\NormalFont\ShortTitle{EKEREZIAXTI}

{\MT EKEREZIAXTI

\par }{\MTB Tuaro Exikety Namorepatopo

\par }{\MTC Eclesiastes

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{Ekereziaxti}} tuaro exikety tõsenetupuhse isene ahno ehtoh poko te, zae pyra imehnõ ryhmananõ poko te, onekunohtõkõ poko, enara. Mame etyhpyryme: “Emero toiparo rokẽ mana,” tykase ynororo. Ritonõpo waro pyra exiketyme ahtao oturũko mana orẽpyra toehtoh poko, typoremãkatopõpyry poko, tãkye toehtoh poko te, toemynyhmary poko roropa.

\par }{\IP Yrome wenikehpyra toehse ahtao Ritonõpo poko, ynara ãko poetohti a: Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo Oesẽkõ poko poetome ro awahtao xine, opũkõ motara ro ahtao te, ouzenukõ ytopyra ro Tyrihpõkomo a (12.1,7). Ritonõpo pyno ehtoko Aomiry omipona oehtohkõme. Moro poko kuehtohkõme tyrise sytatose eya. Imeĩpo osekarõko sytatose Ritonõpo ẽpataka kynyrihpyrykõ poko tonẽse ahtao ro, kure kynyrihpyrykõ poko te, popyra kynyrihpyrykõ poko roropa, enara (12.13-14).

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Oty katohme isene hano?
{\IOR{1.1—2.26}}

\par }{\IO Tuaro ehtoh isene ehtoh poko
{\IOR{3.1-15}}

\par }{\IO Senohne a tamorepase ywy
{\IOR{3.16—6.12}}

\par }{\IO Senohne isene ehtoh poko
{\IOR{7.1—12.8}}

\par }{\IO Aotyhkatopõpyry
{\IOR{12.9-14}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Isene ehtoh toiparo rokẽ mana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sero nase oturukety omiry, Tawi mũkuru, tuisame exikety Jerusarẽ po.


\par }{\PP \VS{2}“Toiparo rokene, toiparo rokẽ mana,” ãko oturukety mana. “Emero porehme toiparo rokẽ mana.”

\VS{3}Erohnõko sytatose orẽpyra samo, tamuhpõme kuehtohkõ pona, oty apoitohme kuerohtohkõ tamitukõ nahe?

\VS{4}Ahno tõ enurũko mã toto, orihnõko roropa mã toto. Yrome sero nono etyorõmara mana.

\VS{5}Xixi tũtãko mana. Mame omõnõko ropa mana ytotohme ropa tosaka, tutũtatoh pona ropa.

\VS{6}Tyryrykane tyryry ãko ikurenaka, imeĩpo tyryry ãko inikahpozakoxi, eraeramãko mana, mame oehnõko ropa mana toesyryhmatopõpyry pona ropa.

\VS{7}Tuna tõ emero yhtõko mã kehko tuna konõto kuaka, yrome tuna konõto zueme exipyra mana. Moro tuna ytõko ropa mana aenatyry pona ropa, yhtotohme ropa.

\VS{8}Senohne emero erohnõko mana: etaehnõko sytatose morohne eneryhtao kyya xine. Morohne emero onekarosaromepyra sytatose. Kuenurukõ penekehpyra mã kehko tõsenuhmarykõ poko, kypanarykõ penekehpyra roropa mã kehko etary poko.

\VS{9}Pake ehtopõpyry sã exĩko ropa mana. Pake tyrihpyry sã tyrisẽme exĩko ropa mana. Tyrisã kasenato ehsaromepyra mana sero nono po.

\VS{10}Tyrisã nae, ipoko ynara kasaromepyra mã exino: “Eneko ke! Sero panõ exipitopyra mana sero nono po?” Arypyra! Emero toehse osemazuhme, enurupyra ro kuahtao xine.

\VS{11}Pake ehtopõpyry poko wenikehnõko sytatose. Moro saaro imeĩpo ehtoh poko wenikehnõko mã mokaro, enurupyra ro exiketomo.


\par }{\SH Tuaro ahno ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{12}Ywy, tuaro exikety, Izyraeu tõ tuisaryme exiase Jerusarẽ po.

\VS{13}Jatamorepary se toehse ywy emero riry poko sero nono po. Tyrohmanohpose sytatose Ritonõpo a kuetuarimatohkõme.


