\NormalFont\ShortTitle{ATOS}

{\MT ATOS

\par }{\MTB Omi Kurã Jezu poko Ekarory poko 12mãkomo a

\par }{\MTC Atos dos Apóstolos

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{Atos}} ekarõko nase Jezu poko, omi kurã ekarory poko: “Jerusarẽ po, Jutea po, Samaria po, imehnõ pata tõ po sero nono etyhpyry pona.” Sero tymerose Ruka a. Toytose ynororo Pauru maro pata tõ punero. Jezu poetory tõ emãtopõpyry poko ekarõko mana, Tosẽkõme Jezu enetuputyryke tyya xine, osemazuhme Jerusarẽ po juteu tomo a, juteutõkara a roropa mya Roma po, pata imehxo exikety Itaria po.

\par }{\IP Ritonõpo Zuzenu nyrihpyry kurã ekarõko mana. Toerohse Ritonõpo Zuzenu Jezu poetory tõ maro, tõnuhse Jezu ahtao kapu aka. Peturu maro kynexine Jerusarẽ po, Samaria po (Atos 1.12—8.25), Rita po, Jope po, Sezarea maro (Atos 9.32—11.18).

\par }{\IP Pauru tõ toytose (Atos 13.1—28.31) imehnõ amorepase Jezu poko, omi kurã ekarory poko, emero pata tõ punero. Sero ekarõko nase imehnõ poko roropa: Exitewão, osemazuhmã totapase aexihpyry Jezu poetoryme aehtoh pokoino; Piripe, omi kurã ekarohpõ kynexine Etiopia pono a; Panape te, Timoteu te, Xira roropa, Pauru maro aytotyamo; Ritia roropa pata Piripo pono.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Tosẽkõme Jezu enetupuhpitory
{\IOR{1.1—2.42}}

\par }{\IO Omi kurã Jezu poko turuse Jerusarẽ po
{\IOR{2.43—8.3}}

\par }{\IO Omi kurã Jezu poko turuse Izyraeu po, Xiria po roropa
{\IOR{8.4—12.25}}

\par }{\IO Pauru, Jezu Kyrixtu maro exikety
{\IOR{13.1—21.26}}

\par }{\IO Pauru, Jezu Kyrixtu namotome
{\IOR{21.27—28.31}}

\par }{\IOB 1. Jerusarẽ po
{\IOR{21.27—23.22}}

\par }{\IOB 2. Sezarea po
{\IOR{23.23—26.32}}

\par }{\IOB 3. Roma pona Pauru ytory
{\IOR{27.1—28.15}}

\par }{\IOB 4. Roma po
{\IOR{28.16-31}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ynymerohpyry moro oneneryme jepe Teopiru. Ywy ase Ruka. Apitoryme Jezu poko pape ymeroase oneneryme. Inyrihpyry poko ymeroase, kurãkõkara kurãkatopõpyry poko eya, imehnõ amorepatopõpyry poko eya roropa,

\VS{2}aunuhtopõpyry pona rokene kakoxi kapu aka, enara. Morohne poko ymeroase apitoryme. Mame onuhpyra ro tahtao tõmiry ekaroase typoetory tomo a, tynymenekatyamo a. Takorehmase roropa ynororo Ritonõpo Zuzenu a typoetory rohmanohpory poko.

\VS{3}Orihxĩpo tõsenepose ropa tuhke typoetory tomo a, orihpynỹpo samo. Tuhke tutuarõmatopõpyry tokarose roropa eya xine. 40me ẽmepyry taropose eya tõsenepory poko eya xine, Kuesẽkõme Ritonõpo ekarory poko roropa eya xine.

\VS{4}Morarame tõximõse tahtao typoetory tõ maro, toto anaropopyra Jezu kynexine aporo. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ytoytopyra ehtoko aporo. Taro Jerusarẽ po Papa nekarory eraximatoko. Zuzenu oepyry eraximatoko. Moro poko kuuruatose:

\VS{5}“João oẽpurihkatone tuna kuaka. Yrome tuhke pyra tynyhse awahtao xine, Tuzenu ekarõko mã Papa oya xine,” ase oya xine, tykase Jezu eya xine.


\par }{\SH Jezu tõnuhse kapu aka
\par }
{\PP \VS{6}Pake ahtao Roma põkõ tuisary juteu tõ esẽme kynexine. Mokyro se pyra juteu tõ kynexine, Roma põkõ tuisary se pyra tutuisarykõme. Morara exiryke tõximõse tahtao xine Jezu a tõturupose. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Otãto ahtao tuisa konõtome exĩko mahno yna tuisary myakãme? Seromaroro? tykase toto eya.


\par }{\PP \VS{7}Jezu a tozuhse toto:

\par }{\PP — Tamoreme rokẽ tuisame jyrĩko Papa mana, ise tahtao. Naeroro zuaro pyra matose onekaropyra oya xine exiryke.

\VS{8}Yrome tyjamitunuru ekarõko mã Papa oya xine, Tuzenu ekarõko. Morarame ypoko imehnõ tuarõtanohnõko matose Jerusarẽ po te, Jutea po te, Samaria po te, emero pata tõ punero, tykase Jezu eya xine.


\par }{\PP \VS{9}Morarame tõnuhse Jezu kapu aka typoetory tõ maro ehxĩpo. Morarame akuru htaka toehse ahtao tonekehse ipoetory tomo a.

\VS{10}Morarame Jezu poetory tõ osenuhmaryhtao ro kakoxi asakoro orutua kõ toeporehkase toto rãnaka, tupoke karimutumã ke.


\par }{\PP \VS{11}— Karirea põkomo, oty katohme kakoxi osenuhmãko ro matou, kapu enẽko? Mokyro Jezu taroino arohpyry, moro saaro oehnõko ropa mana, kapu aka tonuhtopõpyry saaro, tykase toh aeporehkatyamo.


\par }{\SH Juta myakãmatopõpyry
\par }
{\PP \VS{12}Morarame toytose ropa toto, Jezu poetory tomo, ypy poe, Oriwera poe, Jerusarẽ pona. Oriwera poe moe pyra moro toto esary kynexine Jerusarẽ.

\VS{13}Morarame tapyi taka toytose ropa toto, Peturu tapyĩ taka. Tõnuhse toto zara taka. Moroto Peturu tytapyikemy. Peturu, Tiaku, João, Ãtare, Piripe, Tome, Patoromeu, Mateu, Tiaku Aupeu mũkuru te, Ximão juteu tõ esary pynoto te, Juta, Tiaku mũkuru, enara toh tõnuhse zara taka.

\VS{14}Mokaro tehme kynexine Ritonõpo omiry poko rokene. Ritonõpo maro oturũko roropa kynexine nohpo tõ maro, Jezu ẽ maro, Jezu akorõ tõ maro, enara.


\par }{\PP \VS{15}Morarame Jezu poetory rãnao Peturu towõse tõturutohme. Mokaro oximõme 120mãkõ kynexine. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{16}— Orutua komo, wekyry tomo, etatoko ke jotururu. Pake Ritonõpo a tymeropose Juta poko, Jezu ewokahpõ poko. Ritonõpo Zuzenu omi poe Tawi a tymerose, zuaro Ritonõpo exiryke. Morara exiryke morara toehse Juta.

\VS{17}Kymaro xine Juta nexiase repe. Yna maro nerokuase.


\par }{\PP \VS{18}(Yrome tineru tapoise eya tyyrypyry emetakame, Jezu ewokatamitume. Moro tineru ke tupito topekahse eya. Morarame toepukase ynororo tõsesenãxĩpo. Zuakuru toehmose. Zuahxirirĩ tutũtase. Toorihse rahkene.

\VS{19}Moro poko zuaro toh toehse Jerusarẽ põkomo. Morara exiryke tupito tosehpase Munuhpãme. “Akeutama,” ãko aomirykomo.)


\par }{\PP \VS{20}— Ynara tymerose pake Ritonõpo papẽ pokona, Saumu pokona:

\par }{\Q “Ah esahpyry patãpome nexino,

\par }{\QB imepỹ osesaripyra ehtohme morotona,”

\par }{\MM tykase.

\par }{\PP — Ynara tymerose roropa:

\par }{\Q “Apo imepỹ aorikyhpyry myakãme nerohno,”

\par }{\MM me tymerose.


\par }{\PP \VS{21}— Morara exiryke toiro Jezu marõ symenekatone, kymaro xine Jezu ẽsemamyry warono,

\VS{22}Jezu poko imehnõ amorepatohme kymaro xine. Jezu maro ytoytokety se sytatose ẽpurihkatopõpyry poe João a, kapu aka aunukuru ponãmero.


\par }{\PP \VS{23}Morarame asakoro tymenekase aporo eya xine, Joze Juxitu, (Pasapame roropa tosehke ynororo), Matia maro.

\VS{24}Morarame tõturuse toto Ritonõpo a:

\par }{\PP — Papa, emero ahno kurohtao enẽko mase. Onoky mymenekano? Yna zuruko onymenekahpyry poko,

\VS{25}yna maro aerohtohme Juta myakãme. Iirypyryme Juta toehse exiryke esaka tonyohse ropa mana.


\par }{\PP \VS{26}Morarame imenekatoh tapoise toto a, Ritonõpo nymenekahpyry waro toehtohkõme. Morarame Matia a tapoise tymenekatopo, toerohtohme 11mãkõ maro, 12me toto ehtohme ropa.




\par }\Chap{2}{\SH Ritonõpo Zuzenu oehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Oseahmatoh Pẽtekoxite toehse ahtao oximõme tapyi tao Jezu poetory tõ kynexine.

\VS{2}Morarame tyryrykane konõto panõ totase toto a topozakoxi xine. Tyhtose tapyi taka tyryrykane panono.

\VS{3}Morarame apoto panõ tõtumakase. Tororokane panõ toepukase tapyi taõkõ pona.

\VS{4}Morarame morotõkõ aka Ritonõpo Zuzenu tomõse. Tyotyorõkõ omiry ae tõturupitose toto Ritonõpo Zuzenu poe.


\par }{\PP \VS{5}Moroto Jerusarẽ po juteu tõ kynexine, Ritonõpo omipona exiketõ tuhke. Juteu tõ otuhtoh konõto pokoino, tuhke tosae xine toh tooehse, imeimehnõ maro tuhke toh tooehse morotona.

\VS{6}Morarame moro ekary etaryhtao morohnome toytose toto tururume, enese.

\VS{7}Tõsenuruhkase toto tõmirykõ ae Jezu poetory otururuke.

\par }{\PP — To! Otãto yna omiry waro toehse matou?

\VS{8}Karirea põkõ amarokõ repe. Yrome yna omiry waro amarokomo!

\VS{9}Taro ynanase, Paratia põkomo, Metia põkomo, Erão põkomo, Mesopotamia põkomo, Jutea põkomo, Kapatoxia põkomo, Põtu põkomo, Azia põkomo,

\VS{10}Piritia põkomo, Pãpiria põkomo, Ejitu põkomo, Xirene põkomo (Ripia põ Xirene), Roma põkomo,

\VS{11}Arapia põkomo, enara. Toitoine Kereta poe aehtyã ynanase. Imehnõ Arapia poe aehtyã roropa ynanase. Toitoine juteu tõme ynanase. Toitoine juteu poenopyhpõkõme ynanase. Moxiaro etãko ynanase yna omiry ae toto exiryke. Morararo nase moxiamo tõmirykõme exiryke etãko toto Ritonõpo kypyno xine exiry poko, tykase toto.

\VS{12}Moroto toh kynexine tõsenuruhkarykõ poko. Toepohnohse toto.

\par }{\PP — Oty moro? tykase toh tõturupose.

\VS{13}Yrome imehnomo a tounohse toto:

\par }{\PP — Moxiã aetỹtyã rokene, tykase toto. Toetỹse tokarose toto a.


\par }{\SH Peturu nurutopõpyry
\par }
{\PP \VS{14}Morarame Peturu tooehse 11mãkõ maro. Opore tõturuse imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Etatoko pahne Jutea põkomo, Jerusarẽ põkõ roropa.

\VS{15}Oty katohme: “Toetỹse,” ãko matou yna poko? Etỹtoh zano pyra nase. Xixi onuhpyra ro nase. Etỹpyra ynanase.

\VS{16}Yrome pake Ritonõpo nymeropohpyry Joeu a sero poko. Ynara tykase:


\par }{\Q \VS{17}“Imeĩpo ynara tyrĩko ase, ãko Ritonõpo,

\par }{\QB Juzenu ekarõko ase oya xine.

\par }{\Q Morarame omũkuru tõ oẽxiry tõ roropa jomiry ekarõko mana.

\par }{\QB Nuasemãkomo a osenepõko ase.

\par }{\QB Tamuhpomãkomo a oturũko ase aosenety.


\par }{\Q \VS{18}Ỹ, ypoetory pona emero Juzenu aropõko ase,

\par }{\QB orutua kõ pona, nohpo tõ pona roropa.


\par }{\Q \VS{19}Morarame jomiry ekarõko toh mã rahkene.

\par }{\Q Tyoro sã tyrĩko ywy kapu ao, nono po roropa, õsenuruhkatohkõme, munu te, apoto te, orexĩto konõto.


\par }{\Q \VS{20}Xixi zarumãkapõko ase.

\par }{\QB Nuno kamirarame exĩko mana munu samo.

\par }{\Q Morarame okynã pyra ynymenekahpyry oehnõko ropa mana, tuisamehxo, ẽmepyry kure moroto ahtao.


\par }{\Q \VS{21}Morarame ‘Tuisa oenupunako ypoko,’ karyhtao oya xine ynymenekahpyry a,

\par }{\QB enupunãko mã rahkẽ opoko xine, tykase Ritonõpo,”

\par }{\MM me tymerose Joeu a Ritonõpo omi poe.


\par }{\PP \VS{22}— Etatoko pahne orutua komo, juteu tomo. Jarao nexiase Jezu Nazare pono. Ritonõpo zamaro ynororo kynexine. Morara exiryke tyjamihtanohpose eya kurãkõkara kurãkatohme ropa eya. Zuaro ro matohu?

\VS{23}Pake Ritonõpo zuaro kynexine, Jezu exixihmapotoh waro. Toxixihmapose oya xine, zehnotokomo a. Moro waro Ritonõpo kynexine Jezu orihpyra ro ahtao. Yrome: “Ah nexixihmã toto,” tykase Ritonõpo.

\VS{24}Mame tõsemãkapose ropa ynororo Ritonõpo a. Jũme orihpynỹpo sã toehse ropa ynororo typoremãkapory se pyra toexiryke toorihtopõpyry a.

\VS{25}Ynara tymerose kytamurukomo Tawi a, Jezu poko:

\par }{\Q “Kokoro rokẽ Kuesẽkõ rĩko ase jẽpataka, ymaro

\par }{\Q aexiryke torẽtyke pyra ase.


\par }{\Q \VS{26}Tãkye ase ukurohtao. Kure mase Papa.

\par }{\QB Oeahmãko ase ypyno oexiryke.

\par }{\Q Torẽtyke pyra ase, jorikyryhtao ro urumekara oexiryke.


\par }{\Q \VS{27}Toorihse jahtao jekepyry onymotanohpopyra mase omũkuru nymyryme jexiryke.


\par }{\Q \VS{28}Jẽsemãkapõko ropa mase, orihpỹme jehtohme.

\par }{\Q Tãkye rokẽ jyripõko mase oẽmyty eneryke ya,”

\par }{\MM me tymerose Tawi a.


\par }{\PP \VS{29}— Wekyry tomo, topohme oturuxi amaro xine. Pake kytamurukõ Tawi toorihse. Ekepyry tonẽse. Ekepyry esary mõto mana seroae ro.

\VS{30}Yrome Tawi urutõme kynexine Ritonõpo Zuzenu omi poe. Zuaro ynororo Ritonõpo omi poe, Kyrixtu typaryme exiry waro. Tuisa konõtome Kyrixtu exiry poko tuaro roropa, tymyakãme aexiry waro.

\VS{31}Ritonõpo omiry waro Tawi kynexine. Jezu ẽsemamyry ropa waro roropa kynexine. Morara exiryke morara tykase ynororo:

\par }{\Q “Zuzenu onynomopyra Ritonõpo exĩko mana aorihtyã esao.

\par }{\Q Ekepyry motara roropa mana,”

\par }{\MM tykase ynororo.

\VS{32}Tõsemãkapose ropa Jezu Ritonõpo a. Ynanenease. Morara exiryke ourutorỹko ynanase.

\VS{33}Seromaroro Jezu tuisamehxo tyrise Ritonõpo a. Ritonõpo maro mana. Pake Ritonõpo tõturuse eya: “Juzenu ekarõko ase oya,” tykase Ritonõpo. Mame Tuzenu tokarose Jezu a rahkene. Morara exiryke senohne enẽko matose. Õmirykõ ae Ritonõpo omiry etãko matose.

\VS{34}Kapu aka onuhpyra Tawi ekepyry kynexine. Jezu rokẽ tõnuhse. Ynara tymerose roropa Tawi a:

\par }{\Q “Ritonõpo tõturuse Kuesẽkomo a:

\par }{\QB ‘Oporohko seino, japotunuru wino, tuisame oexiryke,


\par }{\Q \VS{35}oepetõkara ke anamotomatohto ya,’ tykase Ritonõpo Tumũkuru a.”

\par }{\MM Morara tymerose Tawi a pake.


\par }{\PP \VS{36}— Izyraeu tomo, tuaro ehtoko. Jezu mokyro onexixihmahpyrykomo. Tuisame tyrise ynororo Ritonõpo a Kuesẽkõme aehtohme, tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{37}Morarame toemynyhmase toto Peturu omiry etaryke tyya xine:

\par }{\PP — Morara ahtao oty rĩko ynanah? tykase toto Peturu tomo a, tõturupose.


\par }{\PP \VS{38}Peturu a tozuhse toto:

\par }{\PP — Oorypyrykõ irumekatoko Jezu omipona oehtohkõme. Osẽpurihkapotoko Jezu Kyrixtu omi poe, oorypyrykõ korokatohme Ritonõpo a. Mame Ritonõpo nekarory apoĩko matose. Zuzenu Kurã apoĩko matose.

\VS{39}Ritonõpo mã Tuzenu ekarory se oya xine, opoenomo a, moemoẽkõ pata tõ põkomo a roropa, emero tyneahmatyamo a, tykase Peturu toto a.


\par }{\PP \VS{40}Morarame Peturu toto zurune itamurume Jezu poko. Otuhparo turuse toto:

\par }{\PP — Emero iirypyryme matose. Iirypyryme oexirykõ se pyra Ritonõpo mana. Naeroro oorypyrykõ irumekatoko awãnohpyra xine Ritonõpo ehtohme, tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{41}Morarame mokaro a Jezu tonetupuhse Peturu omiry etaryke tyya xine. Tõpurihkase toto Peturu tomo a. Moro ẽmepyry ae tuhke tomãse toto Jezu poetoryme, 3.000me.

\VS{42}Morarame kokoro rokẽ tõximõse toto Jezu omiry etatohme, Peturu tomo a ekarory etatohme. Kure tõturuse toto. Oximõme tõtuhse toto. Kokoro rokẽ tõturuse roropa toto Ritonõpo maro.


\par }{\SH Jezu poetory oximõme ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{43}Morarame emero Ritonõpo zuno toehse toto, Peturu tõ nukurãkatyã eneryke roropa tyya xine, kurãkõkara tukurãkase ropa exiryke Peturu tomo a.

\VS{44}Morarame Jezu omipona exiketõ oximõme kynexine. Tymõkomorykõ tapiakase eya xine imehnõ Jezu poetory tomo a.

\VS{45}Tymõkomorykõ tokarose roropa eya xine imehnomo a tineru apoitohme tyya xine, apiakatohme imehnõ Jezu poetory tomo a, etuarimara toehtohkõme.

\VS{46}Kokoro rokẽ morohnome Ritonõpo tapyĩ tao toh kynexine aomiry poko. Morarame Ritonõpo tapyĩ tae xiaxiake tõtuhse toto. Tãkye rokẽ toh kynexine:


\par }{\PP \VS{47}— Ritonõpo kure mana, tykase toto. Tãtãkyemase toto. Jerusarẽ põkomo a tyyrypyrykõ turumekase Jezu omipona toehtohkõme. Kokoro rokẽ Jezu poetory tomãkapose Ritonõpo a.




\par }\Chap{3}{\SH Ytoytopỹ kurãkatopõpyry ropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Peturu toytose João maro Ritonõpo Tapyĩ taka Ritonõpo maro tõturutohkõme. Xixi tywykahme toehse ahtao toytose toto.

\VS{2}Mame toytorykohtao, ytoytopỹ tonese toto a. Moino ro morara tonuruse ynororo ytoytopỹme ro. Kokoro rokẽ arosene toto onao Ritonõpo tapyĩ pota taka, tineru apoitohme eya. Moro Omõtoh Enekurãme tosehpase kynexine.

\VS{3}Mokyro a Peturu eneryhtao João maro, toto ytoryhtao, tineru tokaropose eya.

\VS{4}Mame kurãkara tonese tyya xine ahtao ynara tykase Peturu:

\par }{\PP — Xiaro kueneko, tykase Peturu.


\par }{\PP \VS{5}Mame tõsenuhmase mokyro. Tineru pitiko eraximane.


\par }{\PP \VS{6}— Tineru pyra ynanase. Yrome tyoro ekarõko ase oya. Owõko. Xikihme exiko. Jezu Kyrixtu okurãkãko ropa mana, Nazare pono, tykase Peturu eya.


\par }{\PP \VS{7}Mame kurãkara xikihme tanỹse emary poko Peturu a. Ipyrakũ toekurãkase ropa.

\VS{8}Pyhseky tykase ynororo. Xikihxikihme toytoytose ynororo toekurãkase ropa toexiryke.

\par }{\PP — Kure Ritonõpo mana, tykase ynororo. Peturu tõ maro tomõse ynororo Ritonõpo Tapyĩ taka. Tãtãkyemase ynororo. Pyhsekyhsekyh tykase.

\VS{9-10}Moro taõkõ tutuarõtase kuranõpokara ytoytory eneryke tyya xine: “Kure Ritonõpo,” kary etaryke roropa tyya xine tutuarõtase toto.

\par }{\PP — Mose ytoytopynỹpo, tineru eraximahpõ Omõtoh Enekurã pũto toekurãkase ropa, tykase toto.


\par }{\PP \VS{11}Tõsenuruhkase toto mokyro eneryke tyya xine. Ritonõpo Tapyĩ taka omõtoh Saromão tapyĩme tosehpase. Moro tao Peturu kynexine João maro. Mokaro onurumekara aekurãkahpyry ropa toehse. Moro taka toytose toto emero, enese.

\par }{\PP — To! Kure matose, tykase toh eya xine.


\par }{\SH Peturu nurutopõpyry Ritonõpo tapyĩ tao
\par }
{\PP \VS{12}Morarame morohnome aepyrykõ eneryhtao tyya ynara tykase Peturu:

\par }{\PP — Orutua komo, wekyry tomo, serara ekurãkano onenepitopyra hmatou? Jezu rokẽ mose kurãkaropa, yna kara, kypyno xine toexiryke.

\VS{13}Ritonõpo kytamurukõ esemy, Aparão esemy, Izake te, Jako, enara. Emero Kuesẽkõme roropa mana. Mokyro a Tumũkuru kuesẽkõme tyrise, onurumekahpyrykomo, Jezu, onekarohpyrykomo Pirato a exixihmatohme. Exixihmapory se pyra Pirato repe.

\VS{14}Yrome aomipona pyra oya xine toxixihmase Jezu, tyyrypyhpykẽ kara. Inetapatahpyry rokẽ mutũtanohpoatose ropa.

\VS{15}Kyrihpõkõ mũkuru mexixihmatose repe. Yrome Jumy a tõsemãkase ropa. Moro poko otuarõtanohtorỹko ynanase tonese ropa yna a exiryke tõsemãse ropa ahtao.

\VS{16}Mokyro poe mose nekurãka ropa. Mose enẽko matose, Jezu nukurãkahpyry ropa. Tonetupuhse toexiryke Jezu nukurãka ropa, tykase Peturu.


\par }{\PP \VS{17}— Wekyry tomo. Awaro xine ase. Jezu exixihmahpõkõ matose, tuaro pyra oexirykõke, oesẽkõ maro.

\VS{18}Pake Ritonõpo a tõmiry tymeropose urutõ komo a Jezu poko, aetuarimary poko, aorikyry poko, ẽsemãkapory ropa poko tyya. Ajohpe pyra ro Ritonõpo nexiase, tykase Peturu mokaro a.

\VS{19}— Oorypyrykõ irumekatoko. Jezu eahmatoko oesẽkõme aehtohme, oorypyrykõ korokatohme eya,

\VS{20}tãkye oehtohkõme ipoko. Imeĩpo Jezu Kyrixtu enehpõko ropa Ritonõpo mana tarona, Kuesẽkõme.

\VS{21}Kapu ao eraximãko mana tonehpory ropa Tumy a. Tooehse ropa tahtao, kukurãkatorỹko ropa mana. Moro poko tymerose pake Ritonõpo poe urutõ komo a.

\VS{22}Moeze a ynara tymerose:

\par }{\Q “Urutõ menekãko Ritonõpo mana, enehpõko mana

\par }{\QB jenehtopõpyry sã eya, kuekyrykõme exikety. Aomipona ke ehtoko.


\par }{\Q \VS{23}Aomipona pyra exiketõ enahkapõko Ritonõpo mana.”


\par }{\MM \VS{24}Morara tymerose urutõ komo a pake. Samueu tomo a morara tymerose senohne poko, onenehpyrykõ poko.

\VS{25}Samueu tõ ekepyã pakomotyã matose. Opoko xine kynoturune Ritonõpo atamurukomo a. Ynara tykase ynororo eya xine: “Apary rĩko ase sero nono põkõ kurãkaneme,” tykase Ritonõpo Aparão a.


\par }{\PP \VS{26}— Naeroro Tumũkuru enyohne kyya xine Kuesẽkõme, kuatãkyematohkõme kyyrypyrykõ korokaryhtao eya, tykase Peturu eya xine.




\par }\Chap{4}{\SH Peturu ehtopõpyry kõseriu ẽpataka João maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Peturu tõ otururuhtao imoihmãkõ maro, Ritonõpo maro oturuketõ tooehse eya xine, Ritonõpo tapyi esẽ maro, satuseu tõ roropa, enara. Satuseu tomo ahno ẽsemamyry ropa warõkõkara kynexine.

\VS{2}Peturu tõ tyenonohse eya xine imoihmãkõ amoreparyke eya xine: “Jezu tõsemãse ropa mana toorihxĩpo,” karyke eya xine.

\VS{3}Morarame Peturu tõ tapoise toto a. Ãpuruhpyry taka tarose eya xine, moro tao toto ẽmehtohme, tykohmãse exiryke.

\VS{4}Mame Peturu tõ otururu totase tyya xine exiryke Jezu tonetupuhse imoihmãkomo a tosẽkõme. Tuhke Jezu poetoryme toehse toto, 5.000me.


\par }{\PP \VS{5}Mame yrokokoro juteu tõ esã tõximõse Jerusarẽ po, Moeze omihpyry poko amorepatõkõ maro.

\VS{6}Anasa Ritonõpo maro oturuketõ tuisary kynexine. Imaro tõximõse toto jekyry tõ maro, Kaipa, João, Arexãtere, enara.

\VS{7}Mokaro ẽpataka Peturu tõ tarose toto a.

\par }{\PP — Onoky poe ahno kurãkãko ropa matou? tykase mokaro eya xine.


\par }{\PP \VS{8}Ritonõpo Zuzenu Peturu ao kynexine. Aomi poe Peturu tõturuse:

\par }{\PP — Tamuxi tomo, pata esamo,

\VS{9}oty katoh: “Onoky poe ytoytopynỹpo mukurãkatose rohpa?” ãko matou oturupõko yna a?

\VS{10}Jomiry etatoko Izyraeu tomo. Mokyro ynanukurãkase ropa Jezu poe. Jezu mokyro Nazare pono, Ritonõpo mũkuru. Onexixihmahpyrykõ mokyro. Yrome tõsemãkase ropa mana Ritonõpo a. Jezu poe mokyro toekurãkase ropa mana.

\VS{11}Jezu Kyrixtu poko pake tymerose Ritonõpo omiryme. Ynara tymerose urutõ komo a:

\par }{\Q “Moro topu, tapyi rinanõ nurumekahpyry,

\par }{\QB moro topu se toehse toto, kurãme exiryke, tapyi kyryryme nymyry.

\par }{\Q Emese kure kuhse Ritonõpo kyya xine mana,”

\par }{\MM tykase.

\VS{12}Jezu rokẽ kyyrypyrykõ korokaneme mana, toiro. Imepỹ kyyrypyrykõ korokane pyra, Jezu rokene, tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{13}Morarame Peturu tõ otururu totase tyya xine ahtao, tõturuse toto oxime rokene:

\par }{\PP — Otokoino moxiã enaromyra toehse nae? Atamorepara toh nase repe. Yrome Jezu maro monexiã toto atamorepãko. Otarãme morara exiryke zuaro toehse toh mana, Jezu maronõpotõme toexirykõke, tykase toto. Oxime tõturuse toto.

\VS{14}Mame mokyro kuranõpokara eneryke tyya xine toto maro: “Ajohpe matose,” kara toto.

\VS{15}Morarame tosae xine Peturu tõ tutũtanohpose ropa toto a, oxime rokẽ tõturutohkõme:


\par }{\PP \VS{16}— Otara ãko sytatou mokaro a Jezu poko toto oturukehpotohme? tykase toto, tõturuse oxime rokene. — Kurãkara kurãkahpõ mokaro. Tarõkõ emero zuaro mana, Jerusarẽ põkomo. “Ajohpe,” kara sytatose ipoko xine.

\VS{17}Jezu poko oturupyra rokẽ syripotone toto. Senaroximatone toto imehnõ onurupyra Jezu poko toto ehtohme, tykase toto.


\par }{\PP \VS{18}Morarame tykohmase ropa toto tyya xine:

\par }{\PP — Imehnõ onurupyra ehtoko Jezu poko, tykase toto.

\VS{19}Yrome ynara tykase Peturu tomo:

\par }{\PP — Oty Ritonõpo a kure nae? Õmipona xine yna exiry, tõmipona yna exiry?

\VS{20}Yna a tonese exiryke oturukehpyra ynanase Jezu poko, tykase toto.


\par }{\PP \VS{21}Morarame Peturu tõ enaroximary se toh kynexine repe:

\par }{\PP — Ytotoko ropa. Awãnohtorỹko ynanase imehnõ zururuhtao Jezu poko oya xine, tykase toto, mokaro aroporykõme. Peturu tõ wãnopyry se toh kynexine repe. Yrome onuãnohpyra tokurehse toto, tuhkãkõ Peturu tõ pyno exiryke.

