\NormalFont\ShortTitle{EXTARA}

{\MT EXTARA

\par }{\MTC Esdras

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{Extara}} ekarõko juteu tõ oepyry ropa poko
{\BK{2 Koronika}} mykapo, Papironia poe namotome toto ehxĩpo. Tõsesarise toh kynexine Jerusarẽ po. Ritonõpo toahmase eya xine Itapyĩ tao. Ekarõko: 1) Izyraeu tõ apitorymãkõ oepyry ropa Papironia poe Xiro, Perexia tuisary omi poe. 2) Ritonõpo Tapyĩ tyrise ropa Jerusarẽ po, typopase Tapyĩ Kurãme. Mame moro tao Ritonõpo toahmase ropa Jerusarẽ põkomo a. 3) Imeĩpo, imehnõ juteu tõ toehse ropa Jerusarẽ pona Extara maro. Atamorepaketyme Ritonõpo Omiry poko Extara kynexine. Ahno takorehmase eya Ritonõpo omipona toto ehtoh poko te, imehnõ maro zae toto ehtoh poko roropa.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Aehpitory ropa Papironia poe
{\IOR{1.1—2.70}}

\par }{\IO Ritonõpo Tapyĩ Kurã tyrise ropa
{\IOR{3.1—6.22}}

\par }{\IO Extara tõ oepyry ropa
{\IOR{7.1—10.44}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Tuisa Xiro nyripohpyry
\par }
{\R (2 Koronika 36.22-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}Jeimamyry apitorymã po, tuisame toehse Xiro ahtao, Perexia esemy, moro tyrise Ritonõpo a tõmihpyry ae ro Jeremia a. Osenetupuhtoh tyrise eya Xiro kurohtaka sero ripotoh aropotohme pata tõ pona porehme, emero ahno neneryme. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{2}— Ywy, Xiro, Perexia esemy ynara ãko ase: “Ritonõpo, Kapu Esẽ omi poe, sero nono põkõ kowenatume ase, emero porehme. Tõmihpyry tokarose ya Tytapyĩ ritohme Jerusarẽ po, Juta nonory po.

\VS{3}Kure Ritonõpo exiry se ase amaro xine emero, ipoetoryme awahtao xine! Ytotoko Jerusarẽ pona Ritonõpo maro Oturutoh ritohme ropa. Izyraeu tõ Esẽme mana. Moroto Jerusarẽ po Ritonõpo eahmatohme mana.

\VS{4}Amarokõ roropa, tehme exiketõ oesarykõ po, mokaro ytoketõ akorehmatoko parata ke te, uuru ke te, tonahsẽ ke te, okyno tõkehko ke te, onekarorykõ ke roropa aropotohme Ritonõpo Tapyĩ taka, Jerusarẽ pona.”


\par }{\SH Izyraeu tõ ytory ropa Jerusarẽ pona
\par }
{\PP \VS{5}Mame oxiekyry tõ tamuximãkõ Juta tomo te, Pẽjamĩ tõ maro te, oturuketõ maro, Rewi tõ maro te, imehnõ maro, emero toahmase exiketõ Ritonõpo a ikurohtao xine, tãtakimapitose toto, toytotohkõme Jerusarẽ pona, Ritonõpo Tapyĩ ritohme ropa.

\VS{6}Tykatonomorykomo a takorehmase toto emero. Mõkomo tokarose eya xine, parata risemy te, uuru roropa te, tonahsemy te, pui tomo te, tineru te, tynekarorykõ roropa tarose eya xine Ritonõpo Tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{7}Tijera tõ te, eukuru ẽtoh tonõ maro, Napukotonozo narotyã Ritonõpo Tapyĩ tae Jerusarẽ poe tyneponãmarykõ eahmatoh taka, tokarose ropa tuisa Xiro a.

\VS{8}Morohne tokarose tuisa Xiro a, Mitiretate, mõkomo erase a. Morohne tymerose emero eya pape pokona. Mame tokarose emero Sesepazaa a kowenatu, Juta esemy a.

\VS{9-10}Ynara tymerose eya: tijera uuru risemy 30me, tijera parata risemy 1.000me, tijera imehnomo 29me, tasa uuru risemy 30me, tasa parata risemy 410me, imehnõ oripo tõkehko 1.000me tokarose, enara.


\par }{\PP \VS{11}Atapona uuru risẽ, parata risẽ maro 5.400me kynexine. Morohne emero tarose Sesepazaa a Jerusarẽ pona, toytory ropa tahtao Papironia poe Izyraeu tõ maro, Papironia pona arotyamo moro põkõ poetoryme.




\par }\Chap{2}{\SH Papironia poe aehtyã ropa
\par }
{\R (Neemia 7.4-73)

\par }{\PP \VerseOne{1}Izyraeu tõ tarose ahtao Napukotonozo a typoetoryme Papironia pona, Juta põkõ tuhke tarose eya. Mokaro tooehse ropa Jerusarẽ pona Juta patary tõ pona roropa, tosaka xine ropa.

\VS{2}Toto tuisary tõ ynara kynexine: Zoropapeu te, Jozue te, Neemia te, Seraia te, Reeraia te, Moatekai te, Piusã te, Mixipaa te, Pikiwai te, Reũ te, Paana, enara.

\par }{\PP Sero nase tymerose atakenaka, oxiekyry Izyraeu tomo, Papironia poe aehtyamo. Tuisa tõ esety tymerose imaro exiketõ roropa:


\par }{\SH Oxiekyry tomo
\par }
{\PP \VS{3}Paro tomo: 2.172me,


\par }{\PP \VS{4}Sepatia tomo: 372me,


\par }{\PP \VS{5}Ara tomo: 775me,


\par }{\PP \VS{6}Paate-Moape, Jesua pakomotyamo, Joape roropa: 2.812me,


\par }{\PP \VS{7}Erão tomo: 1.254me,


\par }{\PP \VS{8}Zatu tomo: 945me,


\par }{\PP \VS{9}Zakai tomo: 760me,


\par }{\PP \VS{10}Pani tomo: 642me,


\par }{\PP \VS{11}Pepai tomo: 623me,


\par }{\PP \VS{12}Azakate tomo: 1.222me,


\par }{\PP \VS{13}Atonikã tomo: 666me,


\par }{\PP \VS{14}Pikiwai tomo: 2.056me,


\par }{\PP \VS{15}Atim tomo: 454me,


\par }{\PP \VS{16}Atea tomo, esety akorõ Ezekia: 98me,


\par }{\PP \VS{17}Pesai tomo: 323me,


\par }{\PP \VS{18}Jora tomo: 112me,


\par }{\PP \VS{19}Hasũ tomo: 223me,


\par }{\PP \VS{20}Jipaa tomo: 95me.


\par }{\SH Pata tomo
\par }
{\PP \VS{21}Tooehse ropa ahno, itamurukõ ehtopõpyry ynara pata tõ po kynexine: Perẽ po: 123me,


\par }{\PP \VS{22}Netopa po: 56me,


\par }{\PP \VS{23}Anatote po: 128me,


\par }{\PP \VS{24}Azamawete po: 42me,


\par }{\PP \VS{25}Kiriate-Arĩ po, Sepira po, Peerote po: 743me,


\par }{\PP \VS{26}Rama po, Kepa po: 621me,


\par }{\PP \VS{27}Mikima po: 122me,


\par }{\PP \VS{28}Peteu po Ae po: 223me,


\par }{\PP \VS{29}Nepo po: 52me,


\par }{\PP \VS{30}Makapi po: 156me,


\par }{\PP \VS{31}Imepỹ Erão po: 1.254me,


\par }{\PP \VS{32}Harĩ po: 320me,


\par }{\PP \VS{33}Rote po, Hatite po Ono po: 725me,


\par }{\PP \VS{34}Jeriko po: 345me,


\par }{\PP \VS{35}Senaa po: 3.630me.


\par }{\SH Oturuketomo
\par }
{\PP \VS{36}Sero nase oturuketõ ekyry tõ aehtyamo Papironia poe, tuisa esety, imarõkõ tuhke exiry, enara: Jetaia, Jesua pakõme tomo: 973me,


\par }{\PP \VS{37}Imea tomo: 1.052me,


\par }{\PP \VS{38}Pasua tomo: 1.247me,


\par }{\PP \VS{39}Harĩ tomo: 1.017me.


\par }{\SH Rewita tomo
\par }
{\PP \VS{40}Sero nase rewita tõ oxiekyry tõ esetykomo, aehtyamo ropa Papironia poe:

\par }{\PP Jesua pakomotyamo, Katamieu pakomotyã maro, Hotawia pakomotyã mokaro: 74me.


