\NormalFont\ShortTitle{1 TUISA}

{\MT 1 TUISA TOMO

\par }{\MTB 1 Tuisa tõ Ehtopõpyry

\par }{\MTC 1 Reis

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP {\BK{1 Tuisa tomo}} ekarõko Izyraeu tõ tuisary tõ poko, Samueu nekarohpyry mykapo. 1) Osemazuhme tuisame Saromão exipitory poko Izyraeu tõ esẽme Juta tõ maro, Tawi orihtopõpyry poko roropa. 2) Saromão nyrityã poko tuisame ynororo ahtao, Ritonõpo Tapyĩ ritopõpyry poko eya Jerusarẽ po. 3) Izyraeu tõ nonory atapiakatopõpyry asakoro osetyoro ehtohme, inikahpoe te, ikurenae, enara.

\par }{\IP Sero ao tuisa tõ zae ehtopõpyry poko enetupuhpõko mana anamonohpyra toto ehtopõpyry Ritonõpo omipona: kure ahno tõ toehse kure ituisarykõ ahtao Ritonõpo omipona toehtoh poko. Moromeĩpo typoremãse toto tutuisarykõ toeramase ahtao Ritonõpo wino, tyneponãmary poko toehse toto. Mokaro inikahpoe tuisa tomo a emero tamonohse, Ritonõpo omipona pyra toehse. Tyneponãmary toahmase eya xine. Ikurenaẽkõ tuisary tomo a toitoine tamonohse, Ritonõpo omipona pyra toehse, toitoine aomipona ro toehse.

\par }{\IP Sero ekarõko orẽpyra Ritonõpo omiry tokarose urutõ komo a ahno tõ netaryme: ahno tõ neponãmary poko pyra toto ehtohme, amonohkara toto ehtohme Ritonõpo omipona toexirykõ poko. Eria orẽpyra toehse tõtururu poko Paau eahmananomo a (1 Tuisa 18).

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Tuisame Tawi etyhpyry
{\IOR{1.1—2.12}}

\par }{\IO Tuisame Saromão exipitory
{\IOR{2.13-46}}

\par }{\IO Tuisa Saromão ehtopõpyry
{\IOR{3.1—11.43}}

\par }{\IO Izyraeu atapiakatopõpyry
{\IOR{12.1—22.53}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Tamuhpõme Tawi ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame tamuhpõme toehse tuisa Tawi ahtao tykõxitapãse kynexine ynororo. Morara exiryke kopeta tõ tokarose ipoetory tomo a repe. Yrome kõxikene rokẽ kynexine.

\VS{2}Naeroro ynara tykase akorehmananõ eya:

\par }{\PP — Tuisa Tawi, nohpo oryximã zupĩko ynanase amaro ehtohme ãkorehmaneme. Amaro nyhnõko mana onyhtoh po kõxikene pyra oehtohme, tykase toto.

\VS{3}Mame Izyraeu tõ pata tõ poro oryximã tupise eya xine ahtao, Apisake tonese eya xine, Sunẽ pono. Tonehse ynororo tuisa a.

\VS{4}Oryxime nymyry kynexine ynororo. Mame tuisa typynanohse eya yrome ipoko pyra kynexine Tawi.


\par }{\SH Atonia tuisame se ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{5-6}Morarame Apisarão toorihse kynexine. Naeroro Tawi mũkuru tamuhpõmehxo exikety Atonia kynexine. Jeny Hakite kynexine. Orutua enekure kynexine ynororo. Mame emero rokẽ poko ynororo ahtao onupokara Tawi kynexine, tuisame toexiry se toehse ynororo. Kahu tõ etonatoh topekahse eya, kawaru tõ roropa. Orutua kõ 50me tymenekase eya tymaro toto ytotohme.

\VS{7}Mame tõturuse Atonia Joape maro, Zeruia mũkuru. Tõturuse roropa ynororo Apiataa maro, Ritonõpo maro oturukety. Imoĩko toh kynexine.

\VS{8}Yrome Atonia maro pyra Zatoke kynexine, Ritonõpo maro oturukety te, Penaia, Joiata mũkuru te, Natã, urutono te, Ximei te, Rei te, tuisa Tawi ewomananõ soutatu tõ roropa Atonia maro pyra toh kynexine.


\par }{\PP \VS{9}Morarame okyno totapase Atonia a, kaneru tomo, pui tomo, pui poenõ tupune exiketomo. Tyahkase toto tynekaroryme Topu Okoimo po, tuna ẽ Rojeu pũto. Imehnõ Tawi poenõ toahmase eya, tuisa poetory tõ maro, Juta põkomo.

\VS{10}Yrome takorõ Saromão oneahmara kynexine te, urutõ Natã oneahmara te, Penaia roropa, Tawi soutatu tõ maro oneahmara kynexine.


\par }{\SH Saromão ritopõpyry tuisame
\par }
{\PP \VS{11}Mame toytose Natã oturuse Pate-Sepa, Saromão ẽ maro. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Zuaro make? Atonia, Hakite mũkuru toexiry se tuisame. Tuisa Tawi zuaro pyra mana.

\VS{12}Ourũko ase tuaro oehtohme: Opynanopyry se awahtao, omũkuru Saromão pynanopyry se roropa awahtao,

\VS{13}ytoko seromaroro tuisa Tawi zuruse. Ynara kaxiko eya: “Tuisa Tawi, õmihpyry mekaroase ya Ritonõpo netaryme: umũkuru Saromão tuisame exĩko omyakãme. Tuisa apõ po porohnõko ynororo mana oesahpokoxi. Naeroro oty katohme tuisame osekarõko Atonia nae?”


\par }{\PP \VS{14}Natã tõturuse ro:

\par }{\PP — Morarame õtururuhtao ro tuisa maro, oehnõko ase zae õmiry ehtoh ekarotohme.


\par }{\PP \VS{15}Mame Pate-Sepa toytose tuisa nyhtoh taka oturuse imaro. Tamuhpõme Tawi kynexine. Ipynanohnõko Apisake, Sunẽ põ kynexine.

\VS{16}Mame tosekumurukõ po typorohse Pate-Sepa tuisa ẽpataka “Imehxo mase,” katohme eya. Tõturupose tuisa a eya.

\par }{\PP — Oty se hma? tykase.


\par }{\PP \VS{17}— Tuisa Tawi, tykase, — Ritonõpo netaryme õmihpyry mekaroase ya. Umũkuru Saromão tuisame exĩko omyakãme. Porohnõko mana ãpõ pona Izyraeu tõ esẽme ehtohme.

\VS{18}Yrome Atonia tuisame osekarõko mana. Moro poko zuaro pyra mase.

\VS{19}Pui tõ totapase eya tynekaroryme, kaneru tomo te, pui mũkuru tupune exiketomo, enara. Totapase toto eya tynekaroryme Ritonõpo a. Takorõ tõ toahmase eya, Apiataa maro, Joape soutatu tõ tuisary maro, otuhtoh konõto pona. Yrome omũkuru Saromão oneahmara kynako.

\VS{20}Tuisa Tawi, Izyraeu tõ emero oeraximãko, onymenekahpyry ekarotohme, tuisame aehtohme ãpõ po, omyakãme.

\VS{21}Onekaropyra awahtao, toorihse awahtao, yna apoĩko mã toto umũkuru maro yna wãnohtohme popyra exiketõ samo.


\par }{\PP \VS{22}Morarame Pate-Sepa otururuhtao ro tuisa maro, Natã tooehse tuisa tapyĩ taka.

\VS{23}Tuisa turuse eya xine urutõ Natã tooehse exiry poko. Mame tomõse tahtao tosekumurukõ po typorohse ynororo tuisa ẽpataka “Imehxo mase” katohme.

\VS{24}Mame ynara tykase Natã:

\par }{\PP — Tuisa Tawi, ekaropoxi, Atonia mymenekano tuisame ehtohme omyakãme?

\VS{25}Seroae toytose ynororo tynekarory etapase pui tomo te, pui mũkuru tupune exiketomo te, kaneru tomo, enara, jahkatohme tynekaroryme Ritonõpo a. Omũkuru tõ emero toahmase eya, Joape soutatu tõ tuisary maro te, Apiataa, Ritonõpo omihpyry ẽ puimane maro, enara. Seromaroro otuhnõko mã toto, eukuru ẽnõko imaro. Kohkohtãko toto “Imehxo mase tuisa Atonia,” ãko toto.

\VS{26}Yrome jeahmara Atonia kynako, Zatoke, Ritonõpo maro oturukety, Penaia te, Saromão, enara oneahmara kynako.

\VS{27}Serara tyripose oya tuisa? Yrome oturupyra mexiase yna maro onymenekahpyry poko, tuisame aehtohme, porohtohme tuisa apõ pona, omyakãme.


\par }{\PP \VS{28}Mame tuisa Tawi ynara tykase:

\par }{\PP — Pate-Sepa ikohmako.

\par }{\PP Tooehse ropa ynororo tuisa ẽpataka. Xikihme toehse ynororo moroto, tuisa ẽpataka.

\VS{29}Mame ynara tykase tuisa eya:

\par }{\PP — Ritonõpo neneryme, ajohpe pyra.

\VS{30}Seroae ro tyrĩko ase emero, jomihpyry ae ro. Ritonõpo neneryme omũkuru Saromão rĩko ase tuisame, japõ pona porohtohme tuisame ymyakãme.


\par }{\PP \VS{31}Mame tosekumuru po typorohse Pate-Sepa, tuisa ẽpataka:

\par }{\PP — Tuisa Tawi, jũme isene oexiry se ase, tykase.


\par }{\PP \VS{32}Mame Zatoke Ritonõpo maro oturukety tonehpose Tawi a, urutõ Natã roropa te, Penaia roropa Joiata mũkuru, enara. Tooehse toto ahtao ynara tykase Tawi eya xine:


\par }{\PP \VS{33}— Ypoetory tõ arotoko amaro xine. Umũkuru Saromão tyripotoko jeky jumẽtu pona. Mame aroko tuna pẽkamã Kiom pona.

\VS{34}Moroto Zatoke a, urutõ Natã maro, oriu ke umũkuru ipopako tuisame aehtohme Izyraeu tõ esẽme. Mame rue etotoko. Opore okohtatoko “Imehxo tuisa Saromão,” kahtoko.

\VS{35}Moromeĩpo ekahmatoko xiaro. Tuisa apõ pona porohnõko mana. Izyraeu tõ esẽme exĩko mana, ymyakãme. Ynoro tymenekase ya tuisame aehtohme Izyraeu tõ esẽme Juta tõ esẽme, enara.


\par }{\PP \VS{36}Mame Penaia, Joiata mũkuru a tuisa tozuhse, ynara tykase:

\par }{\PP — Aõ, ah Ritonõpo Kuesẽkõ morara nyrino roropa.

\VS{37}Amaro Ritonõpo ehtopõpyry sã, seromaroro Saromão maro nexino roropa, moro se ase. Mame tuisa Tawi, tuisame oehtopõpyry motye Saromão tuisame ehtoh ripory se ase Ritonõpo a, tykase.


\par }{\PP \VS{38}Morarame Zatoke tõ toytose toto, urutõ Natã maro te, Penaia maro te, keretita põkõ maro te, peretita põkõ maro, enara. Tawi eky pona, jumẽtu pona Saromão tyrise eya xine. Mame imaro toytose toto tuna enatyry Kiom pona.

\VS{39}Mame oriu tarose Zatoke a, Ritonõpo maro oturutoh tae, pui retyry pehme oriu ke. Mame ike Saromão typopase eya. Rue totose eya xine. Tykohtase eya xine roropa. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Tuisamehxo tuisa Saromão! tykase toto.


\par }{\PP \VS{40}Imaro toytose imoihmãkomo, rue etõko, oseahmãko, kohtãko. Panaikatõ ke nono tykytyky tykase samo.


\par }{\PP \VS{41}Moro totase Atonia a ineahmatyamo a roropa, otuhkehxĩpo kynexine toto. Mame rue etory totase ahtao Joape a tõturupose:

\par }{\PP — Otyh moro panaikatõ pata po? tykase.


\par }{\PP \VS{42}Mame aotururuhtao ro Jonata, Apiataa mũkuru toeporehkase.

\par }{\PP — Omõko, tykase Atonia eya, — tuaro exiketyme oexiryke. Omi kurã enehneme mase, tykase.


\par }{\PP \VS{43}— Omi kure hkopyra sero, tykase Jonata Atonia a. — Tuisa Tawi a tumũkuru Saromão tyrise tuisame.

\VS{44}Imaro Zatoke, Ritonõpo maro oturukety taropose te, urutõ Natã maro te, Penaia, Joiata mũkuru maro te, keretita põkõ maro te, peretita põkõ maro, enara. Tuisa eky jumẽtu pona tyrise ynororo eya xine.

\VS{45}Mame oriu ke typopase ynororo Zatoke a urutõ Natã maro tuisame aehtohme tuna enatyry Kiom po. Morotoino tõseahmarykõme toytose ropa toto pata pona. Morara exiryke kohkohtãko toto. Wãko toto. Oseahmãko mã toto. Moro panaikatõ etãko matose.

\VS{46}Mame tumy apõ po porohnõko Saromão seromaroro tuisa porohtoh po Izyraeu tõ esẽme.

\VS{47}Morarame tuisa Tawi eahmase toytose ipoetory tõ emero. Ynara ãko toto: “Ritonõpo a omũkuru Saromão tuisamehxo tyripõko ynanase tuisame oehtoh motyehxo. Ahno tuhkehxo Saromão ime ehtoh waro ehtoh ripõko ynanase Ritonõpo a, ime oehtopõpyry waro exiketõ motye.” Mame tuisa tupueh tykase tynyhtoh po.

\VS{48}Mame ynara tykase ynororo tõtururume Ritonõpo a: “Kure kuhse Ritonõpo Kuesẽkomo, Izyraeu tõ Esemy. Seroae tuisame umũkuru toiro tyrise eya, Izyraeu tõ esẽme ymyakãme. Morara tyrise eya yneneryme, orihpyra ro jahtao,” tykase.


\par }{\PP \VS{49}Morara kary etaryke tyya xine, enaromỹke toehse Atonia maro exiketõ emero, towõse toto, toytose toto sapararahme tosemarykõ ae.

\VS{50}Atonia tõserehse yronymyryme, Saromão zuno toehse. Naeroro toytose ynororo Ritonõpo maro oturutoh taka, okyno zahkatoh apõ apoitohme tyya osewomatohme samo.


\par }{\PP \VS{51}Mame Saromão turuse enenanomo a:

\par }{\PP — Atonia tuisa Saromão zuno toexiryke okyno zahkatoh apõ tapoise eya. Ynara ãko mana: “Tuisa Saromão omiry etary se ywy, Ritonõpo netaryme, jetapapopyra toexiry poko.”


\par }{\PP \VS{52}Mame Saromão ynara tykase:

\par }{\PP — Zae exiketyme ynororo ahtao, jomiry ekarõko ase, Ritonõpo netaryme onuãnohpyra ase, yrome tyyrypyhpyke ahtao, zae ehtoh se pyra ahtao, oorihnõko mana.


\par }{\PP \VS{53}Mame turui Atonia tonehpose, okyno zahkatoh apõ poe. Tooehse ahtao, tosekumuru po typorohse ynororo tuisa ẽpataka “Imehxo mase” katohme. Mame ynara tykase Saromão eya:

\par }{\PP — Ytoko atapyĩ taka.




\par }\Chap{2}{\SH Saromão zurutopõpyry Tawi a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Tawi orihsasaka ahtao tumũkuru Saromão turuse eya. Ynara tykase:


\par }{\PP \VS{2}— Jorihtoh exisasaka mana. Naeroro orẽpyra exiko zuãtahpyryme toehse oexiryke.

\VS{3}Ritonõpo omiry omipona exiko. Inyripohpyry emero tyriko, inymeropohpyry Moeze a. Morara awahtao emero rokẽ pona oytoryhtao, emero riryhtao roropa oya kure rokẽ orĩko Ritonõpo mana.

\VS{4}Ritonõpo Kuesẽkõ omipona awahtao, tõmihpyry omipona exĩko roropa Ritonõpo mana. Ynara tykase ynororo ya: “Omũkuru apakõ roropa Izyraeu tõ esẽme exĩko mã toto, tomeseke toto ahtao, ynyripohpyry riryhtao eya xine yronymyryme, zae ehtoh poko rokẽ toto ahtao tukurohtao xine.”


\par }{\PP \VS{5}— Tyoro roropa, zuaro mase, Joape, nohpo Zeruia mũkuru nyrihpyry ya. Soutatu tõ esã asakoro totapase eya; Apinea, Nea mũkuru te, Amasa, Jetea mũkuru roropa. Etonatoh pyra ahtao totapase toto eya imỹpotohme toto netapatyã poko etonatoh tao. Zae exiketõ totapase Joape a. Seromaroro zae epehmapory se ase inyrihpyry epehpyryme.

\VS{6}Tuaro mase, tyriry waro mase. Aorikyry ke inyrihpyry epehmapoko eya.


\par }{\PP \VS{7}— Yrome kure rokẽ Paazirai, Kireate põ mũkuru tõ tyriko. Toto pyno exiko. Ypyno toh nexiase toepase jahtao orui Apisarão winoino.


\par }{\PP \VS{8}— Wenikehpyra exiko Ximei Jera mũkuru, Paurĩ pono Pẽjamĩ nonory pono. Tykerekeremase ywy xihpyryme eya toytose jahtao Maanaĩ pona. Mãpyra tõseporyse ropa yna ahtao Joatão po, jomiry etapoase eya Ritonõpo netaryme onetapapopyra jehtohme.

\VS{9}Yrome tuaro exiketyme mase. Zae exiry mokyro tuãnohse oya ahtao. Tuaro mase, inyrihpyry ya epehmapoko eya aorikyry ke, tykase.


\par }{\SH Tawi orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{10}Mame Tawi toorihse. Tonẽse ynororo jũ tõ zonẽtopõpyry tao Tawi patary po.

\VS{11}40me jeimamyry taropose eya Izyraeu tõ esẽme. 7me jeimamyry taropose eya Eperõ po, 33me jeimamyry taropose eya Jerusarẽ po.

\VS{12}Morarame tumy Tawi myakãme toehse Saromão, Izyraeu tõ esẽme. Mame tyjamihtase ynororo Izyraeu tõ tuisaryme toexiry poko.


\par }{\SH Atonia orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{13}Morarame Atonia, Hakite mũkuru toytose oturuse Pate-Sepa maro, Saromão ẽ maro. Mame tõturupose Saromão eny eya, ynara tykase:

\par }{\PP — Osepeme ehtohme moehno ya? tykase.

\par }{\PP — Ỹ, osepeme ehtohme, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{14}Mame ynara tykase:

\par }{\PP — Jotururu se ase amaro, tykase.

\par }{\PP — Kaxiko! tykase nohpo.


\par }{\PP \VS{15}Mame ynara tykase Atonia:

\par }{\PP — Zuaro mase, Papa myakãme tuisame jahtao zae exiry repe. Izyraeu tõ emero tuisame jexiry eraximãko toh nexiase. Yrome tyoro toehse. Jakorony tuisame toehse, tyriry se Ritonõpo exiryke.

\VS{16}Seromaroro toiro tyripory se ase oya. Ajohpãme sã ynekaropohpyry tyriko, tykase.

\par }{\PP — Oty se hma? tykase Pate-Sepa.


\par }{\PP \VS{17}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ekaropoko Saromão a Apisake, oryximã Sunẽ pono ypytyme ehtohme. Onekaropohpyry etãko Saromão mana. “Arypyra,” kara ynororo oya. Moro waro ase, tykase.


\par }{\PP \VS{18}— Kure! tykase nohpo. — Oturũko ase tuisa maro onekaropohpyry poko.


\par }{\PP \VS{19}Morarame Pate-Sepa toytose, oturuse tuisa maro, Atonia nekaropohpyry poko. Towõse Saromão tyse omikase tomõse ahtao. Tupue toehse ynororo tyse ẽpataka “Opyno ase” katohme. Mame typorohse ynororo tapõ pona. Imepỹ epehtoh tonehpose eya Pate-Sepa porohtohme tuisa apotunuru wino. Typorohse ynororo rahkene.

\VS{20}Mame ynara tykase Pate-Sepa:

\par }{\PP — Toiro ekaropotoh nae ase tyritohme oya. Ajohpãme sã “Arypyra,” kara exiko, tykase.

\par }{\PP — Ekaropoko, aja, tykase Saromão. “Arypyra,” kara ase oya.


\par }{\PP \VS{21}Mame Pate-Sepa ynara tykase:

\par }{\PP — Apisake ekaroko orui Atonia pytyme, tykase.


\par }{\PP \VS{22}— Oty katohme Apisake ekaropõko mah ekarotohme Atonia a? tykase Saromão. — Tuisame aehtoh ekaropoko roropa. Uruime ynororo, Apiataa, Ritonõpo maro oturukety te, Joape roropa imaro mã toto!


\par }{\PP \VS{23}Morarame tomiase Ritonõpo netaryme Saromão, ynara tykase:

\par }{\PP — Atonia onetapara jahtao Ritonõpo a juãnopyry se ase moro tokaropose exiryke eya.

\VS{24}Tyjamitunuru ke Ritonõpo a tyrise ywy Izyraeu tõ esẽme, tuisa Tawi apõ po typorohkapose ywy. Tõmihpyry ae ro morara tyrise eya tuisame jehtohme umũkuru roropa tuisame ehtohme ypakomotyã roropa, enara. Ajohpe pyra, Ritonõpo neneryme seroae ro Atonia orihnõko mana! tykase.


\par }{\PP \VS{25}Mame Penaia taropose tuisa Saromão a Atonia etapase. Mame totapase eya rahkene.


\par }{\SH Joape orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{26}Mame Apiataa, Ritonõpo maro oturukety a ynara tykase tuisa Saromão:

\par }{\PP — Ytoko ropa ononory pona, Anatote pona. Onyrihpyry epehpyryme oetapary zae exiry repe. Yrome oorihmapopyra ase aporo Ritonõpo omihpyry ẽ aroneme oehtopõpyryke. Papa maro awahtao metuarimase roropa imaro aetuarimaryhtao.


\par }{\PP \VS{27}Mame Saromão a Apiataa touse aerohtoh poe, Ritonõpo maro oturutoh tao. Morara tyrise eya ahtao Ritonõpo omihpyry zae toehse Eri tõ poko Xiro po, ipoenõ poko roropa.


\par }{\PP \VS{28}Mame Joape tuaro toehse morara ehtoh poko. (Atonia maro toehse ynororo tuisame toexiry se ahtao, yrome Apisarão maro pyra kynexine.) Naeroro toepase ynororo Ritonõpo maro oturutoh taka. Moroto okyno zahkatoh apõ apoĩko kynexine.

\VS{29}Morarame tuisa Saromão turuse toto a Joape epatopõpyry poko Ritonõpo maro oturutoh taka, okyno zahkatoh apõ pũto aehtoh poko roropa. Mame omi arone taropose eya oturupose Joape a oty katohme toepase aexihpyry poko okyno zahkatoh pona. Tozuhse Joape a, toepase ywy Ritonõpo a Saromão kurũke. Naeroro Penaia taropose Saromão a Joape etapase.

\VS{30}Mame Penaia toytose Ritonõpo maro oturutoh taka. Ynara tykase Joape a:

\par }{\PP — Tuisa omi poe osehko xiaro moro tae, tykase.

\par }{\PP — Tũtara ase, tykase Joape. — Taro orihnõko ase, tykase.

\par }{\PP Naeroro Penaia toytose ropa Joape omihpyry ekarose tuisa a.


\par }{\PP \VS{31}Mame taropose ropa ynororo Saromão a, ynara tykase:

\par }{\PP — Aomihpyry ae ro etapako. Zonẽko roropa. Morara ahtao jyhxiropyra exĩko, Tawi pakomotyã roropa onyhxiropyra exĩko imehnõ mana Joape nyrihpyry poko, zae exiketõ totapase exiryke eya.

\VS{32}Joape wãnohnõko Ritonõpo mana, mokaro etapatopõpyry epehpyryme, totapase eya exiryke tuaro pyra papa Tawi ahtao. Orutua kõ asakoro totapase eya, kurãkomo. Imotye kure toh nexiase; Apinea, Izyraeu tõ soutatu tõ esemy te, Amasa roropa, Juta tõ soutatu tõ esemy.

\VS{33}Mokaro etapatopõpyry epehpyryme Joape tõ wãnohnõko Ritonõpo mana, ipoenõ maro, ipakomotyã maro, enara. Yrome kurãkõ ekarõko Ritonõpo mana Tawi mũkuru a, ipakomo a roropa Izyraeu tõ esẽme toehse toto ahtao Tawi myakãme.


\par }{\PP \VS{34}Naeroro Ritonõpo maro oturutoh taka Penaia toytose. Joape totapase eya. Mame ekepyry tonẽse esary po, itupi po.

\VS{35}Penaia tyrise tuisa a soutatu tõ esẽme, Joape myakãme. Zatoke Ritonõpo maro oturukety tyrise eya Apiataa myakãme.


\par }{\SH Ximei orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{36}Moromeĩpo Ximei tonehpose tyya tuisa Saromão a. Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Tapyi amoko taro Jerusarẽ po, taro rokẽ oehtohme, sero pata poe ytopyra oehtohme.

\VS{37}Tuaro exiko. Pata poe oytoryhtao, iporiry Keterõ takuohse oya ahtao orihnõko mase. Mame ehxirõko rokẽ mase oya roro zae pyra toehse oexiryke.


\par }{\PP \VS{38}— Zae mase, Tuisa, tykase Ximei. — Omihpyry omipona exĩko ase.

\par }{\PP Mame moroto toehse Jerusarẽ po okynahxo kynexine.