\par }{\PP — Kure Ritonõpo mana, ãko rokẽ toh kynexine.

\VS{22}Tãtãkyemase toto, ytoytopynỹpo ikaripamyhpyry tukurãkase ropa exiryke.


\par }{\SH Ritonõpo a tõturuse
\par }
{\PP \VS{23}Morarame tonyohse ropa toexirykõke Peturu tõ toytose ropa João maro, imehnõ Jezu poetory tomo a. Juteu tõ esã omihpyry tokarose eya xine.

\VS{24}Morarame toto omiry etaryke tyya xine tõturuse toto Ritonõpo maro, Jezu poetory tõ oximõme. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Yna esẽme mase Ritonõpo. Kapu Rihpõme mase, kapu, nono, tuna, tunakuaõkomo, nono põkomo, emero tyrise oya.

\VS{25}Pake moturune yna tamuru Tawi a, ynara tymerose eya õmiryme Ouzenu poe:

\par }{\Q “Oty katoh sero nono põkõ yzehno toh nae?

\par }{\Q Toiparo rokẽ osenetupuhnõko mã toto.


\par }{\Q \VS{26}Sero nono põkõ tuisary tõ atamorepãko mã toto

\par }{\QB Ritonõpo maro osepeme pyra toehtohkõ poko,

\par }{\QB inymenekahpyry maro osepeme pyra toehtohkõme roropa.”


\par }{\PP \VS{27}— Morararo taro nase Jerusarẽ po seromaroro, tykase Peturu Ritonõpo a. — Erote tuisame nase. Põtiu Pirato kowenatume roropa nase. Mokaro oximõme Roma põkõ maro Izyraeu tõ maro Omũkuru zehno.

\VS{28}Zehnotokõ moxiaro Omũkuru exixihmahpõkomo. Morara tyrise eya xine onekarotopõpyry ae ro, tuarohxo oexiryke, orẽpyrahxo roropa oexiryke.

\VS{29}Seromaroro mokaro eneko Papa Kapuaono, yna enaroximary se aehtyamo. Yna akorehmako enaromyra yna ehtohme, õmiry ekarotohme yna a.

\VS{30}Kurãkõkara ikurãkako ropa. Ajamitunuru enepoko ropa Omũkuru kurã pokoino, Jezu pokoino, tykase Peturu Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{31}Morarame tõturukehse toto ahtao, moro tapyi kywyh kywyh tykase. Ritonõpo Zuzenu tomõse toto aka. Orẽpyra Ritonõpo omiry tokarose eya xine imehnomo a.


\par }{\SH Oximõme toto tỹkyryrykõ poko
\par }
{\PP \VS{32}Morarame Jezu poetory tõ oximõme toehse, omomỹke pyra toh kynexine toenupunarykõke imehnõ poko.

\VS{33}Orẽpyra imehnõ turuse eya xine Jezu ẽsemamyhpyry ropa poko. Kure rokẽ toh kynexine oximõme, tãkye rokene. Imehnõ roropa ipyno xine.

\VS{34}Morara exiryke etuarimara toh kynexine emero. Tutupikamo a tutupikõ tokarose eya xine Peturu tomo a. Tytapyikamo a roropa tytapyĩkõ tokarose tineru apoitohme tyya xine,

\VS{35}ekarotohme Peturu tomo a, apiakatohme ise exiketomo a etuarimara aehtohkõme.


\par }{\PP \VS{36}Morarame Joze kynexine, Xipere pono, Rewi pary. Mokyro tosehpase Panapeme, oxiehnotokõ kurãkaneme ropa aexiryke.

\VS{37}Mokyro a tutupi tokarose tineru apoitohme tyya. Mame Peturu tomo a tytinerũ tokarose emero.




\par }\Chap{5}{\SH Anania tomo Sapira maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame imepyny a roropa tutupi tokarose roropa, Anania a ipyty maro.

\VS{2}Ipyty esety Sapira. Emero pyra tytinerũkõ tokarose eya xine:

\par }{\PP — Seny, yna tupi epehpyry emero, tykase toh ajohpe. Typyty maro tõturuse toto. “Senekunohne,” tykase toto.

\VS{3}Morarame Peturu tõturuse Anania maro:

\par }{\PP — Jepe, oty katoh joroko tamuru omipona mahno? Yna enekunopyry se hma repe? Yrome Ritonõpo Zuzenu zuaro mana. Otupi epehpyry emero pyra mekaro yna a. Makoinohno otinerũkõme.

\VS{4}Otupi onekaropyra ro awahtao xine otupime nexiase. Tupito epehpyry morararo, otinerũkõme ro nexiase. Oty katoh popyra oexirykõ se hmatou, yna enekunopyry se? Ajohpe mase Ritonõpo a yna a rokẽ pyra, tykase Peturu eya.


\par }{\PP \VS{5}Morara kary etaryke tyya nono pona toepukase Anania. Toorihse. Morarame: “Mokyro norihno Ritonõpo poe,” kary etaryke tyya xine tõserehse toto itamurume.

\VS{6}Mame nuasemãkomo a ekepyry tanỹse. Tyõtose, enara. Tarose toto a, zonẽtohme.


\par }{\PP \VS{7}Morarame tẽ pitiko tykase ahtao ipytỹpyry tooehse, tuaro pyra.

\VS{8}Mame Peturu tõturupose nohpo a:

\par }{\PP — Moro rokẽ kynako otupi epehpyry?

\par }{\PP — Ỹ moro rokẽ kynako, tykase nohpo.


\par }{\PP \VS{9}Morarame Peturu a tozuhse. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oty katoh moturutou onio maro: “Senekunohne,” mykã onio a? Yrome Ritonõpo Zuzenu oenetou. Eneko pahne moxiã, onio ekepyry zonemyhpõkõ noehno ropa toto tapyi eutary pota taka. Oekepyry arõko roropa toh mana zonẽtohme, tykase Peturu eya.


\par }{\PP \VS{10}Axĩ toepukase nohpo nono pona, toorihse. Morarame nuasemãkõ tooehse ropa ahtao tapyi taka, nohpo orihsẽ tonese eya xine. Tarose toto a zonẽtohme inio ekepyry myhtokoxi.

\VS{11}Morarame tõserehse Jezu poetory tomo. Mokaro ekary etahpõkõ tõserehse roropa toto.


\par }{\SH Jamihme tyrise toto Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{12}Kokoro rokẽ tõximõse toh rahkene Peturu tõ maro, Ritonõpo Tapyĩ taka, Saromão nyrihpyry taka. Mame jamihme tyrise toto Ritonõpo a kurãkõkara kurãkatohme ropa eya xine.

\VS{13}Mame imehnõ mokaro maro oximõpyra toehse toto, zuno toexirykõke. Yrome kure tõturuse toto ipoko xine.

\VS{14}Mame tuhke Jezu poetory tõ toehse, orutua komo, nohpo tomo, enara. Tuhke tomãse toto.

\VS{15}Morarame kurãkõkara kurãkary ropa eneryke tyya xine tuhke kurãkõkara tonehse eya xine etuehkõ tapo, osema taka Peturu zuzenu rokẽ ytotohme epozakuroko, osema ae Peturu ytoryhtao.

\VS{16}Tuhke roropa imeimehnõ pata tõ poe tooehse toto Jerusarẽ pona. Kurãkõkara tonehse roropa toto a, jorokohpã kõ roropa tonehse eya xine. Emero toh tukurãkase ropa eya xine.


\par }{\SH Peturu tõ ryhmatopõpyry
\par }
{\PP \VS{17}Morarame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ, satuseu tõ maro Peturu tõ zumoxike toehse toto.

\VS{18}Tapoise toto a ẽmatohme ãpuruhpyry taka.

\VS{19}Yrome Jezu nenyokyhpyry toytose koko ãpuruhpyry apuruhmakase ropa. Mokaro tutũtanohpose ropa eya.


\par }{\PP \VS{20}— Ytotoko Ritonõpo Tapyĩ taka. Oturutatoko mokamo a Jezu poko, Jezu poetoryme toto ehtohme, orihpyra toto ehtohme jũme, tykase Jezu nenyokyhpyry eya xine.

\VS{21}Morara tykase exiryke toytose toto pakeimo Ritonõpo Tapyĩ taka imehnõ amorepase.

\par }{\PP Yrome mokaro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tymarõkõ maro juteu tõ tuisary tykohmase tyya xine. Peturu tõ enehnanõ taropose eya xine ãpuruhpyry taka.

\VS{22}Morarame toytose toto ãpuruhpyry taka. Yrome tynẽmatyãkõ onenepyra tokurehse toto. Naeroro toytose ropa toto kõseriu a oturuse. Ynara tykase toto eya xine:


\par }{\PP \VS{23}— Ãpuruhpyry tapuruse kynako. Erase tõ rokẽ moroto kynako. Ynanetapuruhmaka repe. Yrome arypyra toh kynako, tykase toto.

\VS{24}Morara kary etaryke tyya xine tõserehse toto, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo, oturutoh erase tõ maro.

\par }{\PP — Otara toehse toh nae?

\par }{\PP — Kũ. Aza rokẽ nytõ toto? tykase toto.

\VS{25}Morarame imepỹ tooehse oturuse. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Mokã mõto, onẽmatyãkomo. Oturũko toto Ritonõpo Tapyĩ tao. Imehnõ amorepãko mã toto, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{26}Morarame soutatu tõ esẽ toytose, typoetory tõ maro, Peturu tõ apoise ropa. Opore pyra tõturuse toto eya xine sekerereme, imehnõ kurũke, totaparykõ se pyra toexirykõke.


\par }{\PP \VS{27}Morarame tarose ropa Peturu tomo kõseriu ẽpataka ropa.


\par }{\PP \VS{28}— Oty katoh imehnõ amorepãko matou mokyro poko? Toto anamorepapopyra ynanexiase ipoko oya xine. Seromaroro emero Jerusarẽ põkõ tamorepase oya xine. Yna hxirõko roropa matose mokyro exixihmatopõpyry poko, tykase mokyro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary.


\par }{\PP \VS{29}Morarame Peturu tomo a tozuhse:

\par }{\PP — Ritonõpo omipona se ynanase. Õmirykõ omipona se hkopyra ynanase.

\VS{30}Ritonõpo mokyro kytamurukõ esemy. Eya Jezu tõsemãkase ropa onexixihmahpyrykomo wewe pokona.

\VS{31}Mame tuisa konõtome tyrise ropa ynororo Ritonõpo a, emero Kuesẽkõme aehtohme. Kypynanohnekõ mokyro. Kyyrypyrykõ korokary se ynororo. Kyyrypyrykõ rumekary se kuahtao xine ikorokãko mana.

\VS{32}Naeroro imehnõ tuarõmãko ynanase morohne poko. Yna maro Ritonõpo Zuzenu mana yna akorehmãko. Tõmipona exiketomo a Tuzenu ekarõko Ritonõpo mana, tykase Peturu.


\par }{\PP \VS{33}Mame morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto. “Setapatone,” tykase toto.

\VS{34}Yrome toiro towõse tõturutohme. Parixeume ynororo, esety Kamarieu. Moeze omihpyry poko amorepatõme ynororo. Emero ise roropa toh kynexine. Mokyro a Peturu tõ jarãnaka taropose aporo. Mame ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{35}— Izyraeu tomo, tomeseke ehtoko mokã poko.

\VS{36}Pake hkopyra imepỹ tamuxime toehse, Teuta. Tõsekarose ynororo tuisame toexiry poko. Imehnõ roropa toytose imaro, 400mãkomo. Yrome totapase ynororo ahtao, tãtahpahse toh emero, aomipona aehtyamo. “Tuisa konõto mokyro,” kara toehse toto.

\VS{37}Okomino tyoro, Juta, Karirea pono kowenu tineru apoiryhtao ahno a, tuhke roropa imaro tãtãnonohse toh repe. Yrome toorihse ynororo ahtao ipoetohpyã toytose ropa toto tosaka xine.

\VS{38}Naeroro ourutorỹko ase mokã poko pyra oehtohkõme. Ah nytõ toto. Ahno omi poe rokẽ toto ahtao toto namorepary enahnõko rokẽ mana. Yrome Ritonõpo omi poe toto ahtao enahpyra mana imehnõ amorepary eya xine.

\VS{39}Morara exiryke tomeseke ehtoko. Typoetory ryhmaryhtao ozehno xine exĩko Ritonõpo mana, tykase Kamarieu eya xine.


\par }{\PP \VS{40}— Ỹ, tykase toh repe. Yrome Peturu tõ tonehse ropa tyya xine ahtao typipohse toto a.

\par }{\PP — Oturupyra ke ehtoko Jezu poko, tykase toh eya xine. Mame tonyohse ropa toto ipipohxĩpo xine.

\VS{41}Morarame toytorykõ ropa ahtao kõseriu wino tãtãkyemase toto.

\par }{\PP — Jezu poetoryme kuexiryke kypipohno toto. Morara exiryke tãkye sytase, tykase toto.

\VS{42}Mame kokoro rokẽ Ritonõpo Tapyĩ tao tõturuse toto Jezu Kyrixtu poko. Imehnõ tapyĩ tao roropa oturukehpyra toh kynexine.




\par }\Chap{6}{\SH 7me Jezu poetory akorehmananomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Jezu poetory tõ tuhke tomãse ahtao kyreku tomo a juteu tõ tykerekeremase.

\par }{\PP — Oty katoh juteu tõ pyxiamõpyamo a rokẽ tõsẽ ekarõko toh nae? Kyya xine onekaropyra mã toto, tykase toto.

\VS{2}Morarame Jezu poetory tõ tonehpose 12mãkomo a tõturutohkõme imaro xine. Ynara tykase Peturu tõ eya xine:

\par }{\PP — Popyra Ritonõpo omiry rumekary yna a tykyrysã ekarotohme rokene.

\VS{3}Morara exiryke imehnõ Jezu poetory tõ akorehmananõ menekãko ynanase, 7me ajoajohpãkõkara rokene, Ritonõpo Zuzenu omipona yronymyryme exiketomo, toerokurukõ warõkõ roropa.

\VS{4}Yrome yna kokoro rokẽ Ritonõpo maro oturũko ynanase. Imehnõ amorepãko roropa ynanase aomiry poko, tykase toto.


\par }{\PP \VS{5}Morara kary etaryke tyya xine tãtãkyemase toto. Ynara tyrise toto a Jezu poetory tõ akorehmananõme, Exitewão. Ritonõpo Zuzenu imaro kynexine. Aomipona yronymyryme exikety ynororo. Ynororo, Piripe, Pyrokoro, Nikanoa, Timõ, Parymena, Nikorau, enara. Nikorau juteume aeramahpyry kynexine, Ãtiokia põme exikety roropa.

\VS{6}Mokaro tooehse Peturu tõ ẽpataka. Morarame tõtururukohtao Ritonõpo a tomarykõ tyrise zuhpokoxi xine.


\par }{\PP \VS{7}Morarame Ritonõpo omiry totase tuhkãkomo a Jerusarẽ põkomo a. Jezu poetory tomãse Jerusarẽ po. Tuhke Ritonõpo maro oturuketõ roropa Jezu omipona toehse toto.


\par }{\SH Exitewão apoitopõpyry
\par }
{\PP \VS{8}Morarame Exitewão Ritonõpo omipona kynexine. Kure kynexine orẽpyra roropa Ritonõpo poe. Kurãkõkara kurãkary waro roropa ynororo kynexine.

\VS{9}Yrome imehnõ moroto kynexine, aomipona se pyra exiketomo. Moino aehtyã mokaro kynexine. Xirene poe, Arexãtyria poe, Xirixia poe, Azia poe, enara tooehse toh kynexine morotona. Tyorõ tao tãtamorepase ynaroro. Tõsezusezukurukõ se toh kynexine repe Exitewão maro.

\VS{10}Yrome typoremãse toto orẽpyrahxo Exitewão exiryke Ritonõpo Zuzenu poe.

\VS{11}Morarame imehnõ taomipohtomase eya xine:

\par }{\PP — Mose ynanetase Moeze kerekeremãko, Ritonõpo kerekeremãko roropa, tykase toto imehnomo a Exitewão poko ajohpe.

\VS{12}Morara kary etaryke tyya xine juteu tõ tyekĩtapãse. Typatakã maro toytose toto Moeze omihpyry warõkõ maro Exitewão apoise kõseriu a arotohme.

\VS{13}Morarame tokarose eya xine rahkene.

\par }{\PP — Mose sẽ tapyi poihtoase, Ritonõpo maro oturutopo. Moeze omihpyry poihtoase roropa.

\VS{14}Ynara nase mose: “Sẽ tapyi kararahnõko Jezu Nazare põ mana. Moeze namorepatyã myakamãko roropa mana,” nase mose, tykase toto Exitewão poko ajohpe rokene.

\VS{15}Morarame mokaro a emero terekatu tõ maro iporohtyamo a Exitewão ẽmyty tonese, kapu ae Ritonõpo nenyokyhpyry ẽmyty samo.




\par }\Chap{7}{\SH Exitewão oturutopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a tõturupose:

\par }{\PP — Ajohpe pyra moxiã na? tykase ynororo Exitewão a.


\par }{\PP \VS{2}Ynara tykase Exitewão eya xine:

\par }{\PP — Wekyry tomo, kuetatoko, orutua kõ roropa. Pake Aparão a Ritonõpo tõsenepose saerehkane panõ ezure, Mesopotamia po Aparão ahtao ro Harã pona ytopyra ro ahtao.

\VS{3}Ynara tykase Ritonõpo eya: “Oesary irumekako, oekyry tõ roropa. Ymaro eropa. Imepỹ pata enepõko ase oya,” tykase Ritonõpo eya.

\VS{4}Morara exiryke Kautea turumekase Aparão a Harã pona toytotohme. Morarame tumy orihxĩpo tosary turumekase eya. Tarona tooehse kuesaka xine.

\VS{5}Ritonõpo onesaripopyra Aparão a repe. Yrome ynara tykase ynororo eya: “Sero imeĩpo ekarõko ase oya oesaryme, oesahpyo apakõ esaryme roropa toorihse awahtao,” tykase Ritonõpo Aparão a tumũkue pyra ro ahtao.

\VS{6}Mame ynara tykase roropa ynororo: “Apakõ mã imehnõ nonory pona ytõko osesarise, katonõme sa rokene. Moroto 400me zeimãnõko mã toto, etuarimãko imehnõ namotome.

\VS{7}Morarame apakõ tuarimahpõkõ wãnohnõko ase. Morotoino xiaro oehnõko toh mana jeahmatohme kure,” tykase Ritonõpo Aparão a.

\VS{8}Morarame Aparão tamorepase Ritonõpo a aipotapihpyry sahkary poko. Ynara tykase ynororo: “Kure rokẽ oritorỹko ase. Morara exiryke aĩkõpotapihpyry sahkapõko ase oya xine,” tykase Ritonõpo eya. Morarame Aparão toemũkuase, Izakeme. Mame oma etato irãnao ae aenurutopõpyry ahtao, tumũkuru aĩpotapihpyry tysahkase eya. Mame tuãtase Izake ahtao toemũkuase ynororo Jakome. Mame Jako toemũkuase 12me, kytamurukõme.


\par }{\PP \VS{9}— Morarame kytamurukomo a takorõkõ tokarose imehnomo a jehno toexirykõke. Ejitu pona tarose ynororo. Yrome Ritonõpo imaro kynexine.

\VS{10}Toenupunase ipoko. Tutuarimakehpose eya. Morarame Ejitu esẽ Joze se toehse, tuaro aexiryke. Esety Parao kynexine. Joze kowenatume tyrise eya tytapyĩ esẽme roropa.

\VS{11}Morarame konopo toehkehse, tonahsẽ pyra toehse. Toetuarimase toto Ejitu po, Kanaã po, enara. Kytamurukõ nykyryry tonahse.

\VS{12}Yrome Ejitu põkõ nykyryry nae ro kynexine. Imeĩpo morara kary etaryke tyya tumũkuru tõ tonyohse Jako a tynapyrykõ epekahse.

\VS{13}Morarame toytozomose toto ahtao Joze tõsenepose turui tomo a. Tyekyry tõ tonepose Parao a eya.

\VS{14}Morarame: “Kumykõ enehtoko xiaro,” tykase Joze turui tomo a. Mame emero morotona toytose toto, 75me.

\VS{15}Morarame kytamurukõ toorihse moroto, Jako, imũkuru tõ, enara.

\VS{16}Yrome toto ekepyry tarose Xikẽ patahpyry pona zonẽtohme, Aparão nepekatyhpyry aka. Hamoa poenomo a topekahse eya orihpyra ro toto ahtao. Xikẽ zũ Hamoa kynexine.


\par }{\PP \VS{17}— Morarame Aparão pakõ toemũkuase Ejitu po. Tuhke toehse toto moroto. Morarame tynekarotopõpyry ae ro toto arory se ropa Ritonõpo kynexine esaka xine.

\VS{18}Morarame imepỹ Ejitu tuisaryme toehse, Joze warõkara.

\VS{19}Kytamurukõ tonekunohse eya. Tyyryhmase toto eya. Toto zehno toehse ynororo toto emamyryke. Imũkurukõ typahpose eya nakuaka.

\VS{20}Morarame Moeze tonuruse, poeto kuranoryme. Tumy tapyĩ tao oseruao rokẽ nuno taropose eya.

\VS{21}Mame tapyi tae jeny a tarose ynororo nakuataka. Mame Parao ẽxiry a tanỹse ropa tunuãtanopyryme tumũkurume.

\VS{22}Ejitu põkomo a tamorepase ynororo itamurume. Tõtururu waro toehse. Emese kure toehse roropa ynororo otyro riry poko.


\par }{\PP \VS{23}— Morarame Moeze tykaripãse ahtao, 40me jeimamyry taropose ahtao tyekyry tõ enese toytose ynororo, Izyraeu tõ enese.

\VS{24}Morarame tyekyry osanumary tonese tyya ahtao typynanohse eya. Ejitu põ totapase eya.

\VS{25}“Wekyry tõ pynanohneme jenetupuhnõko toh mana. Ritonõpo nenyokyhpyryme jekarõko mã toto,” tykase Moeze tukurohtao repe. Yrome onenetupuhpyra toh kynexine.

\VS{26}Yrokokoro tyekyry enese toytory ropa ahtao, osetapaketõ tonese eya. Toto zupokary se kynexine repe. “Aimo, ãkorõ ananapoipyra exiko. Oxiehno pyra ehtoko,” tykase ynororo eya xine repe.


\par }{\PP \VS{27}— Yrome ajoajohpano a tupurohmase. “Onoky omi poe upokato mano tuisame awahtao samo?

\VS{28}Ejitu põ etapahpõ mase. Jetapary se roropa hma?” tykase ynororo Moeze a.

\VS{29}Morara kary etaryke tyya toepase Moeze Mitiã pona. Tõsesarise ynororo moero, katonõme, toemũkuase asakoro.


\par }{\PP \VS{30}— Morarame 40me tyeimãse ahtao moroto, Ritonõpo nenyokyhpyry tõsenepose Moeze a ona tonorẽ po, ypy Xinai pũto.

\VS{31}Moroto pika zatyry tonese Moeze a tororo ãko. Moro eneryke tyya toemynyhmase ynororo. “Otãto puhkoke pika ezehpyra nae? Eneta aporo,” tykase ynororo tukurohtao.

\par }{\PP — Morarame enese toytose tahtao Ritonõpo omiry totase eya, ameke pyra toehse ahtao. Ynara tykase Ritonõpo eya:

\VS{32}“Ritonõpo ase, atamurukõ Esemy, Aparão Esemy, Izake Esemy, Jako Esemy, enara,” tykase ynororo eya.

\par }{\PP — Morara kary etaryke tyya tykytyky tykase Moeze. Osenuhmara toehse ynororo tõserepyryke.

\VS{33}Morarame ynara tykase Ritonõpo eya: “Asãtajã tõ touko jẽpataka oehtohme. Onoupyra awahtao orihnõko mase,” tykase ynororo eya.

\par }{\PP — Mame morara kary etaryke tyya tysãtaja tõ touse eya. Mame ynara tykase Ritonõpo eya:

\VS{34}“Ypoetory tõ tuarimary enẽko ase Ejitu põkomo a. Morara exiryke oehno toto pynanohse. Seromaroro aaropõko ase Ejitu pona,” tykase Ritonõpo Moeze a.


\par }{\PP \VS{35}— Moeze mokyro ro. Apitoryme ise pyra toh kynexine repe tutuisarykõme. “Onoky omi poe upokato mano tuisame awahtao samo?” tykase toto eya. Yrome mokyro ro tyrise Ritonõpo a toto tuisaryme, takorehmase ynororo apoto htaonõpo a.

\VS{36}Morarame tarose ropa toto eya Ejitu poe. Tyjamitunuru tonepose roropa eya moroto Ejitu po, typoetory anaropopyra ropa Ejitu põkõ exiryke. Tuna konõto Tahpiremã purohpokuroko tarose toto eya. Mame ahno esao pyra 40me ikonopory taropose toto a, Ritonõpo jamitunuru enery poko roropa tyya xine. Tỹkyryneke pyra toto ahtao tỹkyrynehtose toto Ritonõpo a.

\VS{37}Mame Moeze ynara tykase Izyraeu tomo a: “Urutõ enehpõko Ritonõpo mana, kuekyrykomo, ysã exikety,” tykase Moeze pake tyekyry tomo a.

\VS{38}Moeze mokyro Ritonõpo poetory amorepahpono ahno esao pyra. Ritonõpo nenyokyhpyry maro roropa kynexine ypy po, Xinai po. Imaro tõturuse ynororo moro ypy po kytamurukõ netaryme. Eya Ritonõpo omiry tymerose, kyya xine ekarotohme roropa.


\par }{\PP \VS{39}— Yrome aomipona se pyra kytamurukõ kynexine. Tymaro xine ise pyra toh kynexine ipunaka. Ejitu pona ropa toeramarykõ se ropa toh kynexine tukurohtao xine.

\VS{40}Arão a ynara tykase toto: “Ritõ tyriko Ritonõpo myakãme, kuesemazupurukõme aytotohme. Aza rokẽ nytoase Moeze, kuenepyhpõkomo Ejitu poe? Zuaro pyra sytatose,” tykase toto.

\VS{41}Moroto tahtao xine pui mũkuru panõ tyrise toto a. Morarame kaneru tõ totapase eya xine uuru risẽ ẽpataka, “Kure mase,” katohme tyya xine. “Kuesẽkõme mose ro nase,” tykase toto. Tãtãkyemase toto tynyrihpyrykõ poko.

\VS{42}Morarame mokaro turumekase Ritonõpo a: “Kuesẽkõme sero nase,” kary etaryke tyya. Mame xirikuato tõkehko roropa tyrise eya xine tosẽkõme. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme pake urutõ komo a:

\par }{\Q “Izyraeu tomo, oekykõ mekarotone ya?

\par }{\QB Onekarorykõme oekykõ metapatone repe,

\par }{\Q yrome ya pyra mekarotone,

\par }{\QB 40me ikonopory taropose oya xine,

\par }{\QB Izyraeu tomo, oyoytorykohtao ahno hnakuroko.


\par }{\Q \VS{43}Tapyi pitiko maromarotone kamisa risemy,

\par }{\QB ymyakãme onyrihpyrykõ tapyĩme,

\par }{\QB onohpetu tapyĩme Moroke tapyĩme.

\par }{\Q ‘Kuesẽkõme sero nase,’ matokene mokyro poko.

\par }{\QB Raipã roropa onyrihpyrykõ xirikuato esẽ panõ repe.

\par }{\Q Morara oexirykõke aarotorỹko ase mya

\par }{\QB Papironia pona,” tykase Ritonõpo eya xine.


\par }{\PP \VS{44}— Kytamurukõ maro Ritonõpo tapyĩ kynexine, okyno pihpyry risemy, ahno esao pyra, typoko toto amorepatohme. Moeze a moro tapyi tyrise Ritonõpo omi poe, imaro tõturuse exiryke.

\VS{45}Moro tonehse kytamurukomo a xiaro pake tooepyrykohtao. Mame Jozue tõ tõsesarise ropa imehnõ esahpyry po, taropose morotõkõ exiryke Ritonõpo a. Morarame Tawi Izyraeu tõ tuisaryme toehse.

\VS{46}Ritonõpo omipona exikety ynororo kynexine. Tapyi amory se toehse repe Ritonõpo tapyĩme.

\VS{47}Yrome imũkuru a rokẽ tamose, Saromão a, Ritonõpo tapyĩme.


\par }{\PP \VS{48}— Yrome imehxo Ritonõpo Kapuaono. Tapyi tao nyhpyra mana, ahno nyrihpyry tao, tykase Exitewão. — Ynara Ritonõpo nekarohpyry sero poko pake urutonõpo a:


\par }{\Q \VS{49}“Kapu jesaryme mana,

\par }{\Q sero nono upupuru apõme mana.

\par }{\Q Oty amõko matou ytapyĩme?

\par }{\Q Otãto ytapyĩ rĩko matou moro tao jehtohme?


\par }{\Q \VS{50}Ywy rokẽ senohne emero Rihpõme ase.

\par }{\Q Ya ro kapu tyrise, nono roropa.

\par }{\Q Senohne emero esẽme ase,”

\par }{\MM tykase Ritonõpo pake urutono a, tykase Exitewão mokaro a. Mame ynara tykase roropa eya xine:


\par }{\PP \VS{51}— Otato pyra matose, Ritonõpo omipona pyra. Zuzenu okorokarykõ se mã repe. Yrome ise pyra matose. Atamurukõ saaro matose.

\VS{52}Urutõ kõ tyyryhmase atamurukomo a emero. “Ritonõpo mũkuru oehnõko mana,” kananõ totapase toto a. Mokaro saaro matose. Mokyro mexixihmatose tooehse ahtao.

\VS{53}Ritonõpo a tõmiry tokarose oya xine inenyokyhpyry tomo a repe. Yrome aomipona pyra matose, tykase Exitewão eya xine.


\par }{\SH Exitewão etapatopõpyry topu ke
\par }
{\PP \VS{54}Morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto. Exitewão ẽpataka tyerykõ totose toto a tynyetũkõke.

\VS{55}Yrome Ritonõpo Zuzenu Exitewão maro kynexine. Kakoxi tõsenuhmase tahtao Jezu tonese kapu ao xikihme, Ritonõpo maro. Saerehkane konõto tonese roropa eya Ritonõpo ezurume.

\VS{56}Morarame ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Enetoko ke! Kapu enẽko ase tãtapiakase. Jezu Kyrixtu enẽko ase. Ahnome aexihpyry enẽko xikihme, Ritonõpo maro, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{57}— Ajohpe mase! tykase toto. Toepanapuruse toto. Axĩ toytose toto tururume Exitewão apoise.