\par }{\PP \VS{41}Rue tõ etonanomo, eremiaketõ roropa, Asape pakomotyã: 128me.


\par }{\PP \VS{42}Ritonõpo Tapyĩ apuru erase tomo, Sarũ pakomotyã te, Atea te, Taumõ te, Akupe te, Hatita te, Sopai pakomotyã, enara, atapona 139me kynexine.


\par }{\SH Erohketõ Ritonõpo Tapyĩ poko
\par }
{\PP \VS{43}Sero nase Ritonõpo Tapyĩ poko erohketõ pakomotyã, aehtyã ropa Papironia poe. Toto tuisary esetykõ tymerose: Zia te, Hasupa te, Tapaote te,


\par }{\PP \VS{44}Kero te, Xia te, Patõ te,


\par }{\PP \VS{45}Repana te, Hakapa te, Akupe te,


\par }{\PP \VS{46}Hakape te, Saumai te, Hanã te,


\par }{\PP \VS{47}Jiteu te, Kaa te, Reaia te,


\par }{\PP \VS{48}Rezĩ te, Nekota te, Kazã te,


\par }{\PP \VS{49}Uza te, Paseia te, Pesai te,


\par }{\PP \VS{50}Asanate te, Meunim te, Nepixĩ te,


\par }{\PP \VS{51}Pakepuke te, Hakupa te, Harua te,


\par }{\PP \VS{52}Pasarute te, Meita te, Harasa te,


\par }{\PP \VS{53}Parako te, Xisera te, Tema te,


\par }{\PP \VS{54}Nexia te, Hatipa, enara.


\par }{\SH Saromão poetory
\par }
{\PP \VS{55}Sero nase Saromão poetory pakomotyã poko, aehtyã ropa Papironia poe: Tuisa tõ esety rokẽ tymerose: Sotai te, Soperete te, Peruta te,


\par }{\PP \VS{56}Jaara te, Tarakõ te, Jiteu te,


\par }{\PP \VS{57}Sepatia te, Hatiu te, Pokerete-Hazepaĩ te, Ami, enara.


\par }{\PP \VS{58}Atapona mokaro Ritonõpo Tapyĩ poko erohketõ pakomotyã maro Saromão poetory pakomotyã 392me kynexine.


\par }{\PP \VS{59-60}Imehnõ 652me ahno kynexine oxiekyryme repe Teraia ekyryme, Topia ekyryme, Nekota ekyryme, enara; aehtyamo pata tõ poe: Teu-Mera poe te, Teu-Harasa poe te, Kerupe poe te, Atã poe te, Imea poe, enara. Yrome Izyraeu tõme toto ehtoh onenetupuhpyra toh nexiase. Naeroro Izyraeu pakõme nymyry toto exiry waro pyra toh nexiase.


\par }{\PP \VS{61}Oturuketõ ekyry tõ Hapaia te, Koze te, Paazirai roropa esetykõ onenepyra pape poko toh nexiase tytamurukõ ehtoh waro toto ehtohme. (Paazirai epe, ipakomotyã tamuru typytase Paazirai ẽxiry maro, Paazirai Kireate pono, mame tymeretamuru esety tapoise eya tosetyme.)

\VS{62}Oturuketõme ehsaromepyra toh kynexine tytamurukõ waro nymyry pyra toexirykõke.

\VS{63}Oturuketõ napyry kurã onenahpopyra kowenatu nexiase eya xine imepỹ Oturukety imehxo exikety oehtohto, Urim maro, Tumĩ maro. (Mokyro Oturukety imehxo exikety imenekary waro mana Ritonõpo poe Urim poko te, Tumĩ maro.)


\par }{\PP \VS{64-67}Mame atapona Izyraeu tõ aehtyã ropa 42.360me nexiase.

\par }{\PP Ipoetory tõ atapona 7.337me nexiase.

\par }{\PP Eremiaketõ 200me nexiase.

\par }{\PP Kawaru tõ 736me nexiase.

\par }{\PP Mura tomo 245me nexiase.

\par }{\PP Kameru tomo 435me nexiase.

\par }{\PP Jumẽtu tomo 6.720me nexiase, enara.


\par }{\PP \VS{68}Toeporehkase toto ahtao Ritonõpo Tapyĩ taka Jerusarẽ pona, tynekarorykõ tokarose tamuximãkomo a Ritonõpo Tapyĩ ritohme ropa esahpyry po ropa.

\VS{69}Tytinerũkõ tokarose eya xine Tapyi ritohme uuru 514 kirume te, parata 2.800 kirume te, oturuketõ zupõ 100me.


\par }{\PP \VS{70}Oturuketomo te, rewita tõ maro, imehnõ ahno roropa tõsesarise Jerusarẽ po, moro pũto roropa. Imehnomo toytose toto tytamurukõ patahpyry tõ pona osesarise ropa. Moxiamo rue etonanomo te, eremiaketõ roropa, erohketomo te, omõtoh erase tõ roropa Ritonõpo Tapyĩ tao, imehnõ Izyraeu tõ roropa toytose toto tytamuru tõ patahpyry tõ pona osesarise.




\par }\Chap{3}{\SH Ritonõpo eahmapitory ropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame 7me nuno taropose ahtao, Izyraeu tõ typatarykõ po toh nexiase. Mame tõximõse toto Jerusarẽ po.

\VS{2}Moroto Jozue nexiase, Jozatake mũkuru te, imarõkõ maro, imehnõ oturuketõ maro, Zoropapeu, Saratieu mũkuru te, jekyry tõ maro. Apoto apõ tyrise eya xine Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ eahmatohme, okyno tõ zahkatohme tynekarorykõme, Moeze, Ritonõpo poetory nyripohpyry ae ro.

\VS{3}Moro põkõ zuno toto ahtao ro moro apoto apõ tyrise eya xine esahpyry pona ropa. Mame moro apõ po okyno tõ tyahkapitose eya xine kokoro rokene, pakeimo te, kokonie pukuro, enara.

\VS{4}Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko tõseahmase roropa toto Moeze nymerohpyry ae ro. Kokoro rokẽ okyno tyahkase eya xine inyripohpyry ae ro.

\VS{5}Okyno tõ tonehse eya xine jahkatohme tytororo kokoro rokene. Imehnõ roropa tynekarorykõ tonehse Oseahmatoh Nuno Kasenato ae te, imehnõ oseahmatoh poko roropa Ritonõpo eahmatohme. Tynekarorykõ tyahkase roropa eya xine, typoe xine rokẽ tynekarorykõ tonehse ahtao eya xine.

\VS{6}Tynekarorykõ tyahkapitose eya xine Ritonõpo eahmatohme, osemazupu ẽmepyry po, nuno 7me aehtoh po, Ritonõpo Tapyĩ onyripitopyra ro toto ahtao.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ ripitory poko
\par }
{\PP \VS{7}Tineru tokarose eya xine tapyi rinanõ epehmatohme te, wewe poko erohketõ epehmatohme roropa. Tonahsẽ tokarose roropa eya xine, eukuru te, azeite roropa aropotohme pata tõ pona, Tiro pona Xitõ maro apupari epekahtohme, enehtohme tuna ehpikuroko Ripano poe, otyryhkatoh Jope pona. Morara tyrise eya xine emero Xiro, Perexia tuisary omi poe.


\par }{\PP \VS{8}Morarame yro jeimamyry ae, nuno asakoro aehtoh po, toeporehkase toto ahtao Jerusarẽ pona, toerohpitose toto, Izyraeu tomo Ritonõpo Tapyĩ riry poko. Yronymyryme toerohse toto: Zoropapeu, Saratieu mũkuru te, Jozue, Jozatake mũkuru te, tyekyry tõ maro, oturuketõ maro, rewita tõ maro, Izyraeu tõ maro emero Jerusarẽ pona aehtyã roropa oximaro toerohpitose toto. Rewita tõ 20me jeimamyry motye toehse ahtao, erohtoh aporesemyryme tyripose toto.

\VS{9}Jozue imũkuru tõ maro, zakorõ tõ maro toerohse toto oximaro, Katamieu tõ maro, imũkuru tõ maro, Hotawia pakomotyamo. Mokaro a imoihmãkõ tyrohmanohpose Tapyi riry poko. Takorehmase roropa toto Rewita tomo a Henatate ekyry tomo a.


\par }{\PP \VS{10}Morarame Ritonõpo Tapyĩ apõ tyrikehse ahtao tyrinanomo a, xikihme toehse oturuketomo. Tupõkõ kurã tamuruse eya xine, rue ke tomahpõke toh nexiase. Rewita tõ, Asape pakomotyamo a paratu tõ tarose eremiatoh ritohme, Ritonõpo eahmatohme Tawi, Izyraeu tõ tuisary nyripohpyry ae ro.

\VS{11}Ritonõpo eahmatohme toremiase toto. Imehnomo a tozuhse. Ynara tykase toto:

\par }{\Q “Kure Ritonõpo mana,

\par }{\Q Kypyno xine aexiry,

\par }{\Q Izyraeu tõ pyno aexiry

\par }{\Q enahpỹme mana!”

\par }{\PP Tykohtase toto opore Ritonõpo eahmatohme, Ritonõpo Tapyĩ tyripitose exiryke.

\VS{12}Tuhkãkõ mokaro tamuhpõmehxo kynexine: oturuketomo te, rewita tomo te, typakõke exiketomo. Ritonõpo Tapyĩ apitorymã tonese eya xine exiryke, tyxitase toto yronymyryme Ritonõpo Tapyĩ apõ ritopõpyry eneryke tyya xine. Pakatokõ Ritonõpo Tapyĩ poko tõsenetuputyrykõke, tyxitase toto. Osemazupu Ritonõpo Tapyĩ kurehxo toehse eya xine. Yrome imehnõ tykohtase, tãkye toexirykõke.

\VS{13}Moro kui kui katoh totase imehnomo a moẽkomo a. Moro waro pyra toh nexiase kui kary etaryke tyya xine, otarame tãkye toto exiry te, otarame tãkye pyra toto exiry roropa, opore tykohtase toto exiryke.




\par }\Chap{4}{\SH Akorekehkatopõpyry epetõkara a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Juta tõ oehtopõpyry ropa poko, Papironia poe, Pẽjamĩ tõ maro zuaro toehse epetõkara. Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ Tapyĩ riry ropa poko ekary totase roropa eya xine.

\VS{2}Naeroro toytose toto Zoropapeu tõ a oturuse. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ãkorehmarykõ se ynanase Ritonõpo Tapyĩ amory poko. Ritonõpo Oesẽkõ eahmãko roropa ynanase. Okyno tõ onyahkakehpyra ynanase ynanekaroryme eya moino ro yna enehpotopõpyry poe ro Esaa-Hatõ a, axirio tõ esemy a.


\par }{\PP \VS{3}Yrome tozuhse toto Zoropapeu tomo a, Jozue maro, imehnõ typoenõke exiketõ maro. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritonõpo, yna Esẽ Tapyĩ riry poko yna akorehmary se pyra ynanase. Sero rĩko ynanase toiroro, tuisa Xiro, Perexia esẽ nyripohpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{4}Mame moro nono põkomo a emero tukuhse Izyraeu tõ poremãkapotohme, enaromỹke toto ehtohme, aerohtohkõ poko pyra toto ehtohme.

\VS{5}Tineru tokarose eya xine kowenu poetory tomo a Izyraeu tõ akorekehkatohme. Morara onyrikehpyra epetõkara nexiase tuisa Xiro Perexia esẽme ahtao, mya Tariu tuisame ehtoh ponãmero, Perexia esemy.


\par }{\SH Pape merotopõpyry tuisa neneryme
\par }
{\PP \VS{6}Tuisame toehse Xerexe ahtao, ineneryme pape tymerose Juta põkõ epetõkara a, Jerusarẽ põkõ epetõkara a roropa toto hxirotohme.


\par }{\PP \VS{7}Moro pape tymerose Pixirã tomo a, Mitiretate maro, Tapeeu maro, toto maro exiketõ maro, aropotohme tuisa Arataxerexe, Perexia esemy a. Moro pape tymerose aramaiku omiry ae, mame tyripose Perexia omiry aka.

\VS{8}Imepỹ pape tymerose roropa kowenatu Reũ a, pape merone Xĩsai maro, tuisa Arataxerexe neneryme, Jerusarẽ põkõ hxirotohme. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{9}“Sero ynymerohpyry oneneryme tuisa Arataxerexe. Ywy ase Reũ, kowenatu. Ymaro mã Xĩsai, omi merone, yna marõkõ maro, juize tomo te, imehnõ kowenu poetory tõ emero: Ereke poe aehtyamo te, Papironia poe aehtyamo te, Susã poe aehtyamo Erão nonory po,

\VS{10}imehnõ roropa, tuisa konõto Asurupanipau nenehpotyã inonorykõ poe pata Samaria pona, sero nono Eupyrati-Oeste pona roropa.”


\par }{\PP \VS{11}Ynara tymerose moro pape pokona:

\par }{\PP “Tuisa Arataxerexe, opoetory tõ taro Eupyrati-Oeste po, ynara kary se ynanase:


\par }{\PP \VS{12}“Tuisa, tuaro oehtohme, juteu tomo, onenehpotyã xiaro toeporehkase toto Jerusarẽ pona. Moro pata rĩko ropa mã toto, pata zae ehtoh poko pyra exikety, õmiry omipona pyra exiketõme roropa exĩko mã toto. Pata apuru tyripitose eya xine. Okynã pyra otyhkãko mã toto.

\VS{13}Tuaro oehtohme, sero pata tyrise ropa ahtao, apuru tõ tõtyhkase ahtao, kowenu tinerũ epehmary se pyra exĩko mokaro mana, tuisame oehtoh akorekehkãko mã toto.

\VS{14}Opoetoryme yna exiryke, tuisame oexiry akorehmary se yna exiryke, ynara ãko ynanase oya:

\VS{15}Atamorepaketomo a pape poko zupipoko atamuru tõ nymeropohpyry. Morara tyrise ahtao oya enẽko mase pata Jerusarẽ toipe imehnõ tuisa tõ omipona pyra exiketõme mana. Moino ro tutuisarykõ tyrohmanohpose eya xine: Tuisa konõto tomo te, kowenatu tomo, tynonorykõ esamo. Pake ahtao tõsetapase toto tutuisarykõ maro, naeroro tonahkase toto.

\VS{16}Morara exiryke, tuisa konõto, ynara enetupuhnõko ynanase: Sero pata tyrise ropa ahtao, apuru tõ tõtyhkase ahtao roropa, õmiry omipona pyra exĩko Eupyrati-Oeste põkõ mana.”


\par }{\SH Toto ezuhtopõpyry Arataxerexe a
\par }
{\PP \VS{17}Mame ynara tozuhse toto tuisa Arataxerexe a:

\par }{\PP “Sero ynymerohpyry onenerykõme kowenatu Reũ, Xĩsai roropa omi merone, amaro xine exiketõ roropa, Samaria põkomo te, imehnõ Eupyrati-Oeste põkõ roropa: Kure pãna matou?


\par }{\PP \VS{18}“Onymerohpyrykõ tyripose ya persa omiry aka, tysekeremase roropa ynetaryme.

\VS{19}Mame tupipose ya zuaro jehtohme, ynara enease: Moino ro Jerusarẽ põkõ tuisa konõto omipona pyra toh kynexine. Osetapatoh poko exiketõ mokaro, popyra ehtoh poko exiketõ mokaro, toipe rokene Jerusarẽ po.

\VS{20}Tuisa tõ orẽpyra exiketõ tuisame toehse moroto, Eupyrati-Oeste tytororo tyrise eya xine tosarykõme. Moroto tineru topehmapose eya xine imehnomo a.

\VS{21}Morara exiryke aerohtohkõ poko pyra tyripoko. Moro pata onyripopyra ehtoko aporo, ya tyriporyhtao rokẽ tyritohme eya xine.

\VS{22}Axĩ ke sero ynyripohpyry omipona ehtoko tomeseke samo, jakorekehkara imehnõ ehtohme.”


\par }{\PP \VS{23}Mame tuisa Arataxerexe nymerohpyry tysekeremase Reũ tomo a, Xĩsai maro te, toto marõkõ maro. Mame toytose toto axiny Jerusarẽ pona, typyre ke Izyraeu tõ tonaroximase, aerohtohkõ roropa turumekapose eya xine.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ ritopõpyry ropa
\par }
{\PP \VS{24}Mame toto erohtoh Ritonõpo Tapyĩ riry poko totypohkapose. Ipoko erohpyra ropa toehse toto asakoro jeimamyry pona tuisame Tariu toehse ahtao, Perexia tuisaryme.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}Ritonõpo omiry tokaropitose urutõ Ajeu a te, urutõ Zakaria, Ito mũkuru a roropa Izyraeu tõ netaryme, Juta nonory po, Jerusarẽ po roropa.

\VS{2}Mokaro nekarohpyry Ritonõpo poe totase Zoropapeu, Saratieu mũkuru a te, Jozue, Jozatake mũkuru a roropa. Naeroro toerohpitose toto Ritonõpo Tapyĩ riry poko ropa Jerusarẽ po. Mokaro a takorehmase roropa toto, urutõ komo a, asakorõkomo a.


\par }{\PP \VS{3}Morara ahtao Jerusarẽ pona toytose Tatenai kowenatu Eupyrati-Oeste esemy te, Setaa-Pozenai maro te, toto maro exiketõ maro. Tõturupose eya xine, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Onoky omi poe sero Tapyi rĩko ropa matou? Senohne apuru tõ kurãkãko roropa matou? tykase toto.


\par }{\PP \VS{4}Erohketõ esety turupose roropa eya xine Ritonõpo Tapyĩ rinanõ akorehmananõ esety.

\VS{5}Yrome typoetory tõ esã ewomãko Ritonõpo kynexine. Morara exiryke kowenu persa poetory tõ Izyraeu tõ onerekohmara toehse pape meroryhtao eya xine tuisa Tariu neneryme, ezuhtoh eraximaryhtao roropa eya xine.

\VS{6}Ynara tymerose Tatenai tomo a aropotohme tuisa Tariu neneryme:


\par }{\PP \VS{7}“Ynanymerohpyry moro oneneryme, tuisa Tariu. Opoetory tõ kure rokẽ ehtoh se ynanase, osepeme toto ehtohme emero porehme ononory po.

\VS{8}Tuaro oehtohme: toytose yna Juta tõ nonory pona. Moroto ynara ynanenease: Ritonõpo Imehxo Exikety Tapyĩ rĩko ropa mã toto. Topu konõto tõ rĩko mã toto tapyi apõme. Apuru rĩko roropa mã toto wewe ke. Tomeseke moro rĩko mã toto. Axĩ sã tyrĩko roropa mã toto.


\par }{\PP \VS{9}“Tõturupose ahtao mokaro esamo a, onoky omi poe sero tapyi rĩko matou? sero pata apuru kurãkãko roropa matou?

\VS{10}Esetykõ ynanekaropoase eya xine, ekarotohme oya toto tuisary waro oehtohme.

\VS{11}Ynara tykase rokẽ toto: ‘Ritonõpo kapu esẽ poetoryme ynanase nono esẽme roropa mana. Itapyĩ rĩko ropa ynanase. Itapyiny apitorymã tyrise Izyraeu tõ tuisary a. Taotyhkanohse pake eya.

\VS{12}Yrome yna tamuru tomo a tyzehno xine Ritonõpo tyripose. Morara exiryke typoetory tõ onewomara toehse ynororo. Napukotonozo, Papironia tuisary, tonehpose eya Izyraeu tõ poremãkapotohme. Kautea nonory põ kynexine ynororo. Ritonõpo Tapyĩ kurã tykararahse eya xine. Ahno tarose Papironia pona.

\VS{13}Yrome tuisa Xiro Papironia esẽme toehse ahtao, jeimamyry osemazupu po Ritonõpo Tapyĩ tyripose ropa eya.

\VS{14}Paratu tõ, tijera tõkehko tokarose ropa eya, uuru risemy te, parata risẽ roropa, tuisa Napukotonozo narotyã Ritonõpo Tapyĩ tae, Jerusarẽ poe tyritohme tyneponãmary eahmatoh taka, Papironia po. Tuisa Xiro a morohne tokarose ropa orutua a, esety Sesepazaa, inymenekahpyry Juta tõ kowenatume.

\VS{15}Morohne taropose tuisa konõto a Sesepazaa maro Ritonõpo Tapyĩ taka tyritohme ropa Jerusarẽ pona. Ritonõpo Tapyĩ tyripose ropa eya apitorymã esahpyry pona ropa.

\VS{16}Naeroro Sesepazaa tooehse ropa, Ritonõpo Tapyĩ apõ ritohme. Tyrĩko ro mã toto moino ro tarona. Otyhkara ro mã toto.’


\par }{\PP \VS{17}“Seromaroro ise awahtao, Tuisa, zupiko Papironia tuisary papẽ ao zuaro oehtohme tuisa Xiro nyripohpyry poko: otarame Ritonõpo Tapyĩ tyripose eya Jerusarẽ po. Otarame arypyra. Imeĩpo õmiry enehpoko yna a, zuaro yna ehtohme, oty ripory se mah yna a moro poko,” tykase pape meropõkomo.




\par }\Chap{6}{\SH Xiro nyripohpyry tonese ropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naeroro tupipose tuisa Tariu a, Papironia tuisary tõ papẽ ẽ ao. Moroto tuisa tõ nyripohpyry tõ tukurãkase kynexine.

\VS{2}Mame pata Ekepatana po, Metia nonory po moro pape tonese ropa. Ynara tymerose ipoko:


\par }{\PP \VS{3}“Jeimamyry osemazupu po tuisame toehse Xiro ahtao Tapyi tyripose eya Ritonõpo Tapyĩme Jerusarẽ po, moro tao okyno tõ zahkatohme tytororo tynekarorykõme Ritonõpo a. Moro Tapyi kae exiry 27 meturume, ipuroroje 27 meturume.

\VS{4}Apuru tõ tyritoko toiro wewe risemy, oseruao topu akenahtohpyry po. Tyritoh epehpyryme kowenu nepehmaryme.


\par }{\PP \VS{5}“Moro motye ikyryry tõ uuru risemy te, parata risẽ roropa Napukotonozo narotyã Ritonõpo Tapyĩ tae Jerusarẽ poe Papironia pona, tokarose ropa tyritohme esaka ropa Ritonõpo Tapyĩ taka Jerusarẽ po.”


\par }{\SH Tuisa Tariu nyripohpyry
\par }
{\PP \VS{6}Mame pape tymerose tuisa Tariu a kowenatu neneryme. Ynara tykase:

\par }{\PP “Ynara tyripõko ase oya Tatenai, kowenatu Eupyrati-Oeste tuisaryme, Setaa-Pozenai roropa, amaro xine exiketõ maro kowenu poetory tomo, kowenu nyripory riponanomo, erohketomo Eupyrati-Oeste põkomo:

\par }{\PP “Ameke ehtoko Ritonõpo Tapyĩ poe.

\VS{7}‘Sero Tapyi onyripyra ehtoko,’ kara ehtoko. Ah kowenatu Juta tõ tuisary nyripono, Izyraeu tamuximãkõ maro, Ritonõpo Tapyĩ rĩ toto, apitorymã esahpyry po.

\VS{8}Sero pape ae ynara tyripõko ase oya xine: toto akorehmako inyrirykõ poko. Ise toto ehtoh ekarotoko eya xine seromaroro, etypohpyra aerohtohkõ ehtohme. Morohne epehmatohme touko kowenu tinerũ ao, tapoise oya xine ahtao Eupyrati-Oeste põkomo a.

\VS{9}Kokoro rokẽ oturuketomo a Jerusarẽ po, ise toto ehtoh ekarotoko, amonohkara: pui tomo te, kaneru tomo te, kaneru mũkuru tomo jahkatohme tytororo tynekarorykõme Ritonõpo Kapu Esemy a. Tonahsẽ roropa tiriiku te, sautu te, eukuru jehnahpyry te, azeite ekaroko eya xine.

\VS{10}Morara tyripõko ase tynekarorykõ ekarotohme eya xine Ritonõpo Kapu Esẽ eahmaryme te, oturukehpyra toto ehtohme ypoko ypoenõ poko roropa kure rokẽ yna ripotohme eya.

\VS{11}Sero ynyripohpyry omipona pyra exikety ahtao, ynara tyripõko ase: wewe touko itapyĩ wino ipokona exixihmapotohme. Mame moro wewe xikihme tyritoko nono aka. Moromeĩpo itapyiny ikararahtoko ypy sã typahsẽme ehtohme.

\VS{12}Jerusarẽ tymenekase Ritonõpo a toahmatohme moroto. Naeroro sero jomihpyry omipona pyra exiketõ wãnohnõko Ritonõpo mana, Itapyĩ Jerusarẽ po kararapyry se exiketõ ahtao, tuisame ahtao ro te, imoihmãkõ ahtao roropa. Ywy Tariu, morara tyripõko ase moro jomihpyry omipona emero ehtoko.”


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ tõtyhkase
\par }
{\PP \VS{13}Mame kowenatu Tatenai tõ a emero tyrise tuisa nyripohpyry ae ro, Setaa-Pozenai maro te, imarõkõ maro.