\par }{\PP \VS{14}Ahno nyriry enease emero porehme sero nono po. Ourutorỹko ase: toiparo rokẽ mana, emero. Tururume tyryrykane ekahmary sã mana.

\VS{15}Ijome exikety onytopohmasaromepyra mã toto. Onukuhsaromepyra mase atapona waro ehtohme arypyra ahtao.

\VS{16}Ynara tõsenetupuhse ywy: “Ywy tuisamehxo toehse, imehnõ tuisa tõ osemazuhme aexityã Jerusarẽ po motye tuarohxo toehse ywy. Tuaro ehtoh poko zuaro ase, emero ehtoh poko zuaro roropa ase.”

\VS{17}Naeroro tukuhse ywy enetupuhtohme: emero poko zuaro ehtoh poko te, tuaro nymyry ehtoh poko roropa, putupyra ehtoh poko te, tuaro pyra ehtoh poko ipunaka. Yrome ynara rokẽ tonetupuhse ya: moro poko atamorepatoh tonõ tururume tyryrykane ekahmary sã mana.

\VS{18}Tuarohxo ahno ahtao, itamurumehxo torẽtyke exĩko mana. Emero poko zuarohxo awahtao xine, jetuhxo exĩko mana oya xine.




\par }\Chap{2}{\SH Oseahmary toiparo rokẽ mana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tymenekase ya: ypenetatoh poko, joseahmary poko tãkye jehtohme. Yrome ynara zuaro toehse ywy: morohne poko jehtoh toiparo rokẽ mana.

\VS{2}Ynara tõsenetupuhse ywy: exianary rowohpe ehtoh sã mana, atahmãkatoh poko exianatohme otyme kure? Toiparo rokẽ mana.

\VS{3}Tuaro se exiase: oty riry kure tãkye jehtohme isene ro jahtao? Naeroro tymenekase ya jatãkyematohme eukuru jehnahpyry ke, oseahmary poko roropa, enara. Osenetuputyase: otarame sero poko kure rokẽ exiry okynã pyra kuexirykõke sero nono po.


\par }{\PP \VS{4}Ynyrihpyry tõ imehxo tyrise ya. Tapyi tõ yriase ytapyĩme, tupito tõ arykase uwa zoko ke.

\VS{5}Tupito tõ arykase, otyro tõkehko, epery zoko tõkehko roropa emero rokene.

\VS{6}Tuna pẽkamã tahkase ya moro otyro ehxikatohme.

\VS{7}Namoto tõ topekahse ya tuhke, imehnõ namoto tõ nae exiase tonuruse aexityã ytapyĩ tao. Pui tõ tuhke nae exiase kaneru tõ roropa tuhke, imehnõ tuisa tõ, osemazuhme Jerusarẽ po aexityã motye.

\VS{8}Uuru roropa apoiase parata maro ikurãkatohme ykyryryme, tuisa tõ tinerũ poe te, kowenatu tõ poe roropa. Eremiaketõ nae exiase orutua komo, nohpo tomo eremiatohme ynetaryme. Nohpo tõ nae exiase ypenetatoh pune.


\par }{\PP \VS{9}Morara exiryke imehxo toehse ywy, tytineruke itamurume, Jerusarẽ põkõ tytineruke aexityã emero motye exiase, tuaro roropa exikehpyra exiase.

\VS{10}Ypenetatopõpyry emero apoiase. Ise jehtopõpyry moro apoiase emero. Atãkyemãko exiase ynyrihpyry poko. Naeroro moro epehpyryme emero se jehtopõpyry tapoise ya.

\VS{11}Yrome morohne poko tõsenetupuhse jahtao ynyrihpyry poko emero te, jerohtopõpyry poko roropa morohne ritohme, zuaro toehse ywy: morohne emero toiparo rokẽ nexiase. Axĩtao rokẽ nexiase sero nono po. Tururume jytory sã nexiase tyryrykane ekahmary sã rokene.


\par }{\PP \VS{12}Mame tõsenetupuhpitose ywy tuaro ehtoh poko, ajoajohpe ehtoh poko roropa, putupyra ehtoh poko, enara. Enetupuhpotohme rokene: tynyriry kasenato riry waro tuisa nae? Arypyra! Tyriry kuhnõko mana, yrome imehnõ tuisa tõ osemazuhme aexityã nyrityã sã tyrĩko rokene.