\VS{58}Pata ehpikoxi tarose toto a topu ke etapatohme. Morarame etapatohme tupõkõ tapoipose nuasemano a. Toto zupõ apoihpõ Sauru kynexine.

\VS{59}Mame topu ke totaparyhtao ro ynara tykase Exitewão:

\par }{\PP — Tuisa Jezu, kuaroko oesaka, tykase rokẽ ynororo.

\VS{60}Morarame tosekumuru po toepukase tahtao opore tõmitase rahkene:

\par }{\PP — Jezu kapuaono moxiã onyhxiropyra exiko jetapary poko, tykase ynororo toorihtohto. Morara kaxĩpo sã rokẽ toorihse ynororo rahkene.




\par }\Chap{8}{\SH Sauru a Jezu poetory ryhmatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Exitewão tomĩnose Sauru a jehno toexiryke. Morarame Exitewão etapaxĩpo Jezu poetory tõ totapazomose moroto ro zehnotokomo a. Morara exiryke tãtahpahse toh emero Jutea pona, Samaria pona, enara. Peturu tõ rokẽ epara kynexine.

\VS{2}Morarame Ritonõpo omipona exiketomo a Exitewão tyhnamose. Tãtarerekase toto. Ekepyry tarose eya xine zonẽtohme.


\par }{\PP \VS{3}Mame Sauru toytose Jezu poetory zupise, toto zehno toexiryke. Emero rokẽ tapyĩ taka toytose ynororo toto apoise. Orutua kõ tapoise aporykõ poko, nohpo tõ roropa tapoise ãpuruhpyry taka toto ẽmatohme.


\par }{\PP \VS{4}Morara exiryke toepase toto. Emero pata tõ poro toytose toto imehnõ zuruse Ritonõpo omiry poko.


\par }{\SH Ritonõpo omiry ekarotopõpyry Samaria po
\par }
{\PP \VS{5}Morarame Piripe toytose Samaria pona morotõkõ amorepase Jezu Kyrixtu poko.

\VS{6}Kure Piripe omiry totase imoihmãkomo a. Otato toehse toto kurãkõkara kurãkary ropa eneryke tyya xine.

\VS{7}Joroko tõ tutũtanohpose ropa eya ahno ae. Joroko tõ tũtary ropa ahtao toto kurohtae kui tykase toto. Tuhke ytoytopynỹpo tõ roropa tukurãkase ropa eya.

\VS{8}Morara exiryke tãtãkyemase toto morotõkomo, Samaria põkomo.


\par }{\PP \VS{9}Moroto pyaxi kynexine, esety Ximão. Pake tunuhnatase itamurume ynororo Samaria po.

\par }{\PP — Pyaxime ase, tykase ynororo repe.

\VS{10}Mokyro omiry etãko toh kynexine poetome exiketomo, ikaripãtyamo, enara.

\par }{\PP — Mokyro jamihme mana Ritonõpo poe, tykase toh repe.

\VS{11}Yrome joroko poe uhnato kynexine, Ritonõpo poe pyra. Pake aepyaximahpyryme aexiryke toytose toto eya enetao.

\VS{12}Yrome Piripe tõturuse eya xine Ritonõpo kuesẽkõme exiry poko. Morarame zae aomiry tonetupuhse toto a. Jezu Kyrixtu poetoryme toehse toto. Tõpurihkase roropa toto Jezu omi poe, orutua komo, nohpo tomo, enara.

\VS{13}Morarame Ximão a roropa Jezu tonetupuhse. Morarame Piripe a tõpurihkase tahtao tõpurihkahpõ onurumekara toehse ynororo. Kurãkõkara kurãkary ropa tonese eya. Tõsenuruhkase ynororo pitiko rokẽ pyra.


\par }{\PP \VS{14}Morarame: “Samaria põkomo a Ritonõpo omiry tapoise mana,” kary totase Jezu poetory tomo a Jerusarẽ po. Naeroro asakoro orutua tonyohse eya xine morotõkomo a, Peturu, João, enara.

\VS{15}Morarame Samaria pona tooehse tahtao xine tõturuse toto Ritonõpo a:

\par }{\PP — Ouzenu ekaroko moxiamo a õmiry apoihpõkomo a, tykase toto Ritonõpo a,

\VS{16}Tuzenu onekaropyra ro Ritonõpo exiryke toto a, nakuaka rokẽ tõpurihkase toto Jezu omi poe.

\VS{17}Morarame tomarykõ tyrise ahtao eya xine morotõkõ zuhpokoxi, Tuzenu tokarose Ritonõpo a eya xine rahkene.


\par }{\PP \VS{18}Morarame moro eneryke tyya tytinerũ ekarory se Ximão toehse Peturu tomo a, toto sã Ritonõpo Zuzenu ekaroneme toehtohme repe.

\VS{19}Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo Zuzenu ekaroneme kyritoko, imehnõ zuhpokoxi jemary riryhtao ya moxiã aka Ritonõpo Zuzenu omõtohme, tykase ynororo Peturu tomo a.


\par }{\PP \VS{20}Yrome Peturu a tozuhse ynororo. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo oenyohsasaka mana apotoimo htaka otinerũ maro, inekarohpyry epekatyry se oexiryke tineru poko.

\VS{21}Oesary kara sero taro, tykase Peturu eya. — Ritonõpo omipona pyra oexiryke ipoetoryme pyra mase.

\VS{22}Iirypyryme mase okurohtao Ritonõpo a. Moro oorypyry irumekako! Ekorokapoko Ritonõpo a. Otarãme oorypyry korokãko ropa mana, tykase ynororo eya.

\VS{23}— Iirypyryme oexiry waro ase. Itũ sã okurohtao mana zumoxike oexiryke. Tymyhse sã roropa mase oorypyry a, tykase Peturu, Ximão tyenonohse.


\par }{\PP \VS{24}Mame ynara tykase Ximão eya xine:

\par }{\PP — Ajohpãme sã kaxitoko amarokõ ypoko. Oturutoko Ritonõpo a kure rokẽ jehtohme, juãnohpyra Ritonõpo ehtohme, tykase ynororo Peturu tomo a.


\par }{\PP \VS{25}Morarame imehnõ tamorepase Peturu tomo a João maro Ritonõpo omiry poko. Kure rokẽ turuse toto Jezu poko. Morarame axĩ pyra toytose ropa toto imehnõ amoreparyme pata tõ poro Samaria po, tosaka xine, Jerusarẽ pona.


\par }{\SH Piripe Etiopia põ maro oturutopõpyry
\par }
{\PP \VS{26}Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry kapu ae tõturuse Piripe a:

\par }{\PP — Ytokose osema ae Jerusarẽ esema taka, eporehkakety ae oytotohme ona pona, Kaza pona.

\VS{27}Mame Piripe toytose moro ae. Moroto orutua tonese eya Etiopia pono. Mokyro Kãtase mõkomory esẽ kynexine. Kãtase Etiopia põkõ esẽ kynexine. Mokyro ipoetory ytõko ropa kynexine Jerusarẽ poe Ritonõpo omiry poko tãtamorepaxĩpo. Ritonõpo eahmatohme toytose ynororo Jerusarẽ pona.

\VS{28}Morarame Ritonõpo omiry sekeremaryme ytõko ropa kynexine kahosa ae, Izaja nymerohpyry sekeremaryme.

\VS{29}Morarame Piripe taropose Ritonõpo Zuzenu a:

\par }{\PP — Kahosa aka ytoko mose maro oytotohme, tykase ynororo eya.

\VS{30}Tururume toytose Piripe kahosa aka. Morarame Izaja nymerohpyry sekeremary totase eya.

\par }{\PP — Onysekeremary enetupuhnõko hma? tykase ynororo Etiopia pono a.


\par }{\PP \VS{31}— Arypyra, onenetupuhpyra reahse. Tamorepaneke jahtao enetuputyry. Otyriko, ymaro eropa, tykase ynororo Piripe a.

\VS{32}Ynara Ritonõpo omiry sekeremãko kynexine:

\par }{\Q “Mokyro tarose kaneru samo, etapatoh pona.

\par }{\QB Kaneru hpoty sahkaryhtao oty kara mana.

\par }{\Q Mokyro sã oty kara toehse ynororo tyyryhmaryhtao.


\par }{\Q \VS{33}Mokyro tutuarimanohpose toto a.

\par }{\Q Pohnomo a tyhtomase.

\par }{\Q Tumũkue pyra ro ahtao taorihmapose eya xine,”

\par }{\MM tykase, tysekeremase Piripe ytotozõpyry a.


\par }{\PP \VS{34}Morarame Etiopia põ tõturupose Piripe a:

\par }{\PP — Onoky poko Izaja nymerohpyry sero? Typoko, imepỹ poko? tykase ynororo Piripe a.


\par }{\PP \VS{35}Mame Piripe tõturuse imaro Ritonõpo omiry poko, inysekeremahpyry poko. Kure turuse eya Jezu poko.

\VS{36}Morarame toytorykohtao tuna pona toeporehkase toto.

\par }{\PP — Tunahxo mony. Jẽpurihkary se pyra hma? tykase mokyro Etiopia põ Piripe a.


\par }{\PP \VS{37}— Arypyra, Jezu enetuputyryhtao oya oesẽme oẽpurihkãko ase, tykase Piripe eya.

\par }{\PP — Ỹ, Jezu Kyrixtu enetupuhnõko ase, Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, jesemy, tykase ynororo Piripe a.


\par }{\PP \VS{38}Mame kahosa totypohkapose eya. Toytose toto nakuaka, Piripe maro. Mokyro Etiopia põ tõpurihkase eya Jezu omi poe.

\VS{39}Morarame towõse ropa nakuae toto ahtao, Piripe tarose ropa Ritonõpo Zuzenu a. Onenepyra ropa toehse Etiopia pono. Mame toytoryme ropa tãtãkyemase ynororo.

\VS{40}Morarame Piripe tonese ropa imehnomo a rokene, Azotu po ahtao. Mame imeimehnõ pata tõ poro toytoryhtao Ritonõpo omiry poko tõturuse ynororo morotõkõ netaryme, Sezarea pona toytoryme.




\par }\Chap{9}{\SH Jezu enetupuhtopõpyry poko Sauru a
\par }
{\R (Atos 22.6-16; 26.12-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Jezu poetory tõ zehno ro Sauru kynexine. Toto ryhmary se ro kynexine. Toto etapary se roropa toehse ynororo.

\VS{2}Naeroro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a toytose ynororo pape meropose. Pape arory se kynexine Tamaxiku põkõ neneryme toto atamorepatoh tao. Moro pape se kynexine Jezu poetory tõ moero ahtao enehtohme ropa tyya, tymyhse, Jerusarẽ pona, orutua komo, nohpo tomo, enara.


\par }{\PP \VS{3}Yrome aytory rohtao, moe hkopyra Tamaxiku toehse ahtao, mõtoino rokẽ etonie saereh tykase itamurume, kaino kapu ae.

\VS{4}Nono pona toepukase ynororo. Omi totase roropa eya. Ynara tykase:

\par }{\PP — Sauru, Sauru, oty katohme yyryhmãko mah, ypoetory tõ ryhmãko? Sam kamexipõko mase ya, tykase.


\par }{\PP \VS{5}— Onoky hma? tykase Sauru tõserehse toexiryke.

\par }{\PP — Ywy ase, Jezu. Oty katoh yyryhmãko mah, ypoetory tõ ryhmãko?

\VS{6}Owõko ropa hkoty. Ytokose pata pona. Morotona toytose awahtao ypoetory enyohnõko ase oenese. Jomiry ekarõko oya mana, tykase Jezu Sauru a.


\par }{\PP \VS{7}Morarame Sauru marõkõ mynyhme toehse. Omi totase eya xine repe. Yrome oturukety onenepyra toh kynexine.

\VS{8}Mame Sauru towõse ropa. Yrome pĩpokah tykase ropa tahtao onetopyra toehse. Emary poko rokẽ tarose imehnomo a Tamaxiku pona.

\VS{9}Morarame moroto oseruao tõmehse ynororo onetopyra ro kynexine. Otuhpyra roropa kynexine, tuna onẽpyra, enara.

\VS{10}Mame Jezu poetory moroto kynexine Tamaxiku po, esety Anania. Mokyro a tõsenepose Jezu aosenety. Ynara tykase sã ynororo:

\par }{\PP — Anania, tykase.

\par }{\PP — Otara ãko ma Tuisa? tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{11}— Ytokose Topohmã ae Juta tapyĩ taka. Moroto awahtao Sauru ekaropoko Taasu pono.

\VS{12}Mokyro mã Ritonõpo maro oturũko. Oenẽko roropa mana tõsenety. Oytory enẽko oemary rise epona aosenuhmatohme ropa, tykase sã Jezu eya.


\par }{\PP \VS{13}Yrome Anania a tozuhse:

\par }{\PP — Tuhke tokare mokyro mana. Opoetory tõ zehnoto mokyro Jerusarẽ po. Toto tyyryhmase eya itamurume.

\VS{14}Tarona roropa tonehpose ynororo Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a opoetory tõ myhtohme, tykase Anania.


\par }{\PP \VS{15}Yrome Jezu ynara tykase sã eya aosenetoh ae:

\par }{\PP — Ytoko jomi poe. Sauru ynymenekahpyry mokyro ypoetoryme. Imeimehnõ pataka ynenyokyryme roropa exĩko mana, juteu tõ pataka, juteutõkara pataka, enara, pata esã maro aoturutohme ypoko.

\VS{16}Sauru osanumãko toh mana itamurume jomiry poko tamoreparykohtao, jomipona aexiryke. Moro ekarõko ase eya, tykase.


\par }{\PP \VS{17}Morarame Anania toytose Juta tapyĩ taka, Sauru enese. Epona tomary tyrise eya.

\par }{\PP — Jepe Sauru, Jezu nosenepoase oya osema ae ooepyryhtao. Mokyro jenehpõ oya õsenuhmatohme ropa, Ritonõpo Zuzenu ekarotohme oya, tykase Anania.


\par }{\PP \VS{18}Axĩ toepukase kana puhturu panõ enuru ae. Moro esahpyo kure ropa toehse ynororo. Tõsenuhmase ropa. Morarame tõpurihkase ynororo rahkene.

\VS{19}Mame tõtuhxĩpo tyjamihtase ropa ynororo.

\par }{\SH Jezu poko Sauru oturutopõpyry Tamaxiku po
\par }
{\PP Moroto tuhke pyra tõmehse Sauru Jezu poetory tõ maro, Tamaxiku põkõ maro.

\VS{20}Morarame juteu tõ atamorepatoh taka toytose ynororo moro taõkõ amorepase Jezu poko.

\par }{\PP — Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{21}Mame Sauru etaryke tyya xine tõsenuruhkase toto.

\par }{\PP — Ajohpe pyra mose ro Jezu poetory ryhmahpõ Jerusarẽ po? Xiaro noepyase roropa Jezu poetory tõ poko, tymyhse toto arotohme tymaro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a ekarotohme, tykase toto, tõturuse oxime rokene.


\par }{\PP \VS{22}Mame orẽpyra tõturuse ynororo Jezu Kyrixtu poko:

\par }{\PP — Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, tykase ynororo toto amoreparyme. Mame orẽpyra Sauru exiryke tõtururukõ tupise toto a, juteu tomo a, Tamaxiku põkomo a roropa.


\par }{\PP \VS{23}Morarame tuhke tynyhse ahtao juteu tõ tõturuse Sauru poko:

\par }{\PP — Setapatone, tykase toto.

\VS{24}Yrome Sauru tuaro. Totapary se exiketõ poko tuaro ynororo kynexine. Osema apuru pũto eraximãko toh kynexine, kokoro rokene, koko, saereme, enara, Sauru tũtary eraximãko, apoitohme tyya xine repe.

\VS{25}Morara exiryke Jezu poetory tomo a tarose ynororo koko. Tonyhtose eya xine ruto ao, pata apuru poe.


\par }{\SH Sauru Jerusarẽ po ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{26}Morarame Jerusarẽ pona Sauru toytose ropa ahtao tõtururu se toehse ynororo Jezu poetory tõ maro. Yrome zuno toh kynexine.

\par }{\PP — Otarãme Jezu poetory kara mokyro, tykase toto Sauru poko.

\VS{27}Mame Sauru tarose Panape a, Peturu tomo a ekarotohme.

\par }{\PP — Mose Jezu poetoryme nase. Kuesẽkõ tonese eya Tamaxiku pona toytoryhtao. Imaro tõturuse roropa ynororo. Moromeĩpo Jezu poko tõturuse ynororo orẽpyra Tamaxiku põkõ netaryme, tykase Panape toto a.

\VS{28}Mame Jezu poetory tõ maro Sauru kynexine. Toytose ynororo Jerusarẽ poro porehme; Jezu a tyjamihtase exiryke orẽpyra tõturuse ynororo Jezu poko.

\VS{29}Tõturuse ynororo tozuhse roropa juteu tõ maro, kyreku omiry ae exiketomo a. Yrome Sauru zehno toh kynexine. Etapary se toehse toto.

\VS{30}Yrome moro etaryke tyya xine Sauru arone toto Jezu poetory tomo Sezarea pona, aropotohme Taasu pona.


\par }{\PP \VS{31}Morarame Jezu poetory tõ onyryhmara toehse Jutea po, Karirea po, Samaria po, enara. Eanokõ jamihme toehse ropa Ritonõpo omiry etaryke tyya xine. Tomãse roropa toto. Tuhke toehse toto. Ritonõpo Zuzenu ke tãkye toehse toto.


\par }{\SH Peturu Rita po ehtopõpyry Jope po roropa
\par }
{\PP \VS{32}Morarame Peturu toytose Jezu omipona aehtyã patary punero. Rita pona toytose roropa ynororo.

\VS{33}Moroto pakaihkapỹ tonese eya, esety Eneja. Mokyro ytoytopyra roropa kynexine. 8me ikonopory taropose eya tohrame rokene.

\VS{34}Morarame Peturu tõturuse eya:

\par }{\PP — Eneja, Jezu Kyrixtu okurãkãko ropa mana. Owõko ropa oetueh tapoe, tykase ynororo eya. Axĩ toekurãkase ropa ynororo.

\VS{35}Morarame mokyro kurãkary ropa enexĩpo tyya xine, Jezu poetoryme toehse toto, Rita põkomo. Morararo Sarõ põkõ roropa Jezu poetoryme toehse toto.


\par }{\PP \VS{36}Morarame Jope po Jezu poetory kynexine roropa, nohpo, esety Tapita, esety akorõ Toaka. Mokyro kure kynexine. Tymõkomokãkara poko enupunaketyme kynexine.

\VS{37}Mame takuruhtase ynororo. Toorihse rahkene. Mame aorikyhpyry ekepyry tukurikase eya xine ahtao otuato tapona tyrise. Zara taka tarose eya xine.

\VS{38}Morarame Rita pona Peturu oehtopõpyry waro Jope põkõ kynexine oseponaro moro pata tõ exiryke. Mame asakoro tymarõkõ taropose Jezu poetory tomo a, Rita pona, Peturu poko, axĩ aehtohme.

\VS{39}Mame Peturu toytose toto maro Jope pona. Zara taka tarose ynororo toto a. Moro tao pytỹpo tõ kynexine xitãko. Tupõkõ tonepose toto a Peturu a, Toaka nyxixĩtyãmo, orihpyra ro ahtao.


\par }{\PP \VS{40}— Ytotoko ropa sero tae mõ taka, tykase Peturu pytỹpo tomo a. Mame tosekumuru po typorohse ynororo tõturutohme Ritonõpo a. Okepy ẽpataka toeramase Peturu. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tapita owõko, tykase ynororo. Tõsemãse ropa aorikyhpyry. Pĩpokah tykase ropa ynororo. Mame Peturu eneryke tyya sokohme towõse ropa.

\VS{41}Mame tomary tapoipose mokyro a anỹtohme ropa. Morarame Jezu poetory tõ tykohmase Peturu a pytỹpo tõ maro, aẽsemamyhpyry ropa ekarotohme eya xine.

\VS{42}Morarame aẽsemãtopõpyry ropa poko tokãtose toto morotõkomo a emero pata tõ po. Mame tuhke Jezu omipona toehse toto.

\VS{43}Moroto Peturu okynã kynexine Jope po, Ximão tapyĩ tao, okyno pihpyry poko erohkety tapyĩ tao.




\par }\Chap{10}{\SH Peturu Koneriu maro ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Romano kynexine Sezarea po, esety Koneriu. Soutatu esẽ kynexine ynororo. 100me ipoetory tõ kynexine, soutatu tomo. Itaria põkõme toto esety.

\VS{2}Mokyro Ritonõpo waro exikety kynexine. Aomipona roropa kynexine tytapyĩ taõkõ maro. Tuhke tytinerũ tokarose eya juteu tomo a, tymõkomokãkara a. Kokoro rokẽ Ritonõpo maro tõturuse ynororo.

\VS{3}Morarame Koneriu a Ritonõpo nenyokyhpyry tonese tõsenety, xixi tywykahme ahtao. Morarame ynara tykase sã ynororo eya:

\par }{\PP — Koneriu, tykase.


\par }{\PP \VS{4}— Otara myka? tykase Koneriu Ritonõpo nenyokyhpyry a, tõserehse.

\par }{\PP — Õtururu Ritonõpo a totase eya mana. Tymõkomokãkara pyno oexiry tonese roropa eya.

\VS{5}Wenikehpyra ynororo kure oexiry poko. Naeroro opoetory aropoko Jope pona Ximão enehtohme xiaro. Esety akorõ Peturu.

\VS{6}Tosety ae exikety maro reh mahna, okyno pihpyry rine mahro. Itapyĩ mã tuna ehpio. Ãmorepãko mã mokyro Ritonõpo omiry poko zuaro oehtohme, tykase Ritonõpo nenyokyhpyry Koneriu a.

\VS{7}Morarame tymaro aoturuhpyry toytose ropa ahtao, tynamoto tonehpose tyya, oseruao soutatu maro, toto a tõturutohme.

\VS{8}Mame tõsenehtopõpyry poko toto zuruxĩpo, tonyohse toto Jope pona.


\par }{\PP \VS{9}Yrokokoro Koneriu poetory moe pyra Jope poko toehse toto ahtao, Peturu tõnuhse tapyi mypatarãnaka, tõturutohme Ritonõpo a, tãxiahtao toehse ahtao.

\VS{10}Morarame Peturu tomitapãse. Tõtukuru se repe. Yrome tõsẽ atahnopyra ro ahtao tõsenehse ynororo Ritonõpo poko.

\VS{11}Kapu atapiakary tonese eya. Otuato konõto panõ tyhtose eary poko Peturu myhtokoxi.

\VS{12}Moro tapo onokyro panõ tonese eya, nono poro ytoketomo, torõ tõ roropa.

\VS{13}Morarame omi ynara tykase:

\par }{\PP — Mokaro etapako õtyme, tykase Peturu a.


\par }{\PP \VS{14}— Onetapara ase. Moino ro ase tõsẽ rypyry onõpyra ypoeto ae ro, tykase Peturu eya.


\par }{\PP \VS{15}Morarame sekere tykazomose inetaryme:

\par }{\PP — Õtyme ynekarohpyry poko: “Tõsẽ rypyryme nase,” kara exiko, tykase.

\VS{16}Mame tõnuhse ropa otuato panono. Morarame tyhtozomose osemazuhme ayhtohpyry saaro. Mame tõnuhse ropa rahkene, jũme, kapu aka.


\par }{\PP \VS{17}Morarame Peturu toepohnohse tynenehpyry poko. Aemynyhmary rohtao Koneriu nenyohtyã toeporehkase toto.

\par }{\PP — Otokohkoh Ximão tapyĩ nae? tykase toto osema taõkomo a.

\par }{\PP — Seny, tykase toto.


\par }{\PP \VS{18}— Taroh Ximão Peturu nahe? tykase toto tõturupose.


\par }{\PP \VS{19}Morarame toepohnopyryhtao ro Ritonõpo Zuzenu omiry totase Peturu a:

\par }{\PP — Etako pahne, ahno mokaro oupĩko.

\VS{20}Oyhtoko. Enaromyra exiko. Toto maro ytokose. Ynenehpotyã mokaro, tykase Ritonõpo Zuzenu eya.

\VS{21}Morara kary etaryke tyya Peturu tyhtose ropa zara tae Koneriu nenyohtyã omikase.

\par }{\PP — Taro ase. Oty kase moehtou? tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{22}Morarame tõturuse toh eya. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Koneriu yna enehpoase tarona. Kure ynororo, Ritonõpo omipona exikety. Emero juteu tõ: “Kure mana,” ãko roropa ipoko toh mana. Ritonõpo nenyokyhpyry kapu ae imaro tõturuse, itapyĩ taka oytotohme, imaro õturutohme, tykase toto Peturu a.


\par }{\PP \VS{23}— Omõtoko tapyi taka, tykase Peturu eya xine. Mame moro tao tynyhse toto.

\par }{\PP Yrokokoro toto maro Peturu toytose imehnõ Jezu poetory tõ maro, Jope põkõ maro.

\VS{24}Sã aeporehkatohkomo Sezarea pona. Moroto Koneriu kynexine toto eraximãko, tyekyry tõ maro, tope tõ maro, Peturu otururu etatohme.

\VS{25}Morarame Peturu omomyryhtao tapyi taka, Koneriu tooehse aomikase. Tosekumuru po typorohse ynororo Peturu ẽpataka.

\par }{\PP — Kure mase. Ritonõpo nenyokyhpyryme mase, tykase ynororo eya.

\VS{26}Yrome Peturu a tanỹse ropa ynororo.

\par }{\PP — Owõko ropa. Xikihme rokẽ exiko. Ritonõpo kara ase, ahno rokẽ ase, apano ro, tykase Peturu eya.

\VS{27}Morarame tõtururukõme Koneriu maro tomõse ynororo tapyi taka. Tuhke ahno tonese eya moro tao.

\VS{28}Mame tõturuse ynororo eya xine. Ynara tykase:

\par }{\PP — Juaro matose. Juteume ase. Imehnõ maro juteutõkara maro yna ahtao popyra mana yna a. Itapyĩkõ taka roropa yna omomyryhtao popyra mana yna tamuru tõ omi poe. Yrome Ritonõpo utuarõmase imehnõ poko: “Nuriame mose nase,” kara jehtohme.

\VS{29}Morara exiryke tykohmase jahtao oya xine kure rokẽ ezukuase anaropotyamo. Oehno oturuse oya xine. Oty katohme kuenehpoase tarohna? tykase Peturu, tõturupose.


\par }{\PP \VS{30}Morarame Koneriu a tozuhse:

\par }{\PP — Mokokonie otuhpyra exiase jotururuke Ritonõpo maro. Tapyi tao exiase. Morarame xixi tywykahme toehse ahtao orutua enease jẽpataka, tupoke saerehkane ke.

\VS{31}Ynara nase sã ya: “Koneriu, õtururu totase mã Ritonõpo a. Tymõkomokãkara pyno oexiry roropa tonese eya mana. Wenikehpyra ynororo kure oexiry poko.

\VS{32}Naeroro opoetory aropoko Jope pona Ximão enehtohme xiaro. Esety akorõ Peturu. Tosety ae exikety tapyĩ tao mana, okyno pihpyry rine tapyĩ tao. Tuna ehpio mã itapyĩkomo. Tooehse ynororo ahtao oturũko oya xine mana,” nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya.

\VS{33}Morara kary etaryke ya ypoetory tõ aropoase axĩ oehtohme. Tãkye ase tooehse oexiryke. Seromaroro taro ynanase Ritonõpo poko. Õtururu etase moxiã noehno, tykase Koneriu eya.


\par }{\SH Peturu oturutopõpyry Koneriu tomo a
\par }
{\PP \VS{34}Morarame Peturu tõturuse eya xine. Ynara tykase:

\par }{\PP — Seromaroro zuaro ase. Emero kypyno xine Ritonõpo exiry waro ase, yna rokẽ kara pyno Ritonõpo mana.

\VS{35}Emero tõmipona exiketõ kure Ritonõpo a mana, ajoajohpe pyra toto exiryke, juteu tomo, juteutõkara, enara, tykase Peturu.

\VS{36}— Ritonõpo a Izyraeu tõ tamorepapose urutõ komo a, Jezu Kyrixtu waro toto ehtohme, zehzehno pyra toto ehtohme. Emero Kuesẽkõme Jezu Kyrixtu mana. Moro waro matose.

\VS{37}Kuesẽkõme aexiry poko João tõturuse ahno ẽpurihkaryhtao tyya. Morotoino Jezu poko tutuarõtase toto Karirea põkomo. Jutea põkõ roropa tutuarõtase toto. Zuaro matose.

\VS{38}Seromaroro amarokõ roropa Jezu waro exĩko matose. Ritonõpo a Tuzenu tokarose eya emero zuaro ehtohme. Morarame toytoytose ynororo. Ahno poko toenupunase. Joroko nyryhmatyã tukurãkase ropa eya, kurãkõkara roropa, Ritonõpo imaro exiryke.

\VS{39}Jezu waro ynanase, imaro toytose yna exiryke yna patary poro, Jerusarẽ poro, enara. Toxixihmase ynororo juteu tomo a wewe pokona, aorihtohme.


\par }{\PP \VS{40}— Yrome Ritonõpo a tõsemãkase ropa oseruao tõmehse ahtao. Mame tõsenepose ropa ynororo.

\VS{41}Emero pyra, tunutuarõtanohtyamo a rokẽ tõsenepose ynororo, yna a rokene. Ynanotukuase imaro tõsemãse ropa ynororo ahtao.

\VS{42}Mame yna enyokyase ãmorepatohkõme typoko, tykase Peturu. — Imeĩpo oehnõko ropa mana isene exiketõ apiakase. Aorihtyã roropa apiakase oehnõko mana Ritonõpo omi poe. Moro poko ourutohkõme yna enehpoase Jezu xiaro.

\VS{43}Mokyro poko tymerose Ritonõpo poe urutõ komo a. Enetuputyryhtao oya xine oorypyrykõ korokãko mana, Jezu enetuputyryke oya xine, tykase Peturu eya xine.


\par }{\SH Ritonõpo a Tuzenu ekarotopõpyry juteutõkara a
\par }
{\PP \VS{44}Peturu a toto zururuhtao ro Ritonõpo Zuzenu tyhtose. Tõmiry etananõ aka tomõse.

\VS{45}Moroto juteu tõ kynexine roropa Peturu marõkomo.

\par }{\PP — To! tykase toto. Tõsenuruhkase toto, juteutõkara aka roropa Ritonõpo Zuzenu tomõse exiryke.