\par }{\PP \VS{39}Moromeĩpo oseruao jeimamyry taropose ahtao, Ximei poetory tõ asakoro tosẽkõ winoino toesyryhmase. Toytose toto Kate pona, otonẽse, pata esẽ maro Akixi, Maaka mũkuru maro.

\VS{40}Toto poko zuaro Ximei toehse ahtao, toky pona tõtyrise Kate pona toytose ynororo oturuse Akixi maro, typoetory zupiry poko. Tonese toto eya. Mame tarose ropa toto eya, tytapyĩ taka ropa.

\VS{41}Tuaro Saromão toehse ahtao Ximei nyrihpyry poko,

\VS{42}tonehpose ynororo tyya. Ynara tykase eya:

\par }{\PP — Õmihpyry turupose ya, Ritonõpo netaryme, Jerusarẽ poe ytopyra oexiry poko. Kuruase, pata rumekaryhtao oya, oorikyry ke rahkene. Ỹme mexiase morara katopõpyry poko: “Õmipona exikehpyra ase,” mase ya repe.

\VS{43}Naeroro oty katohme õmihpyry omipona pyra mexiahse? Jomihpyry omipona pyra roropa mexiahse?

\VS{44}Zuaro mase azahkuru oehtopõpyry poko papa Tawi a. Awãnohnõko Ritonõpo mana onyrihpyry epehpyryme.

\VS{45}Yrome kure rokẽ jyrĩko mana. Jũme Izyraeu tõ esẽme papa Tawi pakõ rĩko roropa Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{46}Mame tuisa omi poe Penaia toytose Ximei etapase. Naeroro orẽpyra toehse Saromão Izyraeu tõ esemy.




\par }\Chap{3}{\SH Tuaro ehtoh ekaropotopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\R (2 Koronika 1.2-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame osepeme toehse Saromão, Ejitu tuisary, Parao maro. Typytase ynororo Parao ẽxiry maro. Mame tarose ynororo Tawi patary pona, tytapyĩ konõto otyhkatohto, Ritonõpo maro oturutoh otyhkatohto roropa, pata apuru Jerusarẽ zomye otyhkatohto roropa, enara.

\VS{2}Ritonõpo maro oturutoh onyripyra ro kynexine Ritonõpo Tapyĩme. Morara exiryke imeimehnõ ypy tõ po tynekarory tõ jahkãko toh kynexine, apoto apõ po kehko.

\VS{3}Ritonõpo pyno Saromão kynexine. Tumy Tawi namorepatopõpyry omipona kynexine, yrome okyno totapase eya jahkatohme imeimehnõ ypy tõ po tynekaroryme Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{4}Morarame toytose tuisa Saromão Kipeão pona tynekarory zahkase kaetokõ po. Moro apoto apõ warohxo imoihmãkõ kynexine. Moroto pake pixo miume okyno tõ tyahkase eya tynekaroryme Ritonõpo a.

\VS{5}Mame moro ikohmamyry ae tõsenepose sã Ritonõpo Saromão a aosenety. Ynara tykase sã ynororo eya:

\par }{\PP — Oty se hma ya ekarotohme oya? tykase.


\par }{\PP \VS{6}Mame tozuhse sã eya:

\par }{\PP — Papa Tawi pyno mexiase zae ehtoh se aexiryke, ajohpe pyra aexiryke roropa oneneryme. Mame imũkuru tyrise oya tuisame imyakãme seroae ro.

\VS{7}Ritonõpo yna Esemy, kyriase tuisame papa Tawi myakãme, poetome ro jahtao, tuisame ehtoh waro pyra jahtao.

\VS{8}Taro ase onymenekatyã maro opoetory tõme, tuhke mã toto ikuhpỹme.

\VS{9}Naeroro tuaro kyriko zae rokẽ opoetory tõ esẽme jerohtohme. Kuakorehmako kure ehtoh enetupuhtohme, popyra ehtoh isã pyra exiry enetupuhtohme. Moro waro pyra jahtao opoetory tõ akorehmary waro pyra jexiry.


\par }{\PP \VS{10}Saromão nekaropohpyry Ritonõpo zamaro kynexine.

\VS{11}Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Tuaro oehtoh tokaropose oya exiryke zae ypoetory tõ akorehmatohme oya toto tuisaryme; okynahxo isene oehtoh onekaropopyra oexiryke, mõkomo kurã tineru maro onekaropopyra te, oepetõkara orihmapory onekaropopyra roropa oexiryke,

\VS{12}onekaropohpyry ekarõko ase oya. Tuaro orĩko ase imehnõ motye, pakatokõ tuaro ehtopõpyry motye te, imeĩpo tuaro exiketõ motye roropa, enara.

\VS{13}Morohne roropa, onekaropopyra aehtyã ekarõko ase roropa oya. Isene awahtao mõkomo ekarõko ase oya tineru maro, imehnõ tuisa tõ motye tuisamehxo orĩko ase.

\VS{14}Mame jomihpyry omipona awahtao, tomeseke awahtao jomiry poko, omy Tawi jomipona ehtopõpyry samo, okynã sã isene orĩko ase tamuhpõme oehtoh pona, tykase sã Ritonõpo eya aosenety.


\par }{\PP \VS{15}Mame typakase ropa Saromão ahtao tõsenetupuhse ynororo. Ritonõpo tõturuse nymyry eya aosenety ae. Mame toytose ropa Jerusarẽ pona. Toexikihmase Ritonõpo omihpyry ẽ ẽpataka. Mame okyno tyahkase tynekaroryme Ritonõpo a, osepeme ehtoh roropa tyahkase eya. Mame otuhtoh konõto tyrise eya typoetory tõ esã otuhtohme.


\par }{\SH Tupime ehtoh apiakatopõpyry Saromão a
\par }
{\PP \VS{16}Mame nohpo tõ asakoro, orutua kõ poko exiketõ tooehse oturuse tuisa Saromão a.

\VS{17}Toiro nohpo ynara tykase:

\par }{\PP — Tuisa Saromão, mose nohpo tooehse morohno tapyi tao ymaro. Mame umũkuru tonuruse tapyi tao, moroto mose ahtao.

\VS{18}Mame asakoro tõmehse ahtao mose roropa tonuruse orutua pitiko. Yna rokẽ asakoro moroto tapyi tao ynanexiase. Imepỹ pyra nexiase.

\VS{19}Mame koko tynyhse yna ahtao tõtorimase mose ro tumũkuru pona. Toorihse imũkuru.

\VS{20}Mame towõse mose ro koko. Umũkuru tapoise eya jenaeino jynykyryhtao. Tarose eya tynyhtoh pona. Mame tumũkuru ekepyry tonehse eya jenaka, jynyhtoh pona.

\VS{21}Yrokokoro pakeimo, typakase jahtao suhsu ekarory se jahtao poeto enease, toorihse nexiase. Yrome poeto ekepyry eneryhtao ya, umũkuru kara nexiase, tykase.


\par }{\PP \VS{22}Yrome mokyro nohpo imarono ynara tykase:

\par }{\PP — Arypyra! Mose poeto isene exikety umũkurume mana! Mokyro aorikyhpyry omũkuhpyryme mana!

\par }{\PP — Arypyra! tykase ropa nohpo apitorymano. — Omũkuhpyryme mokyro aorikyhpyry, orihpyny umũkuru mose ro! tykase.

\par }{\PP Morara tõsezusezuhse toto tuisa ẽpataka.


\par }{\PP \VS{23}Mame ynara tykase tuisa Saromão:

\par }{\PP — Asakoro ro matose poeto orihpỹ ẽme osekarõko. Amarõ mũkuhpyryme aorikyhpyry ekarõko matose, tykase.


\par }{\PP \VS{24}Mame tapema tonehpose tyya. Tonehse ahtao,

\VS{25}mame ynara tykase typoetory a tuisa:

\par }{\PP — Poeto orihpỹ isahkako irãnakuroko, imytyhpyry ekarotohme toirõ nohpo a, zakorony a imytyhpyry roropa, tykase.


\par }{\PP \VS{26}Mame poeto ẽ nymyry kui tykase tumũkuru pyno toexiryke.

\par }{\PP — Arypyra tuisa! Ajohpãme sã umũkuru onysahkara exiko. Ekaroko mose nohpo a, tykase.

\par }{\PP Yrome imarono ynara tykase:

\par }{\PP — Zae poeto sahkary oxisã yna ehtohme, tumũkue pyra, tykase repe.


\par }{\PP \VS{27}Naeroro ynara tykase ropa tuisa eya xine:

\par }{\PP — Mose poeto onetapara ehtoko. Ekaroko nohpo a apitorymano a. Jẽ nymyry mose ro, tykase.


\par }{\PP \VS{28}Moro poko, zae Saromão ehtoh poko tupimã apiakary poko, zuaro toehse Izyraeu tõ emero.

\par }{\PP — To! Emese kure kutuisarykõ mana, tykase toto. Tuaro aexiry Ritonõpo poe, zae Izyraeu tõ akorehmatohme toto esẽme, tonetupuhse eya xine.




\par }\Chap{4}{\SH Saromão poetory tõ tuisamãkomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Saromão tuisa imehxo kynexine Izyraeu tõ esẽme.

\VS{2}Mame ipoetory tõ esãme ynara tymenekase eya:

\par }{\PP Ritonõpo maro oturukety: Azaria, Zatoke mũkuru.


\par }{\PP \VS{3}Pape meronanomo: Eriorepe te, Aia maro, Xisa mũkuru tomo.

\par }{\PP Tuaro tuisa rine: Josapa, Airute mũkuru.


\par }{\PP \VS{4}Soutatu tõ tuisary: Penaia, Joiata mũkuru.

\par }{\PP Ritonõpo maro oturuketomo: Zatoke te, Apiataa maro.


\par }{\PP \VS{5}Nono kowenatu tõ tuisary: Azaria, Natã mũkuru.

\par }{\PP Zae ehtoh poko tuaro tuisa rine: Ritonõpo maro oturukety Zapute, Natã mũkuru.


\par }{\PP \VS{6}Tuisa tapyĩ konõto tao erohketõ tuisary: Aisaa.

\par }{\PP Tyrohmanohpose exiketõ tuisary: Atonirão, Apata mũkuru.


\par }{\PP \VS{7}Orutua kõ 12me tymenekase Saromão a kowenatume toto ehtohme Izyraeu tõ nonory po. Tonahsẽ tonehpose eya xine tuisa tapyĩ taõkõ napyryme. Toiro kowenatu a toiro nuno po tonehse, jeimamyry punero.

\VS{8}Ynara kynexine kowenatu tõ esetykomo, toto nonory roropa:

\par }{\PP Pẽ-Huru: ypy tõ nonory po Eparaĩ po.


\par }{\PP \VS{9}Pẽ-Tekea: pata tõ Maaze te, Saarapĩ te, Pete-Seme te, Erõ te, Pete-Hanã, enara.


\par }{\PP \VS{10}Pẽ-Hesete: pata tõ Arupote te, Soko maro te, Hepea nonory maro emero.


\par }{\PP \VS{11}Pẽ-Apinatape, typytase Saromão ẽxiry Tapate maro: Toa nonory emero.


\par }{\PP \VS{12}Paana, Airute mũkuru: patary tõ Taanake te, Mekito te, Pete-Sã nonory maro te, pata Saratã pũto, ikurenae pata Jezereu poe, pata tõ Apeu-Meora pona, Jokomeão maro.


\par }{\PP \VS{13}Pẽ-Kepea: pata Ramote, Kireate nonory po, imehnõ pata tõ roropa Kireate po, Jaia ekyry tõ patary tomo Manase pakomotyamo; Arakope nonory roropa Pasã po, moroto 60me pata tõ kynexine, zumo exiketomo, tapuruse roropa exiketomo, omõtoh metau risẽ ke tyrise kehko kynexine.


\par }{\PP \VS{14}Ainatape, Ito mũkuru: Maanaĩ nonory po.


\par }{\PP \VS{15}Aimaa, typytase Pasemate maro, Saromão ẽxiry imepyny: Napatari nonory po.


\par }{\PP \VS{16}Paana, Husai mũkuru: Asea nonory po, pata Pearote maro.


\par }{\PP \VS{17}Imepỹ Josapa, Parua mũkuru: Isakaa nonory po.


\par }{\PP \VS{18}Imepỹ Ximei, Era mũkuru: Pẽjamĩ nonory po.


\par }{\PP \VS{19}Imepỹ Kepea, Uri mũkuru: Kireate nonory po. Apitoryme sero nono tuisary Seõ kynexine, amoreu tõ tuisary tuisa Oke maro, Pasã esemy.

\par }{\PP Mokaro 12me kowenatu tõ maro, imepỹ kowenatu tuisaryme kynexine, Juta nonory po.


\par }{\SH Tymõkomokehxo Saromão ehtopõpyry
\par }
{\PP \VS{20}Mame Juta põkomo, Izyraeu põkõ maro tuhke toh kynexine, ikuhpỹme, isawã samo, tuna ehpio. Tõtuhse toto, eukuru tõse roropa eya xine. Tãkye toehse toh kynexine.

\VS{21}Mame Saromão Izyraeu tõ esẽme rokẽ pyra kynexine. Imehnõ ahno esẽme kynexine ynororo, tuna Eupyrati poe pirixteu tõ esary pona, Ejitu ehpikoxi roropa. Tymõkomorykõ, tytinerũ roropa tapiakase eya xine zokonaka epehmatohme eya ipoetoryme toehse toto exiryke, aorikyry ponãmero.


\par }{\PP \VS{22}Kokoro rokẽ Saromão tonahsẽ se kynexine: tiriiku 3 miu kirume, kajama tõkehko 6 miu kirume,

\VS{23}pui inunõ tupune exiketõ 10me, imehnõ pui tomo ona po ytoytoketomo 20me, kaneru tõ roropa 100me, kapau tõ roropa kazera tomo, oropono tõ roropa.


\par }{\PP \VS{24}Nono esẽme kynexine tuna Eupyrati poe, tuna Tipisa poe pata Kaza pona, tuna Metiteraneu ehpiõkõ maro. Tuisa tõ emero esẽme roropa kynexine moro nono po. Mame oxiehno pyra toh kynexine emero katonõ patary põkomo.

\VS{25}Mame Saromão isene ahtao Juta põkõ, Izyraeu põkõ maro towomase toh kynexine inikahpoeno ikurenaka. Emero tytapyĩke exiketõ inarykahpyry nae kynexine, uwa tomo te, fiku tõkehko, enara.


\par }{\PP \VS{26}Kawaru esary nae Saromão kynexine 4 miume, kahu aronanomo, kawaru poko erohketõ 12 miume roropa nae kynexine.

\VS{27}Mame mokamo a kowenatu tomo a nuno po tonahsẽ tonehse tuisa Saromão a, ipoetory tõ nahpatohme, emero toahmase exiketomo, tuisa Saromão maro otuhketomo. Enahpỹme inapyry kynexine.

\VS{28}Sewata tõkehko tonehse eya xine onahpoty roropa kawaru tõ esaka, toto napyryme, etonaketõ kahu poko kawaru tomo te, erohtoh poko okyno tõ roropa, enara.


\par }{\PP \VS{29}Ritonõpo nekarohpyryme, tuaro Saromão tyrise imehnõ tuaro ehtoh motye. Tuaro aexiry onukuhpyra imehnõ kynexine.

\VS{30}Tuaro exiketõ motye kynexine xixi tũtatoh wino te, Ejitu põkõ tuarohxo exiketõ roropa, toto motye, tuarohxo Saromão kynexine.

\VS{31}Imehnõ orutua kõ emero motye tuarohxo Saromão kynexine: Etã motye, Ezera pono te, Hemã tõ motye, Kaukou maro, Taata maro, Maou mũkuru tomo. Imehxo aexiry poko tokãtose imehnomo a katonõ patary tõ poro.

\VS{32}Aomihpyry tuaro ehtoh tymerose eya 3 miume, eremiatoh tyrise roropa eya miu motye.

\VS{33}Tõturuse roropa ynororo wewe poko, apupari poko Ripano po te, otyro tõkehko poko ahtãko pata apuru tõ po; tõturuse roropa onokyro tõ poko te, torõ tõ poko, nono poro ytoketõ poko te, kana roropa, enara.

\VS{34}Mame Saromão tuaro ehtoh poko aotururu totase tuisa tomo a. Naeroro orutua kõ tonehpose eya xine aomiry etatohme tyya xine.




\par }\Chap{5}{\SH Ritonõpo maro oturutoh riry se Saromão toehse
\par }
{\R (2 Koronika 2.1-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Hirão, Tiro tuisary, moino ro osepeme kynexine Tawi maro. Mame Tawi myakãme, Saromão tuisame ehtoh poko zuaro toehse tahtao orutua kõ taropose eya oturutohme.

\VS{2}Mame omi taropose Saromão a Hirão a. Ynara tykase:


\par }{\PP \VS{3}— Zuaro mase. Papa Tawi tõsetapase itamurume imehnõ ahno maro, tomye exiketõ maro. Naeroro Ritonõpo Tapyĩ onyrisaromepyra kynexine, Ritonõpo maro oturutohme. Topetõkara poremãkapory se osemazuhme kynexine emero porehme.

\VS{4}Seromaroro Ritonõpo poe etonara ynanase, osepeme ynanase imehnõ maro. Osetapatoh se pyra mã toto emero.

\VS{5}Mame tõmihpyry tokarose Ritonõpo a Tawi a. Ynara tykase ynororo papa a:

\par }{\PP “Omũkuru rĩko ase tuisame, omyakãme. Ytapyĩ amõko mana.” Naeroro tuaro toehse ywy, Ritonõpo eahmatoh amõko ase.

\VS{6}Morara exiryke apupari Ripano po akohpoko enehpotohme ya. Ypoetory tõ aropõko ase erohtohme opoetory tõ maro. Mame opoetory tõ erohtamitume, oepehmãko ase. Kaxiko omoro, otãto. Tuaro mase, imehnõ pyra mana, Xitõ põkõ wewe konõto akotyry warohxo mã toto.


\par }{\PP \VS{7}Naeroro Saromão omihpyry totase ahtao Hirão a tãkye toehse ynororo. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kure kuhse Ritonõpo mana seroae. Eya Tawi mũkuru tuaro exikety tokarose, tumy myakãme tuisame ehtohme, mokaro, ahno imehxo exiketõ esẽme ehtohme.


\par }{\PP \VS{8}Mame omi taropose Hirão a, Saromão neneryme:

\par }{\PP — Õmihpyry ya totase. Ise oehtoh rĩko ase emero apupari tomo te, pinieiro tõkehko.

\VS{9}Ypoetory tõ wewe zoko enehnõko ypy tõ poe Ripano poe tuna konõto ehpikoxi. Moroto imyhnõko mã toto, tuna poro arotohme ise oehtoh pona. Mame moro wewe zoko myhpokãko ropa mã toto, morotoino opoetory tõ arotohme. Mame ise jehtoh ekarõko mase ya, tonahsẽ ekarõko ypoetory tõ napyryme.


\par }{\PP \VS{10}Morarame Hirão a wewe taropose Saromão a apupari te, pinieiro tõ roropa, emero tonehpose aexihpyry eya.

\VS{11}Jeimamyry ae ro tonahsẽ taropose Saromão a, Hirão a 2 miu tonerata (1.000 kirume) tiriiku te, 400 miu riturume oriu (azeite) ipoetory tõ nahpatohme.


\par }{\PP \VS{12}Mame tõmihpyry ae ro Ritonõpo a tuaro ehtoh tokarose Saromão a. Osepeme kynexine ynororo Hirão maro. Tõmirykõ tokarose oseya xine atakorehmatohme.


\par }{\PP \VS{13}Mame tuisa Saromão a erohketõ tymenekase Izyraeu patary tõ po, 30 miume orutua komo.

\VS{14}Mame toto tuisaryme Atonirão tyrise Saromão a. Mame toto tapiakase eya oseruao 10 miumãkõme toto ehtohme. Toiro nuno po 10 miume orutua kõ toytose Ripano pona erohse, asakoro nuno taropose eya xine tytapyĩkõ tao.

\VS{15}80 miume erohketõ taropose Saromão a ypy tõ pona topu tõ kohtohme. 70 miume orutua kõ tonyohse roropa eya topu tõkehko puimatohme eya xine.

\VS{16}Mokaro erohketõ tuisaryme 3.300me tymenekase eya erohketõ esãme ehtohme.

\VS{17}Saromão omihpyry omi poe toerohse toto topu esary ao, topu tõ konõto akotyry poko, kurãkomo, arotohme Ritonõpo Tapyĩ apõme ehtohme.

\VS{18}Moro topu tõkehko poko, wewe poko roropa toerohse Saromão poetory tomo te, Hirão poetory tomo te, imehnõ erohketõ Pipyro põkõ maro, enara. Toerohse toto Ritonõpo eahmatoh risẽ riry poko.




\par }\Chap{6}{\SH Eahmatoh ritopõpyry poko Saromão a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame 480me jeimamyry taropose ahtao Izyraeu tõ esyryhmatopõpyry Ejitu poe, asakoropane jeimamyry taropose ahtao Saromão a tuisame toexiry poko Izyraeu tõ esẽme, nuno asakoro aehtoh po, ziwe po, Ritonõpo eahmatoh tyripitose eya.


\par }{\PP \VS{2}Moro Tapyi mosa exiry 27 meturume kynexine, ipuroroje 9 meturume, kae exiry 13 meturume zokonaka.

\VS{3}Moro Tapyi omõtoh esary mosa exiry 4 meturume zokonaka kynexine, ipuroroje 9 meturume kynexine oxisã Tapyi ipuroroje ehtoh maro.

\VS{4}Moro Tapyi apuru poko osenuhmatoh nae kynexine. Zumohxo kehko kynexine Tapyi tao, jarao zumo hkopyra kehko kynexine.

\VS{5}Jarao Tapyi apuru poko iratozome, etyhpyryme roropa oseruao zara tyrise eya, osa ke pehme. Zara kae exiry 2,20 meturume kynexine.

\VS{6}Osa tõkehko zopino exiketõ ipuroroje 2,20 meturume kynexine. Osa tõkehko irãnaõkomo ipuroroje 2,70 meturume, osa kae exiketõ ipuroroje 3,10 meturume kynexine. Kae zara ahtao Tapyi apuru kãsemehxo kynexine. Zopino zara ahtao Tapyi apuru topuxiximehxo kynexine. Morara ahtao osa tõkehko tyrise Tapyi apuru pona. Naeroro zara apõ wewe omõpyra Tapyi apuru aka.


\par }{\PP \VS{7}Moro Tapyi tyrise eya xine topu ke, tuhkohse exiketõ ke topu hkohtoh tao. Morara exiryke Tapyi riryhtao panaikatõ onetara toehse, tahtah katoh mate tõkehko wywy roropa onetara.


\par }{\PP \VS{8}Omõtoh osa tõ taka Tapyi panakotuh po ikurenaka nexiase. Onuhtoh nexiase zara asakoro aehtoh pona, zara oseruao aehtoh pona, enara.

\VS{9}Morarame tuisa Saromão tõtyhkase moro Tapyi riry poko. Tapyi tao tapuruse kae apupari ke.

\VS{10}Oseruao zara tyrise Saromão a Tapyi apuru pokona tõsexihse wewe ke, apupari ke. Toiro zara kae exiry 2,20 meturume kynexine.


\par }{\PP \VS{11}Ynara tykase Ritonõpo Saromão a:


\par }{\PP \VS{12}— Jomihpyry omipona awahtao, ynyripohpyry tõ roropa omipona awahtao orĩko ase ynekarohpyry ae ro omy Tawi a.

\VS{13}Taro exĩko ase ypoetory tõ Izyraeu tõ maro, sero Tapyi tao, onyrihpyry tao. Jũme toto onurumekara exĩko ase.


\par }{\SH Ritonõpo maro Oturutoh zao exikety
\par }
{\PP \VS{14}Naeroro moro Tapyi, Ritonõpo maro Oturutoh, taotyhkanohse Saromão a.


\par }{\PP \VS{15}Moro Tapyi tao apuru tõ apupari ke tyrise, nono poe amotoh pona. Moro zara tyrise pinijo ke.

\VS{16}Tapyi tao osa tyrise eya, esety Osa Kurã Kuhse mosa exiry 9 meturume. Apuru tõ tyrise apupari risẽ ke nono poe amotoh pona.

\VS{17}Mame imepỹ Osa Kurã tyrise apitorymã ẽpataka, Osa Kurã Kuhse ẽpataka. Moro Osa Kurã mosa exiry 18 meturume kynexine.

\VS{18}Moro apupari risẽ taxikase emeporyme ekuru panõ ke, kasana panõ ke roropa. Emero moro Tapyi tao tapuruse apupari ke topu tõ osenepyra ehtohme.


\par }{\PP \VS{19}Naeroro moro Osa Kurã moinakoxi, Osa Kurã Kuhse tyrise, Ritonõpo omihpyry ẽ esary tyrise eya moro taka tyritohme.

\VS{20}Moro osa 9 meturume mosa exiry kynexine, 9 meturume ipuroroje exiry, 9 meturume kae exiry, enara. Mame moro osa tapuhse kynexine uuru kurã ke emero. Apoto apõ tapuruse eya apupari ke.

\VS{21}Moro Tapyi tao emero uuru ke tapuhse Saromão a. Omõtoh Osa Kurã Kuhse taka keti tyrise eya uuru risemy. Moro osa tapuhse uuru ke roropa.

\VS{22}Moro Tapyi tao emero tapuhse uuru ke. Apoto apõ roropa Osa Kurã Kuhse ẽpataka uuru ke tapuhse.


\par }{\PP \VS{23}Asakoro kerupĩ tõ tyrise wewe oriwera risẽme, Osa Kurã Kuhse taka tyritohme. Mosa xine exiry kehko 4 meturu 40 sẽtimeturume kae exiry.

\VS{24-26}Oxisã kehko kynexine, oxisã zumo kehko exiry roropa. Asakoro taporihke kynexine toto, toiro aporiry 2 meturu 25 sẽtimeturume kynexine mosa exiry. Naeroro toiro aporiry etyhpyry poe zakorõ aporiry etyhpyry pona 4,50 meturume kynexine.

\VS{27}Mokaro taporihkemy tyrise Osa Kurã Kuhse taka. Toto aporiry ynara kynexine. Toiro aporiry etyhpyry osa apuru pũto kynexine. Zakorõ taporihkemy aporiry etyhpyry zakorõ apuru pũto kynexine. Osa rãnao asakoro aporiry etyhpyry osepũto toh kynexine.

\VS{28}Mokaro taporihkamo tapuhse uuru ke kynexine.


\par }{\PP \VS{29}Osa Kurã apuru, Osa Kurã Kuhse apuru roropa emeporyme taxikase kerupĩ panõ ke, airiki panõ ke, ekuru tõkehko ke roropa.

\VS{30}Zara roropa moro tao uuru ke tapuhse.


\par }{\PP \VS{31}Omõtoh tao asakoro wewe oriwera risẽ tyrise Osa Kurã Kuhse taka omõtoh tao. Omõtoh epoehme, wewe oriwera risẽ tyrise typotyke exikety.

\VS{32}Moro omõtoh tonõ emepory ke taxikase, kerupĩ panõ ke, airiki panõ tõkehko panõ ke, ekuru tõkehko panõ ke, enara. Moro omõtoh te, taporihke exiketõ te, airiki panõ roropa tapuhse uuru ke toh kynexine.

\VS{33}Osa Kurã taka omõtoh tyrise wewe oriwera ke.

\VS{34}Asakoro omõtoh kynexine asakoro wewe pipahmã ke tyrise pinijo ke,

\VS{35}emeporyme taxikase roropa kerupĩ ke te, airiki panõ ke te, ekuru tõ panõ ke roropa, emero tapuhse uuru ke.


\par }{\PP \VS{36}Mame zara tyrise eya tapuruse topu risẽ ke te, wewe ke roropa apupari ke moro Tapyi tao.


\par }{\PP \VS{37}Mame moro Tapyi apõ tyripitose nuno ziwe po, nuno asakoromã po, 4me jeimamyry taropose ahtao Saromão a tuisame toexiry poko.

\VS{38}Mame 11me jeimamyry taropose ahtao Saromão a tuisame, nuno 8mã po, puu po, moro Tapyi tõtyhkase rahkene. Emero tyrise eya tõsenetupuhtopõpyry ae ro. 7me jeimamyry taropose Saromão a moro Tapyi riry poko.




\par }\Chap{7}{\SH Tuisa Saromão tapyĩ konõto
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame tytapyĩ konõto tyrise Saromão a. 13me jeimamyry taropose eya tyriry poko otyhkatohme.

\VS{2-3}Osa Wewe tõ Ripano tyrise eya, 44 meturume mosa exiry te, 20 meturume ipuroroje exiry, kae exiry 13 meturume zokonaka. Atakenaka xikihme exiketõ oseruao nae kynexine. Toiro atakenaka exikety 15me xikihme exiketõ nae kynexine apupari risẽme. Apupari risẽ roropa amotoh apõme tyrise xikihme exiketõ panono. Amotoh tapuruse roropa kynexine apupari ke.

\VS{4}Tapyi apuru pokona, asakoro iratozo pokona, osenuhmatoh tyrise eya oseruao atakenaka seino te, moino osẽpataka.

\VS{5}Omõtoh tyrise tahramehme samo. Osenuhmatoh roropa tahramehme sã tyrise eya, oseruao atakenaka seino, morararo moino osẽpataka.


\par }{\PP \VS{6}Imepỹ osa esety Xikihme Exiketõ Esary kynexine. 22 meturume mosa exiry, 13 meturu zokonaka ipuroroje exiry kynexine. Omõtoh esary nae kynexine, tamose exikety. Moro amotoh xikihme exiketõ po kynexine.


\par }{\PP \VS{7}Mame tuisa apõ esary esety akorõ Apiakatoh Esaryme. Moro tao Saromão toerohse zae ehtoh apiakary poko. Moro tapuruse apupari ke, nono poe amotoh pona.


\par }{\PP \VS{8}Tosake Saromão kynexine, imepỹ zara konõto tao, Apiakatoh Esary moino. Moro tapyi tyrise eya imehnõ tynyrityã samo. Morararo ipanõ tyrise eya typyty tapyĩme, Parao ẽxiry tapyĩme.


\par }{\PP \VS{9}Morohne inyrityã emero zara konõto roropa tyrise topu kurã ke, apõ poe amotoh pona. Moro topu tuhkohse topu ahkatoh po. Tukuhse, mame tuhkohse zae ehtohme serra ke.

\VS{10}Tapyi apõme topu konõto tyrise eya xine. Tuhkohse topu ahkatoh po, topu tuhkohse 3 meturume zokonaka mosa exiry. Imehnõ topu tuhkohse 4 meturume zokonaka mosa exiry.

\VS{11}Moro apõ po topu tuhkohse exiketõ tyrise. Moromeĩpo apupari tyrise roropa.

\VS{12}Naeroro tuisa tapyĩ konõto nonory te, Ritonõpo Tapyĩ zarany, omõtoh esary roropa Ritonõpo Tapyĩ taka, oxisã tapuruse toh kynexine, topu tuhkohse aexityã ke, oseruao osepona topu ahtao, toiro apupari risẽ tyrise.


\par }{\SH Hurã erohtopo
\par }
{\PP \VS{13}Mame orutua tonehpose tuisa Saromão a, esety Hurã, Tiro pono. Emese kure exiketyme kynexine metau riry poko.

\VS{14}Jumỹpyry roropa, Tiro põ, emese kure kynexine metau riry poko. Jeny juteume kynexine Napatari paryme. Hurã tuaro exiketyme kynexine. Toerokuru waro roropa kynexine. Toahmase ahtao tuisa Saromão a metau poko erohketõ tuisaryme ehtohme, tymoise eya rahkene.


\par }{\SH Asakoro xikihme exiketõ metau risẽme
\par }
{\R (2 Koronika 3.15-17)

\par }{\PP \VS{15}Mame asakoro xikihme exiketõ tyrise Hurã a, metau risamo. Mosa exiry 8 meturume, zumo exiry 1,70 meturume kynexine. Asakoro ro oxisã tyrise eya. Ritonõpo Tapyĩ omõtoh po tyrise kehko eya.

\VS{16}Mame asakoro emeporyme exiketõ tyrise eya, metau risẽme, moro xikihme exiketõ pokona ehtohme, 2,20 meturume kae toto exiry kynexine.

\VS{17}Moro xikihme exiketõ zupuhpyry emeporyme kynexine keti tõ tykahse exiketõ samo, 7me, toiro xikihme exikety pokona.

\VS{18}Asakoro atakenaka epery roropa, romã tomo metau risemy.


\par }{\PP \VS{19}Moro xikihmã zuhpokoxi emepory ekuru sã tyrise, ririo tõ samo, kae exiry 1,80 meturume

\VS{20}tyrise kehko keti tõ epoehme, parihmã ehtoh pokona. 200me epery romã panõ kynexine asakoro atakenaka toiro xikihmã pokona.


\par }{\PP \VS{21}Moro xikihmã asakoro metau risẽ tyrise Hurã a Ritonõpo Tapyĩ omõtoh po. Toiro xikihme exikety, ikurenaeino exikety tosehpase Jakĩme, zakorõ tosehpase Poazeme.

\VS{22}Toto emepory, ekuru ririo panõ, metau risẽ, moro xikihmã zuhpo kynexine.

\par }{\PP Morarame tõtyhkase toerohtoh poko, moro xikihmã metau risẽ riry poko.


\par }{\SH Tuna eny metau risemy
\par }
{\R (2 Koronika 4.2-5)

\par }{\PP \VS{23}Mame tuna ẽ tyrise roropa Hurã a, metau ke, kaetoko exiry 2,20 meturume, zumo exiry 4,40 meturume, zomye ehtoh 13,20 meturume.

\VS{24}Ehpikuroko tuna ẽ zomye, emeporyme asakoro atakenaka kasana tõ pitiko panõ metau risemy. Tyrise kehko tuna ẽ maro, toiro kyryryme tytororo.

\VS{25}Moro tuna ẽ apõme 12me pui orutua kõ kynexine metau risemy, jarãnaka osenuhmaketõ samo. Ĩpary tõ po typorohkase tuna eny: oseruaõkõ osenuhmaketõ sã inikahpozakoxi, oseruaõkõ osenuhmaketõ sã xixi omõtoh winakoxi, oseruaõkõ osenuhmaketõ sã ikurenaka te, oseruaõkõ osenuhmaketõ sã xixi tũtatoh winakoxi.

\VS{26}Moro tuna ẽ topuxixime exiry 4me omahxiky sã kynexine. Ehpiry tuna ẽtoh ehpiry sã kynexine, axika ekuru samo. Tuna ẽme 40 miu rituru pune kynexine.


\par }{\SH Kahu metau risemy
\par }
{\PP \VS{27}Kahu tõ tyrise roropa Hurã a 10me metau risẽme. Toiro ahtao 1,80 meturume mosa exiry, 1,80 meturume ipuroroje exiry roropa, kae exiry 1,30 meturume kynexine.

\VS{28}Tyrise toto tahramehme exiketõ ke, metau pipahmã risẽ ke. Moro pipahmãme exiketõ ke ehpikuroko tyrise eya.

\VS{29}Moro pipahme exiketõ emeporyme tyrise eya, reão tõ panono, pui orutua panono, taporihke exiketõ panõ roropa. Morohne ehpikuroko emeporyme reão tõ epoe, toto zopino roropa pui tõ epoe, toto zopino roropa tyoro emepory nae kynexine.

\VS{30}Toiro kahu 4me tupupuke kynexine, 4me merehmãkomo metau risẽ ke, iteny tõ roropa metau risẽ kynexine. 4me tuna ẽ apõ nae kynexine kahu eriety tõ po. Emero apõ roropa emepory nae kynexine.

\VS{31}Mame parihme exikety nae kynexine tuna ẽ apoitohme. Kae exiry 45 sẽtimeturume kahu po. Orame kahu ao 18 sẽtimeturume kynexine. Emepory nae moro parihmã zomye.

\VS{32}Moro merehmãkomo 67 sẽtimeturume kae exiry. Tahramehme exiketõ zopino toh kynexine. Iteny tõ kahu maro toiro kyryryme kehko kynexine.

\VS{33}Ipupuru tõ kahu etonatoh pupuru sã kynexine. Iteny tomo te, parihmã ehpiry tomo te, raio tomo te, kupo tomo roropa metau risẽ kehko kynexine emero.

\VS{34}Asakoropane apõ nae kynexine kahu zopino. Kahu maro toiro kyryryme kehko kynexine.

\VS{35}Metau risẽ nae kynexine 22 sẽtimeturume ipuroroje exikety, kae kahu zomye. Moro apõ tõ, tahramehme exiketõ maro te, kahu maro toiro kyryryme kehko kynexine.

\VS{36}Moro apõ tõ maro, tahramehme exiketõ maro emepory nae kehko kynexine, kerupĩ te, reão panõ te, airiki panõ te, imehnõ kyryry panõ maro.

\VS{37}Morara moro kahu kehko tyrise eya xine. Oxisã kehko kynexine zumo exiry, kure exiry oxisã kehko kynexine.


\par }{\PP \VS{38}Tuna ẽ tõ tyrise Hurã a 10me metau risãme kahu tõ pona tyritohme. Toiro tuna ẽ 1,80 meturume kynexine zumo exiry. Pehme ahtao 830 riturume nae kynexine.

\VS{39}Mame 5me kahu tõ tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ myhtokoxi ikurenae samo. 5me kahu tõ tyrise eya Tapyi poe inikahpozakoxi samo. Tuna ẽ konõto tyrise eya Tapyi poe ikurenaka samo xixi tũtatoh wino.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩ mõkomory
\par }
{\PP \VS{40-45}Oripo tõ tyrise roropa Hurã a, pa tõ roropa, paxiha tõ maro. Mame tõtyhkase ynororo toerohtoh poko, Saromão nyripohpyry poko, Ritonõpo Tapyĩ poko. Ynara tyrise eya:

\par }{\Q Asakoro xikihme exiketomo;

\par }{\Q Asakoro emeporyme, kasana konõto samo xikihme exiketõ pona ehtohme;

\par }{\Q Keti panõ, tykahse exiketõ kasana konõto panõ pokona.

\par }{\Q 400me romã tomo metau risemy; asakoro atakenaka 100me exiketomo kasana konõto panõ emepory zomye exiketomo.

\par }{\Q 10me kahu tomo, 10me paxiha tomo tuna ẽme exiketomo.

\par }{\Q Toiro tuna ẽ konõto 12me pui orutua panõ tuna ẽ apõ kõme, oripo tomo te, pa tomo, paxiha tomo.

\par }{\PP Emero morohne tyrise Hurã a metau tykorokase exikety ke Ritonõpo Tapyĩ kyryryme, tuisa Saromão omi poe.

\VS{46}Mame tuisa omi poe morohne tyrise eya tyritoh tao irãnao Sukote poe Saratã pona, jakanahmã Joatão ehpio.

\VS{47}Mame tynyripohpyry metau risẽ onukuhpopyra Saromão kynexine omoxiny ehtoh waro ehtohme, itamurume exiryke. Naeroro omoxĩ ehtoh waro pyra kynexine.


\par }{\PP \VS{48}Uuru risẽ tyripose roropa Saromão a Ritonõpo Tapyĩ kyryryme. Ynara tyripose eya; apoto apony te, meza ipona wyi ritohme tynekaroryme Ritonõpo a.

\VS{49}10me ezuru apõ tomo Ritonõpo Esary Kurã Kuhse ẽpataka tyritohme, 5me ikurenaka samo, 5me inikahpozakoxi samo; ekuru tomo te, nãparina tomo te, tenaze tomo, enara.

\VS{50}Kasana tomo te, jahpi tomo nãparina kamisã sahkatohme, paxiha tomo, paratu tomo ikarany arotohme, toparatisa tomo omõtoh kyryryme, Osa Kurã Kuhse kyryry te, omõtoh kyryryme roropa Ritonõpo Tapyĩ tũtatoh kyryry. Morohne emero uuru risẽme tyrise eya.


\par }{\PP \VS{51}Morarame tõtyhkase Saromão ahtao, toerohtoh poko, Ritonõpo Tapyĩ poko. Jumy Tawi nukurãkatyã Ritonõpo kyryryme tukurãkase eya osa ao, Ritonõpo Tapyĩ tao, parata te, uuru te, tyoro kyryry roropa.




\par }\Chap{8}{\SH Ritonõpo omihpyry ẽ arory Tapyi Kurã taka
\par }
{\R (2 Koronika 5.2—6.2)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Izyraeu tõ tamuximãkõ tonehpose tuisa Saromão a, pata tõ tuisary tõ maro Jerusarẽ pona, Ritonõpo omihpyry ẽ arotohme Xião poe, Tawi patahpyry poe Ritonõpo Tapyĩ taka.

\VS{2}Mame Izyraeu tõ emero tõximõse toto Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko, nuno 7mã po, etanĩ po.

\VS{3}Mame tamuximãkõ porehme toeporehkase ahtao, kaxo Ritonõpo omihpyry ẽ tanỹse Ritonõpo maro oturuketomo a,

\VS{4}arotohme Ritonõpo Tapyĩ taka. Tapyi pitiko Ritonõpo maro oturutopo imõkomory maro tarose Rewi pakomotyamo a, Ritonõpo maro oturuketomo a roropa, Saromão nyrihpyry taka, Ritonõpo Tapyĩ taka.

\VS{5}Tuisa Saromão imoihmãkõ maro tõximõse nexiase Ritonõpo omihpyry ẽ ẽpataka, tynekaroryme kaneru tõ tuhke totapase eya xine pui tõ maro ikuhpỹme.

\VS{6}Mame Ritonõpo omihpyry ẽ tarose Ritonõpo maro oturuketomo a, Ritonõpo Tapyĩ taka, Osa Kurã Kuhse taka, esaka taporihkã myhtokoxi.

\VS{7}Aporiry tõ kaxo epoehme sã kynexine, kaxo epuru tõ maro.

\VS{8}Moro kaxo epuru etyhpyry osenẽko ahno a, Osa Kurã Kuhse ẽpataka ahtao rokene. Imepỹ poe osenepyra toh kynexine. (Moroto ro moro kaxo epuru seroae ro.)

\VS{9}Moro kaxo taõke pyra kynexine, Ritonõpo omihpyry rokẽ nae, tymerose asakoro topu pipahmã poko. Morohne tyrise Moeze a moro aka, ypy Xinai po, tõmihpyry tokarose ahtao Ritonõpo a, Izyraeu tomo a, toesyryhmase toto ahtao Ejitu poe.


\par }{\PP \VS{10}Mame Osa Kurã tae tutũtase oturuketõ ahtao Ritonõpo Tapyĩ typehkase akurũ ke,

\VS{11}saerehkatoh ke roropa Ritonõpo ehtoh moroto exiryke. Naeroro omõsaromepyra ropa toh kynexine toerohtohkõ poko.


\par }{\PP \VS{12}Morarame tõturuse Saromão Ritonõpo netaryme. Ynara tykase:

\par }{\Q — Oya, Ritonõpo, xixi tyrise kapu ao.

\par }{\Q Yrome akurũ xinukutumãkõ mã onymenekahpyryme, oesaryme.


\par }{\Q \VS{13}Seromaroro Tapyi Kurã tyrise ya, jũme oesaryme ehtohme.


\par }{\SH Saromão oturutopõpyry imoihmãkomo a
\par }
{\R (2 Koronika 6.3-11)

\par }{\PP \VS{14}Mame toeramase Saromão imoihmãkõ ẽpataka, xikihme toto ahtao. Mame kure rokẽ tyripose toto Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{15}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kure rokẽ mase Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy! Tyjamitunuru ke emero tyrise tunurutopõpyry ae ro papa Tawi a. Ynara tykase eya:

\VS{16}“Ypoetory tõ Izyraeu tõ enehtopõpyry poe ro Ejitu poe pata onymenekara exiase, moroto tapyi amopotohme ytapyĩme, jeahmatohme. Yrome omoro Tawi tymenekase ya ypoetory tõ tuisaryme ehtohme.”


\par }{\PP \VS{17}Mame Saromão tõturuse ro:

\par }{\PP — Tapyi amory se papa Tawi kynexine, Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ, eahmatohme.

\VS{18}Yrome ynara tykase Ritonõpo eya: “Zae mexiase tapyi amory se oexiryke ytapyĩme repe.

\VS{19}Yrome Ytapyĩ onyripopyra ase oya. Omũkuru tyrĩko mana.”

\VS{20}Seromaroro tõmihpyry ae ro morara tyrise Ritonõpo a. Papa myakãme toehse ywy, Izyraeu tõ tuisaryme. Ritonõpo Tapyĩ tyrise ya roropa Kuesẽkõ Ritonõpo eahmatohme.

\VS{21}Osa tyrise ya roropa Ritonõpo Tapyĩ tao, aomihpyry ẽ esaryme, topu tymerose aexityã ẽ esaryme. Moro omi Ritonõpo nekarohpyry kytamurukomo a, toto tonehse ahtao Ejitu poe.


\par }{\SH Saromão tõturuse Ritonõpo a
\par }
{\R (2 Koronika 6.12-42)

\par }{\PP \VS{22}Mame imoihmãkõ neneryme, tõximõse toto ahtao, Saromão toytose tynekarory zahkatoh ẽpataka. Tomary tanỹse eya kakoxi,

\VS{23}ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, imepỹ asã pyra mana kapu ao te, sero nono po roropa. Opoetory tõ pynanohnõko mase õmihpyry ae ro, yronymyryme õmiry omipona toto ahtao.

\VS{24}“Ynara tyrĩko ase,” katopõpyry oya papa Tawi a, tyrise oya seroae ro emero porehme.

\VS{25}Seromaroro Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, ajohpãme sã õmihpyry akorõ roropa tyriko. Ynara mekarone papa netaryme: “Jũme omũkuru, apakõ roropa toiro, tuisame exikehpyra exĩko mana Izyraeu tõ esẽme, tomeseke õmiry omipona exikehpyra toto ahtao, Tawi saaro.”

\VS{26}Naeroro Ritonõpo, Izyraeu tõ Esemy, emero tyriko onekarohpyry ae ro opoetory papa Tawi a.


\par }{\PP \VS{27}— Yrome otãto exĩko mah, Ritonõpo, yna maro sero nono po? Onyrityã maro? Kapu tytororo opune pyra mana. Otãto sero tapyi, ynyrihpyry opune exĩko nae?

\VS{28}Ritonõpo, yna Esemy, opoetoryme ase. Jomiry etako. Ynekaropohpyry oya, seroae ro tyriko, ajohpãme samo.

\VS{29}Sero tapyi eneko saereme ahtao, koko roropa, tymenekase oya exiryke oesaryme, sero tao oeahmatohme. Jomiry etako jotururuhtao jẽmyty toeramase ahtao sero tapyi wino.

\VS{30}Jomiry etako, opoetory tõ otururu roropa, toto ẽmyty toeramase ahtao Atapyĩ wino. Oesary poe, kapu ao, yna omiry etako. Yna rypyry ikorokako.


\par }{\PP \VS{31}— Mame imepỹ tyhxirose ahtao azahkuru ehtoh poko. Mame tonehse ynororo ahtao xiaro okyno zahkatoh myhtokoxi, sero Tapyi taka: “Morohne onyripyra exiase,” katohme,

\VS{32}etako, Ritonõpo, kapu poe. Zae opoetory tõ apiakako. Zae pyra toto ahtao, zae pyra exikety zuãnohko. Yrome zae exikety ekaroko iirypyryme pyra, kurã ke rokẽ epehmapoko.


\par }{\PP \VS{33}— Tyyrypyhpyke toehse opoetory tõ ahtao, mame typoremãkapose toto ahtao epetõkara a, toeramase ropa toto ahtao oya, sero Tapyi taka tooehse ropa toto ahtao oeahmase ropa, tyyrypyrykõ korokapotohme ropa,

\VS{34}toto omiry etako kapu ao. Opoetory tõ rypyhpyry ikorokako. Enehko ropa toto tosaka xine ropa, onekarohpyry pona ropa itamuru tomo a.


\par }{\PP \VS{35}— Mame konopo onenehpopyra awahtao, opoetory tõ tyyrypyhpyke toehse exiryke, mame tõsekarory se ropa toto ahtao oya tyyrypyrykõ rumekatohme ropa, eramaryhtao sero Tapyi a oeahmatohme, tuãnohse toto ahtao,

\VS{36}toto omiry etako kapu ao. Toto rypyry ikorokako opoetory tõme Izyraeu exiryke. Amorepako toto zae ehtoh riry poko. Mame konopo enehpoko ropa ononory pona, onekarohpyry pona jũme opoetory tõ esaryme.


\par }{\PP \VS{37}— Mame tonahsẽ pyra toehse ahtao te, tyrohsẽ toehse roropa ahtao te, tupito tõ tonahkase ahtao tyryrykane axitunety ke, taparara tuhkã ke, aosetaparykõ ke epetõkara maro te, takuruhtase toto ahtao, tyrohsẽ konõto toehse ahtao

\VS{38}toto otururu oya etako. Mame opoetory tõ toemynyhmaryke tomary anymyryhtao oneneryme, sero Tapyi winakoxi,

\VS{39}toto otururu etako. Kapu ao opoetory tõ omiry etako, iirypyrykõ ikorokako, toto akorehmako. Omoro rokẽ ahno kurohtao aosenetupuhtoh waro mase. Zae epehmako toto, inyrihpyry epehpyryme,

\VS{40}kokoro rokẽ õmiry omipona opoetory tõ ehtohme, sero nonory po isene toto ahtao, onekarohpyry po, yna tamuru tomo a.


\par }{\PP \VS{41-42}— Mame katonõ roropa, imehnõ nonory põkõ, imehxo oexiry poko ekarory etaryhtao tyya, onyrihpyry kurã poko opoetory tomo a etaryhtao tyya, aepyryhtao oeahmase te, oturuse roropa oya sero Tapyi tao,

\VS{43}aotururu oya etako. Kapu ao, oesao aomiry etako. Tyriko roropa inyripohpyry oya, sero nono põkõ emero awaro ehtohme, õmiry omipona toto ehtohme, opoetory tõ Izyraeu tõ samo. Mame zuaro exĩko mã toto sero Tapyi ynyrihpyry oeahmatohme nymyry mana.

\VS{44}Mame opoetory tõ aroporyhtao oya etonatohme topetõkara maro, aotururuhtao oya emero rokẽ pata po toto ahtao, toeramase toto ahtao sero pata winakoxi, onymenekahpyryme exiryke, sero Tapyi winakoxi roropa ynyrihpyry oeahmatohme,

\VS{45}toto otururu oya etako. Kapu ao toto omiry etako. Orẽpyra tyriko toto, topetõkara poremãkatohme eya xine.


\par }{\PP \VS{46}— Mame tyyrypyrykõ poko toehse toto ahtao, iirypyryme yna exĩko emero porehme, toto wãnohtohme typoremãkase toto ahtao epetõkara a, toto aroryhtao roropa imepỹ nono pona, moe moro nono ahtao,

\VS{47}opoetory tõ otururu oya etako. Moroto imepỹ po toto ahtao, tyyrypyrykõ rumekaryhtao eya xine, aotururukohtao roropa oya, aosekarorykohtao oya, tyyrypyrykõ ekaroryhtao oya, zae pyra toehtopõpyrykõ roropa, aomirykõ etako, Ritonõpo.

\VS{48}Mame moero toto ahtao, osekaroryhtao oya, tyyrypyrykõ rumekary se nymyry toto ahtao, aotururuhtao oya, toeramase toto ahtao sero nono winakoxi, onekarohpyry yna tamuru tomo a, sero pata onymenekahpyry winakoxi, sero Tapyi winakoxi, ynyrihpyry oeahmatohme,

\VS{49}toto omiry etako. Oesary poe kapu ao toto otururu etako. Toto ipynanohko.

\VS{50}Iirypyrykõ ikorokako ropa, õmiry omipona pyra toto ehtopõpyry roropa, onyryhmara toto tyripoko epetõkara a.

\VS{51}Opoetory tõ mã toto, onenepyhpyã Ejitu poe, apotoimo htao aexityã samo.


\par }{\PP \VS{52}— Ritonõpo Imehxo Exikety, nupunato opoetory tõ eneko, toto tuisary roropa. Toto omiry etako, okohmaryhtao eya xine takorehmarykõ se toto ahtao oya.

\VS{53}Toto tymenekase oya, sero nono põkõ wino, opoetoryme toto ehtohme. Moro poko turuse toto oya, Moeze omiry ae, Ejitu poe yna tamuru tõ tonehse oya ahtao.


\par }{\PP \VS{54}Mame Saromão tõturukehse ahtao Ritonõpo a, toexikihmase ynororo tynekarory zahkatoh ẽpataka. Moroto tosekumuru po toehse apitoryme, tomary tanỹse kakoxi.

\VS{55}Mame opore kure rokẽ imoihmãkõ tyripose eya Ritonõpo a. Ynara tykase:


\par }{\PP \VS{56}— Kure rokẽ Ritonõpo Kuesẽkõ mana. Typoetory tõ ewomãko mana tõmihpyry ae ro. Tõmihpyry ae ro Moeze a kure rokẽ typoetory tõ riry poko, emero tyrise eya rahkene.

\VS{57}Yna maro exikehpyra exiko, Ritonõpo yna Esemy, yna tamuru tõ maro oehtopõpyry samo. Jũme yna onurumekara exiko.

\VS{58}Õmihpyry omipona yna tyriko, zae rokẽ yna ehtohme ise oehtoh samo. Onyripohpyry yna a omipona te, yna tamuru tõ amorepatopõpyry omipona yna ehtohme.

\VS{59}Ritonõpo yna Esemy, sero ynekaropohpyry oya, wenikehpyra exiko jũme. Yna, opoetory tõ, Izyraeu tõ pyno exikehpyra exiko, ituisarykõ maro, kokoro rokẽ yna pyno oexiry se yna exiryke.

\VS{60}Morarame emero ahno, sero nono põkõ tuaro exĩko, omoro rokẽ Ritonõpome mase, imepỹ pyra mana.

\VS{61}Ynara se hano, amarokõ jũme Ritonõpo onurumekara oexirykõ se hano. Onymoikehpyra oexirykõ se ase Kuesẽkõ maro, aomihpyry omipona inyripohpyry riry sã oya xine seroae ro.


\par }{\SH Ritonõpo Tapyĩme inekarohpyry
\par }
{\PP \VS{62}Mame tynekarory tõ tyahkase tuisa Saromão a imoihmãkõ maro tynekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{63}Pui totapase eya xine 22 miume, kaneru tõ 120 miume, osepeme ehtohme. Moro ke moro Tapyi tokarose Ritonõpo a, tuisa a imoihmãkõ maro.

\VS{64}Moro ae ro osa tapiakase Saromão a nono rãnao, Tapyi ẽpataka tynekarory tõ zahkatohme, okyno tomo tytororo te, tiriiku tõkehko, okyno kasery osepeme ehtohme te. Morara tyrise eya ipune pyra toto exiryke, jahkatoh po metau risẽ po, zumo pyra exiryke.


\par }{\PP \VS{65}Moroto Ritonõpo Tapyĩ pũto tõseahmase toto, Saromão imoihmãkõ maro. 7me ẽmepyry taropose eya xine Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko. Imoihmãkõ tooehse toto pata tõ poe inikahpoino, Hamate ypy poe te, Ejitu ehpiõ poe roropa ikurenaeino.

\VS{66}Mame ẽmepyry 8me ahtao taropose ropa toto Saromão a itapyĩkõ taka ropa. Naeroro kure Saromão tyripose Ritonõpo a eya xine. Tõsekazumase toto. Tãkye toytose ropa toto, Ritonõpo nekarohpyry kurã poko Tawi a, Izyraeu tomo a, enara.




\par }\Chap{9}{\SH Tõsenepose ropa Ritonõpo Saromão a
\par }
{\R (2 Koronika 7.11-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame tõtyhkase Saromão ahtao Ritonõpo Tapyĩ riry poko te, tytapyĩ konõto riry poko te, emero tyriry se aehtyã riry poko,

\VS{2}tõsenepose ropa Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ eya, tõsenepotopõpyry saaro Kipeão po.

\VS{3}Ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Õmihpyry totase ya. Sero onyrihpyry poko “Tapyi Kurano” ãko ase, sero tao jeahmatohme jũme. Sero Tapyi enẽko ase, ewomãko roropa ase, jũme.

\VS{4}Zae rokẽ jomiry omipona awahtao, ajohpe pyra awahtao, omy Tawi jomihpyry omipona ehtopõpyry saaro te, emero ynyripohpyry riryhtao oya,

\VS{5}ywy roropa emero rĩko ase, jomihpyry ae ro omy Tawi a, ynara katopõpyry ae ro: “Jũme apakõ Izyraeu tõ esẽme exikehpyra exĩko mase.”

\VS{6}Yrome jomiry omipona exikepyryhtao oya, apakomo a roropa, imehnõ ritõ poko toehse awahtao xine,

\VS{7}ypoetory tõ Izyraeu tõ syryhmapõko ropa ase toto esary poe, eya xine ynekarohpyry poe. Sero Tapyi rumekãko ropa ase, osa kurã ynymenekahpyry jũme jeahmatohme. Mame Izyraeu tõ eunohnõko imehnõ mana, imeimehnõ pata tõ po.

\VS{8}Sero Tapyi kaetokohxo exikety typahsẽme rokẽ exĩko mana. Mame ikuroko ytoketõ oserehnõko mã toto moro eneryke tyya xine: “Oty katohme serara tyrise Ritonõpo a sero nono poko, sero Tapyi poko roropa?” ãko mã toto.

\VS{9}Mame toto ezuhnõko imehnõ mana: “Ritonõpo turumekase Izyraeu tomo a exiryke, Tosẽkõme. Eya itamuru tõ tonehse Ejitu poe repe, yrome imehnõ neponãmary toahmase eya xine. Morara exiryke toto tuãnohse eya, tyyryhmase toto eya sero saaro.”


\par }{\SH Saromão Hirão maro
\par }
{\R (2 Koronika 8.1-2)

\par }{\PP \VS{10}20me jeimamyry taropose Saromão a Ritonõpo Tapyĩ riry poko tytapyĩ konõto riry poko, enara.

\VS{11}Morohne ritohme eya wewe tokarose tuisa Hirão a, Tiro esemy a, apupari te, pinijo, enara. Uuru roropa tokarose eya ipoko erohtohme. Naeroro tõtyhkase Saromão ahtao toerohtoh poko, 20me pata tõ tokarose eya Karirea po Hirão a.

\VS{12}Yrome morohne enese toytose Hirão ahtao ise pyra kynexine.

\VS{13}Naeroro ynara tykase ynororo Saromão a:

\par }{\PP — Jakorony, moro rokẽ pata tõ onekarohpyry ya?

\par }{\PP Morara exiryke moroto, pata tõ Xihpyryme tosehpase.

\VS{14}Uuru, 4 miu kiru motye taropose Hirão a Saromão kyryryme.


\par }{\SH Imehnõ tapyi tõkehko Saromão nyrityamo
\par }
{\R (2 Koronika 8.3-18)

\par }{\PP \VS{15}Mame topehke pyra erohketõ tyrohmanohpose tuisa Saromão a Ritonõpo Tapyĩ riry poko te, tytapyĩ konõto riry poko te, Jerusarẽ nonory kurãkary poko xixi tũtatoh wino te, pata apuru riry poko, enara. Mame tyrohmanohpose toto eya imehnõ pata tõ riry poko roropa: Hazoa te, Mekito te, Kezea, enara.

\VS{16}(Apitoryme Pata Kezea pona toytose Ejitu tuisary etonase. Pata põkõ, kananeu tõ typoremãkapose eya. Totapase toto eya. Itapyĩkõ tyahkapose eya. Mame moro pata tokarose eya tõxiry a, tynekaroryme erẽnatoh poko Saromão pytyme toehse ahtao.

\VS{17}Mame Saromão a moro pata tukurãkase ropa.) Topehke pyra erohketõ tyrohmanohpose Saromão a Pete-Horõ-Zopino kurãkatohme ropa te,

\VS{18}Paarate te, Tatamoa roropa ona po Juta nonory po.

\VS{19}Moro pata tõ po tykyryry tõkehko tukurãkase eya, tonahsemy te, kawaru tomo te, kahu tomo osetapaketomo te, wewe tõkehko, topu tõkehko emero tyriry se ehtoh kyryry Jerusarẽ po te, Ripano po te, imehnõ pata tõ po roropa Izyraeu nonory po.

\VS{20-21}Topehke pyra erohketõ tapoise Saromão a Kanaã põkõ pakomotyamo. Mokaro tamuru tõ onetapara tokurehse Izyraeu toh kynexine ipatarykõ typoremãkapose ahtao eya xine. Mokaro topehke pyra erohketõ ynara kynexine: amoreu tomo te, heteu tomo te, perizeu tomo te, heweu tomo te, jepuseu tomo, enara. Mokaro pakomotyã imehnõ namotome erohnõko ro seroae ro.

\VS{22}Yrome Izyraeu tõ anapoipyra Saromão kynexine tynamotome erohtohme. Soutatume toerohse Izyraeu tomo te, soutatu tuisaryme te, kapitãome te, kahu arory poko etonatoh tao te, kawaru po ytoytoketyme soutatume, enara.


\par }{\PP \VS{23}550me erohketõ esã nae kynexine, namoto tõ maro Saromão nyripory tõ poko.


\par }{\PP \VS{24}Nono tupuimapose Saromão a, topohme nono ritohme Jerusarẽ po, xixi tũtatoh wino, ipyty, Ejitu esẽ ẽxiry toesyryhmase ahtao Tawi patary poe, Saromão namopohpyry taka, itapyĩme.


\par }{\PP \VS{25}Tynekarory tyahkapose Saromão a, tahxime oseruao, jeimamyry punero, tynyrihpyry apoto apõ po, Ritonõpo eahmatohme. Osepeme ehtoh tyahkapose eya, okyno tytororo tyahkapose roropa eya. Ixtaratu tyahkase eya. Ritonõpo Tapyĩ taotyhkanohse roropa eya.


\par }{\PP \VS{26}Wapu tõ roropa tyripose Saromão a Eziõ-Kepea po Erate pũto, tuna Akapa ehpio, Etõ nonory po.

\VS{27}Wapu poko tuaro exiketõ taropose tuisa Hirão a, Saromão poetory akorehmatohme.

\VS{28}Tuna poro wapu ae toytose toto Opia pona. Uuru tonehse ropa Saromão a 14 miu kirume motye.




\par }\Chap{10}{\SH Sapa tuisary nohpo oehtopõpyry Saromão enese
\par }
{\R (2 Koronika 9.1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Saromão imehxo ehtoh ekary poko totase Sapa tuisary nohpo a. Naeroro toytose ynororo Jerusarẽ pona ikuhse, tupimã ke ekaropotohme eya.

\VS{2}Tymaro typoetory tõ tuhke tonehse te, kameru tõ roropa tynenehke tuhke emepory tõkehko, tonahsẽ tomepore ritoh ke te, joia tomo te, uuru itamurume, enara. Mame tõseporyse tahtao Saromão maro tõturupose ynororo emero tõsenetupuhtoh poko.

\VS{3}Tozuhse eya emero porehme. Eya tupime nymyry pyra kynexine nohpo ezukuru.

\VS{4}Saromão tuaro ehtoh totase Sapa tuisary a, itapyĩ konõto tonese roropa eya.

\VS{5}Tonahsẽ tonese eya tyrise ahtao meza pona, erohketõ esã esary, emese kure erohketõ rohmanohpory poko tuisa tapyĩ konõto tao, zupõkõ roropa, otuhtoh konõto poko erohketomo te, tynekarory zahkatoh poko Ritonõpo maro Oturutoh tao. Morohne poko tõsenuruhkase ynororo.

\VS{6}Ynara tykase ynororo Saromão a:

\par }{\PP — Opoko ahno nekarohpyry totase ya ypatary po, tuaro oehtoh poko roropa. Ynetahpyry emero zae nexiase ajohpe pyra.

\VS{7}Yrome onenetupuhsaromepyra exiase onenepyra ro jahtao. Moero emero pyra juruase toto. Tuaro oehtoh, tymõkomoke oehtoh roropa jurutopõpyry motye kuhse mana.

\VS{8}Tãkye mã toto opyxiãkomo. Opoetory tõ roropa tãkye mã toto amaro toexirykõke, õtururu etaryke tyya xine, tuaro oehtoh etaryke roropa tyya xine.

\VS{9}Kure kuhse Ritonõpo mana, Oesemy. Tãkye opoko toexiryke oriase Izyraeu tõ esẽme. Jũme Izyraeu tõ pyno aexiry exikehpyra mana. Morara exiryke Izyraeu tõ tuisaryme oriase, toto akorehmatohme zae ehtoh poko toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{10}Mame tuisa Saromão a tynenehpyry tõ tokarose eya; uuru 4 miu kiru motye te, emepory tõ itamurume te, joia tomo, enara. Moro panõ, Sapa tuisary nekarohpyry Saromão a, moro panõ onenehzomopyra ropa toehse.


\par }{\PP \VS{11}Mame Hirão wapu tõ ae uuru tonehse Opia nonory poe, wewe roropa tonehse sãtaro, joia tõ kurã roropa.

\VS{12}Moro sãtaro ke apoisẽ tõ tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ tao tytapyĩ konõto tao roropa. Harpa tõ tyrise rira tõ roropa eremiatoh etotohme. Moro wewe sãtaro panõ, onenepitopyra kynexine Izyraeu nonory po, seroae ro moro wewe panõ onenepyra ropa toehse.


\par }{\PP \VS{13}Mame tuisa Saromão a tynekaroryme nohpo Sapa tuisary ise ehtoh emero tokarose eya te, inekaropohpyry roropa emero tokarose eya te, tyoro kurãkõ tokarose eya roropa. Mame toytose ropa ynororo, tymarõkõ maro, tynonory Sapa pona ropa.


\par }{\SH Saromão mõkomory
\par }
{\R (2 Koronika 9.13-28)

\par }{\PP \VS{14}Jeimamyry ae uuru tapoise Saromão a 23 miu kirume.

\VS{15}Moro maro tineru tapoise eya, mõkomo ekamonanomo a, toto erohtoh poko te, arape tuisary tomo a te, Izyraeu patary tõ kowenatu tomo a, enara.


\par }{\PP \VS{16}Osewomatoh tyrise Saromão a, uuru risẽme, 200me inunomo. Toiro ahtao 3.5 kirume exisasaka uuru ke kynexine.

\VS{17}Inunõkara 300me osewomatoh tyrise eya roropa, uuru risemy. Toiro ahtao 2 kirume exisasaka uuru nae kynexine. Morohne tyrise eya Wewe Ripano tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{18}Tuisa apõ konõto tyripose Saromão a uuru kurã risemy maafim maro.

\VS{19-20}Moro tuisa apõ 6me onuhtoh nae kynexine. Toiro onuhtoh asakoro reão panõ nae kynexine etyhpyry tõ po. Atapona 12me reão tõ panõ kynexine. Ĩpary poko pui orutua zupuhpyry panõ kynexine. Apory apõ poko asakoro reão panõ kynexine. Moro panõ exipitopyra kynexine tuisa apõme imepỹ nonory po.


\par }{\PP \VS{21}Eukuru ẽtoh emero Saromão tapyĩ tao uuru risẽme kynexine. Ikyryry Wewe Ripano tapyĩ tao emero uuru risẽme kynexine. Parata poko pyra toh kynexine, Saromão tuisame ahtao, typyne pyra parata exiryke eya.

\VS{22}Wapu tõ nae Saromão kynexine, Hirão wapu tõ maro ytoketomo. Oseruao jeimamyry taropose ahtao ikanary wapu tõ tooehse ropa ahtao, uuru tonehse, parata, maafim, arimi tomo, meku tomo, enara.


\par }{\PP \VS{23}Tuisa Saromão imehnõ motye emero, tymõkomoke itamurumehxo kynexine, tuarohxo roropa kynexine.

\VS{24}Moino imehnõ nonory põkõ toytory se kynexine tuaro aexiry etatohme tyya xine, Ritonõpo nekarohpyry eya.

\VS{25}Tooehse toto ahtao tynekarory tõ tonehse eya xine parata risemy te, uuru roropa te, upo te, pyrou tõkehko te, emepory tõ te, kawaru te, jumẽtu tõ maro. Morara toehse jeimamyry punero rokene.


\par }{\PP \VS{26}Kahu tõ nae toehse Saromão miu 400me, 12 miume kawaru tõ nae kynexine etonaketomo. Sapararahme toh kynexine imehnõ pata tõ poro Jerusarẽ po roropa.

\VS{27}Tuisame Saromão ahtao Jerusarẽ po parata nae toehse itamurume topu tõ samo. Apupari itamurume nae kynexine wewe rokẽ samo ypy tõ po Juta po.

\VS{28}Tuisa poetory tõ toerohse toto kawaru tõ enehpory poko Muxiri poe Xirixia poe te,

\VS{29}kahu tõ enehpory poko roropa Ejitu poe. Kawaru tõ tokamose eya xine kahu tõ maro Heteu tõ tuisary tomo a Xiria tõ tuisary tomo a roropa, toiro kahu etonatoh epehpyry 600me parata kynexine te, toiro kawaru epehpyry 150me parata kynexine.




\par }\Chap{11}{\SH Toeramase Saromão Ritonõpo winoino
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame tuhke nohpo tõ poko typenetase Saromão, imeimehnõ nonory põkomo. Apitoryme typytase ynororo Ejitu tuisary ẽxiry maro. Moromeĩpo typytase ynororo heteu nohpory tõ maro te, Moape põkõ maro te, Amõ põkõ maro, Etõ põkõ maro te, Xitõ põkõ maro, enara.

\VS{2}Mokaro maro typytase ynororo Ritonõpo omipona pyra. Ynara tykase Ritonõpo Izyraeu tomo a: “Imeimehnõ ahno maro pytara ehtoko. Toto maro opytarykohtao eramãko matose imehnõ neponãmary poko roropa oya xine.”

\VS{3}Saromão typytase 700me tuisa ẽxiry tõ maro te, imehnõ 300me nohpo tõ maro roropa. Mame toto pokoino toeramase ynororo Ritonõpo winoino.

\VS{4}Mame tamuhpõme toehse ynororo ahtao imeimehnõ neponãmary toahmase eya typyxiã pokoino. Ritonõpo omiry omipona pyra toehse ynororo, jumy Tawi ehtopõpyry sã pyra.

\VS{5}Axitarote, Xitõ põkõ neponãmary toahmase eya, Moroke roropa, Amõ neponãmary xihpyry.

\VS{6}Tyyrypyry poko toehse ynororo. Ritonõpo zamaro ehtoh onymoipyra kynexine, jumy Tawi ehtopõpyry sã pyra.

\VS{7}Ypy po Jerusarẽ poe xixi tũtatoh wino Kemo eahmatoh tyrise eya, Moape neponãmary xihpyry. Moroke eahmatoh tyrise roropa eya, Amõ neponãmary xihpyry.

\VS{8}Imehnõ neponãmary eahmatoh tyrise roropa eya, typyxiã neponãmary, ixtaratu zahkatohme inekarorykõ zahkatohme roropa tyneponãmary eahmatohme.


\par }{\PP \VS{9-10}Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ tõsenepose Saromão a asakoro ahtao ro, tõmiry: “Imehnõ neponãmary oneahmara exiko,” tokarose ahtao roropa eya, aomiry omipona pyra toehse Saromão. Toeramase ynororo ewinoino. Naeroro Saromão zehno toehse Ritonõpo.

\VS{11}Ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Jomiry omipona pyra oexiryke, ynyripohpyry omipona pyra roropa oexiryke, tuisame oehtoh enahkapõko ase. Omyakamãko ase toiro opoetory ke.

\VS{12}Mãpyra omy Tawi pyno jehtopõpyryke morara onyripyra ase aporo orihpyra ro awahtao. Omũkuru tuisame ahtao morara tyrĩko ase.

\VS{13}Mame emero pyra Izyraeu tõ puxihkãko ase ewinoino. Toiro oxiekyrymãkõ nomõko ase imaro ypoetory Tawi pyno jehtopõpyryke, pata Jerusarẽ tymenekase ya exiryke roropa jesaryme.


\par }{\SH Saromão epetõkara
\par }
{\PP \VS{14}Morarame Ritonõpo poe Hatate, Etõ tuisary ekyry Saromão epekara toehse.

\VS{15-16}Pake, apitoryme, Etõ põkõ typoremãkase ahtao Tawi a, Joape soutatu tõ esẽ toytose morotona aorihtyã ekepyry zonẽtohme. 6me nuno taropose eya tysoutatu tõ maro Etõ po. Mame moroto toto ahtao Etõ põkõ orutua kõ totapase eya xine emero porehme.

\VS{17}Hatate rokẽ, jũ poetory tõ maro, toepase Ejitu pona. Morara ahtao Hatate poetome ro kynexine.

\VS{18}Mame toesyryhmase toto Mitiã poe, toytose toto Parã pona. Moroto imehnõ tõximõse toto maro. Morotoino toytose toto Ejitu pona oturuse tuisa a. Mame Ejitu tuisary a nono tokarose Hatate a, tapyi roropa, tonahsẽ roropa.

\VS{19}Mokyro maro Hatate osepeme toehse. Naeroro tuisa a typyty akorõ tokarose eya, Tapane akorony, Hatate pytyme ehtohme.

\VS{20}Mame toemũkuase ynororo Jenupateme. Mokyro tuãtanohpose tuisa pyty a, tuisa tapyĩ konõto tao tuisa mũkuru tõ maro.


\par }{\PP \VS{21}Mame tuaro toehse Hatate ahtao Ejitu po Tawi toorihse ehtoh poko te, Joape, soutatu tõ esẽ toorihse ehtoh poko roropa, ynara tykase ynororo tuisa a:

\par }{\PP — Ytoxi ropa ynonory pona ropa.


\par }{\PP \VS{22}Ynara tykase tuisa eya:

\par }{\PP — Oty katohme oytory se ropa hma? Oty onekaropyra exiase oya? Oty pokoino oytory se ropa hma ononory pona?

\par }{\PP — Arypyra, emero nae ase repe. Jytory se rokẽ ase, tykase Hatate. Naeroro toytose ropa Hatate tynonory pona ropa.

\par }{\PP Mame Etõ tuisaryme Izyraeu tõ zehno kynexine Hatate. Popyra kynexine.


\par }{\PP \VS{23}Mame Rezõ roropa, Eriata mũkuru, Ritonõpo poe Saromão epeme pyra toehse. Tosẽ Hatatezea, Zopa esẽ poe toepase ynororo,

\VS{24}mame tõximõse ynororo imehnõ tuisa omipona pyra exiketõ maro. Mame mokaro tuisaryme toehse ynororo. (Morara toehse Hatatezea typoremãkase ahtao Tawi a te, Xiria tõ roropa totapase ahtao eya.) Rezom toytose tymarõkõ maro Tamaxiku pona. Moroto epe tomo a Xiria esẽme tyrise ynororo.

\VS{25}Izyraeu tõ epeme pyra kynexine Rezom, tuisame Saromão ahtao.


\par }{\SH Tõmiry etapotopõpyry Ritonõpo a Jeropoão a
\par }
{\PP \VS{26}Imepỹ roropa tuisa Saromão epeme pyra toehse, esety Jeropoão, Nepate mũkuru, Zereta pono, Eparaĩ nonory po. Saromão poetory tuisaryme kynexine ynororo. Jeny pytỹpo kynexine, esety Zerua.

\VS{27}Ynara Jeropoão ehtopõpyry nexiase:

\par }{\PP Jerusarẽ nonory kurãkãko Saromão nexiase xixi tũtatoh wino. Pata apuru kurãkãko roropa nexiase.

\VS{28}Jeropoão erohkety nymyry nexiase, nuaseme roropa. Mame aerokuru eneryke Saromão a tuisame tyrise ynororo eya, topehke pyra erohketõ esẽme, emero Manase nonory poe aehtyã te, Eparaĩ nonory poe aehtyamo roropa, enara.

\VS{29}Morarame Jerusarẽ poe Jeropoão ytoryhtao tõseporyse ynororo urutõ Aia maro Xiro pono. Toiroro toh nexiase osema tao, ona po.

\VS{30}Mame Aia a tupõ jaraono kasenato touse eya, tyxihkase eya 12me zokonaka ehtohme,

\VS{31}ynara tykase ynororo Jeropoão a:

\par }{\PP — 10me zokonaka apoiko, ynara exiryke, Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy ynara ãko oya: “Tuisame Saromão ehtoh puxihkãko ase. 10me oxiekyry tõ ekarõko ase oya.

\VS{32}Toiro oxiekyry tõ Saromão maro exĩko ro ypoetory Tawi pokoino Jerusarẽ pokoino roropa, ypataryme tymenekase ya exiryke Izyraeu tõ nonory po.

\VS{33}Morara tyrĩko ase turumekase jexiryke Saromão a imeimehnõ neponãmary eahmary poko exiryke: Axitarote, Xitõ neponãmary te, Kemo, Moape tõ neponãmary te, Moroke, Amõ tõ neponãmary, enara. Jomiry omipona pyra toehse Saromão; azahkuru toehse ynororo ynyripohpyry onymoipyra roropa, jomihpyry omipona pyra toehse jumy Tawi ehtopõpyry sã pyra.

\VS{34}Yrome tuisame aexiry onupuxihkara ase aporo Saromão winoino. Tuisame exikehpyra tyripõko ase orihpyra ro ynororo ahtao. Morara tyrĩko ase ypoetohpyry Tawi, ynymenekahpyry pokoino. Jomiry omipona kynexine, ynyripohpyry omipona.

\VS{35}Tuisame aehtoh puxihkãko ase Saromão mũkuru winoino, 10me zokonaka ekarotohme oya,

\VS{36}yrome toiro zokonaka oxinomõko ase Saromão mũkuru maro jũme Tawi pary nae jehtohme tuisame pata Jerusarẽ ynymenekahpyry po jeahmatohme.

\VS{37}Jeropoão, Izyraeu tõ tuisaryme orĩko ase, õpenery tõ emero oesaryme ehtohme.

\VS{38}Jomiry omipona awahtao yronymyryme, zae ehtoh poko awahtao, jomihpyry omipona awahtao ypoetory Tawi ehtopõpyry saaro, amaro jũme exikehpyra ase. Izyraeu tõ esẽme orĩko ase. Mame Tawi ritopõpyry sã ya opoenõ, apakõ roropa rĩko ase tuisame omyakãme.

\VS{39}Saromão rypyry pokoino Tawi pakomotyã wãnohnõko ase, yrome jũme pyra.”


\par }{\PP \VS{40}Morara exiryke Jeropoão etapary se toehse Saromão. Yrome toepase ynororo tuisa Xisake a, Ejitu esemy a. Moroto kynexine ynororo Saromão orihtoh pona.


\par }{\SH Tuisa Saromão orihtopõpyry
\par }
{\R (2 Koronika 9.29-31)

\par }{\PP \VS{41}Imehnõ Saromão nyrihpyry poko te, tuaro aehtopõpyry poko, emero tymerose pape pokona esety Saromão Ehtopõpyry.

\VS{42}Tuisame toerohse ynororo 40me jeimamyry pona Jerusarẽ po, Izyraeu tõ esẽme.

\VS{43}Mame Saromão toorihse, ekepyry tonẽse Tawi patary po. Mame imũkuru Ropoão tuisame toehse imyakãme.




\par }\Chap{12}{\SH Tutuisarykõ rumekatopõpyry poko inikahpoẽkomo a
\par }
{\R (2 Koronika 10.1-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame Ropoão toytose Xikẽ pona. Moroto tõximõse imoihmãkomo, tutuisarykõme Ropoão ritohme.

\VS{2}Mame moro poko zuaro toehse Jeropoão, Nepate mũkuru. Apitoryme toytose ynororo Ejitu pona Saromão kurũke. Naeroro tooehse ropa ynororo Ejitu poe.

\VS{3}Jeropoão tonehpose inikahpoẽkomo a, oximaro toytose toto Ropoão zuruse. Ynara tykase toto eya:


\par }{\PP \VS{4}— Omy Saromão a yna tyrohmanohpose itamurume tupimãkõ poko te, omoxinety puimary poko. Naeroro omoxĩ hkopyra yna erohtoh riryhtao oya tupime hkopyra opoetoryme yna ehtohme, õmiry moĩko ynanase opoetoryme exikehpyra exĩko ynanase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{5}— Oseruao tõmehse ahtao osehtoko ropa. Oezuhtohkõ ekarõko ase oya xine, tykase ynororo.

\par }{\PP Naeroro toytose ropa toto.


\par }{\PP \VS{6}Mame tamuhpomãkõ maro tõturuse tuisa Ropoão, tumy Saromão akorehmahpõkõ mokaro.

\par }{\PP — Otara ãko ha, Izyraeu tõ ezuhnõko? tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{7}Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Izyraeu tõ akorehmary se nymyry awahtao kure rokẽ toto ezuhko, mame jũme õmiry moĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{8}Yrome tutuarõmatoh onenetupuhpyra sã kynexine. Tamuhpomãkõ omiry onymoipyra kynexine. Nuasemãkomo a toytose ynororo ekaropose tymaro zuãtatyamo a. Seromaroro tuisa akorehmananõme toh kynexine.


\par }{\PP \VS{9}— Otara ãko matou? tykase ynororo eya xine. — Otara ãko ywy Izyraeu tomo a zohzohmehxo toerohtoh se exiketomo a?


\par }{\PP \VS{10}— Ynara kaxiko eya xine: “Jemahxikyry papa zoko motye exĩko mana.

\VS{11}Papa nyrohmanohpotopõpyry oya xine omoxinety sã nexiase repe. Yrome moro motye orohmanohpotorỹko ase, omoxihxo kuhse. Eya tuãnohse mexiatose ahno pipohtoh ke, yrome ywy pui pipohtoh ke awãnohtorỹko ase.”


\par }{\PP \VS{12}Mame oseruao tõmehse ahtao Jeropoão toytose ropa tuisa Ropoão a imarõkõ maro, aomihpyry omipona.

\VS{13}Mame tamuhpomãkõ omihpyry omipona pyra toehse tuisa inekarohpyry poko. Tõturuse ynororo toto maro toto zupokane samo,

\VS{14}nuasemãkõ oturutopõpyry ae ro. Ynara tykase:

\par }{\PP — Papa nyrohmanohpotopõpyry oya xine omoxinety sã nexiase repe. Yrome moro motye orohmanohpõko ase, omoxihxo kuhse. Tuãnohse mexiatose papa a ahno pipohtoh ke. Yrome ywy pui pipohtoh ke awãnohtorỹko ase, tykase.


\par }{\PP \VS{15}Izyraeu tõ omiry onetara Ropoão kynexine. Morara tyripose Ritonõpo a tõmihpyry ae ro Jeropoão Nepate mũkuru a turuse ahtao urutõ Aia a, Xiro pono a.


\par }{\PP \VS{16}Morarame tonetupuhse Izyraeu tõ ahtao tõmirykõ onetara tuisa exiry poko, tykohtapitose toto:

\par }{\PP — Tuisame pyra Tawi pakomotyã mana jekyrỹpyã maro! Oty kurã tyrise eya xine kypoko xine? Ehmaropa, Izyraeu tomo, tapyi taka ropa! Ah Ropoão nosepynanohno!

\par }{\PP Morara exiryke toytose ropa toto tytapyĩkõ taka.

\VS{17}Ropoão tynomose eya xine Juta tõ esẽme rokene.


\par }{\PP \VS{18}Morarame Atonirão, topehke pyra erohketõ tuisary taropose Ropoão a oturutohme Izyraeu tõ maro. Yrome totapase ynororo topu ke eya xine. Morara toehse ahtao, taryporyke sã tõtyrise Ropoão tykahu aka, toepase ynororo Jerusarẽ pona.


\par }{\PP \VS{19}Morotoino Izyraeu tomo a, inikahpoẽkomo a Tawi ekyry tõ turumekase tutuisarykõme.


\par }{\PP \VS{20}Mame Jeropoão aepyry ropa poko Ejitu poe, tuaro toehse Izyraeu tõ ahtao, toahmase ynororo eya xine oximõtoh taka. Mame tutuisarykõme tyrise ynororo eya xine. Juta tõ rokẽ Tawi parỹpyry maro toh kynexine, ipoetory tõme.


\par }{\SH Semaia nekarohpyry Ritonõpo poe
\par }
{\R (2 Koronika 11.1-4)

\par }{\PP \VS{21}Mame Jerusarẽ pona toeporehkase Ropoão ahtao, typoetory tõ, soutatu tõ, tonehpose tyya, 180 miumãkõ, Juta tõ patary tõ poe, Pẽjamĩ patary tõ poe, enara. Tõsetapary se kynexine Izyraeu tõ maro, typoetoryme toto ripotohme ropa.

\VS{22}Yrome urutõ Semaia maro tõturuse Ritonõpo. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{23}— Kaxiko Ropoão a, Juta tomo a, Pẽjamĩ tomo a roropa.

\VS{24}“Osetapara ehtoko, oekyry tõ Izyraeu tõ maro. Atapyĩkõ taka ytotoko ropa emero porehme. Serara toehse tyripose ya exiryke.”

\par }{\PP Mame Ritonõpo omiry omipona toehse toto. Toytose ropa toto tosaka xine.


\par }{\SH Ritonõpo rumekatopõpyry Jeropoão a
\par }
{\PP \VS{25}Mame tuisa Jeropoão a, Izyraeu esemy a pata Xikẽ tapuruse, jamihme ehtohme. Ypy tõ rãnao kynexine Eparaĩ nonory po. Moroto tõsesarise ynororo okynã pyra. Moromeĩpo toytose ynororo Penueu pona. Moro pata tapuruse roropa eya.

\VS{26-27}Ynara tõsenetupuhse ynororo: “Taroino ypoetory tõ ytoryhtao Jerusarẽ pona tynekarory tõ zahkatohme, Ritonõpo eahmatohme, otarame osepeme exĩko mã toto tuisa Ropoão Juta tõ esẽ maro. Mame jetapãko mã toto.”


\par }{\PP \VS{28}Naeroro asakoro pui mũkuru uuru risẽ tyrise eya. Mame ynara tykase ynororo Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Epo hnae oytorykõ Jerusarẽ pona Ritonõpo eahmase. Izyraeu tomo, moxiamo oritõkõme mã kehko. Moxiaro Ejitu poe oenepyatose, tykase Jeropoão.


\par }{\PP \VS{29}Mame toiro pui mũkuru panõ uuru risẽ tyrise eya Peteu po. Zakorõ tyrise eya Tã po.

\VS{30}Naeroro moro poko iirypyryme toehse toh kynexine, toytorykõ poko tyneponãmarykõ eahmase Peteu po te, Tã po, enara.

\VS{31}Imehnõ ypy tõ po tyneponãmarykõ tyrise Jeropoão a. Eahmatoh poko oturuketõ tymenekase eya Rewi pakomotyã kara.


\par }{\SH “Oseahmatoh Peteu po popyra mana,” katopõpyry
\par }
{\PP \VS{32}Mame Jeropoão a oseahmatoh tyrise ẽmepyry 15me ehtoh po, nuno 8mã po, Ritonõpo eahmatoh samo Juta po. Mame apoto apõ po Peteu po tynekarory tyahkase eya tynyrihpyry pui panõ uuru risẽ ẽpataka. Moroto Peteu po tynymenekatyã tyripose eya erohtohme tynyrityã eahmatoh poko.

\VS{33}Morarame moro ae, ẽmepyry 15me ae, nuno 8mã po, tõmihpyry ae ro toytose ynororo Peteu pona tynekarory zahkatohme apoto apõ po oseahmaryme Izyraeu tõ amorepatopõpyry ae ro eya.




\par }\Chap{13}{\PP \VerseOne{1}Morarame Ritonõpo omi poe urutõ toytose Juta nonory poe Peteu pona. Toeporehkase ynororo morotona apoto apõ ẽpataka Jeropoão ahtao tynekarory zahkary poko.

\VS{2}Mame Ritonõpo omiry omi poe sekere tykase mokyro urutono moro apoto apony netaryme samo, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Apoto apony, apoto apony, ynara ãko Ritonõpo mana: “Poeto enurũko mana Tawi paryme, esety Joxia. Sero apoto apõ po tyneponãmarykõ poko erohketõ etapãko mana, tynekarory zahkananomo, sero apoto apõ po ahno zehpyry tyahkasẽme exĩko mana.”


\par }{\PP \VS{3}Mame mokyro urutõ tõturuse ropa, ynara tykase:

\par }{\PP — Sero apoto apõ typahsẽme exĩko, tykararahsẽme exĩko, oruno epo aexihpyry typahsẽme exĩko roropa mana. Moro eneryke oya Ritonõpo omiry enetupuhnõko matose, tõturuse jexiryke aomi poe.


\par }{\PP \VS{4}Mokyro omiry etaryke Jeropoão a, tomary tõximahxinase ynororo mokyro urutõ wino.

\par }{\PP — Mose apoitoko! tykase ynororo repe.

\par }{\PP Axĩ pakaihkapỹme toehse tuisa apory. Etywyhmasaromepyra ropa toehse.

\VS{5}Mame moro apoto apõ axĩ tykararahse, oruno roropa sapararah tykase nono pona, urutõ omihpyry ae ro Ritonõpo omi poe.

\VS{6}Mame tuisa Jeropoão ynara tykase urutono a:

\par }{\PP — Ajohpãme sã ypoko oturuko Ritonõpo Oesemy a, jemary kurãkatohme ropa, tykase.

\par }{\PP Naeroro aomi poe tõturuse ynororo Ritonõpo a, mame tuisa emary tukurãkase ropa.

\VS{7}Mame ynara tykase tuisa eya:

\par }{\PP — Eropa ymaro ytapyĩ taka ẽtaihkase. Oepehmãko ase onyrihpyry emetakame.


\par }{\PP \VS{8}— Omõkomory zokonaka ekaroryhtao ya ytopyra ase amaro; otuhpyra ase, eukuru onẽpyra ase taro.

\VS{9}Ynara tykase Ritonõpo ya: “Otuhpyra mase, eukuru onẽpyra, imepỹ osema ae oytotoh ae pyra oehnõko ropa mase atapyĩ taka,” tykase.


\par }{\PP \VS{10}Naeroro aytotoh ae pyra, tyoro osema ae toytose ropa ynororo.


\par }{\SH Urutõ tamuhpõme exikety Peteu pono
\par }
{\PP \VS{11}Morara ahtao urutõ tamuhpomã kynexine Peteu po. Turuse ynororo imũkuru tomo a mokyro urutõ poko, Juta põ poko, inyrihpyry poko Peteu po, aomihpyry poko roropa tuisa Jeropoão zururuhtao.

\VS{12}Mame mokyro urutõ tamuhpomã tõturupose eya xine:

\par }{\PP — Oty osema ae toytose ynororo aytory ropa ahtao? Esemary tonepose tumy a eya xine.

\VS{13}Toky jumẽtu pona tapõ tyripose eya tumũkuru tomo a. Tyrise eya xine, mame toky po toytose ynororo

\VS{14}urutõ Juta põ ekahmase. Mokyro tonese eya kohrame nono po wewe kurã zopino. Tõturupose eya:

\par }{\PP — Urutõme mahno Juta poe?

\par }{\PP — Ỹ, ywy ase, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{15}— Eropa ytapyĩ taka otuhse ymaro, tykase ynororo eya.


\par }{\PP \VS{16}Yrome mokyro urutõ, Juta põ ynara tykase:

\par }{\PP — Ytosaromepyra ase amaro atapyĩ taka ẽmehse. Taro otuhpyra ase, eukuru onẽpyra ase roropa amaro.

\VS{17}Ynara tykase Ritonõpo exiryke ya: “Otuhpyra exiko. Onẽpyra exiko roropa te, imepỹ osema ae, ooehtoh ae pyra ytoko ropa atapyĩ taka.”


\par }{\PP \VS{18}Mame ynara tykase urutõ tamuhpomã, Peteu põ eya:

\par }{\PP — Ywy roropa urutõme ase asaaro. Ritonõpo omi poe inenyokyhpyry tõturuse ya oeahmatohme ytapyĩ taka aarotohme, kure oritohme, tykase.

\par }{\PP Yrome ajohpe kynexine.


\par }{\PP \VS{19}Naeroro mokyro urutõ, Juta põ toytose urutõ tamuhpomã maro itapyĩ taka. Tõtuhse ynororo imaro.

\VS{20}Mame kohrame toto ahtao meza po, Ritonõpo omiry toehse urutõ a, tamuhpomano a.

\VS{21}Kui tykase ynororo urutõ, Juta põ netaryme:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo: “Jomiry omipona pyra mexino. Ynyripohpyry oya onyripyra makene.

\VS{22}Mãpyra moehno ropa otuhse onenahpopyra ehtoh pona. Morara exiryke orihnõko mase. Mame oekepyry ononẽpyra exĩko mã toto omy tõ ekepyry zonẽtoh tao.”


\par }{\PP \VS{23}Mame tõtuhkehse toto ahtao, mokyro urutõ tamuhpomano a apõ tyrise jumẽtu pona urutõ Juta põ ytotohme.

\VS{24}Mame toytose ynororo rahkene. Yrome osema tao tõseporyse ynororo reão maro. Tosekase ynororo ekepyry toepukase osema tao. Moroto jumẽtu kynexine xikihme ekepyry pũto, moroto reão roropa kynexine tehme.

\VS{25}Imehnõ toytose ahtao ahno ekepyry tonese osema tao, reão roropa ipũto. Toytose toto Peteu pona imehnõ zuruse tynenehpyrykõ poko.


\par }{\PP \VS{26}Mokaro omihpyry totase ahtao urutõ tamuhpomano a, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Mokyro urutono, Ritonõpo omiry omipona pyra aexihpyry. Naeroro reão tonehpose Ritonõpo a esekatohme, aorihtohme, tõmihpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{27}Mame tumũkuru tomo a ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jeky jumẽtu pona apõ tyritoko jytotohme, tykase.

\par }{\PP Morara tyrise eya xine.

\VS{28}Mame toytose ynororo, urutõ ekepyry tonese eya osema tao. Moroto ro jumẽtu kynexine reão roropa tehme rokene. Ekepyry onõpyra reão kynexine, jumẽtu onesekara roropa kynexine.

\VS{29}Morarame ekepyry tanỹse urutõ tamuhpomano a, jumẽtu pona tyrise eya enehtohme Peteu pona ropa, ihnamotohme, zonẽtohme.

\VS{30}Tonẽse mokyro ekepyry eya jekyry tõ ekepyry zonẽtoh tao. Tyhnamose roropa ynororo eya imũkuru tõ maro:

\par }{\PP — Aimo jakorony! Jakorony! tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{31}Mame tonẽkehse ahtao eya xine ynara tykase urutõ tumũkuru tomo a:

\par }{\PP — Toorihse jahtao, jekepyry zonẽtoko sero zonẽtoh tao mose ekepyry pũtokoxi.

\VS{32}Mose omihpyry Ritonõpo poe, okyno zahkatoh poko Peteu po, emero neponãmarykõ eahmatoh poko roropa Samaria patary tõ po, ajohpe pyra mose omihpyry ae ro emero exĩko mã rahkene.


\par }{\SH Jeropoão tyyrypyry poko ro
\par }
{\PP \VS{33}Morara ahtao ro tuisa Jeropoão tyyrypyry onurumekara kynexine. Emero rokẽ, Rewi pakomotyã kara, tyrise eya tynekarory zahkatoh poko erohketõme, tynyrityã poko, tyneponãmarykõ eahmatoh poko. Ise exiketõ tymenekase eya okyno zahkary poko erohtohme.

\VS{34}Morara exiryke, iirypyryme aexiryke tuisame aehtoh tonahkapose Ritonõpo a, tuisame pyra ipoenõ ehtohme.




\par }\Chap{14}{\SH Jeropoão mũkuru orihtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame Apia, tuisa Jeropoão mũkuru, takuruhtase.

\VS{2}Ynara tykase Jeropoão typyty a:

\par }{\PP — Tyoro sã oẽmyty tyriko, oupõ roropa tyoro sã tyriko awaro pyra imehnõ ehtohme. Mame Xiro pona ytoko. Moroto mã urutono, Aia. Aomihpyry ae Izyraeu tõ tuisaryme toehse ywy.

\VS{3}Wyi aroko 10me onekaroryme eya, pão tõ anusasamã maro te, ano zeni, enara. Mame ekaropoko eya, Otara exĩko nae umũkuru? Mame ourũko mã ynororo rahkene.


\par }{\PP \VS{4}Naeroro toytose ynororo Aia tapyĩ taka, Xiro pona. Tamuhpõme Aia exiryke tonukehse kynexine.

\VS{5}Yrome turuse ynororo Ritonõpo a Jeropoão pyty oepyry poko, ekaropose tumũkuru ehtoh poko, kure pyra exiryke. Ezuhtoh tokarose roropa eya Ritonõpo a.

\par }{\PP Mame toeporehkase Jeropoão pyty ahtao imepỹ poenohnõko kynexine.

\VS{6}Yrome aomomyry etaryhtao Aia a, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Omõko, Jeropoão pyty! Oty katohme imepỹ poenohnõko mahno? Omi popỹ rokẽ nae ase ynekarory oya.

\VS{7}Ytoko ropa Jeropoão zuruse: “Ynara ãko Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ oya: ‘Omoro tymenekase ya, Izyraeu tõ rãnao awahtao, tuisame oehtohme Izyraeu tõ esẽme.

\VS{8}Tuisame Tawi pakomotyã ehtoh tupuxihkase ropa ya, ekarotohme oya. Yrome Tawi ehtopõpyry sã pyra toehse mase. Jomiry tymoise eya, jomihpyry omipona toehse. Ise jehtoh tyrise eya yronymyryme, ynyripohpyry tyrise eya rahkene.

\VS{9}Yrome oorypyry poko toehse mase imehnõ tuisame aexityã motye emero porehme. Kurumekase, ozehno jehtoh myripoase ya, imehnõ neponãmary riryke oya ymyakãme, toto eahmatohme.

\VS{10}Morara tyrise oya exiryke popyra ehtoh enehpõko ase oya xine. Opoenõ te, apakomotyã roropa emero orutua kõ etapãko ase, nuasemãkomo, tamuhpomãkõ roropa. Oekyry tõ enahkapõko ase, toto tumehnõko ase okyno ety samo.

\VS{11}Oekyry tõ toorihse ahtao pata rãnao, ekepyrykõ mã kaikuxi nonyryme exĩko. Ona po toorihse toto ahtao kurumu tõ nonyryme exĩko. Ywy, Ritonõpo morara ãko ase,’ tykase.”


\par }{\PP \VS{12}Mame tõturuse ropa Aia Jeropoão pyty a:

\par }{\PP — Ytoko seromaroro atapyĩ taka. Toeporehkase awahtao omũkuru orihnõko mana.

\VS{13}Izyraeu tõ emero ihnamõko mã toto. Ekepyry zonẽnõko mã toto. Ynoro rokẽ Jeropoão ekyryme tonẽsẽme exĩko zae zonẽtoh tao, ynara exiryke, ynoro rokẽ Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ zamaro mana.

\VS{14}Imepỹ rĩko Ritonõpo mana Izyraeu tõ tuisaryme. Ynororo Jeropoão tuisame ehtoh enahkapõko mana.

\VS{15}Izyraeu tõ wãnohnõko Ritonõpo mana. Tykytyky ãko mã toto enaromỹke, pyrou zoko tykytyky kary samo ahtaryhtao iporiry ehpio. Izyraeu tõ oũko mana sero nono kurã poe, tynekarohpyry poe itamurukomo a. Sapararahme toto aropõko mana mya tuna Eupyrati moinakoxi. Tyzehno xine tyripose ynororo eya xine, imehnõ neponãmary riryke, Asera panõ riryke eya xine eahmatohme.

\VS{16}Naeroro Izyraeu tõ rumekãko Ritonõpo mana Jeropoão rypyry pokoino, Izyraeu tõ tarose eya exiryke tyyrypyrykõ poko toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{17}Mame toytose ropa Jeropoão pyty Tiriza pona. Toeporehkase ynororo ahtao tytapyĩ taka, imũkuru toorihse.

\VS{18}Izyraeu tõ emero tyxitase imũkuru poko. Mame ekepyry tonẽse eya xine Ritonõpo omihpyry ae ro, urutõ Aia omihpyry ae.


\par }{\SH Jeropoão orihtopõpyry
\par }
{\PP \VS{19}Mame tuisa Jeropoão nyrihpyry te, imehnõ maro osetapatopõpyry te, toerohtopõpyry tuisame toexiry poko, emero tymerose pape pokona, esety Izyraeu Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{20}22me jeimamyry taropose Jeropoão a tuisame toexiry poko. Mame toorihse ynororo, ekepyry tonẽse kynexine. Mame imũkuru Natape imyakãme toehse Izyraeu tõ tuisaryme.


\par }{\SH Tuisa Ropoão Juta esẽme ehtopõpyry
\par }
{\R (2 Koronika 11.5—12.16)

\par }{\PP \VS{21}Mame Saromão mũkuru, Ropoão 41me jeimamyry nae kynexine Juta esẽme toehse ahtao. Mame 17me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Moro pata Ritonõpo nymenekahpyryme kynexine Izyraeu tõ nonory po, moroto toahmasẽme toehtohme. Ropoão eny Naama kynexine, Amõ pono.


\par }{\PP \VS{22}Mame Juta tõ tyyrypyhpyke toehse Ritonõpo omipona pyra. Tyzehno xine Ritonõpo tyripose eya xine, tytamurukõ ehtopõpyry motye.

\VS{23}Tynyrityã eahmatoh tyrise eya xine, Ritonõpo kara eahmatohme. Topu tõ sokohme tyrise eya xine, Asera enetupuhtoh roropa, eahmatohme, ypy tõ po te, wewe konõto zerutumã po, enara.

\VS{24}Popyra toh kynexine, orutua komo, nohpo tõ roropa imeimehnõ poko toehse toh kynexine, tyneponãmary eahmatoh tao. Juta tõ tyyrypyrykõ xihpyry poko toehse roropa toh kynexine mokaro samo, Ritonõpo naropotyã samo, inonorykõ tokarose ahtao typoetory Izyraeu tomo a.


\par }{\PP \VS{25}Mame 5me jeimamyry taropose Ropoão ahtao tuisame ehtoh poko, tuisa Xisake, Ejitu esẽ tooehse osetapase Jerusarẽ põkõ maro.

\VS{26}Ritonõpo Tapyĩ tae mõkomo kurã uuru tõkehko tarose eya, tuisa tapyĩ konõto tae roropa, osewomatoh tonõ roropa uuru risẽ, Saromão nyrityã typyne exiketõ tarose eya, emero.

\VS{27}Naeroro imehnõ osewomatoh, typyne pyra exiketõ tyripose Ropoão a, metau risemy. Morohne tokarose eya soutatu tomo a, tytapyĩ konõto omõtoh erasamo a.

\VS{28}Mame tuisa Ropoão toytose ahtao Ritonõpo Tapyĩ taka, moro osewomatoh tarose ipoetory soutatu tomo a. Moromeĩpo tarose ropa toto eya xine ikurãkatohme erase tõ esaka.


\par }{\PP \VS{29}Mame imehnõ inyrityã emero tymerose pape pokona esety Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{30}Mame Jeropoão Izyraeu tõ esẽme ahtao, Ropoão Juta tõ esẽme ahtao roropa osetapakehpyra toh kynexine osepeme pyra toexirykõke.

\VS{31}Mame Ropoão toorihse. Ekepyry tonẽse kynexine tuisa tõ zonẽtoh tao, Tawi patary po. Mame imũkuru Apia tuisame toehse tumy myakãme. (Ropoão eny Naama kynexine, Amõ pono.)




\par }\Chap{15}{\SH Tuisame Apia ehtopõpyry Juta tõ esẽme
\par }
{\R (2 Koronika 13.1—14.1)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame 18me jeimamyry taropose tuisa Jeropoão Nepate mũkuru ahtao Izyraeu tõ tuisaryme, Apia Juta tõ tuisaryme toehse.

\VS{2}Oseruao jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jeny esety Maaka kynexine, Apisarão ẽxiry.

\VS{3}Mame tyyrypyhpyke toehse Apia, tumy ehtopõpyry saaro. Ritonõpo Tosẽ omiry onymoipyra kynexine, tytamuru Tawi ehtopõpyry sã pyra.

\VS{4}Yrome Tawi pokoino Ritonõpo poe Apia tumũkue toehse tuisame aehtohme tumy myakãme Jerusarẽ po Jerusarẽ ewomatohme.

\VS{5}Morara tyrise Ritonõpo a tyamaro Tawi nyrihpyry exiryke inyripohpyry omipona yronymyryme Tawi exiryke roropa, yrome Uria, heteume exikety poko zae pyra Tawi kynexine.

\VS{6}Mame etonakehpyra Jeropoão maro Ropoão, Izyraeu tomo Juta tõ maro isene Apia ahtao.

\VS{7}Mame imehnõ Apia nyrityã emero tymerose pape pokona esety Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.


\par }{\PP \VS{8}Mame Apia toorihse, ekepyry tonẽse Tawi patary po. Mame imũkuru Asa tuisame toehse tumy myakãme Juta tõ esẽme.


\par }{\SH Tuisame Asa ehtopõpyry Juta esẽme
\par }
{\R (2 Koronika 14.1—16.14)

\par }{\PP \VS{9}Morarame 20me jeimamyry taropose Jeropoão ahtao Izyraeu tõ tuisaryme, Asa tuisame toehse Juta tõ esẽme.

\VS{10}41me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Inoty esety Maaka kynexine, Apisarão ẽxiry.

\VS{11}Mame Ritonõpo zamaro Asa nyrihpyry kynexine, Tawi nyrihpyry samo.

\VS{12}Mya imehnõ neponãmary eahmatoh poko exiketõ tonyohse eya Juta tõ nonory poe, orutua komo nohpo tõ roropa, enara. Imehnõ neponãmary touse roropa eya toto eahmatoh tae.

\VS{13}Tynoty Maaka touse roropa eya tuisa ẽme pyra ehtohme, tyneponãmary xihpyry tyripose eya exiryke Asera. Inyripohpyry takohse Asa a tyahkase roropa eya jakanahmã Keterõ po.

\VS{14}Imehnõ neponãmary eahmatoh onykararahpyra Asa kynexine, yrome Ritonõpo omiry tymoise eya toorikyry ponãmero.

\VS{15}Mame tumy nekarotyã Ritonõpo a emero tyrise eya Ritonõpo Tapyĩ taka, tynekarotyã maro, uuru risemy parata risẽ maro.


\par }{\PP \VS{16}Mame etonakehpyra Asa Juta tuisary kynexine tuisa Paasa, Izyraeu tõ esẽ maro, tuisame toto ahtao.

\VS{17}Morarame Paasa tomõse Juta tõ nonory pona. Pata Rama tapurupitose eya, osema apururu se toexiryke, ytotoh Jerusarẽ pona.

\VS{18}Moro eneryke tyya uuru tapoise tuisa Asa a parata maro Ritonõpo Tapyĩ tao, tytapyĩ konõto tao roropa, mame morohne taropose eya tynekaroryme pata Tamaxiku pona, ekarotohme tuisa Pẽ-Hatate a. Xiria esemy Pẽ-Hatate kynexine Taparimõ mũkuru, Heziõ paryme. Ynara tykase Asa eya:

\VS{19}“Osepeme sehne kumykõ ehtopõpyry saaro. Sero parata, uuru maro ynekaroryme mana oya. Naeroro tuisa Paasa epeme pyra exiko, Izyraeu esemy. Mokyro anakorehmara awahtao, ytõko ropa mana ynonory poe tosaka ropa.”


\par }{\PP \VS{20}Morara kure kynexine tuisa Pẽ-Hatate a. Morara exiryke typoetory esã taropose eya soutatu tõ maro etonatohme Izyraeu patary põkõ maro. Ijõ tapoise eya, Tã roropa, Apeu-Pete-Maaka te, nono ikuhpo Karirea pũto te, Napatari nonory roropa emero.

\VS{21}Mame tuaro toehse Paasa ahtao moro poko pata Rama apuru riry turumekase eya. Toytose ropa ynororo Tiriza pona.


\par }{\PP \VS{22}Mame Juta tõ tonehpose tuisa Asa a, emero porehme aehtohme Rama pona, moro pata poe topu tõ arotohme, wewe roropa Paasa kyryrỹpyry. Moro topu tõ ke wewe maro Mixipa tapuruse Asa a, Kepa roropa Pẽjamĩ nonory po.


\par }{\PP \VS{23}Mame imehnõ tuisa Asa nyrityã poko, orẽpyra aehtopõpyry poko te, pata tõ apurutopõpyry poko eya, tymerose pape poko, esety Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry. Mame tamuhpõme toehse ynororo ahtao kure pyra toehse ipupuru tomo.

\VS{24}Mame toorihse Asa. Ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh tao Tawi patary po. Mame imũkuru Josapa tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Tuisame Natape, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{25}Mame asakoro jeimamyry taropose Asa a ahtao Juta tõ esẽme, Natape, Jeropoão mũkuru tuisame toehse Izyraeu esẽme. Asakoro jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko.

\VS{26}Yrome tumy sã tyyrypyry poko Natape toehse, Ritonõpo omipona pyra. Izyraeu tõ takorehmase eya tyyrypyrykõ poko toto ehtohme roropa.


\par }{\PP \VS{27}Mame Paasa, Aia mũkuru, Isakaa ekyryme, tãtamorepase Natape etapary poko. Mame totapase eya rahkene, Natape osetaparyhtao Kipetõ põkõ maro pirixteu tõ nonory po.

\VS{28}Morara toehse oseruao jeimamyry tuisa Asa taropose ahtao, Juta tõ esẽme toexiry poko. Naeroro Natape myakãme Paasa toehse, Izyraeu tõ tuisaryme.

\VS{29}Mame tuisame toehse Paasa ahtao Jeropoão ekyry tõ totapapitose eya. Ritonõpo omihpyry ae ro, urutõ Aia, Xiro põ omihpyry ae ro Jeropoão ekyry tõ emero tonahkase eya. Arypyra toehse jekyry ipunaka.

\VS{30}Morara toehse Jeropoão a tyzehno Ritonõpo, Izyraeu tõ Esẽ tyripose exiryke eya tyyrypyry poko toehse toexiryke, Izyraeu tõ iirypyryme tyripose roropa eya exiryke.


\par }{\PP \VS{31}Imehnõ Natape nyrityã emero tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{32}Tuisa Asa, Juta tõ esemy, tuisa Paasa Izyraeu tõ esẽ maro osetapakehpyra toh kynexine tuisame toto ahtao osepeme pyra toexirykõke.


\par }{\SH Tuisame Paasa ehtopõpyry, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{33}Mame oseruao jeimamyry taropose Asa ahtao Juta tõ esẽme, Paasa, Aia mũkuru tuisame toehse Izyraeu tõ esẽme. 24me jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Tiriza po.

\VS{34}Mame tuisa Jeropoão ehtopõpyry sã Paasa roropa iirypyryme toehse, Ritonõpo omipona pyra, Izyraeu tõ takorehmase roropa eya iirypyry poko toto ehtohme.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}Morarame Ritonõpo tõturuse urutõ Jeu, Hanani mũkuru a, ynara katohme tuisa Paasa a:

\VS{2}“Ime pyra exiketyme mexiase. Yrome Izyraeu tõ tuisaryme kyriase. Mame seromaroro oorypyry poko mase, Jeropoão samo. Ypoetory tõ iirypyryme tyripose roropa oya. Toto rypyry eneryke ya ozehno ase.

\VS{3}Naeroro oenahkãko ase, oekyry tõ maro, Jeropoão enahkatopõpyry samo.

\VS{4}Oekyry tõ toorihse ahtao pata po ekepyry õnõko kaikuxi tomo. Toorihse toto ahtao ona po, ekepyry tõ õnõko kurumu tomo.”


\par }{\PP \VS{5}Imehnõ Paasa nyrityã poko, orẽpyra aehtopõpyry poko roropa, tymerose pape poko. Moro pape esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{6}Mame Paasa toorihse. Ekepyry tonẽse Tiriza po. Mame imũkuru Era tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\PP \VS{7}Moro omi Ritonõpo poe, Paasa tõ poko, jekyry tõ wãnopyry poko roropa, tokarose urutõ Jeu a, Paasa rypyhpyry pokoino. Tyzehno Ritonõpo tyripose Paasa a, tyyrypyry poko toexiry poko rokẽ pyra tuisa Jeropoão nyrihpyry saaro. Yrome tyzehno Ritonõpo tyripose eya Jeropoão tõ etapatopõpyryke roropa eya emero porehme.


\par }{\SH Era tuisame, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{8}Mame 26me jeimamyry taropose Asa ahtao Juta tõ esẽme, Era, Paasa mũkuru tuisame toehse Izyraeu tõ esẽme. Mame asakoro jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko Tiriza po.

\VS{9}Toiro ipoetory tõ esẽ, Ziniri tãtamorepase tosẽ etapary poko. Era kyryry tõ kahu tõ zokonaka esẽme Ziniri kynexine.

\par }{\PP Morarame Tiriza po Era kynexine Arasa tapyĩ tao eukuru ẽnõko, etỹnõko. Tuisa tapyĩ konõto eraseme Arasa kynexine.

\VS{10}Mame Ziniri tomõse tapyi taka, tosẽ totapase eya, mame tuisame toehse ynororo Era myakãme. Morara toehse 27me jeimamyry taropose Asa ahtao Juta tõ esẽme.


\par }{\PP \VS{11}Mame tuisame toehse Ziniri ahtao, Paasa ekyry tõ totapase eya emero, orutua komo te, epe tõ roropa emero totapase eya.

\VS{12}Morarame Paasa tõ etapatopõpyry Ziniri a, toehse Ritonõpo omihpyry ae ro urutõ Jeu a, Paasa enatyry poko.

\VS{13}Tyneponãmary eahmatopõpyryke Paasa a, imũkuru Era a roropa, Izyraeu tõ akorehmatopõpyryke roropa eya xine tyyrypyry kõ poko toto ehtohme, toto zehno toehse Ritonõpo Izyraeu tõ Esemy.

\VS{14}Emero Era nyrihpyry tymerose kynexine pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.


\par }{\SH Ziniri tuisame toehse Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{15}Morarame 27me jeimamyry taropose ahtao tuisa Asa a, Juta tõ esẽme, Ziniri tuisame toehse Izyraeu tõ esẽme Tiriza po. 7me ẽmepyry taropose eya tuisame toexiry poko. Morara ahtao Izyraeu tõ soutatu tõ osetapãko toh kynexine pata Kipetõ po, pirixteu tõ nonory po.

\VS{16}Mame Ziniri nyrihpyry poko zuaro toehse toto ahtao, tuisa Era etapatopõpyry poko eya, moro ae ro tosẽkõ, Oniri tymenekase soutatu tomo a Izyraeu tõ tuisaryme ehtohme.

\VS{17}Mame Kipetõ poe toytose Oniri tomo, typoetory tõ maro Tiriza tõ poremãkapose.

\VS{18}Mame typatary poremãkatopõpyry eneryke tyya, Ziniri tomõse tapyi konõto taka, osa jamihmã taka irãnao, apoto tukase eya, tapyi tyahkase eya, toorihse ynororo apoto htao.

\VS{19}Morara toehse eya tyyrypyry poko toehse toexiryke, Ritonõpo omipona pyra. Jeropoão ehtopõpyry saaro tyzehno Ritonõpo tyripose eya, tyyrypyry poko toexiry poko te, Izyraeu tõ akorehmary roropa tyyrypyrykõ poko toto ehtohme.

\VS{20}Emero Ziniri nyrityã poko, tosẽ etapatopõpyry poko roropa eya, tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.


\par }{\SH Oniri, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{21}Morarame Izyraeu tõ tãtapiakase sã toehse, zokonaka Tipini, Jinate mũkuru se toh kynexine tutuisarykõme. Imehnõ Oniri se toh kynexine.

\VS{22}Yrome Oniri se exiketõ orẽpyrahxo toehse; Tipini toorihse, mame Oniri tuisame toehse.

\VS{23}31me jeimamyry taropose Asa ahtao Juta tõ esẽme, Oniri Izyraeu tõ tuisaryme toehse. 12me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko. Apitoryme 6me jeimamyry taropose eya Tiriza po.

\VS{24}Morarame ypy Samaria topekahse eya 70 kirume parata ke Semea wino. Morarame moro ypy tyjamihtase Oniri a soutatu tõ esary ke. Moroto pata tyrise eya tosehke Samaria, esemỹpyry esety Semea pokoino.


\par }{\PP \VS{25}Imehnõ Izyraeu tuisary tõ emero motye tyyrypyry poko Oniri kynexine.

\VS{26}Jeropoão nyrihpyry saaro tyzehno Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ tyripose eya, tyyrypyry poko te, Izyraeu tõ akorehmary tyyrypyrykõ poko toto ehtohme, tyneponãmary eahmary poko, enara.

\VS{27}Imehnõ Oniri nyrityã poko emero tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{28}Mame Oniri toorihse. Ekepyry tonẽse Samaria po. Mame imũkuru Akape tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Akape, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{29}Morarame 38me jeimamyry taropose Asa ahtao, Juta tõ esẽme, Akape, Oniri mũkuru tuisame toehse, Izyraeu tõ esẽme. 22me jeimamyry taropose eya tuisame toexiry poko, Samaria po.

\VS{30}Mame tyyrypyry poko toehse ynororo, Ritonõpo omipona pyra. Imehnõ tuisa tõ motye emero porehme iirypyryme kynexine.

\VS{31}Tuisa Jeropoão nyrihpyry xihpyry sã tyrise eya. Moro motye typytase ynororo Jezapeu maro, tuisa Etepaau, Xitõ põ ẽxiry maro. Tyneponãmary Paau toahmase eya.

\VS{32}Mame tapyi tamose eya Paau eahmatoh poko ehtohme. Tynekarory zahkatoh tyrise roropa eya moro tapyi taka Samaria po.

\VS{33}Tyorõ neponãmary roropa, Asera nohpo enetupuhtoh tyrise eya eahmapotohme. Tyzehno Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ tyripose eya, imehnõ tuisa tõ, Izyraeu tõ esã motye emero porehme.

\VS{34}Morarame Akape tuisame ahtao Hieu, Peteu põ toerohse pata Jeriko kurãkary ropa poko. Morarame Ritonõpo omihpyry ae ro Jozue Num mũkuru omihpyry ae, Hieu mũkuru apitorymã Apirão toorihse, pata Jeriko apõ riryhtao. Moromeĩpo imũkuru etyhpyrymã, Sekupe toorihse pata omõtoh riryhtao eya.




\par }\Chap{17}{\SH Eria zoty enehtopõpyry torõ tomo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame Eria urutõ kynexine Ritonõpo poe, Tixipe pono Kireate nonory po. Ynara tykase ynororo tuisa Akape a:

\par }{\PP — Ajohpe pyra Ritonõpo omi poe konopo oehpyra onahpoty onehxikara roropa axitaku exĩko mana asakoro jeimamyry motye, tykase. Tonehpose ropa ahtao rokẽ ya konopo oehnõko ropa mana Ritonõpo enetupuhtohme oya xine, ipoetoryme jenetupuhtohme roropa oya xine, tykase Eria.


\par }{\PP \VS{2-3}Moromeĩpo ynara tykase Ritonõpo Eria a:

\par }{\PP — Ytoko taroino xixi tũtatoh winakoxi, iporiry pitiko pona Kerite pũtokoxi. Moroto otonẽnõko mase tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino.

\VS{4}Tuna ẽnõko mase iporiry kuae. Otuhnõko roropa mase, torõ tõ narohpyry õnõko. Jomi poe toh mana tonahsẽ arõko anapyryme, tykase Ritonõpo.


\par }{\PP \VS{5}Mame Ritonõpo omipona Eria kynexine. Iporiry pũtokoxi toytose ynororo Kerite pũtokoxi. Moroto kynexine ynororo okynahxo.

\VS{6}Tuna iporiry enyase, kokoro rokẽ wyi panõ tarose torõ tomo a Eria zurume tõsẽ maro pakeimo, kokonie pukuro, enara.

\VS{7}Morarame okyna ahtao iporiry tãpaise roropa konopo oehpyra exiryke ipunaka.


\par }{\SH Pytỹpo, Sarepeta pono
\par }
{\PP \VS{8}Morara exiryke Ritonõpo ynara tykase Eria a:


\par }{\PP \VS{9}— Ytoko pata Sarepeta pona Xitõ pũtokoxi moroto ehse. Oturuase pytỹpo a, moro pono a tonahsẽ ekarotohme oya, tykase.


\par }{\PP \VS{10}Morara exiryke Eria toytose Sarepeta pona. Mame toeporehkase ahtao pata apuru pona, pytỹpo tonese eya apotopokõ anỹnõko apoto zukatohme tyya, wyi ritohme tynapyrykõme tumũkuru maro.

\par }{\PP Mame Eria ynara tykase eya:

\par }{\PP — Ajohpãme sã jokuru pixo ekaroko, tuna. Utunazehnahro, tykase.


\par }{\PP \VS{11}— Ỹ, tykase nohpo. Mame toytose ynororo tuna poko. Aytoryhtao ro tuna enehse ynara tykase ropa Eria:

\par }{\PP — Ajohpãme sã juru pixo roropa enehko, wyi, tykase.


\par }{\PP \VS{12}Yrome ynara tykase ynororo Eria a:

\par }{\PP — Arypyra reh ynanahse wyi pyra ipunaka. Pitiko reh tiriiku nae ynanahse te, oriu roropa morararo pitiko. Naeroro apotopokõ poko akene wyi ritohme umũkuru napyryme ynapyryme roropa. Otarãme imeĩpo tonahse ahtao orihnõko rokẽ ynanase, tykase pytỹpo Eria a.


\par }{\PP \VS{13}Mame ynara tykase Eria eya:

\par }{\PP — Torẽtyke pyra exiko ouru enatyry poko. Wyi akoĩpyry ekeiko anapyrykõme, yrome osemazuhme wyi pitiko tyriko aporo enehtohme ya. Moromeĩpo ourukõ tyriko. Opune xine exĩko mana ourume, omũkuru zurume roropa.

\VS{14}Ynara ãko Ritonõpo mana: “Anapyry enahpyra exĩko mana, ywy Ritonõpo konopo enehpory ropa ponãmero,” tykase.


\par }{\PP \VS{15}Mame Eria omiry omipona toehse nohpo. Inapyryme wyi tyrise aporo eya. Mame tõsenuhmase ropa ahtao ẽ aka, nae ro pixo tonese eya.

\par }{\PP — Tee! Nae ro pixo tokoh kynako, tykase nohpo, nae ro akoĩpyry pixo eneryke tyya. Tãtakoinohse kynexine toto napyry pune imũkuru maro Eria maro.

\VS{16}Mame ẽmepyry pune wyi risene pytỹpo tynapyrykõme rahkene. Atakoinohsene tiriiku te, oriu roropa, enara. Toipe rokẽ Ritonõpo omihpyry ae ro Eria a, pytỹpo takorehmase inapyrykõ poko enahpyra ehtohme.


\par }{\SH Poeto ẽsemãkapotopõpyry Eria a
\par }
{\PP \VS{17}Morarame Eria Sarepeta poro ahtao pytỹpo mũkuru takuruhtase yronymyryme, mame toorihse ynororo.

\VS{18}Naeroro tyxityme ynara tykase nohpo Eria a:

\par }{\PP — Ritonõpo poetoryme mase. Oty katohme moepyase ya, umũkuru orihtohme tarame? Iirypyryme jehtopõpyry poko wenikehpyra Ritonõpo ehtohme moepyase, umũkuru orihmapotohme? tykase.


\par }{\PP \VS{19}— Omũkuru ekaroko ya, tykase.

\par }{\PP Mame Eria a poeto tapoise jẽ emahpoe. Tarose ynororo kakoxi tynyhtoh taka, tynyhtoh pona tyrise eya.

\VS{20}Morarame tõturuse ynororo Ritonõpo a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Jesemy Ritonõpo, oty katoh mose pytỹpo mũkuru taorihmapose oya? tykase.


\par }{\PP \VS{21}Mame poeto ekepyry pona Eria toehse. Moro riryhtao ro tõturuse ropa Ritonõpo a ynororo. Ynara tykase:

\par }{\PP — Jesemy Ritonõpo, ynara ãko ase oya, mose poeto ẽsemãkako ropa isene aehtohme ropa ajohpãme samo, tykase. Oseruao poeto pona toehse Eria, tõtururuhtao Ritonõpo maro.


\par }{\PP \VS{22}Mame otato Ritonõpo kynexine Eria otururu etãko. Morara exiryke poeto tõseremapitose ropa, isene toehse ropa.


\par }{\PP \VS{23}Mame Eria a poeto tapoise, yhtotohme ropa ekarotohme ropa jeny a.

\par }{\PP — Eneko ke, orihpyra mana. Tõsemãse ropa, tykase Eria.


\par }{\PP \VS{24}Mame tumũkuru tonese ropa tyya ahtao, tãkye toehse jeny. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Seromaroro zuaro ase rahkene, Ritonõpo poetoryme oexiry enetupuhnõko ase. Ajohpe pyra mã õtururu Ritonõpo poe, tykase ynororo Eria a.




\par }\Chap{18}{\SH Eria maro Paau poko urutõ komo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moromeĩpo oseruao jeimamyry taropose ahtao konopo oehpyra ro kynexine. Mame ynara tykase Ritonõpo Eria a:

\par }{\PP — Ytoko osenepose tuisa Akape a. Konopo enehpõko ropa ase, tykase.


\par }{\PP \VS{2}Naeroro toytose ynororo.

\par }{\PP Moroto Samaria po tonahsẽ pyra toehse ipunaka. Morotõkõ etuarimãko toh kynexine yronymyryme.

\VS{3}Morara exiryke Opatia tonehpose Akape a tyya. Tuisa tapyĩ konõto tao erohketõ tuisaryme kynexine ynororo. (Ritonõpo omiry omipona exiketyme Opatia kynexine, zae exiketyme roropa.

\VS{4}Urutõ kõ etaetaparyhtao tuisa pyty Jezapeu a, Opatia a 100me urutõ kõ tonẽse, toto ewomatohme, asakoro oramao ypy myhtokoxi, 50me toiro oramao, imepỹ oramao 50me roropa. Tonahsẽ tokarose eya xine tuna maro.)

\VS{5}Ynara tykase Akape Opatia a:

\par }{\PP — Eropa tuna enatyry zupise, iporiry esemary roropa. Otarame onahpoty pixo eneryhtao kawaru tõ orihpyra, jumẽtu tõ roropa. Ahtao kuekykõ onetapapopyra exĩko sytase.


\par }{\PP \VS{6}Mame oturukehxĩpo tãtapiakase toto onahpoty zupitohme eya xine.


\par }{\PP \VS{7}Mame Opatia ytoytoryhtao mõtoino rokẽ tõseporyse Eria maro. Tonetupuhse ynororo eya. Tosekumuru po typorohse Opatia Eria ẽpataka, tõmyty po nono pokoxi. Mame tõturupose ynororo eya:

\par }{\PP — Omoro mahno, tuisa? tykase.


\par }{\PP \VS{8}— Ỹ, ywy ase Eria, tykase urutono. — Ytoko zuruse oesemy a, tuisa a, taro jexiry poko, tykase.


\par }{\PP \VS{9}— Repe, tykase Opatia. — Oty tyrise ya popyra oya, jetapapory se oehtohme tuisa Akape a?

\VS{10}Ajohpe pyra ase, Ritonõpo Oesẽ netaryme, tuisa Akape oupipõko mana emero nono po, sero nono po. Mame imepỹ nonory esẽ arypyra oexiry ekaroryhtao, mokyro a turupose Ritonõpo netaryme: “Ajohpe pyra ase, taro Eria onenepyra ynanexiase.”

\VS{11}Mame seromaroro jaropory se hma eya, taro oehtoh ekarotohme eya?

\VS{12}Otara ãko ha aaroryhtao Ritonõpo Zuzenu imepỹ pona jytoryhtao? Mame taro oehtoh ekaroryhtao eya, yrome oenepyra tokurehse ynororo ahtao, jetapãko mana. Wenikehpyra exiko, moino ro poetome ro jahtao Ritonõpo Kuesẽkõ poetoryme ase.

\VS{13}Tuaro pyra make, Ritonõpo poe urutõ kõ etaparyhtao Jezapeu a 100mãkõ tonẽse ya toto ewomatohme oramãka, asakoro 50mãkomo? Tonahsẽ ekaroase eya xine tuna roropa.

\VS{14}Naeroro otyme kure jaroporyhtao, tuisa zurutohme, taro oexiry poko? Jetapãko mana.


\par }{\PP \VS{15}Ynara tykase Eria:

\par }{\PP — Ritonõpo Imehxo Exikety poetoryme ase. Inetaryme ynara ãko ase oya, Seroae osenepõko ase tuisa a, tykase.


\par }{\PP \VS{16}Naeroro toytose Opatia Akape zuruse. Mame Akape toytose oseporyse Eria maro.


\par }{\SH Apoto enehpotopõpyry kapu ae Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{17}Mame Eria tonese ahtao ynara tykase Akape eya:

\par }{\PP — Omoro mase Izyraeu tõ erekohmane konõto! Opokoino Izyraeu tõ nonory po konopo oehpyra toehse, tykase.


\par }{\PP \VS{18}Mame Eria a tozuhse:

\par }{\PP — Arypyra, Izyraeu tõ onerekohmara ase, tykase. — Omoro hkoty Akape, omy roropa, Ritonõpo omipona pyra oexirykõke, oekyry tõ maro, konopo onenehpopyra mana. Ynara exiryke, opoetory tõ mã tyneponãmary rokẽ eahmãko, Paau eahmãko mã toto, tykase.


\par }{\PP \VS{19}— Morara exiryke opoetory tõ ikohmako emero Paau poko urutõ komo, 450mãkomo, tyneponãmarykõ Asera poko urutõ kõ 400mãkõ maro. Mokaro nahpãko mã Jezapeu, opyty. Weporytatoko ypy Karameru pona, tykase Eria Akape a.


\par }{\PP \VS{20}Naeroro toytose toto ypy Karameru pona. Imoihmãkõ oximõme tyripose toto Akape a urutõ kõ maro.

\VS{21}Mame Izyraeu tõ toporyse Eria a ypy po Karameru po. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Otãto pixo matou Ritonõpo se nymyry exiketomo? Otupipyra ehtoko. Ritonõpo mokyro tuisa konõto, Kuesẽkomo. Morara exiryke aomipona se awahtao xine aomipona ehtoko. Yrome Paau oesẽkõme se awahtao xine aomipona ehtoko, tykase Eria eya xine.

\par }{\PP Yrome onezuhpyra toto.

\VS{22}Mame ynara tykase ropa Eria:

\par }{\PP — Ywy ro rokẽ urutõme ase Ritonõpo poetory. Yrome taro tuhke urutõ mana Paau poetoryme, 450me. Onoky imehxo nah apoto enehpory waro kaino kapu ae? Sukuhtone pahne, tykase Eria Paau poko urutõ komo a.

\VS{23}Pui enehtoko asakoro orutua komo; toiro Paau a onekarorykomo, etapako, isahkako, apotopokõ apõ po tyritoko, Paau a onekarorykõme. Yrome apoto onukara ehtoko. Ywy roropa apoto apõ rĩko ase. Pui akorõ etapãko ase, isahkãko, apotopokõ pona tyrĩko ase ynekaroryme Ritonõpo a. Apoto rokẽ onyripyra ase.

\VS{24}Mame apoto enehpõko matose oesẽkomo a, tykase. — Ywy roropa Ritonõpo a apoto enehpõko ase. Mame apoto enehporyhtao typoetory tõ nekarory zahkatohme, mokyro rokẽ jamihme mana. Kuesẽkõme nymyry enetupuhnõko sytatose, tykase Eria eya xine.

\par }{\PP — Ỹ, tykase imoihmãkomo, zae õmiry nase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{25}Mame ynara tykase Eria Paau poko urutõ komo a:

\par }{\PP — Tuhke oexirykõke pui orutua apoitoko osemazuhme; etapatoko, isahkatoko. Oesẽkõ Paau a oturutoko, yrome apoto onukara ehtoko.


\par }{\PP \VS{26}Pui tapoise Paau poetory tomo a, totapase eya xine, tysahkase, apotopokõ pona mokyro tyrise roropa eya xine, mame tosẽkomo a apoto tokaropose eya xine repe, pakeimo poe tãxiahtao pona.

\par }{\PP — Yna omiry etako, Paau, tykase. Yrome ezuhtoh onetara toh kynexine, mõtohxo kara. Tuapitose toto tynyrihpyrykõ apoto apõ zomye repe. Yrome apoto otukara nexiase kaino.


\par }{\PP \VS{27}Morarame tãxiahtao toehse ahtao tounohpitose toto Eria a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Oturutoko myatokohxo rahkene, ritõme aexiryke! Otarame tỹpokõke roropa mana, otarame toytose ynororo wekase, morara exiryke oetara xine mana. Otarame toytose ynororo mõtohme. Otarame nyhnõko mana, naeroro typakary se mana, tykase Eria.


\par }{\PP \VS{28}Morara exiryke Paau urutõ kõ tõturuse myatokohxo, torẽtyke sã toexirykõke. Tõtokotokose toto tytapemãkõ ke tyratõkõ ke roropa; tumũtase toto tõmirykõ ezuhtohme tynyrihpyrykomo a. Morara tyrise eya xine repe.

\VS{29}Tykohkohtase roropa repe mõtona xixi toehse ahtao. Morararo tozukurukõ onetara tokurehse toto.


\par }{\PP \VS{30}Mame ynara tykase Eria imoihmãkomo a:

\par }{\PP — Ameke hkopyra ehtoko. Xiaro osehtoko ya. Ameke hkopyra toehse toto Eria zomye. Mame Ritonõpo nymyry a tynekarory zahkatoh apõ tukurãkase eya, tykararahse exiryke.

\VS{31}Mame 12me topu tõ tapoise eya, toiro topu, toiro Jako mũkuru kyryryme, 12me imũkuru tõ exiryke 12me oxiekyrymãkõme toehse. Jũkõ esety tymyakãmase Ritonõpo a Izyraeume.

\VS{32}Moro topu tõ ke tynekarory apõ tukurãkase eya Ritonõpo eahmatohme. Mame nono tahkase eya tynekarory zahkatoh zomye, otarame 12me rituru pune exikety.

\VS{33}Mame apotopokõ tyrise eya jahkatoh apõ pona. Pui orutua tysahkase eya, mokyro tyrise eya apotopokõ pona. Mame ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Tuna ẽ aka tuna arykatoko, 12me rituru. Mame tuna ikuãtoko ynekarory pona apotopokõ pona roropa, tykase. Morara tyrise eya xine.


\par }{\PP \VS{34}— Tyritoko ropa, tykase Eria eya xine.

\par }{\PP Morara tyrise ropa eya xine.

\par }{\PP — Toiro ise ro! Tyritoko ropa, tykase.

\par }{\PP Morara tyrise ropa eya xine.

\VS{35}Mame pehme toehse ahkahpyry tuna ke. Ritonõpo a tynekarory zahkary enepory se Eria kynexine tuhkãkomo a, kutime tuna ke ahtao.


\par }{\PP \VS{36}Mame emero tõtyhkase tahtao, tõturuse ynororo Ritonõpo a:

\par }{\PP — Ritonõpo, omoro mase Aparão Esemy, Izake Esemy te, Izyraeu tõ Esemy, ajamitunuru enepoko, Ritonõpome nymyry oekarotohme eya xine, opoetoryme jexiry enetupuhtohme roropa eya xine. Õmiry omipona senohne tyrise ya.

\VS{37}Jotururu etako, Ritonõpo. Apoto enehpoko inenerykõme, oenetupuhtohme toto a Tosẽkõme, aeramatohkõme ropa oya, tykase Eria Ritonõpo a.


\par }{\PP \VS{38}Mame Ritonõpo a apoto tonehpose kapu ae. Pui pũ tyahkase wewe maro. Topu tõ roropa apoto apõ tyahkase emero. Nono tyahkase roropa. Tãpaise roropa tuna ahkahpyry aka; pehmã tãpaise.

\VS{39}Mame moro eneryke tyya xine tõsenuruhkase toto, Izyraeu tomo. Tosekumurukõ po typorohse toto tõmytykõ nono pokoxi. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ritonõpo yna Esemy, Ritonõpo nymyry mase. Omoro rokẽ Imehxo Exiketyme mase yna Esemy, tykase toh rahkene.


\par }{\PP \VS{40}Mame ynara tykase Eria orẽpyra samo:

\par }{\PP — Mokaro Paau poko urutõ kõ apoitoko; toto eparyino!

\par }{\PP Mame tapoise toto eya xine emero porehme, tarose toto eya xine, tyhtose iporiry Kisõ pona, totapase toto eya xine.


\par }{\PP \VS{41}Mame ynara tykase Eria tuisa Akape a:

\par }{\PP — Seromaroro ytoko otuhse. Konopo oepyry etãko ase, konopo itamurume panaikato samo.


\par }{\PP \VS{42}Morarame toytose Akape ahtao otuhse, Eria tõnuhse ypy Karameru emory pona. Moroto toepuise ynororo nono pokoxi zupuhpyry tosekumuru po.

\VS{43}Mame takorehmane a ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ytoko, osenuhmata tuna konõto wino, tykase.

\par }{\PP Toytose ynororo. Mame tooehse ropa:

\par }{\PP — Arypyra kynako. Onenepyra akene, tykase.

\par }{\PP Morararo takorehmane taropozomose ropa 7me osenuhmase.

\VS{44}Mame 7mã po tooehse ropa ahtao, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Akuru pitiko eneno onuhnõko tuna epoe, zumo pyra ahno emary sã rokene, tykase.

\par }{\PP Ynara tykase Eria eya:

\par }{\PP — Ytoko tuisa Akape a. Zuruta aotyritohme kahu aka aytotohme tytapyĩ taka, konopo a mokyro akorekehkaryino, tykase.


\par }{\PP \VS{45}Mame okynã pyra kapu xinukutumehme sã toehse akurũ ke, tyryrykane toehpitose, konopo konõto toehpitose. Akape tõtyrise tykahu aka axĩ toytotohme ropa Jezereu pona.

\VS{46}Mame Ritonõpo jamitunuru toehse Eria a, tymety eary tymyhse eya, tururume toytotohme osemazuhme Akape esemary ae, Jezereu pona, enara.




\par }\Chap{19}{\SH Eria ypy Xinai po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame typyty Jezapeu turuse Akape a Eria nyrihpyry poko te, Paau poko urutõ kõ etapatopõpyry poko roropa eya.

\VS{2}Mame omi taropose nohpo a Eria a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Jetapapory se hano ritõ komo a, kokoro serara ahtao oetapara jahtao, urutõ kõ etapatopõpyry sã oya, tykase.


\par }{\PP \VS{3}Morara kary etaryke tyya enaromỹke toehse Eria. Toepase ynororo tõsepynanohtohme. Typoetory maro toytose ynororo pata Peresepa pona, Juta nonory pona. Moroto typoetory tynomose eya.

\VS{4}Mame tykohmãse ynororo ytoytory poko ona poro. Totypohse ynororo, typorohse wewe myhtokoxi jerutume exiryke. Toorikyry se rokẽ kynexine.

\par }{\PP — Epo hnae! Ritonõpo, kuorihmapoko seromaroro. Torẽse rokẽ ywy, ytamuru tõ ehtopõpyry saaro, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{5}Mame imihme toehse ynororo nono po, wewe zopino, tynyhse rahkene. Mõtoino rokẽ tapose ynororo Ritonõpo nenyokyhpyry a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Owõko, otuhkose, tykase.


\par }{\PP \VS{6}Mame tõsenuhmase ynororo. Wyi tonese eya topu tõ po tuna maro ẽ ao, zupuhpyry pũto. Naeroro tõtuhse ynororo. Tuna tõse roropa eya. Mame tynyhse ropa ynororo.

\VS{7}Mame Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse ropa. Tapose ropa ynororo eya apitoryme apoitopõpyry saaro. Ynara tykase eya:

\par }{\PP — Owõko, otuhkose. Otuhpyra awahtao poremãnõko mase oytory poko, tykase.


\par }{\PP \VS{8}Mame towõse Eria. Tõtuhse ynororo. Tuna tõse roropa eya. Mame moro enahsẽ poe tyjamihtase ynororo, toytotohme 40me ẽmepyry. Toytose ynororo Xinai pona, ypy Kurã pona. Moroto tomõse ynororo oramãka ypy myhto, ẽmehtohme.

\VS{9}Mõtoino rokẽ Ritonõpo omiry totase eya. Tõturupose ynororo eya:

\par }{\PP — Eria, oty poko ma taro? tykase.


\par }{\PP \VS{10}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo Imehxo Exikety, opoetoryme ase ypoeto ae ro. Omoro rokẽ Jesẽme mase. Yrome opoetory tõ Izyraeu tõ õmihpyry omipona pyra toehse mã toto. Tynekarorykõ zahkatoh typahse eya xine. Opoetory tõ urutõ kõ totapase eya xine. Ywy ro rokẽ tõxinamase, jetapary kuhnõko roropa mã toto, tykase.


\par }{\PP \VS{11}— Moro ae otũtako. Ypy emory pona ytoko. Xikihme exiko jẽpataka, tykase Ritonõpo eya.

\par }{\PP Mame ipũtokoxi toeporehkase Ritonõpo. Tyyrykane konõto tonehpose eya, ypy tõ tapiakase, topu tõ toehmose, yrome tyryrykane ao pyra Ritonõpo kynexine. Mame tymynyhpãse moro tyryrykane. Mame nono tykytyky tykase, yrome tykytyky katoh ao pyra Ritonõpo kynexine.

\VS{12}Mame nono tykytyky tykakehse ahtao apoto toehse, yrome moro apoto ao pyra Ritonõpo kynexine. Mame apoto tonahse ahtao omi totase puti puti kane samo.


\par }{\PP \VS{13}Mame moro omi etaryke tyya tõmyty tapuruse Eria a tupõ ke. Tutũtase ynororo orame ae xikihme ehtohme omõtoh tao. Morarame moro omi ynara tykase eya:

\par }{\PP — Oty poko mah taro, Eria? tykase.


\par }{\PP \VS{14}Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo Imehxo Exikety, opoetoryme ase ypoeto ae ro. Omoro rokẽ Jesẽme mase. Yrome opoetory tõ Izyraeu tõ õmihpyry omipona pyra toehse mã toto. Tynekarory tõ zahkatoh tykararahse eya xine. Opoetory tõ urutõ kõ totapase eya xine. Ywy ro rokẽ tõxinamase, jetapary kuhnõko roropa mã toto, tykase.


\par }{\PP \VS{15}Mame ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Ytoko ropa ona pona Tamaxiku pũtokoxi. Mame morotona toeporehkase awahtao pata aka omõko, Hazaeu ahpatohme azeite ke, tuisame aehtohme, Xiria esẽme.

\VS{16}Mame Jeu, Ninixi mũkuru, ahpako azeite ke, Izyraeu tuisaryme aehtohme. Eriseu, Sapate mũkuru, Apeu-Meora põ ahpako roropa azeite ke, omyakãme aehtohme, urutõme.

\VS{17}Mame mokaro Paau poko exiketõ anaorihmapopyra Hazaeu ahtao, totapasẽme exĩko mã toto Jeu a. Mame toto anaorihmapopyra Jeu ahtao, totapasẽme exĩko mã toto Eriseu a.

\VS{18}Mãpyra 7 miumãkõ pynanohnõko ase, Izyraeu tomo, jomiry tymoise exiketomo, Paau oneahmara exiketomo onypohpyra roropa exiketomo.


\par }{\SH Eriseu kohmatopõpyry
\par }
{\PP \VS{19}Morarame Eria toytose oseporyse Eriseu maro, tupito poko aerokuruhtao. Imaro 12me pui asasakoro erohnõko kynexine. Asakoro pui etyhpyrymã ke erohnõko kynexine ynororo. Mame Eriseu pũtokoxi toytose Eria ahtao tupõ jaraono tomase eya Eriseu pona.

\VS{20}Mame axĩ toky tõ turumekase Eriseu a, tururume toytotohme Eria a:

\par }{\PP — Ytoxi aporo osekazumase papa tomo a, aja a roropa, toto pohse roropa, moromeĩpo amaro jytotohme, tykase Eriseu.

\par }{\PP — Kure, ytoko. Ytopyra exiko, kara ase oya, tykase.


\par }{\PP \VS{21}Morarame toytose ropa Eriseu toky tomo a. Pui tõ totapase eya. Ipũ tahnose eya. Toerohtoh kyryry wewe tyhkohse eya apotopokõme ehtohme.

\par }{\PP Mame tõsẽ tokarose eya morotõkomo a. Tõtuhse toto. Mame tosae toytose ynororo Eria maro. Imaro toerohse ynororo akorehmaneme.




\par }\Chap{20}{\SH Etonatoh Xiria maro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame tuisa Pẽ-Hatate, Xiria esemy tõximõse typoetory tõ maro soutatu tõ maro. Takorehmase ynororo 32me tuisa tomo a, soutatu tõ maro, kawaru tõ maro, kahu tõ maro. Mame toytose ynororo tymarõkõ maro, pata Samaria zomyehmase moro pata põkõ poremãkapose.

\VS{2}Mame omi aronanõ taropose eya pata pona tuisa Akape, Izyraeu esẽ zurutohme. Ynara tykase toto eya:


\par }{\PP \VS{3}— Tuisa Pẽ-Hatate ynara se oya mana: parata te, uuru te, nohpo tomo te, opoenomo, jamihme exiketomo, enara, tykase.


\par }{\PP \VS{4}Ynara tykase Akape eya xine:

\par }{\PP — Kaxiko jesemy Pẽ-Hatate a: “Ỹme ase. Ywy, ymõkomory te, ypyxiã maro, emero yna esẽme mase. Opoetoryme ynanase,” kaxiko, tykase.


\par }{\PP \VS{5}Moromeĩpo Pẽ-Hatate poe omi aronanõ tooehse ropa, Akape zuruse ropa. Ynara tykase:

\par }{\PP — Apitoryme ynara ykano oya: “Omõkomory ekaroko ya parata te, uuru te, nohpo tõ maro te, opoenõ maro.

\VS{6}Seromaroro ypoetory tõ esã omõnõko mã toto, atapyĩ taka, opoetory tõ esã tapyĩ taka roropa, ise toto ehtoh apoitohme tykyryrykõme, emero porehme. Kokoro serara ahtao ytõko mã toto morotona,” tykase.


\par }{\PP \VS{7}Mame tuisa Akape a takorehmananõ tykohmase tyya. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Enẽko matose. Kyyryhmarykõ se rokẽ mokyro mana. Omi tonehpose ya, ypyxiã ekarotohme eya te, ypoenõ maro te, ymõkomory parata, uuru maro. Ỹme ase, zae mase, ase eya repe, tykase ynororo.


\par }{\PP \VS{8}Ynara tykase toto, ipoetory tõ maro:

\par }{\PP — Aomiry onetara exiko. Omõkomory onekaropyra exiko eya, tykase toto.


\par }{\PP \VS{9}Naeroro ynara tykase Akape, Pẽ-Hatate omiry enehnanomo a:

\par }{\PP — Ynara kahtoko jesemy a: “Tuisa, onekaropohpyry poko apitoryme ỹme exiase. Yrome seromaroro onekaropohpyry poko, ỹme ehsaromepyra ase,” tykase.

\par }{\PP Mokaro, omi aronanõ toytose ropa. Mame tooehse ropa toto ezuhtoh enehse

\VS{10}Pẽ-Hatate poe omi taropose ropa:

\par }{\PP — Soutatu tõ enehnõko ase tuhke apatarykõ enahkase. Tomary ke apatarykõ nonory aroryhtao eya xine pata tonahsẽme exĩko mana. Jetapapory se ase ritõ tomo a, morara onyripyra jahtao, tykase.


\par }{\PP \VS{11}Mame tozuhse toto tuisa Akape a:

\par }{\PP — Kaxiko tuisa Pẽ-Hatate a: “Soutatu nymyry tãtatapoikehse ahtao rokẽ epyrypãko mana. Osetapara ahtao ro epyrypara mana,” tykase.


\par }{\PP \VS{12}Akape ezuhtoh tokarose Pẽ-Hatate a eukuru enyryhtao eya imehnõ tuisa tõ maro tosao xine. “Ehmaropa pata poremãkase!” tykase ynororo soutatu tomo a. Mame toytopitose toto.


\par }{\PP \VS{13}Morarame Ritonõpo poe urutõ toytose tuisa Akape a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana: “Enaromyra exiko mokaro imoihmãkõ soutatu tõ eneryke oya. Seroae ãkorehmatorỹko ase toto poremãkapory poko oya xine. Mame zuaro exĩko matose, Ywy ase Ritonõpo,” tykase.


\par }{\PP \VS{14}— Onoky soutatu tõ arõko nae? tykase Akape.

\par }{\PP Tozuhse ynororo urutono a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo ynara ãko: “Soutatu tõ nuasemãkõ morara rĩko, tosẽkõ kowenatu tõ maro,” tykase.

\par }{\PP — Onoky imoihmãkõ soutatu tõ arõko nae? tykase, tõturupose tuisa.

\par }{\PP — Omoro, tuisa, tykase urutono.


\par }{\PP \VS{15}Naeroro soutatu tõ nuasemãkõ tykohmase tuisa a kowenatu tõ maro; 232me toh kynexine. Mame Izyraeu tõ soutatu tõ tykohmase eya; 7 miumãkõ kynexine.


\par }{\PP \VS{16}Mame tãxiahtao toytose toto etonase Pẽ-Hatate tõ maro, 32me tuisa tõ maro etỹnõko toto ahtao tosao xine.

\VS{17}Nuasemãkõ toytose osemazuhme. Tonese toto enenanomo a, Pẽ-Hatate poetory tomo a. Tosẽkõ turuse eya xine soutatu tõ tũtary poko Samaria poe.


\par }{\PP \VS{18}— Isene toto apoitoko, etonary se toto ahtao te, osepeme se toto ahtao, toto onetapara ehtoko, tykase Pẽ-Hatate.


\par }{\PP \VS{19}Nuasemãkõ toytose osemazuhme etonase, okomino Izyraeu tõ soutatu tomo.

\VS{20}Mame topetõkara totapase eya xine. Toiro soutatu ahtao, topekara toiro totapase eya. Mame toepase Xiria tõ rahkene. Tokahmase toto Izyraeu tomo a. Yrome Pẽ-Hatate toepase kawaru po, imehnõ kawaru po ytoketõ maro.

\VS{21}Mame tuisa Akape toytose kawaru tõ apoise, kahu tõ maro. Xiria tõ soutatu tõ typoremãkapose eya ipunaka.


\par }{\PP \VS{22}Mame ynara tykase urutono tuisa Akape a:

\par }{\PP — Ytoko ropa. Ajamihtatoko ropa soutatu tõ maro. Atamorepako tomeseke samo. Ynara exiryke, taroino toiro jeimamyry taropose ahtao Xiria tuisary oehnõko ropa mana etonase ropa kymaro xine.


\par }{\SH Xiria tõ etonatoh ropa
\par }
{\PP \VS{23}Mame Pẽ-Hatate akorehmananõ ynara tykase eya:

\par }{\PP — Izyraeu tõ ritõ kõ mã ypy tõ po exiketõme mã toto. Morara exiryke kymarokõ motye jamihme toehse mokaro mã toto. Yrome toto maro osetaparyhtao ona po orẽpyrahxo exĩko sytatose. Izyraeu tõ poremãkapõko sytatose.

\VS{24}Naeroro ynara syritone: mokaro 32 tuisamãkõ touko. Toto myakãme kapitão tõ tyriko.

\VS{25}Mame soutatu tõ enehpoko oximõme, tuhke, apitoryme amaro aexityã tuhke ehtopõpyry samo, kawaru tõ maro, kahu tõ maro, apitoryme tuhke toto exiry samo. Osetapãko sytatose Izyraeu tõ maro ona po. Mame toto poremãkapõko sytatose rahkene, tykase toto.

\par }{\PP Mame tuisa Pẽ-Hatate ỹme toehse kynexine. Morara tyrise eya mokaro omihpyry ae ro.

\VS{26}Mame toiro jeimamyry taropose ahtao typoetory tõ soutatu tõ tonehpose eya oximõme toto ytotohme Apeka pona, etonatohme Izyraeu tõ maro.

\VS{27}Mame Izyraeu tõ soutatu tõ tykohmase, toto tonahsẽ tokarose eya xine; mame toytose toto. Tãtapiakase toto asakoro oximõmãkõ toehtohkõme Xiria tõ etonie. Mokaro Izyraeu tõ eneryhtao, poti tõ oximõmãkõ asakorõkõ sã toh kynexine. Xiria tõ tuhke kynexine, ona pehme sã kynexine.


\par }{\PP \VS{28}Mame urutõ toytose tuisa Akape a oturuse. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana: “Mokaro Xiria tõ mã ypy tõ esẽme rokẽ jekarõko mã toto, jakanahmã esẽme pyra. Naeroro ãkorehmatorỹko ase toto poremãkapory poko tuhke toto ahtao ro. Morarame zuaro exĩko matose, ywy ase Ritonõpo.”


\par }{\PP \VS{29}Morarame 7me tõmehse toto, tehme rokẽ osẽpataka, Xiria tõ tosao xine, Izyraeu tõ roropa tosao xine. Mame ẽmepyry 7mã po tãtatapoipitose toto. 100 miume Xiria tõ totapase Izyraeu tomo a, moro ẽmepyry ae.

\VS{30}Mame Xiria tõ akoĩpyry toepase toto Apeka pona. Moro tao pata apuru toepukase 27 miumãkõ pona.

\par }{\PP Pẽ-Hatate roropa toepase pata pona. Tõtonẽse ynororo osa ao tapyi tao.

\VS{31}Mame mokyro akorehmananõ toytose eya. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ynara totase yna Izyraeu tuisary tõ poko. Kure mã toto. Topetõkara typoremãkase ahtao, toto pynanohnõko mã toto. Yna aropoko Izyraeu tuisary a, tupoke kamisa topuxiximã risẽ ke, otuato eary roropa tymyhse yna pymyry pokona “Anamotome ynanase” katohme. Mame otarame opynanohnõko mana isene oehtohme, tykase toto.


\par }{\PP \VS{32}Naeroro kamisa topuxiximã risẽ ke tupohtose toto, otuato eary panõ tyrise eya xine typymyrykõ pokona. Mame toytose toto Akape a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Anamoto Pẽ-Hatate, ajohpãme sã ekaropõko oya, mokyro anaorihmapopyra oehtohme, tykase toto.

\par }{\PP — Orihpyra ro hnae? Kure. Atakorõme ynanase, tykase Akape.


\par }{\PP \VS{33}Pẽ-Hatate akorehmananõ omi kurã eraximãko toh kynexine. Naeroro, “Atakorõme ynanase” kary etaryke tyya xine, omi kurãme tonetupuhse eya xine. Tozuhse eya xine, ynara tykase toto:

\par }{\PP — Aõ, zae mase. Pẽ-Hatate ãkorõme mana, tykase.

\par }{\PP — Pẽ-Hatate enehtatoko xiaro ya, tykase Akape.

\par }{\PP Pẽ-Hatate tooehse ahtao, taunuhmanohpose ynororo Akape a, kahu aka aotyritohme tymaro.

\VS{34}Mame ynara tykase Pẽ-Hatate eya:

\par }{\PP — Pata tõ, papa napoityã omy wino, ekarõko ropa ase oya. Mame osepekahtoh tyriko tyriry se awahtao Tamaxiku po, papa nyrihpyry sã Samaria po.

\par }{\PP Mame ynara tykase Akape eya:

\par }{\PP — Morara ahtao, osepeme kuexiryke, oẽmara ase ãpuruhpyry taka. Ytoko ropa oesaka.

\par }{\PP Naeroro imaro Akape osepeme tõsekarose toh kynexine. Mame taropose ropa ynororo eya.


\par }{\SH Urutono a Akape hxirotopõpyry
\par }
{\PP \VS{35}Morarame Ritonõpo omi poe urutõ toytose imepỹ urutono a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Kypipohko orẽpyra samo, tykase.

\par }{\PP Yrome ipipokuru se pyra kynexine.

\VS{36}Naeroro ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra oexiryke reão oesekãko mana jurumekaryhtao, tykase.

\par }{\PP Mame toytose ahtao, reão tooehse mokyro esekase. Toorihse.


\par }{\PP \VS{37}Mame mokyro urutõ toytose imepyny a, morara kase:

\par }{\PP — Kypipohko, tykase ynororo.

\par }{\PP Mame aomi poe mokyro typipohse eya, jamihme samo. Jetũ toehse.

\VS{38}Mame mokyro urutõ a tõmyty tymyhse kamisa ke zuaro pyra imehnõ ehtohme. Toytose ynororo osema ehpikoxi Izyraeu tõ tuisary oepyry eraximatohme.

\VS{39}Morarame tuisa Akape oepyryhtao, tykohmase ynororo urutono a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tuisa imehxo! Osetapãko akene. Mame jepekara toiro tonehse ya soutatu a, inapoihpyry. “Mose eneko. Toepase ynororo ahtao oorikyry ke epehmãko mase. Oorikyry se pyra awahtao 3 miu parata ke epehmãko mase,” tykase ya.

\VS{40}Yrome tỹpokõke jahtao tyorõ poko, toepase ynororo, tykase.

\par }{\PP Ynara tykase tuisa eya:

\par }{\PP — Omihpyry ae ro epehmãko mase. Zae nase, morara epehmary oya, tykase.


\par }{\PP \VS{41}Mame kamisa touse ropa urutõ tõmyty poe. Mame tonetupuhse ynororo tuisa a urutõme aexiry.

\VS{42}Mame ynara tykase urutõ tuisa a:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana: “Oya orutua taropose ropa, taorihmapose ahtao ya. Opokoino Pẽ-Hatate toepase. Naeroro oorikyry ke epehmãko mase. Opoetory tõ, soutatu tõ tonahkasẽme exĩko, mokyro poetory tõ taropose ropa oya exiryke.”


\par }{\PP \VS{43}Mame toytose ropa tuisa tytapyĩ taka, Samaria pona, torẽtyke, toemynyhmaryke roropa, enara.




\par }\Chap{21}{\SH Napote narykahpyry uwa zoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame tapyi konõto nae tuisa Akape kynexine Jezereu po. Moe pyra moro tapyi poe imepỹ tupi kynexine, uwa zoko ke tarykase. Moro tupito esẽ Napote kynexine.

\VS{2}Morarame ynara tykase Akape tupito esemy a:

\par }{\PP — Otupi epekahxi ise jexiryke, ytapyĩ pũto mana, ỹkyryry arykary se ase ynapyryme. Tyoro tupito ekarõko ase oya, kurano. Ise awahtao parata ekarõko ase oya, tykase.


\par }{\PP \VS{3}— Repe, tykase Napote eya. — Ytamuru tõ nynomohpyry sero, utupime. Naeroro Ritonõpo neneryme onekaropyra ase oya, tykase.


\par }{\PP \VS{4}Mame toytose ropa Akape tytapyĩ taka toemynyhmaryme. Tohne roropa kynexine, tupito ekarory se pyra Napote exiryke. Tohrame toehse ynororo tynyhtoh po, ẽmyty osa apuru wino. Tõtukuru se pyra toehse ynororo.

\VS{5}Mame ipyty Jezapeu toytose oturuse imaro. Tõturupose ynororo, ynara tykase eya:

\par }{\PP — Oty katohme emynyhmãko mah? Oty katohme õtukuru se pyra roropa mahno? tykase.


\par }{\PP \VS{6}— Mokyro Napote omihpyry pokoino, tykase Akape. — “Otupi epekatyry se ase, uwa anarykahpyry. Tineru se pyra awahtao imepỹ ke imyakamãko ase,” ase eya repe. Yrome Napote a tozuhse ywy: “Onekaropyra ase,” tykase.


\par }{\PP \VS{7}Mame ynara tykase Jezapeu, tynio Akape a:

\par }{\PP — Izyraeu tõ esẽ kara mahno? Owõko hkoty! Tãkye exiko! Otuhko. Ywy roro Napote tupi ekarõko ase oya, Jezereu pono.


\par }{\PP \VS{8}Mame pape tõ tymerose eya. Ipokona Akape esety tymerose eya. Tapuhse kehko tuisa kyryry ke: “Tuisa nymerohpyry nymyry sero,” katohme. Mame tynymerohpyry taropose nohpo a tuisa tomo a, Jezereu tamuximehxo exiketomo a roropa.

\VS{9}Ynara tymerose pape pokona: “Toiro ẽmepyry imenekatoko otuhpyra oehtohkõme apatary po. Mame oximõtoh tyritoko. Napote tyritoko aporesemyryme.

\VS{10}Mame ajoajohpãkõ asakoro tyritoko mokyro ẽpataka ihxirotohme: Popyra Ritonõpo esety tyripose mose a, popyra tuisa tyripose roropa eya, katohme. Mame mokyro arotoko pata poe, etapatohme topu ke.”


\par }{\PP \VS{11}Morarame Jezereu tuisary tomo a, tamuximãkomo a roropa, morara tyrise Jezapeu omihpyry omipona.

\VS{12}Toiro ẽmepyry tyripose eya xine otuhpyra typatary põkõ ehtohme. Mame oximõme toto tonehpose eya xine. Aporesemyryme Napote tyrise eya xine.

\VS{13}Mame ajohpãkõ asakoro imoihmãkõ ẽpataka tooehse. Napote tyhxirose eya xine. “Popyra Ritonõpo esety tyripose mose a, popyra tuisa tyripose roropa eya,” tykase toto ihxiroryme. Mame tarose ynororo jarãnaka pata poe. Topu ke totapase ynororo eya xine.

\VS{14}Mame omi taropose Jezapeu a: “Napote totapase topu ke,” katohme.


\par }{\PP \VS{15}Mame moro omi tooehse ahtao eya, ynara tykase Jezapeu Akape a:

\par }{\PP — Napote norihno. Naeroro itupi apoiko uwa arykahpyry, oya ekarory se pyra aexihpyry.


\par }{\PP \VS{16}Mame tuaro toehse Akape ahtao Napote orihtopõpyry poko, toytose ynororo osesarise Napote narykahpyry pona.


\par }{\PP \VS{17}Morarame ynara tykase Ritonõpo urutõ Eria Tixipe pono a:


\par }{\PP \VS{18}— Ytoko oturuse tuisa Akape a, Samaria pona. Mokyro enẽko mase Napote narykahpyry po. Moroto osesarĩko mana.

\VS{19}Ynara kaxiko eya: “Ywy Ritonõpo ynara ãko ase oya: Mokyro etapaxĩpo, itupi apoĩko mah otupime roropa?” Zuruko ropa, ynara ãko Ritonõpo mana: “Moroto Napote munuru tomese kaikuxi tomo a, moroto omunuru roropa emẽko mã toto,” tykase.


\par }{\PP \VS{20}Mame Eria tonese ahtao Akape a, ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Kueneropa, jepekara? tykase.

\par }{\PP — Aõ, kueneropahxo! Õsekaroryke yronymyryme azahkuru ehtoh poko Ritonõpo neneryme,

\VS{21}ynara ãko mã Ritonõpo oya: “Awãnohnõko ase. Oenahkapõko ase. Oekyry tõ orutua kõ roropa enahkapõko ase, nuasemãkõ maro tamuhpomãkõ maro.

\VS{22}Amarokõ, oekyry tõ maro tuisa Jeropoão sã exĩko, Nepate mũkuru jekyry tõ maro. Tuisa Paasa, Aia mũkuru sã roropa exĩko mase jekyry tõ maro, ozehno tyrise jexiryke oya, Izyraeu tõ aroryke oya tyyrypyrykõ poko toto ehtoh poko,” tykase Eria. Mame tõturuse ro ynororo:


\par }{\PP \VS{23}— Jezapeu poko roropa, ynara ãko Ritonõpo mana, “Jezapeu ekepyry õnõko kaikuxi tomo Jezereu po.

\VS{24}Jekyry tõ roropa, toorihse toto ahtao pata po, ekepyry tõ õnõko kaikuxi tomo. Ona po toorihse toto ahtao, ekepyry tõ õnõko kurumu tomo,” tykase.


\par }{\PP \VS{25}(Imehnõ motye Akape tõsekarose popyra ehtoh poko toehtohme, Ritonõpo zamaro pyra. Zae pyra ehtoh poko kynexine typyty Jezapeu omi poe roropa.

\VS{26}Tyyrypyry xihpyry poko toehse Akape, tyneponãmary eahmary poko eya amoreu tõ ehtopõpyry saaro. Mokaro tuãnohse Ritonõpo a, toto taropose eya tosarykõ poe, tonahkase roropa toto eya esahpyrykõ Izyraeu tõ esaryme ehtohme.)


\par }{\PP \VS{27}Mame tõturukehse Eria ahtao, tupõ tyxihkase Akape a. Tupõ touse roropa eya, kamisa topuxiximã risẽ tamuruse “Iirypyryme ase” katohme. Otuhpyra toehse ynororo. Saku risẽ po rokẽ tynyhse roropa ynororo. Toytoytose toemynyhmaryme, tãkye pyra ipunaka.


\par }{\PP \VS{28}Mame ynara tykase Ritonõpo Eria a:


\par }{\PP \VS{29}— Akape enẽko mah? Emynyhmãko mana yneneryme. Morara exiryke mokyro onuãnohpyra ase orihpyra ro ynororo ahtao. Imũkuru isene ahtao moro rĩko ase, Akape ekyry tõ enahkapõko ase, tykase.




\par }\Chap{22}{\SH Akape enaroximary urutõ Mikaia a
\par }
{\R (2 Koronika 18.2-27)

\par }{\PP \VerseOne{1}Morarame asakoro jeimamyry taropose etonara Izyraeu toh kynexine Xiria tõ maro.

\VS{2}Yrome oseruao jeimamyry ae tuisa Josapa, Juta tõ esẽ toytose Akape enese, Izyraeu tõ esemy.


\par }{\PP \VS{3}Mame tõturupose Akape takorehmananomo a:

\par }{\PP — Oty katoh Ramote-Kireate anapoipyra ropa sytatou Xiria tuisary winoino? Kypatarykõme mana.


\par }{\PP \VS{4}Mame tõturupose Akape Josapa a:

\par }{\PP — Oytory se hma ymaro etonase Ramote pata põkõ maro?

\par }{\PP — Oytotoh tõtyhkase awahtao etonatoh taka oytotohme, ywy roropa amaro ytõko ysoutatu tõ maro, kawaru tõ roropa.

\VS{5}Yrome osemazuhme sekaropotone Ritonõpo Kuesẽkomo a.


\par }{\PP \VS{6}Mame urutõ kõ tykohmase Akape a, 400mãkomo ekaropotohme:

\par }{\PP — Oty zae exiry? Yna ytory etonase Ramote põkõ maro? Ytopyra yna exiry?

\par }{\PP — Ytoko etonase. Orẽpyra orĩko Ritonõpo mana, Ramote põkõ poremãkapõko mase, tykase toto.


\par }{\PP \VS{7}Mame tõturupose Josapa a. Ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Ritonõpo poe urutõ pyra hnae ekaropotohme Ritonõpo a? tykase.


\par }{\PP \VS{8}— Nae, mokyro Mikaia, Inira mũkuru. Yrome mokyro se pyra ase ipunaka, kure jehtoh poko onekaropyra aexiryke popyra jehtoh rokẽ ekarõko mana, tykase Akape.

\par }{\PP — Morara kara exiko, tykase Josapa.


\par }{\PP \VS{9}Mame typoetory tuisary tykohmase Akape a aropotohme Mikaia enehse.


\par }{\PP \VS{10}Mokaro tuisa tõ asakoro tupõ kurã tamuruse eya xine. Typorohse toh nexiase tuisa apõ po, tiriiku pikary poko erohtoh po, Samaria omõtoh pũto; toto ẽpataka urutõ kõ emero oturũko toh nexiase.

\VS{11}Toiro mokyro nexiase Zetekia, Kenaana mũkuru. Iretyry tyrise eya kurimene risemy. Ynara tykase ynororo Akape a:

\par }{\PP — Ynara ãko Ritonõpo mana: “Senohne ke Xiria tõ poremãkapõko mase ipunaka etonaryhtao toto maro,” tykase.


\par }{\PP \VS{12}Morara tykase toto, urutõ kõ emero. Ynara tykase toto:

\par }{\PP — Ytotoko osetapase Ramote põkõ maro. Toto poremãkapõko mase, tykase toto.

\par }{\PP — Orẽpyra orĩko Ritonõpo mana, tykase.


\par }{\PP \VS{13}Morara ahtao ro Akape naropohpyry Mikaia enehtohme ynara tykase eya:

\par }{\PP — Mokaro urutõ kõ emero orẽpyra tuisa ekarõko mã toto. Morara kaxiko mokaro saaro kure rokẽ oehtohme, tykase.


\par }{\PP \VS{14}Yrome ynara tykase Mikaia eya:

\par }{\PP — Ritonõpo rokẽ Imehxo Exiketyme mana. Inetaryme ynara ãko ase oya; inekarory rokẽ zurũko ase! tykase.


\par }{\PP \VS{15}Mame toeporehkase Mikaia ahtao tuisa tõ ẽpataka, ynara tykase Akape eya:

\par }{\PP — Mikaia, tuisa Josapa ymaro zuaro se ynanase. Zae yna ytory etonase Ramote põkõ maro? Zae pyra hnae? tykase.

\par }{\PP — Ytoko etonase, mokaro poremãkapõko mase. Orẽpyra orĩko Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{16}Yrome tozuhse ynororo Akape a:

\par }{\PP — Ajohpe pyra exiko Ritonõpo Kuesẽkõ omiry ekaroryhtao ya. Tuhke rokẽ morara tykase ywy oya.


\par }{\PP \VS{17}Mame ynara tykase Mikaia eya:

\par }{\PP — Izyraeu tõ soutatu tõ enẽko ase sapararahme ypy tõ poro kaneru tõ samo tosẽke pyra. Mame ynara tykase Ritonõpo Kuesẽkomo: “Moxiã tosẽke pyra mã toto; ah nytõ toto tosaka xine ropa, osetapara ehtohme,” tykase.


\par }{\PP \VS{18}— Ynara tykase Akape Josapa a:

\par }{\PP — Morara yka, toipe ynororo. Omi kurã onekaropyra mana ypoko. Omi popyra rokẽ ypoko ekarõko mana! tykase.


\par }{\PP \VS{19}Tõturuse ro Mikaia, ynara tykase:

\par }{\PP — Seromaroro Ritonõpo omiry etatoko kẽty, Ritonõpo tonese ya typorohse tapõ po kapu ao. Imaro ipoetory tõ, inenyohtyã xikihme toh nexiase tapotunuru wino, typozery wino, enara.

\VS{20}Mame tõturupose Ritonõpo: “Onoky Akape enekunohnõko nae, aytotohme Ramote pona, totapasẽme aehtohme?” tykase. Mame tozuhse ynororo tynenyohtyamo a toiro ikuhtoh poko, imehnomo a tyoro ikuhtoh poko.

\VS{21}Etyhpyryme toiro mokyro tõsenepose, ynara tykase ynororo: “Ywy Akape enekunohnõko ase,” tykase.

\VS{22}Mame tõturupose Ritonõpo eya: “Otãto?” tykase. Mokyro a tozuhse: “Ytõko ase Akape poetory tomo a, urutõ kõ emero ajohpe tyripotohme, ajohpe rokẽ zurũko mã toto,” tykase. Naeroro taropose ynororo Ritonõpo a: “Ytoko, Akape enekunohse. Mokyro enekunohnõko mase rahkene,” tykase.


\par }{\PP \VS{23}Mame tõturukehse Mikaia ynara karyke Akape a:

\par }{\PP — Tuisa Akape, Ritonõpo nyrihpyry enẽko mase seromaroro. Opoetory tõ urutõ kõ ajohpe mã toto. Yrome tõmihpyry ae ro oorihmanohpõko Ritonõpo mana.


\par }{\PP \VS{24}Morarame urutõ Zetekia toytose Mikaia a, ẽmyty etapase tomary ke:

\par }{\PP — Otara ahtao jurumekase Ritonõpo Zuzenu ytotohme oturuse amaro? tykase.


\par }{\PP \VS{25}— Zuaro exĩko mase otonẽse oytoryhtao tapyi taka, tykase Mikaia eya.


\par }{\PP \VS{26}Mame takorehmane toiro tyripose tuisa Akape a:

\par }{\PP — Mikaia apoiko arotohme pata esemy Amõ a, umũkuru Joaxi a roropa.

\VS{27}Toto zuruta mose ẽmatohme ãpuruhpyry taka, wyi rokẽ ekarotohme eya tuna maro kure rokẽ joehtohto ropa, tykase.


\par }{\PP \VS{28}— Kure rokẽ ooepyry ropa awahtao, jomiry ae oturupyra Ritonõpo exiry, tykase Mikaia.

\par }{\PP Mame ynara tykase:

\par }{\PP — Otato ehtoko jomihpyry poko! tykase.


\par }{\SH Akape orihtopõpyry
\par }
{\R (2 Koronika 18.28-34)

\par }{\PP \VS{29}Morarame toytose toto tuisa Akape, Izyraeu tõ esemy, tuisa Josapa, Juta tõ esẽ maro etonase pata Ramote-Kireate poremãkapose.

\VS{30}Ynara tykase Akape Josapa a:

\par }{\PP — Etonatoh taka kytoryhtao, tyoro upo amurũko ase juaro pyra imehnõ ehtohme. Yrome oupõ kurã, tuisa zupõ amurũko mase, tykase.

\par }{\PP Naeroro Izyraeu tõ esẽ toytose etonatoh taka tyoro upo ke tõtupomase.


\par }{\PP \VS{31}Morarame Xiria esẽ ynara tykase tysoutatu tõ esamo a, 32mãkomo a, kahu aronanõ tuisary tomo a: “Imehnõ onetapara ehtoko, Izyraeu esẽ rokẽ etapatoko.”

\VS{32}Naeroro tuisa Josapa tonese ahtao eya xine, Izyraeu esẽme tokarose ynororo eya xine repe. Tokahmase ynororo eya xine etapatohme. Yrome kui tykase ynororo ahtao,

\VS{33}tonetupuhse eya xine, Izyraeu tuisary kara. Naeroro onekahmara toehse toto.

\VS{34}Mame pyrou tusarah tykase Xiria soutatu a, onenepyra ahtao ro tuisa Akape tuose eya ewomatoh kuroko. Naeroro kui tykase ynororo kahu arone a:

\par }{\PP — Tuose ywy! Eramako ropa. Kuaroko taroino etonatoh poe.


\par }{\PP \VS{35}Mame osetaparyhtao ro tuisa Akape takorehmase eya xine xikihme ehtohme tykahu ao ẽmyty Xiria tõ wino. Imunuru tutũtase pyrou ke ipũ wotopõpyry ae, nono pona kahu ao. Mame tykohmãse ahtao toorihse.

\VS{36}Xixi omõsasaka ahtao, ynara tyripose Izyraeu soutatu tomo a:

\par }{\PP — Ononorykõ pona, apatarykõ pona ytotoko ropa emero porehme, tykase.


\par }{\PP \VS{37}Moro sã tuisa Akape toorihse. Ekepyry tarose Samaria pona, moroto tonẽse kynexine.

\VS{38}Ikahũ tukurikase tuna pẽkamã pũto Samaria po. Moroto imunuru tomese kaikuxi tomo a. Moroto roropa nohpo tõ imeimehnõ poko exiketõ toekurikase toh kynexine. Morara toehse Ritonõpo omihpyry ae ro.


\par }{\PP \VS{39}Imehnõ tuisa Akape nyrityã, itapyĩ konõto ehtoh poko, maafim ke enekure tyrise, pata tõ roropa inyrityã poko tymerose pape pokona esety Izyraeu tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.

\VS{40}Mame toorihse Akape ahtao imũkuru Akazia tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Tuisame Josapa ehtopõpyry Juta po
\par }
{\R (2 Koronika 20.31—21.1)

\par }{\PP \VS{41}Mame 4me jeimamyry taropose ahtao Akape a Izyraeu tõ tuisaryme, Josapa, Asa mũkuru tuisame toehse, Juta tõ esẽme.

\VS{42}35me jeimamyry nae kynexine tuisame toehse ahtao. Mame 25me jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Jerusarẽ po. Jeny Azupa kynexine Xiri ẽxiry.

\VS{43}Zae rokẽ kynexine Josapa, Ritonõpo neneryme, jumy Asa ehtopõpyry saaro.

\VS{44}Yrome ahno neponãmary eahmatoh onypahpyra kynexine. Tynekarory tõ zahkãko ro toh kynexine, morotõkomo. Ixtaratu tyahkase roropa eya xine.

\VS{45}Josapa osepeme toehse tuisa Akape maro, Izyraeu tõ esemy.

\VS{46}Imehnõ Josapa nyrityã, orẽpyra aexiry poko, etonatoh poko roropa, emero tymerose pape poko esety Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.


\par }{\PP \VS{47}Imeimehnõ poko exiketõ tonahkase eya, orutua komo te, nohpo tõ roropa tyneponãmarykõ eahmatoh tao. Tõxinamase toh kynexine jumy, Asa ehtopõpyry poe.

\VS{48}Mame Etõ nonory põkõ tutuisaryke pyra toh kynexine. Juta tõ tuisary nymenekahpyry rokẽ toto kowenatume kynexine.


\par }{\PP \VS{49}Tuisa Josapa a wapu tõ konõto tyripose Opia pona ytotohme uuru enehse. Yrome toetoromase toto Eziõ-Kepea po. Ytopyra tokurehse toto.


\par }{\PP \VS{50}Moromeĩpo tuisa Akazia, Akape mũkuhpyry, typoetory tõ aropory se kynexine Josapa poetory tõ maro wapu tõ ae. Yrome ise pyra Josapa kynexine.

\VS{51}Mame Josapa toorihse. Ekepyry tonẽse tuisa tõ zonẽtoh taka, Tawi patary po. Imũkuru Jeorão tuisame toehse tumy myakãme.


\par }{\SH Akazia, Izyraeu tõ esẽme
\par }
{\PP \VS{52}Mame 17me jeimamyry taropose Josapa ahtao Juta tõ tuisaryme, Akazia, Akape mũkuhpyry tuisame toehse Izyraeu tõ esẽme. Asakoro jeimamyry taropose ynororo tuisame toexiry poko Samaria po.

\VS{53}Iirypyryme kynexine ynororo Ritonõpo Omihpyry omipona pyra, jumy Akape tõ ehtopõpyry saaro, Akape te, Jezapeu te, tuisa Jeropoão, enara. Izyraeu tõ takorehmase mokaro a tyyrypyrykõ poko toto ehtoh poko.

\VS{54}Tyneponãmary Paau toahmase eya, ipoko toerohse roropa ynororo. Mame tumy ehtopõpyry saaro tyzehno Ritonõpo Izyraeu tõ Esẽ tyripose eya.

\par }