\VS{13}Etyhpyryme ynara tonetupuhse ywy: tuaro ehtoh kurehxo, zuaro pyra ehtoh popyra mana, saerehkatoh kurehxo ehtoh samo, ikohmamyry popyrahxo.

\VS{14}Tuaro exiketõ toytorykõ enẽko mã toto. Yrome tuaro pyra exiketõ ikohmamyry ae ytoytõko mã toto. Mãpyra zuaro ase kure ehtoh te, popyra ehtoh roropa oehnõko tuaro exiketomo a putupyra exiketomo a roropa.

\VS{15}Naeroro ynara osenetuputyase: “Emero rokẽ toehse ahtao putupyra exiketomo a, morara exĩko ya roropa mana. Naeroro oty tapoise ya jepehpyryme tuaro jehtamitume?” “Arypyra! Epehpyry anapoipyra exiase ipunaka!” Moro roropa toiparo rokẽ mana.

\VS{16}Tuaro exiketõ tuenikehsẽme exĩko, putupyra aexityã samo. Imeĩpo emero porehme tuenikehsẽme exĩko sytatose. Orihnõko sytatose emero, tuaro exiketomo, putupyra exiketomo, enara.

\VS{17}Morara exiryke isene ehtoh otyme kure? Arypyra ipunaka! Jerohtopõpyry pokoino popyra ehtoh rokẽ toehse ya. Toiparo rokẽ erokuase; tururume tyryrykane ekahmãko sã rokẽ exiase.


\par }{\PP \VS{18}Emero ynapoihpyry, emero ynyrihpyry roropa toiparo rokẽ toehse ya. Ynara exiryke: emero ykyryry tõ nomõko ase imepỹ tuisa, ymyakãme exikety kyryryme ehtohme.

\VS{19}Otarame tuaro exiketyme exĩko mokyro mana. Otarame tuaro pyra exiketyme exĩko mana, zuaro pyra ase. Yrome mokyro ykyryrỹpyry emero esẽme exĩko mana. Morohne poko toerohse ywy yronymyryme, tuaro jehtoh ke morohne apoitohme sero nono po. Toiparo rokẽ mana.

\VS{20}Naeroro toemynyhmase ywy jerohtopõpyry poko.

\VS{21}Toerohse ywy yronymyryme, tuaro jehtoh ke, senohne poko zuaro jehtoh ke, emese kure jehtoh ke roropa. Mame morohne emero inomõko rokẽ ase imepỹ kyryryme ehtohme, ipoko erohpitopyra ynororo ahtao. Toiparo rokẽ mana. Moro zae pyra mana ipunaka!

\VS{22}Erohnõko sytatose, torẽtyke exĩko sytatose kuorikyrykõ ponãmero oty apoitohme epehpyryme?

\VS{23}Kynyrihpyrykõ emero isene ro kuahtao xine, epehpyry onenehpyra kyya xine mana, torẽtyke ehtoh rokene, sam katoh roropa kukurohtao xine. Oseremasaromepyra sytatose, tykohmãse ahtao roropa. Toiparo rokẽ mana.


\par }{\PP \VS{24}Ya ynara rokẽ kure mana: otuhnõko, eukuru ẽnõko te, oseahmãko moro tineru ke oerohtamitu. Moro roropa Ritonõpo nekaroryme mana, moro enetupuhnõko ase.

\VS{25}Ritonõpo hnao tynahke pyra kymarokõ exiry, oseahmatoh pyra roropa kymarokõ exiry.

\VS{26}Tuaro ehtoh ekarõko mana kyya xine, senohne poko zuaro ehtoh roropa, tãkye ehtoh roropa tyamaro exiketomo a. Yrome popyra exiketõ irohmanohpõko Ritonõpo mana tykyryrykõ apoitohme tyya xine, ikurãkatohme roropa ekarotohme Ritonõpo zamaro exiketomo a. Moro roropa toiparo rokẽ mana, tururume tyryrykane ekahmary samo.




\par }\Chap{3}{\SH Toehtoh nae sero nono po
\par }
{\Q \VerseOne{1}Emero porehme sero nono po toehtoh nae Ritonõpo poe.

\par }{\Q Emero rokẽ aehtoh toehse ahtao moro exĩko mana.


\par }{\Q \VS{2}Enurutoh nae mana te,

\par }{\Q aorihtoh nae roropa mana,

\par }{\Q arykatoh nae mana te,

\par }{\Q toutoh nae roropa mana.