\VS{46}Toto aka Ritonõpo Zuzenu omomyry tonetupuhse eya xine, imeimehnõ omiry ae toto otururuke: “Imehxo Ritonõpo mana,” kary etaryke roropa tyya xine. Morarame Peturu tõturuse tymarõkomo a:


\par }{\PP \VS{47}— Sẽpurihkatone toto tuna kuaka, kysã xine moxiã aka Ritonõpo Zuzenu tomõse exiryke, tykase Peturu eya xine.

\VS{48}Morarame tõpurihkase toto eya xine Jezu poetoryme toehse toto exiryke.

\par }{\PP Morarame:

\par }{\PP — Taro exiko aporo yna maro. Oytory se pyra ynanase aporo, tykase toto Peturu a.




\par }\Chap{11}{\SH Peturu oturutopõpyry Jezu poetory tomo a Jerusarẽ po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame: “Juteutõkara a Ritonõpo omiry tapoise mana,” kary totase Jezu poetory tomo a, Jutea põkomo a.

\VS{2}Morarame Jerusarẽ pona Peturu toytose ropa ahtao, imaro tõsezusezuhse toto oxime jekyry tomo, juteu tomo.


\par }{\PP \VS{3}— Oty katoh juteutõkara maro mexiase? Oty katoh roropa imaro xine motukuase? tykase toto Peturu a.


\par }{\PP \VS{4}Mame Peturu a turuse ropa toto emero. Kure turuse toto. Ynara tykase ynororo eya xine:


\par }{\PP \VS{5}— Jope po exiase oturũko Ritonõpo maro. Morarame otuato panõ enease josenety. Nyhtoase sã kapu ae yneneryme. Mame typorohse ymyhtokoxi.

\VS{6}Moro ao onokyro panõ enease eeryhpo, okyno panõ, zakareimo, okoi, torõ tõ panono, enara sã tonese ya.

\VS{7}Morarame omi etase: “Peturu, moxiã etapako õtyme,” nase sã ya.

\VS{8}Yrome ezukuase: “Onetapara ase. Jotỹtory tõ moxiaro. Moino ro ase toto onõpyra, ypoeto ae ro,” ase eya.

\VS{9}Yrome jezukuase ropa: “Õtyme ynekarohpyry poko: ‘Jotỹtory tõ moxiaro,’ kara exiko,” nase ropa ya.

\VS{10}Morarame nonukuase ropa sã repe, otuato panono. Morarame nyhtoase ropa samo osemazuhme ayhtohpyry panono. Oseruao nyhtoase ropa sã moro. Morarame nonukuase ropa rahkene jũme kapu aka.

\VS{11}Morarame ahno neporehkase oseruao, morotona ytapyĩ taka Sezarea poe, Koneriu nenyohtyamo.

\VS{12}Morarame ynara tykase Ritonõpo Zuzenu ya: “Moxiã maro ytoko. Enaromyra exiko,” nase ya. Morara exiryke toto maro ytoase rahkene. Moxiã roropa wekyry aroase ymaro 6me Jope põkomo Koneriu tapyĩ taka.

\VS{13}Morarame tytapyĩ tao noturuase yna a. Ynara tykase ynororo: “Taro Ritonõpo nenyokyhpyry nosenepoase ya. Ynara tykase ynororo ya: ‘Opoetory aropoko Jope pona, Ximão enehtohme. Esety akorõ Peturu.

\VS{14}Mokyro oturũko oya xine mana oorypyrykõ korokary poko Ritonõpo a opynanohtohkõme,’ nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,” nase Koneriu ya, tykase Peturu eya xine.

\VS{15}— Morarame jotururuhtao ro eya xine Ritonõpo Zuzenu tyhtose. Tomõse toto kurohtaka kukurohtaka xine aomõtopõpyry saaro.

\VS{16}Morarame Jezu a yna zurutopõpyry enetuputyase ropa, ynara katopõpyry eya: “João a imehnõ tõpurihkase tuna kuaka rokẽ nexiase. Yrome ywy Ritonõpo Zuzenu ekaroneme exĩko ase oya xine,” katopõpyry Jezu a yna a.

\VS{17}Juteutõkara a roropa Tuzenu tokarose Ritonõpo a, kyya xine Tuzenu ekarotopõpyry saaro. Morara exiryke zae se rokẽ exiase Ritonõpo a, tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{18}Morara kary etaryke tyya xine sekere tykakehse toto. Kure rokẽ tõturuse ropa toto Ritonõpo poko. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Kure Ritonõpo mana. Emero kypyno xine mana. Juteutõkara rypyry korokary se roropa mana, orihpyra toto ehtohme, toorihse toto ahtao toto ẽsemãkatohme ropa, tykase toto.


\par }{\SH Jezu poetory tõ Ãtiokia po
\par }
{\PP \VS{19}Morarame Exitewão totapase ahtao Jezu poetory tõ atapiaka toepase toto tyyryhmarykõ kurũke. Mame Ritonõpo omiry ekaroryme toytose toto. Penixia pona toytose toto, Xipere pona, Ãtiokia pona, enara. Tyekyry tomo a rokẽ Ritonõpo omiry tokarose eya xine.

\VS{20}Mame imehnõ Jezu poetory tõ kynexine Xipere põkomo, Xirene põkõ roropa. Tosae xine toytose toto Ãtiokia pona. Moroto tõturuse toto juteutõkara a Ritonõpo omiry kurã poko Jezu Kyrixtu poko.

\VS{21}Morarame Ritonõpo Zuzenu toto jamihtanohnõko kynexine imehnõ zururuhtao. Tyyrypyrykõ turumekase eya xine Jezu omipona toehtohkõme.


\par }{\PP \VS{22}Morararo: “Tuhke Jezu poetoryme toehse,” kary totase Jezu poetory tomo a, Jerusarẽ põkomo a. Naeroro Panape taropose eya xine Ãtiokia pona.

\VS{23}Mame toeporehkase tahtao tãkye toehse ynororo mokaro eneryke tyya kure rokẽ tyrise toto exiryke Ritonõpo a. Morarame tõturuse imaro xine ynororo:

\par }{\PP — Mãsa rokẽ pyra Ritonõpo enetupuhtoko. Yronymyryme aomipona ehtoko, tykase ynororo eya xine.

\VS{24}Panape kurã kynexine, Ritonõpo Zuzenu nae. Orẽpyra aomipona roropa kynexine. Naeroro tuhke morotõkõ Jezu poetoryme toehse.


\par }{\PP \VS{25}Morarame Panape toytose Taasu pona, Sauru enehse.

\VS{26}Takorehmaneme tonehse eya Ãtiokia pona. Morarame moroto toiro tyeimãse ynaroro morotõkõ amorepary poko. Mame moroto Ãtiokia po Jezu poetory tõ Kyrixtujaname tosehpase osemazuhme morotõkomo a.


\par }{\PP \VS{27}Morarame Ritonõpo omi poe urutõ kõ toytose Jerusarẽ poe Ãtiokia pona.

\VS{28}Tõximõse toto ahtao, Akapu towõse oturuse. Ynara tykase ynororo eya xine Ritonõpo Zuzenu poe:

\par }{\PP — Okynã pyra konopo oehpyra exĩko mana. Tykyrysã ahtara exĩko roropa mana emero pata tõ punero. Tomirykõke roropa apotũkehnõko mã toto. Etuarimãko roropa toh mana, tykase Akapu toto a.

\par }{\PP Morara toehse Kyrautiu Ĩperatume ahtao; konopo toehkehse rahkene.

\VS{29}Morarame Jezu poetory tomo a tytinerũkõ taropose tope tomo a, Jutea põkomo a, toto a tynapyrykõ epekahtohme.

\VS{30}Mame Ãtiokia põkomo a roropa tytinerũkõ taropose, nae toexirykõke. Panape tõ taropose eya xine tineru aronanõme, Ritonõpo poko urutõ komo a ekarotohme Jutea po. Mame Panape tõ toytose Sauru maro.




\par }\Chap{12}{\SH Jezu poetory ryhmatopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Erote juteu tõ tuisary kynexine. Jezu poetory tõ zehno toehse ynororo. Tyyryhmase toto eya.

\VS{2}Tiaku tuhkase eya, João rui.

\VS{3}Mame juteu tõ tãkye toehse. Moro eneryke tyya Peturu roropa tapoipose eya. Moro toehse Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra poko toto ahtao.

\VS{4}Morarame Peturu apoixĩpo ãpuruhpyry taka tarose eya. Soutatu tõ tyrise roropa eya Peturu eraximaneme. 16me soutatu tõ tyrise eya morotona. Peturu arory se kynexine otuhtoh konõto tõtyhkase ahtao, ãpuruhpyry tae, imoihmãkomo a enepotohme repe.

\VS{5}Moroto Peturu kynexine tapuruse ãpuruhpyry tao. Mame orẽpyra Jezu poetory tõ tõturuse Ritonõpo a, Peturu tũtatohme ropa.


\par }{\SH Peturu tũtatopõpyry ropa ãpuruhpyry tae
\par }
{\PP \VS{6}Morarame Peturu enehpory se ropa Erote toehse.

\par }{\PP — Kokoro Peturu enehpõko ropa ase soutatu tomo a, tykase ynororo repe. Mame koko Peturu nyhnõko kynexine. Emekũ poko osetatoro soutatu tomo a tymyhse kynexine keti ke. Imehnõ soutatu tõ roropa ãpuruhpyry eutary pota tao kynexine eraximãko.

\VS{7}Morarame Peturu tuaro pyra ahtao Ritonõpo nenyokyhpyry toytose eya. Mõtoino rokẽ saereh tykase ãpuruhpyry tao. Peturu motary tytemuhmase eya, tõpakase eya.

\par }{\PP — Owõko axiny, tykase ynororo eya. Mame imyhtopõpyry keti toepukase emary tõ poe.


\par }{\PP \VS{8}— Ometỹ eary imyhko. Asãtajã roropa amuruko, tykase ynororo Peturu a. Mame tõtupohtose ropa ynororo rahkene. — Ymaro eropa, tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{9}Morarame tutũtase ropa Peturu Ritonõpo nenyokyhpyry maro. Yrome tuaro pyra rokẽ kynexine. Tuamekaro rokene.

\VS{10}Morarame soutatu tõ kuroko toytose tahtao xine tapyi apuru myhtokoxi toytose, kurimene konõto myhtokoxi, pata pona toytotohkõme. Morarame moro tamoreme tãtapuruhmakase, itũtatohkõme ropa. Mame toytose toto osema atapiakatoh pona. Moroto Peturu turumekase Ritonõpo nenyokyhpyry a.


\par }{\PP \VS{11}Morarame Peturu tutuarõtase ropa:

\par }{\PP — Ritonõpo nenyokyhpyry tokoh jutũtanohno ropa. Ohkato! Erote tomo a jetaparyino, tykase Peturu tukurohtao.


\par }{\PP \VS{12}Morarame toepohnohse tahtao, Peturu toytose Maria tapyĩ taka, João ẽ tapyĩ taka. João esety akorõ Maku. Moro tao tuhke ahno oturũko toh kynexine Ritonõpo maro.

\VS{13}Morarame Peturu tomary ke tahtah tykase ahtao oryximã tooehse tapyi pota taka Peturu enese. Mokyro esety Rote kynexine.

\VS{14}Mame Peturu omiry totase eya repe. Yrome tapyi anapuruhmakara aporo, tãkye toehse toexiryke. Toeramase ropa rokẽ aporo imehnõ zuruse:

\par }{\PP — Peturu noehno ropa. Tapyi pota tao mana, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{15}— Ajohpe, tykase toh repe.

\par }{\PP — Ajohpe pyra, moky tapyi pota tao, tykase ynororo.

\par }{\PP — Otarãme akuaryhpyry rokẽ mokyro, tykase toh repe.


\par }{\PP \VS{16}Yrome Peturu tahtah tykase ropa. Morotoino tapyi totapuruhmakase tyya xine ahtao, tonese eya xine.

\par }{\PP — To! tykase toto tõsenuruhkase.


\par }{\PP \VS{17}— Mynyhme ehtoko, tykase Peturu eya xine. Mame turuse toto eya tutũtanohpotopõpyry ropa poko Ritonõpo a. Morarame moro taõkõ tonyohse Peturu a Tiaku tõ zuruse tutũtatopõpyry ropa poko. Mame Peturu toytose imepỹ pona.


\par }{\PP \VS{18}Morarame tõmehse ahtao torẽtyke soutatu tõ toehse, zuaro pyra toexirykõke.

\par }{\PP — Otãto puhkoke Peturu nutũta ropa? tykase toto.

\VS{19}Peturu tupipose Erote a repe. Yrome onenepyra ropa tokurehse toto. Morara exiryke Erote a Peturu tokaropose soutatu tomo a repe. Mame onekaropyra tokurehse toto ahtao totapapose toh emero Erote a, Peturu eraximahpõkomo.

\par }{\PP Moromeĩpo Jutea poe toytose ropa Erote Sezarea pona. Moroto tõsesarise ynororo.


\par }{\SH Erote orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{20}Morarame Xitõ põkõ poko tyekĩtapãse Erote kynexine, Tiro põkõ poko roropa. Morara exiryke tỹkyryry taropokehse eya Xitõ põkomo a, Tiro põkomo a, enara. Morarame topeme Paraxitu tyrise toto a, Erote tapyĩ esemy. Mame ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Kaxiko Erote a: “Tyzehno xine oexiry se pyra Tiro põkõ mana Xitõ põkõ maro,” kaxiko Erote a, tykase toto Paraxitu a. Tỹkyryrykõ se rokẽ toh kynexine Erote a. Mame tõturuse roropa toto Erote a.


\par }{\PP \VS{21}Morarame imoihmãkõ tãtãnonohse Erote otururu etase. Mame tupõ kurã amuruxĩpo tapõ pona typorohse ynororo tõturutohme mokaro netaryme. Tõturuse rahkene.

\VS{22}Mame aomiry etaryke tyya xine tõmitase toto opore:

\par }{\PP — Ritõme nase, ahnome rokẽ pyra, tykase toto Erote poko repe.

\VS{23}Morarame mokaro omiry etaryke tyya Erote zehno toehse Ritonõpo. “Arypyra ase Ritonõpo rokẽ imehxo mana,” kara exiryke. Naeroro Erote totapase rahkẽ Ritonõpo nenyokyhpyry a. Moromoro a tuhmokapose. Toorihse.


\par }{\PP \VS{24}Morarame Ritonõpo omiry tokãtose itamurumehxo. Tuhkãkõ aomipona toehse.


\par }{\PP \VS{25}Morotoino tineru tokamokehse tyya xine ahtao toytose ropa toto Jerusarẽ poe tosaka xine, Panape tomo Sauru maro. João roropa tymaro xine tarose morotoino. Esety akorõ Maku kynexine.




\par }{\MS Aytory apitorymãme Ritonõpo omiry kurã arose imehnomo a

\par }\Chap{13}{\MR 13.1—14.28

\par }{\SH Panape tõ ytotopõpyry Sauru maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame moroto Ãtiokia po Jezu poetory tõ maro Ritonõpo omiry poko urutõ kõ kynexine, amorepatõkomo roropa: mokaro esety Panape te; Ximeão, tosehpase roropa Xinukutumãme; Ruxiu, Xirene põme exikety; Manaẽ, kowenatu Erote akorõmane; Sauru, enara.

\VS{2}Morarame oximõme toehse toto. Otuhpyra toh kynexine Ritonõpo eahmaryme, tõtururukõ poko roropa. Morarame Ritonõpo Zuzenu tõturuse eya xine. Ynara tykase:

\par }{\PP — Orutua kõ asakoro se ase, Panape, Sauru, enara, ymaro aerohtohkõme, tykase eya xine.


\par }{\PP \VS{3}Morarame tõtururukohtao ro Ritonõpo maro tomarykõ tyrise Sauru tõ zuhpokoxi, Panape maro, kure Ritonõpo maro toto ytotohme.


\par }{\SH Xipere po Panape tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{4}Morarame Ritonõpo Zuzenu a tonyohse tahtao xine, toytose toto Sereuxia pona, morotoino toytose toto Xipere ahmõtary pona.

\VS{5}Mame toeporehkase toto ahtao Saramina pona, Ritonõpo omiry poko tõturuse toto juteu tõ atamorepatoh tao. João Maku roropa imaro xine toytose, toto akorehmaneme imehnõ amorepary poko.


\par }{\PP \VS{6}Morarame moro ahmõta poro toytose toto, Papo pona. Moroto pyaxi tonese eya xine, Papo po. Juteu kynexine esety Pajezu. Mokyro popyra sã amorepatõ kynexine ajohpe rokene. “Ritonõpo omiry waro ase,” kane ynororo ajohpano.

\VS{7}Mokyro ahmõta esẽ epeme kynexine, Sexiu Pauru epeme. Mokyro ahmõta esẽ tuaro kuhsehxo kynexine. Panape tõ tonehpose tyya, Sauru maro, Ritonõpo omiry etary se toexiryke.

\VS{8}Yrome typanaikase tõmiry ke pyaxi a Ritonõpo omiry onetara aehtohme. Mokyro pyaxi esety akorõ Erimame kynexine.

\VS{9}Mame Sauru, esety akorõ Paurume, Ritonõpo Zuzenu nae kynexine. Mame mokyro Erima tonese eya akye pyra.


\par }{\PP \VS{10}— Oty katoh onekunohto mano? Joroko mũkurume mase. Emero kurãkõ zehno mase. Popyra oexiry se rokẽ mase. Oty katoh: “Ritonõpo omiry popyra,” kakehpyra mahno?

\VS{11}Seromaroro awãnohnõko Ritonõpo mana; oenukehkapõko mana jũme pyra repe saereme osenuhmara oehtohme, tykase.

\par }{\PP Morarame axĩ akurũ xinukutumã sã ke tonukehse ynororo. Toytoytose; tarotarone tupise eya, tãtarypose ynororo.

\VS{12}Morarame mokyro aenukepyhpyry eneryke tyya tosẽme Ritonõpo tonetupuhse eya, ahmõta esemy a.

\par }{\PP — To! Ajohpe pyra, tykase ynororo tutuarõtase. Toemynyhmase roropa ynororo Jezu omiry etaryke tyya.


\par }{\SH Ãtiokia po Panape tõ ehtopõpyry, Pizitia po
\par }
{\PP \VS{13}Morotoino Pauru tõ toytose wapu ae Papo poe Peje pona, Pãpiria pona, enara. Moroto João Maku a toytotozõpyã turumekase. Jerusarẽ pona toeramase ropa ynororo.

\VS{14}Yrome Pauru tõ toytose Peje poe Ãtiokia pona, Pizitia põ pona. Morarame juteu tõ atamorepatoh taka toytose toto oserematoh ae. Typorohse toto.

\VS{15}Morarame Moeze nymerohpyry tysekeremase morotõkomo a. Urutõ kõ nymerohpyry roropa tysekeremase eya xine. Morarame Pauru tõ tykohmase morotõkõ amorepananomo a. Ynara tykase toto Pauru a:

\par }{\PP — Õtururukõ se awahtao xine oturutokose yna atãkyematohme, tykase toto.

\VS{16}Morarame Pauru towõse xikihme. Tõsemahxirarahmase ynororo tõturutohme toto netaryme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Wekyry tomo, Ritonõpo omipona exiketomo, kuetatoko ke.

\VS{17}Izyraeu tõ sytatose. Kuesẽkõme Ritonõpo mana. Eya kytamurukõ tymenekase typoetoryme. Toenupunase ynororo kytamurukõ poko imehnõ patao toto ahtao, katonõme Ejitu po toto ahtao, tykase Pauru eya xine. — Morarame Ejitu poe tonehpose toto Ritonõpo a tyjamitunuru enepotohme eya xine.

\VS{18}40me ikonopory taropose kytamurukomo a Ritonõpo kerekeremary poko ona po, ahno esao pyra. Mame tõseanahtose rokẽ ynororo tykerekeremary poko kytamurukomo a.

\VS{19}Morarame tuhke pata tamuru põkõ typoremãkapose Ritonõpo a. 7me pata tamuru kynexine Kanaã po. Morarame toto patahpyry tapiakase kytamurukomo a tosarykõme.


\par }{\PP \VS{20}— Morarame apiakananõ tokarose Ritonõpo a kytamurukõ tuisaryme. Tuhke ikonopory taropose eya xine 450me, Samueu enurutãne rokene.

\VS{21}Morarame imepỹ tutuisarykõ konõto se toto exiryke, Sauru tokarose Ritonõpo a toto tuisaryme. Kixi mũkuru mokyro, Pẽjamĩ pary. (Mokyro tuisame kynexine okynano. 40me ikonopory taropose eya.)

\VS{22}Morotoino mokyro tymyakãmase Ritonõpo a Tawi ke. Ynara tykase Ritonõpo Tawi poko: “Tawi kure mana, Jese mũkuru. Yzamaro mana jomipona exiryke,” tykase Ritonõpo Tawi poko. Mame ynara tykase roropa ynororo Tawi a:

\VS{23}“Izyraeu tõ poko enupunaketyme apary rĩko ase. Iirypyrykõ poe toto anỹneme,” tykase Ritonõpo Tawi a. Morotoino Tawi paryme Jezu tonuruse rahkene. Izyraeu tõ pynanohneme tyrise ynororo rahkene tõmihpyry ae ro.

\VS{24}Yrome Jezu oehsasaka ahtao, João ahno ẽpurihkane osemazuhme tooehse Izyraeu tõ zuruse: “Oorypyrykõ irumekatoko Ritonõpo omipona oehtohkõme. Oorypyrykõ rumekary se awahtao xine oẽpurihkatorỹko ase,” tykase João eya xine.

\VS{25}Morarame tõturukepyry aka ynara tykase ynororo eya xine: “Ritonõpo mũkurume jekarõko matohu? Ynoro kara ase. Okomino oehnõko mã oneraximarykomo, Ritonõpo mũkuru nymyry, Kuesẽkõ kurano. Imyhtokoxi typorohse jahtao ihxitapãnõko ase tuisa konõtome aexiryke, Kuesẽkõme exiryke,” tykase João eya xine, tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{26}— Wekyry tomo, Aparão pakomo, oya xine mã Ritonõpo a tõmiry tonehpose, opynanopyrykõ se toexiry poko. Oya xine rokẽ pyra imehnomo a roropa tõmipona exiketomo a tõmiry tonehpose.

\VS{27}Yrome Jerusarẽ põkõ Jezu onenetupuhpyra. Tosẽkõ onenetupuhpyra toto Ritonõpo omiry waro pyra toexirykõke. Oserematoh ae rokẽ Ritonõpo omiry sekeremãko toh repe. Yrome Jezu exixihmary se toehse toto. Tosẽkõme pyra tokarose eya xine. Moro poko Ritonõpo poe urutõ komo a tymerose Jezu orihmapory poko. Yrome onenetupuhpyra toto.

\VS{28}Kure Jezu exiry waro toh kynexine repe. Yrome tõturuse toto Pirato maro: “Jezu exixihmapoko ajohpãme samo,” tykase toto.

\VS{29}Morarame Ritonõpo nekarohpyry ae ro toxixihmase Jezu eya xine. Morotoino ekepyry touse ropa wewe pokoino, zonẽtohme topu aka.

\VS{30}Yrome Ritonõpo a tõsemãkase ropa ynororo.

\VS{31}Tuhke tõmehse Jezu tõsenepory poko tymaro aytotyamo a Jerusarẽ pona Karirea poe. Mame imehnõ tutuarõtanohse roropa mokaro a Jezu poko.


\par }{\PP \VS{32}— Mokaro saaro omi kurã poko ourutorỹko ynanase ipoko, aẽsemãtopõpyry ropa poko.

\VS{33}Ritonõpo nekarohpyry ae ro kytamurukomo a, Jezu ẽsemãse ropa tonepose yna a, tykase Pauru morotõkomo a. — Ynara Saumu asakoromã poko tymerose Tawi a pake Ritonõpo omiryme:

\par }{\Q “Umũkuru nymyry mase;

\par }{\Q seroae omyme exino,”

\par }{\MM tykase ynororo. Morara tymerose Tawi a Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemamyry ropa poko.


\par }{\PP \VS{34}— Ynara mã tymerose ropa Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemãkary ropa poko orihzomopyra aehtohme:

\par }{\Q “Kure rokẽ oritorỹko ase, jomihpyry ae ro Tawi a,”

\par }{\MM tykase Ritonõpo Tumũkuru a.

\VS{35}Imepỹ Saumu poko Tawi ynara tykase:

\par }{\Q “Omũkuru ekepyry onymotanohpopyra mase,”

\par }{\MM tykase.


\par }{\PP \VS{36}— Tawi orihpyra ahtao ro Ritonõpo omipona kynexine. Toorihse ahtao ekepyry tonẽse. Ẽsemãpyra ropa tokurehse. Ekepyry tymotase.

\VS{37}Yrome Jezu tõsemãkase ropa Jumy a. Ekepyry motara tokurehse.

\VS{38}Wekyry tomo, etatoko ke jotururu. Jezu rokẽ oorypyrykõ korokapõko mã Tumy a, emero.

\VS{39}Jezu enetuputyryhtao oya xine oesẽkõme okurãkatorỹko Ritonõpo mana. Oorypyrykõ korokãko mana. Moeze nymerohpyry omipona kukuruhtao oya xine oorypyrykõ onykorokara mana.

\VS{40}Pake Ritonõpo omipona pyra exiketõ toorihse. Naeroro tomeseke ehtoko mokaro sã pyra oehtohkõme. Toto poko ynara tymerose pake Ritonõpo omiry ekaronanomo a:


\par }{\Q \VS{41}“Enetoko ke, ikerekeremary se exiketomo!

\par }{\Q Osenuruhkatoko, orihtoko roropa!

\par }{\Q Yjamitunuru enepõko ase oya xine.

\par }{\Q Yrome onenetupuhpyra matose,

\par }{\QB moro poko ãmoreparykohtao imehnomo a,”

\par }{\MM me tymerose Ritonõpo omiryme, tykase Pauru juteu tomo a, toto amorepatoh tao.


\par }{\PP \VS{42}Morarame tutũtase ropa ahtao atamorepatoh tae toahmase ynororo eya xine zomory aoturutohme ropa:

\par }{\PP — Mõ oserematoh ae yna amorepako ropa onurutopõpyry samo, tykase toto Pauru a.

\VS{43}Mame aytorykõ ropa ahtao, Pauru tõ tokahmase jekyry tomo a, imehnomo a roropa juteu tõme aehtyamo a. Mokaro turuse Pauru tomo a Panape maro, jũme Ritonõpo omipona toto ehtohme. Tãkye tyripose toto eya xine.


\par }{\PP \VS{44}Morarame imepỹ oserematoh ae moro pata põkõ emero tõximõse toto Ritonõpo omiry etase.

\VS{45}Mokaro oepyry eneryke tyya xine Pauru zumoxike juteu tõ toehse. Tykerekeremase ynororo eya xine, typoihtose roropa eya xine imoihmãkõ zururuke eya Ritonõpo poko.

\par }{\PP — Oenekunohtorỹko rokẽ mana, tykase toto.

\VS{46}Mame Pauru orẽpyra toehse Panape maro. Ynara tykase ynororo juteu tomo a:

\par }{\PP — Osemazuhme Ritonõpo omiry ynanekaroase oya xine repe. Yrome aomiry se pyra matose, esaka oytorykõ se pyra oexirykõke. Morara exiryke juteutõkara a aomiry ekarõko ynanase, tykase Pauru eya xine.

\VS{47}— Ritonõpo yna enehpoase tarona moxiaro amorepase. Ynara nase ynororo yna a:

\par }{\Q “Oekarõko ase juteutõkara ezurume oehtohme,

\par }{\QB imeimehnõ pynanohneme oehtohme sero nono

\par }{\QB etyhpyry ponãmero, ypoetoryme toto ehtohme,”

\par }{\MM nase Ritonõpo yna a, tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{48}Morara kary etaryke tyya xine tãkye toehse toto, juteutõkara.

\par }{\PP — Kure mã Ritonõpo omiry yna a, tykase toto. Mame Ritonõpo napoihpyry tomo a Jezu tonetupuhse tosẽkõme. Ipoetoryme toehse toto.


\par }{\PP \VS{49}Mame Ritonõpo omiry tokãtose toto a emero pata tõ poro.

\VS{50}Yrome Pauru tykerekeremase juteu tomo a typatakã pyxiã netaryme. Morara exiryke typatakamo a Pauru tõ tonyohse ropa moro pata poe Panape maro jetũ ke.

\VS{51}Mame tupupurukõ tysasakase eya xine toytotohkõme ropa, Ritonõpo omiry se pyra morotõkõ exiryke. Mame toytose ropa toto Ikoniu pona.

\VS{52}Mame Jezu poetory tõ tãkye toehse Ãtiokia põkomo Ritonõpo Zuzenu tymaro xine exiryke.




\par }\Chap{14}{\SH Ikoniu po Pauru tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame morara toehse Ikoniu po roropa Ãtiokia po Pauru ehtopõpyry saaro. Pauru tõ toytose aporo juteu tõ atamorepatoh taka. Moro taõkõ tamorepase eya xine. Mame tuhke Jezu tonetupuhse eya xine tosẽkõme juteu tomo a, juteutõkara a, enara.

\VS{2}Yrome imehnõ Pauru tõ zehno toehse, turuse toexirykõke mokaro a juteu tomo a, Jezu onenetupuhpynomo a.

\VS{3}Mame Pauru tõ okynã kynexine Ikoniu po orẽpyra toto zurũko Jezu poko. Mame typoetory tõ tyjamihtanohse Jezu a kurãkõkara kurãkatohme eya xine. Tõmiry etananõ: “Ajohpe,” kara toto ehtohme.

\VS{4}Mame morotõkõ tãtapiakase osepune. Tuhke pata põkõ juteu tõ maro kynexine. Imehnõ roropa tuhke Pauru tõ maro kynexine, enara.


\par }{\PP \VS{5}Morarame morohnome tooehse toto Pauru ryhmary se exiketomo, juteutõkara, juteu tomo, pata esamo, enara.

\VS{6}Yrome Pauru tõ tuaro kynexine. Toepase toto Rixityra pona, Terepe pona roropa Rikaonia põ pona.

\VS{7}Mame morotõkõ Ritonõpo omiry poko tamorepase Pauru tomo a.


\par }{\SH Rixityra po Pauru ehtopõpyry, Terepe po roropa
\par }
{\PP \VS{8}Morarame Rixityra po orutua kynexine. Moino ro tonurutopõpyry poe ro jaxiry ãtakamahpyry kynexine.

\VS{9}Mokyro a Pauru omiry totase kure. Zae tonetupuhse eya, tukurãkary ropa waro Ritonõpo ehtoh tonetupuhse roropa eya. Mame Ritonõpo omiry enetuputyry eya eneryke tyya

\VS{10}ynara tykase Pauru opore eya:

\par }{\PP — Owõko xikihme, tykase eya.

\par }{\PP Morarame pyhseky tykase ynororo xikihxikihme toytose.

\VS{11}Mokyro ekurãkasẽ eneryke tyya xine tõturuse toto oxime tõmirykõ ae imoihmãkomo. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritõ kõ noehno kyya xine ahnome, tykase toh repe, Pauru tõ poko.


\par }{\PP \VS{12}Morarame Panape tosehpase Jupiteme toto a. Pauru roropa tosehpase Mekuriome, ynororo rokẽ oturuketyme exiryke.

\VS{13}Morarame pyaxi tooehse Jupite pyaxiry. Pui tonehpose eya jahkatohme pata ehpikoxi tynekarorykõme Pauru tomo a repe. Otyro ekuru roropa tonehse eya xine ekarotohme Pauru tomo a.


\par }{\PP \VS{14}Yrome moro eneryke tyya xine tururume toytose ynaroro toto htoko. Tupõkõ tyxihxihkase eya xine. Tõmitase ynaroro eya xine:


\par }{\PP \VS{15}— Oty katoh pui zahkãko matou? Ahno rokẽ ynanase, ritõ kara. Ritonõpo omiry ekarose ynanoehno oya xine, oorypyrykõ rumekatohme oya xine. Ritonõpo omipona rokẽ oexirykõ se ynanase. Ritonõpo mokyro kapu rihpono, nono roropa, tuna roropa, kapuaõkõ roropa, nono põkõ roropa, nakuaõkomo, enara. Emero tyrise Ritonõpo a, tykase Pauru eya xine.

\VS{16}— Pake Ritonõpo tõturuse tyya rokene sero põkõ poko emero porehme. Ynara tykase ynororo: “Ah tamoreme nexĩ toto,” tykase Ritonõpo.

\VS{17}Yrome tahxime kynosenepone samo. Tynyrihpyry kurã enepone roropa. Ynororo rokẽ konopo enehpõko mana kỹkyryrykõ ahtatohme, eperytatohme roropa. Kuohkõ ekarõko roropa mana tãkye kuehtohkõme kutuarõtatohkõme typoko, tykase Pauru Rixityra põkomo a.

\VS{18}Morara karyke eya kuremỹme pui tõ onyahkara toh kynexine.


\par }{\PP \VS{19}Morarame juteu tõ tooehse Ãtiokia poe Ikoniu poe roropa. Tuhkãkõ maro tãtaomihtose toto Pauru etapatohme. Mame topu ke totapase eya xine rahkene. Ekepyry tarose eya xine sororohme pata ehpikoxi etapahpõkomo a.

\par }{\PP — Toorihse nase, tykase toto.

\VS{20}Yrome zomye tõximõse Jezu poetory tõ ahtao, towõse ropa Pauru. Mame pata pona toytose ropa ynororo. Yrokokoro toytose ynororo, Panape maro Terepe pona.


\par }{\SH Pauru tõ ytotopõpyry ropa Ãtiokia pona
\par }
{\PP \VS{21}Morarame Ritonõpo omihpyry kurã tokarose moro pata põkomo a Terepe põkomo a. Turuse toto ahtao Pauru a Jezu poetoryme toehse toto tuhkãkomo. Moromeĩpo toto tamorepakehse tyya xine ahtao toytose ropa toto Rixityra pona. Morotoino toytose toto Ikoniu pona. Morotoino Ikoniu poe toytose ropa toto Ãtiokia pona, Pizitia põ pona.

\VS{22}Moroto Jezu poetory tõ tyjamihtanohse ropa Pauru tomo a. Turuse roropa toto eya xine jũme Ritonõpo omipona toto ehtohme.

\par }{\PP — Jetujetũ kuahtao xine Jezu maro ytõko sytatose Ritonõpo esaka, tykase toto Jezu poetory tomo a.

\VS{23}Morarame Jezu poetory tõ oximõtoh punero Ritonõpo omiry poko amorepatõkõ tymenekase Pauru tomo a. Mame tõturuse toto Ritonõpo maro. Tõtururukõke Ritonõpo maro otuhpyra toto, amotyryae rokẽ tõtuhse toto.

\par }{\PP — Onymenekatyã ewomako Papa, oenetuputyryke eya xine tosẽkõme, tykase toto Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{24}Morotoino Pizitia enatyry tymakuohse Pauru tomo a Panape maro. Etypohpyra toytose toto Pãpiria pona.

\VS{25}Morotoino Peje po Ritonõpo omiry tokarose ropa eya xine. Moromeĩpo Ataria nakuataka toytose toto.

\VS{26}Moroto tõtyrise toto wapu aka tosaka xine toytotohkõme ropa Ãtiokia pona, Xiria põ pona. Moroto ro Pauru ahtao pake, Jezu poetory tõ tõturuse Ritonõpo a toto ewomatohme, aomiry poko imehnõ amorepase toto ytoryhtao. Morarame aomiry poko toto amorepakehxĩpo toeramase ropa toto.


\par }{\PP \VS{27}Morarame tooehse ropa toto ahtao Jezu poetory tõ tanonohpose toto, tõtururukõ etatohme eya xine, Ritonõpo Zuzenu maro toerohtopõpyrykõ poko.

\par }{\PP — Tuhke juteutõkara a Jezu tonetupuhse tosẽkõme Ritonõpo poe, tykase mokaro Pauru tomo.

\VS{28}Morarame okynã toehse toto moroto Jezu poetory tõ maro.




\par }\Chap{15}{\SH Jezu poetory oximõme ehtopõpyry Jerusarẽ po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame imehnõ orutua kõ toytose Jutea poe Ãtiokia pona, Jezu poetory tõ amorepase Moeze namorepatopõpyry poko. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Jezu poetoryme exisaromepyra matose Moeze omihpyry omipona pyra awahtao xine, onysahkara roropa awahtao xine, tykase toh repe.

\VS{2}Morarame moro poko tõsezusezuhse Pauru tomo itamurume mokaro maro. Mame Pauru tõ taropose morotõkomo a Panape maro Jerusarẽ pona, Peturu tõ maro aoturutohkõme imehnõ Jezu poetory tõ amorepananõ maro.


\par }{\PP \VS{3}Morotoino Jezu poetory tomo a Ãtiokia põkomo a Pauru tõ tonyohse. Mame toytose toto pata tõ poro, Penixia põ pata tõ poro, Samaria põ pata tõ poro roropa, Jezu poetory tõ zuruse. Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Juteutõkara a Ritonõpo tonetupuhse, tuhkãkomo a, tykase toto. Mame morara kary etaryke tyya xine tãtãkyemase toto.

\VS{4}Morarame Jerusarẽ pona toeporehkase toto ahtao, taomikase toto, Peturu tomo a. Mame Peturu tõ turuse rahkene Ritonõpo Zuzenu maro tynyrihpyrykõ poko emero.

\VS{5}Morarame parixeu tõ moroto kynexine, Jezu poetoryme aehtyamo. Pauru otururu etaryhtao tyya xine towõse xikihme toto oturuse. Mame ynara tykase toto:

\par }{\PP — Juteutõkara aĩpotapihpyry sahkapõko nary hmatou?

\par }{\PP — Arypyra, tykase toto.

\par }{\PP — Oty katohme? Tysahkase ahtao rokẽ Jezu poetoryme exĩko mã toto, Moeze nymerohpyry omipona toto ahtao roropa, tykase toto Pauru tomo a.


\par }{\PP \VS{6}Morara kary etaryke tyya xine tõximõse toto Peturu tõ maro, imehnõ Jezu poetory tõ amorepananõ maro, moro poko tõturutohkõme.

\VS{7}Morarame tõtururukohtao ro towõse Peturu xikihme tõturutohme ropa toto netaryme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Wekyry tomo, pake pitiko Ritonõpo jenyokyase juteutõkara amorepatohme Jezu poko, ipoetoryme toto ehtohme.

\VS{8}Ritonõpo emero kuosenetupuhtohkõ enẽko mana. Naeroro mokaro juteutõkara tonetuputyryke eya xine Tuzenu tokarose eya xine, kyya xine Tuzenu ekarotopõpyry saaro. Toenupunase toto poko kypoko xine toenupunatopõpyry saaro.

\VS{9}Emero oxisã Ritonõpo kuenetorỹko mana juteu tomo, juteutõkara, enara, tykase Peturu eya xine. — Emero kyyrypyrykõ korokãko mana, Tumũkuru enetuputyryhtao kyya xine.

\VS{10}Naeroro oty katoh Moeze omihpyry omipona Jezu poetory tõ rĩko matohu? Pakatokõ Moeze omihpyry omipona pyra toh kynexine. Kymarokõ roropa aomihpyry omipona ehsaromepyra sytatose, tykase Peturu eya xine.

\VS{11}— Ynara rokẽ enetupuhnõko ase, Jezu enetuputyryhtao kyya xine kuesẽkõme typoetoryme kyritorỹko mana. Morararo juteutõkara, Jezu enetuputyryhtao eya xine ipoetoryme exĩko toh mana, Ritonõpo kure kyya xine exiryke, tykase Peturu eya xine.


\par }{\PP \VS{12}Morarame Panape tõ otururu etatohme emero tymynyhpãse toto. Mame Pauru tõturuse toto netaryme Ritonõpo Zuzenu nyrihpyry kurã poko, kurãkõkara kurãkatopõpyry poko roropa juteutõkara maro.

\VS{13}Mame tõturukehse toto ahtao, ynara tykase Tiaku:

\par }{\PP — Wekyry tomo, kuetatoko ke!

\VS{14}Ximão ourutou seromaroro Ritonõpo poe juteutõkara amorepatopõpyry poko tyya. Mokaro poe tymenekase toto Ritonõpo a typoetoryme toto ehtohme.

\VS{15}Moro saaro Ritonõpo poe urutõ kõ nymerotyã pake. Ynara tymerose eya xine Ritonõpo omiryme:


\par }{\Q \VS{16}“Moro ẽmepyry toehse ahtao oehnõko ropa ase, ãko Ritonõpo mana.

\par }{\Q Mame tuisame Tawi ehtopõpyry kurãkãko ropa ase,

\par }{\QB tapyĩpo aepukahpyry sã toehse exiryke,

\par }{\Q ikurãkãko ropa ase osemazuhme aehtopõpyry samo.


\par }{\Q \VS{17}Morarame imehnõ jenese oehnõko emero pata tõ poe,

\par }{\QB juteutõkara roropa, jomipona toto ehtohme, Umũkuru poetoryme toto ehtohme.

\par }{\Q Morara ãko Kuesẽkõ mana,


\par }{\Q \VS{18}pake moro poko tuarõtanohpohpõme,”

\par }{\MM me tymerose.


\par }{\PP \VS{19}— Naeroro ynara enetupuhnõko ase, juteutõkara Ritonõpo poetoryme se ahtao, toto onẽkoropyra sehtone.

\VS{20}Pape rokẽ saropotone inenerykõme tuaro toto ehtohme. Ynara symerotone: “Ahno neponãmary zotỹpyry onõpyra ehtoko. Oorypyrykõ poko pyra roropa ehtoko. Imehnõ nohpo tõ poko pyra ehtoko. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko. Esenãtyã onõpyra ehtoko, munu onenahpyra roropa ehtoko, enara.” Morara rokẽ symerotone mokaro neneryme, tykase Tiaku eya xine.

\VS{21}— Ynara exiryke Moeze omihpyry poko amorepatõkõ nae emero pata tõ punero. Oserematoh ae rokẽ Moeze nymerohpyry sekeremãko mã toto juteu tõ atamorepatoh tao, tykase Tiaku eya xine.


\par }{\SH Peturu tõ nymerohpyry juteutõkara neneryme
\par }
{\PP \VS{22}Morarame Jezu poetory tõ maro Peturu tõ tõximõse ahtao orutua kõ tymenekase eya xine tynenyokyrykõme Ãtiokia pona Pauru tõ maro. Juta te, Xira te, enara; Juta esety akorõ Pasapa. Mokaro imehxo kynexine tunomamehxo Jezu poetory tõ rãnao.

\VS{23}Ynara tymerose toto a Ãtiokia pona tynaroporykõme:

\par }{\PP “Ynanymerohpyry moro. Ynanase Jezu poetory tomo, Jerusarẽ põkomo. Ritonõpo omiry poko amorepatõkõ ynanase. ‘Kure pãna matou,’ kary se ynanase oya xine, Jezu poetory tomo a, juteutõkara a Ãtiokia põkomo a Xiria põkomo a, Xirixia põkomo a, enara.


\par }{\PP \VS{24}“Imehnõ orutua kõ ytotopõpyry taroino oerekohmase xine totase yna a. Ynara kary ynanetase: ‘Juteutõkara aĩkõpotapihpyry sahkapõko monexiã toto,’ kary ynanetase. Moeze omipona orirykõ se toto exiry ynanetase roropa. Mokaro anaropopyra ynanexiase. Tamoreme xine rokẽ nytoase toto.

\VS{25}Morara exiryke oximõme ynanase ourunanõkõ aropotohme myaro yna ekyry kurã maro Panape tõ maro oya xine.

\VS{26}Osepynotokõ kara Panape tomo, Pauru maro. Ritonõpo omiry poko zehnotokõ amorepane toto.

\VS{27}Morara exiryke Juta tõ aropõko ynanase Xira maro ouruse xine senohne poko, ynanymerohpyry poko, zuaro oehtohkõme.

\VS{28}Ynara exiryke Ritonõpo Zuzenu omi poe oẽkororykõ se pyra ynanase. Ynara rokẽ ãko ynanase oya xine,

\VS{29}Ahno neponãmary tõ zotỹpyry onõpyra ke ehtoko. Munu onenahpyra ehtoko. Esenamyhpyry onõpyra roropa ehtoko. Nohpo tõ poko pyra ehtoko roropa. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko. Morara awahtao xine iirypyryme pyra matose. Enara.” Morara tymerose Jerusarẽ põkomo a.


\par }{\PP \VS{30}Mame tonyohse toh rahkene Xira tomo Ãtiokia pona, pape arose. Mame moroto Ãtiokia põkõ tõximõse ahtao pape tokarose eya xine, Jerusarẽ põkõ naropohpyry toto neneryme.

\VS{31}Moro eneryke tyya xine morotõkõ tãtãkyemase toto.

\VS{32}Mame Juta tõ tõturuse Jezu poetory tõ maro, urutõ kõme toexirykõke Ritonõpo poe. Toto omiry etaryke eanokõ tyjamihtase.

\VS{33}Morotoino tuhkehxo tynyhse tahtao xine:

\par }{\PP — Ytõko ropa ynanase, tykase Juta tomo tõsekazumase ropa toto morotõkomo a.

\par }{\PP — Ytõko ropa matou? tykase morotõkomo. — Kure rokẽ ytotoko ropa, tykase toto, toto eramary ropa ahtao.

\VS{34}Yrome moroto rokẽ se Xira toehse aporo.


\par }{\PP \VS{35}Yrome Pauru tõ tõxinomose moroto Ãtiokia po imehnõ amorepãko, Ritonõpo omiry poko. Imaro xine tuhke moroto amorepatõ kynexine Ritonõpo omiry poko imehnõ amorepananomo.


\par }{\MS Aytory asakoromãme Ritonõpo omiry kurã arose imehnomo a

\par }{\MR 15.36—18.22

\par }{\SH Pauru oxirumekatopõpyry Panape maro
\par }
{\PP \VS{36}Mame tuhkehxo tynyhse moroto tahtao xine, ynara tykase Pauru Panape a:

\par }{\PP — Eropa ropa. Kuekyry tõ senetase ropa pata tõ poro, Ritonõpo omiry ekarotopõpyry punero kyya, tykase.


\par }{\PP \VS{37}Mame João Maku arory se Panape kynexine tymaro xine repe.

\VS{38}Yrome Pauru mokyro arory se pyra Pãpiria poe toeramase ropa aexiryke, imaro xine toytoxĩpo zokonaka rokẽ toeramase ropa exiryke.

\VS{39}Morarame tõsezusezuhxĩpo xine tãtapiakase toto. Mame Panape a João Maku tarose toytotozome Xipere pona.

\VS{40}Morarame Xira tymenekase Pauru a toytotozome. Mame tõturuxĩpo xine Ritonõpo a, Pauru tõ Xira maro tonyohse Jezu poetory tomo a.

\VS{41}Morarame toytose toto Xiria poro, Xirixia poro, enara. Jezu poetory tõ eanokõ kynyjamihtane Ritonõpo omiry ekaroryke Pauru a inetarykõme.




\par }\Chap{16}{\SH Timoteu ytotopõpyry Pauru tõ maro Xira maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morotoino Terepe pona toeporehkase toto, Rixityra pona roropa. Moroto Jezu poetory tonese eya xine esety Timoteu. Jeny juteu kynexine. Jumy juteu kara kynexine.

\VS{2}Mokyro poko kure ãko toh kynexine Jezu poetory tomo Rixityra põkomo, Ikoniu põkõ roropa, enara.

\VS{3}Mame Timoteu arory se Pauru kynexine tymaro juteu tõ rãnakuroko. Naeroro aĩ pota pihpyry tysahkapose eya, tymaro aytotohme: “Juteu kara mose,” karyino ipoko juteu tomo a, jũ waro toto exiryke.

\VS{4}Morarame pata tõ poro toytorykohtao, Peturu tõ omihpyry tokarose eya xine juteutõkara netaryme aomipona toto ehtohme.

\VS{5}Mame morara kary etaryke tyya xine Jezu poetory tõ tyjamihtase Ritonõpo omiry enetuputyry poko tyya xine. Tomãse roropa toto ẽmepyry punero.


\par }{\SH Tyroa po Pauru osenehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{6}Morarame Piritia poro toytose toto, Karaxia poro, enara, morotõkõ amorepase Ritonõpo omiry poko. Yrome Azia pona toto anaropopyra Ritonõpo Zuzenu kynexine.

\VS{7}Morotoino Mixia ehpikoxi toeporehkase toh kynexine Pitinia nonory pona toytotohkõme repe. Yrome morotona Ritonõpo Zuzenu toto anaropopyra kynexine.

\VS{8}Naeroro Mixia takuohse eya xine. Topohme toytose toto pata Tyroa pona.

\VS{9}Morarame Masetonia põ tonese Pauru a tõsenety. “Osehko xiaro Masetonia pona. Yna akorehmakose,” tykase sã ynororo, Pauru osenety.

\VS{10}Tõsenehxĩpo yna aroase Pauru Masetonia pona, Jezu poe tõsenehse toexiryke. Ritonõpo omiry poko toto amorepase yna enyokyase Jezu.


\par }{\SH Jezu enetupuhtopõpyry Ritia a Piripo po
\par }
{\PP \VS{11}Morotoino wapu ae ynanytoase Tyroa poe topohme Samotaraxia pona. Yrokokoro pata Neapori pona ynanotyryhkase.

\VS{12}Morotoino Piripo pona ynanytoase pata konõto pona, Masetonia põ pona. Moro pata tyrise romano tomo a. Moroto okynahxo ynanexiase.

\VS{13}Morarame oserematoh ae ynanytoase tuna ehpikoxi. “Otarãme Ritonõpo maro oturutoh nae mã moroto juteu tõ atamorepatopo,” ynanase. Mame ynanyporotyase rahkene oturuse morotõkõ maro nohpo tõ maro.

\VS{14}Moroto kamisa kurã ekamone kynexine nohpo, esety Ritia, Tiatira pono. Ritonõpo omipona exiketyme ynororo kynexine. Mokyro a Pauru omiry totase, Ritonõpo omiry ekaroryhtao. Aosenetuputyry totapuruhmakase Ritonõpo a. Jezu tonetupuhse eya tukurohtao.

\VS{15}Morarame tõpurihkase ahtao tyekyry tõ maro yna eahmase tytapyĩ taka yna ytotohme. Ynara tykase ynororo yna a:

\par }{\PP — Ritonõpo omipona ajohpe pyra jenetuputyryhtao oya xine ytotoko ytapyĩ taka, kynako yna a, taro oehtohkõme. Morara karyke ynanytone itapyĩ taka.


\par }{\SH Ãpuruhpyry tao Pauru ehtopõpyry Piripo po
\par }
{\PP \VS{16}Morarame tuhke pyra tynyhse ahtao, yna ytoryhtao Ritonõpo maro oturutoh taka tõsẽpatakãmase yna jorokohpã maro, nohpo. Joroko poe oturukety kynexine. Oremime roropa kynexine. Mokyro otyro waro kynexine joroko omi poe. Ipoko tuhke tineru tapoise esamo a ijajohpanory poko.

\VS{17}Pauru tõ tokahmase eya. Ynara tykase ynororo opore:

\par }{\PP — Moxiã nase Ritonõpo poetoryme, Imehxo Exikety poetoryme. Kuamorepatorỹko toto Ritonõpo omipona kuehtohkõme, tykase joroko poe ynororo.

\VS{18}Morara kary poko tuhke tõmehse ynororo. Morarame toemynyhmaryke ynara tykase Pauru joroko a:

\par }{\PP — Jezu Kyrixtu omi poe aaropõko ropa ase. Zae otũtako ropa, tykase joroko a Pauru. Morara kary etaryke tyya joroko tutũtase ropa zae nohpo ae.

\VS{19}Morara kaxĩpo Pauru a, Pauru zehno toehse jorokohpanõpo esamõpyamo, tineru anapoipyra toehse toexirykõke. Mame Pauru tapoise eya xine Xira maro porohtoh taka toto arotohme, typatakamo a ekarotohme.

\VS{20}Romano kowenu terekatu tomo a tarose toto eya xine.

\par }{\PP — Moxiã juteu tomo. Kuerekohmatorỹko toh nase itamurume.

\VS{21}Tyoro amorepato toh nase. Aomipona exisaromepyra sytatose, romanome kuexirykõke. Aomipona xine ahtao romano tuisary omipona pyra exĩko sytatose, tykase toto.

\VS{22}Morara kary etaryke tyya xine imoihmãkõ Pauru tõ zehno toehse. Toto ryhmary se toehse toto. Mame zupõkõ tyxihxihkase terekatu tomo a. Soutatu tomo a toto typipohpose eya xine.

\VS{23}Mame typipohkehse ahtao ãpuruhpyry taka tõmase toto eya xine. Ynara tykase ãpuruhpyry erase a:

\par }{\PP — Tuaro exiko moxiã tũtary ropa ino, tykase toto ãpuruhpyry erase a.

\VS{24}Morara tykase tyya exiryke mya tarose toto ãpuruhpyry taõ taka. Ipupurukõ roropa tytamunuhpose wewe ke.


\par }{\PP \VS{25}Mame onoa Pauru tõ Xira maro tõturuse toto Ritonõpo maro. Toremiase toto kure rokẽ Ritonõpo ehtoh poko. Moro totase imehnomo a, ãpuruhpyry taõkomo a.

\VS{26}Mame mõtoino rokẽ nono kywyh kywyh tykase itamurume. Tapyi ãpuruhpyry apõ kywyh tykase. Tapyi apuru tãtapuruhmakase kywyh karyke. Itaõkõ toemyhpokase ropa emero.

\VS{27}Moro ãpuruhpyry erase typakase roropa. Tapyi apuru tãtapuruhmakase exiryke punião tapoise eya tõtuotohme repe. Ãpuruhpyry taõkõ tutũtase ropa tokarose eya.

\VS{28}Yrome opore tõmitase Pauru:

\par }{\PP — Otuopyra exiko. Taro ynanase emero, tykase Pauru eya.


\par }{\PP \VS{29}— Saerehkatoh enehko, tykase tapyi erase. Mame tururume toytose ynororo ãpuruhpyry taka. Tykytyky tykase, tõserehse. Tosekumuru po typorohse Pauru tõ ẽpataka ynororo.

\VS{30}Jarãnaka Pauru tõ tarose eya, tõturutohme.

\par }{\PP — Oty rĩko ha yyrypyry rumekatohme, juãnohpyra Ritonõpo ehtohme? tykase ynororo Pauru tomo a.


\par }{\PP \VS{31}— Jezu Kyrixtu rokẽ enetupuhko, oorypyrykõ korokatohme, ipoetoryme oehtohkõme oekyry tõ maro, tykase Pauru eya.


\par }{\PP \VS{32}Mame Ritonõpo omiry poko tamorepase toto eya xine jekyry tõ maro.

\VS{33}Morarame koko Pauru tõ pipohtopõpyry tukurikase ãpuruhpyry erase a. Mame: “Kuẽpurihkako,” tykase exiryke, tõpurihkase ynororo eya xine itapyĩ taõkõ maro.

\VS{34}Mame tytapyĩ taka tarose toto ahtao tautuhmase toto eya. Tãkye toehse ynororo Ritonõpo enetuputyryke tyya tytapyĩ taõkõ maro.


\par }{\PP \VS{35}Morarame xixi tõnuhse pitiko ahtao soutatu tõ taropose terekatu tomo a Pauru tõ tũtanohpose ropa repe.


\par }{\PP \VS{36}Mame ynara tykase ãpuruhpyry erase Pauru a:

\par }{\PP — Terekatu otũtanohpotorỹko ropa mana, soutatu tomo a. Naeroro otũtatoko ropa. Enaromyra ehtoko, tykase ynororo eya xine repe.


\par }{\PP \VS{37}Yrome Pauru ynara tykase eya xine:

\par }{\PP — Jarãnao yna pipohno toto kokonie. Onykarimotaxĩpopyra yna ahtao ãpuruhpyry taka yna ẽmapõ toto. Romanome ynanase. Oty katoh tokare pyra yna tũtanohpõko ropa toh nae? Tũtara ropa sãtã ynanase. Tooehse terekatu tõ ahtao rokẽ tũtãko ropa ynanase, tykase toto ãpuruhpyry erase a.


\par }{\PP \VS{38}Morarame soutatu tõ toeramase ropa terekatu tomo a, Pauru tõ omihpyry ekarose ropa. Pauru tõ romanome exiry waro toexirykõke tõserehse toto.

\VS{39}Ãpuruhpyry taka toytose toto Pauru tõ tũtanohpose ropa.

\par }{\PP — Oenetupuhpyra xine ynanexiase. Romanome pyra kuekaroatose. Otũtatoko ropa. Ytotoko ropa oesaka xine, tykase toto, tynẽmapohpyrykõ tũtanohporyme ropa.

\VS{40}Morarame ãpuruhpyry tae Ritia tapyĩ taka toytose ropa toto. Jezu poetory tõ tyjamihtase ropa Pauru tõ omiry etaryke tyya xine. Morotoino moro pata poe toytose ropa toto.




\par }\Chap{17}{\SH Tesaronika po Pauru tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Ãpipori pata poro toytose toto, Aporonia pata poro roropa Tesaronika pona. Moroto juteu tõ atamorepatoh enene, tapyi.

\VS{2}Toipe ehse Pauru, oserematoh ae rokẽ ytose atamorepatoh taka. Mame oseruao oserematoh ae toytose ynororo juteu tõ maro oturuse Ritonõpo omiry poko.

\VS{3}Moro taõkõ tamorepase eya Jezu poko. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Pake tymeropose Kyrixtu poko Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo: “Etuarimãko mana. Orihnõko roropa mana. Mame ẽsemãkãko ropa ase,” tykase Ritonõpo, tymeropose Tumũkuru poko. Jezu Kyrixtu Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro. Mokyro ekarõko ase oya xine, tykase Pauru toto a.

\VS{4}Mame Jezu tonetupuhse toitoine eya xine, kyreku tomo a roropa tuhke, Ritonõpo omipona se exiketomo a. Typatakã pyxiamo a roropa tuhke tonetupuhse eya xine. Pauru tõ maro tõximõse toto.


\par }{\PP \VS{5}Yrome imehnõ juteu tõ Pauru tõ zumoxike kynexine. Zehnotokõ tykohmase eya xine osema taõkomo Pauru tõ ryhmatohme. Mame Jasão tapyĩ taka toytose toto, Pauru tõ apoise repe, imoihmãkõ rãnakuroko toto arotohme.

\VS{6}Yrome Pauru tõ onenepyra tokurehse toto. Naeroro Jasão tapoise eya xine imehnõ Jezu poetory tõ maro. Tarose toto eya xine pata esamo a toto hxirotohme inetarykõme. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Moxiã emero ahno erekohmãko mã toto emero pata tõ poro. Seromaroro tooehse toto kuerekohmase xine roropa, tykase toto, Pauru tõ zehnotokomo.

\VS{7}Jasão nenehtyã mokaro tytapyĩ taka. Emero tuisa omipona pyra exiketõ mokaro: “Imepỹ mokyro tuisa konõto, Jezu,” kananõ mokaro, tykase toto ajoajohpãkomo, ipoko xine.

\VS{8}Morara exiryke mokaro zehno typatakã toehse typoetory tõ maro, imoihmãkõ maro.

\VS{9}Jasão tomo a tõsepehmapose toto ãpuruhpyry taka ytopyra toto ehtohme.

\par }{\PP — Otinerũkõ ekarõko ropa ynanase, Pauru tõ tonyohse ropa oya xine ahtao, tykase toto typatakamo, Jasão tomo a.


\par }{\SH Perea po Pauru tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{10}Morarame tykohmãse ahtao, Pauru tõ Xira maro tonyohse Jezu poetory tomo a, Perea pona toto ytotohme. Morotona tooehse tahtao xine, juteu tõ atamorepatoh taka toytose toto.

\VS{11}Morotõkõ imehnõ otururu etary zuno pyra toh kynexine, Tesaronika põkõ sã pyra. Ritonõpo omiry totase eya xine yronymyryme. Kokoro rokẽ aomiry poko tãtamorepase toto zae Pauru omiry ehtoh waro toehtohkõme.

\VS{12}Tuhkãkomo a Jezu tonetupuhse tosẽkõme, kyreku tomo a, typatakamo a, inohporykomo a roropa.

\VS{13}Morarame: “Ritonõpo omiry poko Perea põkõ amorepãko Pauru tomo,” kary etaryke tyya xine juteu tõ toytose Tesaronika poe, Perea põkõ omipohtomase, Pauru tõ zehno toto ehtohme.

\VS{14}Morara exiryke Pauru tonyohse axiny Jezu poetory tomo a, tuna konõto ena. Xira tõ rokẽ moroto tõxinomose Perea po Timoteu maro.

\VS{15}Mame Atena pona toytose Pauru tope tõ maro towomananõ maro. Morotoino toeramase ropa epe tõ ahtao Perea pona ropa, Pauru omihpyry tarose eya xine Xira tomo a Timoteu maro axĩ toto ytotohme tyya Atena pona.


\par }{\SH Atena po Pauru ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{16}Moroto Pauru kynexine Atena po toto eraximãko. Emynyhmãko sã kynexine Atena põkõ nyrityã eneryke tyya Ritonõpo myakãme. Ritonõpo waro pyra toexirykõke ahno panõ tyrise eya xine ritõme repe.