\VS{14}Ritonõpo Tapyĩ riry poko toerohse Izyraeu tõ tamuximãkomo. Tãkye toh kynexine Ajeu tõ omiry etaryke tyya xine te, Zakaria, Ito mũkuru omiry etaryke roropa tyya xine. Mame tõtyhkase toto Ritonõpo Tapyĩ riry poko, Ritonõpo omiry omipona te, tuisa Xiro tõ omihpyry omipona roropa te, tuisa Tariu maro, Arataxerexe maro, enara. Perexia tuisary tõ mokaro.

\VS{15}Tõtyhkase toto Ritonõpo Tapyĩ riry poko ẽmepyry oseruao ehtoh po, nuno ataa po 6me jeimamyry taropose ahtao Tariu a tuisame.


\par }{\PP \VS{16}Mame Ritonõpo eahmaryme Tapyi tapiakase eya xine Itapyĩ Kurãme ehtohme: Izyraeu tomo te, oturuketomo te, rewita tõ maro te, imehnõ maro emero aepyhpyamo Papironia poe. Tãtãkyemase toto Ritonõpo eahmaryme.

\VS{17}Tãtãkyematohkõme 100me pui orutua kõ totapase eya xine tynekarorykõme te, 200me kaneru tõ maro, 400me kaneru poenõ maro, 12me poti tõ roropa tynekaroryme tyyrypyrykõ korokapotohme; toiro poti toiro oxiekyry tõ nekaroryme ehtohme, 12me Izyraeu mũkuru tõ ekyry tõ nekaroryme.

\VS{18}Morararo toto erohtoh tapiakase eya xine, tuaro oturuketõ ehtohme, rewita tõ roropa toerohtohkõ poko, Ritonõpo Tapyĩ poko Jerusarẽ po, Moeze nymerohpyry ae ro.


\par }{\SH Oseahmatoh Paxikoa
\par }
{\PP \VS{19}Mame Oseahmatoh Paxikoa poko, tãtãkyemase toto emero aehtyamo Papironia poe, ẽmepyry 14me aehtoh ae nuno osemazupu po.

\VS{20}Oturuketõ a emero tyyrypyrykõ tykorokapose, rewita tõ roropa nuriame pyra toto ehtohme Ritonõpo neneryme. Naeroro okyno tõ totapase eya xine imoihmãkõ nekaroryme Oseahmatoh Paxikoa poko. Okyno tõ totapase eya xine Papironia poe aehtyã akorehmatohme te, imehnõ oturuketõ akorehmatohme te, takorehmatohkõme roropa.

\VS{21}Izyraeu tõ, Papironia poe aehtyã emero tõtuhse toto, tynekarorykõ tõse eya xine. Imehnõ roropa Kanaã põkomo a, iirypyryme toehtohkõ turumekase ahtao eya xine Ritonõpo rokẽ eahmatohme Izyraeu tõ Esemy, tõtuhse toto.

\VS{22}7me ẽmepyry taropose eya xine Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra. Atãkyemãko toh kynexine, Axiria tuisary tyripose Ritonõpo a toto akorehmaneme, Ritonõpo Tapyĩ riry ropa poko.




\par }\Chap{7}{\SH Jerusarẽ pona Extara ytotopõpyry poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo jeimamyry tuhke pixo taropose ahtao Arataxerexe a tuisame, Perexia esẽme ahtao, orutua toytose Papironia poe Jerusarẽ pona, esety Extara. Arão parỹpyryme kynexine ynororo. Arão kynexine Oturukety imehxo exikety. Extara kynexine Seraia mũkurume, Azaria paryme roropa, Azaria Hiukia mũkurume kynexine.

\VS{2}Ynara roropa kynexine itamuru tomo: Sarũ te, Zatoke te, Aitupe te,

\VS{3}Amaria te, Azaria te, Meraiote te,

\VS{4}Zeraia te, Uzi te, Puki te,

\VS{5}Apisua te, Pineia te, Ereaza, enara. Ereaza kynexine Arão, Oturukety imehxo, mũkuhpyryme, enara.

\VS{6-7}Amorepaneme Extara kynexine zae ehtoh poko. Moeze nymerohpyry waro kynexine ynororo, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ nekarohpyry. Extara toytose oturuse tuisa Arataxerexe maro. Mame Extara nekaropohpyry tokarose eya, emero porehme, takorehmase ynororo Ritonõpo a. Naeroro jeimamyry 7mã po tuisame Arataxerexe ahtao, toytose Extara Papironia poe Jerusarẽ pona imehnõ Izyraeu tõ maro: oturuketomo te, rewita tomo te, eremiaketomo te, Ritonõpo Tapyĩ apuru erase tomo, erohketõ roropa Ritonõpo Tapyĩ poko, enara.

\VS{8-9}Toytopitose toto Papironia poe ẽmepyry apitorymã po, nuno apitorymã po. Mame takorehmase toexirykõke Ritonõpo a toeporehkase toto Jerusarẽ pona ẽmepyry apitorymã po, nuno 5me aehtoh po.

\VS{10}Extara tõsekarose Ritonõpo a, aomiry poko atamorepatohme, Ritonõpo nyripohpyry omipona toehtohme te, imehnõ Izyraeu tõ amorepatohme roropa inyripohpyry poko porehme.


\par }{\SH Arataxerexe nymerohpyry
\par }
{\PP \VS{11}Sero nase tuisa Arataxerexe nymerohpyry pape pokona, oturukety Extara neneryme, Ritonõpo omihpyry poko atamorepakety, tuarohxo exiketyme roropa kynexine emero inyripohpyry poko Izyraeu tomo a.


\par }{\PP \VS{12}“Sero ynymerohpyry; ywy ase Arataxerexe, tuisa tõ tuisary, oneneryme sero aropõko ase, omoro Extara, oturukety, amorepatono Ritonõpo Kapu Esẽ omihpyry poko: Kure pãna mano?

\VS{13}Ynara tyripõko ase: ynonory poe emero toytory se exiketõ Jerusarẽ pona amaro, ytotoko, Izyraeu tomo te, oturuketomo te, rewita tomo, enara.

\VS{14}Ywy, tuisa, jakorehmananõ 7mãkõ maro aaropotorỹko ase Jerusarẽ pona, Juta tõ nonory pona, osenuhmatohme, Ritonõpo Oesẽkõ omihpyry, inekarohpyry oya xine, omipona morotõkõ exiry waro oehtohkõme.

\VS{15}Uuru tõkehko parata roropa, ynanekarory, ywy, jakorehmananõ maro, arota ekarotohme Ritonõpo a, Izyraeu tõ Esemy a, Tytapyĩke Exikety Jerusarẽ po.

\VS{16}Uuru arota roropa parata maro anapoihpyrykõ Papironia nonory po: Izyraeu tõ nekarory te, oturuketõ nekarory Ritonõpo Tapyĩ kyryryme Jerusarẽ po.


\par }{\PP \VS{17}“Tomeseke sã osepekahko moro tineru ke: pui orutua kõ epekahko te, kaneru tomo te, kaneru poenomo te, tiriiku tõkehko te, apoto apõ pona tyritohme jahkatohme, uwa eukuru jehnahpyry kuãtohme roropa moro pona Ritonõpo Tapyĩ tao, Jerusarẽ po.

\VS{18}Tineru akoĩpyry ke ise oehtoh epekahko, amarokõ ise ehtoh roropa ise roropa Ritonõpo Oesẽkõ ahtao.

\VS{19}Erohtoh kyryry, ahno nekarotyã erohtohme Ritonõpo Tapyĩ poko, arota ekarotohme Ritonõpo a, Jerusarẽ pona.

\VS{20}Imepỹ kyryry se ro awahtao Ritonõpo Tapyĩ kyryryme epekahko tineru ke, tuisa tinerũ ke.


\par }{\PP \VS{21}“Ywy ase tuisa Arataxerexe, ynara tyripõko ase oya xine kowenu tinerũ erase tomo a, Eupyrati-Oeste po, ekarotoko seromaroro oturukety Extara a, amorepane Ritonõpo Kapu Esẽ omihpyry poko, emero ise aehtoh ekaroporyhtao,

\VS{22}parata ahtao 3.400 kiru pona te, tiriiku ahtao 12.500 kiru pona te, uwa eukuru jehnahpyry ahtao 2 miu rituru pona te, azeite ahtao 2 miu rituru pona te, sautu ahtao ise ehtoh pona, ekaroko rokene.

\VS{23}Tomeseke ehtoko Ritonõpo Kapu Esẽ nyripohpyry omipona oehtohkõme Itapyĩ poko zuaro jehtohme jũme yzehno pyra exĩko Ritonõpo mana, ypoenõ zehno pyra roropa exĩko mana tuisame toehse toto ahtao ymyakãme.

\VS{24}Ynara tyripõko ase oya xine: kowenu tinerũme onepehmapopyra ehtoko oturuketomo a te, rewita tomo a te, eremiaketomo a te, tapyi omõtoh erase tomo a te, erohketomo a Ritonõpo Tapyĩ poko te, imehnomo a roropa sero Tapyi poko exiketomo.


\par }{\PP \VS{25}“Omoro Extara, tuaro oexiryke Ritonõpo poe, ãkorehmananõ imenekako, juize tõ roropa Eupyrati-Oeste põkõ tuisaryme toto ehtohme, Ritonõpo Oesẽkõ omiry waro exiketomo, emero. Imehnõ amorepako Aomiry waro pyra exiketomo, zuaro toto ehtohme.

\VS{26}Ritonõpo Oesẽkõ omipona pyra exiketomo te, Perexia kowenu omipona pyra ahtao roropa tuãnohsẽme exĩko axiny: totapasẽme exĩko roropa te, taroposẽme exĩko inonory poe te, ãpuruhpyry taka tõmaposẽme exĩko te, imõkomory tõkehko tapoisẽme exĩko mana, enara.”


\par }{\SH Ritonõpo eahmatopõpyry Extara a
\par }
{\PP \VS{27}Mame ynara tykase Extara:

\par }{\PP — Kure mase, Ritonõpo, yna tamuru tõ Esemy. Oya tyrise tuisa kurohtaka, oeahmary se ehtopo te, kure rokẽ Atapyĩ riry se ehtoh roropa, sero saaro Jerusarẽ po.

\VS{28}Ymaro oehtoh waro jexiryke tyjamihtase ywy oturutohme tuisa konõto a, tuisa akorehmananõ maro te, ipoetory tõ tamuximehxo exiketõ roropa kowenu maro erohketomo. Tyjamihtanohse oya jexiryke, Ritonõpo, Izyraeu tõ tamuximãkõ tuhke toahmase ya toto ytotohme ropa ymaro tyekyrykõ maro, yna nonory pona ropa.




\par }\Chap{8}{\SH Extara ytotopõpyry Papironia poe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tymerose oxiekyry tõ tamuximãkõ esetykõ nexiase, Papironia põkomo, Extara maro aytotyã ropa Arataxerexe tuisame ahtao:


\par }{\PP \VS{2}Jeresõ, Pineia tõ ekyryme exikety; Tanieu, Itamaa tõ ekyryme exikety; Hatu, Sekania mũkuru, Tawi tõ ekyryme exikety,


\par }{\PP \VS{3}Zakaria, Paro tõ ekyryme exikety, 150me orutua kõ maro (itamuru tõ esetykõ tymerose tyekyry tõ waro toto ehtohme);


\par }{\PP \VS{4}Erioenai, Zeraia mũkuru, Paate-Moape tõ ekyry, 200mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{5}Sekania, Jazieu mũkuru, Zatu tõ ekyry, 300mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{6}Epete, Jonata mũkuru, Atim tõ ekyry, 50mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{7}Jesaia, Ataria mũkuru, Erão tõ ekyry, 70mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{8}Zepatia, Mikaeu mũkuru, Sepatia tõ ekyry, 80mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{9}Opatia, Jeieu mũkuru, Joape tõ ekyry, 218mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{10}Seromite, Joxipia mũkuru, Pani tõ ekyry, 160mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{11}Zakaria, Pepai mũkuru, Pepai tõ ekyry, 28mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{12}Joanã, Hakatã mũkuru, Azakate tõ ekyry, 110mãkõ maro;


\par }{\PP \VS{13}Eriperete te, Jeieu te, Semaia, enara, Atonikã tõ ekyry, 60mãkõ maro. Etyhpyryme toeporehkase toh nexiase.


\par }{\PP \VS{14}Utai te, Zapute maro, Pikiwai tõ ekyry, 70mãkõ maro.


\par }{\SH Rewita tõ enehpotopõpyry
\par }
{\PP \VS{15}Ywy, Extara, mokaro emero oximõmãkõme enehpoase, tuna ehpikoxi pata Aawa kuroko ytokety ae. Moroto tõsesarise yna 3me ẽmepyry aehtoh ae. Mame tomesekehxo mokaro imoihmãkõ tonese ahtao ya, oturuketõ enease toto maro, yrome rewita tõ onenepyra exiase.

\VS{16}Naeroro tamuximãkõ 9me enehpoase: Erieze te, Arieu te, Semaia te, Eunatã te, Jaripe te, Eunatã te, Natã te, Zakaria te, Mesurã, enara. Asakoro amorepatõkõ enehpoase roropa: Joiaripe te, Eunatã, enara.

\VS{17}Pata Kaxipia tuisary, Ito tupipose ya oturutohme imarõkõ maro, erohketõ Ritonõpo Tapyĩ tao, ahno enehpotohme Ritonõpo Tapyĩ tao aerohtohkõme.

\VS{18}Mame kure rokẽ yna riryke Ritonõpo a, orutua tonehpose eya xine yna a, tuaro exikety, emese kure roropa exikety, Serepia, rewita, Mari tõ ekyryme exikety. 18mãkõ tooehse imaro, ipoenomo, zakorõ tõ roropa, enara.

\VS{19}Hasapia te, Jesaia roropa Merari tõ ekyry tonehpose roropa eya xine 20mãkõ maro, imũkuru tomo, zakorõ tõ maro, enara.

\VS{20}220me Ritonõpo Tapyĩ tao erohketõ tooehse roropa, tuisa Tawi tõ nymenekatyã pakomotyã rewita tõ akorehmananõme. Mame mokaro esety tymerose eya xine emero, pape pokona.


\par }{\SH Otuhpyra oturutoh poko Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{21}Mame moroto tuna Aawa ehpio tyripose toto ya otuhpyra toto ehtohme toiro ẽmepyry ae, emero yna esekumuru po typorohse Ritonõpo ẽpataka yna oturutohme eya kure yna arotohme te, yna ewomatohme, yna poenõ ewomatohme roropa yna mõkomory maro porehme.

\VS{22}Tuisa turuse ya exiryke Ritonõpo yna Esẽ typoetory ewomary poko: “Emero tosẽme Ritonõpo enetupuhnanõ ewomãko mana, yrome irumekary se exiketõ zehno, tyjamitunuru ke toto wãnohnõko mana.” Naeroro ywy ehxirory soutatu tõ kawaru maro tokaropose ahtao eya, yna maro toto ytotohme yna ewomatohme osema tao yna epetõkara wino.

\VS{23}Naeroro otuhpyra toehse yna Ritonõpo a yna otururume, yna ewomatohme, mame yna omiry totase Ritonõpo a.


\par }{\SH Ahno nekarory Ritonõpo Tapyĩ mõkomoryme
\par }
{\PP \VS{24}Oturuketõ tuisary tõ wino, Serepia tymenekase ya te, Hasapia te, imehnõ 10mãkõ roropa.

\VS{25}Mame parata tukuhse ya omoxĩ exiry waro jehtohme, uuru roropa, mõkomo roropa, tuisa konõto nekarohpyry, akorehmananõ nekarotyã roropa te, kowenu poetory tõ nekarotyã maro te, Izyraeu tõ nekarotyã maro tyritohme Ritonõpo Tapyĩ taka. Morohne emero tokarose ya oturuketomo a.

\VS{26-27}Ynara kynexine ynekarohpyry eya xine: parata 22 miu kirume te, 100me parata risẽ roropa omoxĩ ehtoh 70 kirume te, uuru 3.500 kirume, 20me uuru risẽ eukuru ẽtoh tonomo 8,5 kirume, metau risẽ kurã asakoro typyne exiketõ uuru samo.


\par }{\PP \VS{28}Ynara tykase ywy eya xine:

\par }{\PP — Tapiakase matose Ritonõpo atamurukõ Esẽ poetoryme oerohtohkõme. Senohne roropa tapiakase mana ikyryryme ehtohme parata te, uuru te, ahno a tonehse typoe xine rokẽ tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{29}Tomeseke sã senohne arotatoko mya Ritonõpo Tapyĩ taka. Moroto osa ao, Ritonõpo Tapyĩ tao emero ikuhnõko ropa matose. Moro ekarõko matose oturuketõ tuisary tomo a, rewita tõ tuisary tomo a roropa, Izyraeu tõ tamuxiry tomo a Jerusarẽ po.


\par }{\PP \VS{30}Mame oturuketomo a, rewita tomo a roropa moro parata tõkehko, uuru roropa, mõkomo roropa tapoise arotohme Ritonõpo Tapyĩ taka Jerusarẽ pona.


\par }{\SH Ytotoh ropa Jerusarẽ pona
\par }
{\PP \VS{31}Mame ẽmepyry 12mã po, nuno apitorymã po toytose yna tuna Aawa poe yna ytotohme Jerusarẽ pona. Ritonõpo yna Esẽ yna maro nexiase yna ytoryhtao, yna towomase eya, yna onetapara yna zehnotokõ ehtohme yna poko pyra omato kõ ehtohme roropa.

\VS{32}Toeporehkase yna ahtao Jerusarẽ pona tõseremase yna 3me ẽmepyry aehtoh pona.

\VS{33}Mame 4me ẽmepyry aehtoh ae toytose yna Ritonõpo Tapyĩ taka parata kuhse, uuru roropa, mõkomo roropa uuru risemy. Morohne tokarose yna a oturukety Meremote a, Uria mũkuru a. Imaro Ereaza, Pineia mũkuru kynexine rewita tõ maro asakoro: Jozapate, Jesua mũkuru te, Noatia, Pinui mũkuru, enara.

\VS{34}Moro parata tõkehko te, uuru roropa te, mõkomo roropa tukuhse nexiase tuhke morohne ehtoh merotohme te, omoxĩ moro otyro ehtoh merotohme roropa.


\par }{\PP \VS{35}Moromeĩpo okyno tõ tokarose Papironia poe aehtyamo a jahkatohme tynekarorykõme Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy a. Pui orutua 12me totapase eya xine Izyraeu tõ nekaroryme te, kaneru 96me te, kaneru mũkuru tõ 77me, morararo iirypyrykõ korokapotohme poti tõ 12me totapase eya xine. Morohne tyahkase eya xine tytororo tynekarorykõme Ritonõpo Tosẽkomo a.


\par }{\PP \VS{36}Mame tuisa konõto nymerohpyry tymoisẽ tokarose tuisa tomo a, Eupyrati-Oeste nonory kowenatu tõ maro. Takorehmase imoihmãkõ eya xine Ritonõpo eahmary poko Itapyĩ tao.




\par }\Chap{9}{\SH Extara oturutopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo morohne emero tyrise ahtao eya xine, oturuse tooehse Izyraeu tõ tamuximãkõ ya. Ynara turuse ywy eya xine: “Ahno sero põkõ Ritonõpo omipona pyra toehse toh monexiano, oturuketõ roropa, rewita tõ roropa. Atapiakara toh nexiase kananeu tõ winoino te, heteu tõ winoino te, perizeu tõ winoino te, jepuseu tõ winoino te, amonita tõ winoino te, moape tõ winoino te, Ejitu põkõ winoino te, amoreu tõ winoino, enara. Mokaro nyriry xihpyry poko toehse toto.”

\VS{2}Typytase toto juteutõkara ẽxiry tõ maro. Naeroro Ritonõpo nymenekatyã typoetoryme otoxie toehse imehnõ maro, Ritonõpo poetory tõ kara maro. Morara tyrise Izyraeu tõ tamuximãkomo a, tuisa tomo a roropa. Imehnõ motye toh nexiase tyyrypyrykõ poko toexirykõ poko.

\VS{3}Moro poko zuaro toehse jahtao, jupõ tyxihkase ya, jemynyhmaryke, jũsety tumukase ya, jetypoty roropa mame typorohse ywy, sam ãko yronymyryme jexiryke.

\VS{4}Moroto tehme exiase typorohse, jemynyhmaryke, okyno zahkatoh kokonie pukuro pona. Mame ahno toehpitose, tõximõse toto jomye; enaromỹke toh nexiase Ritonõpo Izyraeu Esẽ omihpyry Izyraeu tõ Papironia poe aehtyã rypyhpyrykõ poko.


\par }{\PP \VS{5}Mame okyno tõ zahkatoh toehse tynekaroryme Ritonõpo a kokonie pukuro. Mame towõse ywy jemynyhmatoh poe jupõ tyxihkase ro ahtao, typorohse ywy jesekumuru po joturutohme Ritonõpo a, jemary tanỹse ya Ritonõpo Jesemy a.

\VS{6}Ynara tykase ywy:

\par }{\PP — Ritonõpo, ehxirõko ase yronymyryme. Enaromỹke ywy jupuhpyry anymyry poko oẽpataka. Yna rypyry itamurume nae nase, zuemã sã nase yna a. Tyneryse sã ynanase yna rypyry aka. Kaetokohxo yna rypyry toehse, kapu pona samo.

\VS{7}Moino ro yna tamuru tõ ehtopõpyry poe tarona, opoetory tõ, tyyrypyrykõ poko toehse itamurume, Õmihpyry omipona pyra. Yna rypyry pokoino yna tuisary tõ maro oturuketõ maro yna tarose imehnõ tuisary tomo a. Totapase yna, tomatonanohse roropa, tarose yna mya imehnõ poetoryme ehtohme roropa. Seroae ro “Ahno kahpyry,” ãko mã imehnõ yna poko.

\VS{8}Yrome seromaroro, Ritonõpo yna Esemy, axĩtao rokẽ kure rokẽ mexiase yna a. Toitoine yna typynanohse oya imehnõ poetoryme yna ehxĩpo. Tonehse ropa yna xiaro roropa ononory kurã pona. Towomase yna oya isene yna ehtohme, tõsemãkase ropa samo.

\VS{9}Imehnõ poetoryme ynanexiase. Yrome moroto yna onynomopyra mexiase. Kure rokẽ yna tyripose oya, Perexia tuisary tomo a, Atapyĩ ritohme ropa yna a tytohtohkase ahtao. Taro osewomatoh tonese ropa yna a Juta nonory po, Jerusarẽ po roropa.


\par }{\PP \VS{10}— Yrome seromaroro, Ritonõpo, morara emero toehse ahtao, otara ãko yna nae? Õmihpyry yna a, omipona pyra toehse ynanase,

\VS{11}onekarotyã opoetory tõ urutõ komo ae. Tuaro yna tyripose eya xine sero nono poko omõsasaka yna ahtao yna esaryme tyritohme. Nuriame nexiase moro põkõ emero tyyrypyrykõ xihpyry poko exikehpyra toto exiryke.

\VS{12}Turuse yna eya xine: mokaro maro pytara ehtoko jũme. Osepeme pyra toto maro ehtoko te, toto anakorehmara ehtoko roropa orẽpyrahxo toto ehtohme, tykyrysã enapyry se awahtao xine moro nono po te, moro nono nomory se roropa awahtao xine opoenomo a, apakomotyamo a roropa jũme.

\VS{13}Yrome emero toehse ahtao yna wãnopyryme yna rypyry epehpyryme azahkuru yna ehtopõpyry emetakame, zuaro ynanase; oya, Ritonõpo, tuãnohse yna zokonaka rokene emero pyra yna rypyry epehpyryme. Opoe isene ro ynanase.

\VS{14}Naeroro yna akorehmako, Ritonõpo, õmiry omipona yna ehtohme, pytara yna ehtohme tyyrypyry xihpyry poko exiketõ maro. Morara tyrise yna ahtao yna zehno exĩko mase. Yna enahkãko mase ipunaka, akoĩpyry oxinomopyra mana.

\VS{15}Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy, zae mase ipunaka. Yrome yna typynanohse oya. Opoe isene ro ynanase. Osekarõko ynanase oya, iirypyryme ynanase, oẽpataka omõsaromepyra ynanase.




\par }\Chap{10}{\SH Typyxiãkõ aropotopõpyry ropa poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame tosekumuru po typorohse Extara, Ritonõpo Tapyĩ ẽpataka. Oturũko nexiase Ritonõpo a. Xitãko roropa nexiase, tyyrypyry ekarory poko Ritonõpo a. Morara ahtao Izyraeu tõ tuhke tõximõse zomye, orutua komo, nohpo tõ roropa, poetohti maro. Xitãko roropa toh nexiase.

\VS{2}Mame ynara tykase Sekania, Jeieu mũkuru, Erão tõ ekyry, Extara a:

\par }{\PP — Iirypyryme toehse ynanase Kuesẽkõ omihpyry omipona pyra, yna pytaryhtao imehnõ Izyraeu tõ kara ẽxiry tõ maro. Yrome seromaroro, morara ahtao ro, Ritonõpo enetuputyryke kyya xine kure ehtoh eraximãko ro Izyraeu tõ mana.

\VS{3}Naeroro seromaroro kuomirykõ sekarotone Ritonõpo a: “Mokaro nohpo tõ aropõko ropa sytatose ipoenõkõ maro.” Morara tyrĩko ynanase õmiry etaryke yna a te, imehnõ Ritonõpo omihpyry omipona exiketõ omiry etaryke roropa yna a. Morara yna ahtao Ritonõpo omiry omipona exĩko sytatose.

\VS{4}Owõko ty! Omoro mase sero ripõko. Ãkorehmãko ynanase. Naeroro oseanahtoko oerohtoh ritohme.


\par }{\PP \VS{5}Naeroro towõse Extara. Oturuketõ tuisary tõ omiry totapose eya, rewita tõ tuisary tõ omiry roropa te, imoihmãkõ omiry roropa, Sekania omihpyry omipona toehtohkõme, aomirykõ totapose eya.

\VS{6}Mame Extara Ritonõpo Tapyĩ myhtoino toytose ropa Joanã Eriaxipe mũkuru nyhtoh taka, moroto tõmehse ynororo, otuhpyra nexiase, tuna onẽpyra roropa toemynyhmaryke zae pyra Papironia poe aehtyã ehtopõpyry poko.


\par }{\PP \VS{7}Moromeĩpo tõmiry taropose eya Jerusarẽ pona Juta pona roropa Papironia poe aehtyã oximõtohme emero porehme Jerusarẽ pona.

\VS{8}Turuse roropa toto kowenatu tõ omi poe imehnõ tamuximãkõ omi poe roropa: 3me ẽmepyry ae oehpyra exikety ahtao oximõtoh taka mokyro nonory te, itapyĩ tõkehko esẽme pyra exĩko mana, Izyraeume pyra exĩko roropa mana.

\VS{9}Morara exiryke 3me tõmehse ahtao, ẽmepyry 20mã po, nuno 9mã po orutua kõ Juta nonory põkõ Pẽjamĩ tõ nonory põkõ roropa toeporehkase toto Jerusarẽ pona oximõtohme Ritonõpo Tapyĩ myhtokoxi. Konopo oehnõko nexiase itamurume, jamihme roropa. Moro pokoino, tupimã poko toto osenetuputyryke roropa tykytyky ãko toh nexiase.

\VS{10}Mame towõse oturukety Extara imoihmãkõ zurutohme. Ynara tykase eya xine:

\par }{\PP — Zae pyra mexiatose Ritonõpo omiry omipona pyra imehnõ ahno ẽxiry tõ tapoise oya xine ahtao opyxiãkõme. Opokoino xine Izyraeu tõ iirypyryme mana.

\VS{11}Naeroro seromaroro osekarotoko oorypyrykõ poko Ritonõpo atamurukõ Esemy a. Ritonõpo zamaro oehtohkõme ropa inyripohpyry tyritoko, atapiakatoko Izyraeu tõ kara winoino. Kynonorykõ po toto ahtao ro nohpo tõ aropotoko ropa Izyraeu tõ ẽxiryme pyra toto ahtao toto maro typytase awahtao xine.


\par }{\PP \VS{12}Imoihmãkomo a tozuhse opore samo. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ỹ, onyripohpyry yna a tyrĩko ynanase porehme!

\VS{13}Yrome tuhke ynanase, konopo itamurume oehnõko mana. Taro jarao tehme ehsaromepyra ynanase. Onyripohpyry yna a onyrisaromepyra ynanase axiny, toiro rokẽ, asakoro roropa ẽmepyry ipune pyra yna rypyry kurãkary poko tuhke yna exiryke.

\VS{14}Ah yna tuisary tõ tehme nexĩ toto Jerusarẽ po zae ehtoh tyripotohme. Mame orutua kõ yna patary põkõ typye Izyraeu tõ ẽxiry kara maro oehnõko mã toto ẽmepyry tynymenekahpyryme ahtao, tutuisary maro juize tõ maro typatary pono. Morara ahtao kyzehno xine Ritonõpo ehtoh kyyrypyrykõ poko exikehnõko mana.


\par }{\PP \VS{15}“Morara se pyra ynanase,” kara imoihmãkõ nexiase. Jonata rokẽ Asaeu mũkuru moro se pyra nexiase te, Jazeia roropa, Tikiwa mũkuru. Mesurã roropa te, Sapetai maro, rewitame exikety, mokaro maro toh nexiase.


\par }{\PP \VS{16}Mokaro Papironia poe aehtyamo moro omi omipona se toehse. Naeroro oturukety Extara a tamuximãkõ tymenekase oxiekyrymãkõ tuisary tomo, toto esety tymerose eya. Toerohpitose toto moro poko ẽmepyry apitorymã po nuno 10mã po.

\VS{17}Morarame 3me nuno taropose eya xine moro poko erohnõko atamorepãko orutua kõ pytatopõpyry poko Izyraeu tõ ẽxiryme pyra exiketõ maro.


\par }{\SH Orutua kõ typye juteutõkara ẽxiry tõ maro
\par }
{\PP \VS{18}Sero nase esetykõ typye exiketõ juteutõkara maro: Oturuketomo, Jozue tõ ekyry, zakorõ tõ maro, Jozatake mũkuru tomo: Maaseia te, Erieze te, Jaripe te, Ketaria, enara.

\VS{19}Tõmirykõ totapose eya xine typyxiã rumekatohme. Kaneru tokarose eya xine tynekarorykõme Ritonõpo a tyyrypyrykõ korokapotohme.


\par }{\PP \VS{20}Imea ekyry tõ wino: Hanani te, Zepatia, enara.


\par }{\PP \VS{21}Harĩ ekyry tõ wino: Maaseia te, Eria te, Semaia te, Jeieu te, Uzia, enara.


\par }{\PP \VS{22}Pasua ekyry tõ wino: Erioenai te, Maaseia te, Iximaeu te, Netaneu te, Jozapate te, Erasa, enara.


\par }{\PP \VS{23}Rewita tomo: Jozapate te, Ximei te, Keraia te, (esety akorõ Keritame) Petaia te, Juta te, Erieze, enara.


\par }{\PP \VS{24}Eremiakety: Eriaxipe.

\par }{\PP Ritonõpo Tapyĩ omõtoh erase tomo: Sarũ te, Terẽ te, Uri, enara.


\par }{\PP \VS{25}Imehnomo: Paro ekyry tomo: Ramia te, Jezia te, Maukia te, Miamĩ te, Ereaza te, Maukia te, Penaia, enara.


\par }{\PP \VS{26}Erão ekyry tomo: Matania te, Zakaria te, Jeieu te, Apati te, Jerimote te, Eria, enara.


\par }{\PP \VS{27}Zatu ekyry tomo: Erioenai te, Eriaxipe te, Matania te, Jerimote te, Zapate te, Aziza, enara.


\par }{\PP \VS{28}Pepai ekyry tomo: Jeoanã te, Hanania te, Zapai te, Atarai, enara.


\par }{\PP \VS{29}Pani ekyry tomo: Mesurã te, Maruke te, Ataia te, Jasupe te, Seau te, Jerimote, enara.


\par }{\PP \VS{30}Paate-Moape ekyry tomo: Atina te, Kerau te, Penaia te, Maaseia te, Matania te, Pezareu te, Pinui te, Manase, enara.


\par }{\PP \VS{31-32}Harĩ ekyry tomo: Erieze te, Joxia te, Maukia te, Semaia te, Ximeão te, Pẽjamĩ te, Maruke te, Semaria, enara.


\par }{\PP \VS{33}Hasũ ekyry tomo: Matenai te, Matata te, Zapate te, Eriperete te, Jeremai te, Manase te, Ximei, enara.


\par }{\PP \VS{34-37}Pani ekyry tomo: Maatai te, Anarão te, Ueu te, Penaia te, Petia te, Kerui te, Wania te, Meremote te Eriaxipe te, Matania te, Matenai te, Jaasau, enara.


\par }{\PP \VS{38-42}Pinui ekyry tõ wino: Ximei te, Seremia te, Natã te, Ataia te, Makanatepai te, Sasai te, Sarai te, Azareu te, Seremia te, Semaria te, Sarũ te, Amaria te, Joze, enara.


\par }{\PP \VS{43}Nepo ekyry tõ wino: Jeieu te, Matitia te, Zapate te, Zepina te, Jatai te, Joeu te, Penaia, enara.


\par }{\PP \VS{44}Mokaro emero typytase toh nexiase juteutõkara maro. Typyxiã turumekase ropa eya xine, taropose ropa toto ipoenõkõ maro.

\par }