\par }{\Q \VS{3}Etapatoh nae mana te,

\par }{\Q ikurãkatoh nae roropa mana.

\par }{\Q Akohtoh nae mana te,

\par }{\Q tyritoh nae roropa mana.


\par }{\Q \VS{4}Emynyhmatoh nae mana te,

\par }{\Q atãkyematoh roropa nae mana.

\par }{\Q Ihnamotoh nae mana te,

\par }{\Q watoh nae roropa mana.


\par }{\Q \VS{5}Topu tõ pahtoh nae mana te,

\par }{\Q topu tõ oximõme tyritoh nae roropa mana.

\par }{\Q Oseahmatoh nae mana te,

\par }{\Q osekazumatoh nae roropa mana.


\par }{\Q \VS{6}Zupitoh nae mana te,

\par }{\Q emapotoh nae roropa mana.

\par }{\Q Tineru kurãkatoh nae mana te,

\par }{\Q ipahtoh nae roropa mana.


\par }{\Q \VS{7}Ixihkatoh nae mana te,

\par }{\Q ixixĩtoh nae roropa mana.

\par }{\Q Mynyhme ehtoh nae mana te,

\par }{\Q oturutoh nae roropa mana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Imepỹ pyno ehtoh nae mana te,

\par }{\Q ise pyra ehtoh nae roropa mana.

\par }{\Q Osetapatoh poko ehtoh nae mana te,

\par }{\Q osepeme ehtoh poko ehtoh nae roropa mana.


\par }{\PP \VS{9}Oty apoĩko erohkety nae toerohtamitume?

\VS{10}Ritonõpo nyrohmanohpotoh ahno a enease emero porehme toerohtohke toto ehtohme.

\VS{11}Ritonõpo nyrityã emero kure potu mana, toto ehtoh toehse ahtao. Isene exikehpyra ehtoh tyrise roropa eya kukurohtaka xine. Yrome inyrityã emero onenetupuhpyra sytatose.


\par }{\PP \VS{12}Ynara enetupuhnõko ase: sero nono po ynara rokẽ kure tyriry kyya xine: ikuhko tãkye rokẽ ehtohme te, kure ehtoh poko rokẽ ehtoko imehnõ maro.

\VS{13}Kure roropa kyya xine otuhnõko, eukuru ẽnõko tãkye ehtohme kuerohtamitukõme. Moro Ritonõpo nekarohpyryme mana kyya xine.


\par }{\PP \VS{14}Zuaro ase, Ritonõpo nyriry emero jũme exikehpyra mana. Moro motye onyrisaromepyra sytatose, pitikohxo moro onyrisaromepyra roropa sytatose. Moro rĩko Ritonõpo mana, imehxo toexiry enetupuhpotohme kyya xine.

\VS{15}Emero sero nono po ehtoh pake toehse, imeĩpo ehtoh roropa pake toehse nexiase. Ritonõpo poe inyripohpyry exĩko mana, mame moro sã exĩko ropa mana.


\par }{\SH Zae pyra ehtoh sero nono po
\par }
{\PP \VS{16}Sero nono po ynara enease roropa: zae ehtoh esao, popyra ehtoh nexiase. Kurãkõ esao iirypyryme nexiase.

\VS{17}Osenetupuhnõko ase ukurohtao: “Zae ehtoh poko exiketõ apiakãko Ritonõpo mana, popyra exiketõ roropa. Ynara exiryke, emero ehtoh, emero ahno nyriry roropa exĩko mana, zae morohne ehtoh toehse ahtao.”

\VS{18}Osenetupuhno roropa ahno ehtoh poko: Ahno kuhnõko Ritonõpo mana ynara enetupuhtohme kyya xine: onokyro tõ motye kure exipyra sytatose.

\VS{19}Etyhpyryme oxisã orihnõko mã toto, ahno, okyno, onokyro roropa. Ahno osewomara mana orihpyra ehtohme. Oxisã oseremãko mã toto isene ehtohme. Enẽko mase, toiparo rokẽ mana.

\VS{20}Ahno, onokyro sã, toorihse ahtao nonome exĩko ropa mana. Nono poe tyrise toto. Nonome exĩko ropa mã toto.

\VS{21}Otãto zuaro exĩko ahno nae: ahno zuzenu onukuru poko kakoxi, onokyro tõ, okyno zuzenu yhtõko nono aka? Zuaro pyra sytatose.