\VS{17}Morara exiryke juteu tõ zurune Pauru, toto atamorepatoh tao. Juteutõkara roropa zurune, Ritonõpo waro se exiketomo. Mame kokoro rokẽ osepekahtoh tao morotõkõ zurune roropa.

\VS{18}Mame toitoine Pauru a tooehse toto, tãtamorepary sato komo. Mokaro Epikureu tomo, Zeno tõ roropa. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Otara ãkohxo ke mose nae oturuno warõkara? tykase toto Pauru poko.

\par }{\PP Imehnõ ynara tykase roropa ipoko:

\par }{\PP — Otarãme tyorõ ritõ poko urutõ mose ro, tykase toto, Jezu ẽsemamyry ropa poko aotururu etaryke tyya xine.

\VS{19}Mame Pauru tarose toto a Areopaku pona, pata esã porohtoh notaka. Morarame ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Yna zuruko, õtururu waro yna ehtohme, tykase toto.

\VS{20}— Tyoro sã mase amorepato. Sero onetapitopyra reh ynanase. Zuaro se ynanase, tykase toto.

\VS{21}Morotõkõ, Atena põkõ, tykatonomory maro erohpyra sã toh kynexine. Kokoro rokẽ imeimehnõ namorepatopõpyry poko oturũko toh kynexine.


\par }{\PP \VS{22}Morarame Pauru xikihme toehse Areopaku po, tõturutohme inetarykõme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Atena põkomo, tuhke ahno panõ tyrise oya xine Ritonõpo kuhtohme oya xine repe.

\VS{23}Ritonõpo maro oturutoh zupiryhtao ya, zohme onekarorykõ zahkatoh enease. Ynara enease tymerose ipoko: “Onoky Ritonõpo waro nae?” katoh tymerose ipoko. Ritonõpo eahmãko matose zuaro awahtao xine samo. Mokyro onenetupuhpyra oexirykõke ipoko ourutorỹko ase.

\VS{24}Ritonõpo mokyro Kyrihpõkomo, nono Rihpõ roropa. Mokyro kapu esemy. Emero kuesẽkõme roropa mana. Naeroro tapyi tao nyhpyra mana, ahno nyrihpyry tao.

\VS{25}Kykyryrykõ se pyra mã Ritonõpo kuepekõme toehtohme emero nae toexiryke. Emero oseremãko Ritonõpo poe sytatose. Ipoe orihpyra sytatose, otuhnõko, ytoytõko, enara.

\VS{26}Toiro orutua wino kymarokõ emero tyrise eya ahnome, nono po kuehtohkõme. Kuenurutopõpyrykõ waro Ritonõpo mana, kuesarykomo, kuorikyrykomo. Emero zuaro mã Ritonõpo, tykase Pauru toto a.

\VS{27}— Tonetuputyry se roropa ynororo oya xine, oesẽkõme aehtohme, ameke pyra kyya xine toexiryke.

\VS{28}“Ritonõpo poe rokẽ orihpyra sytatose, ytoytõko, oseremãko, enara.” Morara tykase roropa oya xine ãmorepananõkomo. Ynara tykase toto: “Ritonõpo poenõme sytatose, eya tyrise kuexirykõke,” tykase toto oya xine.

\VS{29}Naeroro Ritonõpo poenõme kuahtao xine, kynyrihpyrykõ sã pyra Ritonõpo mana. Uuru risẽ sã pyra, parata risẽ sã pyra, topu risẽ sã pyra, enara.

\VS{30}Pake tuaro pyra oexirykõke ohxiropyra xine Ritonõpo kynexine oorypyrykõ poko. Seromaroro emero oorypyrykõ rumekapõko mana emero pata põkõ punero.

\VS{31}Ritonõpo rokẽ tooepyry ropa waro mana. Tooehse ropa tahtao ahno apiakapõko mana emero tynymenekahpyry a, kurãkomo, popyra exiketomo, enara. Tyyrypyhpyke pyra Tumũkuru exiryke ahno apiakaneme tyrise eya, ajoajohpe pyra tõmipona exiryke. Mokyro tõsemãkase ropa Jumy a toorihse ahtao, ajohpe pyra tõmiry enetupuhpotohme kyya xine, tykase Pauru Atena põkomo a.


\par }{\PP \VS{32}Yrome ẽsemãkatopõpyry ropa poko tururukohtao Pauru a, tounohse toto a. Yrome imehnõ ynara tykase eya:

\par }{\PP — Zomory oetary se ynanase moro poko, tykase toto turunanõkomo a.


\par }{\PP \VS{33}Morotoino Pauru toytose ropa.

\VS{34}Aomiry etaryke tyya xine Jezu tonetupuhse orutua komo a tosẽkõme. Toiro Areopakupõ kynexine, esety Tionixiu. Nohpo roropa kynexine esety Tamari. Imehnõ roropa toytose Pauru maro.




\par }\Chap{18}{\SH Korĩtu po Pauru tõ ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morotoino Atena poe Pauru toytose ropa Korĩtu pona.

\VS{2}Moroto juteu kynexine Põtu pono, esety Akira. Moroto oehsenãkõ kynexine typyty maro, Itaria poe. Ipyty esety Pirixira. Moro pata poe toesyryhmase toto tonyohse ropa juteu tõ exiryke Roma poe tuisa a, Kyrautiu a. Mame Akira tõ tapyĩ taka toytose Pauru, toto enese.

\VS{3}Mame okynã kynexine moroto toto maro. Mokaro maro toerohse roropa ynororo serãtu riry poko, zuaro toexiryke.

\VS{4}Mame oserematoh ae rokẽ juteu tõ amorepase ytosene atamorepatoh taka, kyreku tõ maro, toto tuarõtanohpõko Jezu poko.


\par }{\PP \VS{5}Morarame Masetonia poe Xira tõ tooehse ahtao Timoteu maro, toerohkehse Pauru serãtu riry poko kokoro rokẽ juteu tõ amorepatohme.

\par }{\PP — Jezu mokyro Kyrixtu, Ritonõpo mũkuru nymyry, tykase ynororo.

\VS{6}Mame Pauru zehno toehse juteu tomo. Azahkuru tozuhse ynororo eya xine. Naeroro tupõ tytohtohmase Pauru a turumekary waro toto ehtohme.

\par }{\PP — Awãnopyrykohtao Ritonõpo a: “Oya roro xine,” ãko ase, Jezu poko ãmoreparykõ se jexihpyryme. Taroino juteutõkara a ytõko ase, tykase Pauru eya xine.

\VS{7}Morara kaxĩpo toytose ynororo Tixiu Juxitu tapyĩ taka. Juteu kara mokyro, Ritonõpo omipona exikety. Itapyiny oseponaro kynexine juteu tõ atamorepatoh maro.

\VS{8}Mame Kyrixpu juteu tõ atamorepatoh esẽ kynexine. Jezu tonetupuhse eya tosẽme, itapyĩ taõkõ maro. Tuhke morotõkomo a Pauru omiry etaryke tyya xine Jezu tonetupuhse. Morara exiryke tõpurihkase toto.


\par }{\PP \VS{9}Morarame Pauru koko tõsenehse. Ynara tykase sã Jezu Pauru osenety:

\par }{\PP — Enaromyra exiko. Ypoko oturukehpyra exiko. Poremãpyra exiko.

\VS{10}Amaro jexiryke opoko pyra imehnõ mana. Oryhmara mã toto. Tuhke tarõkõ ypoetoryme exĩko mana, tykase Jezu Pauru osenety.

\VS{11}Moroto Pauru okynahxo kynexine toiro jeimamyry zokonaka morotõkõ amorepary poko Ritonõpo omiry poko.


\par }{\PP \VS{12}Morarame terekatume toehse Kario ahtao Akaia po, tõximõse toto juteu tomo Pauru apoise, arotohme terekatu a.

\VS{13}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Mose Ritonõpo poko tyoro sã amorepato, kuesẽkõ omipona pyra kuehtohkõme, tykase toh repe.


\par }{\PP \VS{14}Tõtururu se Pauru kynexine repe. Yrome Kario ynara tykase juteu tomo a:

\par }{\PP — Etatoko pahne juteu tomo, imepỹ totapase ahtao eya ẽmary ãpuruhpyry taka, õmipona xine exiry.

\VS{15}Yrome atamurukõ omihpyry omipona pyra ahtao oty kara, anapoipyra ase. Morohne poko kary etary se pyra ase, tykase mokyro Kario.


\par }{\PP \VS{16}Moro tae mokaro taropose ropa eya.

\VS{17}Morarame Soxitene tapoise kyreku tomo a. Mokyro juteu tõ atamorepatoh esẽ roropa kynexine. Typipohse eya xine terekatu ẽpataka, yrome Kario oty kara kynexine.


\par }{\SH Ãtiokia pona ropa Pauru tõ ytotopõpyry
\par }
{\PP \VS{18}Moroto ro Pauru tuhke tynyhse. Morotoino tõsekazumaxĩpo Jezu poetory tomo a toytose ropa Pauru, wapu ae, Xiria pona. Imaro toytose Pirixira, Akira, enara. (Moroto tũsety tysahkapose ropa Pauru a Sẽkerea po. Ajohpe pyra tonetupuhtohme imehnomo a tõturutopõpyry poko Ritonõpo a.)

\VS{19}Morotoino Epezu pona toytose toto. Moroto tymarõkõ tynomose eya Pirixira, Akira, enara. Mame juteu tõ atamorepatoh taka Pauru toytose, moro taõkõ maro oturuse.


\par }{\PP \VS{20}— Yna maro taro exiko, tykase toto Pauru a repe. Yrome moroto tynykyry se pyra kynexine.

\VS{21}Tõsekazumase ropa ynororo.

\par }{\PP — Oehnõko ropa ase oya xine, Ritonõpo a jenyokyry ropa ahtao, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{22}Morotoino toytose ynororo wapu ae Sezarea pona. Morotoino Jerusarẽ pona toytose. Moroto Jezu poetory tõ maro tõturuxĩpo Ãtiokia pona toytose Xiria põ pona.


\par }{\MS Aytory oseruaomãme Ritonõpo omiry kurã arose imehnomo a

\par }{\MR 18.23—21.16

\par }{\PP \VS{23}Moroto tuhke tynyhse ynororo. Morotoino toytose ropa Karaxia poro, Piritia poro roropa, Jezu poetory tõ ãkyemaporyme.


\par }{\SH Aporu Epezu po ehtopõpyry Korĩtu po roropa
\par }
{\PP \VS{24}Morarame juteu toytose Epezu pona, esety Aporu. Arexãtyria pata po aenuruhpyry kynexine. Kure urutõme exikety ynororo, orẽpyra amorepatono Ritonõpo omiry poko.

\VS{25}Mokyro tamorepase kure kynexine Ritonõpo omiry poko. Imehnõ amorepaneme kynexine orẽpyra samo. João ahno ẽpurihkane namorepatopõpyry poe rokẽ ahno ẽpurihkary waro ynororo kynexine. Yrome Ritonõpo Zuzenu omomyry waro pyra ro, Jezu poetory aka kynexine.

\VS{26}Mokyro orẽpyra sã tõturuse juteu tõ atamorepatoh tao. Aotururu totase Pirixira tomo a. Morarame tõturukehse ahtao, tarose ynororo eya xine tytapyĩkõ taka kurehxo amorepatohme tyya xine.

\VS{27}Morotoino Aporu toytory se toehse ahtao Akaia pona, takorehmase ynororo Jezu poetory tomo a, Epezu põkomo a. Pape tymerose eya xine, Jezu poetory tõ Akaia põkõ neneryme. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ah mose amaro xine nexino, oepekõme, tykase toto. Mame toeporehkase ynororo ahtao, Jezu poetory tõ takorehmase eya itamurume. Typynanohse toexirykõke Ritonõpo a Jezu tonetupuhse eya xine.

\VS{28}Toto takorehmase Aporu a juteu tõ poremãkaporyke eya toto zururuhtao orẽpyra samo. Tutuarõtanohpose toto eya Ritonõpo omiry ekaroryke eya imoihmãkõ neneryme.

\par }{\PP — Jezu mokyro Ritonõpo mũkuru nymyry, Kypynanohnekomo, tykase ynororo eya xine.




\par }\Chap{19}{\SH Pauru Epezu po ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Aporu Korĩtu po ahtao, Pauru toytose osema ae pata tõ poro Epezu pona. Moroto Jezu poetory tõ tonese eya.

\VS{2}Mame mokaro a tõturupose Pauru. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ritonõpo a Tuzenu tokarose oya xihne, Jezu enetuputyryhtao oya xihne? tykase Pauru toto a tõturupose.

\par }{\PP — Kũ. Tuaro pyra reh ynanahse Ritonõpo Zuzenu poko, tykase toto tozuhse Pauru.


\par }{\PP \VS{3}— Onoky omi poe tõpurihkase matou? tykase Pauru eya xine.

\par }{\PP — João namorepatopõpyry poe rokẽ tõpurihkase yna, tykase toto.


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Pauru eya xine:

\par }{\PP — João omi poe tõpurihkase awahtao xine kure repe, oorypyrykõ turumekase oya xine ahtao. Yrome ynara tykase João tuhkãkomo a: “Okomino imepỹ oehnõko mana Ritonõpo mũkuru. Mokyro enetupuhtoko oesẽkõme,” tykase João, Jezu poko, tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{5}Morarame morara kary etaryke tyya xine tõsẽpurihkapose ropa toto eya, Jezu Kyrixtu enetuputyryke tyya xine.

\VS{6}Morarame toto zupuhpyry pona Pauru a tomary tyrise ahtao, tomõse Ritonõpo Zuzenu toto kurohtaka. Tyotyorõkõ omiry ae tõturuse toto Ritonõpo Zuzenu poe. Ritonõpo omiry poko roropa tõturuse toto.

\VS{7}Morotõkõ tuhke hkopyra kynexine, 12me orutua komo.


\par }{\PP \VS{8}Mame juteu tõ atamorepatoh taka Pauru toytose. Orẽpyra tõturuse toto a. Oseruao nuno taropose eya toto amorepary poko Ritonõpo tuisame exiry poko.

\VS{9}Yrome imehnõ Pauru omipona pyra kynexine, Jezu enetuputyry se pyra toh kynexine tosẽkõme. Pauru namorepatopõpyry Jezu poko typoihtose eya xine tuhkãkõ netaryme. Morara exiryke mokaro turumekase Pauru a, Jezu poetory tõ maro tõturutohme. Mame kokoro rokẽ tamorepapitose toto Pauru a Tirano namorepatoh tao.

\VS{10}Moroto asakoro ikonopory taropose Pauru a toto amorepary poko rokene. Emero morotõkõ Azia põkõ tutuarõtase Ritonõpo omiry poko, juteu tomo, juteutõkara, enara.


\par }{\PP \VS{11}Pauru tyjamihtanohse Ritonõpo a kurãkõkara kurãkatohme ropa eya.

\VS{12}Morarame Pauru wino kamisa pitiko tarose toto a, upo roropa tarose kurãkõkara apotohme, toto kurãkatohme ropa. Moro a tukurãkase ropa toto Ritonõpo poe. Joroko tõ roropa tutũtase ropa zae xine.


\par }{\SH Sewa mũkuru tomo
\par }
{\PP \VS{13}Mame juteu tõ kynexine pata tõ poro ytoketomo. Pyaxime toh kynexine. Joroko tõ tũtanohpory ropa waro sã toh kynexine. Mokaro Pauru poenopyry se kynexine repe. Yrome Jezu waro pyra toh kynexine.

\par }{\PP — Joroko tõ tũtanohpory waro ynanase ahno ae, tykase toh repe. Mame ynara tykase toto jorokohpano a:

\par }{\PP — Joroko, otũtako ropa mokyro ae Jezu omi poe, Pauru nekarohpyry omi poe, tykase toh repe.

\VS{14}Morara tykase Sewa poenomo 7mãkomo. Jũkõ juteu. Ritonõpo maro oturuketõ tuisaryme kynexine, tamuximehxo exikety.


\par }{\PP \VS{15}Yrome joroko a tozuhse toto:

\par }{\PP — Jezu waro ase, Pauru roropa. Yrome awaro xine pyra ase, tykase joroko eya xine.


\par }{\PP \VS{16}Mokaro pona tarinase jorokohpã orẽpyra. Tyyryhmase roropa toto itamurume eya. Toepase toto ikurũke tupoke pyra, typitypipokurukõke.

\VS{17}Mame mokaro ryhmatopõpyry poko jorokohpano a tutuarõtase toto, morotõkomo, juteu tomo, kyreku tomo, enara. Tõserehse toto porehme.

\par }{\PP — Imehxo Jezu mana, tykase toto. Ajoajohpe Jezu onekaropyra toehse toh rahkene.

\VS{18}Morarame tuhke Jezu enetupuhnanõ tooehse tyyrypyrykõ rumekary se toexirykõke.

\VS{19}Tuhke pyaxiamo a roropa tykyryrykõ tonehse, typapẽkõ maro, jahkatohme, imoihmãkõ ahno ẽpataka. Atapona pape epehpyrỹpyry 50 miu motye parata tyahkase eya xine.

\VS{20}Tuhke Jezu omipona toehse toh kynexine aomiry jamihme exiryke.


\par }{\SH Imoity ajoajohpe ehtopõpyry Epezu po
\par }
{\PP \VS{21}Morarame pata tõ poro Pauru toytory se toehse, Masetonia poro, Akaia poro roropa Jerusarẽ pona ropa. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jerusarẽ poe Roma pona jytory se ase ipunaka, tykase.

\VS{22}Morarame asakoro takorehmananõ taropose eya Masetonia pona Timoteu, Eraxitu, enara. Yrome Pauru moroto kynexine, Azia po, okynã samo.


\par }{\PP \VS{23}Morarame Jezu poetory tõ zehno toehse morotõkõ kynexine.

\VS{24}Moroto orutua kynexine esety Temetyriu. Parata tyrise eya Tiana kuhtohme: “Ritõ mose ro,” katohme tyya repe. Moro poko rokẽ tinerutãko toh kynexine, imehnõ parata rinanõ maro.

\VS{25}Mokaro tykohmase tyya tõturutohme. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Jepe tomo, sero poko rokẽ tinerutãko sytatose.

\VS{26}Yrome mokyro kahpyry omiry etãko matose. Enẽko roropa matose. Kynyrihpyrykõ rumekapõko mana imoihmãkomo a Epezu põkomo a rokẽ pyra, Azia põkomo a roropa kynyrihpyrykõ rumekapõko mana: “Ritõ kara moxiamo, ahno nyrityã rokene,” ãko mana kynyrihpyrykõ poko.

\VS{27}Morara exiryke tyripokehnõko kyya xine toh mana myhene. Kuesẽkõ tapyĩ, Tiana tapyĩ kurã rumekapõko mana. Ise pyra exĩko mã toto porehme. Mame Tiana imehxo exikety orẽnõko mana. Azia pata põkõ ritõ kõ pyra exĩko mã toto emero, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{28}Morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto. Tõmitase toto. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Tiana imehxo mana, Epezu põkõ nohpory. Kuesẽkõ mose ro, tykase toto.

\VS{29}Morarame pata põkõ emero kui kui tykase toto. Imoity ajoajohpe toehse. Kaju tõ tapoise eya xine Arixtaku maro amopỹ taka toto arotohme axiny. Kaju tõ Masetonia põkõ kynexine, Pauru maro aehtyamo.

\VS{30}Mame moro taka tomomyry se Pauru kynexine repe imoity maro. Yrome anaomõnohpopyra imarõkõ kynexine.

\VS{31}Azia põkõ tuisary tõ Pauru epe tõ kynexine. Tynymerohpyrykõ taropose eya xine Pauru neneryme: “Ytopyra exiko imoity htaka,” katopo.

\VS{32}Moro taõkõ opore oturũko toh kynexine. Toitoine Pauru tõ kerekeremãko kynexine. Imehnõ oturũko roropa tyoro, ajoajohpe sã toexirykõke. Tuhke zuarõkõ kara tooehse roropa morotona.

\VS{33}Morarame Arexãtere tupurohmase juteu tomo a mokaro ẽpataka. Toto mynyhpãkapory se kynexine tomary ke tõturutohme repe.

\VS{34}Yrome juteume aexiryke aotururu etary se pyra toh kynexine. Toepanaikase toto. Opore tõturuse okynano.

\par }{\PP — Tiana imehxo mana, Epezu põkõ nohpory. Ritõme mana, tykase toto.


\par }{\PP \VS{35}Morarame pata esẽ omiry merone tooehse. Imoity tymynyhpãkapose tyya ahtao ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Orutua komo, Epezu põkomo, kuetatoko. Tiana tapyĩ pyno sytatose tarõkõme kuexirykõke. Topu roropa kapu ae aepukahpyry pyno sytatose. Moro waro sytatose porehme.

\VS{36}Moro poko: “Ajohpe,” kasaromepyra imehnõ mana. Morara exiryke mynyhme ehtoko. Ajoajohpe pyra ehtoko.

\VS{37}Xiaro moxiã menehtou. Yrome Tiana tapyĩ onyryhmara toh mana. Onypoihtopyra roropa toh mana.

\VS{38}Naeroro moxiaro hxirory se Temetyriu tõ ahtao, parata rinanõ maro, ah ynaroro narõ toto terekatu ẽpataka. Tuisa konõto omihpyry omipona pyra toehse toto ahtao ihxirõko mã toto.

\VS{39}Yrome õturuporykõ se awahtao xine, tuisa omihpyry poko, oturupotoko terekatu tomo a, oximõme toehse toto ahtao.

\VS{40}Otarãme sero pokoino, ajoajohpe oexirykõ pokoino kykerekerematorỹko mã toto tuisa netaryme. Morara ahtao otara ãko sytatou, tuisa konõto ezuhnõko? tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{41}Morara kary etaryke tyya xine toytose ropa toto tytapyĩkõ taka.




\par }\Chap{20}{\SH Masetonia pona Pauru ytotopõpyry Akaia pona roropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame imoihmãkõ toytose ropa ahtao, tytapyĩkõ taka, Jezu poetory tõ tykohmase Pauru a toto ãkyematohme, tõsekazumatohme roropa. Mame tõsekazumaxĩpo toytose ynororo Masetonia pona.

\VS{2}Masetonia poro toytoryhtao morotõkõ Jezu poetory tõ toanahtose eya. Tamorepase roropa toto eya zae ehtoh poko. Morotoino Akaia pona toytose ynororo.

\VS{3}Moroto oseruao nuno tonahkapose eya. Morotoino Xiria pona toytory se toehse repe. Yrome tapoiry se juteu tõ exiryke toeramase ropa ynororo Masetonia pona ropa.

\VS{4}Imaro toytose toto Sopatoro, (Piro mũkuru kynexine Perea põ mũkuru), Tesaronika põkõ roropa Arixtaku, Sekũtu, enara te, Kaju roropa Terepe pono, Timoteu roropa, Azia põkõ roropa Tikiku, Tyropimu, enara.

\VS{5}Toytose toto osemazuhme Tyroa pona, yna eraximase.

\VS{6}Mame Oseahmatoh Wyi poko Iporutatoh maro pyra otyhkaxĩpo ynanytoase Piripo poe. 5me tynyhse yna wapu ae yna ytory poko Tyroa pona. Mame moroto 7me ynanynykyase.


\par }{\SH Pauru ytotopõpyry Tyroa pona
\par }
{\PP \VS{7}Morarame oserematoh kohmamyry ae, tõximõse yna imehnõ Jezu poetory tõ maro, Jezu orihtopõpyry poko wenikehpyra ehtoh enahse. Yrokokoro toytotohto oturuse tõmehse Pauru toto maro.

\VS{8}Tapyi zara tao saereme kynexine yna oximõtoh tao, nãparina ke.

\VS{9}Moro tao Pauru etananõ kynexine. Tapyi eutary pota tao nuasemã kynexine sokohme. Esety Eutiku. Pauru otururu etaryhtao tyya tynyhse ynororo. Mame zara tae toepukase ynororo nono pona. Toorihse.

\VS{10}Yrome Pauru tyhtose tapyi tae. Tosekumuru po typorohse ynororo aepukahpyry anỹtohme ropa tapory pona.

\par }{\PP — Oserehpyra ehtoko. Oseremãko ropa nase, tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{11}Morarame tõnuhse ropa zara taka ahtao, Jezu orihtopõpyry poko wenikehpyra ehtoh tonahse eya xine rahkene. Morarame tõtuhkehse tahtao xine tõturuse ropa Pauru toto netaryme. Mame tõmehse ahtao toytose ynororo rahkene.

\VS{12}Tãkye rokẽ mokaro toehse nuasemã tõsemãse ropa exiryke. Mame itapyĩ taka tarose ropa toto a.


\par }{\SH Tyroa poe Pauru ytotopõpyry Miretu pona
\par }
{\PP \VS{13}Morarame wapu ae ynanytoase Asoso pona Pauru eporyse ropa, pupu po rokẽ toytose exiryke.

\VS{14}Mame Asoso po Pauru tõtyrise roropa. Morotoino Mitirene pona ynanytoase.

\VS{15}Yrokokoro ynanytoase Kioso ahmõtary kuroko topohme. Morotoino yrokokoro Samoso pona ynanytone. Yrokokoro Miretu nakuataka ynanotyryhkase.

\VS{16}Totypotyry se pyra Pauru kynexine Epezu po, okynã se pyra toexiryke moro pata po Azia po. Axĩ toytory se kynexine Jerusarẽ pona, Oseahmatoh Pẽtekoxite enery se toexiryke.


\par }{\SH Pauru osekazumatopõpyry Epezu po
\par }
{\PP \VS{17}Morarame Miretu po Pauru ahtao imehnõ tonyohse eya Epezu pona, Jezu poetory tõ tuisary eahmase, tyya toto ytotohme.

\VS{18}Mame mokaro tooehse ahtao imaro xine tõturuse ynororo tynenehpotyã maro. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Juaro matose. Pake tarona oehne oya xine Jezu poko ãmorepase xine.

\VS{19}Oesẽkõme jexiry se pyra exiase, ynoro rokẽ Kuesẽkõme exiryke. Jezu omipona pyra oexirykõke roropa yxitase. Itamurume eanahtoase jorihmapory se juteu tõ exiryke.

\VS{20}Ãkorehmarykõ se jexiryke yronymyryme erokuase Ritonõpo omiry ekarory poko oya xine, aomipona oehtohkõme. Oximõme awahtao xine kuamorepatose, atapyĩkõ taka ytokehpyra roropa exiase.

\VS{21}Oturuase juteu tõ maro, juteutõkara maro roropa, tyyrypyrykõ rumekatohme eya xine Jezu Kyrixtu enetupuhtohme eya xine tosẽkõme.

\VS{22}Seromaroro Jerusarẽ pona ytõko ase, Ritonõpo Zuzenu a jaroporyke. Yrome zuaro pyra ase, otara jyrĩko toh mã otarame, tykase Pauru toto a.

\VS{23}— Jẽmapõko toh mana ãpuruhpyry taka. Utuarimapõko roropa toh mana. Moro rokẽ waro ase Ritonõpo Zuzenu poe. Morara jurũko toh mã emero pata tõ punero.

\VS{24}Yrome oserehpyra sã rokẽ ase. Osepyno pyra ase, jorikyry zuno pyra. Toiro, jerohtoh otyhkary se rokẽ ase. Jezu Kyrixtu nyrohmanohpotopõpyry otyhkary se ase. Morara exiryke oturũko ase imehnõ maro Ritonõpo omiry poko, mokaro kurãkatohme Ritonõpo a, tyyrypyrykõ rumekaryhtao eya xine, Jezu enetuputyryhtao roropa eya xine.


\par }{\PP \VS{25}— Toytoytose ywy Ritonõpo omiry ekarose oya xine, oesẽkõme aexiry poko. Taroino jũme jenezomopyra matose sero nono po, tykase Pauru toto a.

\VS{26}— Morara exiryke ynara ãko ase oya xine, Jezu onenetupuhpyra awahtao xine ehxiropyra ase,

\VS{27}Ritonõpo nekaropohpyry ekaroase emero oya xine exiryke.

\VS{28}Osepyno ehtoko. Jezu enetupuhnanõ roropa pyno ehtoko emero, toto esãme oexirykõke Ritonõpo Zuzenu poe. Mokaro mã topekahse Jezu a toorikyry ke.

\VS{29}Ynara zuaro ase, toytose jahtao oenekunohnanõkõ oehnõko mana, Jezu rumekapose oya xine.

\VS{30}Amaro xine exĩko mã ajoajohpãkomo owino xine roropa. Ãmorepatorỹko mã toto tyoro, tymaro xine oytotohkõme.

\VS{31}Naeroro, tomeseke ehtoko, osenekunohpopyra oehtohkõme. Wenikehpyra ehtoko roropa ãmorepatopõpyrykõ poko ya. Oseruao jeimamyry kuamorepatose kokoro rokene. Oxixikariase opoko xine.


\par }{\PP \VS{32}— Seromaroro orumekatorỹko sã ase rahkene. Yrome Ritonõpo opyno xine ro mana, tykase Pauru toto a. — Ritonõpo omiry ouzenutanohpotorỹko mana, aomipona oehtohkõme. Mame Jezu oepyry ropa ahtao imaro ytõko matose, emero ipoetory tõ maro.

\VS{33}Imehnõ mõkomory poko penetara exiase, zupõkõ poko, itinerũkõ poko roropa.

\VS{34}Tuaro matose. Ywy roro erokuase yna nykyryry epekahtohme.

\VS{35}Erokuase onenerykõme, ysã oerohtohkõme jamihmãkõ kara akorehmatohme, rupomãkõ zuzenutanohtohme. Jezu omihpyry a keh wenikehpyra ehtoko, ynara tykase ynororo: “Ãkorehmarykohtao imehnomo a kure repe, yrome tãkye kuhse exĩko mase imehnõ akorehmaryhtao oya,” tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{36}Morara tõturukehxĩpo tosekumuru po typorohse ynororo, Ritonõpo maro tõturutohme, mokaro maro.

\VS{37}Morarame tyxitase toto itamurume. Ipymyry ae tapoise ihnamotohme eya xine aytoryke ropa.

\VS{38}Emynyhmãko toto itamurume Pauru omiry etaryke tyya xine. “Taroino jenezomopyra matose sero nono po,” karyke roropa eya. Morarame Pauru maro toytose toto, aytory enese wapu ae.




\par }\Chap{21}{\SH Pauru ytotopõpyry Jerusarẽ pona
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morotoino mokaro rumekaxĩpo ynanytoase topohme yna ytotohme Koso pona. Yrokokoro Rote pona roropa. Morotoino Patara pona.

\VS{2}Moroto wapu aka ynanotyriase Penixia pona ytokety aka. Mame ynanytoase rahkene.

\VS{3}Morotoino toytose yna. Ahmõta Xipere ynanenease yna pozery wino. Ikuroko ynanytoase Xiria pona. Tiro pona ynanotyryhkase mõkomo nomotohme.

\VS{4}Jezu poetory tõ eneryke yna a moroto ynanynykyase omazũmykaponato ae. Mame mokaro Ritonõpo Zuzenu poe ynara kynako toto:

\par }{\PP — Ytopyra exiko Jerusarẽ pona, kynako toto Pauru a.

\VS{5}Morotoino ynanytoase ropa. Yna maro nytoase toto pata hnaka typyxiãkõ maro, typoenõkõ maro roropa, enara. Mame tuna ehpio yna esekumuru po ynanyporotyase oturutohme Ritonõpo maro.

\VS{6}Morotoino tõsekazumase yna ahtao ynanotyriase ropa. Mokaro toeramase ropa toto tytapyĩkõ taka.


\par }{\PP \VS{7}Mame Tiro poe ynanytoase Pytoremaita pona. Moroto Jezu poetory tõ maro toiro ynanynykyase.

\VS{8}Yrokokoro ynanytoase Pauru maro Sezarea pona, Piripe tapyĩ taka. Jezu poko urutõ ynororo kynexine. Mokyro kynexine pake Peturu tõ nymenekahpyry 7mãkõ maro Jezu poetory tõ Jerusarẽ põkõ akorehmaneme.

\VS{9}Mokyro ẽxiry tõ asakoropane kynexine, tyniotary satokõkara. Urutõ kõ mokaro Ritonõpo poe.

\VS{10}Moroto tuhke tynyhse yna ahtao, imepỹ urutõ tooehse Jutea poe, esety Akapu.

\VS{11}Mokyro tooehse ahtao tomary tymyhse tyya tupupuru maro Pauru metỹ eary ke. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo Zuzenu: “Sẽ sã mã Pauru myhnõko toto, Jerusarẽ põkomo, ekarotohme juteutõkara a,” ãko, tykase.


\par }{\PP \VS{12}Morara kary etaryke yna a ynanoturuase repe Pauru a, ytopyra aehtohme Jerusarẽ pona.

\VS{13}Yrome ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oty katoh xitãko matou? Jesenakunuhkapõko matose. Ymykyry zuno pyra ase. Jorikyry zuno pyra roropa ase. Jerusarẽ pona ytõko ase. Jyhtomaryhtao eya xine Jezu omiry pokoino oty kara ase jesẽme aexiryke, tykase ynororo yna a.


\par }{\PP \VS{14}Morarame yna omiry etary se pyra Pauru exiryke, ynanurukepyase ynororo.

\par }{\PP — Ah nytono Ritonõpo maro, ynanase ipoko.


\par }{\PP \VS{15}Morotoino ynanatakimase Jerusarẽ pona yna ytotohme.

\VS{16}Yna maro Jezu poetory tõ Sezarea põkõ nytoase Jerusarẽ pona. Yna aroase toto tapyi taka, Menasõ tapyĩ taka nyhse. Menasõ Xipere põ kynexine. Pake Jezu poetoryme ynororo.


\par }{\PP \VS{17}Mame Jezu poetory tõ Jerusarẽ põkõ tãtãkyemase toto yna eneryke.


\par }{\SH Pauru oturutopõpyry Tiaku maro
\par }
{\PP \VS{18}Yrokokoro ynanytoase Pauru maro Tiaku tõ maro oturuse, Jezu poetory tõ esã maro.

\VS{19}Taomikase tahtao Pauru tõturuse toto maro, Ritonõpo Zuzenu maro toerohtopõpyry poko juteutõkara maro.

\VS{20}Mame Pauru omiry etaryke tyya xine tãkye toehse toto.

\par }{\PP — Kure mase, tykase toto Ritonõpo a. Mame Pauru a ynara tykase toto:

\par }{\PP — Etako pahne jepe, tuhke juteu tõ roropa Jezu poetoryme toehse. Mokaro emero Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona exiketomo.

\VS{21}Ynara kary totase eya xine opoko: “Pauru ynara juteu tõ amorepãko juteutõkara rãnao: ‘Moeze omihpyry irumekatoko. Opoenõkõ aĩpotapihpyry onysahkara ehtoko. Atamurukõ namorepatopõpyry irumekatoko,’ ãko mana,” katopõpyry totase eya xine opoko.

\VS{22}Morara exiryke otara ãko sytatou Jezu poetory tomo a oximõme toto oepyryhtao? Ooehtopõpyry ropa waro toehse tahtao xine oehnõko toh mana tarona.

\VS{23}Naeroro ynara kary se ynanase oya. Asakoropane Jezu poetory tõ taro mana. Tynekarorykõ arõko mã toto Ritonõpo maro Oturutoh taka tyyrypyrykõ korokatopõpyry waro imehnõ ehtohme.

\VS{24}Mokaro maro ytoko tyyrypyrykõ korokaponanõ maro. Oximerehkapoko roropa imehnõ emero awaro ehtohme, opoko: “Ajohpe,” kara toto ehtohme, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona oexiry waro toto ehtohme.

\VS{25}Yrome juteutõkara Jezu poetoryme toehse ahtao: “Moeze omihpyry omipona ehtoko roropa,” kara ynanase eya xine. Ynara rokẽ ynanymeroase inenerykõme: “Ahno neponãmary zotỹpyry poko pyra ke ehtoko. Munu onenahpyra ke ehtoko roropa. Esenamyhpyry roropa onõpyra ehtoko. Imehnõ nohpo tõ poko pyra roropa ke ehtoko. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko, enara rokene,” me ynanymeroase, tykase Tiaku eya.


\par }{\PP \VS{26}Morarame mokaro maro asakoropane exiketõ maro tõturuse Pauru. Yrokokoro toto maro toytose ynororo tyyrypyrykõ korokatopõpyry ekarotohme. Ritonõpo maro oturutoh taka tomõse ynororo toto maro, Moeze omihpyry omipona toexiry waro imehnõ ehtohme. Imeĩpo tuhke pyra tõmehse ahtao tynekarorykõ ekarory se Ritonõpo a toto.


\par }{\SH Pauru apoitopõpyry Ritonõpo maro oturutoh tao
\par }
{\PP \VS{27}Morarame omazũmykaponato kohmãsasaka ahtao, Pauru tonese Ritonõpo maro oturutoh tao juteu tomo a, Azia põkomo a. Imoihmãkõ taomipohtomase eya xine, Pauru zetũ tanỹpose eya xine Pauru apoitohme toto a.

\VS{28}Ynara tykase toto tõmitase opore:

\par }{\PP — Orutua komo, Izyraeu tomo, yna akorehmatoko! Mose imehnõ amorepãko popyra, pata tõ poro, tykase toto Pauru poko. — Kypoihtotorỹko mana. Moeze omihpyry kerekeremãko roropa mana, sero pata kurã poihtõko roropa mana. Seromaroro juteutõkara tonehse eya Ritonõpo maro oturutoh taka, sero Tapyi Kurã rypyhpyhtose, tykase toh repe.

\VS{29}Moro tao Pauru juteu kara maro enehpyryme tuaro toh repe. Mokyro esety Tyropimu. Mokyro tonese eya xine pata po Pauru maro. “Mokyro tonehse Pauru a Ritonõpo tapyĩ taka,” tokarose eya xine repe, tõsenekunohse toto.


\par }{\PP \VS{30}Morara kary etaryke tyya xine pata põkõ emero tyekĩtapãse. Oximõme tooehse toto tururume Pauru apoise. Mame Pauru tutũtanohse sororohme apory poko Ritonõpo maro oturutoh tae. Tapyi tysorotohtose roropa eya xine.

\VS{31}Pitiko Pauru etapãko toh kynexine repe. Yrome imehnõ toytose koroneu zuruse. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Jerusarẽ põkõ ahno etapãko mã toto emero, tykase toto.

\VS{32}Morara kary etaryke tyya, axĩ toytose ynororo soutatu tõ maro sajẽtu tõ maro ahno moity htaka. Mame koroneu tonese tyya xine ahtao soutatu tõ maro Pauru turumekase eya xine.

\VS{33}Mame koroneu a Pauru tymyhpose asakoro keti ke.

\par }{\PP — Onoky mose ro esety? Oty pokoino jehno matou? Oty tyrise eya? tykase koroneu mokaro a.


\par }{\PP \VS{34}Yrome azaazahkuru tõturuse toto eya. Morara exiryke zuaro pyra ynororo kynexine, Pauru ryhmatopõpyry waro pyra. Morara exiryke tytapyĩkõ taka Pauru tarose soutatu tomo a.

\VS{35}Zara epyĩ ameke pyra ahtao Pauru tarose tonao xine soutatu tomo a, jehno mokaro exiryke.


\par }{\PP \VS{36}— Etapako! Etapako! tykase toto soutatu tomo a repe, toto mykapo.


\par }{\SH “Ehxiropyra ase,” katopõpyry Pauru a
\par }
{\PP \VS{37}Mame tapyi eutary pota tao tahtao, ynara tykase Pauru koroneu a:

\par }{\PP — Amaro oturuxi aporo ajohpãme samo, tykase ynororo eya.

\par }{\PP — To! Kyreku omiry waro hmahno? tykase koroneu.

\VS{38}— Ejitu põ kara hmahno? Mokyro a tarõkõ oxietũ tanỹpose pake hkopyra. Mame tuhke typyreke exiketõ tarose ahno esaka pyra eya, tykase.


\par }{\PP \VS{39}Yrome ynara tykase, Pauru a tozuhse:

\par }{\PP — Arypyra, juteume ase, Taasu po aenuruhpyry, Xirixia põ po. Ypatary pitiko pyra mana. Morara exiryke moxiã maro jotururu se ase, tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{40}— Oturuko, tykase koroneu.

\par }{\PP Morarame opyi po Pauru xikihme toehse. Tõsemahxirarahmase toto ẽpataka ynororo. Tymynyhpãse toto ahtao tõturupitose Pauru toto netaryme juteu omiry ae. Ynara tykase ynororo:




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}— Wekyry tomo, kuetatoko pahne. Ehxiropyra ase ynyrihpyry poko ynamorepatopõpyry poko, enara.


\par }{\PP \VS{2}Mame juteu omiry ae Pauru otururu etaryke tyya xine tymynyhpãse toh emero. Mame Pauru tõturuse ropa.


\par }{\PP \VS{3}— Juteu ase, tonuruse ywy Taasu po, Xirixia põ po. Yrome tuãtanohse ywy sero pata po Jerusarẽ po. Tamorepase ywy Kamarieu a. Zae jamorepane kytamurukõ omihpyry poko. Orẽpyra Ritonõpo omipona jexiry se exiase asã xine.

\VS{4}Jezu poetory zehno exiase roropa. Itapyĩkõ taka ytoase toto apoise, arotohme ãpuruhpyry taka, orutua komo, nohpo tomo, enara. Aorihmaporykõ se exiase.

\VS{5}Ritonõpo maro oturuketõ tuisary zuaro mana, ajohpe pyra jexiry waro. Mokaro roropa tamuxi tõ ajohpe pyra jexiry waro mã toto. Tynymerohpyrykõ tokarose ya arotohme juteu tõ neneryme Tamaxiku po, Jezu poetory enehtohme ropa ya tymyhse, Jerusarẽ pona, toto ẽmapotohme ãpuruhpyry taka.


\par }{\SH Pauru oturutopõpyry Jezu poetoryme toehtoh poko
\par }
{\R (Atos 9.1-19; 26.12-18)

\par }{\PP \VS{6}— Morarame jytoryhtao Tamaxiku pona, Tamaxiku moe pyra ahtao, tãxiahtao, kaino jetonie saereh nase.

\VS{7}Nono pona epukase. Omi etase. Ynara nase: “Sauru, Sauru, oty katohme yyryhmãko mah? ypoetory tõ ryhmãko? Sam kamexipõko mase ya,” nase.


\par }{\PP \VS{8}— “Onoky hma?” ase eya, oserepyase.

\par }{\PP — “Ywy ase Jezu Nazare pono. Oty katoh ypoetory ryhmãko mah?” nase ynororo ya.


\par }{\PP \VS{9}— Ymarõkõ saerehkatoh enease toto, yrome aomiry onetara toh nexiase.

\VS{10}Mame ynara ase: “Oty rĩko ha?” ase eya.

\par }{\PP — “Owõko ropa xikihme,” nase ynororo. “Ytoko Tamaxiku pona. Moero awahtao ypoetory enyohnõko ase ãmorepase jomiry poko,” nase ya Jezu.


\par }{\PP \VS{11}— Morarame ezuru a tonukehkase jexiryke, jaroase toto jemary poko, Tamaxiku pona.

\VS{12}Moroto jahtao Anania noepyase ya. Mokyro, Moeze nymerohpyry omipona exikety. Mokyro poko: “Kure,” ãko juteu tõ emero.

\VS{13}Mokyro tooehse ahtao ya ynara nase: “Sauru jakorony, oenutako ropa,” nase ya.

\par }{\PP — Morara tykase exiryke osenuhmase ropa. Anania enease.

\VS{14}Ynara nase ropa Anania ya: “Ritonõpo, kytamurukõ esẽ, omenekase typoetoryme oehtohme, tõmipona roropa oehtohme, Tumũkuru kurã enepotohme oya, aomiry etapotohme roropa oya.

\VS{15}Imehnõ tuarõtanohpõko mase enetopõpyry poko oya, etatopõpyry poko roropa oya.

\VS{16}Seromaroro oty eraximãko hma osẽpurihkapopyra, Ritonõpo a oorypyry korokatohme, Jezu Kyrixtu oesẽme ehtohme,” nase Anania ya.


\par }{\SH Pauru enyohtopõpyry Jezu ekarotohme juteutõkara a
\par }
{\PP \VS{17-18}— Morarame tarona tooehse ropa jahtao, jotururuhtao Ritonõpo maro, imaro oturutoh tao, juaro ro Jezu enease. Ymaro noturuase. Ynara nase ya: “Axĩ ke mya ytoko Jerusarẽ poe. Tarõkõ õmiry etary se pyra exĩko toh mana, ypoko õtururuhtao,” nase Jezu ya.


\par }{\PP \VS{19}— Yrome ynara ase eya: “Tarõkõ juaro nase toto. Opoetory zehnotonõpo ase. Atamorepatoh tae aroase toto ãpuruhpyry taka. Zuaro nase tarõkomo.

\VS{20}Exitewão etaparyhtao etapananõ maro exiase, zupõkõ apoĩko. Imehnõ tuarõtanopyhpõ kynexine ynororo opoko. Tãkye exiase mokyro etaparyhtao eya xine,” ase eya.


\par }{\PP \VS{21}— Yrome ynara nase ropa ynororo ya: “Ytoko. Aaropõko ase mya juteutõkara a,” nase Jezu ya, tykase Pauru juteu tomo a.


\par }{\PP \VS{22}Morara kary etaryke tyya xine Pauru zehno toehse ropa toto: “Juteutõkara a aaropõko ase,” kary etaryke tyya xine.

\par }{\PP — Mose etapatoko! Popyra nase, tykase juteu tomo soutatu tomo a.


\par }{\PP \VS{23}Pauru zetũke tõtupokase toto, kakoxi nono tomase roropa eya xine.

\VS{24}Morara exiryke Pauru taropose koroneu a soutatu tõ tapyĩ taka.

\par }{\PP — Mose ipipohtoko, tykase ynororo soutatu tomo a repe, orẽpyra juteu tõ sekere karyke Pauru poko.

\VS{25}Yrome tymykyryhtao ynara tykase Pauru sajẽtu a:

\par }{\PP — Romanome jexiryke ypipohpyra exiko kowenu omipona, jyhxiropyra imehnõ exiryke terekatu ẽpataka, tykase.


\par }{\PP \VS{26}Morara tykase exiryke sajẽtu toytose koroneu a oturuse:

\par }{\PP — Onypipohpyra exiko, romanome mokyro, tykase ynororo koroneu a.


\par }{\PP \VS{27}Morarame koroneu toytose Pauru a oturuse:

\par }{\PP — Etako pahne, ajohpe pyra romanome mahno? tykase.

\par }{\PP — Ỹ, romanome ase, tykase Pauru eya.


\par }{\PP \VS{28}Mame koroneu ynara tykase Pauru a:

\par }{\PP — Tuhke tineru ekaroase kowenu a romanome jehtohme, tykase ynororo.

\par }{\PP — Yrome ywy romanome jenurune, papa romanome exiryke, tykase Pauru eya.


\par }{\PP \VS{29}Morarame Pauru turumekase toto a. Onypipohpyra tokurehse toto. Mokyro koroneu tõserehse, romano tymyhse typoetory a exiryke, ipipohpory se toehse toexiryke roropa. Romano kowenu omiry ynara ãko: “Romano onypipohpyra ehtoko,” ãko.


\par }{\SH Kõseriu ẽpataka Pauru ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{30}Yrokokoro Pauru tymyhpokapose ropa eya. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ tonehpose tamuximãkõ maro tõturupotohme eya xine. “Oty pokoino juteu tõ mose zehno nae?” katohme eya xine. Mame toto ẽpataka Pauru tonehse eya aoturutohme.




\par }\Chap{23}{\PP \VerseOne{1}Morarame Pauru a mokaro tỹme tonese aporo tõturutohto xine eya. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Wekyry tomo, ajohpe pyra ase. Kokoro rokẽ Ritonõpo omipona ase, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{2}— Ajo! Ĩtapihmoko, tykase Anania, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary.

\VS{3}Ynara tykase Pauru eya:

\par }{\PP — Onekunohto! Ritonõpo awãnohnõko mana morara karyke oya. Ya oturupose oporohno Moeze omihpyry waro oexiryke. Yrome aomihpyry omipona pyra mase, jẽpatapihmoporyhtao oya, tykase Pauru eya.


\par }{\PP \VS{4}Mame imarõkomo a Pauru tozuhse roropa. Ynara tykase toto eya:

\par }{\PP — Oty katoh morara ãko mah Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a? Ipoihtõko sã mase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{5}— Wekyry tomo, zuaro pyra akene. Ritonõpo maro oturuketõ tuisaryme pyra ekarono, tykase Pauru. — Ynara tymerose exiryke Ritonõpo omiryme: “Oesẽkõ kure rokẽ tyritoko,” ãko sero poko nase Ritonõpo omiry, tykase Pauru.


\par }{\PP \VS{6}Mame Pauru tuhkãkõ waro toehse. Tuhke satuseu tomo, tuhke roropa parixeu tomo. Naeroro ynara tykase ynororo eya xine opore:

\par }{\PP — Wekyry tomo, parixeume ase. Papa roropa parixeume kynexine. Seroae terekatu a azahkuru jekarõko matose aorihtyã ẽsemãkapory ropa enetuputyryke ya, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{7}Morara kary etaryke tyya xine tõsezusezuhse toto, parixeu tomo satuseu tõ maro. Parixeu tõ Pauru marõkõme toehse.

\VS{8}Satuseu tõ aorihtyã ẽsemamyry ropa onenetupuhpynomo, Ritonõpo nenyohtyã kapu ae te, zuzenu roropa onenetupuhpynõ kynexine. Yrome parixeu tõ morohne enetupuhnõko.

\VS{9}Morara exiryke toepanaikase toto tõtururukohtao imoihmãkomo. Mame Moeze omihpyry warõkõ towõse xikihme tõturutohme. Parixeu tõ kynexine. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Mose azahkuru pyra nase. Otarãme Ritonõpo nenyokyhpyry tõturuse mã imaro. Morara exiryke jehno pyra sehtone, Ritonõpo poetory zehno pyra, tykase toto.


\par }{\PP \VS{10}Mame moro taõkõ tõxienonohse itamurume. Mame Pauru tywyhtywyhmaryhtao eya xine soutatu tõ tonyohse koroneu a Pauru arotohme ropa tytapyĩkõ taka.


\par }{\PP \VS{11}Morarame koko Jezu tõturuse Pauru maro. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Tãkye exiko Pauru. Jerusarẽ põkõ mutuarõtanopyase toh ypoko. Moro saaro Roma põkõ roropa tuarõtanohnõko mase ypoko, tykase Jezu eya.


\par }{\SH Pauru etapary se imehnõ ehtopõpyry repe
\par }
{\PP \VS{12}Morarame yrokokoro juteu tõ oximõme toehse Pauru etapary se exiketomo.

\par }{\PP — Otuhpyra sehtone, eukuru onẽpyra roropa sehtone Pauru etapatoh ponãmero kyya xine, tykase toto.

\VS{13}40me motye Pauru etapary se exiketõ kynexine.

\VS{14}Mame toytose toto tytamuxirykomo a, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a roropa oturuse. Ynara tykase toto eya xine:

\par }{\PP — Otuhpyra ynanase, eukuru onẽpyra roropa ynanase Pauru etapatoh ponãmero yna a.

\VS{15}Naeroro kokoro koroneu a Pauru enehpoko oya, õturupotohme samo. Ynanase eraximãko etapatohme, tykase toto eya xine, tytamuxirykomo a.


\par }{\PP \VS{16}Morara kary totase Pauru patumy a. Mame toytose ynororo soutatu tõ tapyĩ taka Pauru zuruse.

\VS{17}Morarame Pauru a sajẽtu tykohmase tyya.

\par }{\PP — Mose nuasemã arota aoturutohme koroneu a, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{18}Mame tarose eya. Ynara tykase ynororo koroneu a:

\par }{\PP — Mose Pauru nenehpohpyry oturuse amaro, tykase.


\par }{\PP \VS{19}Mame emary poko mokyro tarose koroneu a mya, tõtururukõ onetara imehnõ ehtohme.

\par }{\PP — Aimo, oty kary se hma ya? tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{20}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Juteu tõ otururu etano. Oya Pauru aropõko toh mana kokoro, kõseriu tomo a, imaro tõturutohkõme ropa.

\VS{21}Yrome anaropyra exiko. 40me motye etapary se exiketõ mana Pauru eraximãko, etapatohme. Otuhpyra, eukuru onẽpyra, enara toh mana Pauru etapary se toexirykõke. Seromaroro oehnõko toh mana oturuse amaro, tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{22}Mame koroneu a nuasemã taropose ropa:

\par }{\PP — Sero onekaropyra ropa exiko imehnomo a, tykase ynororo eya.


\par }{\SH Pauru arotopõpyry kowenatu ẽpataka
\par }
{\PP \VS{23}Morarame koroneu a asakoro kapitão tykohmase tyya. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — 200me soutatu enehpoko, Sezarea pona oytotohkõme, 70me kawaru po ytoketõ maro, 200me roropa tywaratake exiketõ maro, tykohmãsehxo ahtao oytotohkõme.

\VS{24}Kawaru tõ enehpoko Pauru ytotohme epo, tomeseke arotatoko kowenatu Perixi a, tykase.


\par }{\PP \VS{25}Mame pape tymerose eya aropotohme. Ynara tymerose eya Perixi neneryme:


\par }{\PP \VS{26}“Ynymerohpyry moro oneneryme. Jepe nymyry mase Perixi. Ywy ase Kyrautiu Rixia. Kure pãna mã repe?


\par }{\PP \VS{27}“Mokyro Pauru tapoise juteu tomo a, etapatohme repe. Yrome soutatu tomo a towomase, romanome exiryke.

\VS{28}Mokyro aroase juteu tõ kõseriu ẽpataka azahkuru exiry waro jehtohme repe.

\VS{29}Yrome axĩ zuaro toehse ywy. Romano kowenu omihpyry poko mose onyhxiropyra toh nexiase, tytamuxiry tõ omihpyry poko rokene. Morara exiryke ẽmapory se pyra exiase ãpuruhpyry taka. Etapapory se pyra roropa exiase.

\VS{30}Mame: ‘Juteu tõ mokyro etapary se,’ kary totase ya. Morara exiryke aropoase myaro. Pauru zehnotokõ roropa aropõko ase oya, ihxirotohme onetaryme. Enara rokẽ ynymerohpyry moro oneneryme.”


\par }{\PP \VS{31}Morarame Pauru tarose soutatu tomo a, koroneu omi poe. Koko tarose toto a Ãtipatyri pona.

\VS{32}Yrokokoro pupu po rokẽ ytoketõ toeramase ropa tytapyĩkõ taka. Kawaru po ytoketõ rokẽ Pauru maro toytose.

\VS{33}Mame Sezarea pona toeporehkase toto ahtao pape tokarose eya xine kowenatu a, Pauru roropa tokarose eya.

\VS{34}Mame pape tonese ahtao kowenatu a Pauru a tõturupose ynororo:

\par }{\PP — Oty põ mahno? tykase.

\par }{\PP — Xirixia põ ase, tykase Pauru. Moro waro toehse tahtao

\VS{35}ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Imeĩpo okohmãko ase ohxironanõ tooehse ahtao, tykase ynororo eya.

\par }{\PP Mame Pauru tõmapose eya ãpuruhpyry taka, kowenatu tapyĩ konõto tao.




\par }\Chap{24}{\SH Pauru hxirotopõpyry juteu tomo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame omame etone tynyhse ahtao, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary Anania tooehse imehnõ juteu tõ tuisary tõ maro. Kowenu omiry waro exikety, Teaturu, tooehse imaro xine Pauru hxirose tuisa konõto Perixi netaryme.

\VS{2}Morarame Pauru tykohmase ahtao eya xine tyhxiropitose Teaturu a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tuisamehxo mase kowenatu Perixi. Opoko tãkye ynanase, kure oexiryke. Yna pyno oexiryke eryhmara toto, sero pata põkomo.

\VS{3}Ose ynanase Perixi zae oexiryke, juteu tõ pyno roropa oexiryke. Oerohtopõpyry poko tãkye ynanase.

\VS{4}Tuhke nymyry pyra jotururu se ase oya, openekepyryino. Naeroro ajohpãme sã jomiry etako aporo.

\VS{5}Mose Pauru ajoajohpano. Imehnõ pata tõ poro ytoytokety mose ro. Tyoro amorepatõ mose ro, kowenu omipona pyra juteu tõ ehtohme. Nazare põ poetory esẽ mose ro.

\VS{6}Ritonõpo tapyĩ ryhmary se monexiano. Morara exiryke ynanapoiase zuãnohtohme repe, yna tamuru Moeze omihpyry omi poe.

\VS{7}Yrome koroneu Rixia tooehse yna a, soutatu tõ maro mokyro apoise, ipynanohse yna winoino.

\VS{8}Morarame yna enehpoase ynororo tarona oturutohme amaro. Oturupoko pahne eya tuaro oehtohme ihxirotopõpyry poko yna a, tykase Teaturu terekatu a.


\par }{\PP \VS{9}— Ajohpe pyra mana, tykase toto, juteu tomo Teaturu poko.


\par }{\SH Pauru osepynohtopõpyry Perixi netaryme
\par }
{\PP \VS{10}Morarame:

\par }{\PP — Oturuko Pauru, tykase tomary ke kowenatu Pauru a. Mame ynara tykase Pauru:

\par }{\PP — Tuhke tyeimãse yna tuisaryme oexiryke tãkye rokẽ ase jotururu etaryke oya.

\VS{11}Ekaroporyhtao zuaro exĩko mase. 12me rokẽ jynykyase Jerusarẽ pona joepyryme. Kure Ritonõpo rise oepyase. Tarõkõ mã joehtopõpyry waro.

\VS{12}Ritonõpo maro oturutoh tao imehnõ oneonezuhpyra exiase. Juteu tõ atamorepatohtaõkõ onerekohmara exiase. Osema taõkõ roropa onerekohmara exiase.

\VS{13}Jyhxirõko toh mã repe. Yrome ehxiropyra ase, azahkuru pyra jexiryke, ajoajohpe pyra jexiryke roropa.

\VS{14}Ynara rokẽ kary se ase oya ypoko. Ritonõpo omiry seromato pona ase. Sero popyra moxiamo a. “Tyoro,” ãko toto sero poko. Yrome yroro. Ritonõpo enetupuhnõko ase. Aomiry roropa enetupuhnõko ase. Urutõ komo a inymeropohpyry sero, Moeze a inymeropohpyry roropa sero.

\VS{15}Aorihtyã ẽsemãkary ropa poko enetupuhnõko ase, moxiã samo. Kurãkomo, iirypyrymãkõ roropa ẽsemãkapõko ropa Ritonõpo mana.

\VS{16}Ritonõpo jenẽko mana. Ahno roropa jenẽko. Kokoro rokẽ erohnõko ase iirypyryme pyra jehtohme, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{17}— Tuhke jeimamyry imehnõ pata tõ poro ytoase. Mame jesaka oepyase ropa, tineru ekarose wekyry tõ tytinerukãkara a. Ritonõpo a ynekarory ekaroase roropa.

\VS{18}Naeroro Ritonõpo maro oturutoh tao jenease toto. Yyrypyry ykorokapoase Ritonõpo a. Imoity maro pyra exiase toiroro, tehme rokene.

\VS{19}Yrome moroto juteu tõ nexiase, Azia põkomo. Kurehxo exiry mokaro taro exiryhtao, Ritonõpo maro oturutoh tao jenehpõkomo, jyhxirory se tahtao xine.

\VS{20}Ah tarõkõ noturuno azahkuru jehtopõpyry poko. Jenease toto kõseriu ẽpataka tarose jahtao.

\VS{21}Toiro rokẽ opore oturuase eya xine. Ynara ase: “Seroae terekatu a azahkuru jekarõko matose aorihtyã ẽsemamyry ropa enetuputyryke ya,” ase eya xine. Opore jotururu azahkuru nexiase otarame, tykase Pauru.


\par }{\PP \VS{22}Morara kary etaryke tyya Perixi ynara tykase:

\par }{\PP — Zomory oetãko ropa ase, koroneu Rixia tooehse ahtao. Morara ahtao zuaro exĩko ase, tykase ynororo eya xine. Perixi Jezu poetory otururu etahpõme kynexine.

\VS{23}Morarame sajẽtu tyrise eya Pauru eraseme.

\par }{\PP — Apo epe tõ imaro nexino, akorehmatohme ise tahtao xine, tykase mokyro terekatu.


\par }{\SH Pauru oturutopõpyry Turuxira tõ maro
\par }
{\PP \VS{24}Mame tuhke pyra tynyhse ahtao Perixi tooehse ropa, typyty maro, Turuxira maro. Juteu nohpory ynororo kynexine. Mame Pauru tonehpose tyya aotururu etatohme, Jezu Kyrixtu enetuputyry poko.

\VS{25}Morarame Pauru tõturupitose toto netaryme. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kure Ritonõpo omipona kuahtao xine, iirypyryme pyra kuahtao xine roropa. Imeĩpo kurãkõ apiakãko Ritonõpo mana. Kuãnohtorỹko roropa mana iirypyryme kuahtao xine, tykase Pauru.

\par }{\PP — Epo õtururu ya. Zomory ropa tỹpokonohke pyra jahtao okohmãko ropa ase, tykase Perixi. Tõserehse ynororo Pauru omiry etaryke tyya.


\par }{\PP \VS{26}Tineru se roropa Pauru a ynororo, imyhpokatohme ropa repe. Morara exiryke tahxime Pauru tykohmase tõturutohme imaro.


\par }{\PP \VS{27}Morarame asakoro tyeimãse ahtao Poroxiu Pexitu tooehse, Perixi myakãme, kowenu tuisaryme. Mame tãkye juteu tõ ehtohme, tyamaro roropa toto ehtohme, Pauru onymyhpokara ropa Perixi tokurehse.




\par }\Chap{25}{\SH Pauru toytory se aehtopõpyry Ĩperatu a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Pexitu Sezarea pata pona tooehse tahtao, oseruao rokẽ tynyhse moroto. Morotoino Jerusarẽ pona toytose ynororo.

\VS{2}Moroto Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõturuse eya, imehnõ juteu tõ tuisary maro Pauru kerekeremãko. Ynara tykase toto Pexitu a:


\par }{\PP \VS{3}— Ajohpãme sã Pauru enehpoko xiaro Jerusarẽ pona, yna maro aoturutohme, tykase toh repe, etapary se toexirykõke osema tao.

\VS{4}Yrome Pexitu ynara tykase eya xine:

\par }{\PP — Pauru moroto rokẽ mana, Sezarea po. Okynã pyra morotona ytõko ropa ase.

\VS{5}Ehmaropa oytorykõ se awahtao xine mokyro hxirose azahkuru aexiry poko, tykase ynororo eya xine.


\par }{\PP \VS{6}Morarame 10me tynyhse ahtao toytose ropa ynororo Sezarea pona. Yrokokoro porohtoh taka typorohse tahtao, Pauru tonehpose tyya.

\VS{7}Mame Pauru tooehse ahtao, Jerusarẽ poe aehtyã xikihme toehse toto. Itamurume Pauru hxirory se toh repe azahkuru aexiry poko.

\VS{8}Yrome ynara tykase Pauru eya xine:

\par }{\PP — Ehxiropyra ase azahkuru pyra jexiryke. Moeze omihpyry omipona ase ipunaka. Ritonõpo Tapyĩ onyjorokopara ase. Kowenu omipona roropa ase, tykase Pauru.


\par }{\PP \VS{9}Yrome topeme juteu tõ se Pexitu kynexine. Naeroro ynara tykase ynororo Pauru a:

\par }{\PP — Oytory se pyra Jerusarẽ pona mah, moero moxiã oturupotohme ya opoko? tykase.


\par }{\PP \VS{10}Yrome Pauru a tozuhse, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jytory se pyra ase. Taro ase amaro, kowenu terekatume oexiryke. Taro kure jekaropotohme kowenu tapyĩ tao. Juteu tõ onyryhmara exiase, zuaro ro mase.

\VS{11}Kowenu omipona pyra jahtao, imepỹ totapase ya ahtao jetapary se roropa exiry oya xine. Yrome imehnõ onyryhmara jahtao, jekarory se pyra ase eya xine, kowenu omipona jexiryke. Ĩperatu a kuaropoko, Seza a. Imaro rokẽ oturuse jytory se ase, tykase Pauru terekatu a.


\par }{\PP \VS{12}Mame tõturuxĩpo kõseriu tõ maro ynara tykase Pexitu Pauru a:

\par }{\PP — Ĩperatu a oytory se awahtao eya aaropõko ase, tykase.


\par }{\SH Pauru ehtopõpyry Akyripa tõ ẽpataka Perenixi maro
\par }
{\PP \VS{13}Morarame tuhke pyra tynyhse ahtao tuisa Akyripa tõ tooehse Sezarea pona, typyty maro, Pexitu maro oturuse. Ipyty esety Perenixi.

\VS{14}Moroto tuhke tynyhse ahtao Pauru tokarose eya. Ynara tykase ynororo eya Pauru poko:

\par }{\PP — Orutua mã ãpuruhpyry tao, Perixi nynomohpyry.

\VS{15}Jerusarẽ po jahtao Ritonõpo maro oturuketõ tuisary ipoko noturuase ya, juteu tõ tamuxiry maro etapapotohme repe.

\VS{16}Yrome ezukuase toto: “Romanome ahtao ahno onekaropyra ynanase ihxironanomo a oturupyra ro ahtao osẽpataka aosewomatohme. Imaro soturutatose aporo zuaro jehtohme,” ase eya xine.

\VS{17}Morarame tooehse toto ahtao, yrokokoro yporotyase ekaropotohme. Mame mokyro enehpoase ya.

\VS{18}Yrome mokyro hxiroryhtao tyorõ poko tyhxirose eya xine.

\VS{19}Tytamurukõ namorepatopõpyry poko rokẽ noturuase toto. Imepỹ poko roropa, Jezu poko. “Aorikyhpyry mokyro,” nase rokẽ toto. Yrome: “Orihpyra, tõsemãse ropa mana,” ãko Pauru.

\VS{20}Zuaro pyra jexiryke ynara ase Pauru a: “Oytory se pyra hma Jerusarẽ pona, moroto oturupotohme ropa ynetaryme, ohxirohpõkõ maro?” ase eya.

\VS{21}Yrome: “Ĩperatu maro rokẽ jotururu se ase,” karyke ẽmapoase ropa Roma pona aropotohto Ĩperatu pataka, tykase Pexitu.


\par }{\PP \VS{22}Morarame Akyripa ynara tykase Pexitu a:

\par }{\PP — Mokyro otururu etary se ase, tykase Akyripa.

\par }{\PP — Kokoro etãko mase, tykase Pexitu eya.


\par }{\PP \VS{23}Mame yrokokoro Akyripa tooehse kowenu tapyĩ taka Perenixi maro, kurã ke tupoke, typoetory tõ maro, soutatu tuisary tõ maro, pata esã tõ maro roropa. Mame Pauru tonehpose Pexitu a.

\VS{24}Tooehse ahtao Pexitu tõturuse aporo. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tuisa Akyripa, amarokõ roropa emero, mose orutua enetoko. Juteu tõ nyetunu Jerusarẽ po jahtao, taro roropa etapary se toh nexiase.

\VS{25}Mose kure rokẽ ya, yrome jehno juteu tõ exiryke aropõko ase Roma pona, Ĩperatu maro aoturutohme, imaro tõtururu se aexiryke.

\VS{26}Yrome otara ãko ha, pape poko imerõko, aropotohme Ĩperatu neneryme? Naeroro mose enehpono tarona ourutohkõme. Omoro nymyry oturuko imaro, tuisa Akyripa, zuaro jehtohme, pape merotohme ya.

\VS{27}Pauru aropory se ase repe, yrome azahkuru aexiry onenetupuhpyra jexiryke anaropopyra ro ase, tykase Pexitu.




\par }\Chap{26}{\SH Pauru oturutopõpyry typoko Akyripa a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Akyripa tõturuse Pauru a:

\par }{\PP — Õtururu se awahtao oturuko, tykase. Mame Pauru tãtaporamase. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{2}— Tuisa Akyripa, tãkye ase jotururu etary se oexiryke, jyhxirotopõpyry poko juteu tomo a.

\VS{3}Tuaro mase juteu tõ poko. Kytamurukõ namorepatopõpyry waro roropa mase. Naeroro ajohpãme sã penekehpyra exiko jomiry etary poko aporo.


\par }{\PP \VS{4}— Juaro mã juteu tõ emero, ypoeto ae ro. Wekyry tõ maro rokẽ juãtase ypatao, Jerusarẽ po, enara.

\VS{5}Juaro exiketõ jekarory se ahtao jekarõko mã toto. Parixeume ase, orẽpyra Ritonõpo omipona exikety. Kytamurukõ omihpyry omipona roropa ase.

\VS{6}Tarona tonehse ywy jyhxirotohme, Ritonõpo mũkuru enetupuhneme jexiryke. Pake Ritonõpo nekarohpyry enetupuhneme jexiryke roropa. “Umũkuru eraximako,” tykase Ritonõpo pake kytamurukomo a.

\VS{7}Wekyry tõ roropa morararo Ritonõpo nekarory momohnõko toh repe, orihpyra toehtohkõme. Yrome aorihtyã ẽsemãkapory ropa enetuputyryke ya jyhxirory se mã juteu tomo.

\VS{8}Oty katoh amarokõ juteu tõ aorihtyã ẽsemãkapory ropa Ritonõpo a onenetupuhpyra? tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{9}— Osemazuhme Jezu Nazare põ se pyra exine aporo. Ipoetory ryhmaryhtao imehnomo a tãkye exiase.

\VS{10}Morara exiase Jerusarẽ po. Tuhke Jezu poetory ẽmase ãpuruhpyry taka, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary omi poe. Etaparykohtao: “Mose etapako, kure etapary oya xine,” akẽ etapananomo a.

\VS{11}Jezu poetory tõ ryhmahpõ ase. Atamorepatoh tao, enetupuhkehpory se exiase. Imehnõ pata tõ pona Jezu poetory tõ ryhmase aytohpyry ase, toto zehno exiase exiryke, tykase Pauru.


\par }{\SH Pauru oturutopõpyry Jezu poetoryme toehtoh poko
\par }
{\R (Atos 9.1-19; 22.6-16)

\par }{\PP \VS{12}— Morarame Tamaxiku pona ytoase Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a jenyokyryke inymerohpyry arose.

\VS{13}Osema tao yna ahtao, tãxiahtao saereh nase yna etonie, xixi motye kaino, ypona, ymaro ytoketõ pona roropa.

\VS{14}Nono pona toepukase yna porehme. Mame omi etase. Ynara nase ya juteu tõ omiry ae: “Sauru, Sauru, oty katohme yyryhmãko, ypoetory tõ ryhmãko mah? Sam kamexipõko mase ya ypoetory ryhmaryke oya. Eryhmãko mase pui samo tupupuru ryhmane samo, tamoreme suimã pona otuotuokety sã mase,” nase ya.

\VS{15}“Onoky hma?” ase eya. “Ywy ase Jezu. Ypoetory tõ onyryhmara exiko!

\VS{16}Owõko ropa. Osenepõ oya, otuarõtatohme ypoko, ypoetoryme oehtohme. Imehnõ tuarõtanohpõko mase jenetopõpyry poko oya, imeĩpo enepotoh poko roropa oya.

\VS{17}Oewomãko ase oetapary se imehnõ ahtao. Imeĩpo juteutõkara pataka aaropõko ase. Moroto awahtao roropa oewomãko ase.

\VS{18}Toto amorepase ytoko ajoajohpe pyra aehtohkõme, joroko tamuru rumekatohme eya xine, Ritonõpo omipona rokẽ toto ehtohme. Iirypyrykõ korokãko ase tosẽkõme jenetuputyryhtao eya xine. Esarykõ ekarõko ase eya xine ypoetory tõ maro,” tykase Jezu ya.


\par }{\SH Pauru oturutopõpyry toerohtopõpyry poko
\par }
{\PP \VS{19}— Morara tykase exiryke ya Jezu omipona ase, kapu ae aotururu totase ya exiryke.

\VS{20}Osemazuhme aporo oturuase Tamaxiku põkomo a, Jerusarẽ põkomo a roropa. Mame Jutea põkomo a oturuase. Morotoino ytoase juteutõkara amorepase, iirypyrykõ rumekatohme eya xine, Ritonõpo omipona aehtohkõme roropa.

\VS{21}Morara exiryke juteu tõ japoiase Ritonõpo maro oturutoh tao, jetapatohme repe.

\VS{22}Yrome Ritonõpo a jewomaryke jetapara ro toh mana. Imehnõ amorepãko ro ase Jezu poko, toto tuarõtatohme. Tuisa tõ zurũko ase, tuisa tõ kara roropa zurũko. Ritonõpo omiry poko toto tuarõtanohnõko ase, pake Ritonõpo poe urutõ kõ nekarohpyry saaro. Moeze nekarohpyry saaro roropa. Ynara tykase Moeze tõ pake:

\VS{23}“Kyrixtu osanumãko toh mana, exixihmãko roropa. Yrome mã ẽsemãnõko ropa toorihxĩpo, kypyno xine Ritonõpo exiry ekarotohme juteu tomo a, juteutõkara a, enara.”


\par }{\PP \VS{24}Morara karyke Pauru a, ynara tykase Pexitu opore Pauru a:

\par }{\PP — Pauru, rowohpe mase. Tuhke tãtamorepase oexiryke, tykase Pexitu eya.


\par }{\PP \VS{25}Yrome Pauru a tozuhse:

\par }{\PP — Rowohpe pyra ase Pexitu tuisa. Zae rokẽ ase Ritonõpo omiry ekarõko.

\VS{26}Akyripa a ynara tykase Pauru:

\par }{\PP — Tuisa Akyripa, jomiry metano? Sero poko tuaro mase tokare Jezu exiryke. Morara exiryke ihximyra oturuno oya.

\VS{27}Tuisa Akyripa, Ritonõpo poe urutõ kõ omihpyry enetupuhnõko mah? Zuaro ase. Enetupuhnõko mase, tykase Pauru Akyripa a.


\par }{\PP \VS{28}Morarame Pauru tozuhse eya. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Otarãme Jezu poetoryme exĩko ase õmiry etahpyryme, tykase.


\par }{\PP \VS{29}Morarame Pauru ynara tykase ropa eya:

\par }{\PP — Kure ya Jezu Kyrixtu poetoryme awahtao. Emero tarõkõ roropa Jezu poetoryme se ase ysã oehtohkõme, yrome onymyhpyra rokene, tykase.


\par }{\PP \VS{30}Morarame Akyripa tõ towõse ropa, kowenatu, Perenixi, emero tymarõkõ maro.

\VS{31}Tutũtase toto oturuse oxime:

\par }{\PP — Kure rokẽ mana. Tõmipona aexiryke kowenu onetapapopyra mana. Onẽmara roropa mana ãpuruhpyry taka, tykase toto ipoko.

\VS{32}Morarame Akyripa ynara tykase Pexitu a:

\par }{\PP — Mokyro myhpokary ropa: “Ĩperatu a kuaropoko,” kara ahtao, tykase ynororo.




\par }\Chap{27}{\SH Wapu ae Pauru ytotopõpyry Roma pona
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame toepohnohse tahtao xine:

\par }{\PP — Saropotone Itaria pona, tykase toto. Mame Pauru tokarose Juriu a, imehnõ ãpuruhpyry taõkõ maro, wapu ae toto arotohme Itaria pona. Juriu sajẽtu, Aukuxtu poetory. Pauru maro ynanytoase.

\VS{2}Morarame moroto Sezarea po ynanotyriase Ataramitiu poe aepyhpyry wapu aka, Azia pona yna ytotohme, Arixtaku maro. Mokyro Tesaronika pono, Masetonia põ pono.

\VS{3}Yrokokoro Xitõ pona ynanytoase. Juriu noturuase Pauru a:

\par }{\PP — Oepe tõ maro oexiry se awahtao ytoko, nase, Pauru zuno pyra toexiryke.

\VS{4}Morotoino ynanytoase ahmõta Xipere kuroko, iratozo ae, tyryrykane jamihme exiryke.

\VS{5}Morotoino tuna konõto takuohse yna a. Xirixia ehpikuroko toytose yna, Pãpiria ehpikuroko roropa Mira pona, Rixia nonory pona.

\VS{6}Moroto sajẽtu maro imepỹ wapu aka ynanotyriase, Arexãtyria poe Itaria pona ytokety aka.


\par }{\PP \VS{7}Moro ae axĩ pyra ynanytoase Synitu pona tyryrykane popyra exiryke. Saumona kuroko ynanytoase Kereta zomye.

\VS{8}Morarame ynanytoase wapu ae ehpikuroko, kuremỹme samo, pata pona, Kure Otyryhkatoh pona. Moro Rasea maro atameke pyra kynexine.


\par }{\PP \VS{9}Moroto okyna yna ahtao ytotoh pyra toehse. Naeroro Pauru ynara tykase toto a:


\par }{\PP \VS{10}— Ytotoh pyra nase. Kuytorykohtao seromaroro, wapu nerỹko mana. Itamurume mõkomo nerỹko. Ahno roropa orihnõko otarame, tykase Pauru repe.


\par }{\PP \VS{11}Yrome mokyro sajẽtu, wapu esẽ tõ omipona nexiase, Pauru omipona pyra.

\VS{12}Otyryhkatoh moroto popyra exiryke toytorykõ se toh kynexine Penixi pona, moroto toehtohkõme konopo ae, kure moroto exiryke. Tyryry karahko Penixi po, Kereta ahmõta po.


\par }{\SH Tyryrykane konõto oehtopõpyry konopo maro
\par }
{\PP \VS{13}Naeroro tyryry tykase ropa ahtao:

\par }{\PP — Ehmaropa, tykase toto. Etypohkatoh tanỹse ropa toto a wapu ytotohme ahmõta Kereta ehpikuroko.

\VS{14}Yrome mõtoino rokẽ tyryrykane tyjamihtase, tosehpase Euroakirão, ahmõta wino.

\VS{15}Moro a wapu tarose axiny. Ãpuitoh ke wapu ãpuiry kuhnõko ynanexiase tyryrykane aka repe, yrome yna omipona onyrisaromepyra tokurehse yna.

\par }{\PP — Ah kuakuarotou, ynanase.

\VS{16}Osewomatohme moro tyryrykane wino ahmõta pitiko, Kauta myhtokoxi ynanytoase, moroto tyryry karahko exiryke. Ynanerokuase itamurume kanawa anymyry poko wapu aka.

\VS{17}Kanawa tanỹkehse ahtao wapu ynanuahmykyase ehmopyra aehtohme. Yna aroryke tyryrykane a Ripia ehpikoxi isawã zuno toehse yna. Morara exiryke wera touse yna a, tywerake pyra rokẽ ytotohme tyryrykane po.

\VS{18}Yrokokoro pohkane a anyanymyryhtao mõkomo ynanypapyase nakuaka yna oserepyryke, wapu tẽme hkopyra ehtohme.

\VS{19}Yrokokoro wapu mõkomory nymyry ynanypapyase.


\par }{\PP \VS{20}Tuhke ẽmepyry xixi onenepyra ynanexiase, xirikuato onenepyra roropa, konopo itamurume exiryke tyryrykane maro: “Orihnõko sytatose,” ynanase. Ynanoserepyase.


\par }{\PP \VS{21}Tuhke otuhpyra ynanẽmepyase. Naeroro Pauru ynara nase yna a:

\par }{\PP — Jepe tomo, jomipona awahtao xine Kereta poro sehtory, mõkomo onypahpyra exiry, wapu kure ro roropa exiry.

\VS{22}Yrome seromaroro kuetatoko. Emynyhmara ehtoko. Orihpyra matose. Wapu rokẽ tonahkasẽme exĩko mana.

\VS{23}Morara ãko ase Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse exiryke koko ya oturuse. Jesẽme mana, ipoetoryme ase.

\VS{24}Ynara nykã ya: “Pauru, torẽtyke pyra exiko. Ĩperatu a ytõko mase, Roma tuisary a. Oewomãko mã Ritonõpo. Mokaro roropa ewomãko mana opokoino,” nykã inenyokyhpyry ya josenety ao.

\VS{25}Naeroro sekese ehtoko ropa. Ritonõpo enetupuhnõko ase. Ajohpe pyra mana. Kuewomatorỹko mã inenyokyhpyry nekarohpyry ae ro.

\VS{26}Yrome ahmõta pona kuarotorỹko mã tyryrykane, tykase Pauru yna a.


\par }{\PP \VS{27}Morarame 14me tynyhse ahtao tyryrykane jamihme ro nexiase. Xiaxiake wapu tarotarose, Metiteraneu tuna ena. Mame onoa wapu poko erohketõ ynara nase:

\par }{\PP — Otarãme nono moe pyra mana, nase toto.

\VS{28}Tuna tukuhse toto a, zueme aexiry waro toehtohkõme. Zueme ro tukuhse eya xine. Moino akoxi pitiko tukuhse ropa toto a, zueme hkopyra.

\VS{29}Mame topu a wapu etapary zuno toexirykõke 4me etypohkatoh tomapose toto a, wapu ãtykyry wino. Tõturuse toto Ritonõpo a axĩ aẽmehtoh poko.

\VS{30}Morarame wapu pokõ kõ irumekary se toehse. Kanawae toytorykõ se toh repe. Kanawa tomapose tuna kuaka toto a, etypohkatoh wapu potyry pokona tyritohme sã repe. Yna enekunopyry se rokẽ toh kynexine.

\VS{31}Mame Pauru tõturuse sajẽtu tomo a, soutatu tõ maro:

\par }{\PP — Wapu rumekaryhtao moxiamo a nerỹko sytatose, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{32}Morara tykase Pauru exiryke kanawa eary tysahkase soutatu tomo a, kanawa yhtotohme.


\par }{\PP \VS{33}Aẽmepyryhtao Pauru tõturuse toto a:

\par }{\PP — Otuhtokose. Pake oemirykõ rohnõko matose, otuhpyra roropa mexiatose.

\VS{34}Morara exiryke otuhtoko, jamihme oehtohkõme ropa. Torẽtyke pyra ehtoko. Orihpyra matose, tykase eya xine.


\par }{\PP \VS{35}Morara kaxĩpo wyi apoiase. Noturuase Ritonõpo a mokaro netaryme, wyi ekarotohto. Notukuase ynororo yna maro.

\VS{36}Morarame sekese ropa ynanexiase, tõtuhse ropa yna exiryke.

\VS{37}Wapu ao ynanexiase atapona 276 me.

\VS{38}Morarame tõtuhkehse yna ahtao, tiriiku typahse yna a nakuaka, tẽme hkopyra wapu ehtohme.


\par }{\SH Wapu tohkatopõpyry pohkane a
\par }
{\PP \VS{39}Mame tõmehse ahtao nono waro pyra toh kynexine, wapu poko erohketomo. Iporiry tonese ahtao eya xine morotona wapu arory se toehse toto, isawãme tuna ehpiry exiryke.

\VS{40}Naeroro etypohkatoh eary tysahkase eya xine emapotohme nakuaka. Mame ãpuitoh myhty tymyhpokase roropa eya xine. Moromeĩpo wera konõto taunuhmase ropa eya xine apõ pokona, ipotyry wino, tyryrykane a wapu arotohme isawã ehpikoxi repe.

\VS{41}Yrome isawã pona tyryhse ipotyry wino wapu. Tũpore tyryhse isawã pona. Pohkane konõto a tãtohkase wapu.


\par }{\PP \VS{42}— Ãpuruhpyry taõkõ setapatone epara toto ehtohme, tykase soutatu tõ repe.

\VS{43}Yrome Pauru pyno toexiryke onetapapopyra sajẽtu kynexine. Nakuae tãtakuotyry warõkõ taropose eya osemazuhme, ahmõta pona toto ytotohme.

\VS{44}Imehnõ taropose roropa eya wewe po wapu epokahkasẽ po. Emero morara rokẽ tãtakuohse ropa toto iratyhpyry po.




\par }\Chap{28}{\SH Mauta po toto ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame moroto yna ahtao morotõkõ yna zuruase ahmõta esety poko:

\par }{\PP — Mauta sero, nase toto yna a.

\VS{2}Kure rokẽ toh nexiase yna maro. Yna aroase toto tytapyĩkõ taka. Apoto tukase eya xine yna osũtohme. Konopome exiryke kõxikene ynanexiase.

\VS{3}Morarame apotopokõ tupuimase Pauru a. Apoto htaka tyriryhtao eya okoi nesekase emary pokona ynaneneryme.

\VS{4}Morara exiryke ynara tykase morotõkomo:

\par }{\PP — Otapatõ mose ro otarame. Morara exiryke okoi nesekano. Nerypyra kynako repe. Yrome okoi naryme orihnõko mana, nase toto Pauru poko.


\par }{\PP \VS{5}Mame pakapakahnase okoi. Toepukase apoto htaka. Yrome jetũ pyra nexiase ipoko.

\VS{6}Mame Pauru tonese eya xine. Emary zaory eraximãko toh kynexine. Axĩ aorikyry eraximãko toh repe. Yrome okyna ahtao kure ro Pauru eneryke tyya xine, ynara tykase toto:

\par }{\PP — To! Otarãme ritõ mose ro, tykase toh ipoko.


\par }{\PP \VS{7}Moro ahmõta esẽ esety Pupuriu. Mokyro tapyĩ moe pyra kynexine. Tytapyĩ taka yna aroase kure yna ritohme. Moroto ynanynykyase oseruao.

\VS{8}Mokyro zũ kure pyra nexiase, oxirohnõko, pixihtãko, enara. Mokyro enese Pauru nomomyase inyhtoh taka. Mame Ritonõpo a noturuase. Zuhpokoxi tomary tyrise eya; axĩ nekurãkase ropa.

\VS{9}Moromeĩpo moro ahmõta põkõ kurãkõkara emero noepyase Pauru a toto kurãkatohme ropa. Tukurãkase ropa toto eya.

\VS{10}Mame yna ytory ropa ahtao yna mõkomohtoase toto, mokaro ahmõta põkomo.


\par }{\SH Mauta poe Roma pona toto ytotopõpyry
\par }
{\PP \VS{11}Morarame moroto wapu kynexine, Arexãtyria poe aepyhpyry, ikonopory enatyry eraximãko, ytoytopyra konopo ae exiryke. Kamaramanõpo tõ esety ae moro wapu esety, Kaxito maro Poruxime. Morarame ikonopory tonahse ahtao, moro ae ynanytoase.

\VS{12}Xirakuza pona toeporehkase yna. Moroto ynanynykyase oseruao.

\VS{13}Morotoino ynanytoase ropa tuna konõto ehpikuroko Reziu pona. Moroto yna ahtao kure tyryrykane. Yrokokoro ynanytoase Pozuori pona.

\VS{14}Moroto Jezu poetory tõ kynexine. Toto maro ynanynykyase omazũmykaponato ae, toahmase yna exiryke eya xine. Morotoino osema konõto ae ynanytoase ropa Roma pona.

\VS{15}Yna ekary etahpyryme Jezu poetory tomo a, tooehse toto yna enese, moino Roma poe, Apio Osepekahtoh pona, Oseruao Porohtoh pona roropa. Mokaro eneryhtao Pauru a eano tyjamihtase. Tãkye toehse ynororo. Kure tõturuse Ritonõpo poko toto maro.


\par }{\SH Roma po Pauru ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{16}Morarame Roma pona toeporehkase yna ahtao, ãpuruhpyry taõkõ ekaroase sajẽtu tutuisary a. Pauru rokẽ imepỹ tapyi taka toytose, soutatu maro.


\par }{\PP \VS{17}Mame oseruao tynyhse ahtao juteu tamuxiry tõ tonehpose Pauru a oximõme imaro xine tõturutohkõme. Ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Orutua komo, wekyry tomo, kuetatoko. Kuekyrykõ onyenonohpyra exiase Jerusarẽ po. Kytamurukõ omihpyry omipona ase. Yrome ynaroro rokẽ romano tomo a jekaroase toto jetapatohme repe.

\VS{18}Morarame tõturupose jahtao romano tuisary a jutũtanohpory se ropa nexiase repe, kowenu jetapapopyra exiryke.

\VS{19}Yrome ymyhpokapory se pyra juteu tõ nexiase. Naeroro: “Ĩperatu ẽpataka jytory se ase,” ase terekatu a. Wekyry tõ hxirory se pyra exiase.

\VS{20}Morara exiryke kuenehpotou xiaro joturutohme amaro xine. Ritonõpo mã kypyno xine. Kyyrypyrykõ korokary se kurã rokẽ ekarotohme kyya xine. Moro eraximãko Izyraeu tõ poetory mana. Moro enetuputyryke ya tymyhse ase keti ke, tykase Pauru eya xine.


\par }{\PP \VS{21}Ynara tozuhse toto a:

\par }{\PP — Pape oehpyra mana, Jerusarẽ põkõ nymerohpyry opoko ynaneneryme. Jutea poe oehsenãkõ mã “Popyra” kara roropa opoko.

\VS{22}Õtururu etary se ynanase. Tuhke ahno imehnõ pata põkõ Jezu poetory poihtõko toto, nase toto Pauru a.


\par }{\PP \VS{23}— Mokokoro osehtoko, tykase exiryke, tuhke toytose toto itapyĩ taka. Mokaro a noturuase Pauru, Ritonõpo ahno esẽme exiry poko, Jezu poko roropa, Moeze tõ nymerohpyry poko, imehnõ urutõ kõ nymerohpyry poko roropa. Mokaro zuruse nykohmamyase Pauru.

\VS{24}Aomiry etaryke tyya xine: “Ajohpe pyra,” tykase toto emero pyra, tonetupuhse eya xine exiryke. Yrome imehnõ onenetupuhpyra toh tokurehse.

\VS{25}Mame toto ytotohto ropa itapyĩkõ taka Pauru ynara tykase eya xine:

\par }{\PP — Ajohpe pyra Izaja tõturuse kytamurukomo a Ritonõpo Zuzenu poe.

\VS{26}Ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Tarõkomo a ytotoko.

\par }{\Q Ynara kahtoko eya xine:

\par }{\Q ‘Ritonõpo omiry etãko matose repe,

\par }{\Q yrome zuaro pyra matose.

\par }{\Q Enẽko roropa amarokõ repe,

\par }{\Q yrome onenetupuhpyra matose.


\par }{\Q \VS{27}Enetuputyry se pyra oexirykõke onenetupuhpyra matose.

\par }{\QB Etary se pyra oexirykõke roropa onetara matose.

\par }{\QB Enery se pyra oexirykõke onenepyra matose.

\par }{\Q Mãpyra oorypyrykõ rumekary se awahtao xine,

\par }{\QB otato apanarykõ exiry, jomiry menetupuhtory roropa.

\par }{\Q Morarame meramatory ya,

\par }{\Q kukurãkatory roropa,’ ãko Ritonõpo mana opoko xine,”

\par }{\MM tykase Izaja kytamurukomo a.


\par }{\PP \VS{28}— Morara exiryke etatoko pahne, tõmihpyry aropõko Ritonõpo mã juteutõkara a, toto pynanopyry se toexiry poko toto tuarõtatohme roropa.

\VS{29}Morara kary etaryke tyya xine toytose ropa toto, oxime rokẽ tõturutohkõme.


\par }{\PP \VS{30}Moroto Pauru asakoro tyeimãse tytapyĩ tao. Tãkye ynororo kynexine imehnõ oepyryke tytapyĩ taka.

\VS{31}Tõturuse ynororo toto a Ritonõpo ahno esẽme exiry poko. Enaromyra tamorepase toto eya Jezu Kyrixtu poko: “Mokyro poko oturupyra exiko,” kara morotõkõ exiryke.

\par }