a. Moro upo amurũko mã toto tymenekase toto ahtao ymaro oturuketyme.

\VS{30}Arão mũkuru tumy myakãme toehse ahtao ymaro oturuketyme omõnõko mana Tapyi taka, ymaro oturutoh taka erohtohme Jesary Kurã tao. Moro upo amurũko 7me ẽmepyry pona.


\par }{\PP \VS{31}— Moro kaneru pũ totapase exikety, Arão tõ menekary poko ymaro oturuketõme, moro tõsẽ ahnoko osa kurã tao.

\VS{32}Mame Tapyi ymaro oturutoh omõtoh tao moro tõsẽ õnõko mã toto wyi maro, ruto ao aexihpyry.

\VS{33}Oturuketõme tymenekase toto ahtao, tynekarorykõ õnõko mã toto, tyyrypyrykõ korokapotohme moro tokarose exiryke. Oturuketõ rokẽ tõnõko mã toto tokarose Ritonõpo a exiryke.

\VS{34}Morara exiryke morohne akoĩpyry enahpyra aexihpyry moro ẽmepyry ae ro, tyahkasẽme exĩko mana. Yrokokoro onenahpyra ehtoko tokarose Ritonõpo a exiryke.


\par }{\PP \VS{35}— Jomihpyry ae ro 7me ẽmepyry aropoko oseahmary poko Arão menekary poko imũkuru tõ maro ymaro oturuketõme toto ehtohme.

\VS{36}Kokoro rokẽ pui orutua wãtara ro exikety etapako onekarorykõme oorypyrykõ korokapotohme. Onekarorykõ apitorymã ke apoto apõ kurãkãko roropa matose. Oriu pitiko ikuãko ipona ykyryry kurãme ehtohme.

\VS{37}Morara tyritoko kokoro rokene 7me ẽmepyry ae. Mame moro apoto apõ tokarosẽme exĩko ykyryryme ipunaka. Mame imepyny a tytorohmase ahtao, tyyryhmasẽme exĩko mana yjamitunuru a ykyryryme exiryke.


\par }{\SH Kokoro rokẽ onekarorykomo
\par }
{\R (Numeru 28.1-8)

\par }{\PP \VS{38}— Kokoro rokẽ jũme ynara tyrĩko matose: kaneru asakoro zahkãko matose apoto apõ po, toiro jeimamyry nae exiketomo.

\VS{39}Toiro kaneru pakeimo jahkãko matose te, toiro kokonie pukuro.

\VS{40}Kaneru apitorymã maro tiriiku tapose exikety enehko toiro kirume, otoxie oriu maro toiro riturume te, epona uwa eukuru jehnahpyry tyriko toiro riturume onekaroryme ya.

\VS{41}Kokonie pukuro zakorõ kaneru ijahkako tiriiku maro, oriu maro uwa eukuru jehnahpyry maro pakeimo onekarohpyry saaro. Moro onekarohpyry tonahsẽme sã ya. Ritonõpome ase. Moro typoxine ehtoh yzamaro mana.

\VS{42}Moro onekarorykõ zahkãko matose jũme jẽpataka Tapyi omõtoh tao, ymaro Oturutoh tao. Moroto oseporỹko ase ypoetory tõ maro, amaro xine oturũko ase.

\VS{43}Moroto Izyraeu tõ maro oseporỹko ase. Jezuru ke sero jesary rĩko ase osa kurãme.

\VS{44}Sero Tapyi rĩko ase Jesaryme Kurano, apoto apõ roropa ykyryry kurãme. Arão tõ menekãko ase imũkuru tõ maro ypoetoryme toto ehtohme erohtohme ymaro oturuketõme.

\VS{45}Osesarĩko ase ypoetory tõ Izyraeu tõ rãnao. Toto Ritonõpome exĩko ase.

\VS{46}Tuaro exĩko mã toto: Ywy, Ritonõpo, toto Esẽme ase. Ya toto tonehse Ejitu poe toto maro jehtohme. Ywy ase Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy.




\par }\Chap{30}{\SH Apoto apõ ixtaratu zahkatopo
\par }
{\R (Exutu 37.25-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Apoto apõ tyriko roropa, wewe akaxia risẽme epona ixtaratu jahkatohme.

\VS{2}Tahramehme sã tyriko, 45 sẽtimeturume mosa exiry te, 45 sẽtimeturume ipuroroje exiry te, 90 sẽtimeturume kae exiry. Ipotyry tõ 4mãkõ pokona iretyry tyriko aosexihtohme apoto apõ pokona, toiro kyryryme toto ehtohme apoto apõ maro.

\VS{3}Apurutoh apuhnõko matose uuru kurã ke te, iratozo 4mãkõ maro te, iretyry tõ maro, enara. Apoto apõ zomye uuru risẽ tyriko ehpiryme.

\VS{4}Parihmã asakoro tyriko uuru risẽme, ehpiry zopino, toiro seino, toiro moino. Mara tõ tyriko parihmã tõ aka, epurume ehtohme arotohme.

\VS{5}Moro epuru tõ tyriko wewe akaxia ke tapuhse uuru ke.

\VS{6}Moro apoto apõ tyriko kamisa ẽpataka, Osa Kurã Kuhse ẽpataka, kaxo Ritonõpo omihpyry ẽ etonie. Moroto oseporỹko ywy amaro.

\VS{7}Pakeimo, nãparina tõ poko Arão ahtao, ixtaratu typoxine exikety jahkapoko eya.

\VS{8}Mame kokonie pukuro, nãparina tõ tukase ropa ahtao eya, morararo tyripoko ropa eya. Moro onekarory jahkary poko exikehpyra ehtoko jũme, apakõ pakomotyã pona ro.

\VS{9}Sero apoto apõ po, imepỹ ixtaratu onyahkara ehtoko te, okyno tõkehko te, tiriiku tõkehko te, eukuru jehnahpyry roropa.

\VS{10}Jeimamyry ae sero apoto apõ kurãkãko Arão mana, tynekarory ke. Okyno munuru tyrĩko ynororo apoto apõ retyry 4mãkõ pokona, totapase ahtao ahno rypyry korokapotohme. Morara kakehpyra ehtoko jeimamyry ae rokene. Sero apoto apõ nuriame onyripyra ehtoko, tymenekase exiryke ykyryry kurãme. Ywy ase Ritonõpo.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ tinerume
\par }
{\PP \VS{11}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{12}— Izyraeu tõ kukuruhtao tuhke toto ehtoh waro ehtohme, tineru pitiko epehmapõko mase eya xine, emero porehme, isene toexirykõke, etuarimara toto ehtohme toto kukuruhtao.

\VS{13}Oxisã epehmãko matose emero porehme, tukuhse awahtao xine, onekarorykõme ya, Oesẽkomo a.

\VS{14}20me jeimamyry exiketõ tukuhse ahtao epehmãko mã toto.

\VS{15}Isene oehtohkõ epehpyry epehmaryhtao oya xine, tytineruke exiketõ onymotyẽkara mã toto te, tymõkomokẽkara roropa zae epehmãko mã toto.

\VS{16}Moro tineru apoĩko mase Izyraeu tõ nekarory tõ, akorehmatohme Ytapyĩ, Ymaro oturutoh kurãkary poko. Moro epehpyry Izyraeu tomo a isene toehtohkõ epehpyryme ya. Wenikehpyra ase toto ewomatohkõme.


\par }{\SH Osemahtoh metau risemy
\par }
{\R (Exutu 38.8)

\par }{\PP \VS{17}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{18}— Metau risẽ osemahtoh tyriko, tuna ẽme, apõ po metau risẽ po. Tapyi maro apoto apõ maro irãnaka moro osemahtoh tyriko. Tuna tyriko zaka.

\VS{19}Moro tuna ke Arão tõ osemahnõko mã toto, imũkuru tõ maro te, tupupurukõ kurikãko roropa mã toto,

\VS{20}omõtohto Tapyi taka te, apoto apõ pona toto ytoryhtao roropa tonahsẽ jahkatohme tynekarorykõme. Morara ahtao orihpyra mã toto.

\VS{21}Osemahnõko mã toto te, tupupurukõ kurikãko roropa mã toto aorikyrykõino. Sero ynyripohpyry eya xine omipona tyripoko jũme eya xine, ipakomotyamo a, enara.


\par }{\SH Oriu ahpatohme
\par }
{\PP \VS{22}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{23-25}— Ixtaratu tõ imenekako typoxine exikety tomo, oriu kurã ritohme ahpatohme, ixtaratu rinanõ nyriry samo: 3,5 riturume azeite maro ynara tyriko: mira eukuru 6 kirume te, kanera 3 kirume te, axikaru typoxinemy 3 kirume te, kasia 6 kirume, enara. (Emero tukuhse tuisa ikuhtoh ke.)

\VS{26}Sero ahpatoh ke Tapyi Kurã, ymaro Oturutoh ahpako te, kaxo jomihpyry eny roropa te,

\VS{27}meza imõkomory emero te, ezuru apõ imõkomory maro te, apoto apony ixtaratu zahkatopo te,

\VS{28}apoto apõ, okyno zahkatopo, imõkomory maro emero te, osemahtopo apõ maro.

\VS{29}Morara morohne apiakãko matose ykyryryme kurano. Mame ipoko toehse imepỹ ahtao tyyryhmasẽme exĩko mana yjamitunuru ke morohne kurãme exiryke.

\VS{30}Mame Arão ahpako imũkuru tõ maro. Toto imenekako jomipona toto ehtohme ymaro oturuketõme.

\VS{31}Ynara kaxiko Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Sero ahpatoh, azeite risẽ tyrĩko matose jũme, ykyryry tõ rokẽ ahpatohme, ymaro oturutoh poko, imõkomory tõkehko, enara.

\VS{32}Ike imehnõ anahpara ehtoko, zoko pona onyripyra ehtoko ymaro oturuketyme pyra ahtao. Sero ahpatoh panõ onyripyra ehtoko. Ykyryry kurã sero. Naeroro tomeseke ehtoko ipoko.

\VS{33}Imehnomo a sero ahpatoh panõ riryhtao te, imehnõ ahparyhtao ipanõ ke ymaro oturuketyme pyra ahtao, taroposẽme exĩko mana ypoetory tõ tae.


\par }{\SH Ixtaratu zahkatoh jeahmatohme
\par }
{\PP \VS{34-35}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ixtaratu zahkatoh tyriko ykyryryme kurano tyriry waro exiketõ nyriry samo. Ynara zoximako oxisamo: pẽjoĩ te, onika te, azawa opime exikety te, ixtaratu kurano. Sautu tyriko roropa imaro kure rokẽ ehtohme.


\par }{\PP \VS{36}— Ako aka tyriko zokonaka, pisarara ehtohme. Moromeĩpo moro arota Tapyi taka, ymaro Oturutoh taka. Moro tao oseporỹko ywy amaro. Moroto moro ixtaratu tyriko kaxo, jomihpyry ẽ ẽpataka. Tomeseke ehtoko moro ixtaratu poko ykyryry kurãme exiryke.

\VS{37}Ixtaratu riryhtao oya xine okyryrykõme, ykyryry panõ onyripyra ehtoko. Sero ixtaratu ykyryry kurãme mana, jeahmatohme rokẽ mana.

\VS{38}Ykyryry panõ riryhtao imehnomo a tykyryryme ehtohme, mokyro taroposẽme exĩko ypoetory tõ htae.




\par }\Chap{31}{\SH Emese kure exiketomo
\par }
{\R (Exutu 35.30—36.1)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Pezareu tymenekase ya, Uri mũkuru, Huru pary Juta tõ ekyry.

\VS{3}Eya Juzenu ekaroase akorehmaneme. Tuaro tyripose ya, emese kure aehtohme, ynyripotyã riry waro aehtohme tomepore ehtohme,

\VS{4}emepory riry waro ehtohme te, uuru poko te, parata te, metau riry waro ehtohme

\VS{5}joia tõ kotyry poko te, tyriry poko roropa te, wewe riry poko te, emero aatesenatu riry poko roropa zuaro ehtohme.

\VS{6}Aoriape tymenekase ya roropa, Aisamake mũkuru Tã tõ ekyryme mokyro akorehmaneme ehtohme. Imehnõ roropa tuaro tyripose ya emese kure toto ehtohme ynyripotyã riry waro toto ehtohme:

\VS{7}Tapyi, ymaro oturutohme te, kaxo jomihpyry eny te, kaxo apuru maro, tapyi mõkomory porehme;

\VS{8}meza, imõkomory maro te, ezuru apony, imõkomory maro te, ixtaratu zahkatoh apony te,

\VS{9}apoto apõ roropa, okyno zahkatopo, imõkomory maro te, paxiha konõto tuna ẽme, apõ maro te,

\VS{10}upo kurano, ymaro oturuketõ zupõme, Arão tõ zupony imũkuru tõ maro amurutohme aomomyryhtao ymaro oturutoh taka erohtohme te,

\VS{11}oriu, ipopatohme te, ixtaratu typoxine exikety, Jesary Kurã kyryry. Morohne emero tyripoko eya xine ynyripohpyry ae ro oya.


\par }{\SH Oserematopo
\par }
{\PP \VS{12}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a,

\VS{13}Izyraeu tõ zurutohme:

\par }{\PP — Kure rokẽ ẽmepyry 7mã tyritoko, ynymenekahpyry oserematohme. Moro enetupuhtohme exĩko mana jũme, ywy Ritonõpo opynanohnekõme ase ypoetoryme oehtohkõme.

\VS{14}Naeroro kure rokẽ oserematoh tyritoko, ypoko oehtohkõme moro ẽmepyry ae. Kure rokẽ oserematoh onyripyra ahno ahtao, aerokuruhtao, taorihmaposẽme exĩko mana.

\VS{15}6me ẽmepyry erohnõko matose, yrome 7mã po oserematohme nase, ypoko oehtohkõme. Morara exiryke toerohtoh poko exikety moro ae taorihmaposẽme exĩko.

\VS{16}Izyraeu tomo a oserematoh ikurãkapoko enetupuhtohme ypoetoryme toto ehtoh poko, jũme.

\VS{17}Jũme enetupuhtohme moro exĩko ya, ypoetory tõ Izyraeu tomo a, enara. Ynara exiryke senohne emero yrine 6me ẽmepyry ae, kapu, nono roropa. Mame 7mã po toerohkehse exine oserematohme. Ywy ase Ritonõpo.


\par }{\PP \VS{18}Morarame tõturukehse Ritonõpo ahtao Moeze maro ypy Xinai po, topu tõ asakoro tokarose eya, tynymerohpyry inyripotyamo.




\par }\Chap{32}{\SH Pui mũkuru panono
\par }
{\R (Teuteronomiu 9.7-29)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame okynã Moeze ahtao ypy po, typenekehse imoihmãkõ kynexine eraximary poko. Tõximõse toto Arão maro, oturutohme. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Otoko keh Moeze nae? Otarahxo tã nexiase? Eatãpyrahxo pãna nexiase. Eya tonehse kymarokõ Ejitu poe. Naeroro ritõ tyriko kuesemazupurukõme ytotohme.


\par }{\PP \VS{2}Ynara tykase Arão eya xine:

\par }{\PP — Panasere tõ uuru risẽ toutoko opyxiã kyryry te, opoenõ kyryry roropa enehtohme ya.


\par }{\PP \VS{3}Naeroro typanarykõ poe panasere tõ uuru risẽ touse eya xine, ekarotohme Arão a.

\VS{4}Mame morohne panasere tõ tyrise Arão a apoto pona. Tutunatanohpose ahtao, pui mũkuru sã tyrise eya. Mame ynara tykase toto:

\par }{\PP — Izyraeu tomo, mose ro kuesẽkõ myakãme, eya tonehse kymarokõ Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{5}Mame apoto apõ tyrise Arão a tynyrihpyry ẽpataka, pui mũkuru uuru risẽ ẽpataka. Ynara tykase ynororo imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Kokoro otuhtoh konõto rĩko sytatose Ritonõpo Kuesẽkõ eahmatohme.


\par }{\PP \VS{6}Yrokokoro pakeimo okyno tõ tonehse eya xine jahkatohme tynekarorykõme te, tõsẽme roropa tõtuhtohkõme osepeme toehtohkõme. Imeĩpo typorohse toto otuhtohme, eukuru ẽtohme roropa. Mame towõse ropa toto tuatuatohkõme.


\par }{\PP \VS{7}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Oyhtoko axiny, opoetory tõ, onenehtyã Ejitu poe nerypyhtõ toto, jurumekã toto.

\VS{8}Toeramase ropa mã toto jesemary poe, ynyripohpyry omipona pyra toehse mã toto. Pui mũkuru panõ tyrise eya xine, uuru risemy, eahmatohme, ẽpataka tynekarorykõ zahkatohme. Tyrihpõkõme pui panõ uuru risẽ ekarõko mã toto, typynanohnekõme, Ejitu poe tonepyhpõkõme.

\VS{9}Moxiã waro ase. Putupyra rokẽ mã toto ipunaka.

\VS{10}Seromaroro ukuremary onukuhpyra exiko. Toto zehno jexiryke toto wãnohnõko ase, toto enahkãko ase. Imeĩpo oemãkapõko ase imoihme omũkuru tõ maro, apakomotyã maro.


\par }{\PP \VS{11}Yrome tõturuse Moeze Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, yna Esemy, oty katohme opoetory tõ zehno mexino ajamitunuru ke toto enehxĩpo Ejitu poe?

\VS{12}Oty katoh ynara kamexipõko mase Ejitu põkomo a: “Typoetory tõ tarose Ritonõpo a yna wino, Ejitu poe, toto etapatohme ypy tõ po, toto enahkatohme ipunaka?” Moro sã pyra exiko, toto zehno pyra exiko. Opoetory tõ onenahkara exiko.

\VS{13}Wenikehpyra exiko opoetory tõ poko, Aparão, Izake, Jako, enara. Wenikehpyra exiko õmihpyry poko eya xine: “Apakomotyã emãnõko mã toto tuhke toto ehtohme xirikuato samo kapu poko.” Wenikehpyra roropa exiko õmihpyry poko: “Sero nono ekarõko ase apakomotyamo a jũme toto esaryme ehtohme.”


\par }{\PP \VS{14}Naeroro, “Teh,” tykase rokẽ Ritonõpo. Izyraeu tõ onenahkapopyra tokurehse ynororo.


\par }{\PP \VS{15}Mame ypy poe tyhtose Moeze topu tõ asakoro emahpo, Ritonõpo nymerohpyry ipokona. Inyripotyã tymerose topu tõ pokona.

\VS{16}Ritonõpo nyrityã moro topu tõ kynexine. Tynyripotyã tymerose eya roropa ipokona.


\par }{\PP \VS{17}Mame imoihmãkõ kohtary etaryke tyya ynara tykase Jozue Moeze a:

\par }{\PP — Otara panaikatõ etãko ah? Otarame osetapãko mã toto Izyraeu tõ esao.


\par }{\PP \VS{18}Ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Moro panaikatõ imehnõ poremãkatopõpyry sã pyra mana te, typoremãse exiketõ kui kary sã pyra roropa mana. Eremiatoh sã etãko ase.


\par }{\PP \VS{19}Mame ameke pyra toehse Moeze tõ ahtao Izyraeu tõ esaka pui mũkuru panõ, uuru risẽ, tonese eya, ahno roropa wãko. Tyekĩtapãse ynororo. Moroto ypy myhto topu tõ pipahmã asakoro ipuimatyã tomase eya nono pona. Tãtakuhmose kehko.

\VS{20}Mame moro pui mũkuru panõ, uuru risẽ tapoise eya, toto nyrihpyry. Tyahkase eya apoto ke. Mame tyhmose eya akumurume pisarara ehtohme. Mame tuna kuaka tomase eya. Moromeĩpo moro tuna ke Izyraeu tõ tauhpase eya.

\VS{21}Mame ynara tykase Moeze Arão a:

\par }{\PP — Otara tykase toto oya, toto arotohme oya tyyrypyrykõ xihpyry poko toto ehtohme?


\par }{\PP \VS{22}Ynara tykase Arão:

\par }{\PP — Yzehno pyra exiko. Tuaro mase. Tupime pyra moxiamo a tyyrypyrykõ poko toto exiry.

\VS{23}Ynara tykase toto ya: “Otara toehse mokyro Moeze, kuenepyhpõkomo Ejitu poe? Zuaro pyra sytatose. Naeroro ritõ tyriko kutuisarykõme.”

\VS{24}Mame ikyryrykõ uuru risẽ tonehpose ya ekarotohme ya. Moro uuru tomase ya apoto htaka. Mame tutũtase mokyro pui mũkuru panõme.


\par }{\PP \VS{25}Eraseme Arão ahtao imoihmãkõ tynomose eya ajoajohpe toehtohkõ poko toto ehtohme, epetõkara a toto eunohpotohme. Morara tonese Moeze a.

\VS{26}Morara exiryke toytose ynororo Izyraeu tõ esary omõtoh taka. Ynara tykase ynororo opore:

\par }{\PP — Onokãkõ Ritonõpo Kuesẽkõ maro nae? Osehtoko xiaro imaro se awahtao xine.

\par }{\PP Naeroro Rewi tõ ekyry tõ emero tõximõse toh kynexine Moeze ẽpataka.

\VS{27}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ ynara tyripõko oya xine: Atapemãkõ apoitoko. Ytotoko Izyraeu tõ rãnakuroko ehpiry poe etyhpyry pona, oekyry tõ etapase, oepe tõ maro, katonõ maro.


\par }{\PP \VS{28}Naeroro Rewi tõ toytose Moeze omi poe ahno etapase. 3 miumãkõ totapase eya xine, orutua komo.

\VS{29}Ynara tykase Moeze Rewi tomo a:

\par }{\PP — Seroae omũkuru tõ totapase oya xine, ãkorõ tõ maro. Morara tyrise oya xine exiryke, tapiakase matose Ritonõpo Kuesẽkõ maro oerohtohkõme. Aomipona oexirykõke kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana, seroae ro.


\par }{\PP \VS{30}Yrokokoro ynara tykase Moeze imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Oorypyrykõ xihpyry poko mexiatose Ritonõpo neneryme. Mãpyra seromaroro onuhnõko ropa ase ypy pona oturuse Ritonõpo maro. Otarame jomiry etaryhtao eya oorypyrykõ korokãko mana.


\par }{\PP \VS{31}Mame toytose ropa Moeze Ritonõpo ẽpataka ropa, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Moxiã tyyrypyhpyke toehse ipunaka. Okyno panõ uuru risẽ tyrise eya xine, tyneahmarykõme.

\VS{32}Ajohpãme sã iirypyrykõ ikorokako ropa! Mãpyra ikorokary se pyra awahtao, jesety imikako ropa apapẽ poe. Moroto opoetory tõ esetykõ tymerose oya.


\par }{\PP \VS{33}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Mokaro esetykõ mikãko ropa ase, tyyrypyrykõ poko aexityamo, jomipona pyra toehse aexirykõke.

\VS{34}Seromaroro mokaro arota ynaropohpyry pona. Wenikehpyra exiko ynenyokyhpyry oesemarykõ enepõko oya xine mana. Yrome okynã pyra mokaro wãnohnõko ase toto rypyry epehpyryme.


\par }{\PP \VS{35}Morara exiryke tyrohsẽ ke Izyraeu tõ tuãnohse Ritonõpo a, pui mũkuru panõ, uuru risẽ tyripose Arão a eya xine exiryke.




\par }\Chap{33}{\SH Xinai poe Izyraeu tõ aropotopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Ytotoko taroino, omoro, opoetory tõ maro, onenepyhpyry tõ Ejitu poe. Ytotoko ononorykõ pona. Moro nono poko jomihpyry ekarone Aparão a te, Izake a, Jako a, imũkuru tõ maro, ipakomotyã maro. “Sero nono ekarõko ase oya xine,” akene.

\VS{2}Ynenyokyry aropõko ase amaro xine oesemarykõ enepotohme oya xine te, kananeu tõ aropotohme owinoino xine te, amoreu tomo te, heteu tomo te, perizeu tomo te, heweu tomo te, jepuseu tomo, enara.

\VS{3}Ytõko matose nono kurã pona, otyro zamaro exikety pona. Yrome amaro xine ywy ytopyra ase awaro xine jexiryke, putupyra sã rokẽ oexirykõke, oenahkarykõ ino ya osema tao oytorykohtao.


\par }{\PP \VS{4}Mame Izyraeu tõ turuse ahtao Moeze a Ritonõpo omiry poko tyxitapitose toto. Tynamururukõ anamurupyra toehse toto emero porehme.

\VS{5}Ynara tykase Ritonõpo exiryke Moeze a, toto zurutohme:

\par }{\PP — Putupyra exiketõme matose. Amaro xine jahtao, axĩtao rokẽ jahtao ro oenahkarykomo ipunaka. Naeroro okyryry tõ anamururukõ toutoko; osenetupuhxi otara oritorỹko ha?


\par }{\PP \VS{6}Naeroro moromeĩpo Xinai poe toytose Izyraeu tõ ahtao tynamururukõ anamurupyra toehse toto.


\par }{\SH Ritonõpo maro oturutopo
\par }
{\PP \VS{7}Morarame Izyraeu tõ totypohse ahtao tõsesaritohkõme, Tapyi Kurã, Ritonõpo maro oturutoh tyrise Moeze a ameke pixo imoihmãkõ wino. Moro Tapyi esety Ritonõpo maro Oturutohme kynexine. Mame ekaropory se toto ahtao Ritonõpo a moro Tapyi taka toytose toto.

\VS{8}Morarame toytose Moeze ahtao Tapyi Kurã taka, Ritonõpo maro Oturutoh taka, ahno emero toraximase tosarykõ omõtoh tao. Moeze enẽko toh kynexine, aomomyryhtao.

\VS{9}Tomõse Moeze ahtao akurũ tyhtose xikihme exikety samo. Totypohse akurũ Tapyi omõtoh taka. Mame akurũ poe tõturuse Ritonõpo Moeze maro.

\VS{10}Moro akurũ eneryke Izyraeu tomo a Tapyi omõtoh tao tosekumuru po typorohse toto emero porehme.

\VS{11}Moroto osẽpataka tõturuse Ritonõpo Moeze maro ahno otururu sã tope maro. Moromeĩpo toytose ropa Moeze imoihmãkõ esaka ropa. Yrome Jozue, Num mũkuru, Moeze akorehmane nuasemã, tehme rokẽ kynexine moro Tapyi tao.


\par }{\SH Ritonõpo omiry typoetory tõ maro toehtoh poko
\par }
{\PP \VS{12}Ynara tykase Moeze Ritonõpo a:

\par }{\PP — Zae turuse ywy oya moxiã imoihmãkõ arotohme onekarohpyry pona. Yrome onoky ymaro ytõko nae? Mokyro onekaropyra ro mase ya. Juarohxo oehtoh mekaroase. Azamaro jehtoh roropa ekarõko mase.

\VS{13}Morara awahtao õsenetupuhtoh poko kuruko zuaro jehtohme õmipona jehtohme, azamaro ro jehtohme. Wenikehpyra exiko, moxiã tymenekase oya opoetoryme toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Amaro ytõko ase. Orẽpyra orĩko ase oepetõkara poremãkapotohme oya.


\par }{\PP \VS{15}Mame ynara tykase Moeze:

\par }{\PP — Moxiã, opoetory tõ maro ytopyra awahtao yna anaropopyra exiko taroino.

\VS{16}Otãto yna pyno oehtoh poko, azamaro yna ehtoh poko roropa waro exĩko imehnõ nae yna maro pyra awahtao? Yna maro oexiry eneryke tyya xine imehnõ ahno sã pyra yna ehtoh enetupuhnõko mã toto.


\par }{\PP \VS{17}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Onyripohpyry ya tyrĩko ase awaro jexiryke, yzamaro roropa oexiryke.


\par }{\PP \VS{18}Mame tokaropose ropa Moeze a:

\par }{\PP — Ajohpãme sã oẽmyty ezuru imehxo exikety enexi, tykase.


\par }{\PP \VS{19}Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Ynara tyrĩko ase. Ytõko ase oẽpataka jezuru imehxo exikety maro. Jesety kurã ekarõko roropa ase onetaryme. Ywy ase Ritonõpo. Imehnõ pyno ase ise jahtao. Imehnõ onuãnohpyra ase ipynanopyrykõ se jahtao.


\par }{\PP \VS{20}Ynara tykase roropa:

\par }{\PP — Jẽmyty onenepopyra ase oya, ynara exiryke, jẽmyty eneryhtao imepyny a isene ehsaromepyra exĩko mana.

\VS{21}Yrome taro osa nae upũto. Moroto exiko topu konõto po.

\VS{22}Jezuru ytoryhtao oẽpataka oramãka oripõko ase topu ao. Jemary rĩko ase opona jenepyra oehtohme jytoryhtao opũtokoxi.

\VS{23}Moromeĩpo jemary anỹnõko ropa ase ỹpary enetohme oya. Yrome jẽmyty onenepyra ekurehnõko mase.




\par }\Chap{34}{\SH Topu tõ tyrise ropa
\par }
{\R (Teuteronomiu 10.1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Topu tõ asakoro pipahmãkõ axikako, onyhmopotyã samo. Mame omi merõko ase ipokona, ynymerohpyry saaro apitoryme.

\VS{2}Kokoro pakeimo atakimako onuhtohme ypy Xinai pona oseporyse ymaro moroto ypy emory po.

\VS{3}Imehnõ anaropyra exiko amaro. Imehnõ emero moro ypy poe aropoko. Kaneru tomo, poti tomo, pui tõ roropa ameke rokẽ aropoko toto ypy poe.


\par }{\PP \VS{4}Mame topu tõ pipahmã taxikase Moeze a apitorymãkõ samo. Yrokokoro Ritonõpo omihpyry ae ro towõse ynororo pakeimo. Tõnuhse ypy Xinai pona. Moro topu tõ pipahmãkõ tarose tymaro.


\par }{\PP \VS{5}Akuru ao tyhtose Ritonõpo Moeze maro toehtohme. Tosety tokarose eya. Ywy ase Ritonõpo.

\VS{6}Mame toytose Ritonõpo Moeze ẽpataka. Opore ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ywy ase Ritonõpo, jũme Exikety. Opyno xine exiketyme ase. Etuarimaketõ pynanohnõko ase. Axĩ pyra awãnohtorỹko ase. Kure rokẽ ehtoh enehpõko ase oya xine, anamonohpyra ase opyno xine jexiryke ipunaka.

\VS{7}Jomihpyry omipona ase miu motye zumakahpõkomo a, azahkuru oehtohkõ, oorypyrykõ korokãko roropa ase. Yrome ajoajohpe exiketõ wãnohnõko ase, ipoenõ roropa, ipakõ roropa te, ipoenõ pakõ roropa jũkõ rypyry emetakame.


\par }{\PP \VS{8}Tosekumuru po typorohse Moeze, tõmyty po nono pokoxi Ritonõpo eahmatohme.

\VS{9}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, ajohpe pyra azamaro jahtao, ajohpãme sã yna maro ytoko. Moxiã mã putupyra exiketõme mã toto. Yrome yna rypyry ikorokako, popyra yna ehtopo. Opoetoryme yna tyriko rahkene.


\par }{\SH Tõmiry ekarotopõpyry ropa Ritonõpo a
\par }
{\R (Exutu 23.14-19; Teuteronomiu 7.1-11; 16.1-17)

\par }{\PP \VS{10}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Seromaroro jomiry ekarõko ase oya xine oekyry tõ maro. Toto ẽpataka yjamitunuru enepõko ase. Ynyriry panõ onenepitopyra sero nono põkõ porehme imehnõ nonory po. Ahno morotõkõ emero yjamitunuru enẽko mã toto. Ywy, Ritonõpo ãkorehmatohkõ eneryke tyya xine osenuruhkãko mã toto.

\VS{11}Jomihpyry omipona ehtoko, ynyripohpyry oya xine seroae. Sero nono pona oytorykohtao, owino xine imehnõ aropõko ase: amoreu tomo te, kananeu tomo te, heteu tomo te, perizeu tomo te, heweu tomo te, jepuseu tomo, enara.

\VS{12}Osepeme pyra ehtoko morotõkõ maro. Ataomihpykara ehtoko eya xine osewomatohme, apoitoh sã exĩko oya xine morara riryhtao oya xine, oorihmapotohkõme.

\VS{13}Mãpyra toto nyrihpyry tõ, apoto apõ tõ ikararahtoko, xikihme exiketõ Paau kyryry te, wewe axikatyã tyneponãmarykõ Asera roropa, enara.


\par }{\PP \VS{14}— Imehnõ neponãmarykõ oneahmara ehtoko. Ywy Ritonõpo osesehpãko ase Zumoxikatome. Jeahmapory se rokẽ ase oya xine.

\VS{15}Õmirykõ onekaropyra ehtoko morotõkomo a atakorehmatohme ononorykõ pona oytorykohtao. Tyneponãmarykõ eahmaryhtao eya xine tynekarorykõ zahkãko mã toto. Mame oeahmatorỹko mã toto oximõtohme tymaro xine. Mame tukuhsẽme exĩko matose tõsẽ õtohme, toto nekarohpyry tyneponãmarykomo a.

\VS{16}Mame omũkuru tõ pytãko mã toto otarame katonõ nohpory tõ maro. Toto pokoino jomihpyry omipona pyra exĩko matose, jurumekãko imehnõ neponãmary tõ eahmatohme oya xine imaro xine.


\par }{\PP \VS{17}— Metau risẽ oneponãmarykõ onyripyra ehtoko, oneahmara ehtoko roropa.


\par }{\PP \VS{18}— Atãkyematoko Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra. Jomihpyry ae ro wyi ohnõko matose iporutatoh maro pyra exikety 7me ẽmehtoh pona, nuno apipe po, moro nuno po toesyryhmase oexirykõke Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{19}— Omũkurukõ apitorymãkõ umũkurume mã toto, oeky tõ mũkuru apitoryme aenurutyã roropa jekyme mã toto.

\VS{20}Yrome jumẽta mũkuru apitorymã epekahnõko matose kaneru mũkuru ke onekaroryme imyakãme. Jumẽtu mũkuru onepekahpyra awahtao xine aorihmapõko matose ipỹ tohkatoh ke. Omũkuru tõ emero apitoryme aenurutyã epekahtoko.

\par }{\PP — Jẽpataka oehpyra ehtoko tokarosẽ maro pyra, onekaroryme ya.


\par }{\PP \VS{21}— 6me ẽmepyry ae erohtoko emero poko. Yrome 7mã po erohpyra ehtoko, arykatoh toehse ahtao ro te, otyro apoitoh toehse ahtao roropa.


\par }{\PP \VS{22}— Oseahmatoko Otyro Apoitoh poko tiriiku apoipitoryhtao oya xine. Mame Oseahmatoko Tapyi Pisarara poko wewe epery apoiryhtao oya xine.


\par }{\PP \VS{23}— Jeimamyry ae oseruao otuhtoh konõto rĩko matose, Izyraeu tõ porehme, jeahmatohme, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy.

\VS{24}Apatarykõ poe imehnõ ahno aropõko ase ouno xine toto ehtohme. Morara ahtao oesarykõ zumohxo exĩko. Mame imehnõ okuhpyra xine mã toto oporemãkapory poko ononorykõ apoitohme, ooepyrykohtao jeahmase moro oseahmatoh oseruao poko awahtao xine.


\par }{\PP \VS{25}— Okyno etaparyhtao oya xine jahkatohme onekarorykõme ya, wyi iporutatoh risẽ maro onenehpyra ehtoko. Mokyro punu akoĩpyry onukurãkara ehtoko otuhtohme yrokokoro Oseahmatoh Epozakuroko ytotopõpyry poko ahtao.


\par }{\PP \VS{26}— Jeimamyry ae rokẽ tiriiku tõ apoipitoryhtao oya xine apitorymã enehtoko ymaro oturutoh taka, Ritonõpo Oesẽkõme jexiryke. Kaneru mũkuru, poti roropa anahnopyra ehtoko jẽ suhsuru maro.


\par }{\PP \VS{27}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Senohne jomihpyry imeroko, wenikehpyra oehtohkõme omipona oehtohkõme. Morara awahtao xine kure oritorỹko ase jomihpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{28}Moroto 40me ẽmepyry taropose Moeze a Ritonõpo maro, Izyraeu tõ Esemy, otuhpyra, tuna onẽpyra. Omi tymerose eya topu tõ pipahmã asakoro pokona. Tynyripohpyry 10me tymerose eya.


\par }{\SH Ypy Xinai poe Moeze yhtotopõpyry
\par }
{\PP \VS{29}Mame tyhtose Moeze ahtao topu pipahmã asakoro tarose eya, Ritonõpo omihpyry. Ẽmyty saereh ãko kynexine Ritonõpo maro tõturuse exiryke, yrome zuaro pyra kynexine ynororo.

\VS{30}Mame ẽmyty saerehkary eneryke tyya xine enaromỹke toehse Arão tomo, imoihmãkõ maro, ameke se rokẽ toehse toh kynexine.

\VS{31}Yrome toto tykohmase tyya Moeze a. Arão tõ toeporehkase ahtao Izyraeu tõ tamuximãkõ maro, tõturuse ynororo toto maro.

\VS{32}Moromeĩpo Izyraeu tõ porehme tõximõse Moeze zomye. Turuse toto emero Ritonõpo nyripohpyry, inekarohpyry eya ypy Xinai po.

\VS{33}Mame toto maro tõturukehse Moeze ahtao kamisa ke tõmyty tapuruse eya.

\VS{34}Mame toytose ropa Moeze ahtao Tapyi Kurã taka oturuse Ritonõpo maro moro kamisa touse ropa eya. Tutũtase ropa ynororo ahtao Izyraeu tõ turuse eya Ritonõpo nekarohpyry emero.

\VS{35}Ẽmyty tonese imoihmãkomo a, saereh ãko. Mame kamisa ke tõmyty tapuruse ropa eya toytotohto ropa Tapyi taka oturuse ropa Ritonõpo maro.




\par }\Chap{35}{\SH Oserematopo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Izyraeu tõ tykohmase Moeze a oximõtohme toto zurutohme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynara tyripose Ritonõpo oya xine:

\VS{2}6me ẽmepyry nae matose erohtohme. Yrome ẽmepyry 7mã kure nase, emero rokẽ poko pyra ehtohme, Ritonõpo poko ehtohme. Ahno toerohse ahtao moro ẽmepyry ae tuãnohsẽme exĩko mana, totapasẽme exĩko mana.

\VS{3}Ẽmepyry 7mã po, oserematoh po, apoto onyripyra ehtoko atapyĩkõ htao.


\par }{\SH Tynekarorykõ Tapyi Kurã ritohme
\par }
{\R (Exutu 25.1-9)

\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Moeze Izyraeu tõ imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Ynara tyripose Ritonõpo oya xine:

\VS{5}Onekarorykõ enehtatoko Ritonõpo a. Uuru ekarory se awahtao xine te, parata te, metau te,

\VS{6}kaneru hpoty ezuezumano te, puupura te, tahpiremano te, mauru panõ topuru te, kamisa, poti hpoty risemy te,

\VS{7}kaneru pihpyry tonohse tahpire ke, okyno pihpyry kurano te, wewe akaxia te,

\VS{8}oriu nãparina eukuru te, typoxine exiketõ tyritohme azeite maro ahpatohme te, jahkatohme typoxine ehtohme.

\VS{9}Topu kurã onixi te, imehnõ topu kurã roropa tyritohme Ritonõpo maro oturuketõ zupõ poko te, oturuketõ tuisary puropuru poko exikety, enara.


\par }{\SH Tapyi Kurã kyryry
\par }
{\R (Exutu 39.32-43)

\par }{\PP \VS{10}Orutua kõ emero, emese kure exiketõ enehpõko ase, erohtohme Ritonõpo nyripohpyry poko:

\VS{11}Tapyi Kurã, amotoh tonõ maro (zao exikety te, jarao exikety, enara) te, apoitoh tonomo te, wewe risẽ xikihme exiketomo te, apõ tomo te, wewe kuroko exiketomo te, xikihme exiketõ tapõke exiketõ maro,

\VS{12}kaxo, Ritonõpo omihpyry eny, epuru tõ maro wewe risã te, apuru maro te, kamisa risemy Osa Kurã Kuhse apiakatohme, Osa Kurã apurume,

\VS{13}meza, epuru tõ maro, imõkomory maro te, wyi kehko ahno nekarohpyry Ritonõpo a,

\VS{14}ezuru apony imõkomory maro te, nãparina tomo oriu maro te,

\VS{15}apoto apony, ixtaratu zahkatopo, epuru tõ maro te, oriu oturuketõ ahpatohme te, ixtaratu typoxine exikety te, kamisa Tapyi omõtohme te,

\VS{16}apoto apõ okyno tõ zahkatopo, apoto ẽ maro metau risemy te, epuru tõ maro, imõkomory maro te, tuna eny osemahtohme, apõ maro te,

\VS{17}kamisa, zara zomye apurume exikety te, xikihme exiketõ apõ tõ maro te, kamisa roropa zara pona omõtohme te,

\VS{18}inepuru tomo nono aka tyritohme tapyi eary myhtohme te, zara eary myhtohme roropa te, eary tõ roropa te,

\VS{19}upo roropa, Ritonõpo maro oturuketõ zupony, Arão zupõ kurano te, imũkuru tõ zupõ kurano, amurutohme omõtohme Ritonõpo Esary Kurã taka.


\par }{\SH Tynekarorykõ enehtopõpyry ahno a
\par }
{\PP \VS{20}Mame Izyraeu tõ toytose ropa tytapyĩ taka ropa,

\VS{21}tynekarorykõ enepyry se exiketõ toeramase ropa tynekarorykõ enehse Ritonõpo a, Tapyi Kurã Ritonõpo maro oturutoh ripotohme. Tonehse eya xine emero, Ritonõpo eahmatohme, upo kurã ritohme Ritonõpo maro oturuketõ zupõme.

\VS{22}Tooehse orutua komo, nohpo tõ maro, pino tõ enehse te, panasere tomo te, omahtao tomo te, omekumy tomo, uuru risẽ tõkehko. Morohne tokarose eya xine Ritonõpo a.

\VS{23}Mauru panõ kurã tonehse eya xine, kaneru hpoty ezuezumano te, puupura te, tahpiremano te, kamisa poti hpoty risemy te, kaneru pihpyry tonohse tahpirẽ ke, onokyro pihpyry kurano, enara.

\VS{24}Parata tonehse ekarory se exiketomo a, imehnõ a metau tonehse tynekarorykõme Ritonõpo a te, imehnomo a wewe akaxia tonehse emero rokẽ tyritohme.

\VS{25}Tynyrityã tonehse nohpo tomo a, emese kure exiketomo a: mauru panõ kurano te, kaneru hpoty ezuezumano te, puupura te, tahpiremã, enara.

\VS{26}Kamisa tyrise roropa eya xine poti hpoty risemy.

\VS{27}Topu tõ kurã tonehse tamuximãkomo a: onixi te, imehnõ topu tõ kurã roropa, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary zupõ ritohme.

\VS{28}Typoxine exiketõ tonehse eya xine te, oriu roropa nãparina eukurume te, ahpatohme te, jahkatohme typoxine ehtohme.

\VS{29}Tynekarory tõ tonehse Izyraeu tomo a porehme, ekarory se toexirykõke Ritonõpo a, Inyripohpyry Moeze a tyritohme.


\par }{\SH Ritonõpo maro oturutoh riry poko
\par }
{\R (Exutu 31.1-11)

\par }{\PP \VS{30}Mame ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Pezareu, Uri mũkuru, Huru pary, Juta tõ ekyry tymenekase Ritonõpo a.

\VS{31}Tuzenu tokarose Ritonõpo a eya tuaro ehtohme, emese kure ehtohme roropa tyriry poko, zuaro ehtohme emero poko,

\VS{32}enekure ehtoh riry waro ehtohme te, uuru poko tyriry waro te, parata poko te, metau poko, enara.

\VS{33}Topu tõ kurãkary waro, tyriry waro roropa apõ pona te, wewe roropa te, emero rokẽ tyriry waro ehtohme.

\VS{34}Pezareu akorehmane Aoriape kynexine, Aisamake mũkuru, Tã ekyryme. Mokaro asakoro takorehmase Ritonõpo a imehnõ amorepaneme toto ehtohme.

\VS{35}Emese kure tyrise toto Ritonõpo a enekure ehtoh riry poko te, uuru tõkehko poko erohtohme parata poko te, metau poko te, kamisa riry poko roropa mauru panõ kurã ke te, kaneru hpoty ke ezuezumano te, puupura te, tahpiremã te, imepỹ kamisa roropa, enara. Emese kure toh kynexine toerohtohkõ poko te, tonesã riry poko roropa, enara.




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}Pezareu tomo, Aoriape maro, imehnõ orutua kõ roropa emese kure tyrise Ritonõpo a. Tuaro tyrise roropa Ritonõpo a Tapyi Kurã ritohme eya xine. Mokaro emero tyripose Ritonõpo a zae tõmipona toto ehtohme tynyripohpyry ritohme eya xine.


\par }{\SH Ahno nekarotyamo
\par }
{\PP \VS{2}Mame Pezareu tõ tykohmase Moeze a, Aoriape maro, imehnõ orutua kõ maro, Ritonõpo nymenekatyã, emese kure exiketomo, toerokuru se exiketomo. Tyrohmanohpopitose toto Moeze a.

\VS{3}Izyraeu tõ nekarotyã tokarose Moeze a eya xine Tapyi Kurã ritohme. Kokoro rokẽ ẽmepyry ae tynekarorykõ tonehse Izyraeu tomo a Moeze a.

\VS{4-5}Mame mokaro Tapyi Kurã poko erohketõ toytose toto oturuse Moeze maro. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Tynekarorykõ itamurume enehnõko mã toto. Imotyẽkãko roropa mã toto, Ritonõpo nyripohpyry motye.


\par }{\PP \VS{6}Naeroro toto nekarotyã Tapyi Kurã kyryryme onenehpopyra ropa toehse Moeze. Morara exiryke tonehkehse eya xine.

\VS{7}Toto nekarotyã ipune kynexine, Ritonõpo nyripohpyry pune, imotye roropa kynexine.


\par }{\SH Tapyi Kurã ritopõpyry
\par }
{\R (Exutu 26.1-37)

\par }{\PP \VS{8}Ritonõpo maro oturutoh Tapyi Kurã tyrise emese kurehxo exiketomo a. Apurume kamisa tyrise 10me mauru panõ kurã ke te, kaneru hpoty, ezuezumano te, puupura te, tahpiremã, enara. Morohne kamisa poko taporihkã tyxixĩse kynexine emeporyme.

\VS{9}Moro kamisa tõ oxisã kynexine, zumo exiry 12,5 meturume mosa toto exiry te, 1,80 meturume ipuroroje exiry.

\VS{10}5me moro kamisa tõ tyxixĩse osepokona toiro kamisame ehtohme. Morarame tyrise eya xine imepỹ 5mãkõ maro.

\VS{11}Imyhtoh tyrise eya xine kamisa ezuezumã ke, kamisa etyhpyry ehpikuroko moro kamisa konõto asakorõ pokona.

\VS{12}50me imyhtoh tyrise eya xine kamisa apitorymã ehpikuroko te, 50me imyhtoh tyrise roropa eya xine zakorõ kamisa konõto etyhpyry ehpikuroko osẽpataka moro imyhtoh tonõme ehtohme.

\VS{13}Mame 50me apoitoh tyrise eya xine uuru risẽme kamisa konõto asakoro osexihtohme oximaro toiro konõtome ehtohme.


\par }{\PP \VS{14}Tapyi amotoh tyrise eya xine kamisa 11mãkõ ke, poti hpoty risẽ ke.

\VS{15}Oxisã kehko morohne kynexine, zumo exiry 13,30 meturume mosa exiry, 1,80 meturume ipuroroje exiry.

\VS{16}5me moro kamisa tyxixĩse eya xine oximaro toiro kamisa konõto ehtohme. Zakorõ 6mãkõ tyxixĩse eya xine zakorõ kamisa konõtome ehtohme.

\VS{17}50me imyhtoh tyrise apitorymã etyhpyry ehpikuroko te, 50me imyhtoh tyrise roropa zakorõ ehpikuroko.

\VS{18}Moromeĩpo 50me apoitoh tyrise eya xine, metau risẽme moro kamisa konõto asakorõ osexihtohme oximaro, toiro amotohme ehtohme.

\VS{19}Imepyny amotoh tyrise roropa eya xine, kaneru pihpyry ke tonohse tahpire. Moro po imepyny amotoh tyrise eya xine okyno pihpyry kurano, jarao exikety.


\par }{\PP \VS{20}Wewe risẽ tyrise eya xine, akaxia risẽme, xikihme exiketomo, Tapyi apurume ehtohme.

\VS{21}Toiro wewe risẽ 4,45 meturume kynexine kae exiry te, ipuroroje 67 sẽtimeturume.

\VS{22}Asakoro tyetyere tyrise kehko eya xine osexihtohme. Morara tyrise emero wewe risẽ eya xine.

\VS{23}20me wewe risẽ tyrise eya xine apurume ikurenae.

\VS{24}Moro wewe risẽ zopino 40me apõ tyrise eya xine parata risẽme, toiro wewe risẽ ahtao asakoro apõ tyrise jamihmehxo aosexihtohme.

\VS{25}20me wewe risẽ tyrise eya xine Tapyi apurume inikahpozakoxi.

\VS{26}40me apõ tyrise eya xine parata risẽme, toiro wewe risẽ ahtao, asakoro apõ kynexine.

\VS{27}Tapyi apuru mykae, xixi omõtoh wino 6me wewe risẽ tyrise eya xine.

\VS{28}Asakoro wewe risẽ tyrise roropa eya xine eriety tõ kyryryme.

\VS{29}Moro wewe risẽ eriety tõ kyryryme toxixihmase kehko kynexine apõ poe zuhpokoxi toiro kyryryme ehtohme. Moro wewe risẽ asakoro morara tyrise eya xine eriety tõ ritohme.

\VS{30}Naeroro 8me wewe risẽ kynexine 16me apõ tõ maro. Toiro wewe risẽ ahtao asakoro apõ nae kynexine.


\par }{\PP \VS{31-32}15me wewe risẽ kuroko exiketõ tyrise eya xine, akaxia risẽme, 5me tyritohme wewe risẽ kuroko ikurenae te, 5me inikahpozakoxi te, 5me xixi omõtoh wino Tapyi mykae.

\VS{33}Moro wewe irãnaono tyrise eya xine irãnakuroko, wewe risẽ apitorymã poe Tapyi etyhpyrymã pona.

\VS{34}Moro wewe risẽ tapuhse eya xine uuru ke. Parihmã tyrise eya xine uuru risemy wewe risẽ pokona epuru ritohme. Moro epuru roropa tapuhse uuru ke eya xine.


\par }{\PP \VS{35}Kamisa tyrise eya xine apurume mauru panõ kurã risẽme, kaneru hpoty maro ezuezumã te, puupura te, tahpiremã maro, enara. Taporihkã panõ ke emeporyme tyrise eya xine.

\VS{36}4me wewe xikihmãkõ tyrise eya xine ipokona kamisa ritohme tyhwyme. Moro xikihmãkõ tyrise eya xine wewe akaxia ke tapuhse uuru ke. Kamisa apoitoh tyrise eya xine uuru ke te, apõ tõ 4mãkõ tyrise eya xine parata ke.

\VS{37}Tapyi omõtoh tao kamisa tyrise eya xine mauru panõ kurã ke, kaneru hpoty maro: ezuezumã te, puupura te, tahpiremã maro te, emepory maro tyxixĩse.

\VS{38}Moro kamisa apoitohme wewe akaxia risẽ xikihme exiketõ tyrise eya xine 5me, kamisa apoitoh maro, zupuhpyry tõ tapuhse uuru ke. Moro wewe apõ 5me tyrise eya xine metau risẽme.




\par }\Chap{37}{\SH Kaxo, Ritonõpo omihpyry eny
\par }
{\R (Exutu 25.10-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame wewe akaxia ke kaxo tyrise Pezareu a, Ritonõpo omihpyry ẽme, 1,10 meturume mosa exiry kynexine te, 66 sẽtimeturume ipuroroje exiry te, 66 sẽtimeturume kae exiry, enara.

\VS{2}Uuru kurã ke moro kaxo tapuhse eya zao te, jarao, enara. Ehpikuroko kaxo zomye uuru risẽ tyrise eya.

\VS{3}4me parihmã tyrise eya uuru risemy, ipupuru 4mãkõ pokona, asakoro osetatoro apotunuru wino te, asakoro ipozery wino, enara.

\VS{4}Mame mara asakoro tyrise eya epurume, wewe akaxia risemy, tapuhse uuru ke.

\VS{5}Moro parihmã aka kaxo ratozome mara tõ tyrise eya epurume, arotohme.


\par }{\PP \VS{6}Kaxo apuru tyrise Pezareu a, uuru kurã risẽ ke, 1,10 meturume mosa exikety te, 66 sẽtimeturume ipuroroje, enara.

\VS{7}Asakoro taporihke exiketõ tyrise eya uuru apimyhpyry ke kaxo apuru etyhpyry tõ po.

\VS{8}Toiro tyrise eya seino, toiro moino, apuru etyhpyry tõ po toiro kyryryme toto ehtohme kaxo apuru maro.

\VS{9}Osẽpataka mokaro taporihke exiketõ tyrise eya. Aporiry tõ tyrise eya totapuruhmakase kaxo apuru epoe.


\par }{\SH Meza wyi esary Ritonõpo ẽpataka
\par }
{\R (Exutu 25.23-30)

\par }{\PP \VS{10}Meza tyrise Pezareu a, wewe akaxia risemy, 88 sẽtimeturume mosa exiry te, 44 sẽtimeturume ipuroroje exiry te, 66 sẽtimeturume kae exiry, enara.

\VS{11}Uuru kurã ke meza tapuhse eya. Ehpikuroko meza zomye uuru risẽ tyrise roropa eya.

\VS{12}Meza zomye ehpiry tyrise eya 7 sẽtimeturume uuru risemy. Moro ehpiry maro uuru risẽ tyrise roropa eya.

\VS{13}4me parihmã tyrise eya uuru risemy. Meza pokona morohne tyrise eya ipupuru 4mãkõ pokona.

\VS{14}Meza ehpiry pokona parihmãkõ tyrise eya mara tõ esaryme, epurume, arotohme.

\VS{15}Mara tõ asakoro tyrise eya wewe akaxia ke tapuhse uuru ke.

\VS{16}Uuru kurã ke eukuru ẽ tyrise eya te, paratu tomo te, kopu tomo te tijera tomo te, jaha tomo, uwa eukuru puimatohme, enara.


\par }{\SH Ezuru apõ ritopõpyry
\par }
{\R (Exutu 25.31-40)

\par }{\PP \VS{17}Mame ezuru apõ tyrise eya uuru kurã ke. Apony te, zoko roropa tyrise eya uuru tapĩsehme exikety ke. Ekuru tõ enekure tyrise eya, potão tõ maro te, petara tõ maro toiro kyryryme tyrise zoko pokona.

\VS{18}6me amoriry tõ tyrise eya zoko poko, oseruao seino te, oseruao moino, enara.

\VS{19}Toiro amoriry oseruao ekuru nae kynexine emeporyme, amẽtoeira ekuru panono potão tõ maro te, petara tõ maro, enara.


\par }{\PP \VS{20}Ezuru apõ zoko 4me ekuru tõ tyrise eya, amẽtoeira ekuru samo, potão tõ maro, petara tõ maro.

\VS{21}Asakoro amoriry ahtao toiro potão tyrise eya amẽtoeira potãome samo, oseruao potãome ehtohme atapona.

\VS{22}Morohne potão tomo te, amoriry tõ maro, ezuru apõ maro zoko maro toiro kyryryme tyrise eya, uuru kurã tapĩsehme exikety ke.

\VS{23}7me nãparina tõ tyrise Pezareu a, ezuru apõ po, jahpi tõ roropa ezuru tõ aryry kyrytohme te, oruno ẽ roropa. Uuru kurã ke morohne tyrise eya.

\VS{24}34 kirume uuru kurã ke moro ezuru apõ tyrise eya, ikyryry tõ maro.


\par }{\SH Apoto apõ ixtaratu zahkatopo
\par }
{\R (Exutu 30.1-10)

\par }{\PP \VS{25}Apoto apõ tyrise Pezareu a, wewe akaxia risẽme, ixtaratu zahkatohme. Moro apoto apõ tahramehme sã kynexine; 45 sẽtimeturume mosa exiry te, 45 sẽtimeturume ipuroroje exiry te 90 sẽtimeturume kae exiry, enara. Iretyry tõ 4mãkõ toiro kyryryme kynexine apoto apõ maro.

\VS{26}Moro apurutoh tapuhse Pezareu a uuru kurã ke te, iratozo tõ 4mãkõ maro te, iretyry tõ maro, enara. Apoto apõ zomye uuru risẽ tyrise eya ehpiryme.

\VS{27}Parihmã asakoro tyrise eya uuru risemy ehpiry zopino, toiro seino te, toiro moino. Mara tõ tyrise eya moro parihmã tõ aka, epurume, arotohme.

\VS{28}Moro mara tõ tyrise wewe akaxia ke tapuhse uuru ke.


\par }{\SH Oriu ahpatohme, ixtaratu zahkatohme
\par }
{\R (Exutu 30.22-38)

\par }{\PP \VS{29}Oriu kurã, Ritonõpo nyripohpyry tyrise Pezareu a ahpatohme, ixtaratu roropa kurã, typoxine exikety, ixtaratu panono.




\par }\Chap{38}{\SH Apoto apõ okyno zahkatopo
\par }
{\R (Exutu 27.1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame apoto apõ tyrise Pezareu a okyno tõ zahkatohme Izyraeu tõ nekaroryme Ritonõpo a. Moro apoto apõ tyrise wewe akaxia ke tahramehme samo, 2,20 meturume mosa exiry te, 2,20 meturume ipuroroje exiry te, 1,30 meturume kae exiry, enara.

\VS{2}Iretyry tyrise eya 4me, apoto apõ potyry pokona, toiro kyryryme ehtohme apoto apõ maro. Moro apoto apõ tapuhse metau ke eya, tytororo.

\VS{3}Apoto apõ kyryry, ipoko erohtoh tõkehko tyrise roropa eya, oripo tomo te, pa tomo te, paxiha tomo te, kaafu tomo te, apoto ẽ tomo, enara. Senohne emero metau ke tyrise eya.

\VS{4}Apoto ẽ tyrise eya otuato samo, metau risẽ ke, irãnao, apoto apõ ao, ehpio zopino tyritohme. Kae exiry zokonaka kynexine apoto apõ ao.

\VS{5}4me parihmãkõ tyrise eya metau risẽme apoto ẽ, otuato panõ eriety tõ pokona tyritohme, mara tõ ritohme epurume, arotohme.

\VS{6}Moro epuru tõ tyrise eya wewe akaxia ke, tapuhse metau ke.

\VS{7}Mame morohne tyrise eya parihmã tõ aka seino te, moino, enara, apoto apõ epurume, arotohme. Wewe akaxia risẽme moro apoto apõ kynexine kaxo samo, apuruhmakahpyry sã ehtohme.


\par }{\SH Osemahtoh ẽ metau risemy
\par }
{\R (Exutu 30.17-21)

\par }{\PP \VS{8}Mame osemahtoh paxiha tyrise eya metau risemy, apõ maro. Moro metau tapoise eya xine, nohpo tõ nekarotyamo, osene tomo. Erohketõme toh kynexine Tapyi Kurã omõtoh tao.


\par }{\SH Zara apurutopo Tapyi Kurã esaryme
\par }
{\R (Exutu 27.9-19)

\par }{\PP \VS{9}Tapyi Kurã zomye osa tapuruse Pezareu a, zarame. Moro zara tapuruse eya xine kamisa ke, mauru panõ kurã risẽ ke. Apuru ikurenae kamisa mosa exiry tyrise eya 44 meturume.

\VS{10}Xikihme exiketõ tyrise eya 20me, metau risemy, apõ tõ maro metau risemy. Kamisa apoitoh tyrise, mara tõ roropa parata risemy.

\VS{11}Zara apurume inikahpozakoxi morararo tyrise Pezareu a.

\VS{12-13}Moro zara ipuroroje exiry 22 meturume kynexine. Naeroro apurume xixi omõtoh wino te, xixi tũtatoh wino roropa kamisa tyrise eya 22 meturume mosa exiry. Xikihme exiketõ 10me kynexine 10me apõ tõ maro. Apoitoh tonõ tyrise eya mara tõ maro parata ke. Omõtoh kynexine xixi tũtatoh wino.

\VS{14-15}Omõtoh erietyme kamisa tõ tyrise eya xine 6,60 meturume mosa exiry. Oseruao xikihme exiketõ tyrise eya xine tapõ maro oseruao seino apotunuru wino te, moino roropa ipozery wino, enara.

\VS{16}Moro kamisa tõ, zara apurume, emero mauru panõ kurã risẽ kynexine, karimutume.

\VS{17}Xikihme exiketõ apõ tõ metau risẽme kynexine. Kamisa apoitoh tonomo te, mara tõ maro te, xikihme exiketõ zupuhpyry tõ roropa parata risẽme kynexine. Moro xikihme exiketõ emero tymyhse sã oximaro kynexine mara tõ parata risẽ ke.

\VS{18}Omõtoh tao zara pona kamisa tyrise mauru panõ kurã karimutumã ke. Enekure tyrise kynexine, kaneru hpoty ke ezuezumã ke te, puupura ke te, tahpiremã ke, enara. 8,80 meturume moro kamisa mosa exiry kynexine te, kae exiry 2,20 meturume, imehnõ kamisa tõ samo zara apurume.

\VS{19}Inepuru xikihme exiketõ 4me tyrise eya xine tapõ ke metau risẽ ke. Kamisa apoitoh te, inepuru zupuhpyry tõ te, mara tõ roropa parata risã kehko kynexine.

\VS{20}Inepuru tõ Tapyi eary myhtohme nono pokona te, zara apuru eary myhtohme roropa emero metau risãme kehko kynexine.


\par }{\SH Metau tõkehko Tapyi Kurã risẽme
\par }
{\PP \VS{21}Mame Tapyi Kurã risẽ omoxiny ehtoh tymerose kynexine, uuru te, parata te, metau, enara. Moroto Ritonõpo Tapyĩ tao aomihpyry ẽ kynexine, topu tõ pipahmã tymerose Ritonõpo a, inyripohpyry 10mãkomo. Moeze a morohne omoxiny ehtoh tymeropose Rewi tomo a. Toto tuisary Itamaa kynexine, Arão pary.


\par }{\PP \VS{22}Ritonõpo nyripohpyry Moeze a, emero tyrise Pezareu a, Uri mũkuru, Huru pary, Juta tõ ekyry.

\VS{23}Akorehmane kynexine Aoriape, Aisamake mũkuru Tã tõ ekyry. Emese kure Aoriape kynexine tutuaronyry ke, kamisa kurã mauru panõ karimutumã riry waro kynexine. Tyxixĩse eya otyro panõ tõ kaneru hpoty ke: ezuezumã ke te, puupuramãkõ ke, tahpiremã ke, enara.


\par }{\PP \VS{24}Uuru emero ahno nekarotyã Ritonõpo a Tapyi Kurã ritohme atapona miu kirume kynexine, ikuhtoh zae exikety ae tukuhse ahtao, tuisa kyryry ke.

\VS{25}Parata tapoise ahno tukuhse ahtao, 3.430 kirume tukuhse tuisa kyryry ke.

\VS{26}Orutua kõ emero tukuhse kynexine 20me jeimamyry nae ahtao. Orutua a emero topehmase epehmapotopõpyry, tuisa ikuhtoh ae ro. Orutua kõ esetykõ 603.550 kynexine.

\VS{27}Parata 3.400 kirume tapoise 100me apõ tõ ritohme, Tapyi kyryryme kamisa apoitohme. Toiro apõ 34 kirume parata nae kynexine.

\VS{28}Morarame akoĩpyry 30 kirume parata ke apoitoh tonõ tyrise Pezareu a te, mara tomo te, xikihme exiketõ zupuhpyry tomo, enara.

\VS{29}Metau, imoihmãkõ nekarohpyry Ritonõpo a atapona 2.425 kirume kynexine.

\VS{30}Moro metau ke omõtoh apõ tõ tyrise Pezareu a, Tapyi taka aomõtohme Ritonõpo maro oturutoh taka te, apoto apony metau risẽme, kereuja maro apoto eny, otuato samo, imõkomory maro ipoko erohtohme te,

\VS{31}xikihme exiketõ apõ tomo zara zomye exiketomo te, omõtoh apõ roropa te, inepuru tõ Tapyi myhtohme nono pokona te, zara apuru roropa myhtohme Tapyi zomye exikety myhtohme nono pokona, enara.




\par }\Chap{39}{\SH Ritonõpo maro oturuketõ zupony
\par }
{\R (Exutu 28.1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame upo kurã tyrise Pezareu tomo a, Aoriape maro, Arão tõ zupõme, aotupohtohkõme erohtohme Ritonõpo Esary Kurã tao. Moro upo tyrise kaneru hpoty ke, ezuezumã ke, puupura ke, tahpiremã ke, enara Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.


\par }{\SH Ritonõpo maro oturukety zupõ kurano
\par }
{\R (Exutu 28.6-14)

\par }{\PP \VS{2}Ritonõpo maro oturukety zupõ kurã tyrise eya xine mauru panõ kurã ke; kaneru hpoty ezuezumã maro te, puupura maro, tahpiremã maro; uuru topuru maro, enara.

\VS{3}Uuru tapĩse eya xine kãseme sã ehtohme, mauru topuru sã ehtohme kamisame tyritohme mauru panõ kurã maro te, kaneru hpoty maro, ezuezumano, puupura, tahpiremã maro, enara.

\VS{4}Kamisa eary asakoro tyrise eya xine, upo pokona, imotary kyryry.

\VS{5}Zamareary tykahse Ritonõpo maro oturukety zupony, mauru panõ kurã risẽme. Moro tyxixĩse Ritonõpo maro oturukety zupõ pokona. Tyrise kynexine Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.

\VS{6}Topu kurã akata asakoro tyhkohse eya xine. Tyrise uuru pokona eya xine. Jako mũkuhpyry tõ esetykõ 12mãkõ tymerose moro topu pokona emese kure exikety a.

\VS{7}Mame moro topu tõ asakoro tyrise eya xine eary tõ pokona, oturukety zupõ pokona, Jako mũkuhpyry tõ, oxiekyry tõ maro esetykõ arotohme Ritonõpo ẽpataka, Ritonõpo omihpyry ae ro Moeze a.


\par }{\SH Puropu apuru
\par }
{\R (Exutu 28.15-30)

\par }{\PP \VS{8}Puropu apuru kurã tyrise eya xine upo apitorymã ehtoh saaro. Mauru panõ kurã tykahse eya xine kaneru hpoty maro, ezuezumã te, puupura te, tahpiremã te, tyxixĩse roropa otyro panõ ke, enara.

\VS{9}Tahramehme sã kynexine, turetureme, 22 sẽtimeturume mosa exiry te, 22 sẽtimeturume ipuroroje exiry, enara.

\VS{10}Ipokona topu tõ kurã tyrise eya xine atakenaka exikety asakoropane exikety. Atakenaka exikety apitorymã ao: rupi tyrise te, topazio te, karanata, enara.

\VS{11}Atakenaka exikety zakorõ ao ezemerauta te, sapira te, tiamãte, enara.

\VS{12}Atakenaka exikety oseruaono ao turukeza te, akata te, ametixta, enara.

\VS{13}Atakenaka exikety 4mano ao periro te, onixi te, jasape, enara. Morohne tyrise uuru pokona.

\VS{14}Toiro topu ahtao, Jako mũkuhpyry esety toiro tymerose ipokona. 12me topu tõ kurã pona 12mãkõ Jako mũkuhpyry tõ esetykõ tymerose, 12mãkõ oxiekyry tõ enetupuhtohme Ritonõpo ẽpataka.

\VS{15}Keti tõ asakoro tyrise eya xine uuru kurã ke. Oximaro tyrise kehko earyme ehtohme ipuropuru apururu kyryryme ehtohme, imyhtohme Ritonõpo maro oturukety zupõ kurã pokona.

\VS{16}Parihmã asakoro tyrise eya xine uuru risemy puropu apuru potyry pokona, kae aosexihtohme.

\VS{17}Moro eary tõ asakoro uuru risẽ tyrise moro parihmã kuroko.

\VS{18}Eary tõ etyhpyry tõ tyrise uuru pokona puropu apuru poko. Mame puropu apuru tymyhse eya xine eary pokona, oturuketõ zupõ kurã poko.

\VS{19}Parihmã imehnõ asakoro tyrise eya xine uuru risẽ ke puropu apuru potyry pokona zopino, ehpio poko zao oturukety zupõ pũto.

\VS{20}Parihmã asakoro tyrise ropa uuru risẽ aosexihtohme eary tõ etyhpyry pokona oturukety zupõ pokona aosexihtoh pũto zamareary epozakoxi.

\VS{21}Puropu apuru parihmã tõ tymyhse oturukety zupõ kurã parihmã pokona eary ezuezumã ke, zamareary epozakoxi ehtohme, oturukety zupõ kurã poe epukara ehtohme roropa. Morohne tyrise eya xine Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.


\par }{\SH Imepỹ upo Arão tõ zupõme.
\par }
{\R (Exutu 28.31-43)

\par }{\PP \VS{22}Upo tyrise eya xine kamisa ezuezumã ke Arão tomo a amurutohme oturukety zupõ kurã zopino.

\VS{23}Eutary tyrise eya xine zupuhpyry omõtohme. Moro eutary zomye kamisa tyxixĩse exihkara ehtohme.

\VS{24}Moro upo ehpiry zopino ehpikuroko emeporyme tyrise eya xine romã tõ panono, kamisa ke tyrise: mauru panõ kurã ke, kaneru hpoty maro ezuezumã te, puupura te, tahpiremano, enara.

\VS{25}Tĩtĩ katoh pitiko tyrise roropa eya xine, uuru kurã risemy, romã tõ asakoro rãnao, upo ehpiry poko, Arão tõ a amurutohme toerohtohkõ poko toto ahtao.

\VS{26}Morara Arão tõ zupõ ehpiry zopino enekure kynexine tĩtĩ katoh pitiko ke atakenaka romã tõ maro: toiro tĩtĩ katopo, toiro romã te, imepỹ tĩtĩ katoh, imepỹ romã, enara, Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.


\par }{\PP \VS{27}Kamisa tõ tyrise eya xine mauru panõ kurã ke Arão zupõme imũkuru tõ zupõme, enara.

\VS{28}Zuhzõty roropa mauru panõ kurã risẽ ke Arão zupuhpyry pona amurutohme te, xapeu tõ roropa, imetỹ tõ roropa mauru panõ risẽme imũkuru tõ zupõme.

\VS{29}Zamareary Arão zupõme tyrise eya xine mauru panõ kurã ke tyxixĩse enekure ehtohme kaneru hpoty ke, ezuezumano, puupura, tahpiremano, enara, Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.

\VS{30}Uuru pipahmã pixo tyrise eya xine, tymerose “Tymenekase Ritonõpo maro ehtohme.”

\VS{31}Moro tyrise Arão zuhzõty pokona, tymyhse eary ke ezuezumã ke Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.


\par }{\SH Aerohtopõpyry tõtyhkase ahtao
\par }
{\R (Exutu 35.10-19)

\par }{\PP \VS{32}Mame tõtyhkase toto toerohtohkõ poko Ritonõpo maro oturutoh, Tapyi Kurã poko. Izyraeu tomo a emero tyrise, Ritonõpo nyripohpyry Moeze a.

\VS{33}Tynyrihpyrykõ tarose eya xine Moeze a, Tapyi Kurã, mõkomoryme, emero erohtoh kyryry maro, apoitoh tonomo te, wewe risẽ xikihme exiketomo te, wewe kuroko exiketomo te, xikihme exiketomo apõ tõ maro.

\VS{34}Tapyi amotoh tarose eya xine kaneru pihpyry risemy tonohse tahpire te, imepỹ amotoh roropa okyno pihpyry risẽ kurano te, kamisa konõto, Ritonõpo Esary Kurã apurume Esary Kurã Kuhse apuru maro.

\VS{35}Kaxo, Ritonõpo omihpyry eny, topu pipahmã maro tymerose Ritonõpo nymeropohpyry 10mãkõ tymoisemy te, epuru tõ maro, apurutoh maro.

\VS{36}Meza tarose eya xine imõkomory maro te, wyi tomo tynekaroryme Ritonõpo a.

\VS{37}Ezuru apony uuru kurã risemy te, imõkomory maro nãparina tomo te, oriu te, nãparina eukurume, enara.

\VS{38}Apoto apony uuru risemy te, oriu ahpatohme te, ixtaratu zahkatohme te, kamisa Tapyi omõtoh po te,

\VS{39}Apoto apõ metau risemy okyno zahkatohme te, apoto ẽ otuato panõ te, epuru tomo te, imõkomory maro te, osemahtoh ẽ apõ maro.

\VS{40}Kamisa tõ tarose eya xine, Tapyi zomye osa apurutohme xikihme exiketõ maro te, apõ tõ maro te, kamisa zara pona omõtoh kamisa te, eary tomo te, inepuru tõ, Tapyi kyryry tõkehko te, Tapyi mõkomory emero, erohtohme Tapyi Kurã tao.

\VS{41}Upo kurã Arão tõ zupony imũkuru tõ zupony roropa amurutohme erohse toytose toto ahtao Osa Kurã taka, toerohtohkõ poko toto ahtao, Ritonõpo maro oturuketõme, okyno etapary poko, zahkary poko tynekarorykõme, enara.


\par }{\PP \VS{42}Toerohtohkõ tyrise Izyraeu tomo a zae, Ritonõpo nyripohpyry ae ro Moeze a.

\VS{43}Mame toto nyrihpyry tonese Moeze a. Emero tyrise eya xine zae ipunaka, Ritonõpo nyripohpyry ae ro. Mame tõturuse Moeze Ritonõpo a kure rokẽ Izyraeu tõ ritohme.




\par }\Chap{40}{\SH Ritonõpo Tapyĩ Kurã amory poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{2}— Ẽmepyry apitorymã po, nuno apitorymã po Tapyi Kurã amotoko, ymaro õturutohkõme.

\VS{3}Kaxo jomihpyry ẽ tyriko Tapyi taka. Moro kaxo ao topu pipahmã tukurãkase ynyripotyã omame porehme; kamisa anỹko tyhwyme jomihpyry ẽ ẽpataka.

\VS{4}Meza aroko Tapyi taka. Ykyryry tõ tyriko epona. Ezuru apõ aroko Tapyi taka nãparina tõ tyriko esaka xine.

\VS{5}Apoto apõ uuru risẽ ixtaratu zahkatoh tyriko kaxo, jomihpyry ẽ, ẽpataka. Kamisa tyriko Tapyi omõtoh tao.

\VS{6}Apoto apõ okyno tõ zahkatoh tyriko Tapyi ẽpataka.

\VS{7}Osemahtoh ẽ tyriko irãnaka, apoto apõ poe Tapyi pona. Tuna tyriko osemahtoh ẽ aka.

\VS{8}Kamisa tõ tyriko zara zomye, Tapyi zomye, apurume te, kamisa tyriko roropa zara omõtoh taka.


\par }{\PP \VS{9}— Mame oriu apoiko, ahpatohme. Ikuãko pitiko Tapyi pona te, imõkomory pona roropa, apiakatohme ykyryry tõ kurãme ehtohme.

\VS{10}Apoto apõ pona oriu ikuãko pitiko okyno zahkatoh po imõkomory maro apiakatohme ykyryryme ehtohme.

\VS{11}Osemahtoh ẽ pona oriu ikuãko pitiko apõ maro apiakatohme ykyryryme kurãme ehtohme.


\par }{\PP \VS{12}— Mame Arão tõ imũkuru tõ maro enehko Tapyi omõtoh taka toto ekurikatohme tuna ke.

\VS{13}Mame upo kurã amurupoko Arão a, oriu ke ahpako apiakatohme erohtohme, ymaro oturuketyme ehtohme.

\VS{14}Imũkuru tõ a roropa amurupoko, oturukety zupõ kurã ke.

\VS{15}Oriu ke toto ahpako jũkõ saaro ymaro toto erohtohme, ymaro oturuketõme toto ehtohme. Tahpase toto oya exiryke oriu ke, jũme ymaro oturuketõme exĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{16}Mame morara tyrise Moeze a emero Ritonõpo nyripohpyry ae ro.

\VS{17}Ẽmepyry apitorymã po, nuno apitorymã po, jeimamyry asakorõ po, Ejitu rumekatopõpyry poe, Tapyi Kurã tamose eya xine.

\VS{18}Moeze omihpyry omi poe Tapyi apõ tõ tyrise eya xine, wewe risẽ xikihme exiketõ tanỹse eya xine, wewe kuroko exiketõ tyrise esaka, xikihme exiketõ kamisa apõ tanỹse eya xine.

\VS{19}Mame amotoh tyrise eya xine Tapyi pona, Ritonõpo nyripohpyry ae ro.

\VS{20}Topu pipahmã asakoro tyrise eya xine kaxo aka, Ritonõpo omihpyry ẽ aka. Mara tõ tyrise parihmã aka kaxo pokona, epurume. Apurutoh tyrise kaxo pona.

\VS{21}Mame kaxo, Ritonõpo omihpyry ẽ tarose eya, Osa Kurã taka, Tapyi Kurã taka. Kamisa tyrise eya xine Osa Kurã Apurume, jaraõkõ osenuhmara ehtohme, kaxo kurã onenepyra toto ehtohme. Morara tyrise eya Ritonõpo nyripohpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{22}Meza tyrise Moeze a Tapyi Kurã taka inikahpozakoxi kamisa ẽpataka.

\VS{23}Moro meza po wyi tyrise eya tynekaroryme Ritonõpo a, Ritonõpo nyripohpyry ae ro.

\VS{24}Mame ezuru apõ tyrise eya Tapyi Kurã tao, ikurenaka meza etonie.

\VS{25}Nãparina tõ tyrise eya ezuru apõ po, Ritonõpo ẽpataka. Tukase Ritonõpo nyripohpyry ae ro.

\VS{26}Apoto apõ uuru risẽ, ixtaratu zahkatoh tyrise eya Tapyi taka kamisa ẽpataka, Osa Kurã Kuhse ẽpataka.

\VS{27}Ixtaratu tyahkase epona, Ritonõpo nyripohpyry ae ro.

\VS{28}Kamisa tyrise eya Tapyi Kurã omõtoh tao.

\VS{29}Apoto apõ okyno zahkatoh tyrise eya omõtoh ẽpataka. Moro apoto apõ po tynekaroryme okyno tõ tyrise eya. Tyahkase toto tiriiku tõkehko maro, Ritonõpo omihpyry ae ro.

\VS{30}Osemahtoh ẽ tyrise eya irãnaka Tapyi poe apoto apõ pona. Tuna tyrise zao.

\VS{31}Moro osemahtoh ẽ ao tõsemahse, tupupurukõ tukurikase Arão tomo a, imũkuru tõ maro

\VS{32}aomomyrykohtao Tapyi taka te, apoto apõ pona toytose toto ahtao, Ritonõpo omihpyry ae ro.

\VS{33}Moeze omihpyry omi poe kamisa tõ tyrise zara zomye, apurume Tapyi Kurã zomye, apoto apõ maro. Kamisa tyrise omõtoh taka zara pona omõtohme. Mame tõtyhkase rahkene.


\par }{\SH Akurũ tooehse Tapyi Kurã pona
\par }
{\R (Numeru 9.15-23)

\par }{\PP \VS{34}Mame akurũ tooehse Tapyi Kurã pona. Ritonõpo Ezuru tomõse Tapyi taka.

\VS{35}Moro pokoino omõsaromepyra Moeze kynexine Tapyi taka.


\par }{\PP \VS{36}Mame akurũ tõnuhse ahtao rokẽ Tapyi poe toesyryhmase Izyraeu tomo tosarykõ poe imepỹ pona.

\VS{37}Yrome onuhpyra akurũ ahtao tehme rokẽ Izyraeu tõ kynexine akurũ onukuru ropa eraximãko.

\VS{38}Mame aytorykohtao akurũ tonese eya xine, saereme ahtao tymaro xine Ritonõpo exiry, akurũme, Tapyi epoe. Koko apoto tonese eya xine, saereh ãko, Tapyi epoe.

\par }