\VS{22}Naeroro ynara osenetupuhno: kure ya mana kuoseahmarykomo tãkye kuehtohkõme kynyrirykõ poko. Moro rokẽ kuepehpyrykõme mana kuerohtamitukõme. Otãto zuaro exĩko sytatou toorihse kuahtao xine imeĩpo ehtoh poko?




\par }\Chap{4}{\SH Imehnõ ryhmary poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame osenuhmase ropa imehnõ ryhmary enetohme zae pyra exiketomo a sero nono po. Tuhkãkõ enease tonekunohse exiketomo, tyyryhmase roropa aexityamo. Xitãko toh nexiase yrome toto anakorehmara imehnõ nexiase. Toto anakorehmara topeke iiryhmananõ exiryke jamihmehxo exiketomo.

\VS{2}Morara exiryke ynara tonetupuhse ywy: mokaro toorihse aexityã tãkyehxo mã toto, isene ro exikety tõ motye.

\VS{3}Yrome tãkye kuhse mã mokaro enurupyra ro exiketomo, zae pyra imehnõ ryhmary onenepyra ro toexirykõke sero nono po.


\par }{\PP \VS{4}Tonetupuhse roropa ya oty katohme ahno erohnõko yronymyryme orẽpyra toehtohkõme tineru apoiry poko: imehnõ motye se toexirykõke. Yrome moro emero toiparo rokẽ mana. Tururume ytokety sã mana tyryrykane ekahmary poko.

\VS{5}Ynara ãko imehnõ mana: rowohpe exikety rokẽ tehme exĩko mana erohpyra, akĩme toexiryke orihnõko mana, axĩ pyra emitapãnõko.

\VS{6}Otarame ajohpe pyra mana. Yrome kurehxo mana pitiko rokẽ nae ahtao toiro emary ao torẽtyke pyra roropa ahtao. Popyra mana asakoro emary pehme exikehpyra ahtao erohtoh ke, tyryrykane apoiry kuhne samo.


\par }{\PP \VS{7}Imepỹ toiparo rokẽ ehtoh enease roropa:

\VS{8}Orutua, toiroro exikety, topeke pyra, tumũkue pyra, takorõke pyra tahxime erohnõko mana, tãkye pyra toerohtamitu poko. Oty katoh itamurumehxo erohnõko nae, oseahmara, atãkyemara kyryry kurã poko? Moro roropa toiparo rokẽ mana, popyra ipunaka.


\par }{\PP \VS{9}Asakoro ahtao kurehxo mana, asakoro ahno erokuruhtao oximaro, tuhkehxo tyrĩko mã toto.

\VS{10}Toiro mokyro epukaryhtao, akorehmãko epe mana aowõtohme ropa. Yrome toiroro ahtao toepukase ahtao popyrahme sã exĩko mana imepỹ pyra exiryke akorehmatohme aowõtohme ropa.

\VS{11}Kuenime toehse ahtao, oximaro ataxikaryhtao nyhse axitũ ehtohme atakorehmãko mã toto. Toiroro ahtao kõxitapãnõko rokẽ mana.

\VS{12}Asakoro ahtao, jamihmehxo matose omato toehse ahtao osetapase. Eary, oseruao eary risẽme ahtao, tupime amotyry mana.


\par }{\PP \VS{13}Nuasemã tytineruke pyra exikety, yrome tuaro exiketyme ahtao, tuisa tamuhpõme exikety motye mana, tuaro pyra ynororo ahtao, tuaro exiketõ onetara roropa ahtao.

\VS{14}Orutua otarame tũtãko ãpuruhpyry tae, tuisa konõtome ehtohme, tonuruse ynororo tytineruke pyra tahtao ro.

\VS{15}Tõsenetupuhse exiase ahno poko emero, isene exiketõ sero nono po. Mokaro rãnao toiro nuasemã nae tuisame exĩko ymyakãme.

\VS{16}Otarame tuisa konõto poetory tõ ikuhpỹme mã toto. Toorihse ynororo ahtao, “Kure mase,” kara exĩko mã toto inyrihpyry poko. Moro toiparo rokẽ mana. Tururume tyryrykane ekahmary sã mana.




\par }\Chap{5}{\SH Tomeseke ehtoh omi etapory poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tomeseke exiko oytoryhtao Ritonõpo Tapyĩ taka. Ytoko ẽpataka aomiry etatohme oya. Onekarory onekaropyra exiko putupyra exiketõ samo, zuaro pyra mã toto zae ehtoh oxisã pyra mana zae pyra ehtoh maro.

\VS{2}Osenetupuhko aporo, imeĩpo õturutohme. Axĩ pyra õmiry etapoko Ritonõpo a. Kapu ao Ritonõpo mana, omoro taro nono po; naeroro pitiko rokẽ oturuko.

\VS{3}Torẽtyke itamurumehxo awahtao, tuhkehxo ataosenehkãko mase. Itamurumehxo õtururuhtao putupyra exikety omiry sahxo sekere ãko mase.

\VS{4}Õmiry etaporyhtao Ritonõpo a onekarory poko, ekurehpyra exiko moro riry poko oya, omihpyry ae ro. Putupyra exiketõ se pyra Ritonõpo mana. Naeroro moro tyriko kẽty õmihpyry etapotopõpyry ae ro.

\VS{5}Kurehxo oya exiry õmiry onetapopyra awahtao, popyrahxo õmiry etaporyhtao oya: “Ynara tyrĩko ase,” karyke, mame onyripyra ekurehnõko mase.

\VS{6}Tomeseke exiko õmiry poko, iirypyryme exipyra oehtohme õtururu pokoino. Mame ytopyra ropa exĩko mase oturukety a osekarotohme, azahkuru omihpyry ehtopõpyry ekarotohme eya. Otyme kure ozehno Ritonõpo tyripory oya, onyrihpyry enahkapory roropa eya awãnopyryme?

\VS{7}Tuhke rokẽ tõsenehse awahtao ro, toiparo rokẽ toerohse awahtao roropa, emero poko õtururuhtao imehnomo a, Ritonõpo Imehxo ehtoh onenetupuhkehpyra exiko.


\par }{\SH Mõkomo itamurume apoiry toiparo rokẽ mana
\par }
{\PP \VS{8}Osenuruhkara exiko tymõkomokãkara rohmanohpory poko kowenu a eneryhtao oya, tytineruke pyra exiketõ ryhmaryhtao roropa kowenu poko erohketomo a, toto onewomara roropa ahtao eya xine. Kowenu poko tuisame exiketõ towomase mã toto tosemy a, mokaro asakoro towomase roropa ituisarykomo a.

\VS{9}Ynara ãko mã toto: “Kymarokõ emero otuhnõko sytatose nono pokoino, yrome tuisa konõto tonahsẽ apoĩko mana imehnõ apoihpyry tõ wino.”


\par }{\PP \VS{10}Tineru sehxo exikety tãkye nymyry exipyra mana. Tineru itamurume esẽme toexiry se exikety: “Epo mana,” kasaromepyra mana tytinerũ poko. Moro roropa toiparo rokẽ mana.

\VS{11}Itamurumehxo tỹkyryneke ahno ahtao, tuhkehxo ahno exĩko inapyry enahtohme. Naeroro otyme kure itamurumehxo morohne apoiry eya? Ynara rokẽ kure eya, zuaro toehtoh itineruje toexiry poko.

\VS{12}Kure nyhnõko erohkety mana pitiko rokẽ enapyryhtao eya, itamurume enapyryhtao roropa eya. Yrome tymõkomoke exikety torẽtyke toexiryke tymõkomory poko nyhsaromepyra mana.


\par }{\PP \VS{13}Sero popyra ehtoh enease sero nono po: tytinerũ kurãkãko ahno mana, nae ehtohme imeĩpo ise toehse tahtao.

\VS{14}Mame moro tineru enahkahpyryme exĩko, tonekunohse esẽ ahtao imehnomo a. Naeroro tineru pyra toehse, tokarosẽ pyra, inomotohme typoenõ tinerũme.

\VS{15}Sero nono rumekãko sytatose kuenurutopõpyrykõ samo, arypyra kuemarykõ ao. Toerohse kuahtao xine ro yronymyryme mõkomo anarosaromepyra sytatose toorihse kuahtao xine.

\VS{16}Moro popyra mana ipunaka. Sero nono rumekãko sytatose kuenurutopõpyrykõ samo. Toerohse itamurume, tyryrykane apoiry kuhnõko, toiparo rokẽ toerohse sytatose.

\VS{17}Ynara rokẽ tapoise kyya xine: tamuhpõme toehse, tykohmãse sã sytatose kuemynyhmarykõ poko, torẽtyke ehtoh poko, kure pyra, tãkye pyra, enara.


\par }{\PP \VS{18}Ynara tõsenetupuhse ywy: Ynara tyriry kurehxo kyya xine: kuotukurukomo te, eukuru enyry te, oseahmary kytinerũ ke, kuerohtohtamitume. Moro Ritonõpo nekarohpyryme kyya xine mana.

\VS{19}Tineru tokarose ahtao Ritonõpo a oya, mõkomo tõkehko maro, mame tãkye ehtoh ekaroryhtao roropa oya, tãkye exiko inekarohpyry poko oya, oerohtopõpyry poko roropa. Morohne Ritonõpo nekarohpyryme mana oya.

\VS{20}Ritonõpo poe tãkye kuexirykõke, torẽtyke hkopyra exĩko sytatose okyna hkopyra isene kuexirykõ poko sero nono po.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Ynara tonese roropa ya sero nono po emynyhmatohme ynara toehse ahtao:

\VS{2}ahno a, emero ise ehtoh ekarõko Ritonõpo mana, tineru, tapyi te, tupito tõ maro, imehxo ehtopo, enara. Yrome imeĩpo morohne poko oseahmasaromepyra exĩko mana. Mame imepỹ ikyryrỹpyry poko oseahmãko mana, ynororo kara. Moro toiparo rokẽ mana, zae pyra mana ipunaka.

\VS{3}Otyme kure okynahxo isene orutua ahtao, 100me imũkuru tõ tonuruse ahtao roropa. Yrome atãkyemara ekurehnõko mana kure toehtoh poko oseahmara, topeke pyra roropa exĩko mã ynororo ekepyry zonẽtoh toehse ahtao. Mokyro motye tãkye exiry poeto toorihse ro tonuruse ahtao.

\VS{4}Toiparo rokẽ enurũko mokyro poeto mana. Ikohmamyry aka esyryhmãko mana. Moroto ahtao tuenikehsẽme exĩko mana.

\VS{5}Saereme ehtoh onenepitopyra mana, isene ehtoh waro pyra roropa mana. Yrome oseremãko mana.

\VS{6}Mokyro orutua motye oseahmapitopyra exikety, asakoro miu jeimamyry taropose ahtao eya. Etyhpyryme ytõko mã asakoro ro aorihtyã esaka.


\par }{\PP \VS{7}Erohnõko sytatose yronymyryme tonahsẽ apoitohme, otuhtohme. Yrome tuesapare exipyra ekurehnõko sytatose.

\VS{8}Otãto kurehxo orutua tuaro ahtao, tuaro pyra exikety motye? Otãto kurehxo tuaro ahtao isene ehtoh poko tytineruke pyra ahtao?

\VS{9}Moro toiparo rokẽ mana. Tururume ytokety sã mana tyryrykane apoise. Kurehxo mana tãkye toehse tahtao tykyryry poko, kure hkopyra mana itamurumehxo se exikehpyra tahtao.


\par }{\PP \VS{10}Emero ehtoh sero nono po pake tonetupuhse imepyny a moro ehtoh poko. Enurupyra ro poeto ahtao, zuaro Ritonõpo mana emero ipoko ehtopo. Zuaro sytatose onezuhsaromepyra sytatose jamihmehxo kymotye xine exikety ahtao.

\VS{11}Ajohpe pyra mana: itamurumehxo sekere karyhtao itamurumehxo omitãko sytatose popỹ ke; moro poko kure ehtoh anapoipyra sytatose.

\VS{12}Otãto zuaro sytatou, oty riry kure kyya xine isene ro kuahtao xine? Emero exisasaka toiparo rokẽ mana, isene ehtoh jerutume sã axĩtao rokẽ mana. Morarame toorihse kuahtao xine otara exĩko nae sero nono po? Onoky zuaro?




\par }\Chap{7}{\SH Isene ehtoh poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ahno esety kurã ixtaratu typyne exikety motye kure mana. Ahno orihtoh ẽmepyry kurehxo roropa mana, aenurutopõpyry kure ehtoh motye.


\par }{\PP \VS{2}Kurehxo oytory imehnõ tapyĩ taka, aorihtyã hnamoryme, kure hkopyra oseahmatoh taka oytory mana. Aorihtyã hnamotoh tao wenikehpyra exĩko sytatose ẽmepyry oehnõko mana kuorihtohkomo. Moro poko wenikehpyra kuexirykõ kure mana.


\par }{\PP \VS{3}Kuemynyhmarykõ kurehxo mana, kuexianarykõ motye. Oẽmyty tãkye pyra exĩko mã repe. Yrome okurohtao kurehxo osenetupuhnõko mase.


\par }{\PP \VS{4}Tãtãkyemary poko rokẽ osenetupuhkety putupyra exikety sã mana. Orihtoh poko osenetupuhnõko roropa tuaro exikety mana.


\par }{\PP \VS{5}Kurehxo oupokary tuaro exikety a, kure hkopyra oeahmary mana tuaro pyra exikety a.


\par }{\PP \VS{6}Tuaro pyra exiketõ exianary omoxino zatyry sã mana oripo zopino; panaikato rokẽ mana.


\par }{\PP \VS{7}Otarame tuaro exiketyme mase. Yrome imehnõ tonekunohse ahtao oya putupyra exiketyme sã mase. Tineru apoiryhtao oya, imepỹ nekarohpyry zae pyra tyritamitume iirypyryme exĩko mase.


\par }{\PP \VS{8}Etyhpyryme exikety kurehxo mana, aexipitory motye. Penekehpyra ehtoh kurehxo mana, epyrypatoh motye kuhse.


\par }{\PP \VS{9}Imehnõ zehno oehtoh ikuremako. Imehnõ zehno ehtoh putupyra exikety sã mana.


\par }{\PP \VS{10}Ynara kara exiko: “Oty katohme pake ahtao kurehxo nexiase?” Moro sã ekaropory tuaro exikety otururu sã pyra mana.


\par }{\PP \VS{11}Tuaro ehtoh kure mana isene ro ahtao; tuaro ehtoh tineru apoiry sã mana, imepỹ aorihtyã nynomohpyry apoiry samo.

\VS{12}Tuaro ehtoh kure exiry tineru motye mana, tuaro ehtoh isene ehtoh ewomãko mana.


\par }{\PP \VS{13}Osenetupuhko Ritonõpo nyriry poko. Ijome exikety tyrise ahtao Ritonõpo a onytopohmasaromepyra sytatose.

\VS{14}Kure ehtoh toehse ahtao tãkye exiko. Popyra ehtoh toehse ahtao moro poko wenikehpyra exiko: Ritonõpo mokyro kure ehtoh enehponeme mana. Morararo popyra ehtoh enehponeme roropa mana. Imeĩpo ehtoh waro ehsaromepyra sytatose.


\par }{\PP \VS{15}Isene jehtoh toiparo rokẽ toehse mana. Yrome emero rokẽ enease isene ro jahtao. Zae ehtoh poko exiketõ toorihse zae toto ahtao ro, popyra exiketõ isene ro mã toto popyra ehtoh poko toto ahtao ro.

\VS{16}Morara exiryke kure ehtoh poko onymotyẽkara exiko, tuaro oehtoh poko onymotyẽkara exiko; otyme kure osenahkary oya?

\VS{17}Mame tomeseke exiko popyra ehtoh poko onymotyẽkara oehtohme. Putupyra exikety sã pyra roropa exiko; otyme kure oorikyry tamuhpõme pyra ro awahtao?

\VS{18}Moro enetuputyryhtao oya kure mana, asakoro ehtoh waro oehtohme. Ritonõpo Imehxo ehtoh enetuputyryhtao oya, aomipona awahtao kure rokẽ exĩko oya mana emero poko awahtao.


\par }{\PP \VS{19}Tuaro awahtao, jamihmehxo exĩko mase tuaro oehtoh pokoino, 10me pata esã motye toiro pata ewomary poko.


\par }{\PP \VS{20}Zae exikety nymyry pyra mana sero nono po, anamonohpyra exiketyme kure ehtoh riry poko, tyyrypyry poko pyra ipunaka roropa.


\par }{\PP \VS{21}Emero rokẽ sekere katoh tonõ onetara exiko, otarame okerekeremary etãko mase opoetory a.

\VS{22}Mame zuaro mase, tuhke rokẽ imehnõ tykerekeremase roropa oya mana.


\par }{\PP \VS{23}Tuaro jehtoh ke emero poko tãtamorepase ywy. