\NormalFont\ShortTitle{2 KORONIKA}

{\MT 2 KORONIKA

\par }{\MTB 2 Tymerosã Kurãkatopõpyry

\par }{\MTC 2 Crônicas

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{2 Koronika}} ekarõko Izyraeu ehtopõpyry poko
{\BK{1 Koronika}} mykapo. Ekarõko tuisame Saromão ehtopõpyry poko, Izyraeu tõ esẽme Juta tõ maro. Imeĩpo toorihse Saromão ahtao Izyraeu tõ nonory tãtapiakase asakoro tutuisake ehtohme, Jeropoão te, Ropoão, enara. Juta tõ ehtopõpyry poko ekarõko Jerusarẽ poremãkatopõpyry pona, jeimamyry 586 po oehpyra ro Jezu Kyrixtu ahtao. Morara ahtao juteu tõ tarose Papironia pona, morotõkõ namotome. Etyhpyryme tuisa Xiro, Perexia esẽ nyripohpyry poko ekarõko sero nase. Juteu tõ taropose ropa eya Jerusarẽ pona ropa Ritonõpo Tapyĩ ritohme ropa eya xine.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Tuisame Saromão ehtopõpyry
{\IOR{1.1—9.31}}

\par }{\IO Tosẽkõ rumekary Inikahpõkomo a
{\IOR{10.1-19}}

\par }{\IO Juta tõ tuisary tomo
{\IOR{11.1—36.12}}

\par }{\IO Jerusarẽ poremãkatopõpyry
{\IOR{36.13-23}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Tuisa Saromão tuaro se Ritonõpo a
\par }
{\R (1 Tuisa 3.4-15)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame tuisa Saromão, Tawi mũkuru tyjamihtase tuisame toexiry poko, Izyraeu tõ esẽme. Kure tyrise ynororo Ritonõpo a, orẽpyrahxo tyrise roropa ynororo eya.


\par }{\PP \VS{2}Mame tõturuse tuisa Saromão soutatu tõ miumãkõ esamo a te, 100mãkõ tuisary tomo a te, kowenume erohketomo a te, oxiekyry tõ tamuximãkomo a te, emero Izyraeu tomo a roropa,

\VS{3}toto ytotohme tymaro Kipeão pona, Ritonõpo eahmatoh taka. Morotona toytose toto, Ritonõpo maro Oturutoh moroto exiryke, Moeze nyrihpyry ona po.

\VS{4}(Ritonõpo omihpyry ẽ Jerusarẽ po nexiase tosao, tapyi tuisa Tawi nyrihpyry tao, morotona tarose ahtao eya Kiriate-Jearĩ poe.)

\VS{5}Moroto Kipeão po, okyno zahkatoh apõ kynexine, metau risemy, Pezareu, Uri mũkuru, Huru pary, nyrihpyry, Tapyi Kurã myhtokoxi. Morotona Saromão toytose Izyraeu tõ maro emero Ritonõpo eahmase.

\VS{6}Moroto okyno zahkatoh po, metau risẽ po miume okyno tyahkase Saromão a tynekaroryme Ritonõpo a, tyahkase toto tytororo.


\par }{\PP \VS{7}Mame koko Ritonõpo tõsenepose Saromão a. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Oty se hma ya ekarotohme oya? tykase.


\par }{\PP \VS{8}Tozuhse eya:

\par }{\PP — Papa Tawi pyno exikehpyra mexiase. Mame ywy, imũkuru tuisame tyrise oya imyakãme.

\VS{9}Ritonõpo Kapuaono, tyriko emero õmihpyry ae ro papa a. Opoe tuisame ase imoihmãkõ esẽme. Tuhke mã toto, ikuhpỹme.

\VS{10}Naeroro tuaro kyriko, zae ehtoh waro jehtohme zae rokẽ toto tuisaryme jerohtohme, jamoreme opoetory tõ tuhkãkõ akorehmary waro pyra jexiryke.


\par }{\PP \VS{11}Ynara tykase Ritonõpo Saromão a:

\par }{\PP — Tuaro oehtoh tokaropose oya exiryke zae ypoetory tõ akorehmatohme oya, toto tuisaryme, openetatoh onekaropopyra oexiryke roropa; mõkomo te, tineru te, oepetõkara orihmapory te, tuisamehxo oexiry te, okynahxo isene oehtoh roropa,

\VS{12}tuaro oehtoh ekarõko ase oya zae ehtoh waro oehtohme. Mõkomo roropa ekarõko ase oya te, tineru te, tuisamehxo oehtoh ekarõko ase oya imehnõ tuisa tõ motye oehtohme roropa.


\par }{\SH Tuisa Saromão jamitunuru, imõkomory, enara
\par }
{\R (1 Tuisa 10.26-29)

\par }{\PP \VS{13}Naeroro tuisa Saromão toytose ropa Ritonõpo eahmatoh myhtoino, Kipeão po. Moroto Tapyi Kurã kynexine, Ritonõpo maro Oturutopo. Mame Jerusarẽ pona toytose ropa ynororo erohse Izyraeu tõ tuisaryme ehtoh poko.

\VS{14}Mame jamihmehxo toehtohme kahu tõ tyripose eya 1.400me te, kawaru tõ 12 miume, enara. Zokonaka tyrise eya Jerusarẽ po. Imehnõ tyrise eya imehnõ pata tõ po.

\VS{15}Morarame tuisame Saromão ahtao parata itamurume toehse, uuru roropa Jerusarẽ po, topu tõ samo. Apupari itamurume nae kynexine, wewe tõ sã rokẽ ypy tõ po, Juta nonory po.

\VS{16}Tuisa Saromão poetory tõ toerohse kawaru tõ enepyry poko Muxiri poe te, Xirixia poe roropa toto esẽ samo,

\VS{17}kahu tõ etonatoh enepyry poko roropa Ejitu poe. Morohne kahu tõ kawaru tõ maro tokamose eya xine heteu tõ tuisary a te, xirio tõ tuisary a, enara. Toiro kahu epehpyry 600me parata kynexine, toiro kawaru epehpyry 150me parata, enara.




\par }\Chap{2}{\SH Saromão oturutopõpyry Hirão maro
\par }
{\R (1 Tuisa 5.1-11; 7.13-14)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame tuisa Saromão tõsenetupuhse Ritonõpo Tapyĩ riry poko, tapyi kurano, Ritonõpo eahmatohme. Tytapyĩ konõto riry se roropa toehse ynororo.

\VS{2}70.000mãkõ tyrohmanohpose eya tapyi ritoh puimary poko. 80.000mãkõ tyrohmanohpose eya topu kotyry poko ypy tõ po. Imepỹ 3.600mãkõ tyripose eya erohketõ enenanõme.

\VS{3}Mame tynymerohpyry taropose Saromão a tuisa Hirão neneryme, Tiro esemy. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Apupari mekaroase papa, tuisa Tawi a, tytapyĩ konõto ritohme. Seromaroro morara ekaroko roropa ya.

\VS{4}Ritonõpo maro Oturutoh rĩko ase, itapyĩme, Ritonõpo eahmatohme. Moro tao, osa kurã tao ynanekaroryme ixtaratu zahkãko ynanase, ywy, Izyraeu tõ maro Ritonõpo eahmaryme, wyi kurã onekarokehpyra exĩko ynanase eya, okyno zahkãko roropa kokoro rokene pakeimo te, kokonie pukuro te, oserematoh po te, otuhtoh konõto po te, nuno kasenato po te, imehnõ oseahmatoh po roropa, imehxo Ritonõpo yna Esẽ ehtoh enepotohme. Aomihpyry ae ro morohne onyrikehpyra ynanase jũme.

\VS{5}Tapyi kurã rĩko ase zumo roropa, Ritonõpo yna Esẽ imehxo exiryke, imehnõ motye kuhse mã ynororo.

\VS{6}Yrome kapu tytororo Ritonõpo pune pyra ahtao itapyĩ nymyry onyrisaromepyra ahno mana. Tapyi kurã nymyry itapyĩme onyrisaromepyra ase. Naeroro osa rĩko ase ixtaratu zahkatohme rokene ynanekaroryme eya.

\VS{7}Morara exiryke orutua enehpoko ya, emese kure exikety toerokuru poko uuru poko te, parata te, metau te, kurimene roropa; kamisa riry poko roropa, puupura te, kamirarame te, ezuezume te, wewe poko toerokuru waro roropa exikety. Erohketõ tarõkõ maro erohnõko mana, Juta po Jerusarẽ po roropa, papa nymenekatyã maro.

\VS{8}Opoetory tõ emese kure ehtoh wewe akotyry poko waro ase. Naeroro Ripano poe apupari enehpoko ya, pinijo maro, sãtaro roropa. Ypoetory tõ aropõko ase opoetory tõ akorehmatohme,

\VS{9}wewe tuhke akohtohme, ynyriry zumo exiryke, kure roropa.

\VS{10}Mokaro erohketõ napyryme tiriiku aropõko ase 2.000 toneratame te, sewata 2.000 toneratame te, oriu 400 miu riturume te, uwa eukuru 400 miu riturume, enara.


\par }{\PP \VS{11}Mame tuisa Hirão a pape tonehpose Saromão neneryme. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo Kapuaono typoetory tõ pyno exiryke oriase toto esẽme.

\VS{12}Kure kuhse Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ mana. Kapu Rihpõme mana sero nono roropa. Kure kuhse Ritonõpo mana, tuisa Tawi a imũkuru tuaro exiketyme tokarose eya, zae enetupuhnõko mase, emese kure roropa mase. Seromaroro Ritonõpo tapyĩ kurã rĩko mase, atapyĩ konõto roropa!

\VS{13}Seromaroro emese kure exikety, Hurã, aropõko ase oya, tuaro exiketyme ynororo metau tõkehko riry poko.

\VS{14}Jeny Tã tõ ekyryme nexiase, jumy Tiro pono. Toerokuru poko emese kure mã ynororo uuru poko te, parata te, metau te, kurimene te, topu te, wewe roropa; kamisa riry poko roropa puupura te, ezuezumano te, tahpiremano, enara. Tuaro roropa ynororo imerory poko emero te, tyripose ahtao tyriry waro ynororo. Ah nerohno opoetory tõ maro, omy tuisa Tawi akorehmahponanõ maro.

\VS{15}Naeroro tiriiku enehpoko te, sewata te, uwa eukuru te, azeite õmihpyry ae ro.

\VS{16}Wewe akohnõko ynanase ypy tõ Ripano po emero ise oehtopo. Zoko tõ arõko ynanase tuna ehpikoxi. Imyhnõko ynanase arotohme tuna poro Jope pona. Moro poe morohne arõko matose Jerusarẽ pona.


\par }{\SH Otyro kurãkatoh poko Tapyi Kurã ritohme
\par }
{\R (1 Tuisa 5.13-16)

\par }{\PP \VS{17}Tuisa Saromão a ahno tukuhse imehnõ nonory poe exiketomo Izyraeu tõ nonory po, Izyraeu kuhtopõpyry sã jumy Tawi a. Mokaro 153.600me kynexine.

\VS{18}70.000mãkõ tyrohmanohpose eya tapyi ritoh puimary poko. 80.000mãkõ tyrohmanohpose eya topu kotyry poko ypy tõ po. Imepỹ 3.600mãkõ tyripose eya erohketõ enenanõme toto ehtohme.




\par }\Chap{3}{\SH Ritonõpo Tapyĩ Kurã riry poko
\par }
{\R (1 Tuisa 6.1-30)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ritonõpo Tapyĩ esary tymenekase tuisa Tawi a, Saromão zumy a Jerusarẽ po, ypy Moria po. Moroto Ritonõpo osenepotopõpyry kynexine Tawi a, Arauna, jepuseu erohtopõpyry po tiriiku apory poko.

\VS{2}Moro tapyi tyripitose tuisa Saromão a, asakoropane jeimamyry taropose ahtao eya tuisame toexiry poko, nuno asakorõ po.

\VS{3}Tuisa Saromão nyrihpyry Ritonõpo Tapyĩme, 27 meturume kynexine mosa exiry, ipuroroje 9 meturume.

\VS{4}Omõtoh esary mosa ehtoh 4 meturume zokonaka kynexine, ipuroroje 9 meturume kynexine, oxisã tapyi ipuroroje exiry, kae exiry 9 meturume kynexine. Moro tao wewe emero tapuhse uuru kurã ke eya.

\VS{5}Osa Kurã tapuruse eya wewe ke, apupari ke. Moro wewe tapuhse uuru kurã ke eya, emeporyme airiki panõ ke, keti tõ roropa.

\VS{6}Moro Tapyi Kurã emeporyme topu kurã tyrise tuisa a, joia tomo uuru kurã maro tonehse Parawaĩ nonory poe.

\VS{7}Moro uuru kurã ke wewe tapuhse apuru tõ poko te, itararany poko te (ipuroteny poko) tapyi omõtoh poko te, omõtoh apuru tõ poko, enara. Tapyi apuru tõ poko taporihke exiketõ tyrise erohketomo a jamaromatohme.

\VS{8}Moro Tapyi tao Osa Kurã Kuhse kynexine; 9 meturume kynexine mosa exiry te, 9 meturume roropa ipuroroje exiry, oxisamo Tapyi ipuroroje ehtopo. Moro Osa Kurã Kuhse apuru tõ tapuhse uuru kurã ke 20 miu kirume motye.

\VS{9}Uuru tyrise eya perẽku poko meio kiru motye. Osa tõ kae exiketõ apuru tõ roropa tapuhse uuru ke kynexine.


\par }{\PP \VS{10}Asakoro taporihke exiketõ (kerupim) tyripose Saromão a, wewe risẽme, tapuhpose uuru ke, tyritohme Osa Kurã Kuhse taka.

\VS{11-13}Moro tao xikihme toehse toto omõtoh ẽpataka. Asakoro taporihke exiketõ kynexine. Toiro aporiry 2,25 meturume kynexine mosa exiry. Toiro aporiry etyhpyry osa apuru pũto kynexine. Zakorõ taporihkemy aporiry etyhpyry zakorõ apuru pũto kynexine. Osa rãnao asakoro aporiry etyhpyry atapõko toh kynexine. Atapona tãtaporamase aporirykõ 9 meturume, toiro apuru poe zakorõ pona, etozo pona.

\VS{14}Mame kamisa tyripose Saromão a Osa Kurã Kuhse apurutohme. Moro mauru panono risẽ kynexine, imepỹ eary maro, kaneru hpoty ezuezumano, puupura, tahpiremano, enara. Taporihkã panõ tyrise roropa moro kamisa poko.


\par }{\SH Xikihme exiketõ asakoro
\par }
{\R (1 Tuisa 7.15-22)

\par }{\PP \VS{15}Mame asakoro xikihme exiketõ tyripose Saromão a metau risẽ moro Tapyi omõtoh pũto. Mokaro mosa exiry 8 meturume toh kynexine. Asakoro jamaromatoh tyripose moroto xikihme exiketõ pona ehtohme 2,20 meturume kae toto exiry.

\VS{16}Moro xikihme exiketõ zupuhpyry emeporyme kynexine keti tõ panõ ke tykahse exiketõ samo, romã tõ panõ metau risẽ maro, 100me.

\VS{17}Moro xikihme exiketõ tyrise Tapyi ẽpataka omõtoh pũto. Toiro ikurenaka exikety tosehke Jakĩme kynexine. Zakorõ esety Poazeme kynexine.




\par }\Chap{4}{\SH Ritonõpo Tapyĩ mõkomory
\par }
{\R (1 Tuisa 7.23-51)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame okyno zahkatoh apõ tyripose Saromão a, metau risemy. Moro zumo ehtoh 9 meturume kynexine, tahramehme exikety (9 meturume mosa exiry te, 9 meturume ipuroroje exiry). Kae ehtoh 4,5 meturume kynexine.

\VS{2}Mame tuna ẽ tyripose eya metau risemy, zueme ehtoh 2,25 meturume, zumo exiry 4,5 meturume, zomye ehtoh 13,5 meturume.

\VS{3}Ehpikuroko tuna ẽ zomye jamaromatoh tonõ asakoro kynexine pui orutua panono. Tyrise toto tuna ẽ maro toiro kyryryme.

\VS{4}Moro tuna ẽ apõme 12me pui orutua kõ panõ kynexine metau risemy. Jarãnaka osenuhmaketõ sã toh kynexine, ĩparykõ po tuna eny; oseruaõkõ osenuhmãko sã inikahpozakoxi te, oseruaõkõ osenuhmãko sã xixi omõtoh winakoxi, oseruaõkõ osenuhmãko sã ikurenaka, oseruaõkõ osenuhmãko sã xixi tũtatoh winakoxi, enara.

\VS{5}Moro tuna ẽ topuxixime exiry 4me omahxiky sã kynexine. Ehpiry tuna ẽtoh ehpiry sã kynexine, axika ekuru samo. Tuna ẽme otarame 60 miu rituru pune kynexine.


\par }{\PP \VS{6}10me paxiha tõ tyrise roropa eya xine, 5me tyritohme Tapyi wino ikurenaka, 5me tyritohme inikahpozakoxi. Moro tuna ẽ kynexine otyro kurikatohme, okyno zahkatohto tynekarorykõme. Moro tuna ẽ konõto tunary oturuketõ ekurikatohme kynexine.


\par }{\PP \VS{7-8}Nãparina apõ 10me tyrise eya xine uuru risẽme pakato exiketõ samo te, 10me meza tõ tyrise roropa eya xine, tyritohme osa konõto taka, Ritonõpo Tapyĩ tao: 5me nãparina apõ maro 5me meza tomo apotunuru wino te, 5me nãparina apõ maro 5me meza tomo ipozery wino. 100me kasana tõ tyrise roropa eya xine uuru risemy.


\par }{\PP \VS{9}Zara tyrise moro tao oturuketõ esaryme te, tyorõ zara konõto tyrise roropa eya xine. Omõtoh zara tõ pona, apuru tyrise eya xine wewe risemy tapuhse metau ke.

\VS{10}Moro tuna ẽ konõto tyrise Tapyi myhtokoxi ikurenaka, xixi tũtatoh winakoxi.


\par }{\PP \VS{11-16}Oripo tõ tyrise roropa Hurã a, pa tõ roropa, paxiha tõ maro. Mame tõtyhkase ynororo toerohtoh poko, Saromão nyripohpyry poko, Ritonõpo Tapyĩ poko. Ynara tyrise eya:

\par }{\Q Asakoro xikihme exiketomo;

\par }{\Q Asakoro jamaromatoh kasana konõto samo, moro xikihme exiketõ pona ehtohme;

\par }{\Q keti panõ tykahse exiketõ kasana konõto panõ pokona;

\par }{\Q 400me romã tomo metau risemy, tyrise asakoro atakenaka kasana konõto panõ zomye imenurume exiketõme;

\par }{\Q 10me kahu tomo;

\par }{\Q 10me paxiha tomo tuna ẽme exiketomo;

\par }{\Q Toiro tuna ẽ konõto;

\par }{\Q 12me pui orutua panõ tuna ẽ apõ kõme;

\par }{\Q oripo tomo te, pa tomo, kaafu tomo.

\par }{\PP Emero morohne tyrise Hurã a metau ke tyserehmase exikety Ritonõpo Tapyĩ kyryryme, tuisa Saromão omi poe.

\VS{17}Mame tuisa omi poe morohne tyrise eya tyritoh tao irãnao Sukote poe Zereta pona, jakanahmã Joatão ehpio.

\VS{18}Mame tynyripohpyry metau risẽ onukuhpopyra Saromão kynexine omoxiny ehtoh waro ehtohme, tuhke exiryke. Naeroro omoxĩ ehtoh waro pyra ynoro nexiase.


\par }{\PP \VS{19}Uuru risẽ tyripose roropa Saromão a Ritonõpo Tapyĩ kyryryme. Ynara tyripose eya: jahkatoh apony te, meza tomo epona wyi ritohme Ritonõpo a tynekaroryme te,

\VS{20}nãparina apõ tõ nãparina tõ maro uuru risemy, ezehpyra exiketomo Osa Kurã Kuhse myhto, Ritonõpo nyripohpyry ae ro;

\VS{21}ekuru tomo te, nãparina tomo te, tenaze tomo, enara,

\VS{22}jahpi tomo nãparina aryry mauru kohtohme te, kasana tomo te, typoxine exiketõ ẽ tomo te, ikarã ẽ tomo. Emero tyrise uuru kurã ke. Omõtoh Osa Kurã taka te, omõtoh roropa Osa Kurã Kuhse taka moro apuru tõ tapuhse uuru ke kynexine.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}Mame tõtyhkase tuisa Saromão ahtao toerohtoh poko Ritonõpo maro Oturutoh riry poko, tumy Tawi nekarohpyry Ritonõpo kyryryme tukurãkase eya mõkomo esary ao, Ritonõpo Tapyĩ tao: parata te, uuru te, imehnõ nekarotyã roropa, enara.


\par }{\SH Ritonõpo omiry ẽ enehtopõpyry itapyĩ taka
\par }
{\R (1 Tuisa 8.1-11)

\par }{\PP \VS{2}Morarame Izyraeu tõ tamuximãkõ tonehpose tuisa Saromão a pata tõ tuisary tõ maro Jerusarẽ pona toto ytotohme, Ritonõpo omiry ẽ arotohme Xião poe, Tawi patahpyry poe, Ritonõpo maro Oturutoh taka.

\VS{3}Mame Izyraeu tõ emero tõximõse toto nuno 7mã po, Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko.

\VS{4}Mame tamuximãkõ emero porehme toeporehkase ahtao, Ritonõpo omiry ẽ tapoise rewita tomo a,

\VS{5}mame moro tarose eya xine Ritonõpo Tapyĩ taka. Tapyi roropa Ritonõpo maro Oturutoh, imõkomory maro tarose rewita tomo a, Ritonõpo maro oturuketomo a roropa, Ritonõpo Tapyĩ taka.

\VS{6}Mame tuisa Saromão maro, imoihmãkõ kynexine, tõximõse toto Ritonõpo omiry ẽ myhtokoxi. Toky tõ tuhke totapase eya xine tynekarorykõme, kaneru tõ tuhke, pui tõ maro, ikuhpỹme.

\VS{7}Mame Ritonõpo omiry ẽ tarose Ritonõpo maro oturuketomo a Ritonõpo Tapyĩ taka, Osa Kurã Kuhse taka. Moro tyrise eya xine esaka, taporihkã myhtokoxi.

\VS{8}Mokaro aporiry tõ kaxo epoehme sã nexiase, kaxo epuru tõ maro.

\VS{9}Moro kaxo epuru tõ etyhpyry osenẽko oturuketomo a, Osa Kurã Kuhse myhto ahtao rokene. Imepỹ esary poe onenepyra kynexine (Moroto ro kaxo epuru tõ mana seromaroro pona ro).

\VS{10}Moro kaxo tytaõke kynexine, Ritonõpo omiry rokene, tymerose asakoro topu pipahmã poko. Morohne tyrise Moeze a moro taka, ypy Xinai po, tõmiry totapose Ritonõpo a ahtao, Izyraeu tomo a, toesyryhmase toto ahtao Ejitu poe.


\par }{\SH Ezurume Ritonõpo osenepotopõpyry
\par }
{\PP \VS{11}Mame oturuketõ emero moroto exiketõ tõsekarose toto Ritonõpo a, tyyrypyrykõ tykorokapose nuriame pyra toto ehtohme Ritonõpo a. Torẽtyke pyra toh kynexine tapiakatopõpyrykõ poko atakenaka toerohtohkõ poko toto ehtohme Ritonõpo Tapyĩ tao.

\VS{12}Mame mokaro rewita tõ eremiaketõ: Asape te, Hemã te, Jetutũ te, toto ekyry tõ maro, xikihme toh kynexine eky tõ zahkatoh wino xixi tũtatoh wino, tupoke karimutumã ke mauru panono risẽ ke, tykyryrykõ eremiatoh maro, paratu tomo te, haapa tomo te, rira tõ maro emahpo xine. Mokaro maro 120me oturuketõ kynexine rue etory waro exiketomo.

\VS{13}Mame oximõme rueimo totopitose eya xine. Toremiase opore roropa toto kure Ritonõpo Kuesẽkõ ehtoh poko, Ritonõpo eahmaryme. Rueimo tõ maro paratu tõkehko maro Ritonõpo toahmase eya xine. Ynara toremiase toto:

\par }{\Q “Ritonõpo eahmatoko, Kuesẽkomo.

\par }{\Q Kure mã ynororo.

\par }{\Q Kypyno xine aexiry enahpỹme mana, jũme.”

\par }{\PP Mame Osa Kurã tae tutũtase oturuketõ ahtao, mõtoino rokẽ Ritonõpo Tapyĩ typehkase akurũ a,

\VS{14}saerehkatoh a roropa Ritonõpo moroto exiryke. Naeroro omõsaromepyra toh kynexine toerohtohkõ taka Ritonõpo maro oturutohme ropa.




\par }\Chap{6}{\SH Saromão oturutopõpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 8.12-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame tõturuse Saromão Ritonõpo netaryme. Ynara tykase:

\par }{\Q “Ritonõpo, akurũ xinukutumãkõ mã onymenekahpyry oesaryme.


\par }{\Q \VS{2}Seromaroro tapyi kurã tyrise ya, jũme oesaryme ehtohme.”


\par }{\PP \VS{3}Mame toeramase Saromão imoihmãkõ enetohme, xikihme toto ahtao. Mame kure rokẽ tyripose toto Ritonõpo a.

\VS{4}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kure mase Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy! Ajamitunuru ke tyrise emero õturutopõpyry ae ro papa Tawi a, ynara tykase awahtao:

\VS{5}“Ypoetory tõ Izyraeu tõ enehtopõpyry poe ro Ejitu poe tarona pata onymenekara exiase, tapyi amotohme ytapyĩme, jeahmatohme. Orutua onymenekara roropa exiase ypoetory tõ Izyraeu tõ tuisaryme ehtohme.

\VS{6}Yrome seromaroro Jerusarẽ tymenekase ya jesaryme jeahmatohme, omoro, Tawi, tymenekase roropa ya ypoetory tõ tuisaryme ehtohme.”


\par }{\PP \VS{7}Mame Saromão tõturuse ro:

\par }{\PP — Tapyi amory se papa Tawi kynexine, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ eahmatohme.

\VS{8}Yrome ynara tykase Ritonõpo eya: “Zae mexiase tapyi amory se oexiryke ytapyĩme repe.

\VS{9}Yrome ytapyĩ onyripopyra ase oya. Omũkuru exĩko mana Ytapyĩ rineme.”

\VS{10}Seromaroro tõmihpyry ae ro morara tyrise Ritonõpo a. Papa myakãme toehse ywy Izyraeu tõ tuisaryme. Ritonõpo Tapyĩ tyrise ya roropa Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy eahmatohme.

\VS{11}Moro taka aomiry ẽ tyrise ya roropa Ritonõpo Tapyĩ taka, topu imerohpyry eny. Moro omi Ritonõpo nymoipory kytamurukomo a.


\par }{\SH Ritonõpo a Saromão oturutopõpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 8.22-53)

\par }{\PP \VS{12}Mame imoihmãkõ neneryme, tõximõse toto ahtao, Saromão toytose tynekarory zahkatoh ẽpataka. Tomary tanỹse eya kakoxi.

\VS{13}Zara pitiko tyrise Saromão a metau risemy zara konõto rãnao tahramehme exikety, 2,20 meturume, mosa exiry, kae exiry 1,30 meturume kynexine. Mame tõnuhse ynororo moro apõ pona imoihmãkõ neneryme, tosekumuru po typorohse ynororo, tomary tanỹse kakoxi Ritonõpo a tõturutohme.

\VS{14}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy! Imepỹ asã exikety pyra mana kapu ao te, sero nono po roropa. Opoetory tõ pynanohnõko mase õmihpyry ae ro, yronymyryme õmihpyry omipona toto ahtao.

\VS{15}“Ynara tyrĩko ase,” katopõpyry oya papa Tawi a, morohne tyrise oya seroae emero porehme.

\VS{16}Seromaroro, Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy, ajohpãme sã õmihpyry akorõ roropa tyriko, ynara mekarone Papa netaryme mekarone: “Jũme omũkuru tõ poe, apakomotyã poe roropa, toiro tuisame exĩko Izyraeu tõ esẽme,” tomeseke õmihpyry omipona exikehpyra ynororo ahtao, Tawi saaro.

\VS{17}Naeroro, Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy, tyriko emero onekarohpyry ae ro, opoetory Tawi a, tykase.


\par }{\PP \VS{18}— Ritonõpo, otara exĩko ma omoro, ahno maro sero nono po? Kapu tytororo opune pyra mana. Otãto sero Tapyi, ynyrihpyry opune exĩko nah?

\VS{19}Ritonõpo, yna Esemy, opoetoryme ase. Jomiry etako. Ynekaropohpyry oya seroae ro tyriko, ajohpãme samo.

\VS{20}Sero Tapyi eneko saereme ahtao, koko roropa, tymenekase oya exiryke oesaryme, sero tao oeahmatohme. Jomiry etako oya jotururuhtao jẽmyty tyramase ahtao sero Tapyi wino.

\VS{21}Opoetory tõ otururu oya roropa etako, toto ẽmytykõ toeramase ahtao Atapyĩ winakoxi. Oesary poe, kapu aeino yna omiry etako. Yna rypyry ikorokako.


\par }{\PP \VS{22}— Mame imepỹ tyhxirose ahtao azahkuru ehtoh poko. Mame tonehse ynororo ahtao xiaro okyno zahkatoh myhtokoxi, sero Tapyi taka, “Morohne onyripyra exiase” katohme.

\VS{23}Omoro, Ritonõpo, etako kapu poe. Zae opoetory tõ apiakako. Zae pyra ahtao, zae pyra exikety zuãnohko. Yrome zae exikety ekaroko iirypyryme pyra.


\par }{\PP \VS{24}— Tyyrypyhpyke toehse opoetory tõ ahtao, mame typoremãkapose toto ahtao epetõkara a, toeramase ropa toto ahtao oya, sero Tapyi taka tooehse ropa toto ahtao, oeahmase ropa, tyyrypyrykõ korokapotohme ropa,

\VS{25}toto omiry etako kapu aeino. Opoetory tõ rypyhpyry ikorokako. Toto enehko ropa esaka xine ropa, onekarohpyry pona ropa itamuru tomo a.


\par }{\PP \VS{26}— Mame konopo onenehpopyra awahtao, opoetory tõ tyyrypyhpyke toehse exiryke, mame aosekarorykõ ropa ahtao oya tyyrypyrykõ rumekatohme ropa, eramaryhtao sero Tapyi winakoxi, oeahmatohme, oturutohme ropa oya,

\VS{27}toto omiry etako kapu aeino. Toto rypyry ituisary rypyry roropa ikorokako. Toto amorepako zae ehtoh riry poko. Mame konopo enehpoko ropa ononory pona, onekarohpyry pona, jũme opoetory tõ esaryme.


\par }{\PP \VS{28}— Mame tonahsẽ pyra toehse ahtao te, otarame tyrohsẽ toehse ahtao te, otarame tupito tõ tonahkase tyryrykane axtunety ke, taparara tuhkã ke osetapary ke epetõkara maro te, takuruhtase toto ahtao, tyrohsẽ konõto toehse ahtao,

\VS{29}toto otururu oya etako. Mame opoetory tõ toemynyhmaryke tomary anymyryhtao, sero Tapyi wino,

\VS{30}toto otururu etako. Opoetory tõ omiry etako oesary poe kapu aeino, iirypyrykõ ikorokako, toto akorehmako. Omoro rokẽ ahno osenetupuhtoh waro mase. Zae toto epehmako inyrihpyrykõ epehpyryme,

\VS{31}õmiry omipona opoetory tõ ehtohme, sero nono po tosake toto ahtao, onekarohpyry yna tamuru tomo a.


\par }{\PP \VS{32}— Mame katonõ roropa, imehnõ nonory põkõ, imehxo oexiry poko etaryhtao tyya xine te, onyrihpyry kurã poko opoetory tomo a etaryhtao tyya xine, aepyrykohtao oeahmase te, oturuse roropa oya sero Tapyi taka

\VS{33}aotururu oya etako. Oesary poe kapu aeino aomiry etako. Tyriko roropa inyripohpyry oya, sero nono põkõ emero awaro ehtohme, õmipona toto ehtohme opoetory tõ Izyraeu tõ samo. Mame zuaro exĩko mã toto, sero Tapyi ynyrihpyry onymenekahpyryme mana, oeahmatohme.


\par }{\PP \VS{34}— Mame opoetory tõ aroporyhtao oya etonatohme topetõkara maro, mame aotururuhtao oya emero rokẽ pata po toto ahtao, toeramase toto ahtao sero pata winakoxi, onymenekahpyryme exiryke, sero Tapyi wino roropa ynyrihpyry oeahmatohme,

\VS{35}toto otururu oya etako, kapu aeino toto omiry etako. Orẽpyra tyriko toto, epetõkara poremãkapotohme eya xine.


\par }{\PP \VS{36}— Mame tyyrypyrykõ poko toehse toto ahtao, iirypyryme exĩko ynanase emero porehme, mame toto wãnohtohme toto poremãkaporyhtao epetõkara a toto aroryhtao roropa imepỹ nono pona, moe moro nono ahtao ro,

\VS{37}opoetory tõ otururu etako. Moroto moe imepỹ nono po toto ahtao, tyyrypyrykõ rumekaryhtao eya xine, aotururuhtao roropa oya te, osekaroryhtao oya, tyyrypyrykõ ekaroryhtao oya, zae pyra toehtopõpyrykõ roropa, aomirykõ etako, Ritonõpo.

\VS{38}Mame moero toto ahtao ro, osekaroryhtao oya, tyyrypyrykõ rumekary se nymyry toto ahtao, aotururuhtao oya, toeramase toto ahtao sero nono wino, onekarohpyry yna tamuru tomo a, sero pata wino, onymenekahpyry, sero Tapyi wino ynyrihpyry oeahmatohme,

\VS{39}toto omiry etako. Oesary poe kapu aeino toto otururu etako, orẽpyra toto tyriko ropa. Iirypyrykõ ikorokako ropa, emero porehme.


\par }{\PP \VS{40}— Seromaroro, Ritonõpo yna Esemy, yna eneko. Yna omiry etako yna otururuhtao oya sero tao.

\VS{41}Owõko, Ritonõpo, osehko Atapyĩ oserematoh taka, õmiry ẽ maro, ajamitunuru enetupuhtoh moro. Kure rokẽ amaro oturuketõ tyriko inyriry tõ poko. Tãkye opoetory tõ tyriko kure rokẽ oexiryke eya xine.

\VS{42}Ritonõpo yna Esemy onymenekahpyry tuisame onurumekara exiko. Wenikehpyra exiko opoetory Tawi pyno oehtopõpyry poko.




\par }\Chap{7}{\SH Ritonõpo Tapyĩme inekarohpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 8.62-66)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame tõtyhkase tuisa Saromão ahtao tõtururu poko Ritonõpo a apoto tyhtose kapu aeino. Inekarory tyahkase eky tõ zahkatoh po. Mame ezuru xixi sã tomõse moro Tapyi taka, typehkase samo Ritonõpo ehtoh ke.

\VS{2}Moro ezuru pokoino omõsaromepyra oturuketõ kynexine Tapyi taka.

\VS{3}Moro apoto epukary kapu ae eneryke tyya xine, Ritonõpo ezuru roropa Tapyi tyeipose exiryke, tosekumuru po typorohse toto tõmytykõ po nono pokoxi. Ritonõpo toahmase eya xine ynara tykase toto:

\par }{\Q “Ritonõpo eahmatoko, Kuesẽkomo,

\par }{\Q kure rokẽ aexiryke,

\par }{\Q kypyno xine aexiry

\par }{\Q jũme enahpyra roropa mana.”


\par }{\PP \VS{4}Mame okyno tõ tuhke tyahkase Saromão a imoihmãkõ maro tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{5}Pui totapase eya xine 22 miume, kaneru tõ 120 miume. Osepeme ehtoh tyahkase eya xine. Moro ke moro Tapyi tokarose eya xine Ritonõpo a, tuisa a imoihmãkõ maro.

\VS{6}Oturuketõ tosao xine toh kynexine, rewita tõ roropa, tykyryrykõ kurã maro eremiatohme tuisa Tawi nyrityã etotohme eremiaketõ maro ynara eremiãko: “Yna pyno oehtoh jũme exikehpyra mana,” Tawi omihpyry ae ro. Oximõmãkõ xikihme rokẽ toehse toh kynexine rueimo tõ etoryhtao oturuketomo a, rewita tõ ẽpataka.

\VS{7}Moro ae ro osa tapiakase nono rãnao Saromão a, tapyi myhto tynekarory tõ zahkatohme tytororo, okyno kasery roropa ahno nekarotyã osepeme ehtohme. Morara tyrise eya ipune pyra exiryke, jahkatoh metau risẽ po, zumo pyra exiryke, tynekarory tõ zahkatohme tytororo, tiriiku tõkehko te, okyno kasery roropa ahno nekarotyã osepeme ehtohme.


\par }{\PP \VS{8}Moroto tõseahmase toto, Saromão imoihmãkõ maro. 7me ẽmepyry taropose toto moro zahkatoh apõ ekarory poko Ritonõpo a. Imoihmãkõ tooehse toto pata tõ poe inikahpoe, ypy Hamate poe te, Ejitu ehpiry poe roropa ikurenae.

\VS{9}Moromeĩpo 7me ẽmepyry ropa taropose eya xine Ritonõpo eahmary poko Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko. Mame oseahmatoh etyhpyryme otuhtoh konõto tyrise eya xine.

\VS{10}Yrokokoro ahno taropose ropa Saromão a itapyĩkõ taka ropa. Tãkye toh kynexine kure Tawi tyrise Ritonõpo a exiryke te, kure Saromão tyrise roropa eya te, Izyraeu tõ roropa.


\par }{\SH Tõsenepose ropa Ritonõpo Saromão a
\par }
{\R (1 Tuisa 9.1-9)

\par }{\PP \VS{11}Morarame tõtyhkase Saromão Ritonõpo Tapyĩ riry poko te, tytapyĩ konõto riry poko, enara. Emero tyriry se aehtoh tonõ kure tõtyhkase.

\VS{12}Mame tõsenepose Ritonõpo eya koko. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Õmihpyry totase ya. Sero Tapyi, onyrihpyry tymenekase ya, sero tao onekarory tõ zahkatohme jeahmatohme oya.

\VS{13}Kapu tapuruse ahtao ya, konopo onenehpopyra jahtao, taparara tuhke enehporyhtao ya anarykahpyrykõ enahkatohme te, tyrohsẽ enehporyhtao ya ypoetory tõ pona,

\VS{14}mame ypoetory tõ otururuhtao ya, tyyrypyrykõ poko emynyhmaryhtao, zae pyra toto ehtoh rumekaryhtao roropa eya xine, toto otururu etãko ase kapu aeino, iirypyrykõ korokãko ase, esarykõ kurãkãko ropa ase.

\VS{15}Kure rokẽ õmirykõ etãko ase, ya õtururukohtao sero Tapyi tao.

\VS{16}Sero Tapyi tymenekase ya, tapiakase jesaryme ehtohme, sero tao jeahmatohme jũme. Sero enẽko ase, ewomãko roropa ase jũme.


\par }{\PP \VS{17}— Zae rokẽ jomiry omipona awahtao, Saromão, amonohpyra awahtao, omy Tawi jomipona ehtopõpyry saaro te, emero ynyripohpyry riryhtao oya,

\VS{18}orẽpyra orĩko ase tuisame, jomihpyry ae ro omy Tawi a, ynara katopõpyry ae ro: “Jũme apakõ Izyraeu tõ esẽme exikehpyra mana.”

\VS{19}Yrome jomiry omipona pyra awahtao xine, apakomo a roropa, imehnõ neponãmarykõ poko toehse awahtao xine,

\VS{20}ypoetory tõ Izyraeu tõ oũko ropa ase toto esary poe, ynekarohpyry eya xine. Sero Tapyi rumekãko roropa ase: “Osa kurã sero, jũme jeahmatohme,” karyhtao ro ya. Mame sero Tapyi eunohnõko imehnõ ahno tõ mana, imeimehnõ nonory põkomo.

\VS{21}Seromaroro enekurãme mana, typahsẽme rokẽ exĩko mana. Mame ikuroko ytoketõ oserehnõko mã toto moro eneryke tyya xine. “Oty katohme serara tyrise Ritonõpo a sero nono poko, sero Tapyi poko roropa?” ãko mã toto.

\VS{22}Mame toto ezuhnõko imehnõ mana: “Ritonõpo turumekase Izyraeu tomo a exiryke, Tosẽkõme. Eya itamurukõ tonehse Ejitu poe. Imehnõ neponãmarykõ tokahmase eya xine, toahmase toto eya xine. Morara exiryke toto tuãnohse eya, typoremãkase toto eya sero saaro,” ãko mã toto.




\par }\Chap{8}{\SH Saromão nyrityamo
\par }
{\R (1 Tuisa 9.10-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}20me jeimamyry taropose Saromão a Ritonõpo Tapyĩ riry poko tytapyĩ konõto riry poko roropa.

\VS{2}Pata tõ, Hirão, Tiro esẽ nekarotyã eya, tyrise ropa eya. Mame Izyraeu tõ tonyohse eya moro pata tõ pona oehtohkõme ropa.


\par }{\PP \VS{3}Mame tõsetapase Saromão Hamate-Zopa põkõ maro. Typoremãkase toto eya.

\VS{4}Pata Tatamoa tyrise ropa eya ona tonorẽ po, imehnõ pata tõ roropa Hamate nonory po, tymõkomory esaryme ehtohme.

\VS{5}Imehnõ pata tõ tyrisenãme tyrise ropa Saromão a: Pete-Horõ-Epoe te, Pete-Horõ-Zopino, pata tõ tõsewomase apuru tõ ke, omõtoh jamihmã ke roropa kurimene risẽ ke epetõkara omõpyra ehtohme,

\VS{6}pata Paarate te, emero pata tõ tynapyry tõkehko esaryme te, toky tõ esaryme roropa kahu etonatoh tonõ maro. Tãtamorepatopõpyry emero tyrise Saromão a Jerusarẽ po te, Ripano po te, pata tõ po emero tynonory po.

\VS{7-8}Topehke pyra erohketõ tapoise Saromão a Kanaã põkõ pakomotyamo. Mokaro tamuru tõ onetapara tokurehse Izyraeu tõ kynexine toto patary tõ typoremãkase ahtao eya xine. Mokaro, topehke pyra erohketõ ynara kynexine: amoreu tomo te, heteu tomo te, perizeu tomo te, heweu tomo te, jepuseu tomo, enara. Mokaro pakomotyã topehke pyra erohnõko ro seroae ro.

\VS{9}Yrome Izyraeu tõ anapoipyra Saromão kynexine topehke pyra erohtohme. Soutatume toerohse Izyraeu tomo te, soutatu tuisaryme te, kahu aroneme etonatoh pona te, kawaru po ytoketõ soutatume, enara.

\VS{10}250me erohketõ tuisaryme kynexine, erohketõ maro Saromão nyrohmanohpotopõpyry tõ poko.


\par }{\PP \VS{11}Mame typyty, Ejitu tuisary ẽxiry tarose Saromão a Tawi Patary poe tytapyĩ konõto, tynyrihpyry taka. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Mokyro exisaromepyra mana Tawi tapyĩ konõto tao, Izyraeu tõ esemy. Ritonõpo omiry ẽ esahpyry emero kurãme mana, Ritonõpo esaryme.


\par }{\PP \VS{12}Tynekarory tõ tyahkapose Saromão a okyno zahkatoh po tynyrihpyry po Ritonõpo Tapyĩ myhto.

\VS{13}Okyno tõ tyahkapose eya Moeze nymerohpyry omipona, Ritonõpo eahmatohme Oserematoh po te, Nuno Kasenato ahtao te, oseruao oseahmatoh po roropa jeimamyry punero: Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra te, Oseahmatoh Tykyrysã Apoitoh poko te, Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko, enara.

\VS{14}Tumy Tawi nyripohpyry omipona, oturuketõ tyrohmanohpose Saromão a, rewita tõ maro, oturuketõ akorehmary poko aeremiarykõ poko te, toto erohtoh poko, enara. Ritonõpo Tapyĩ omõtoh erase tõ tyrohmanohpose eya, toto tapiakase kokoro rokẽ toto erohtohme omõtoh tonõ poko Tawi, Ritonõpo poetory nyripohpyry ae ro.

\VS{15}Tawi nyripohpyry oturuketomo a, rewita tomo a roropa Ritonõpo mõkomory esary tõ poko, tyrise eya xine porehme.


\par }{\PP \VS{16}Morarame tõtyhkase Saromão emero, tyriry se aehtopõpyry tomo, Ritonõpo Tapyĩ apõ ritopõpyry poe, aotyhkatoh pona, emero tyrise eya kure rokene.


\par }{\PP \VS{17}Mame Saromão toytose nakuataka Eziõ-Kepea pona te, Erate pona roropa tuna Akapa ehpikoxi, Etõ nonory pona.

\VS{18}Wapu tõ tonehpose tuisa Hirão a typoetory tõ maro wapu poko tuaro exiketomo. Toytose toto Saromão poetory tõ maro Opia nonory pona. Moro poe uuru tonehse Saromão a 15 miu kiru motye.




\par }\Chap{9}{\SH Sapa tuisary nohpo oehtopõpyry Saromão enese
\par }
{\R (1 Tuisa 10.1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Saromão imehxo ehtoh poko omi totase Sapa tuisary nohpo a. Naeroro toytose ynororo Jerusarẽ pona ikuhse, tupimã ke ekaropotohme eya. Tymaro typoetory tõ tuhke toeporehkase, kameru tõ maro tymõkomoke pehme, tonahsẽ tomepore ritoh ke te, joia tomo te, uuru itamurume, enara. Mame tõseporyse tahtao Saromão maro tõturupose ynororo emero tõsenetupuhtoh poko.

\VS{2}Tozuhse ynororo eya emero porehme; tupime nymyry pyra kynexine eya nohpo ezukuru.

\VS{3}Mame Saromão tuaro ehtoh totase Sapa tuisary a, itapyĩ konõto inyrihpyry tonese roropa eya.

\VS{4}Tonahsẽ tonese eya tyrise ahtao imezã pona, tapyi tõ tonese eya, erohketõ tuisary tõ esaryme, emese kure erohketõ irohmanohpory poko tuisa tapyĩ tao, zupõkõ roropa, otuhtoh konõto poko erohketomo te, tynekarory zahkatoh poko Ritonõpo maro Oturutoh tao. Morohne poko tõsenuruhkase ynororo.

\VS{5}Ynara tykase ynororo tuisa Saromão a:

\par }{\PP — Opoko omi totase ya ypatary po jahtao, tuaro oehtoh poko roropa. Emero ynetahpyry zae nexiase ajohpe pyra.

\VS{6}Yrome zae aexiry onenetupuhsaromepyra exiase onenepyra ro jahtao. Moero zokonaka jurupyra toh nexiase tuaro oexiry poko, tuaro oehtoh jurutopõpyry motye kuhse nase õmiry.

\VS{7}Tãkye mã opoetory tomo amaro toexirykõke, õmiry etaryke roropa tyya xine, tuaro oehtoh poko õtururu etaryke tyya xine.

\VS{8}Kure rokẽ Ritonõpo mana, Oesemy, tãkye opoko toehse toexiryke oriase Izyraeu tõ tuisaryme. Jũme Izyraeu tõ pyno exikehpyra mana. Morara exiryke Izyraeu tõ tuisaryme oriase, toto akorehmatohme zae ehtoh poko toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{9}Mame tuisa Saromão a tynenepyhpyry tõ tokarose eya: uuru, 4 miu kiru motye te, tonahsẽ emepory itamurume te, topu tõ typyne exiketõ joia tomo, enara. Moro panõ tonahsẽ emepory tõ, Sapa tuisary nohpo nekarohpyry kurã Saromão a, moro panõ onenezomopyra ropa toehse kynexine.


\par }{\PP \VS{10}(Mame tuisa Hirão poetory tomo a tuisa Saromão poetory tomo a roropa uuru tonehse Opia nonory poe, wewe sãtaro tonehse roropa eya xine, joia tõ kurã roropa.

\VS{11}Moro wewe ke opyi onuhtohme tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ tao, tytapyĩ konõto tao roropa, haapa tõ tyrise roropa, rira tõ roropa eremiatoh etotohme. Morohne panõ, onenepitopyra kynexine Izyraeu po, seroae ro moro panõ onenepyra ropa toehse.)


\par }{\PP \VS{12}Mame tuisa Saromão a tynekaroryme emero Sapa tuisary ise ehtoh tokarose eya te, emero inekaropohpyry roropa tokarose eya te, tyoro kurãkõ tokarose eya roropa. Mame toytose ropa ynororo, tymarõkõ maro, tynonory Sapa pona ropa.


\par }{\SH Tuisa Saromão mõkomory
\par }
{\R (1 Tuisa 10.14-29)

\par }{\PP \VS{13}Emero jeimamyry ae uuru tapoise Saromão a 23 miu kirume.

\VS{14}Moro maro tineru topehmapose eya kowenu tinerũme, mõkomo ekamonanomo a, toto erohtoh poko te, arape tuisary tomo a te, Izyraeu patary tõ kowenatu tomo a, enara. Uuru tonehse parata roropa eya.


\par }{\PP \VS{15}Osewomatoh tyrise Saromão a, uuru risemy, 200me inunomo. Toiro ahtao 7 kirume exisasaka uuru ke kynexine.

\VS{16}Inunõkara 300me osewomatoh tyrise eya roropa, uuru risemy. Toiro ahtao 3½ kirume uuru nae kynexine. Morohne tyrise eya osa Itu Ripano taka.


\par }{\PP \VS{17}Tuisa apõ konõto tyripose Saromão a uuru risemy maafim maro.

\VS{18}Moro tuisa apõ opyi nae kynexine, 6me onuhtoh maro. Moro apõ konõto poko pupu apõ kynexine tapuhse uuru ke. Moro panõ exipitopyra kynexine tuisa apõme imepỹ nonory po.

\VS{19}Toiro onuhtoh po asakoro reão kynexine etyhpyry po. Atapona 12me reão panõ nae kynexine onuhtoh po. Moro panõ exipitopyra kynexine tuisa apõme imepỹ nonory po.


\par }{\PP \VS{20}Eukuru ẽtoh Saromão tapyĩ tao uuru risẽ kynexine. Ikyryry osa Itu Ripano tao emero uuru risẽme kynexine. Parata poko pyra toh nexiase, Saromão tuisame ahtao, typyne pyra parata exiryke eya.

\VS{21}Wapu tõ nae nexiase Saromão, Hirão wapu tõ maro mya ytoketomo Expania pona roropa. Oseruao jeimamyry taropose ahtao toipe wapu tõ tooehse ropa ahtao, uuru tonehse, parata, maafim, arimi tomo, meku tomo, enara.


\par }{\PP \VS{22}Tuisa Saromão imehnõ motye emero tymõkomokehxo kynexine, tuarohxo roropa kynexine.

\VS{23}Moino imehnõ nonory põkõ tuisa tõ toytory se nexiase tuaro aexiry etatohme tyya xine, Ritonõpo nekarohpyry eya.

\VS{24}Tooehse toto ahtao tynekarory tõ tonehse eya xine parata risemy te, uuru risẽ roropa te, upo te, typyre te, tonahsẽ emepory tomo, kawaru tomo, mura tõ maro. Morara toehse jeimamyry ae rokene.


\par }{\PP \VS{25}Tuisa Saromão 4 miu osa nae kynexine kawaru tõ esaryme kahu tõ maro. 12 miume kawaru tõ nae kynexine osetapaketomo. Zokonaka rokẽ mokaro tyrise eya Jerusarẽ po, imehnõ sapararahme toh kynexine imehnõ pata tõ po, osa tõ tyrise eya exiryke moro pata tõ po toto esaryme.

\VS{26}Tuisamehxo kynexine ynororo imehnõ tuisa tõ tuisaryme emero tuna Eupyrati poe pirixteu tõ esary pona Ejitu nonory ehpiõ pona roropa.

\VS{27}Tuisame Saromão ahtao parata nae toehse itamurume, topu tõ samo. Apupari itamurume nae kynexine, wewe tõ sã rokene ypy tõ po Juta nonory po.

\VS{28}Kawaru tõ tonehpose Saromão a Muxiri poe imehnõ nonory poe roropa emero.


\par }{\SH Tuisa Saromão orihtopõpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 11.41-43)

\par }{\PP \VS{29}Saromão nyrityã emero apitory poe etyhpyry pona tymerose pape pokona Urutono Natã a te, Urutono Nymerohpyry Aia Xiro pono a te, Enepotopõpyry Urutono Ito a; sero pape etyhpyrymã ekarõko roropa Jeropoão, Nepate mũkuru poko.

\VS{30-31}Tuisa Saromão toerohse tuisame 40me jeimamyry Jerusarẽ po, Izyraeu tõ esẽme. Mame Saromão toorihse. Tonẽse ekepyry Tawi patary po. Mame imũkuru Ropoão tuisame toehse kynexine imyakãme.




\par }\Chap{10}{\SH Izyraeu tõ atapiakatopõpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 12.1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Ropoão toytose Xikẽ pona. Moroto tõximõse Izyraeu tomo, imoihme, tutuisarykõme Ropoão ritohme.

\VS{2}Mame moro poko zuaro toehse Jeropoão, Nepate mũkuru. Toytose apitoryme ynororo Ejitu pona Saromão kurũke. Mame tooehse ropa ynororo Ejitu poe tytapyĩ taka.

\VS{3}Jeropoão tonehpose mokaro a, inikahpoẽkomo a oximaro toto ytotohme Ropoão zuruse. Ynara tykase toto eya:


\par }{\PP \VS{4}— Omy Saromão a yna tyrohmanohpose itamurume, tupimã poko te, omoxinety puimary poko. Naeroro omoxĩ hkopyra yna erohtoh riryhtao oya, tupime hkopyra, õmiry moĩko ynanase, opoetoryme exikehpyra exĩko ynanase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{5}— Oseruao tõmehse ahtao osehtoko ropa. Oezuhtoh ekarõko ase oya xine, tykase Ropoão eya xine.

\par }{\PP Naeroro toytose ropa toto.


\par }{\PP \VS{6}Mame tamuhpomãkõ maro tõturuse tuisa Ropoão, tumy Saromão akorehmahpõkomo.

\par }{\PP — Otara ãko ha, Izyraeu tõ ezuhnõko? tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{7}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Izyraeu tõ akorehmary se nymyry awahtao, kure rokẽ toto ezuhko. Mame jũme õmiry moĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{8}Yrome tamuhpomãkõ omiry onetara kynexine. Nuasemãkomo a toytose ynororo ekaropose tymaro tuãtase toh exiryke. Seromaroro takorehmananõme tyrise toto eya.


\par }{\PP \VS{9}— Otara ãko matou? tykase ynororo eya xine. Otara ãko ywy Izyraeu tomo a, zohzohmehxo toerohtoh se exiketomo a? tykase.


\par }{\PP \VS{10}— Ynara kaxiko eya xine, tykase toto: “Jemahxiky papa wakuru motye, zumohxo exĩko.

\VS{11}Papa nyrohmanohpotopõpyry oya xine omoxinety sã nexiase repe. Yrome ywy moro motye orohmanohpotorỹko ase, omoxihxo kuhse. Ynoro opipokuase ahno pipohtoh ke. Ywy pui pipohtoh ke opipohtorỹko ase,” tykase toto Ropoão a.


\par }{\PP \VS{12}Mame oseruao tõmehse ahtao Jeropoão, imarõkõ maro, toytose ropa tuisa Ropoão a aomihpyry omipona.

\VS{13}Mame tuisa Ropoão a tamuhpomãkõ nekarohpyry onezuhpyra toehse. Tõturuse ynororo toto maro toto zupokary samo,

\VS{14}nuasemãkõ omiry samo. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Papa nyrohmanohpotopõpyry oya xine omoxinety sã nexiase repe. Yrome moro motye orohmanohpõko ase, omoxihxo kuhse. Opipokuase ynororo ahno pipohtoh ke. Ywy pui pipohtoh ke opipohtorỹko ase, tykase.


\par }{\PP \VS{15}Izyraeu tõ omiry onetara Ropoão nexiase. Morara tyripose Ritonõpo a tõmihpyry ae ro Jeropoão a, turuse ahtao urutono Aia a, Xiro pono.


\par }{\PP \VS{16}Morarame tonetupuhse Izyraeu tõ ahtao, tõmirykõ onetara tuisa exiry poko, tykohtase toto:

\par }{\PP — Tuisame pyra Tawi nase, jekyry tõ maro. Otyme kure tyrise eya xine kypoko xine? Ehmaropa, Izyraeu tomo, tapyi taka ropa! Ah Ropoão nosepynanohno!

\par }{\PP Morara exiryke toytose ropa toto tytapyĩkõ taka.

\VS{17}Ropoão tynomose eya xine, Juta tõ nonory põkõ esẽme rokene.


\par }{\PP \VS{18}Naeroro typoetory Atonirão taropose Ropoão a oturutohme Izyraeu tõ maro, topehke pyra erohketõ tuisaryme Atonirão kynexine. Yrome totapase ynororo, topu ke, Izyraeu tomo a. Morara toehse ahtao, taryporyke sã tõtyrise ropa Ropoão tykahu aka epatohme Jerusarẽ pona.

\VS{19}Morotoino Izyraeu tomo a inikahpoẽkomo a Tawi ekyry tõ turumekase tutuisarykõme eya xine.




\par }\Chap{11}{\SH Ritonõpo poe Semaia omihpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 12.21-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Jerusarẽ pona toeporehkase Ropoão ahtao, typoetory tõ, soutatu tõ, tonehpose tyya, 180 miumãkomo, Juta patary tõ poe, Pẽjamĩ patary tõ poe, enara. Tõsetapary se kynexine Izyraeu tõ inikahpoẽkõ maro typoetoryme toto ritohme ropa.

\VS{2}Yrome urutõ Semaia turuse Ritonõpo a. Taropose ynororo Ropoão zuruse,

\VS{3}ynara katohme Ropoão a, Juta tomo a, Pẽjamĩ tomo a roropa:

\VS{4}“Osetapara ehtoko, oekyry tõ Izyraeu tõ maro. Atapyĩkõ taka ytotoko ropa emero porehme. Serara toehse, tyripose Ritonõpo a exiryke.”

\par }{\PP Mame Ritonõpo omiry omipona toehse toto. Ytopyra toehse toto osetapase Jeropoão maro.


\par }{\SH Pata tõ tyjamihtanohpose Ropoão a
\par }
{\PP \VS{5}Naeroro tehme toehse Ropoão Jerusarẽ po. Tynonory ewomatohme pata apuru tõ tyrise eya, tapyi jamihmãkõ roropa Juta patary tõ po Pẽjamĩ patary tõ po roropa:

\VS{6}Perẽ po te, Etã po, Tekoa po,

\VS{7}Pete-Zua po te, Soko po, Aturã po,

\VS{8}Kate po te, Maresa po, Zipe po,

\VS{9}Atoraĩ po te, Rakixi po, Azeka po,

\VS{10}Zora po te, Aijarõ po, Eperõ po, enara.

\VS{11}Typoetory tõ tuisary tõ tyrise Ropoão a moro pata tõ jamihmãkõ po. Tonahsẽ roropa tyrise eya ikurãkatohme moro pata tõ po, tiriiku tõkehko te, azeite te, uwa eukuru jehnahpyry, enara.

\VS{12}Osewomatoh tonõ roropa, warata tõ roropa tyrise eya moro pata tõ jamihmãkõ po emero. Morara exiryke jamihmehxo moro pata tõ toehse. Morara riryke eya Juta tõ esẽme Pẽjamĩ tõ esẽme roropa exikehpyra Ropoão kynexine.


\par }{\SH Oturuketõ rewita tõ maro ytory Jerusarẽ pona
\par }
{\PP \VS{13}Mame Izyraeu patary tõ poe emero inikahpoe oturuketõ toytose rewita tõ maro ikurenaka Juta nonory pona.

\VS{14}Tosarykõ ona po turumekase eya xine, tutupikõ roropa Juta nonory pona toytotohkõme Jerusarẽ pona roropa, Ritonõpo maro oturuketõme erohsaromepyra toexirykõke, toto onyrohmanohpopyra Izyraeu tõ tuisary Jeropoão exiryke imũkuru tõ maro.

\VS{15}Tynymenekatyã tyrise Jeropoão a oturuketõme erohtohme tynyrityã eahmatoh tao, joroko tõ eahmatohme, pui orutua panõ roropa inyripohpyry eahmatohme.

\VS{16}Mame Izyraeu oxiekyrykõ poe, emero pata tõ poe Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ nymyry eahmary se exiketõ toytose toto rewita tõ maro Jerusarẽ pona tynekarorykõ zahkatohme tynekarorykõme Ritonõpo a, tytamurukõ Esemy a.

\VS{17}Morara exiryke Juta tõ tyjamihtase tutuisarykõ maro. Oseruao jeimamyry Ropoão, Saromão mũkuru takorehmase eya xine, tuisa Tawi ehtopõpyry Saromão ehtopõpyry roropa typoenohse ahtao eya.


\par }{\SH Ropoão tapyĩ taõkomo
\par }
{\PP \VS{18}Ropoão typytase Maarate maro, Jerimote, Tawi mũkuru ẽxiry. Jẽ kynexine Apiaiu, Eriape ẽxiry, Jese pary.

\VS{19}Oseruao tumũkue Maarate kynexine: Jeu te, Semaria te, Zaão, enara.

\VS{20}Imeĩpo Ropoão typytase ropa Maaka, Apisarão ẽxiry maro. 4me tumũkue toehse ynororo: Apia te, Atai te, Ziza te, Seromite, enara.

\VS{21}Atapona 18me nohpo tõ tapoise Ropoão a typyxiãme, imehnõ 60mãkõ tapoise roropa eya typyxiãme. Toemũkuase toto 28me orutua komo te, 60me nohpo tomo. Maaka pynohxo kynexine ynororo imehnõ nohpo tõ emero motye.

\VS{22}Morara exiryke imũkuru Apia tymenekase eya tuisame ehtohme tymyakãme Juta tõ esẽme.

\VS{23}Kure tõsenetupuhse Ropoão tumũkuru tõ poko: tyrohmanohpose toto sapararahme pata tõ jamihmã po Juta tõ nonory po Pẽjamĩ nonory po roropa. Tonahsẽ tokarose roropa eya xine itamurume, toto takorehmase roropa eya ipytatohkõme.




\par }\Chap{12}{\SH Ejitu tuisary oehtopõpyry Juta poremãkapose
\par }
{\R (1 Tuisa 14.25-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame torẽnase Ropoão ahtao tuisame toexiry poko Juta tõ esẽme, Ritonõpo omiry turumekase eya typoetory tõ maro emero.

\VS{2}Mame 5me jeimamyry taropose Ropoão ahtao tuisame ehtoh poko, Ritonõpo omiry onymoipyra toto exiryke, tuãnohse toto Ritonõpo a. Tuisa Xisake, Ejitu esẽ tooehse osetapase Jerusarẽ põkõ maro.

\VS{3}Tymaro 1.200me kahu tõ kynexine te, 60 miume kawaru po ytoketõ te, soutatu tõ ikuhpỹme roropa: ripio tomo te, sukita tomo te, etiope tomo, enara.

\VS{4}Pata tõ jamihme exiketõ Juta tõ nonory po typahse eya. Mame toytose ynororo tysoutatu tõ maro Jerusarẽ pona.


\par }{\PP \VS{5}Mame urutõ Semaia toytose Ropoão a imehnõ Juta tõ tamuximãkõ maro, Jerusarẽ po tõximõse toh kynexine Xisake kurũke. Ynara tykase ynororo eya xine.

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana oya xine: “Turumekase ywy oya xine. Naeroro orumekatorỹko ase Xisake poetoryme oehtohkõme,” tykase.


\par }{\PP \VS{6}Mame tuisa Ropoão tõ, tamuximãkõ maro tõsekarose toto tyyrypyrykõ poko. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ajohpe pyra iirypyryme toehse sytatose. Zae Ritonõpo nase kuãnopyrykohtao, tykase toto.


\par }{\PP \VS{7}Mokaro emynyhmary eneryke tyya, ynara tykase Ritonõpo urutõ Semaia a:

\par }{\PP — Iirypyryme tõsekarose toto exiryke, toto onenahkapopyra ase: tooehse Xisake ahtao osetapase toto maro, toto pynanohnõko ase. Zehno ro ase repe, yrome Jerusarẽ põkõ onenahkapopyra ase Xisake a.

\VS{8}Toto poremãkãko ro Xisake mana, mame zuaro exĩko mã toto ypoetoryme ehtoh sã pyra ahno tuisary poetoryme ehtoh mana.


\par }{\PP \VS{9}Mame Jerusarẽ pona tooehse Xisake, moro pata typoremãkase eya. Uuru tõkehko tarose eya Ritonõpo maro Oturutoh tae te, tuisa tapyĩ konõto tae, enara. Emero tarose eya: osewomatoh tonõ uuru risẽ roropa, Saromão nyripotyamo.

\VS{10}Mame imyakãme osewomatoh tonõ tyrise Ropoão a, metau risemy. Morohne tokarose eya omõtoh erase tomo a.

\VS{11}Mame tuisa Ropoão toytose ahtao Ritonõpo Tapyĩ taka, moro osewomatoh tonõ tapoise mokaro soutatu tomo a arotohme. Moromeĩpo tarose ropa toto eya xine ikurãkatohme ropa erase tõ esaka.

\VS{12}Tõsekarose ynororo Ritonõpo a exiryke onenahkara Ritonõpo kynexine zehno toehtoh ke. Naeroro kure pohto toehse Juta tõ nonory po.


\par }{\SH Ropoão tuisame ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{13}Mame Ropoão tuisame kynexine Jerusarẽ po. Orẽpyrahxo toehse ynororo Juta tõ esẽme. 41me jeimamyry nae kynexine tuisame toehse ahtao. Mame 17me jeimamyry taropose ynororo tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po, Ritonõpo nymenekahpyry tosaryme, Izyraeu tõ nonory po, pata kurano, zae Ritonõpo eahmatopo. Ropoão eny Naama kynexine, Amõ pono.

\VS{14}Zae pyra toehse Ropoão, azahkuru, Ritonõpo omihpyry omipona se hkopyra toehse exiryke.


\par }{\PP \VS{15}Mame imehnõ Ropoão nyrityã apitory poe etyhpyry pona, emero tymerose pape pokona Urutõ Semaia Nymerohpyry ao te, Urutõ Ito Nymerohpyry ao roropa, enara. Ropoão, Jeropoão maro osetapakehpyra toh kynexine.

\VS{16}Mame Ropoão toorihse. Ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh tao, Tawi patary po. Mame imũkuru Apia tuisame toehse tumy myakãme.




\par }\Chap{13}{\SH Juta tõ esẽme Apia ehtoh poko
\par }
{\R (1 Tuisa 15.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 18me jeimamyry taropose tuisa Jeropoão, Nepate mũkuru a ahtao, Izyraeu tõ tuisaryme, Apia Juta tõ tuisaryme toehse.

\VS{2}Oseruao jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jeny esety Mikaia kynexine, Urieu ẽxiry Kipea pono.

\par }{\PP Mame tõsetapase toto Apia, Jeropoão maro.

\VS{3}Apia toytose 400 miu soutatu tõ maro, orẽpyra exiketomo. 800 miu soutatu tõ tarose Jeropoão a etonatohme, orẽpyra exiketomo.

\VS{4}Mame tõnuhse Apia ypy Zemaraim pona, ypy tõ rãnao Eparaĩ nonory po. Tykohtase ynororo ypy emory poe Jeropoão netaryme, soutatu tõ maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Etatoko pahne.

\VS{5}Tuaro pyra hmatou? Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy a tõmiry totapose Tawi a, jumãme aomiry onytyoromara mana. Ynara tykase eya: “Omũkuru, apakõ roropa jũme Izyraeu tõ esẽme exĩko.”

\VS{6}Yrome Jeropoão, Nepate mũkuru, Saromão poetory, Tawi mũkuru poetory, tosẽ zehno toehse, turumekase eya.

\VS{7}Imehnõ ajoajohpãkõ Jeropoão maro toehse akorehmatohme etonatohme Ropoão, Saromão mũkuru maro. Nuaseme ro Ropoão kynexine, zuaro hkopyra roropa. Topetõkara onyporemãkasaromepyra kynexine.

\VS{8}Amarokõ tuhke matose. Amaro xine pui orutua panono, uuru risẽ Jeropoão nyrityã oneponãmarykõme, Ritonõpo myakãme. Osenetupuhnõko matou mokaro maro, Ritonõpo jamitunuru inekarohpyry tuisa Tawi pakomotyamo a, moro poremãkapõko matou?

\VS{9}Ritonõpo maro oturuketõ, Arão pakomotyã taropose oya xine owinoino xine. Toto myakãme emero rokẽ tyrise oya xine, Ritonõpo waro pyra exiketõ nyriry samo. Emero rokẽ oturuketyme se tahtao xine, pui orutua enepyryhtao eya, pui pyra ahtao 7me kaneru tõ enepyryhtao eya, oturuketyme exĩko oneponãmarykõ poko exikety.


\par }{\PP \VS{10}— Yrome asã xine pyra ynanase. Yna Esẽme Ritonõpo mana. Aomiry onurumekara ynanase. Yna oturuketõ Arão pakomotyãme mã toto. Ritonõpo poetoryme mã toto. Toto akorehmananõme rewita tõ mana.

\VS{11}Kokoro rokẽ tynekarory tõ zahkãko mã toto pakeimo te, kokonie pukuro okyno zahkãko tytororo te, ixtaratu typoxine exikety te, Ritonõpo neneryme meza kurã pona wyi rĩko mã toto. Kokonie pukuro apoto rĩko nãparina uuru risẽ pona. Moro rĩko ynanase Ritonõpo omihpyry omipona, yna Esemy. Yrome turumekase mã ynororo oya xine.

\VS{12}Ritonõpo yna maro mana yna akorehmãko, yna esemazupurume ytõko mana. Ipoetorykõ oturuketõ rue etosasaka mã toto, yna osetapapitotohme. Izyraeu tomo, osetapara ehtoko Ritonõpo, atamurukõ Esẽ maro. Onyporemãkaposaromepyra matose!


\par }{\PP \VS{13}Yrome soutatu tõ emero pyra taropose Jeropoão a Juta tõ zomye, etonatohme toto mykapo. Imoihmãkõ osẽpataka toh kynexine toto maro.

\VS{14}Mame tỹkakoxi tõsenuhmase Apia soutatu tõ ahtao, tomyehmase toexirykõ Jeropoão soutatu tomo a tonese eya xine, tykohtase toto Ritonõpo a takorehmatohkõme. Rue tõ totose roropa oturuketomo a.

\VS{15}Opore tykohtase Juta tõ soutatu tomo. Mame Jeropoão typoremãkapose Ritonõpo a Izyraeu tõ maro osetaparyhtao Apia tõ maro Juta tõ soutatu tõ maro.

\VS{16}Mame Izyraeu tõ soutatu tõ toepase Juta tõ wino, Ritonõpo a takorehmase toto exiryke.

\VS{17}Tuhkãkõ totapase eya xine, 500 miume Izyraeu tõ totapose Apia a ipoetory tõ maro.

\VS{18}Morara kynexine, Izyraeu tõ soutatu tõ typoremãkase. Orẽpyra Juta tõ soutatu tõ toehse Ritonõpo enetuputyryke eya xine, tytamurukõ Esemy.


\par }{\PP \VS{19}Mame Jeropoão tõ tokahmase ipoetory akoĩpyry maro, Apia tomo a. Pata tõ typoremãkase eya xine: Peteu te, Jesana te, Eporõ, enara, pata tõ pisarara moro zomye exiketõ maro.

\VS{20}Moromeĩpo tuisame Apia ahtao, Jeropoão jamihme exipyra ropa tokurehse. Mame etyhpyryme Jeropoão zehno Ritonõpo exiryke totapase ynororo eya, toorihse.


\par }{\PP \VS{21}Apia jamihmehxo toehse. Typytase 14me nohpo tõ maro. Imũkuru tõ 22me tonuruse, ẽxiry tõ 16me.

\VS{22}Mame emero Apia ehtopõpyry poko imehnõ inyrityã poko, aomihpyry roropa tymerose pape pokona Urutõ Ito Nymerohpyry ao.




\par }\Chap{14}{\SH Tuisa Asa Juta tõ esemy
\par }
{\R (1 Tuisa 15.8-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame tuisa Apia toorihse. Ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh tao Tawi patary po. Imũkuru Asa tuisame toehse tumy myakãme. 10me jeimamyry taropose Juta tomo a osetapara, tuisame Asa ahtao.

\VS{2}Asa nyrihpyry zae kynexine Ritonõpo Tosemy a. Ritonõpo zamaro kynexine.

\VS{3}Imehnõ okyno zahkatoh apõ typahse eya, imehnõ neponãmary eahmatoh roropa. Xikihme exiketõ topu risẽ Paau eahmatoh typahse roropa eya, ahno neponãmary nohpo Asera enetupuhtoh roropa takohse eya.

\VS{4}Mame Ritonõpo omipona Juta tõ tyripose ropa eya, itamurukõ Esẽ namorepatopõpyry te, inyripohpyry roropa omipona toto ehtohme.

\VS{5}Imehnõ neponãmary eahmatoh typahse eya, ixtaratu zahkatoh apõ tõ roropa emero pata tõ po Juta tõ nonory po. Naeroro osetapara toehse toto, Juta tõ tuisaryme Asa ahtao.


\par }{\PP \VS{6}Pata apuru tõ te, soutatu tõ esary jamihmãkõ tyrise eya Juta tõ patary tõ po. Morara ahtao Ritonõpo poe osetapara toh kynexine tuhke pitiko jeimamyry ae.

\VS{7}Ynara tykase ynororo Juta tomo a:

\par }{\PP — Kyzehno xine exiketõ pyra ahtao kypatarykõ sapurutone. Tapyi tõ jamihmãkõ kaetokohxo exiketõ syritone roropa soutatu tõ esaryme. Pata omõtoh apurutoh syritone roropa kurimene ke. Ritonõpo Kuesẽkõ toahmase kyya xine. Inyripohpyry omipona tukuhse kyya xine roropa. Morara exiryke Ritonõpo poe kyzehno xine exiketõ pyra toehse.

\par }{\PP Naeroro morohne tyrise eya xine. Kure tyrise toto Ritonõpo a.

\VS{8}Mame Juta tõ soutatu tõ nae Asa kynexine 300 miumãkomo tõsewomatohke warata tõ ke te, 280mãkõ Pẽjamĩ tõ maro tõsewomatohke taky tõ maro. Orẽpyra toh kynexine, tamorepase roropa toh kynexine.


\par }{\PP \VS{9}Morarame Etiopia põ tooehse, esety Zera, osetapase Juta tõ poremãkapose. Ipoetory tõ soutatu tõ miujãome kynexine te, 300me kahu tõ nae roropa kynexine. Maresa pona toeporehkase toh kynexine.

\VS{10}Mame Asa toytose soutatu tõ maro osetapase jakanahmã po Zepata po Maresa pũto. Asakoro imoihmãkõ kynexine osẽpataka.

\VS{11}Mame Asa tõturuse Ritonõpo Tosemy a takorehmapotohme eya. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, yna akorehmary waro mase, jamihme yna ahtao te, jamihme pyra yna ahtao roropa. Yna akorehmako seromaroro, Ritonõpo, yna Esẽme oenetuputyryke yna a. Ritonõpome mase, opoetoryme ynanase. Ytõko ynanase osetapase mokaro imoihmãkõ maro. Ritonõpo, yna Esẽme mase. Oporemãkaposaromepyra imehnõ mana porehme.


\par }{\PP \VS{12}Mame Asa tõ, typoetory tõ maro tõsetapapitose ahtao, etiope tõ typoremãkase Ritonõpo a. Toepase toto.

\VS{13}Tokahmase toto Asa tomo a tysoutatu tõ maro Jeraa pona. Etiope tõ totapase emero. Arypyra toehse toto ipunaka, Ritonõpo a typoremãkase toto. Mame Asa poetory tomo a mõkomo tarose tymaro xine arory se toto ahtao.

\VS{14}Moromeĩpo imehnõ pata tõ Jeraa pũto exiketõ typoremãkase Juta tomo a, morotõkõ Ritonõpo zuno toehse exiryke. Mame Asa poetory tomo a toto mõkomory tarose emero porehme mokaro patary tõ poe.

\VS{15}Tokyke exiketõ roropa typoremãkase eya xine. Kaneru tõ tuhke tapoise eya xine, kameru tõ roropa. Mame toytose ropa toto Jerusarẽ pona.




\par }\Chap{15}{\SH Zae ehtoh poko Asa nyrityamo
\par }
{\R (1 Tuisa 15.13-15)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Ritonõpo Zuzenu tooehse Azaria Otete mũkuru pona.

\VS{2}Toytose ynororo tuisa Asa zuruse. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Tuisa Asa, Juta tõ maro emero, etatoko pahne! Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy amaro xine mana, imaro awahtao xine. Zupiryhtao oya xine osenepõko oya xine mana. Yrome irumekaryhtao oya xine orumekatorỹko roropa mana.

\VS{3}Okynahxo samo tuhke jeimamyry Izyraeu tõ Ritonõpo nymyry oneahmara mã toto, imaro oturukety pyra mã toto, tamorepaneke pyra, Aomiry pyra roropa toehse mã toto.

\VS{4}Yrome aetuarimarykohtao toeramase ropa toto Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy a. Tupise ynororo eya xine, mame tonese ropa ynororo.

\VS{5}Aetuarimarykohtao osetapakehpyra toh kynexine, ajoajohpãkõ nae exiryke emero nono po.

\VS{6}Imehnõ ahno imepỹ nonory põkõ maro osetapakehpyra toh kynexine. Pata põkõ imehnõ pata põkõ onyporemãkapokehpyra toh kynexine. Ritonõpo poe etuarimãko toh kynexine.

\VS{7}Yrome orẽpyra ehtoko! Penekehpyra ehtoko. Ãkorehmatorỹko Ritonõpo mana oerohtohkõ poko, kure rokẽ otyhkatohme.


\par }{\PP \VS{8}Mame Azaria, Otete mũkuru omiry etaryke Asa a, tyjamihtase ynororo. Imehnõ neponãmary xihpyry typahse eya Juta nonory po te, Pẽjamĩ nonory po roropa, pata tõ po roropa tynapoityã ypy tõ po Eparaĩ po. Okyno zahkatoh apõ tukurãkase eya Ritonõpo eahmatopo, Ritonõpo maro Oturutoh ẽpataka.

\VS{9}Tuhke Izyraeu tõ tooehse Asa maro ehtohme imehnõ nonory poe, Eparaĩ nonory poe te, Manase nonory poe te, Ximeão nonory poe roropa, Asa maro Ritonõpo ehtoh tonese eya xine exiryke. Mame mokaro tonehpose Asa a Juta tõ maro Pẽjamĩ tõ maro Jerusarẽ pona toto ytotohme oximõme.

\VS{10}Naeroro tõximõse toto Jerusarẽ po nuno 3mã po, 15me jeimamyry taropose Asa ahtao tuisame ehtoh poko.

\VS{11}Mame moro ẽmepyry ae okyno tõ totapase eya xine 700me pui orutua komo te, 7 miume kaneru tõ maro tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{12}Mame tõmirykõ totapose eya xine Ritonõpo a, tytamuru tõ Esemy a, ynororo rokẽ eahmatohme yronymyryme.

\VS{13}Tõmirykõ totapose roropa eya xine: Ritonõpo eahmary se pyra exikety ahtao, nohpo tomo te, orutua komo, poetohti tomo te, tuãtasehxo exikety ahtao, Ritonõpo eahmary se pyra ynororo ahtao totapasẽme exiry.

\VS{14}Mame opore tõsekarose toto Ritonõpo Tosẽkõ netaryme, tõmihpyrykõ omipona toexirykõ poko, jũme. Moromeĩpo tykohtase toto, tãkye toexirykõke, rueimo totose roropa eya xine.

\VS{15}Mokaro Juta tomo atãkyemãko toh kynexine tõmihpyrykõ ekaroryke Ritonõpo a. Tõsekarose toto eya zae ehtoh poko se toexirykõke. Ritonõpo tupise eya xine aomiry omipona toehtohkõme, tõsenepose ynororo eya xine, osepeme tyrise roropa toto eya tykatonomory tõ imeimehnõ ahno tõ maro.


\par }{\PP \VS{16}Tynoty Maaka touse roropa tuisa Asa a, tuisa ẽme pyra ehtohme, tyneponãmary xihpyry tyripose eya exiryke, Asera nohpoimo, eahmatohme. Inyripohpyry takohse Asa a, tysahsahkase eya, mame moro tyahkase eya jakanahmã Keterõ po.

\VS{17}Emero neponãmary eahmatoh onenahkara ahtao ro Asa a, Ritonõpo omiry tymoise eya toorikyry ponãmero.

\VS{18}Mame Ritonõpo Tapyĩ taka tumy nekarohpyry Ritonõpo a emero tonehse eya, uuru risemy roropa, parata risẽ maro tynekarotyã Ritonõpo a.

\VS{19}Mame osetapara ropa toh kynexine okynahxo, 35me jeimamyry tuisame Asa ehtoh pona.




\par }\Chap{16}{\SH Etonatopõpyry Izyraeu tõ maro
\par }
{\R (1 Tuisa 15.16-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 36me jeimamyry taropose tuisa Asa a ahtao Juta tõ esẽme, Paasa, Izyraeu tõ esẽ tomõse tysoutatu tõ maro Juta tõ nonory pona. Pata Rama tapurupitose eya, osema apururu se toexiryke, ytotopo Jerusarẽ pona.

\VS{2}Morara exiryke tuisa Asa a uuru tapoise Ritonõpo Tapyĩ tao parata maro tytapyĩ tao roropa, morohne taropose eya tynekaroryme typoetory a Tamaxiku pona tuisa Pẽ-Hatate a ekarotohme, Xiria esemy a. Ynara tonyohse Asa a eya, tõmiryme:

\VS{3}“Osepeme sehne kumy tõ saaro. Sero parata, uuru maro ynekaroryme mana oya. Naeroro tuisa Paasa epeme pyra exiko Izyraeu esemy. Anakorehmara awahtao, ytõko ropa mana ynonory poe.”


\par }{\PP \VS{4}Morara kure kynexine tuisa Pẽ-Hatate a. Morara exiryke typoetory tuisary tõ taropose eya soutatu tõ maro etonatohme Izyraeu patary tõ maro. Ijõ tapoise eya te, Tã roropa te, Apeu-Maĩ te, Napatari nonory po roropa emero pata tõ tonahsẽ esaryme exiketomo.

\VS{5}Mame tuaro toehse Paasa ahtao moro poko Rama apuru tõ riry poko turumekase eya.

\VS{6}Mame Juta tõ tonehpose tuisa Asa a, emero porehme aehtohme Rama pona topu tõ puimase wewe roropa Paasa kyryrỹpyry, Rama apururu risẽ kehko. Moro topu tõ ke wewe maro Mixipa tapuruse Asa a te, Kepa roropa.


\par }{\SH Urutõ Hanani
\par }
{\PP \VS{7}Morarame moro toehse ahtao urutõ Hanani toytose oturuse tuisa Asa a, Juta tõ esemy a. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ãkorehmaneme Xiria tuisary tyrise oya. Yrome Ritonõpo jamitunuru onenetupuhpyra mexiase. Morara exiryke Izyraeu tõ soutatu tõ toepase rokẽ owinoino.

\VS{8}Etiopia soutatu tõ Ripia tõ maro tuhke toh nexiase, ikyryrykõ kahu tõ tuhke roropa nexiase kehko, kawaru po soutatu tõ tuhke roropa toh nexiase. Yrome Ritonõpo tonetupuhse oya exiryke toto typoremãkase oya.

\VS{9}Kokoro rokẽ sero nono põkõ enẽko Ritonõpo mana emero porehme. Tyjamitunuru ekarõko mana yronymyryme aomiry omipona exiketomo a. Putupyra exikety sã myriase, naeroro taroino osetapakehpyra mase.


\par }{\PP \VS{10}Morara kary etaryke tyya urutõ zehno toehse Asa. Tymyhpose ynororo eya keti ke ẽmatohme ãpuruhpyry taka. Morara ahtao roropa imehnõ Juta tõ tyyryhmapitose Asa a.


\par }{\SH Tuisame Asa etyhpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 15.23-24)

\par }{\PP \VS{11}Mame tuisa Asa nyrityã emero tuisame toehpitotopõpyry poe etyhpyry pona, emero tymerose pape pokona esety Juta tõ Izyraeu tõ roropa Tuisary Ehtopõpyry.

\VS{12}Mame 39me jeimamyry taropose ahtao eya tuisame ehtoh poko, tyrohsẽ popyra tapoise eya ipupuru poko. Ahmitahpyryme toehse, yrome morara ahtao ro Ritonõpo a eramara ropa tokurehse ynororo tukurãkatoh ekaropose. Opi warõkomo a rokẽ tãtakorehmapose eya.

\VS{13}Mame asakoro jeimamyry taropose ahtao toorihse ynororo.

\VS{14}Ekepyry tonẽse kynexine zonẽtoh tao topu oramao, inaxikapohpyry ao tykyryryme Tawi patary po. Ixtaratu te kanera kehko roropa tyrise eya xine ekepyry maro zonẽtoh taka. Mame apoto konõto tyrise eya xine tuisamehxo aehtopõpyry enetupuhpotohme tyya xine.




\par }\Chap{17}{\SH Tuisa Josapa ehtopõpyry Juta tõ esẽme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Josapa tuisame toehse tumy Asa myakãme. Tyjamihtase ynororo osewomatohme, Juta tõ onyporemãkara Izyraeu tõ ehtohme.

\VS{2}Soutatu tõ tyrise eya typatary jamihmãkõ tao, Juta tõ nonory po te, pata tõ po roropa tumy Asa napoityã Eparaĩ nonory po.

\VS{3}Mame kure rokẽ Josapa tyrise Ritonõpo a jũ ehtopõpyry sã exiryke tuisa exisenãme ahtao. Paau oneahmara kynexine,

\VS{4}tumy Esẽ Ritonõpo toahmase, aomihpyry omipona kynexine. Izyraeu tõ tuisary nyrityã onypoenohpyra kynexine.

\VS{5}Ritonõpo a jamihme Josapa tyripose tuisame, Juta tõ esẽme. Tynekarorykõ tonehse Juta tomo a emero, ekarotohme eya. Naeroro tymõkomokehxo toehse ynororo, tuisamehxo roropa.

\VS{6}Tãkye toehse ynororo Ritonõpo omipona toexiry poko. Imehnõ neponãmary eahmatoh typahse eya, xikihme exiketõ nohpo toponãmasẽ Asera enetupuhtoh Juta po typahse roropa eya.


\par }{\PP \VS{7}Mame oseruao jeimamyry taropose ahtao eya tuisame ehtoh poko Ritonõpo omiry amorepananõ tonyohse eya pata tõ pona Juta pona. Ynara tonyohse eya: Pẽ-Haiu te, Opatia te, Zakaria te, Netaneu te, Mikaia, enara.

\VS{8}Mokaro maro rewita tõ tonyohse roropa eya: Semaia te, Netania te, Zepatia te, Asaeu te, Semiramote te, Jonata te, Atonia te, Topia te, Tope-Atonia, enara. Ritonõpo maro oturuketõ toytose roropa: Erisama te, Jeorão, enara.

\VS{9}Ritonõpo Omiry tymerose pape pokona tarose tymaro xine. Mame Juta patary tõ pona toytose toto, morotõkõ amorepase Ritonõpo omiry poko.


\par }{\PP \VS{10}Ritonõpo poe imehnõ nonory põkõ Juta nonory zomye Josapa zuno toehse toto. Naeroro osetapara toh kynexine imaro.

\VS{11}Tynekarory tõ tonehse pirixteu tomo a parata roropa ekarotohme Josapa a kowenu epehpyryme. Imehnõ arape tomo a kaneru tõ tonehse 7.700me te, poti tõ roropa 7.700me roropa.

\VS{12}Tyjamihtase ro Josapa, tapyi jamihmã tyrise eya soutatu tõ esaryme. Mõkomo esary tõ roropa tyrise eya,

\VS{13}tonahsẽ itamurume esaryme. Mame tuaro exiketõ tyrise eya Jerusarẽ po, orẽpyra exiketomo, tuisame toto erohtohme.

\VS{14}Ynara toh kynexine tyekyry tõ maro: Atina, Juta tõ soutatu tõ tuisaryme kynexine, 300 miume soutatu tõ imaro kynexine.

\VS{15}Mokyro mykapo Joanã kynexine 280 miume orutua kõ maro.

\VS{16}Imeĩpo Amaxia kynexine, Zikiri mũkurume. 200 miume orutua kõ imaro kynexine. Tamoreme tõsekarose Amaxia erohtohme Ritonõpo omipona.

\VS{17}Soutatu tõ Pẽjamĩ tõ poe tosẽke toh kynexine Eriata, tuisame orẽpyra exiketyme. Imaro 200 miume orutua kõ kynexine typyreke tõsewomatohke, taky tõ maro, pyrou tõ maro, enara.

\VS{18}Etyhpyryme Jozapate kynexine. Tuisame kynexine 180 miume soutatu tõ typyreke exiketõ esẽme.

\VS{19}Mokaro emero erohnõko toh kynexine Josapa poetoryme Jerusarẽ po. Imehnõ soutatu tõ roropa tyrise eya emero pata tõ poro tapuruke exiketõ po Juta nonory po.




\par }\Chap{18}{\SH Akape enaroximatopõpyry urutõ Mikaia a
\par }
{\R (1 Tuisa 22.1-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame tuisa Josapa tymõkomoke toehse ahtao, topeke tuhke roropa toehse ahtao, tyekyry takorehmase eya pytatohme tuisa Akape Izyraeu tõ esẽ ekyry maro.

\VS{2}Moromeĩpo tuhke pixo jeimamyry taropose ahtao Samaria pona toytose Josapa, Akape enese. Tuhke kaneru tõ totapase Akape a pui tõ roropa otuhtoh konõto ritohme Josapa tõ eahmatohme imehxo aexiry enepotohme. Morarame Josapa toahmase Akape a tymaro ytotohme etonase pata Ramote-Kireate poremãkatohme.

\VS{3}Tõturupose ynororo Josapa a:

\par }{\PP — Oytory se pyra hma ymaro etonase pata Ramote maro?

\par }{\PP Josapa a tozuhse, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oytory se awahtao etonase ywy roropa amaro jytory se ase ypoetory soutatu tõ maro ãkorehmatohme, tykase.

\VS{4}Yrome osemazuhme sekaropone Ritonõpo Kuesẽkomo a.


\par }{\PP \VS{5}Mame urutõ kõ tykohmase Akape a, 400mãkomo ekaropotohme.

\par }{\PP — Oty zae exĩko nae: jytory etonase Ramote maro, ytopyra exiry?

\par }{\PP — Ytoko, tykase toto. — Orẽpyra orĩko Ritonõpo mana Ramote poremãkapory poko.


\par }{\PP \VS{6}Mame tõturupose Josapa, ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo poe urutõ pyra hnae ekaropotohme Ritonõpo a? tykase.


\par }{\PP \VS{7}— Nae, mokyro esety Mikaia, Inira mũkuru. Yrome mokyro se pyra ase ipunaka, kure jehtoh poko onekaropyra aexiryke. Popyra rokẽ jehtoh ekarõko mana, tykase Akape.

\par }{\PP — Morara kara exiko! tykase Josapa.


\par }{\PP \VS{8}Mame typoetory tamuxime exikety tykohmase Akape a aropotohme Mikaia enehse.


\par }{\PP \VS{9}Mokaro, tuisa tõ asakoro, tuisa zupõ kurã ke typorohse toh kynexine tuisa apõ po, osa amerehmã po, Samaria omõtoh pũto. Mame toto ẽpataka urutõ kõ oturũko toh kynexine.

\VS{10}Toiro mokyro kynexine Zetekia, Kenaana mũkuru. Iretyry tõ tyrise eya kurimene risemy, ynara tykase ynororo Akape a:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana: “Senohne iretyry ke xirio tõ poremãkãko mase ipunaka õsetaparyhtao toto maro,” tykase.


\par }{\PP \VS{11}Morara tykase imehnõ urutõ kõ emero:

\par }{\PP — Ytotoko etonase Ramote põkõ maro. Toto poremãkãko mase. Orẽpyra orĩko Ritonõpo mana, tykase.


\par }{\PP \VS{12}Morara ahtao mokyro, Akape naropohpyry Mikaia enehse ynara tykase eya:

\par }{\PP — Mokaro urutõ kõ emero, orẽpyra tuisa exĩko mana, ekarõko mã toto. Moro saaro kaxiko omoro kure rokẽ oehtohme, tykase.


\par }{\PP \VS{13}Yrome ynara tykase Mikaia eya:

\par }{\PP — Ritonõpo rokẽ Imehxo Exiketyme mana. Inetaryme ynara ãko ase oya, inekarory rokẽ ekarõko ase! tykase.


\par }{\PP \VS{14}Mame toeporehkase Mikaia ahtao tuisa tõ ẽpataka, ynara tykase Akape eya:

\par }{\PP — Mikaia, tuaro se ynanase tuisa Josapa maro, kure Ritonõpo a yna ytory etonase Ramote põkõ maro? Ytopyra ynanae? tykase.

\par }{\PP Ynara tykase Mikaia:

\par }{\PP — Oetonatoko. Orẽpyra exĩko matose Ritonõpo poe. Toto poremãkãko matose.


\par }{\PP \VS{15}Yrome tozuhse ynororo Akape a:

\par }{\PP — Ajohpe pyra exiko Ritonõpo omiry ekaroryhtao ya. Tuhke rokẽ morara tykase ywy oya.


\par }{\PP \VS{16}Mame ynara tykase Mikaia eya:

\par }{\PP — Izyraeu tõ soutatu tõ enẽko ase sapararahme ypy tõ poro kaneru tõ samo tosẽke pyra. Ynara tykase roropa Ritonõpo ya: “Mokaro orutua kõ tosẽke pyra mã toto. Ah nytõ ropa toto tosaka xine, torẽtyke pyra,” tykase.


\par }{\PP \VS{17}— Morara yka, tykase Akape Josapa a, — toipe mã ynororo. Omi kurã onekaropyra mana ypoko. Omi popyra rokẽ ypoko ekarõko mana.


\par }{\PP \VS{18}Tõturuse ro Mikaia, ynara tykase:

\par }{\PP — Seromaroro Ritonõpo omiry etatoko kẽty! Ritonõpo eneno typorohse tuisa apõ po kapu ao. Imaro ipoetory tõ, inenyohtyã xikihme toh nexino.

\VS{19}Mame tõturupose Ritonõpo: “Onoky Akape enekunohnõko nae, aytotohme Ramote pona, totapasẽme aehtohme moroto?” tykase. Mame tozuhse ynororo inenyohtyamo a tõsenetupuhtoh komo. Imehnomo a tyoro turuse.

\VS{20}Etyhpyryme toiro mokyro tõsenepose. Ynara tykase ynororo: “Ywy Akape enekunohnõko ase,” tykase. Mame tõturupose Ritonõpo a: “Otãto?” tykase.

\VS{21}Mokyro a tozuhse: “Ywy ytõko ase Akape poetory urutõ komo a, toto ritohme ajohpe. Mame ajohpe rokẽ oturũko mã toto,” tykase. Naeroro tonyohse ynororo Ritonõpo a: “Ytoko, Akape enekunohse. Enekunohnõko mase rahkene.”


\par }{\PP \VS{22}Mame tõtyhkase Mikaia ynara karyke Akape a:

\par }{\PP — Tuisa Akape, Ritonõpo nyrihpyry enẽko mase seromaroro. Opoetory tõ urutõ kõ emero enekunohnõko mã toto. Yrome tõmihpyry ae ro oya oorihmanohpõko Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{23}Morarame urutõ Zetekia toytose Mikaia a, ẽpãmase tomary ke, mame tõturupose:

\par }{\PP — Otara ahtao toytose Ritonõpo Zuzenu ywinoino, oturuse amaro? tykase.


\par }{\PP \VS{24}— Zuaro exĩko mase, otonẽse oytoryhtao tapyi taka, mya osa tapyi taõ taka, tykase Mikaia.


\par }{\PP \VS{25}Mame takorehmane taropose tuisa Akape a Mikaia apoise:

\par }{\PP — Mose apoiko arotohme Amõ a, pata kowenatu a, tuisa mũkuru Joaxi a roropa.

\VS{26}Toto zuruta: mose ẽmatoko ãpuruhpyry taka. Wyi rokẽ ekarotoko eya tuna maro kure rokẽ joehtoh pona ropa, tykase.


\par }{\PP \VS{27}Ynara tykase Mikaia:

\par }{\PP — Kure rokẽ ooepyry ropa ahtao, jomiry ae oturupyra Ritonõpo exiry!

\par }{\PP Mame ynara tykase ropa ynororo:

\par }{\PP — Otato ehtoko jomihpyry poko! tykase.


\par }{\SH Akape orihtopõpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 22.29-35)

\par }{\PP \VS{28}Morarame toytose tuisa Akape tuisa Josapa maro etonase pata Ramote-Kireate põkõ maro.

\VS{29}Ynara tykase Akape Josapa a:

\par }{\PP — Osetapatoh taka kytoryhtao, tyoro upo amurũko ase juaro pyra imehnõ ehtohme. Yrome oupõ kurã, tuisa zupõ amurũko ro mase, tykase.

\par }{\PP Naeroro Izyraeu tõ esẽ toytose etonatoh taka tyoro upo ke tamuruse.


\par }{\PP \VS{30}Mame mokyro Xiria esẽ ynara tykase takorehmananomo a, kahu aronanõ tuisary tomo a: “Imehnõ onetapara ehtoko, Izyraeu esẽ rokẽ etapatoko,” tykase.

\VS{31}Naeroro tuisa Josapa tonese ahtao eya xine, Izyraeu tõ esemy ynororo tokarose eya xine repe. Tokahmase ynororo eya xine etapatohme. Yrome kui tykase ahtao typynanohse ynororo Ritonõpo a. Osetapaketõ toeramase ropa ewinoino,

\VS{32}tonetupuhse eya xine, Izyraeu tuisary kara. Naeroro onekahmara toehse toh kynexine.

\VS{33}Yrome pyrou tusarah tykase soutatu xirio a tuisa Akape onenepyra ahtao ro. Akape tuose aosewomatoh kuroko. Kui tykase tykahu arone a:

\par }{\PP — Tuose ywy! Eramako, kuaroko taroino etonatoh poe, tykase.


\par }{\PP \VS{34}Mame tõsetaparyhtao ro tuisa Akape takorehmase eya xine xikihme aehtohme tykahu ao ẽmyty xirio tõ wino, ikohmã pona. Mame tykohmãse ahtao toorihse ynororo.




\par }\Chap{19}{\SH Josapa zupokatopõpyry urutono a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo tuisa Josapa Juta tõ esemy toytose ropa kure rokene tytapyĩ konõto taka Jerusarẽ pona.

\VS{2}Mame urutõ Jeu Hanani mũkuru toytose oseporyse tuisa maro, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Zae oya nae popyra exiketõ akorehmary oya, osepeme oexiry Ritonõpo epetõkara maro? Onyrihpyry pokoino awãnohnõko Ritonõpo mana.

\VS{3}Yrome morara ahtao ro toitoine onyrityã kure ro nase, ahno naxikatyã tyneponãmarykõme Asera nohpo eahmatoh tonõ tonahkapose oya te, Ritonõpo omiry omipona tukuhse roropa oya. Morara kure nase.


\par }{\SH Josapa zae ehtoh kukuru
\par }
{\PP \VS{4}Jerusarẽ po tosake tuisa Josapa ahtao ro toytoytose ynororo Juta tõ enese pata tõ po ikurenae Peresepa poe inikahpozakoxi ypy tõ pona, Eparaĩ po. Toerohse ynororo Izyraeu tõ akorehmary poko eramatohme ropa Ritonõpo tytamuru tõ Esemy omipona ropa.

\VS{5}Zae exiketõ juize tõ tyrise eya Juta patary tõ po, pata tõ tapuruke exiketõ po.

\VS{6}Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Tomeseke ehtoko ahno apiakaryhtao oya xine, Ritonõpo poe zae ehtoh menekãko matose, ahno poe rokẽ pyra. Ritonõpo amaro xine mana zae ehtoh zupiryhtao oya xine.

\VS{7}Ritonõpo Imehxo Exikety enetupuhtoko. Mame tomeseke ehtoko ahno nyrityã apiakary poko. Ynara se pyra Ritonõpo mana: zae pyra ehtoh poko exiketomo te, asakoro omoxinety kuhtopo te, asakoro zumo ehtoh kuhtoh ke roropa imehnõ apiakaryhtao.


\par }{\PP \VS{8}Jerusarẽ po rewita tõ tymenekase Josapa a, oturuketõ maro te, tamuximãkõ roropa ahno apiakaneme toto erohtohme: Ritonõpo omihpyry omipona ehtoh poko te, atae pyra toehse ahno ahtao pata tõ po, enara.

\VS{9}Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo enetupuhtoko Oesẽkõ Imehxo Exiketyme. Mame erohtoko ipoetoryme samo, yronymyryme aomiry omipona, emero poko oerokurukohtao.

\VS{10}Morarame imehnõ Izyraeu tõ tooehse ahtao oya xine imehnõ pata tõ poe ahno etapatopõpyry ekarose te, imepỹ azahkuru ehtopõpyry ekarose roropa, Ritonõpo omiry omipona pyra ahno aexihpyry, toto amorepatoko tomeseke samo, tuaro toto ehtohme zae ehtoh poko toto apiakaryhtao, awãnohpyra xine Ritonõpo ehtohme. Mame zae Ritonõpo nyripohpyry riryhtao oya xine kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana.

\VS{11}Oturuketõ tuisamehxo exikety Amaria zae ehtoh waro exiketyme mana Ritonõpo nyripohpyry poko. Kowenatu Zepatia, Iximaeu mũkuru, Juta tõ esemy imehnõ ezuhtoh waro exikety imehxo mana. Rewita tõ akorehmãko mã toto juize tõ omihpyry omipona toto ehtoh poko. Orẽpyra ehtoko. Jomiry omipona ehtoko. Mame ãkorehmatorỹko Ritonõpo mana zae ehtoh poko oehtohkõme.




\par }\Chap{20}{\SH Etonatopõpo Etõ tõ maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo moapita tõ toytose amonita tõ maro, meunita tõ maro Juta tõ nonory pona osetapase.

\VS{2}Mame orutua kõ tooehse tuisa Josapa zuruse. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Soutatu tõ tuhke tooehse Etõ nonory poe tuna konõto Aorikyhpyry moinõ poe amaro osetapase. Pata Hazazão-Tamara typoremãkase eya xine. Moro pata esety akorõ kynexine Ẽketi.


\par }{\PP \VS{3}Enaromỹke toehse Josapa. Tõturuse ynororo Ritonõpo maro, tuaro ehtoh ekaropotohme. Moromeĩpo otuhpyra Juta tõ tyripose eya tõtururukõke Ritonõpo a.

\VS{4}Tõximõse toto takorehmapotohkõme Ritonõpo a; Juta tõ patary tõ poe emero tooehse toh kynexine Jerusarẽ pona.


\par }{\PP \VS{5}Mame zara tyrisenã po Ritonõpo Tapyĩ ẽpataka tõximõse Juta tomo te, Jerusarẽ põkõ maro. Mame toto rãnao xikihme toehse Josapa,

\VS{6}tõturuse ynororo Ritonõpo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo yna tamuru tõ Esemy! Ritonõpome mase, kapu Esemy, sero nono roropa emero nonory põkõ Esẽme mase. Jamihme mase, orẽpyra mase, imehnõ emero poremãkãko mase.

\VS{7}Yna Esẽme mase Ritonõpo. Sero nono põkõ mya taropose oya, opoetory tõ, Izyraeu tõ esaryme sero nono ehtohme, jũme oepe Aparão pakomotyã esaryme ehtohme.

\VS{8}Tõsesarise toto taro. Mame Tapyi Kurã tyrise yna a oeahmatohme, imehxo oehtoh enepotohme. Ynara tykase yna:

\VS{9}popyra ehtoh toehse ahtao yna wãnohtohme, osetapatopo te, tyrohsemy te, omise ehtoh roropa, morohne toehse ahtao yna a, xiaro oximõme oehnõko ynanase sero Tapyi ẽpataka, oeahmatoh esaryme exiryke. Mame oturũko ynanase oya yna etuarimaryhtao ro yna akorehmatohme oya. Mame etãko mase, yna pynanohnõko mase.


\par }{\PP \VS{10}— Seromaroro yna nonory põkõ maro osetapãko amonita tomo te, moapita tõ maro, etomita tõ maro. Ejitu poe yna tamuru tõ tarose ahtao oya, mokaro nonory pona toto anaropopyra mexine. Naeroro mokaro nonory ehpikuroko rokẽ yna tamuru tõ toytose. Mokaro onenahkara toh kynexine.

\VS{11}Seromaroro yna epehmãko mã toto: yna maro osetapãko mã toto yna aropotohme sero nono poe, jũme onekarohpyry yna esaryme.

\VS{12}Yna Esẽme mase Ritonõpo! Mokaro zuãnohko, jamihme pyra yna exiryke, osewomary waro pyra ynanase, imoihme mokaro soutatu tõ exiryke. Yna poremãkãko mã toto. Yna atakorehmary waro pyra ynanase. Yrome oya osekarõko ynanase. Ajohpãme sã yna akorehmako!


\par }{\PP \VS{13}Mame orutua kõ Juta tõ emero moroto kynexine typyxiãkõ maro, typoenõ maro Ritonõpo Tapyĩ ẽpataka.

\VS{14}Mõtoino rokẽ Ritonõpo Zuzenu tyhtose rewita pona moroto oximõmãkõ rãnao. Mokyro esety Jaazieu, Asape ekyry, Zakaria mũkuru, Penaia paryme, Jeieu pary mũkuru, Matania pary.

\VS{15}Ynara tykase Jaazieu:

\par }{\PP — Juta põkomo, Jerusarẽ põkõ maro, tuisa Josapa roropa, etatoko pahne! Ynara ãko Ritonõpo Kuesẽkomo: “Oserehpyra ehtoko! Mokaro soutatu tõ imoihmãkõ zuno pyra ehtoko. Poremãpyra roropa ehtoko. Amaro xine pyra, osetapãko mã toto ymaro.

\VS{16}Kokoro ytotoko osetapase mokaro maro aepyrykohtao onuhtoh Zize pona. Oseporỹko matose toto maro jakanahmã etyhpyry po ona tonorẽ Jerueu etonie.

\VS{17}Mame tõseporyse toto ahtao osetapara exĩko matose. Tehme rokẽ ehtoko moroto. Ritonõpo Oesẽkomo a opynanopyrykõ enẽko matose. Juta tomo, Jerusarẽ põkomo, oserehpyra ehtoko. Enaromyra ehtoko; kokoro ytotoko oepetõkara poremãkapose, ywy, Ritonõpo, amaro xine exĩko ase,” tykase.


\par }{\PP \VS{18}Mame tosekumuru po typorohse tuisa Josapa ẽmyty nono pokoxi; imaro Juta tõ emero Jerusarẽ põkõ maro tosekumuru po typorohse toto Ritonõpo Tosẽkõ ẽpataka, Ritonõpo eahmatohme.

\VS{19}Mame rewita tõ, Koate pakomotyã te, Kora pakomotyã roropa toexikihmase, opore Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ toahmapitose eya xine.


\par }{\PP \VS{20}Yrokokoro pakeimo toytose toto ona tonorẽ pona Tekoa pũtokoxi. Aytorykohtao tõturuse Josapa toto netaryme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Juta tomo, Jerusarẽ põkõ roropa, etatoko pahne! Zae Ritonõpo ehtoh enetupuhtoko, Oesẽkomo. Mame oewomatorỹko mana. Urutõ kõ, ipoetory tõ zae ehtoh enetupuhtoko. Mame orẽpyra exĩko matose.


\par }{\PP \VS{21}Mame ekaropoxĩpo ahno a, eremiaketõ tymenekase Josapa a, tupõkõ kurã tamurupose eya xine toytotohme soutatu tõ esemazupurume, Ritonõpo eahmaryme. Ynara eremiãko toh kynexine:

\par }{\Q “Ritonõpo eahmatoko, Kuesẽkomo,

\par }{\Q Kypyno xine exiry jũme exikehpyra mana.”


\par }{\PP \VS{22}Mame mokaro eremiapitoryhtao Ritonõpo eahmaryhtao Ritonõpo poe tõsetapase toto oxime rokene moapita tomo, amonita tõ maro te, etomita tõ maro roropa. Typoremãkase toto Ritonõpo a.

\VS{23}Mokaro amonita tomo te, moapita tõ maro tõsetapase toto etomita tõ maro. Tonahkase toto eya xine. Moromeĩpo amonita tõ tõsetapase moapita tõ maro. Tõsenahkase toto.

\VS{24}Mame Juta tõ soutatu tõ toeporehkase ahtao kaetokõ pona, ona tonorẽ po, tõsenuhmase toto topetõkara ekepyã tonese eya xine sapararahme nono po; toorihse toto emero.


\par }{\PP \VS{25}Mame toytose Josapa, ipoetory tõ maro toto mõkomohpyry apoise, topekõkara mõkomohpyry. Pui tõkehko tonese eya xine te, soutatu tõ pyre te, upo te, joia tomo, enara. Oseruao ẽmepyry taropose eya xine mõkomo arory poko, yrome itamurume exiryke emero toto mõkomohpyry anarosaromepyra toh kynexine.

\VS{26}Mame asakoropane ẽmepyry ae tõximõse toto jakanahmã Peraka po Ritonõpo eahmatohme. Morara exiryke moro jakanahmã tosehpase Perakame; Peraka kary: Ritonõpo eahmatohme mana.


\par }{\PP \VS{27}Moromeĩpo toeramase ropa soutatu tomo, Juta tomo, Jerusarẽ põkõ maro, tuisa Josapa toto esemazupurume kynexine. Tãkye rokẽ toytose ropa toto Jerusarẽ pona ropa. Tãtãkyemase toto topekõkara typoremãkapose Ritonõpo a exiryke. Morara exiryke orẽpyra toehse toto.

\VS{28}Toeporehkase toto ahtao pata Jerusarẽ pona toytose toto Ritonõpo Tapyĩ taka eremiatoh tonõ maro, haapa tõ totose te, rira tomo, rue tomo, enara.

\VS{29}Morarame imehnõ ahno tuaro toehse ahtao Izyraeu tõ epetõkara poremãkatopõpyry poko Ritonõpo a enaromỹke toehse toto.

\VS{30}Naeroro osetapara ropa Juta tõ toehse tuisame Josapa ahtao ro osepeme toto tyrise Ritonõpo a, emero katonõ nonory põkõ maro.


\par }{\SH Tuisa Josapa etyhpyry
\par }
{\R (1 Tuisa 22.41-50)

\par }{\PP \VS{31}35me jeimamyry nae Josapa ahtao tuisame toehse Juta tõ esẽme. Mame 25me jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jeny Azupa kynexine Xiri ẽxiry.

\VS{32}Zae rokẽ kynexine Josapa Ritonõpo neneryme, jumy Asa ehtopõpyry saaro.

\VS{33}Yrome imehnõ neponãmary eahmatoh onenahkara tokurehse ynororo. Mokaro Juta tõ yronymyryme eramara ropa toh kynexine Ritonõpo eahmatohme rokene, tytamurukõ Esemy.


\par }{\PP \VS{34}Imehnõ Josapa nyrityã, tuisame aexipitory poe etyhpyry pona, tymerose pape pokona esety Jeu, Hanani mũkuru Ehtopõpyry, imepỹ pape ao esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.


\par }{\PP \VS{35}Tuisa Josapa, Juta tõ esemy, osepeme toehse tuisa Akazia, Izyraeu tõ esẽ maro. Yrome itamurume Akazia nyrityã popyra kynexine.

\VS{36}Tãtakorehmase toto wapu tõ riry poko Expania pona ytotohme. Moro wapu tõ tyrise Eziõ-Kepea po.

\VS{37}Yrome Ritonõpo poe urutõ Erieze, Totawa mũkuru, tõturuse Josapa a, ynara tykase:

\par }{\PP — Onyrityã enahkapõko Ritonõpo mana osepeme toehse oexiryke Akazia maro, tykase.

\par }{\PP Mame morohne wapu tõ toehmose kehko. Expania pona ytopyra tokurehse toto.




\par }\Chap{21}{\PP \VerseOne{1}Mame Josapa toorihse. Ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh taka, Tawi patary po. Imũkuru Jeorão tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Tuisa Jeorão Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 8.16-24)

\par }{\PP \VS{2}Jeorão, tuisa Josapa mũkuru, Juta tõ esemy, takorõke kynexine 6me: Azaria, Jeieu, Zakaria, Azariau, Mikaeu, Sepatia, enara.

\VS{3}Uuru tõkehko mõkomo roropa tokarose jũkomo a tumũkuru tomo a. Pata tapuruke jamihme exiketõ tokarose eya xine, toiro imũkuru toiro pata tuisaryme ehtohme Juta po. Mame Jeorão osemazupu tumũkuru tyrise tymyakãme Juta tõ esẽme.


\par }{\PP \VS{4}Mame jamihme toehse Jeorão ahtao Juta tõ tuisaryme takorõ tõ totapapose eya emero, imehnõ Izyraeu tõ tamuximãkõ maro.

\VS{5}32me jeimamyry Jeorão nae kynexine tuisame toehse ahtao. Mame 8me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po.

\VS{6}Ipyty tuisa Akape ẽxiryme kynexine. Naeroro Akape tõ ehtopõpyry sã imehnõ Izyraeu tõ tuisary tõ ehtopõpyry sã roropa popyra ehtoh poko kynexine ynororo, Ritonõpo omiry omipona pyra.

\VS{7}Yrome tuisa Tawi pakomotyã enahkapory se pyra Ritonõpo kynexine tõmihpyry etapotopõpyry pokoino typoetory Tawi a, “Omũkuru tõ apakõ roropa tuisame exikehpyra mã toto,” katopõpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{8}Mame Jeorão tuisame ahtao etomita tõ typenekehse Juta tõ poetoryme toexirykõ poko. “Yna esẽ karame mexino,” tykase toto Jeorão a.

\VS{9}Naeroro Jeorão toytose soutatu tõ maro tykahu tõ maro emero osetapase Etõ nonory põkõ maro repe. Mame moroto tomyehmase ynaroro etomita tõ soutatu tomo a. Yrome koko tutũtarykõ tukuhse eya xine kahu aronanõ maro. Tutũtase tahtao xine toepase toto. Sapararahme toepase ipoetory tõ tytapyĩkõ taka ropa.

\VS{10}Morotoino etomita tõ Juta poetory tõme exipyra ropa toehse toh kynexine. Mame morara ahtao pata Ripina põkõ roropa Juta tõ tuisary turumekase eya xine. Moro sã toehse Ritonõpo turumekase Jeorão a exiryke, tytamuru tõ Esemy.

\VS{11}Imehnõ neponãmary eahmatoh tyrise eya Ritonõpo myakãme ypy tõ po Juta po. Mame Juta tõ takorehmase eya Jerusarẽ põkõ maro tyyrypyrykõ poko toto ehtohme, Ritonõpo omipona pyra toehse toto.


\par }{\PP \VS{12}Mame urutõ Eria a pape tymerose Jeorão neneryme, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo atamurukõ Tawi Esẽ oya: “Onyriry omy tuisa Josapa nyrityã sã pyra mana te, atamuru tuisa Asa nyrityã sã pyra roropa mana.

\VS{13}Yrome Izyraeu tõ tuisary tõ nyrityã popyra typoenohse oya. Juta tomo Jerusarẽ põkõ roropa takorehmase oya imehnõ neponãmary eahmatohme eya xine Izyraeu tõ tuisary tõ samo. Ãkorõ tõ roropa metapase, orutua kõ kure aexityamo, omotye kuhse.

\VS{14}Naeroro awãnohtorỹko xihpyryme Ritonõpo mana, Juta tomo te, opoenõ roropa te, opyxiã roropa, omõkomory enahkãko roropa mana.

\VS{15}Omoro roropa etuarimãko mase tyrohsẽ zetunuru ke. Awahxirirĩ jetuhxo exĩko mana itũtatoh pona awakuru ae.”


\par }{\PP \VS{16}Mame pirixteu tomo arape tõ maro moroto toh kynexine etiope tõ esary pũto tuna konõto ehpio. Ritonõpo poe Jeorão zehno toehse toh kynexine.

\VS{17}Juta tõ nonory pona toytose toto osetapase. Tuisa Jeorão typoremãkase eya xine, itapyĩ tae imõkomory emero tarose eya xine. Tynamotokõme Jeorão poenõ tarose eya xine ipyxiã roropa. Imũkuru akomihpyry, Akazia rokẽ tynomose eya xine.


\par }{\PP \VS{18}Moromeĩpo tyrohsẽ ke Jeorão tuãnohse Ritonõpo a, zuahxirirĩ kure pyra toehse, opi pona pyra exikety.

\VS{19}Kokoro rokẽ jetuhxo toehse eya, mame asakoro jeimamyry exisasaka taropose ahtao jetũ itamurume toehse rahkene, zuahxirirĩ tutũtase zuakuru ae, toorihse ynororo. Ipoetory tõ apoto onyripyra, xitara roropa toh kynexine toorihse ynororo ahtao.


\par }{\PP \VS{20}32me jeimamyry nae Jeorão kynexine tuisame toehse ahtao Juta tõ esẽme. Mame 8me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po. Toorihse ynororo ahtao emynyhmara toh kynexine. Ekepyry tonẽse eya xine Tawi Patary po. Yrome tuisa tõ zonẽtoh tao pyra tonẽse ynororo.




\par }\Chap{22}{\SH Tuisa Akazia Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 8.25-29; 9.27-29)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tuisa Jeorão mũkuru tõ totapase arape tomo a toytose toto ahtao Jerusarẽ poremãkapose. Akazia rokẽ, Jeorão mũkuru akomihpyry tõxinamase kynexine. Naeroro tutuisarykõme Akazia tyrise Jerusarẽ põkomo a jũ myakãme.

\VS{2}22me jeimamyry nae kynexine tuisame toehse ahtao. Mame toiro jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po.

\VS{3}Jeny Ataria kynexine, tuisa Akape ẽxiry, tuisa Oniri pary, Izyraeu tuisaryme exiketomo. Zae pyra tamorepase Akazia jeny a, naeroro azahkuru inyriry kynexine Akape tõ nyrityã samo.

\VS{4}Akape tõ nyrityã samo iirypyryme kynexine Akazia, Ritonõpo omipona pyra. Ynara exiryke, jumy toorihse ahtao, imehnõ Akape ekyry tõ tooehse eya akorehmatohme, amorepaneme roropa toto ehtohme. Mokaro pokoino tonahkasẽme toehse ynororo.


\par }{\PP \VS{5}Morarame takorehmananõ omihpyry ae toytose ynororo Jorão, Akape mũkuru akorehmase soutatu tõ maro Ramote-Kireate pona etonatohme, tuisa Hazaeu, Xiria esẽ poremãkapose. Mame Jorão tuose repe etonatoh po tahtao, yrome orihpyra kynexine.

\VS{6}Naeroro toytose ropa typataka Jezereu pona osepinohpose ropa. Mame eya toytose Akazia, enese.


\par }{\PP \VS{7}Yrome Ritonõpo poe Akazia orihtoh exiry Jorão maro ahtao. Toeporehkase tahtao Akazia toytose Jorão maro oseporyse Jeu, Ninixi mũkuru maro. Ritonõpo nymenekahpyryme Jeu kynexine Akape tõ enahkatohme.

\VS{8}Mame Akape ekyry tõ etaparyhtao Jeu a, Ritonõpo nyripohpyry ae ro, Juta tõ tamuxi tõ tonese eya, Akazia patũ tõ maro. Akazia maro tooehse toh kynexine osenuhmase. Mame totapase toto Jeu a emero.

\VS{9}Mame Akazia zupiryhtao tonese eya xine Samaria po tõtonẽse. Tonehse ynororo Jeu a, mame totapase eya xine. Ekepyry tonẽse eya xine Josapa parỹpyryme exiryke, yronymyryme Ritonõpo omiry omipona Josapa kynexine. Morarame Akazia ekyrỹpyã pyra kynexine tuisame ehtohme Juta tõ esẽme.


\par }{\SH Tuisame Ataria Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 11.1-3)

\par }{\PP \VS{10}Morarame tuisa Akazia eny, Ataria, tuaro toehse ahtao tumũkuru etapatopõpyry poko, tyekyry tõ tonahkapose eya toiroro toehtohme tuisa myakãme.

\VS{11}Toiro Akazia ekepyry mũkuhpyry rokẽ onetapara kynexine, poeto pitiko, esety Joaxi. Typynanohse ynororo Jeosepa a, aorihtyã tuisa Jeorão ẽxiry, Akazia oryxiry, onetapara mokyro kunumuxi ehtohme. Jeosepa oturukety Joiata pytyme kynexine. Omatome tarose ynororo nyhtoh taka, Ritonõpo Tapyĩ taka. Morarame moro tao tonẽse ynororo autuhmane maro, onenepyra Ataria ehtohme. Morara exiryke mokyro onetapara kynexine.

\VS{12}6me jeimamyry taropose Joaxi a tonẽse Ritonõpo maro Oturutoh tao, towomananõ maro. Morara ahtao Ataria tuisame toerohse tumũkuru myakãme.




\par }\Chap{23}{\SH Ataria tuisame ehtoh enahkatopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 11.4-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 6me jeimamyry taropose ahtao Joiata a, Ritonõpo maro oturukety, tõsenetupuhse ynororo Joaxi riry poko tuisame. Soutatu esẽ 5mãkõ tykohmase tyya tõsenetupuhtoh ekarotohme eya xine atae toto ehtohme atakorehmatohme: Azaria, Jeorão mũkuru; Iximaeu, Jeoanã mũkuru; Azaria, Opete mũkuru; Maaseia, Ataia mũkuru; Erisapate, Zikiri mũkuru, enara. Ỹme toh kynexine.

\VS{2}Naeroro Juta patary tõ poro toytose toto rewita tõ enehse, oxiekyrymãkõ maro, tamuximãkõ maro Jerusarẽ pona.

\VS{3}Tõximõse toto Ritonõpo maro Oturutoh tao. Moroto Ritonõpo neneryme tõsekarose toto zae rokẽ toehtohkõme Joaxi maro, tuisa mũkuru, akorehmatohme. Ynara tykase Joiata oturuketõ esemy eya xine:

\par }{\PP — Mose Joaxi, tuisa mũkuru, tykase. Tonepose ynororo eya xine. Tuisame mose ro Ritonõpo omihpyry ae ro tuisa Tawi parỹpyry poko.

\VS{4}Ynara tyrĩko sytatose. Oturuketõ tooehse ahtao rewita tõ maro erohse oserematoh ae, oseruao oximõmãkõme atapiakãko sytatose, toiro zokonaka omõtoh enẽko Ritonõpo Tapyĩ omõtoh eraseme.

\VS{5}Imepỹ zokonaka tuisa tapyĩ konõto enẽko, eraseme. Akoĩpyry tehme exĩko Apõ Omõtoh tao eraseme. Imoihmãkõ oximõnõko Ritonõpo Tapyĩ ẽpataka, zara konõto po.

\VS{6}Ahno emero omõpyra mã toto Ritonõpo Tapyĩ taka, Osa Kurã taka. Oturuketõ rokẽ rewita tõ maro toerokurukõ poko toto ahtao, omõnõko mã toto tapiakase toto nuriame pyra Ritonõpo a exiryke. Yrome imehnõ emero Ritonõpo omihpyry ae ro omõsaromepyra mã toto.

\VS{7}Mame rewita tõ tuisa ewomananõme exĩko, tuisa zomye, tytapemake tomahpõke. Tuisa maro rokẽ exĩko mã toto otokohne aytoryhtao. Mame Ritonõpo Tapyĩ taka tomomyry kukuruhtao ahno a totapasẽme exĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{8}Mame rewita tomo imoihmãkõ maro Joiata omihpyry omipona toehse. Mame toerohkehse toto ahtao oserematoh po toerohtohkõ onurumekara toh toehse. Naeroro typoetoke exiketõ tuhke typoetoke toehse oehsenãkõ maro, aotyhkatyã maro.

\VS{9}Warata tõ te, osewomatoh roropa tokarose Joiata a soutatu tuisary tomo a. Tuisa Tawi kyryrỹpyry tõ kynexine, tukurãkase rokẽ Ritonõpo Tapyĩ tao.

\VS{10}Mame typyreke exiketõ tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ ẽpataka tuisa ewomatohme.

\VS{11}Mame Joaxi tonehse Joiata a jarãnaka, parimã tyrise eya zupuhpyry pona. Mame pape tokarose eya tymerose zae tuisame ehtoh exiry poko. Moro sã tuisame tyrise ynororo eya xine. Mame azeite ke typopase Joaxi, Ritonõpo maro oturukety, Joiata a, imũkurukõ maro. Mame tykohtase toto emero: “Tuisamehxo kurã mase! Okynahxo tuisame exiko!” tykase toto.


\par }{\PP \VS{12}Mame ahno kohtary totase tuisa noty Ataria a, soutatu tõ imehnõ roropa oseahmãko toh kynexine. Toytose ynororo Ritonõpo maro Oturutoh taka, moroto imoihmãkõ kynexine.

\VS{13}Moroto tuisa exisenã tonese eya xikihme Saromão nyrihpyry xikihmã myhtokoxi, Ritonõpo maro Oturutoh omõtoh tao. Tomyehmase ynororo soutatu tõ esẽ tomo a, rueimo etonanomo a roropa, imehnõ emero oseahmãko toh kynexine, kohtãko, rue etõko roropa. Rewita tõ, Ritonõpo Tapyĩ tao eremiaketõ rue tõkehko etõko toh kynexine, imoihmãkõ akorehmãko Ritonõpo eahmary poko. Mame typoremãse exikety sã tupõ tyxihkase Ataria a, tykohtase roropa ynororo:

\par }{\PP — Zae pyra matose! Popyra matose! Sero popyra onyrityã epehmãko matose! tykase.


\par }{\PP \VS{14}Ataria etapapory se pyra Ritonõpo maro oturuketõ tuisary Joiata kynexine Ritonõpo maro Oturutoh zarã po. Naeroro ynara tykase ynororo soutatu tõ erase tomo a:

\par }{\PP — Mose arotoko jarãnaka, soutatu tõ atakenaka exiketõ rãnakuroko. Ipynanopyry se exikety nae ahtao mokyro etapatoko, tykase.


\par }{\PP \VS{15}Mame mokyro nohpo tapoise eya xine, tarose eya xine tuisa tapyĩ taka. Mame moroto kawaru tõ omõtoh po totapase ynororo.


\par }{\SH Zae ehtoh poko toto ripotopõpyry Joiata a
\par }
{\R (2 Tuisa 11.17-20)

\par }{\PP \VS{16}Morarame tuisa Joaxi maro, imoihmãkõ maro takorehmase Joiata a osekarotohme Ritonõpo a, ipoetoryme ehtohme. Ynara tykase toto: “Ritonõpo yna Esemy, opoetoryme rokẽ ynanase õmipona yna ehtohme,” tykase.

\VS{17}Morarame toytose imoihmãkõ Paau eahmatoh taka, moro tapyi tomase eya xine. Okyno zahkatoh tomase roropa eya xine, ahno neponãmary maro. Mame Paau poko pyaxime exikety Matã totapase eya xine, tynekarory zahkatoh ẽpataka.

\VS{18}Mame Ritonõpo maro oturuketõ rewita tõ roropa tymenekase Joiata a erohtohme Ritonõpo Tapyĩ poko. Tuisa Tawi nyrohmanohpotopõpyry ae ro tyripose toto Joiata a okyno tõ zahkary poko tynekarorykõme Ritonõpo a, Moeze nyripohpyry ae ro eremiatoh poko eahmatoh poko roropa.

\VS{19}Soutatu tõ tyrise Joiata a eraseme toto ehtohme, Ritonõpo maro Oturutoh omõtoh tao, moro taka nuriame exiketõ onẽmapopyra ehtohme.


\par }{\PP \VS{20}Mame soutatu tõ tuisary tõ maro, tuisa ewomananõ maro, tuisa tapyĩ erase tõ maro, tuisa tarose Joiata tomo a, Ritonõpo maro Oturutoh tae, tuisa tapyĩ taka. Imoihmãkomo a tokahmase toto. Mame tomõse toto omõtoh konõto ae, tuisa porohtoh pona typorohse tuisa kynexine.

\VS{21}Imoihmãkõ tãkye toh kynexine. Moro pata mynytyme toehse, Ataria totapase exiryke.




\par }\Chap{24}{\SH Tuisame Joaxi ehtopõpyry Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 12.1-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 7me jeimamyry Joaxi nae ahtao, tuisame toehse Juta tõ esẽme. 40me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po.

\VS{2}Jẽ kynexine Zipia, Peresepa pono. Ritonõpo omipona Joaxi kynexine isene ro oturukety Joiata ahtao.

\VS{3}Asakoro nohpo tõ tymenekase Joiata a tuisa Joaxi pyxiãme. Toemũkuase Joaxi imũkuru tomo ẽxiry tomo, enara.


\par }{\PP \VS{4}Morarame okynahxo tuisame Joaxi ahtao Ritonõpo Tapyĩ kurãkary se toehse ynororo.

\VS{5}Ritonõpo maro oturuketõ tonyohse eya rewita tõ maro Juta patary tõ pona toto ytotohme tineru apoitohme. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ytotoko ahno nekarohpyry apoitohme jeimamyry ae Ritonõpo Tapyĩ kurãkatoh epehmatohme. Axĩ ke tyritoko moro, tykase repe.

\par }{\PP Yrome axĩ pyra toh kynexine, taryporyke pyra.

\VS{6}Naeroro oturuketõ tuisary Joiata tykohmase tyya ekaropotohme:

\par }{\PP — Oty katohme tineru anapoipyra rewita tõ nexiase, ahno nekarohpyry Moeze omihpyry ae, Ritonõpo Tapyĩ kurãkatohme?


\par }{\PP \VS{7}(Mokyro Ataria a, popyra aexihpyry, imehnõ imaro aexityamo a roropa Ritonõpo Tapyĩ tyyryhmase. Ritonõpo kyryry kurã tapoise roropa eya xine tyneponãmarykõ Paau eahmatohme.)


\par }{\PP \VS{8}Mame kaxo tyripose tuisa a tineru ẽme, Ritonõpo Tapyĩ omõtoh tao tyritohme, jarao.

\VS{9}Mame omi arone tonyohse Jerusarẽ pona, Juta tõ patary tõ poro roropa morotõkõ emero tynekarorykõ tineru, enehpotohme Ritonõpo a, Moeze, Ritonõpo poetory, nyripohpyry ae ro ona po.

\VS{10}Tãkye toehse toto morara kary etaryke tyya xine, tuisa tomo, ahno tõ maro emero. Inekarohpyry kõ tonehse eya xine kaxo aka tyritohme, typehkase eya xine.

\VS{11}Kokoro rokẽ rewita tomo a moro kaxo tarose erase a. Mame pehme toehse ahtao tuisa akorehmane a oturuketõ tuisary nymenekahpyry maro tineru touse kaxo ae. Mame kaxo tyrise ropa eya xine esaka Ritonõpo Tapyĩ tao. Morarame tineru itamurume tapoise eya xine.


\par }{\PP \VS{12}Mame moro tineru tarose tuisa a, Joiata maro ekarotohme erohketõ esẽ tomo a, Ritonõpo Tapyĩ kurãkananomo a. Mame mokaro a topu poko erohketõ topehmase te, wewe poko erohketomo te, metau poko erohketõ maro, kurimene roropa, Ritonõpo Tapyĩ kurãkatohme.

\VS{13}Mokaro emero yronymyryme toerohse toto. Tyrisenã sã Ritonõpo Tapyĩ tyrise ropa eya xine, jamihme kuhse.

\VS{14}Mame tõtyhkase toto ahtao uuru akoĩpyry, parata maro tokarose ropa tuisa Joaxi a Joiata maro. Moro tineru akoĩpyry ke paratu tõkehko tyrise eya xine Ritonõpo Tapyĩ mõkomoryme, akorehmatohme Ritonõpo eahmatoh tao.

\par }{\SH Joiata nyripohpyry tymyakãmase
\par }
{\PP Mame isene ro Joiata ahtao toky tõ onyahkakehpyra toh kynexine tynekarorykõme Ritonõpo a Oturutoh tao.

\VS{15}Mame tamuhpõme toehse Joiata ahtao 130me jeimamyry taropose ahtao eya toorihse.

\VS{16}Ekepyry tonẽse eya xine tuisa tõ zonẽtoh taka Tawi patary po, inyrihpyry kurã enetuputyryke eya xine Izyraeu tõ akorehmary poko te, Ritonõpo omipona toexiry poko, Ritonõpo Tapyĩ kurãkary poko, enara.


\par }{\SH Joaxi iirypyryme ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{17}Yrome toorihse Joiata ahtao Juta tõ tamuximãkõ toytose oturuse tuisa maro. Tosekumuru po typorohse toto tuisa ẽpataka “Imehxo mase,” katohme eya. Mame ỹme toehse tuisa toto omiry etaryke tyya.

\VS{18}Mame ahno ytopyra toehse Ritonõpo Tapyĩ taka, toahmakehse eya xine Imaro Oturutoh tao. Tytamuru tõ Esemy turumekase eya xine, imehnõ neponãmary eahmatohme, nohpo Asera eahmatohme roropa Ritonõpo myakãme. Iirypyryme toto exiryke Juta tõ zehno toehse Ritonõpo, Jerusarẽ põkõ zehno roropa.

\VS{19}Urutõ kõ tonyohse Ritonõpo a toto zurutohme eramatohme ropa repe. Yrome onetara toh nexiase.


\par }{\PP \VS{20}Mame Ritonõpo Zuzenu tyhtose Zakaria pona, oturukety Joiata mũkuru. Xikihme toehse ynororo kaetokõ po imoihmãkõ zurutohme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ekaropõko Ritonõpo oya xine mana: “Oty katohme jomihpyry omipona pyra hmatou, awãnopyrykõ se hmatou eya? Ritonõpo turumekase oya xine, naeroro orumekatorỹko roropa Ritonõpo mana.”


\par }{\PP \VS{21}Mame ahno tõ tõsenetupuhse oximõme Zakaria etapatoh poko; mame tuisa omi poe Zakaria totapase topu ke eya xine Ritonõpo Tapyĩ zarã po.

\VS{22}Osenetupuhpyra tuisa nexiase Zakaria zumy, Joiata nyrihpyry kurã poko takorehmaryke; imũkuru totapapose eya xine. Toorikyryhtao ynara tykase Zakaria:

\par }{\PP — Oenetorỹko Ritonõpo mana, awãnohtorỹko mana!


\par }{\SH Tuisa Joaxi etyhpyry
\par }
{\PP \VS{23}Morarame jeimamyry exisasaka ahtao xirio tõ soutatu tõ tooehse etonase Juta tõ maro. Jerusarẽ typoremãkase eya xine. Tuisa tõ totapase eya xine. Imõkomory emero tarose eya xine Xiria tuisary a Tamaxiku pona.

\VS{24}Tuhke hkopyra xirio tõ soutatu tõ kynexine repe. Yrome Ritonõpo poe tuhkãkõ typoremãkase eya xine, Juta tõ soutatu tomo, turumekase ynororo eya xine exiryke, tytamurukõ Esemy. Moro sã tuisa Joaxi tuãnohse kynexine inyrihpyry emetakame.


\par }{\PP \VS{25}Osetapatoh tao tapurose nexiase pitiko rokẽ pyra. Mame toytose ropa xirio tõ ahtao ipoetory tõ esẽ asakoro tõsenetupuhse tutuisarykõ etapatoh poko. Mame totapase ynororo eya xine inyhtoh po, oturukety Joiata, mũkuru etapatopõpyry mỹpotohme. Ekepyry tonẽse Tawi patary po yrome tuisa zonẽtoh tao pyra.

\VS{26}Mokyro etapahpõkõ ynara toh kynexine: Zapate, Ximeate mũkuru; jeny Amõ nonory pono kynexine te, Jeozapate, Xinirite mũkuru; jeny Moape nonory pono kynexine.

\VS{27}Pape pokona, Tuisa tõ Ehtopõpyry poko, Joaxi poenõ ehtopõpyry poko tymerose kehko, tymerose roropa Ritonõpo omiryme tuisa wãnohtoh poko te, Ritonõpo Tapyĩ ritopõpyry ropa poko, enara. Mame Amazia, Joaxi mũkuru tuisame toehse tumy myakãme.




\par }\Chap{25}{\SH Tuisa Amazia Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 14.1-6)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 25me jeimamyry nae Amazia ahtao tuisame toehse Juta tõ esẽme. 29me jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jẽ esety Jeoatã kynexine, Jerusarẽ pono.

\VS{2}Inyrihpyry Ritonõpo zamaro kynexine aomiry omipona aexiryke repe, yrome yronymyryme pyra.

\VS{3}Jamihme toehse tahtao Juta tõ tuisaryme tumy etapahpõkõ, soutatu tõ tuisary taorihmapose eya.

\VS{4}Yrome mokaro poenõ onetapara kynexine Ritonõpo nyripohpyry omipona, Moeze nymerohpyry ae ro: “Jũkõ onetapara ehtoko, zae pyra ipoenõ ehtopõpyry epehpyryme. Imehnõ poenõ onetapara ehtoko, zae pyra jũkõ ehtopõpyry epehpyryme. Zae pyra exiketõ tuãnohsẽme exĩko, zae pyra toehtopõpyry pokoino rokene.”


\par }{\SH Etonatopõpyry Etõ tõ maro
\par }
{\R (2 Tuisa 14.7)

\par }{\PP \VS{5}Mame tuisa Amazia a orutua kõ 20me jeimamyry nae ahtao tonehpose tyya Juta tõ oxiekyrymãkomo, Pẽjamĩ tõ oxiekyrymãkõ roropa. Mame oximõmãkõ tyrise eya tutuisarykõ maro, miumãkõ tutuisarykõ maro te, 100mãkõ tutuisarykõ maro. Atapona 300 miume toh kynexine, soutatu tõ imenekatyamo, orẽpyra exiketomo, tuaro roropa exiketomo. Typyreke toh kynexine warata ke te, osewomatoh ke roropa, enara.

\VS{6}Mokaro maro imehnõ soutatu tõ topekahse eya 100 miumãkomo, Izyraeu tomo takorehmatohkõme; 3.400 kiru parata ke topehmase eya.


\par }{\PP \VS{7}Yrome urutõ toytose mokyro tuisa a zuruse. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Tuisa, mokaro Izyraeu tõ anaropyra exiko amaro. Mokaro inikahpoẽkõ maro pyra Ritonõpo mana.

\VS{8}Otarame mokaro maro jamihmehxo osekarõko mase repe. Yrome Ritonõpo poe oporemãkapõko oepetõkara mana. Ritonõpo jamitunuru ke orẽpyra kyritorỹko mana ise tahtao te, kyporemãkapotorỹko mana ise tahtao.


\par }{\PP \VS{9}Tõturupose Amazia a:

\par }{\PP — Yrome otara exĩko moro parata, ynekarohpyry, soutatu tõ epehpyryme jakorehmatohme eya xine repe?

\par }{\PP Tozuhse ynororo urutono a:

\par }{\PP — Moro motye oya ekarõko ropa Ritonõpo mana ekarory se tahtao.


\par }{\PP \VS{10}Naeroro Izyraeu tõ soutatu tõ taropose ropa Amazia a. Toytose ropa toto, yrome aytorykohtao Juta tõ zehno toh kynexine yronymyryme.


\par }{\PP \VS{11}Mame Amazia tyjamihtase toytotohme tysoutatu tõ maro Jakanahmã Sautu pona etonatohme Etõ tõ maro. Moroto tõsetapase toto. 10 miume Etõ tõ soutatu tõ totapase eya xine.

\VS{12}Imehnõ 10 miumãkõ tapoise Amazia soutatu tomo a. Tarose toto eya xine ypy emory pona, topu kaetokõ pona; moro poe tomase toto aorihtohkõme topu pona.


\par }{\PP \VS{13}Moro poko toto ahtao, Amazia naropotyã, Izyraeu tõ soutatu tõ toytorykõme ropa tosaka xine Juta patary tõ tyyryhmase eya xine irãnakuroko, Samaria poe Pete-Horõ pona. 3 miumãkõ totapase eya xine te, mõkomo itamurume tarose roropa eya xine.


\par }{\PP \VS{14}Mame Amazia tooehse ropa ahtao Etõ tõ etapaxĩpo, toto neponãmary tonehse eya tymaro. Morohne tyrise eya tyneponãmaryme, eahmatoh taka; tosekumuru po typorohse ynororo, ixtaratu tyahkase roropa eya morohne eahmatohme tyya.

\VS{15}Tyenonohse Ritonõpo Amazia nyrihpyry eneryke tyya. Mame urutõ tonyohse eya tuisa zuruse. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Oty katohme imehnõ neponãmary eahmãko mah? Tosẽ onewomasaromepyra nexiase morohne onetapara imehnõ ehtohme.


\par }{\PP \VS{16}Yrome urutõ tymynyhpãkapose tuisa a, ynara karyke:

\par }{\PP — Otara ahtao tuisa amorepaneme kyriase? Mynyhme exiko oorihmaporyino ya, tykase.

\par }{\PP Naeroro mynyhme toehse urutõ ynara kaxĩpo:

\par }{\PP — Oenahkapõko Ritonõpo mana, zuaro ase morohne tyrise oya exiryke, jomiry onetara roropa oexiryke, tykase ynororo.


\par }{\SH Etonatoh Izyraeu tõ maro
\par }
{\R (2 Tuisa 14.8-14)

\par }{\PP \VS{17}Mame tuisa Amazia Juta tõ esẽ tãtamorepase takorehmananõ maro Izyraeu tõ poremãkatoh poko. Omi taropose eya tuisa Jeoa a, Izyraeu tõ esemy a. Jeoakaze mũkurume Jeoa kynexine, Jeu paryme roropa kynexine. Ynara tykase Amazia eya: “Karimotase eropa,” tykase.

\VS{18}Yrome tuisa Jeoa a tozuhse, ynara tykase:

\par }{\PP — Otyro pika nexiase ypy tõ Ripano po. Omi taropose eya apupari a, ynara kase: “Oẽxiry ekaroko umũkuru pytyme.” Mame onokyro toytose moro pika tytũtũmase eya.

\VS{19}Ajohpe pyra etomita tõ typoremãkase oya, Amazia. Epyrypãko mase seromaroro. Tãkye exiko orẽpyra oexiry poko tuaro imehnõ exiryke. Mame tehme exiko atapyĩ tao. Otyme kure osetaparyhtao imehnõ maro tõsetaparykõ se pyra toto ahtao? Eryhmãko rokẽ mase opoetory tõ maro, tykase.


\par }{\PP \VS{20}Yrome aomiry onetarahme sã Amazia nexiase. Ritonõpo poe morara nexiase, Amazia poremãkapory se Ritonõpo toehse, Etõ tõ neponãmary toahmase eya exiryke.

\VS{21}Naeroro tuisa Jeoa, Izyraeu tõ esẽ, toytose soutatu tõ maro osetapase imaro Pete-Seme pona, Juta nonory po.

\VS{22}Mame Amazia tõ typoremãkase, ipoetory tõ toepase toto emero tytapyĩkõ taka ropa.

\VS{23}Amazia tapoise Jeoa a. Mame Jerusarẽ pona tarose ynororo eya. Pata apuru topu risẽ typahse eya, 200 meturume Omõtoh Eparaĩ poe Omõtoh Wazahmatoh pona.

\VS{24}Mame parata tapoise eya uuru maro, Ritonõpo maro Oturutoh tae, Ritonõpo Tapyĩ mõkomory, Opete-Etõ ekyry tõ nukurãkahpyry. Tuisa tapyĩ tae mõkomo tapoise roropa eya, arotohme Samaria pona. Ahno roropa tarose eya tynamotokõme. Mame Samaria pona toytose ropa toto.


\par }{\SH Tuisa Amazia orihtopõpyry poko
\par }
{\R (2 Tuisa 14.17-20)

\par }{\PP \VS{25}Mame tuisa Amazia isene ro kynexine 15me jeimamyry, toorihse mokyro Izyraeu tõ esẽ Jeoa, Jeoakaze mũkuru, ahtao.

\VS{26}Imehnõ Amazia nyrityã emero, tuisame toehpitotopõpyry poe etyhpyry pona tymerose pape pokona esety Juta tõ tuisary, Izyraeu tõ tuisary roropa ehtopõpyry poko.

\VS{27}Ritonõpo omipona pyra Amazia toehse ahtao imehnõ tãtamorepase Jerusarẽ po Amazia etapatohme. Naeroro toepase ynororo pata Rakixi pona. Yrome tokahmase ynororo epetõkara a morotona. Mame totapase ynororo eya xine.

\VS{28}Ekepyry tarose ropa Jerusarẽ pona kawaru po. Mame tonẽse kynexine tuisa tõ zonẽtoh taka Tawi patary po.




\par }\Chap{26}{\SH Tuisame Uzia Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 14.21-22; 15.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Uzia, Amazia mũkuru tymenekase Juta tomo a emero, tuisame ehtohme tumy myakãme. 16me rokẽ jeimamyry nae kynexine.

\VS{2}Mame Amazia toorihse ahtao pata Erate tapoise ropa Uzia a, tukurãkase ropa eya tyrisenã sã ehtohme ropa.


\par }{\PP \VS{3}Uzia tuisame toehse 16me jeimamyry nae ahtao. Mame 52me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jeny Jekoria kynexine Jerusarẽ pono.

\VS{4}Zae, jũ ehtopõpyry sã Uzia nyrihpyry Ritonõpo zamaro nexiase.

\VS{5}Mame isene ro Zakaria ahtao Ritonõpo omipona Uzia nexiase yronymyryme, zae tamorepase ynororo exiryke eya, Ritonõpo zuno ehtoh poko. Kure tyrise ynororo Ritonõpo a roropa.


\par }{\PP \VS{6}Mame pirixteu tõ maro tõsetapase Uzia. Toto patary tõ apuru typahse eya Kate te, Jamania te, Axitote, enara. Imeĩpo pata tõ tyrise eya, tapure exiketomo, Axitote pũto te, imehnõ pata tõ po roropa pirixteu tõ nonory po.

\VS{7}Takorehmase ynororo Ritonõpo a pirixteu tõ poremãkapory poko te, arape tõ roropa Kua-Paau põkomo te, meunita tõ roropa, enara.

\VS{8}Jamihmehxo toehse Uzia, orẽpyra aexiry poko tokãtose Ejitu põkomo a roropa; mame amonita tomo a tineru tokarose Uzia a kowenu tinerũme.


\par }{\PP \VS{9}Jamihmehxo Jerusarẽ apuru tõkehko tyrise Uzia a, tapyi tõ kaetokohxo exiketõ tyrise roropa eya soutatu tõ esaryme, Omõtoh Wazahmatoh po te, Omõtoh Jakanahmã po te, wazahme apuru ehtoh po, enara.

\VS{10}Kaetoko exiketõ osenuhmatohme tyrise roropa eya ona po. Tuna pẽkamã kehko tyrise eya, tuhke pui tõkehko nae exiryke, ypy tõ myhto, jakanahmã po roropa. Tupito poko erohketõ tuhke nae roropa nexiase, uwa arykary poko te, tỹkyryry poko ypy tõ po te, tupito tõ po, otyro zamaro nono exiryke, tutupi sehxo toexirykõke.


\par }{\PP \VS{11}Soutatu tõ tuhke nae nexiase tõsetaparykõ waro exiketomo. Tuhke oximõtoh ae toytose toto atakenaka etonatoh pona. Mame esetykõ tymerose pape pokona pape meronanomo a: Jeieu a te, Maaseia a, enara. Mokaro tuisary Hanania nexiase, tuisa akorehmane, soutatu tõ tuisary.

\VS{12}Soutatu tõ tuisary tõ 2.600me toh nexiase, typoenõke exiketomo, emero orẽpyra exiketomo.

\VS{13}Toto poetory soutatu tõ 307.500me emese kure exiketomo, osetapary waro exiketomo tuisa epetõkara poremãkapory poko.

\VS{14}Osewomatoh tokarose Uzia a tysoutatu tomo a te, warata tõkehko te, zupuhpyrykõ ewomatoh tonõ te, zokokõ ewomatoh tonõ, taky, pyrou tõ maro te, topu tõ emapotoh kehko, enara.

\VS{15}Jerusarẽ po tykyryrykõ rinanomo a ipyre tõkehko tyrise, pyrou ematohme te, topu konõto ematohme roropa tapyi kaetokõ poe, pata apuru poe, osenuhmatoh poe. Naeroro emese kure aexiry waro toehse imeimehnõ nonory põkomo, emero pata tõ po. Jamihme kuhse toehse ynororo takorehmase Ritonõpo a exiryke.


\par }{\PP \VS{16}Yrome tuisa Uzia jamihme toehse ahtao, epyrypaketyme toehse ynororo. Moro pokoino typoremãsehme sã ynororo. Mame tuãnohse Ritonõpo a azahkuru toehse aexiryke, Ritonõpo omipona pyra. Tomõse ynororo Ritonõpo maro Oturutoh taka ixtaratu zahkase jahkatoh apõ pona.

\VS{17}Ritonõpo maro oturukety Azaria a, 80me orẽpyra oturuketõ maro tokahmase ynororo

\VS{18}apoitohme, arotohme moro tae. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Uzia! Zae pyra mase, Ritonõpo omipona pyra, ixtaratu zahkaryhtao oya onekaroryme Ritonõpo a. Ritonõpo maro oturuketõ Arão pakomotyã rokẽ, tymenekase Ritonõpo a, moro poko ehtohme. Ytoko taroino Ritonõpo Esary Kurã tae, iirypyryme toehse mase Ritonõpo a. Naeroro kure oripyra exĩko mana, oewomara mana, tykase.


\par }{\PP \VS{19}Mokaro omiry etaryke tyya, tyekĩtapãse Uzia oturuketõ zehno. Ritonõpo Tapyĩ tao nexiase, ixtaratu zahkatoh apõ pũto, jahkatoh apoĩko tomary ke. Mame tyekĩtapãse ynororo ahtao tyrohsẽ popyra tutũtase ipery pokona.

\VS{20}Moro eneryke Azaria a oturuketõ maro onenekehpyra toh nexiase tyrohsẽke ipery poko exiryke, taryporyke tarose ynororo eya xine Ritonõpo Tapyĩ tae. Taryporyke tutũtase ynororo, tuãnohse Ritonõpo a exiryke.


\par }{\PP \VS{21}Moromeĩpo tuisa Uzia nuriame exikehpyra nexiase moro tyrohsẽ pokoino. Tytapyĩ tao tehme toehse nexiase tapiakase imehnõ winoino. Omõsaromepyra nexiase Ritonõpo Tapyĩ taka. Imũkuru Jotão toerohse tuisame tuisa tapyĩ konõto tao, Juta tõ esẽme ehtoh poko roropa.


\par }{\PP \VS{22}Morarame emero tuisa Uzia nyrityamo apitorymã poe etyhpyry pona tymerose pape pokona urutõ Izaja a, Amoxi mũkuru.

\VS{23}Mame Uzia toorihse, ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh po Jerusarẽ po, yrome mokyro tyrohsẽ pokoino tuisa tõ zonẽtoh taka ekepyry onyripyra toh nexiase. Imũkuru Jotão tuisame toehse tumy myakãme.




\par }\Chap{27}{\SH Tuisa Jotão Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 15.32-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame tuisame toehse Jotão 25me jeimamyry nae tahtao. Mame 16me jeimamyry taropose eya tuisame Jerusarẽ po. Jẽ esety Jerusa kynexine, Zatoke ẽxiry.

\VS{2}Jumy Uzia ehtopõpyry sã zae rokẽ Jotão nexiase, Ritonõpo omipona, Ritonõpo zamaro ehtohme. Yrome tumy nyrihpyry panõ onyripyra nexiase, ixtaratu tyahkase jumy a Ritonõpo Tapyĩ tao. Moro onyripyra Jotão nexiase. Yrome tyyrypyrykõ poko ro ahno nexiase.


\par }{\PP \VS{3}Jotão a Omõtoh tyrise Ritonõpo maro Oturutoh tao Inikahpozakoxi. Toerohse itamurume roropa ynororo Jerusarẽ apuru riry poko, moroto pata esary po esety Opeume.

\VS{4}Ypy tõ po Juta tõ nonory po pata tõ tyrise eya. Itu htao tapyi jamihmã exiketõ tyrise eya, kaetoko exiketõ roropa osenuhmatohme soutatu tõ esaryme.

\VS{5}Tõsetapase toto Amõ tuisary maro soutatu tõ maro. Typoremãkase toto eya xine. Mame amonita tomo a epehpyry tapoise eya jeimamyry ae oseruao jeimamyry pona: 3.400 kirume parata te, miu toneratame tiriiku te, miu toneratame sewata roropa.

\VS{6}Jamihme toehse Jotão, Tosẽ Ritonõpo omipona yronymyryme exiryke.


\par }{\PP \VS{7}Imehnõ tuisa Jotão nyrityã, tykarimotatopõpyrykõ poko te, inyripohpyry poko emero tymerose pape pokona, esety Izyraeu tuisary tõ Juta tuisary tõ roropa ehtopõpyry poko.

\VS{8}25me jeimamyry Jotão nae kynexine tuisame toehse tahtao, mame 16me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po.

\VS{9}Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh tao, Tawi Patary po. Mame imũkuru Akaze tuisame toehse, tumy myakãme.




\par }\Chap{28}{\SH Tuisa Akaze Juta tõ esemy
\par }
{\R (2 Tuisa 16.1-4)

\par }{\PP \VerseOne{1}20me jeimamyry nae Akaze kynexine tuisame toehse ahtao. Mame 16me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Yrome tuisa Tawi ehtopõpyry sã pyra kynexine. Inyrihpyry Ritonõpo zamaro pyra kynexine.

\VS{2}Izyraeu tõ tuisary tõ ehtopõpyry sã toehse ynororo. Tyneponãmary Paau poko enetupuhtoh tyripose eya metau risemy.

\VS{3}Ixtaratu tyahkase eya Jakanahmã Pẽ-Hinõ po. Tumũkuru tõ roropa tyahkase eya tynekaroryme, tyneponãmary eahmatohme, tynonory poe Ritonõpo naropotyã nyrihpyry xihpyry typoenohse eya. Tynonory poe taropose toto Ritonõpo a, Izyraeu tõ esaryme ehtohme.

\VS{4}Tyneponãmarykõ eahmatoh tao, ypy tõ emory po te, wewe jerutumã zopino roropa tynekarory tyahkase Akaze a, ixtaratu roropa tyahkase eya.


\par }{\SH Etonatoh xirio tõ maro, Izyraeu tõ maro
\par }
{\PP \VS{5}Morara exiryke iirypyryme Akaze exiryke, Ritonõpo a, Akaze Esemy a xirio tõ tonehpose Juta tõ poremãkapose. Tuhkãkõ Juta tõ tarose eya xine tynamotokõme Tamaxiku pona. Izyraeu tõ esẽ, Peka, Remaria mũkuru tonehpose roropa Ritonõpo a Akaze tõ poremãkapose.

\VS{6}120 miu Juta tõ soutatu tõ orẽpyra exiketõ totapase eya xine toiro ẽmepyry ae ikohmamyry pona. Morara tyripose Ritonõpo a, Tosẽkõ, tytamurukõ Esẽ turumekase Juta tomo a exiryke.

\VS{7}Morarame Maaseia, Akaze mũkuru totapase Zikiri a. Izyraeu tõ soutatu orẽpyra exikety kynexine ynororo. Azarikã, tuisa tapyĩ poko erohketõ tuisary totapase roropa eya te, Eukana roropa, tuisa Akaze akorehmane imehxo exikety, totapase eya, enara.

\VS{8}Mame Juta tõ nonory poe tuhkãkõ tarose Izyraeu tõ soutatu tomo a tynamotokõme. Tyekyry tõ 200 miume nohpo tomo poetohti maro tarose eya xine. Mõkomo roropa tarose tymaro xine Samaria pona.


\par }{\SH Urutono Otete
\par }
{\PP \VS{9}Mame Ritonõpo poe urutono Samaria po kynexine, esety Otete. Toytose ynororo oseporyse Izyraeu tõ soutatu tõ maro aepyry ropa ahtao Juta nonory poe. Ynara tykase Otete eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo atamurukõ Esẽ tyekĩtapãse Juta tõ poko. Naeroro toto typoremãkapose eya oya xine. Yrome toto zehno toehse oexirykõke totapase toto oya xine. Moro tonese Ritonõpo a.

\VS{10}Seromaroro anamotokõme Juta tõ, Jerusarẽ põkõ roropa riry se matose. Tuaro pyra hmatou iirypyryme oexirykõ poko Ritonõpo Oesẽkõ neneryme?

\VS{11}Naeroro jomiry etatoko! Moxiã oekyry tõ arotoko ropa, onenepyhpyrykõ opoetorykõme, ozehno xine Ritonõpo exiryino yronymyryme.


\par }{\PP \VS{12}Morarame asakoropane Izyraeu tõ tamuximãkõ ynara kynexine: Azaria, Joanã mũkuru te, Perekia, Mexiremote mũkuru te, Jeizikia, Sarũ mũkuru te, Amasa, Hatarai mũkuru, enara. Zae pyra Izyraeu tõ soutatu tõ nyrihpyry tonetupuhse eya xine.

\VS{13}Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Moxiã anapoityã onenehpyra ehtoko xiaro! Iirypyryme toehse sytatose itamurume Ritonõpo neneryme. Seromaroro onyrirykõ moxiã poko popyrahxo Ritonõpo a. Kyzehno xine toehse ynororo ipunaka.


\par }{\PP \VS{14}Naeroro tynapoityã tokarose ropa Izyraeu tõ soutatu tomo a mõkomo maro, Juta põkõ maro, ahno tomo a, itamuxirykõ maro.

\VS{15}Mokaro asakoropanemãkõ tymenekase eya xine soutatu tõ napoityã pyno ehtohme. Mõkomo poe upo tapoise eya xine sãtaja tõ roropa ekarotohme arypyra exiketomo a. Mame tonahsẽ te, eukuru roropa tokarose eya xine. Toto topinohse roropa eya xine. Mame tarose ropa toto emero porehme Juta nonory pona ropa. Tynomose toto Jeriko po, airikih pã po. Jamihme pyra exiketõ tyrise eya xine jumẽtu tõ po.

\par }{\PP Mame toeramase ropa toto Izyraeu tomo Samaria pona ropa.


\par }{\SH Axirio tomo a tãtakorehmapose Akaze a
\par }
{\R (2 Tuisa 16.7-9)

\par }{\PP \VS{16}Morarame omi taropose tuisa Akaze a Axiria tuisary a takorehmatohme

\VS{17}Juta tõ nonory pona tomõpitose ropa Etõ tõ exiryke te, Akaze soutatu tõ typoremãkase eya xine te, soutatu tõ tarose roropa eya xine typoetorykõme.

\VS{18}Mororome ro pirixteu tõ totonase toto Juta patary põkõ maro, Juta nonory jakuraramã po ikurenae. Pata tõ tapoise eya xine: Pete-Seme te, Aijarõ, Keterote maro te, Soko te, Timina te, Kinizo te, toto zomye pata tõ pisarara exiketõ maro. Moro pata tõ apoixĩpo tõsesarise pirixteu tõ nexiase toto moro pata tõ po.

\VS{19}Morara tyripose Ritonõpo a tuisa Akaze, Juta tõ esẽ pokoino. Juta tõ takorehmase eya iirypyryme toto ehtohme. Ritonõpo omipona pyra nexiase.


\par }{\PP \VS{20}Morarame tuisa Tikirate-Piresea, Axiria esẽ toytose soutatu tõ maro Akaze a, yrome anakorehmara nexiase. Tyripose ynororo etuarimatohme.

\VS{21}Mokyro epehmatohme, Ritonõpo kyryry kurã tapoise Itapyĩ tae te, tuisa tapyĩ tae te, tamuximãkõ tapyĩ tõ tae roropa ekarotohme Axiria tuisary a; yrome anakorehmara nexiase.


\par }{\SH Tyyrypyhpyke Akaze toorihse
\par }
{\R (2 Tuisa 16.19-20)

\par }{\PP \VS{22}Morarame toetuarimasehxo Akaze ahtao, tyyrypyry poko itamurumehxo nexiase Ritonõpo omipona pyra.

\VS{23}Okyno tyahkase eya tynekaroryme xirio tõ neponãmary eahmatohme, yrome mokaro pokoino typoremãkase ynororo. Ynara tykase:

\par }{\PP — Xirio tõ tuisary tõ takorehmase ineponãmarykomo a; naeroro ynekarory zahkãko ase ynekaroryme eya xine, mame jakorehmãko roropa mã toto, tykase.

\par }{\PP Yrome moro pokoino mokyro tuisa toetuarimase itamurume, ipoetory tõ roropa porehme toetuarimase toto.

\VS{24}Ritonõpo Tapyĩ kyryry typahse eya. Omõtoh tapuruse eya Ritonõpo maro Oturutoh zara konõto taka. Okyno zahkatoh tyripose eya emero rokẽ esary po Jerusarẽ po.

\VS{25}Imehnõ neponãmary eahmatoh tyripose eya Juta tõ patary tõ po ixtaratu zahkatohme, mokaro neponãmary ẽpataka, toto eahmatohme. Morohne riry poko tyzehno Ritonõpo, itamuru tõ Esẽ tyripose eya ipunaka.


\par }{\PP \VS{26}Imehnõ tuisa Akaze nyrityã, tuisame exipitory poe etyhpyry pona, tymerose pape pokona esety Juta tuisary tõ Izyraeu tuisary tõ roropa ehtopõpyry poko.

\VS{27}Akaze toorihse, ekepyry tonẽse pata Jerusarẽ po. Yrome tuisa tõ zonẽtoh taka ekepyry anaropyra toh kynexine; mame imũkuru Ezekia tuisame toehse tumy myakãme.




\par }\Chap{29}{\SH Tuisame Ezekia Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 18.1-3)

\par }{\PP \VerseOne{1}25me jeimamyry nae Ezekia kynexine tuisame toehse ahtao. 29me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po. Jẽ esety Apia kynexine, Zakaria ẽxiry.

\VS{2}Mame tytamuru tuisa Tawi ehtopõpyry typoenohse eya. Naeroro Ritonõpo zamaro Ezekia nyrihpyry nexiase.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ kurãkatopõpyry
\par }
{\PP \VS{3}Morarame nuno apitorymã po tuisame Ezekia toehse ahtao, Ritonõpo Tapyĩ omõtoh totapuruhmakase ropa eya zara pona, tukurãkase roropa kehko eya.

\VS{4}Mame Ritonõpo maro oturuketõ oximõme tonehpose eya rewita tõ maro, Ritonõpo Tapyĩ zara po, xixi tũtatoh wino.

\VS{5}Moroto toto turuse eya, ynara tykase:

\par }{\PP — Rewita tomo, osekarotoko Ritonõpo a oorypyrykõ korokapotohme nuriame pyra oehtohkõme Ritonõpo a. Mame Ritonõpo Tapyĩ ikurikatoko nuriame pyra ehtohme kytamurukõ Esemy a. Nuriame aexityã nae ahtao toutoko Ritonõpo Tapyĩ tae ipahtohme.

\VS{6}Kytamurukõ Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry omipona pyra toh kynexine. Tyyrypyrykõ poko toehse toh kynexine. Tosẽkõ turumekase eya xine, Imaro Oturutoh wino toeramase roropa toh kynexine.

\VS{7}Itapyĩ omõtoh tapuruse eya xine, ezuru tõ tozehkase, ixtaratu onyahkara toehse toto Ritonõpo ẽpataka. Okyno tõ onyahkara toehse roropa toto tytororo tynekarorykõme apoto apõ po Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ, Tapyĩ ẽpataka.

\VS{8}Morara exiryke tyekĩtase Ritonõpo Juta tõ poko, Jerusarẽ põkõ poko roropa. Inyrihpyry poko eya xine tõsenuruhkase toto emero porehme, tõserehse roropa toto. Morarame kymarokõ tomĩnopitose imehnomo a, zuaro matose.

\VS{9}Kumykõ totapase etonatoh po kypyxiãkõ, kypoenõkõ roropa tarose imehnomo a tynamotokõme.


\par }{\PP \VS{10}Seromaroro osenetupuhxĩpo tuaro toehse ywy; jomiry etapõko ase Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy a, kyzehno xine exikehtohme.

\VS{11}Aimo tomo, ỹme ehtoko. Amarokõ tymenekase Ritonõpo a erohtohme Itapyĩ tao, imoihmãkõ akorehmatohme Ritonõpo eahmary poko, ixtaratu zahkatohme roropa onekaroryme eya.


\par }{\PP \VS{12}Ynara rokẽ rewita tõ moroto kynexine:

\par }{\Q Koate tõ poe: Maate, Amasai mũkuru te, Joeu, Azaria mũkuru, enara.

\par }{\Q Merari tõ poe: Kixi, Apati mũkuru te, Azaria, Jearereu mũkuru, enara.

\par }{\Q Jeresõ tõ poe: Joa, Zima mũkuru te, Etẽ, Joa mũkuru, enara.


\par }{\Q \VS{13}Erisapã tõ poe: Xiniri te, Jeueu, enara.

\par }{\Q Asape tõ poe: Zakaria te, Matania, enara.


\par }{\Q \VS{14}Hemã tõ poe: Jeueu te, Ximei, enara.

\par }{\Q Jetutũ: Semaia te, Uzieu, enara.


\par }{\PP \VS{15}Imehnõ Rewi tõ tonehpose mokaro a oximõme toto ehtohme. Mame tõsekarose toto Ritonõpo a tyyrypyrykõ korokapotohme nuriame pyra toto ehtohme Ritonõpo a. Mame tuisa omihpyry omipona Ritonõpo maro Oturutoh tukurãkapitose eya xine nuriame pyra ehtohme Moeze nymerohpyry ae ro.

\VS{16}Mame Ritonõpo maro oturuketõ tomõse Ritonõpo Tapyĩ taka ikurãkatohme, moro tae typahsẽ tupuimase eya xine jarãnaka, zara konõto pona, emero nuriame aexityamo, kure nymyry pyra aexityamo. Moro tae morohne tarose rewita tomo a pata poe jarãnaka jakanahmã Keterõ pona.


\par }{\PP \VS{17}Tukurãkapitose eya xine ẽmepyry apitorymã po, nuno apitorymã po. Mame 8me tõmehse ahtao toeporehkase toto omõtoh esaka Ritonõpo Tapyĩ taka. Toerohse toto 8me ẽmepyry pona ropa. Mame 16me ẽmepyry ae tõtyhkase toto Ritonõpo Tapyĩ kurãkary poko.


\par }{\PP \VS{18}Naeroro toytose toto tuisa tapyĩ taka tuisa Ezekia zuruse. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Ritonõpo maro Oturutoh ynanukurikano porehme, okyno zahkatoh apõ te, ikyryry tõ roropa, wyi apõ roropa, meza, pão ritohme Ritonõpo ẽpataka, ikyryry tõ maro.

\VS{19}Toytose roropa yna imõkomory anỹse ropa. Morohne typahse Akaze a Ritonõpo omipona pyra toexiryke, tuisame tahtao ro. Morohne tapoise ropa yna a tukurikase, tukurãkase yna a, tyritohme ropa jahkatoh apõ ẽpataka, Ritonõpo kyryryme.


\par }{\SH Ritonõpo a Itapyĩ ekarory ropa
\par }
{\PP \VS{20}Yrokokoro towõse Ezekia pakeimo, Jerusarẽ tamuximãkõ tonehpose eya toto ytotohme tymaro Ritonõpo maro Oturutoh taka.

\VS{21}Okyno tõ tonehpose Ezekia a: 7me pui mũkuru tomo te, 7me kaneru mũkuru tomo, 7me kaneru nohpory tomo, 7me poti tõ roropa jahkatohme apoto apõ po tynekarorykõme Ritonõpo a. Morara tyrise eya xine tyyrypyrykõ korokapotohme Ritonõpo a, tuisa ekyry tõ rypyry te, Juta tõ rypyry te, Ritonõpo Tapyĩ kurãkary poko roropa, enara. Mame Ritonõpo maro oturuketõ, Arão pakomotyã tyripose tuisa a okyno zahkananõme apoto apõ po.

\VS{22}Pui mũkuru tõ totapase oturuketomo a osemazuhme. Imunuru pitiko tomase eya xine apoto apõ pokona. Mame morara tyrise eya xine kaneru mũkuru tõ ke, morararo kaneru nohpory tõ ke roropa.

\VS{23}Mame etyhpyryme poti tõ tapoise eya xine, tynekarorykõ tyyrypyrykõ korokapotohme, mokaro tarose eya xine tuisa a, imehnõ Ritonõpo eahmananomo a roropa tomary ritohme zupuhpyrykõ pona.

\VS{24}Moromeĩpo mokaro poti tõ totapase oturuketomo a. Imunuru tukuãse apoto apõ pona, tynekarorykõme Ritonõpo a, ahno tõ emero rypyry korokapotohme; mokaro okyno tõ totapapose tuisa a, jahkatohme tytororo apoto apõ po tynekarorykõme Ritonõpo a, Izyraeu tõ emero rypyry korokapotohme.


\par }{\PP \VS{25}Ritonõpo nyripohpyry tuisa Tawi a, urutõ Kate omiry ae, Natã omiry ae roropa, moro omipona toehse Ezekia: rewita tõ tyripose eya Ritonõpo Tapyĩ tao otyro etotoh ke; paratu tomo te, haapa tomo te, rira tomo, enara.

\VS{26}Moroto xikihme toh nexiase Tawi nyripohpyry ae ro, oturuketõ roropa rueimo nae toh nexiase.

\VS{27}Ezekia omi poe okyno tõ tyahkapitose eya xine tynekarorykõme Ritonõpo a. Mame tynekarorykõ zahkaryhtao toremiase toto Ritonõpo eahmaryme. Rueimo tõ totopitose paratu tõkehko maro.

\VS{28}Mame morotõkõ emero tõximõse eremiaketõ maro Ritonõpo eahmananõ maro eremiãko toh nexiase. Eremiakehpyra toh nexiase tynekarorykõ zahkatoh otyhkatoh pona ro.

\VS{29}Mame tosekumurukõ po typorohse tuisa Ezekia imoihmãkõ maro Ritonõpo eahmaryme.

\VS{30}Mame rewita tõ turuse tuisa a tamuximãkõ maro:

\par }{\PP — Oeremiatoko Ritonõpo eahmaryme, Tawi nymerohpyry ae ro, urutõ Asape nymerohpyry ae ro roropa. Toremiase toto tãkye rokẽ rahkene. Moromeĩpo tosekumurukõ po typorohse toto Ritonõpo eahmatohme.


\par }{\PP \VS{31}Mame ynara tykase Ezekia imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Seromaroro tõsekarose oexirykõke Ritonõpo a aomipona oehtohkõme, onekarorykõ enehtoko eya eahmatohme, “Kure mase,” katohme eya.

\par }{\PP Aomiry omipona toehse toto. Toitoine okyno tonehse eya xine jahkatohme tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{32}Pui orutua tonehse eya xine 70me te, 100me kaneru mũkuru tomo te, 200me kaneru nohpory tomo jahkatohme tynekarorykõme Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{33}600me pui orutua kõ tonehse eya xine te, 3.000me kaneru tõ roropa tynekaroryme imoihmãkõ otuhtohme.


\par }{\PP \VS{34}Tuhke pyra Ritonõpo maro oturuketõ exiryke okyno tõ ipikary pune pyra toh nexiase. Naeroro rewita tomo a takorehmase toto aerohtoh otyhkatohme. Morarame imehnõ oturuketõ roropa tõsekarose tyyrypyrykõ korokapotohme nuriame pyra toehtohkõme. (Ritonõpo nyripohpyry poko tymoisehxo rewita tomo a nexiase nuriame pyra toehtohkõ poko. Mokaro oturuketõ tomeseke hkopyra toh nexiase.)

\VS{35}Okyno tõ totapase oturuketomo a jahkatohme tytororo te, okyno kasery tyahkase roropa eya xine ahno nekarohpyry osepeme ehtohme. Uwa eukuru jehnahpyry ahno nekarohpyry nae roropa nexiase okyno maro tokarose ahtao tynekaroryme Ritonõpo a.

\par }{\PP Moro sã Ritonõpo toahmapitose ropa Ritonõpo Tapyĩ tao.

\VS{36}Tuisa Ezekia imoihmãkõ roropa atãkyemãko toh nexiase, takorehmase toexirykõke Ritonõpo a; morohne emero toehse axiny.




\par }\Chap{30}{\SH Oseahmatoh Paxikoa
\par }
{\PP \VerseOne{1-3}Mame Oseahmatoh Paxikoa, Ritonõpo eahmatohme onyrisaromepyra toh nexiase nuno apitorymã po Ritonõpo maro oturuketõ pyra exiryke. Nae repe, yrome tuhke hkopyra tykorokase toh nexiase nuriame pyra toehtohkõme Ritonõpo a. Tuhke pyra ahno nexiase roropa oximõme Jerusarẽ po. Naeroro tãtamorepase tuisa Ezekia Juta tõ tamuximãkõ maro Jerusarẽ põkõ maro moro poko. Atae toh nexiase moro Oseahmatoh Paxikoa riry poko nuno asakoromã po. Morara exiryke tõmiry taropose tuisa a Izyraeu patary põkomo a, emero Juta tomo a roropa, Eparaĩ tomo a Manase tomo a roropa toto eahmatohme aehtohkõme Ritonõpo Tapyĩ taka Jerusarẽ pona Oseahmatoh Paxikoa poko.

\VS{4}Tãkye tuisa nexiase takorehmananõ maro tõsenetupuhtohkõ poko.

\VS{5}Naeroro Izyraeu tõ toahmase eya xine emero, pata Peresepa poe ikurenae inikahpozakoxi Tã patary tõ pona. Toahmase toto aehtohkõme Jerusarẽ pona Oseahmatoh Paxikoa poko Ritonõpo eahmatohme. Moino ro sero Otuhtoh Konõto onyripyra imoihmãkõ kynexine Ritonõpo nyripohpyry ae ro Jerusarẽ po.


\par }{\PP \VS{6}Omi aronanõ toytose tuisa omihpyry ae ro akorehmananõ maro Juta patary tõ poro Izyraeu patary tõ poro roropa. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Izyraeu tomo, eramatoko Ritonõpo a ropa, Aparão Esemy, Izake Esemy, Jako Esẽ roropa. Mame eramãko ropa mã ynororo oya xine. Typoremãkase mexiatose Axiria tuisary tomo a, yrome orihpyra mexiatose, typynanohse oexirykõke.

\VS{7}Atamurukõ sã pyra ehtoko, oekyrykõ sã pyra roropa, Ritonõpo omipona pyra aexityamo. Ritonõpo omiry onymoipyra exiryke, tuãnohse toto itamurume eya.

\VS{8}Onetara toh nexiase, putupyra exiketõ samo. Naeroro mokaro sã pyra ehtoko, naeroro Ritonõpo omipona ehtoko. Osehtoko Itapyĩ taka, Jerusarẽ pona. Inymenekahpyry moro jũme tosaryme ehtohme, moro tao eahmatohme. Ritonõpo eahmatoko ozehno xine exikehtohme.

\VS{9}Mame ooepyrykõ ropa ahtao Ritonõpo a, oepekõkara opoenõkõ aronanõ tynamotokõme nupunato toto enẽko, mame toto enehpõko ropa mã toto tapyi taka ropa. Ynara exiryke Ritonõpo Kuesẽkõ kure mana, etuarimaketõ pyno mana. Ooepyrykõ ropa ahtao nupunato oenetorỹko mana, opynanohtorỹko ropa mana.


\par }{\PP \VS{10}Mokaro omi aronanõ toytose emero pata tõ pona Eparaĩ nonory pona te, Manase nonory pona, enara. Toeporehkase toto Zepurõ nonory pona inikahpozakoxi. Yrome tounohse rokẽ toto, typoihtose mokaro omiry etaryke tyya xine.

\VS{11}Yrome toitoine mokaro Asea tomo te, Manase tomo te, Zepurõ tomo roropa tyyrypyrykõ rumekary se toehse toto. Jerusarẽ pona toytose toto.

\VS{12}Mame Juta tõ Ritonõpo poe emero atae toh nexiase, Ritonõpo nyripohpyry omipona se toehse, tuisa nyripohpyry ae ro, takorehmananõ maro.


\par }{\PP \VS{13}Mame nuno asakoromã po tuhke ahno tõximõse toh nexiase Jerusarẽ po atãkyematohme Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra.

\VS{14}Mame apoto apõ tõ Jerusarẽ po, ahno nyrityã okyno tõ zahkatohme te, ixtaratu zahkatoh roropa typahse eya xine jakanahmã Keterõ pona.

\VS{15}Mame ẽmepyry 14 ae, nuno 2mã po kaneru tõ totapase eya xine, Oseahmatoh Paxikoa poko Ritonõpo eahmatohme. Ritonõpo maro oturuketomo, rewita tõ maro toehxirose toto tyyrypyrykõ onekaropyra ro toexirykõke Ritonõpo a ikorokapotohme nuriame pyra toehtohkõme. Naeroro tõsekarose toto Ritonõpo a. Mame okyno tõ zahkary poko toerohse toto Ritonõpo Tapyĩ tao.

\VS{16}Tosarykõ pona toytose toto Ritonõpo Tapyĩ taka, Moeze, Ritonõpo poetory, nymerohpyry omipona. Tynekarorykõ munuru tokarose rewita tomo a Ritonõpo maro oturuketomo a, tyritohme apoto apõ pona.

\VS{17}Tuhkãkõ nuriame ro toh nexiase, Ritonõpo nyripohpyry onyripyra ro toh nexiase nuriame pyra toehtohkõme. Naeroro tokykõ onetapasaromepyra toh nexiase. Morara exiryke rewita tomo a toto eky totapase toto nekaroryme Ritonõpo a.

\VS{18}Morarame tuhke mokaro aehtyã Eparaĩ poe te, Manase poe te, Isakaa poe te, Zepurõ poe roropa tõtuhse toto Paxikoa po osekaropyra ro toto ahtao, tyyrypyrykõ onekaropyra ro toh nexiase ikorokapotohme Ritonõpo a, Ritonõpo omihpyry ae ro. Yrome Ezekia tõturuse Ritonõpo a toto rypyry korokapotohme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, yna tamuru tõ Esemy, yna pyno oexiryke yna rypyry ikorokako.

\VS{19}Oeahmary se mã mokaro yronymyryme. Yrome tyyrypyrykõ onykorokapopyra ro toh mana. Kure rokẽ toto tyriko, ajohpãme samo.

\VS{20}Mame Ezekia omiry totase Ritonõpo a. Mokaro rypyry tykorokase eya. Toto onuãnohpyra nexiase.


\par }{\PP \VS{21}7me ẽmepyry taropose eya xine, Ritonõpo eahmary poko, Izyraeu tomo Jerusarẽ po exiketomo. Atãkyemãko toh nexiase Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra. Kokoro rokẽ toremiase toto Ritonõpo maro oturuketomo rewita tõ maro, kure Ritonõpo riry poko, rue tõ totose eya xine opore rahkene.


\par }{\PP \VS{22}— Emese kure matose imoihmãkõ takorehmase oya xine Ritonõpo eahmary poko, tykase Ezekia rewita tomo a. 7me ẽmepyry ae imoihmãkõ takorehmase oya xine Otuhtoh poko, tynekarorykõ tyahkase eya xine osepeme ehtohme, Ritonõpo, tytamurukõ Esẽ toahmase eya xine.


\par }{\PP \VS{23}Mame oximõme tõsenetupuhse toto atãkyematohme ropa 7me ẽmehtoh pona ropa Ritonõpo eahmatohme ropa. Naeroro tãkye rokẽ tõseahmase toto.

\VS{24}Mame toky tõ tokarose tuisa Ezekia a imoihmãkõ zohme, 1.000me pui orutua komo te, 7.000 kaneru tomo. Mame ipoetory tõ tuisary tomo a imepỹ 1.000me pui orutua kõ tokarose, 10.000me kaneru tõ maro. Ritonõpo maro oturuketõ tuhke tõsekarose Ritonõpo a nuriame pyra toehtohkõme.

\VS{25}Naeroro tãkye toh nexiase emero: Juta tomo te, Ritonõpo maro oturuketomo te, rewita tomo te, inikahpoe aehtyamo te, katonomo roropa imeimehnõ nonory poe aehtyamo Izyraeu tõ esaka, Juta tõ nonory po aosesarityã roropa.

\VS{26}Atãkyemãko Jerusarẽ po toh nexiase moro oseahmatoh panõ onenepitopyra toh nexiase moino ro tuisa Saromão, Izyraeu tõ tuisary, Tawi mũkuru ehtopõpyry poe.


\par }{\PP \VS{27}Ritonõpo maro oturuketõ xikihme toh nexiase rewita tõ maro, kure rokẽ imoihmãkõ ripõko Ritonõpo a. Toto omiry totase Ritonõpo a tosary kurã poe, kapu ae, toto omihpyry ae ro kure rokẽ tyrise toto eya.




\par }\Chap{31}{\SH Ezekia nyrihpyry Juta tõ akorehmatohme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame tõtyhkase toto ahtao oseahmatoh poko Izyraeu tõ toytose Juta tõ patary tõ pona. Topu risẽ xikihme exiketõ tytohtohkase eya xine, imehnõ neponãmary Paau enetupuhtoh wewe risẽ takohse roropa Asera nohpo neponãmary, apoto apõ tytohtohkase eya xine, imehnõ neponãmary eahmatoh roropa tytohtohkase eya xine. Morara tyrise eya xine imehnõ pata tõ po Juta nonory po te, Pẽjamĩ po te, Eparaĩ po te, Manase nonory po, enara. Mame toytose ropa toto tosaka xine.


\par }{\PP \VS{2}Mame Ritonõpo maro oturuketõ tapiakase Ezekia a rewita tõ maro oximaro toto ehtohme toerohtohkõ poko, okyno zahkary poko tytororo, tynekarorykõme Ritonõpo a, okyno zahkary osepeme ehtohme roropa; rewita tõ eremiãko toh nexiase, kure Ritonõpo riry poko te, omõtoh eraseme ehtoh poko roropa Ritonõpo Tapyĩ tao.

\VS{3}Toky tõ wino pui tõ tokarose Ezekia a kaneru tõ roropa etapatohme, jahkatohme tynekaroryme Ritonõpo a pakeimo, kokonie pukuro, enara. Okyno tokarose roropa eya jahkatohme tynekaroryme Oserematoh ae te, Nuno Kasenato oseahmatoh ae, imehnõ oseahmatoh ae roropa Ritonõpo nyripohpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{4}Moromeĩpo Jerusarẽ põkõ turuse tuisa a inekarorykõ enehtohme Ritonõpo maro oturuketomo a, rewita tomo a roropa, toto epehpyryme, yronymyryme toto erohtohme Ritonõpo Omiry poko.

\VS{5}Mame tuisa omihpyry totase tyya xine ahtao tonahsẽ tonehpitose Izyraeu tomo a: tiriiku kurano te, uwa eukuru jehnahpyry, azeite te, ano zeni te, tykyrysã tõkehko tutupikõ poe; mõkomo itamurume tonehse eya xine tynekarorykõme, tymõkomorykõ 10me ahtao toiro tapiakase eya xine tynekarorykõme.

\VS{6}Juta tõ patary põkomo a tokykõ 10me ahtao toiro tapiakase eya xine tynekarorykõme, pui tomo te, kaneru tomo te, tymõkomorykõ emero, morohne tonehse tynekarorykõme Ritonõpo Tosẽkomo a. Ypyme kaetokohxo toehse oxikone.

\VS{7}Mokaro nekarotyã toehpitose nuno oseruaõ po. Mame 4me nuno taropose mõkomo oehkehpyra kynexine.

\VS{8}Ahno nekarohpyry itamurume ehtoh tonese ahtao tuisa Ezekia a takorehmananõ maro, “Kure Ritonõpo mana,” tykase toto. “Kure matose,” tykase roropa toto Izyraeu tomo a.

\VS{9}Mame oturuketõ maro rewita tõ maro tõturuse tuisa Ezekia ahno nekarohpyry poko.

\VS{10}Ynara tykase Azaria, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary, Zatoke pary, tuisa a:

\par }{\PP — Tynekarorykõ enehpitoryhtao ahno a Ritonõpo Tapyĩ taka, tonahsẽ yna napyryme epo toehse nase, imotye roropa. Kure typoetory tõ tyrise Ritonõpo a, morara exiryke senohne nae ynanase.


\par }{\PP \VS{11}Mame tuisa omi poe mõkomo esary tõ tyrise eya xine Ritonõpo maro Oturutoh tao.

\VS{12}Zae toto exiryke moro taka ahno nekarotyã tyrise eya xine emero, imõkomory zokonaka 10me ahtao toiro ekarõko, mame mõkomo eraseme, rewita tyrise eya xine esety Konania, mokyro akorehmaneme zakorõ nexiase esety Ximei.

\VS{13}Mame imehnõ rewita tõ tymenekase tuisa Ezekia a, oturuketõ tuisaryme exikety Azaria a roropa erohketõme toto ehtohme, Konania tõ poetoryme Ximei maro: Jeieu te, Azaria te, Naate te, Asaeu te, Jerimote te, Jozapate te, Erieu te, Iximakia te, Maate te, Penaia, enara.

\VS{14}Mame Ritonõpo Tapyĩ omõtoh erase xixi tũtatoh wino, Kore, Imina mũkuru tymenekase ahno nekarotyã apoineme, tonehse ahtao Ritonõpo Tapyĩ taka, toto nekarotyã apiakaneme roropa.

\VS{15}Imehnõ pata tõ po oturuketõ nae ahtao takorehmase ynaroro imehnõ rewita tomo a Kore poetoryme: Etẽ te, Miniamĩ te, Jesua te, Semaia te, Amaria te, Sekania, enara. Ahno nekarotyã tapiakase eya xine ekamotohme imehnõ rewita tomo a tonahsẽ nae toto ehtohme erohtoh epehpyryme samo.

\VS{16}Tonahsẽ tokarose eya xine orutua komo a 30me jeimamyry nae aexityamo a, erohketõme toto ahtao kokoro rokene Ritonõpo Tapyĩ tao, tymarõkõ maro, tyrohmanohpotopõpyrykõ ae ro.

\VS{17}Ritonõpo maro oturuketõ esetykõ tymerose oxiekyryme exiketõ maro. Mokaro rewita tomo 20me jeimamyry nae aexityamo, esetykõ tymerose oximaro erohketõ maro.

\VS{18}Nohpo tõ esetykõ tymerose roropa toto poenõ maro, imũkuru tomo, ẽxiry tõ roropa, tapyi taõkõ porehme. Oturuketomo rewita tõ maro tõsekarose toto Ritonõpo a nuriame pyra toehtohkõme. Kokoro rokẽ toerohtohkõ Ritonõpo omiry poko toh nexiase.

\VS{19}Tonahsẽ ekamonanõ tymenekase toh nexiase, oturuketõ napyry ekamotohme Arão pakomotyamo a, oturuketõ patary tõ po aexityamo a, ona po roropa moro pata tõ zomye. Tonahsẽ tapiakase eya xine rewita tomo a roropa emero, esetykõ tymerose ahtao rewita tõ esetykõ maro.


\par }{\PP \VS{20}Juta tõ patary tõ po emero, zae ehtoh tyrise tuisa Ezekia a. Inyrihpyry Ritonõpo zamaro nexiase.

\VS{21}Orẽpyra nexiase ynororo ỹme toexiryke Ritonõpo omipona Ritonõpo Tapyĩ poko toerokuru poko te, Ritonõpo nyripohpyry omipona toexiry poko roropa, enara.




\par }\Chap{32}{\SH Jerusarẽ enaroximatopõpyry Senakeripe a
\par }
{\R (2 Tuisa 18.13-37; 19.35-37; Izaja 36.1-22; 37.36-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo Ritonõpo omipona yronymyryme Ezekia toerohse ahtao ro, Senakeripe, Axiria tuisary, tooehse Juta tõ nonory pona soutatu tõ maro. Juta tõ patary, tomyehmase eya xine toto poremãkatohme eya xine.

\VS{2}Mame tuaro toehse Ezekia ahtao, Jerusarẽ poremãkapory se Senakeripe ehtoh poko,

\VS{3}tõsenetupuhse ynororo tysoutatu tõ esã maro, imehnõ tamuximãkõ maro tuna ẽ, pẽkamã tõ roropa apururu poko jarao typatarykõ pũto. Atae toh nexiase.

\VS{4}Naeroro tuhkãkõ tõximõse toto tuna ẽ tõ apurutohme, nono ahkahpyry tuna esemaryme roropa apurutohme, tuna pyra ehtohme axirio tõ toeporehkase ahtao pata Jerusarẽ pona.


\par }{\PP \VS{5}Mame jamihmehxo typatary tyrise tuisa Ezekia a: pata apuru tukurãkase eya te, tapyi tõ kaetokohxo exiketõ tyrise eya apuru po osenuhmatohme. Imepỹ apuru tyrise roropa eya jaraohxo typatary zomye. Mame soutatu esary tõ tyrise eya pata ewomatohme nono topohmã po xixi tũtatoh wino, Tawi Patary pakato po. Warata tõ tuhke tyripose eya, osewomatoh roropa tuhke.

\VS{6}Mame moro pata põkõ orutua kõ emero soutatume tyrise eya tosẽke, soutatu tuisary. Oximõme tonehpose toto eya osa konõto pona pata omõtoh pũto toto zurutohme. Ynara tykase ynororo eya xine:


\par }{\PP \VS{7}— Orẽpyra ehtoko, jamihme roropa. Enaromyra ehtoko, Axiria tuisary zuno pyra ehtoko, isoutatu tõ maro. Kymaro xine exikety mokaro motye kuhse jamihme mana.

\VS{8}Mokaro mã ahno tuhke repe, yrome kymaro xine Ritonõpo Kuesẽkõ mana. Kuakorehmatorỹko mana, etonãko kymaro xine mana, tykase ynororo.

\par }{\PP Mame tutuisarykõ omiry etaryke tyya xine tyjamihtase toto.


\par }{\PP \VS{9}Imeĩpo pata Rakixi apurũko Senakeripe, Axiria tuisary ahtao tysoutatu tõ maro, tõmiry taropose eya Ezekia a Juta tomo a roropa Jerusarẽ pona. Ynara tykase ynororo eya xine:


\par }{\PP \VS{10}— Ywy, Senakeripe, Axiria tuisary, ynara ekaropory se ase oya xine: Oty katohme oserehpyra hmatou oesarykõ zomye soutatu tõ oepetõkara tooehse ahtao?

\VS{11}Ezekia ynara ãko: “Ritonõpo Oesẽkõ, opynanohtorỹko mana opoko xine pyra axirio tõ ehtohme,” ãko ynororo repe. Ezekia oenekunohtorỹko mana. Orihnõko matose tuna peneryke, omise oexirykõke, enara.

\VS{12}Mokyro a Ritonõpo kyryry tytohtohkase oseahmatopo te, apoto apõ tõ roropa. Mame Juta tomo, Jerusarẽ põkõ roropa tyripose eya Ritonõpo eahmatohme toiro apoto apõ ẽpataka rokene, moro po rokẽ ixtaratu zahkase roropa.

\VS{13}Tuaro pyra hmatou imeimehnõ ahno poremãkatopõpyry poko ya, ytamuru tomo a roropa? Toto neponãmary toto onewomara tokurehse Axiria tuisary tõ winoino.

\VS{14}Ahno onypynanohpyra ineponãmary kynexine yna winoino? Naeroro oty katohme Ritonõpo oewomanekõme ekarõko matou?

\VS{15}Osenekunohpopyra ehtoko Ezekia a. Ajohpe ynororo. Aomiry onetara ehtoko. Ritõ exipitopyra mana ahno ewomaneme exikety onyryhmara axirio tõ esẽ ehtohme. Naeroro ya oewomasaromepyra Ritonõpo roropa mana.


\par }{\PP \VS{16}Omi xihpyrymehxo tõturuse Axiria soutatu tuisary tomo, Ritonõpo tykerekeremase, Ezekia, Ritonõpo poetory tykerekeremase roropa eya xine.

\VS{17}Pape tymerose Axiria tuisary a Ezekia neneryme, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ, jamihme pyra tokarose eya repe pape pokona. Ynara tymerose eya: “Imehnõ neponãmary typoetory tõ onewomasaromepyra toh kynexine. Typoremãkapose toto ya. Moro saaro Ezekia esemy, Ritonõpo, typoetory tõ onypynanohpyra ekurehnõko mana,” tykase.

\VS{18}Mokaro soutatu tõ tuisary tõ morara tykohtase epereu omiry ae Jerusarẽ põkõ erehtohme, apuru po typorohse aexityamo, enaromỹke toto ehtohme tupime hkopyra pata poremãkapotohme tyya xine.

\VS{19}Mokaro soutatu tõ tuisary tõ tõturuse toto Ritonõpo, Jerusarẽ Esẽ poko, imehnõ neponãmary samo, ahno nyrityamo tomary ke.


\par }{\PP \VS{20}Mame tuisa Ezekia urutõ Izaja maro, Amoxi mũkuru, tõturuse Ritonõpo a takorehmatohkõme.

\VS{21}Mame tynenyokyhpyry tonyohse Ritonõpo a, soutatu tõ emero totapase eya, axirio tõ tuisary tõ maro. Naeroro tuisa Senakeripe toeramase ropa toehxirose toexiryke, tynonory pona ropa. Moromeĩpo tyneponãmary eahmatoh tao ahtao, imũkuru tomo a totapase ynororo tapema ke.


\par }{\PP \VS{22}Moro sã tuisa Ezekia typynanohse Ritonõpo a, Jerusarẽ põkõ maro toto onyporemãkapopyra Senakeripe, Axiria tuisary ehtohme te, imehnõ epetõkara roropa emero. Mame osepeme tyripose toto Ritonõpo a imeimehnõ nonory põkõ maro emero.

\VS{23}Mame ahno tuhke tooehse Jerusarẽ pona tynekarorykõ enehtohme Ritonõpo a te, mõkomo ekarotohme Ezekia a roropa. Tuisamehxo Ezekia ehtoh tonetupuhse imehnõ nonory põkomo a exiryke.


\par }{\SH Takuruhtase Ezekia
\par }
{\R (2 Tuisa 20.1-11; Izaja 38.1-8)

\par }{\PP \VS{24}Morarame takuruhtase Ezekia, orikyĩse nexiase. Mame tõturuse ynororo Ritonõpo a. Aomiry totase Ritonõpo a, ikurãkary ropa enetupuhtoh tokarose eya.

\VS{25}Kure nexiase ynororo Ezekia a; tukurãkase ropa eya. Yrome “Kure mase” kary se pyra nexiase. Toepyrypary se rokẽ nexiase. Morara exiryke typenekehse Ritonõpo ipoko, Juta tõ poko roropa, Jerusarẽ põkõ poko, enara.

\VS{26}Imeĩpo tyyrypyry turumekase ropa Ezekia a, Jerusarẽ põkomo a roropa. Epyrypara toehse ropa toto. Kure Ritonõpo ehtoh tonetupuhse eya xine. Naeroro toto onuãnohpyra toehse Ritonõpo orihpyra ro Ezekia ahtao.


\par }{\SH Ezekia tymõkomokehxo ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{27}Mame tymõkomoke toehse Ezekia itamurume. Tuisamehxo tokarose ynororo eya xine emero. Osa tõ tyripose eya tymõkomory kurãkatohme: uuru te, parata maro, joia tomo te, tonahsẽ emepory kanera tõkehko te, osewomatoh tonomo, imepỹ mõkomo kurã esaryme, enara.

\VS{28}Imehnõ tapyi tõ tyripose roropa eya tiriiku tõkehko kurãkatohme te, uwa eukuru jehnahpyry te, azeite roropa, pui tõ tapyĩ tomo te, kaneru tõ tuhkãkõ esary, enara.

\VS{29}Pata tõ roropa tyrise eya. Pui tõ tuhke esẽme toehse ynororo, kaneru tõ tuhke roropa Ritonõpo nekarohpyryme eya, mõkomo maro itamurume.


\par }{\PP \VS{30}Tuna enatyry tũtatoh kaehxo exikety Kiom po tapurupose tuisa Ezekia a. Nono tahkapose eya Jerusarẽ poe xixi omõtoh wino tuna esemaryme tuna ytotohme pata pona. Emese kure nexiase morohne riry poko emero.

\VS{31}Mame orutua kõ tonehpose Papironia esamo a ekaropotohme Ezekia a Ritonõpo nyrihpyry poko, Juta pynanohtopõpyry poko. Yrome anakorehmara toehse ynororo Ritonõpo a, ikuhtohme, aosenetupuhtoh ikurohtao waro ehtohme.


\par }{\SH Ezekia orihtopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 20.20-21)

\par }{\PP \VS{32}Imehnõ tuisa Ezekia nyrityã emero, Ritonõpo pyno aexiry poko roropa tymerose pape pokona, esety Ritonõpo Enepotopõpyry Izaja a, Amoxi mũkuru te, Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry Izyraeu tõ Tuisary tõ roropa, enara.

\VS{33}Ezekia toorihse, ekepyry tonẽse kynexine kae ehtoh tao, tuisa tõ ekepyry Tawi parỹpyry tõ zonẽtoh tao. Omi kurã ke turuse toto Juta tomo te, Jerusarẽ põkõ maro tuisamehxo aexiry enetuputyryke eya xine, ipyno roropa toto exiryke. Mame imũkuru Manase tuisame toehse tumy myakãme.




\par }\Chap{33}{\SH Tuisame Manase ehtopõpyry poko Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 21.1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 12me jeimamyry nae Manase ahtao, tuisame toehse ynororo Juta tõ esẽme. 55me jeimamyry taropose eya Jerusarẽ po, tuisame toehtoh poko.

\VS{2}Tyyrypyry poko toehse Manase Ritonõpo omipona pyra. Imehnõ, Ritonõpo naropotyã tynonory poe, epona tooehse ipoetory tõ ahtao, mokaro nyrityã xihpyry typoenohse eya.

\VS{3}Imehnõ neponãmary eahmatoh tyrise ropa eya, tumy nypahtyã tyrise ropa eya. Okyno zahkatoh tyrise eya Paau eahmatohme. Nohpo toponãmasẽ Asera enetupuhtoh taxikase eya, xirikuato tõ toahmase roropa eya.

\VS{4}Imehnõ neponãmary eahmatohme okyno zahkatoh tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ tao. Moro Tapyi poko: “Ywy ro rokẽ eahmatohme sero, jũme,” tykase Ritonõpo.

\VS{5}Mame asakoro zara po Ritonõpo Tapyĩ myhto, okyno zahkatoh tyrise eya xirikuato tõ eahmatohme.

\VS{6}Tumũkuru tyahkase eya okyno zahkatoh po jakanahmã Pẽ-Hinõ po. Pyaxiamo a toytose ynororo ekaropotohme joroko tomo a tynyriry poko te, zuaro toehtohme imeĩpo ehtoh poko te, imehnõ ryhmary poko, enara. Tyyrypyry poko toehse ynororo yronymyryme, Ritonõpo omipona pyra, tyzehno Ritonõpo tyripose eya.

\VS{7}Tynaxikahpyry, nohpo toponãmasẽ Asera enetupuhtoh tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ tao. Moro Tapyi poko ynara tykase Ritonõpo Tawi a, imũkuru Saromão a roropa: “Sero Tapyi, taro Jerusarẽ po, ynymenekahpyryme mana Izyraeu tõ nonory po, jũme jeahmatohme.

\VS{8}Mame jomiry moiryhtao Izyraeu tomo a, Moeze nyripohpyry riryhtao eya xine, emero porehme, toto anaropopyra ase esarykõ poe, ynekarohpyry itamurukomo a.”

\VS{9}Yrome Juta tomo Jerusarẽ põkõ maro takorehmase Manase a orẽpyrahxo toto ehtohme tyyrypyrykõ poko, mokaro motye, Ritonõpo naropotyã tynonory poe, epona tooehse ipoetory tõ ahtao.


\par }{\SH Tyyrypyry rumekatopõpyry Manase a
\par }
{\PP \VS{10}Morarame Manase turuse Ritonõpo a ahno maro, toto wãnopyry poko. Yrome onetara toh nexiase.

\VS{11}Naeroro Ritonõpo poe Axiria soutatu tõ tooehse tutuisarykõ maro Juta tõ nonory pona. Manase tapoise eya xine oka konõto panõ ke, keti ke tymyhse ynororo eya xine, mame Papironia pona tarose ynororo.

\VS{12}Mame toetuarimaryhtao tõsenetupuhse ropa ynororo, tyyrypyry rumekary se toehse eramatohme ropa Ritonõpo a. Tyxitase takorehmary se toexiryke Ritonõpo a.

\VS{13}Mame Manase omiry totase Ritonõpo a, tozuhse ynororo eya, taropose ropa ynororo Jerusarẽ pona ropa tuisame ehtohme ropa. Morara toehse ahtao Ritonõpo tonetupuhse eya Tosẽme.


\par }{\PP \VS{14}Moromeĩpo kaehxo pata apuru tyripose Manase a jarao exikety, Tawi Patary zomye. Moro apuru tyripitose jakanahmã po, Kiom tunary poe xixi omõtoh wino, mame toytose inikahpozakoxi Kana Omõtoh pona, pata rãnakuroko, moro esety Opeume. Soutatu tõ tyrise roropa eya toto tuisary maro pata tõ po, tapure toh nexiase tõsewomatohkõke Juta nonory po.

\VS{15}Ahno nyrityã tyneponãmary touse ropa eya Ritonõpo Tapyĩ tae, tynyrihpyry roropa morotona, apoto apõ tõ roropa typahse ropa eya. Morohne touse eya Ritonõpo Tapyĩ esary poe, ypy poe te, imehnõ esary tõ poe roropa Jerusarẽ po. Pata poe morohne tarose eya ipahtohme.

\VS{16}Mame apoto apõ tukurãkase ropa eya Ritonõpo eahmatohme. Tynekarory tyahkase eya osepeme ehtohme te, “Kure mase Ritonõpo,” katohme roropa. Juta tõ tonehpose eya Ritonõpo eahmatohme Izyraeu tomo a.

\VS{17}Imehnõ po tynekarorykõ tyahkase roropa eya xine, yrome Ritonõpo a rokẽ tynekarorykõ tokarose eya xine, Ritonõpo eahmaryme.


\par }{\SH Tuisame Manase etyhpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 21.17-18)

\par }{\PP \VS{18}Imehnõ Manase nyrityã emero, aoturutopõpyry Ritonõpo a te, Ritonõpo poe urutõ kõ omihpyry, tõturuse toto ahtao eya Ritonõpo omiryme, Izyraeu tõ Esemy. Emero tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary Ehtopõpyry poko.

\VS{19}Tuisa Manase oturutopõpyry Ritonõpo a te, ezuhtopõpyry Ritonõpo a te, inyrityã iirypyryme tyyrypyry onurumekara ro ahtao te, ahno nyrityã eahmatopõpyry eya Ritonõpo myakãme te, imehnõ neponãmary eahmatoh ritopõpyry eya te, ahno naxikahpyry roropa eahmatohme, morohne emero tymerose pape pokona esety Urutõ kõ Ehtopõpyry.

\VS{20}Toorihse Manase, ekepyry tonẽse tuisa tapyĩ myhtokoxi. Mame imũkuru Amõ tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Tuisame Amõ ehtopõpyry Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 21.19-26)

\par }{\PP \VS{21}22me jeimamyry nae Amõ kynexine tuisame toehse ahtao, Juta tõ esẽme. Asakoro jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po.

\VS{22}Tumy Manase sã, azahkuru inyriry nexiase, Ritonõpo zamaro pyra nexiase. Toky tõ tyahkase eya tynekaroryme tumy nyrityã ẽpataka emero eahmatohme.

\VS{23}Yrome tumy sã pyra tyyrypyry onurumekara nexiase Ritonõpo omipona toehtohme ropa. Iirypyryme tumy ehtopõpyry motye tyyrypyry poko nexiase.


\par }{\PP \VS{24}Mame Amõ poetory tõ tosẽkõ etapary se toehse toh nexiase. Totapase ynororo eya xine tuisa tapyĩ tao.

\VS{25}Mame Amõ etapahpõkõ totapase Juta tomo a. Imũkuru Joxia tyrise tuisame eya xine, jumy myakãme.




\par }\Chap{34}{\SH Tuisa Joxia Juta tõ esẽme ehtopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 22.1-2)

\par }{\PP \VerseOne{1}8me jeimamyry nae Joxia kynexine tuisame toehse ahtao Juta tõ esẽme. Mame 31me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po.

\VS{2}Joxia nyrihpyry Ritonõpo zamaro nexiase; tytamuru tuisa Tawi ehtopõpyry typoenohse eya, zae ehtoh riry poko onurumekara nexiase.


\par }{\SH Imehnõ neahmary enahkatopõpyry poko Joxia a
\par }
{\R (2 Tuisa 23.4-20)

\par }{\PP \VS{3}Morarame 8me jeimamyry taropose Joxia ahtao tuisame ehtoh poko, nuaseme ro tahtao, Ritonõpo toahmapitose eya tytamuru tuisa Tawi Esemy. Mame 4me jeimamyry taropose ahtao Juta tõ nonory, pata Jerusarẽ roropa tukurãkapitose ropa eya, imeimehnõ neponãmary eahmatoh tytohtohkapitose eya, nohpo toponãmasẽ Asera enetupuhtoh wewe risẽ roropa te, topu risẽ maro, metau risemy, enara.

\VS{4}Ineneryme apoto apõ Paau eahmatoh tytohtohkase eya xine. Ixtaratu zahkatoh apõ tytohtohkase roropa eya ro. Morohne akumurume tyrise eya xine, Asera nohpo toponãmasẽ enetupuhtoh te, imehnõ ahno naxikatyamo, enara. Moro akumuru typahse eya xine aorihtyã zonẽtopõpyry poro, tyneponãmary eahmahpõkomo ekepyry zonẽtopõpyry poro.

\VS{5}Moromeĩpo mokaro zehpyry, tyneponãmary eahmahpõkõ poko oturuketõ zehpyry tyahkapose eya apoto apõ po. Moro riryke Juta tõ nonory tukurãkase ropa Joxia a Jerusarẽ maro.


\par }{\PP \VS{6}Moro sã tyrise eya pata tõ po roropa Manase nonory po te, Eparaĩ nonory po, Ximeão nonory po, inikahpozakoxi Napatari nonory po te, patãpo tõ po roropa moro pata tõ zomye.

\VS{7}Izyraeu tõ nonory poro porehme toytose ynororo ahno neponãmary eahmatoh apoto apõ tytohtohkase, Asera nohpo typonãmasẽ enetupuhtoh tomase, akumuru typahse, ixtaratu zahkatoh tomase roropa. Mame toytose ropa ynororo Jerusarẽ pona ropa.


\par }{\SH Moeze nymerohpyry enery ropa poko
\par }
{\R (2 Tuisa 22.3-20)

\par }{\PP \VS{8}Morarame 18me jeimamyry taropose ahtao Joxia a tuisame ehtoh poko, tõtyhkase ahtao tynonory kurãkary poko te, Ritonõpo Tapyĩ kurãkary poko roropa nuriame pyra ehtohme, oseruao orutua kõ tonyohse eya Ritonõpo maro Oturutoh kurãkatohme: Sapã, Azaria mũkuru te, Maaseia, kowenatu Jerusarẽ po te, tuisa akorehmane Joa, Joakaze mũkuhpyry, enara.

\VS{9}Oturuketõ tuisary imehxo Hiukia kynexine. Eya toytose mokaro oseruaõkõ oturuse, tineru ekarose roropa eya, rewita tõ napoihpyry Ritonõpo Tapyĩ tao. Moro tineru ahno nekarohpyryme nexiase Manase tõ nekarohpyry te, Eparaĩ tõ nekarohpyry te, imehnõ Izyraeu tõ nekarohpyry roropa te, Juta tõ nekarohpyry te, Pẽjamĩ nekarohpyry te, Jerusarẽ põkõ nekarohpyry maro, enara.

\VS{10}Mame moro tineru tokarose mokaro oseruaõkomo a Ritonõpo Tapyĩ kurãkananomo a. Moro tineru tokarose eya xine

\VS{11}wewe poko erohketomo a, tapyi amonanõ maro topu tõkehko epekahtohme, wewe roropa tapyi tõ kurãkatohme, aepukatyamo onukurãkapopyra Juta tõ tuisary exiryke.

\VS{12}Mame mokaro erohketõ zae ipunaka toh nexiase. Toto enenanõ 4me rewita tõ nexiase: Jaate te, Opatia maro, Merari ekyry tomo te, Zakaria te, Mesurã maro, Koate ekyry tomo. Mokaro rewita tõ Tapyi omõtoh erase tõ tuisaryme toh nexiase, imehnõ erohketõ maro emero Ritonõpo Tapyĩ tao. Emero rewita tõ emese kure toh nexiase eremiatoh etory poko,

\VS{13}toitoine rewita tõ pape meronanõme nexiase, imehnõ erohketõ eneneme toh nexiase te, omõtoh eraseme, enara.

\VS{14}Morarame tineru apoiryhtao Hiukia a ahno nekarohpyry Ritonõpo Tapyĩ tinerũme, pape tonese eya Ritonõpo Nyripohpyry, inekarohpyry Moeze a.

\VS{15}Ynara tykase ynororo Sapã a, pape merone a:

\par }{\PP — Pape eneropa, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a, taro Tapyi tao.

\par }{\PP Mame Sapã a moro pape tokarose eya.

\VS{16}Sapã a moro pape tarose tuisa a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tõtyhkase ynanase onyripohpyry emero.

\VS{17}Tineru tapoise yna a Ritonõpo Tapyĩ tae, ynanekaroase erohketomo a te, ituisary tomo a roropa.


\par }{\PP \VS{18}Mame ynara tykase Sapã:

\par }{\PP — Sero pape jemah po Hiukia nekarohpyry ya.

\par }{\PP Mame moro pape tysekeremase eya tuisa netaryme.

\VS{19}Ritonõpo omiry sekeremary etaryhtao tuisa a tupõ tyxihkase eya tãtasamaryke.

\VS{20}Ynara tykase ynororo Hiukia tomo a, Ritonõpo maro oturukety te, Aikã maro, Sapã mũkuru te, Apatõ maro, Mikaia mũkuru te, Sapã maro, pape merone te, Asaia maro, tuisa akorehmane:


\par }{\PP \VS{21}— Ytotoko ekaropose Ritonõpo a, kypoko xine, ypoko te, Juta tõ poko emero, kuamorepatohkõ poko sero pape ao. Kyzehno xine Ritonõpo mana inyripohpyry omipona pyra kytamurukõ toehse exiryke, inymerohpyry omipona pyra roropa.


\par }{\PP \VS{22}Mame toytose toto, Hiukia te, orutua kõ maro, tuisa naropotyamo, ekaropose nohpo a esety Huuta. Urutõme kynexine ynororo. Esary Jerusarẽ po kynexine pata kasenato po. Inio, Sarũ, Tikiwa mũkuru, Hara pary, upo eraseme nexiase Ritonõpo maro Oturutoh tao. Huuta a turuse toto emero Ritonõpo papẽ sekerematopõpyry poko tuisa netaryme.

\VS{23}Mame ynara tykase nohpo eya xine:

\par }{\PP — Ytotoko ropa tuisa a oturuse eya Ritonõpo nekarohpyry poko.

\VS{24}Ynara kahtoko eya: “Ywy, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, Jerusarẽ põkõ wãnohnõko ase, emero porehme, jomihpyry ae ro, moro pape poko tymerose, tuisa nysekeremahpyry ae ro.

\VS{25}Turumekase ywy eya xine. Tynekarorykõ tyahkase eya xine imehnõ eahmatohme, ywy kara. Toto zehno toehse ywy inyrihpyrykõ xihpyry pokoino. Jerusarẽ zetũ tanỹse ya. Apaipyra ropa mana.

\VS{26}Ywy, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, ynara ãko ase mokyro tuisa a: Jomiry, ynymeropohpyry pape pokona totase oya,

\VS{27}oorypyry rumekary se mexino, iirypyryme oehtoh mekarono, oupõ myxihkano oemynyhmaryke. Oxitano roropa tuaro toehse awahtao: ‘Jerusarẽ põkõ emero wãnohnõko ase,’ kary etaryke oya. Õtururu ya etano.

\VS{28}Naeroro imeĩpo, toorihse awahtao rokẽ, Jerusarẽ põkõ wãnohnõko ase. Morara exiryke torẽtyke pyra exiko. Kure rokẽ orihnõko mase.”

\par }{\PP Mame toytose ropa toto tuisa Joxia a, mokyro omihpyry ekarose eya.


\par }{\SH Tuisa Joxia tõmiry etapotopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\R (2 Tuisa 23.1-3)

\par }{\PP \VS{29}Morarame Juta tõ tamuximãkõ tonehpose tuisa Joxia a, Jerusarẽ tamuxiry tõ maro, oximõtohme tymaro.

\VS{30}Mame oximõme toytose toto Ritonõpo maro Oturutoh taka, Ritonõpo maro oturuketõ maro, rewita tõ maro, emero Jerusarẽ põkõ maro, Juta tõ maro, tuisamehxo exiketomo, ahnome rokẽ exiketomo, enara. Mame toto netaryme Ritonõpo omiry tysekeremase tuisa Joxia a tytororo, Ritonõpo papeny Inetapohpyry, tonese ropa Ritonõpo maro Oturutoh tao.

\VS{31}Saromão nyrihpyry myhtokoxi toexikihmase ynororo. Ritonõpo netaryme tõmiry tokarose eya, aomihpyry omipona toehtohme te, inyripohpyry ritohme, aomipona yronymyryme toehtohme, zae rokẽ toehtohme, Ritonõpo nymeropohpyry omipona ipunaka.

\VS{32}Mame tuisa omi poe Pẽjamĩ tomo a emero imoihmãkõ maro Jerusarẽ po, tõmirykõ totapose eya xine Ritonõpo netaryme, aomipona toehtohkõme. Morarame tõmihpyrykõ ae ro Jerusarẽ põkõ Ritonõpo omihpyry omipona toehse toh nexiase, tytamurukõ Esẽ omihpyry omipona.

\VS{33}Mame tuisa Joxia a, ahno nyrityã xihpyry tyneponãmarykõ tytohtohkase Izyraeu tõ nonory po porehme. Ritonõpo rokẽ eahmatoh poko Izyraeu tõ tyripose eya. Mame toorikyry ponãmero ahno tyripose eya Ritonõpo omipona, tytamurukõ Esẽ omipona.




\par }\Chap{35}{\SH Oseahmatoh Paxikoa tyrise Joxia a
\par }
{\R (2 Tuisa 23.21-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Oseahmatoh Paxikoa tyripose Joxia a Jerusarẽ po Ritonõpo eahmatohme Tosẽkõme. Ẽmepyry 14me ehtoh po, nuno apitorymã po kaneru tõ totapase eya xine.

\VS{2}Oturuketõ tyrohmanohpose eya toerohtohkõ poko toto ehtohme Ritonõpo Tapyĩ tao. Turuse toto eya atãkyematohme tynyrirykõ poko.

\VS{3}Rewita tõ roropa turuse eya, Izyraeu tõ amorepananõ Ritonõpo nyripohpyry poko, tymenekase toto exiryke Ritonõpo nyripory tõ poko erohketõme. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo omihpyry ẽ tyritoko tuisa Saromão, Tawi mũkuru, namohpyry taka, Ritonõpo Tapyĩme. Taroino pata tõ pona anaropyra ehtoko. Naeroro osekarotoko Ritonõpo Oesẽkomo a, aomiry omipona oehtohkõme, ipoetory tõ Izyraeu tõ akorehmatohme, aomipona toto ehtohme.

\VS{4}Oesaka xine Ritonõpo Tapyĩ taka ytotoko oekyrykõ maro, tuisa Tawi nyrohmanohpotopõpyry ae ro oya xine te, imũkuru tuisa Saromão maro.

\VS{5}Mame atapiakatoko, oximaro oxiekyry tõ ehtohme, akorehmananõ nae ehtohme rewita tomo, Izyraeu tõ emero akorehmatohme.

\VS{6}Kaneru tõ etapãko matose poti tõ maro Atãkyematoh Paxikoa poko. Mame osekarotoko Ritonõpo a nuriame pyra oehtohkõme, onekarorykõ kyrỹko matose Izyraeu tõ emero neneryme, Ritonõpo nyripohpyry omipona toto ehtohme, inymeropohpyry ae ro Moeze a.


\par }{\PP \VS{7}Mame Oseahmatoh Paxikoa poko, tuisa Joxia a tokykõ 30.000me kaneru tõ tokarose, kaneru poenõ maro, poti poenõ maro te, 3.000me pui orutua kõ maro, enara.

\VS{8}Ipoetory tõ esẽ tomo a tokykõ tokarose roropa ahno a te, oturuketomo a te, rewita tomo a roropa. Mame imehnomo a tokykõ tokarose roropa Hiukia a, oturuketõ tuisary te, Zakaria a te, Jeieu a, Ritonõpo Tapyĩ erase tõ mokaro. Eya xine oturuketomo a kaneru tõ tokarose 2.600me poti poenõ maro, 300me pui orutua kõ maro etapatohme tynekarorykõme, Paxikoa poko atãkyematohme.

\VS{9}Mame rewita tõ tamuxiry tomo a Konania te, zakorõ tõ maro Semaia te, Netaneu maro te, Hasapia tõ maro te, Jeieu te, Jozapate maro 5.000me kaneru tõ tokarose poti poenõ maro te, 500me pui orutua kõ maro rewita tomo a etapatohme tynekarorykõme Paxikoa po.

\VS{10}Morarame emero esaka tyrikehse ahtao eya xine Paxikoa ritohme, tosaka xine toytose oturuketomo te, rewita tõ roropa oxikone tuisa omihpyry ae ro.

\VS{11}Mame kaneru tõ totapase ahtao poti tõ maro, rewita tomo a typikase toto, imunuru tokarose oturuketomo a, mame mokaro a munu tukuãse apoto apõ pona.

\VS{12}Mame okyno pũ tapiakase eya xine ekarotohme ahno a, oximõmãkõ oxiekyry tomo a, toky tõ kasery zahkatohme tynekaroryme Ritonõpo a, Izyraeu tõ Esemy, Moeze nymerohpyry omipona. Moro sã tyrise roropa eya xine pui tõ poko.

\VS{13}Mame rewita tomo a okyno tõ pũ tupuruse apoto po Ritonõpo omihpyry ae ro; imepỹ tynekarorykõ tahnose oripo tõkehko ao, tõsẽ ekamotohme axiny ahno a.

\VS{14}Moro poko tõtyhkase ahtao tõsẽ tyrise rewita tomo a ynaroro otuhtohme, oturuketomo roropa, Arão pakomotyamo. Morohne tyrise rewita tomo a erohkehpyra oturuketõ exiryke ikohmamyry pona, okyno zahnõko tytororo tynekaroryme Ritonõpo a, ikasery maro.


\par }{\PP \VS{15}Eremiaketõ rewita tomo Asape ekyry tomo tosao xine toh kynexine, tuisa Tawi nyripohpyry ae ro, Asape maro, Hemã maro, Jetutũ maro, urutono tuisa akorehmaneme. Ritonõpo Tapyĩ omõtoh erase tõ tosarykõ onurumekara toh nexiase, imehnõ rewita tõ toerohse exiryke toto myakãme toto eky tõ poko.


\par }{\PP \VS{16}Naeroro tuisa Joxia omihpyry ae ro emero tyrise moro ae Ritonõpo eahmatohme; Oseahmatoh Paxikoa poko Ritonõpo eahmaryme, tynekarorykõ zahkary poko tytororo apoto apõ po.

\VS{17}7me ẽmepyry taropose Izyraeu tomo a Jerusarẽ po atãkyemary poko Oseahmatoh Paxikoa poko te, Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra, enara.

\VS{18}Urutõ Samueu ehtopõpyry poe sero Oseahmatoh Paxikoa panõ onyripyra Izyraeu toh kynexine. Imehnõ tuisa tõ Izyraeu esẽkõ sero Oseahmatoh Paxikoa panõ onyripyra toh kynexine Joxia nyrihpyry panono, oturuketõ maro, rewita tõ maro, Juta tõ maro, Izyraeu tõ maro moroto aexityamo te, Jerusarẽ põkõ maro.

\VS{19}Moro tyrise eya xine 18me jeimamyry taropose Joxia ahtao tuisame ehtoh poko.


\par }{\SH Tuisa Joxia orihtopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 23.28-30)

\par }{\PP \VS{20}Moromeĩpo tõtyhkase Joxia ahtao Ritonõpo Tapyĩ kurãkary poko te, Ritonõpo eahmary poko roropa, tuisa Neko, Ejitu tõ esẽ toytose tysoutatu tõ maro etonatohme Karakemi pona, tuna Eupyrati ehpiõ pona. Joxia toytose soutatu tõ maro etonatohme imaro xine,

\VS{21}yrome omi taropose Neko a, Joxia neneryme, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Juta tõ tuisary, amaro pyra etonase toehse ywy. Jepetõkara maro osetapãko ase. “Axĩ ke ytoko etonase,” tykase Ritonõpo ya. Ritonõpo jakorehmãko mana; naeroro yzehno exiketyme õsekaroryhtao oenahkãko Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{22}Yrome eramara ropa Joxia nexiase; Ritonõpo omiry onenetupuhpyra nexiase. Onetapỹ sã toehse ynororo. Mame toytose soutatu tõ maro osetapase Neko maro jakanahmã Mekito po.

\VS{23}Pyrou tõ tusarah tykase Ejitu tõ soutatu tomo a Joxia wotohme. Kui tykase ynororo typoetory tõ esẽ tomo a:

\par }{\PP — Ykyy, juohxo toto! Kuarotoko ropa taroino!


\par }{\PP \VS{24}Tarose ynororo eya xine ikahũ ae etonatoh poe, imepỹ kahu aka tyritohme. Mame Jerusarẽ pona tarose ynororo eya xine. Yrome toorihse ynororo, ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh aka. Mame tyhnamose ynororo Juta tomo a Jerusarẽ põkomo a roropa emero.


\par }{\PP \VS{25}Mame ihnamotopõpyry tymerose Jeremia a Joxia imehxo ehtopõpyry poko, ekepyry zonemyryhtao. Moro ihnamotopõpyry poko toremiase toto eremiaketomo a Izyraeu patary tõ po, nohpo tomo, orutua kõ roropa, Joxia hnamoryhtao eya xine. Moro eremiatoh nae ro imehnõ hnamotoh maro.


\par }{\PP \VS{26}Mame Joxia nyrityã emero, Ritonõpo eahmatopõpyry eya te, aomihpyry omipona ehtopõpyry te,

\VS{27}emero inyrityã apitory poe etyhpyry pona, tymerose pape pokona esety: Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry, Juta tõ Tuisary tõ maro.




\par }\Chap{36}{\SH Tuisame Joakaze Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 23.30-34)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Joakaze, Joxia mũkuhpyry tymenekase Juta tomo a tutuisarykõme aehtohme Jerusarẽ po, jũ myakãme.

\VS{2}Mame 23me jeimamyry nae Joakaze ahtao tuisame toehse ynororo Juta tõ esẽme. Oseruao nuno taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po.

\VS{3}Mame tapoise ynororo tuisa Neko a, Ejitu esemy a, typoetoryme tyrise ynororo eya. Mame 3.400 kirume parata te, 34 kirume uuru maro topehmapose Juta tomo a eya.

\VS{4}Mame Eriakĩ, Joakaze rui tyrise tuisa Neko a tuisame Juta po, Jerusarẽ po roropa, Joakaze myakãme. Mame esety tymyakãmase Jeoakĩme. Joakaze tarose tuisa Neko a Ejitu pona.


\par }{\SH Tuisame Jeoakĩ Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 23.35—24.6)

\par }{\PP \VS{5}25me jeimamyry nae Jeoakĩ nexiase tuisame toehse ahtao. Mame 11me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po. Mame tyyrypyry poko toehse ynororo, Ritonõpo zamaro pyra.

\VS{6}Mame Juta nonory typoremãkase tuisa Napukotonozo a, Papironia esemy. Jeoakĩ tapoise eya, tynamotome tarose ynororo eya tymyhse keti ke, Papironia pona.

\VS{7}Ritonõpo Tapyĩ tae mõkomo kurã zokonaka tarose Napukotonozo a tyritohme tytapyĩ konõto taka, Papironia po.


\par }{\PP \VS{8}Jeoakĩ nyrityã emero, iirypyry xihpyry roropa, Ritonõpo omipona pyra aehtopõpyry tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry Juta tõ Tuisary tõ maro. Mame imũkuru Joakĩ tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Tuisame Joakĩ Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Tuisa 24.8-17)

\par }{\PP \VS{9}Mame 18me jeimamyry nae Joakĩ nexiase tuisame toehse ahtao Juta tõ esẽme. Oseruao nuno rokẽ taropose eya tuisame toehtoh poko Jerusarẽ po. Tyyrypyry poko toehse ynororo, Ritonõpo zamaro pyra nexiase.

\VS{10}Mame jeimãsasaka ahtao tynamotome Joakĩ tarose Napukotonozo a Papironia pona, Ritonõpo maro Oturutoh mõkomory kurã tarose roropa eya. Mame Joakĩ zũ akorõ Zetekia tyrise tuisame Napukotonozo a Juta tõ esẽme Jerusarẽ po.


\par }{\SH Tuisame Zetekia Juta tõ esẽme ehtopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 24.18-20; Jeremia 52.1-3a)

\par }{\PP \VS{11}21me jeimamyry nae Zetekia nexiase tuisame toehse ahtao Juta tõ esẽme. 11me jeimamyry taropose eya tuisame toehtoh poko Jerusarẽ po.

\VS{12}Inyrihpyry iirypyryme nexiase, Ritonõpo zamaro pyra. Urutõ Jeremia omiry onetara nexiase, Ritonõpo omiry ekaroryhtao eya. Aomiry omipona pyra nexiase.


\par }{\SH Jerusarẽ poremãkatopõpyry
\par }
{\R (2 Tuisa 25.1-21; Jeremia 52.3b-30)

\par }{\PP \VS{13}Morarame Napukotonozo omipona pyra toehse Zetekia. Apitoryme ỹme nexiase, tõmipona tyripose ynororo ahtao Napukotonozo a Ritonõpo netaryme repe. Turuse ynororo ahtao eramara ropa Ritonõpo a, tyyrypyry onurumekara ropa. Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ omipona pyra nexiase ipunaka.

\VS{14}Mame imeimehnõ Ritonõpo waro pyra exiketõ typoenohse Juta tõ tuisary tomo a, oturuketõ maro te, ahno maro. Tynyrityã tyneponãmarykõme toahmase eya xine. Naeroro morohne ke Ritonõpo Tapyĩ nuriame tyrise eya xine, Ritonõpo nymenekahpyry tosary kurãme ehtohme repe, moro tao Tosẽkõ eahmatohme ipoetory tomo a repe.

\VS{15}Urutõ kõ tonehpose Ritonõpo a, mokaro tamuru Esemy, toto enaroximatohme toto wãnopyry poko, toto pynanopyry se toexiryke, Tytapyĩ maro repe.

\VS{16}Yrome inenyohtyã urutõ kõ typoihtose eya xine. Aomirykõ onetara toh nexiase. Urutõ kõ tounohse eya xine. Mame etyhpyryme typoetory tõ zehno toehse Ritonõpo, yronymyryme. Toto kurãkatoh pyra toehse; toto wãnohtoh toehse rahkene.


\par }{\PP \VS{17}Naeroro Papironia tuisary tonehpose eya toto poremãkatohme. Juta tõ nuasemãkõ totapase eya Ritonõpo Tapyĩ tao ro. Toto onypynanohpyra nexiase poetohti tomo te, nuasemãkomo, orutua komo te, nohpo tomo, kure pyra exiketomo te, kurãkomo, enara. Tokarose toto emero Ritonõpo a.

\VS{18}Mõkomo kurã tapoise Papironia tuisary a Ritonõpo Tapyĩ tae, uuru tõkehko Ritonõpo Tapyĩ taono te, tuisa tapyĩ taõkomo tamuximãkõ kyryry kurã roropa, emero tarose eya Papironia pona.

\VS{19}Ritonõpo Tapyiny tyahkase soutatu tomo a, pata apuru tõ tytohtohkase eya xine, tapyi konõto tõ tyahkase eya xine, emero typyne exiketõ tonahkase eya xine.

\VS{20}Mame ahno akoĩpyry orihpyra aexityã tarose emero Papironia pona tynamotokõme. Topehke pyra toerohse toto inamotome, ipakomotyã namotome roropa, imehxo Perexia ehtoh pona.

\VS{21}Morara toehse rahkene Ritonõpo omihpyry ae ro Jeremia nekarohpyry ae: “Sero nono typahsẽme sã exĩko. Mame 70me jeimamyry mynyhme sero nono mã exĩko, oserematoh poko rokene.”


\par }{\SH Tuisa Xiro omihpyry
\par }
{\R (Extara 1.1-4)

\par }{\PP \VS{22}Mame jeimamyry apitorymã po Xiro tuisame toehse ahtao Perexia esẽme, Ritonõpo omihpyry ae ro urutõ Jeremia nekarohpyry ae ynara tyrise eya, omi tyripose eya Xiro kurohtaka, enyohtohme pata tõ pona isekerematohme emero netaryme:

\VS{23}“Ywy ase Xiro, Perexia tõ esemy. Ritonõpo Kapu Esẽ omi poe tuisamehxo ase sero nono emero esẽme. Eya tymenekase ywy Tytapyĩ ripotohme tosaryme Jerusarẽ po, Juta nonory po. Naeroro ynara tyripõko ase: amarokomo Ritonõpo poetory tomo, ytotoko morotona Jerusarẽ pona, Ritonõpo Oesẽkõ amaro xine exĩko mana.”

\par }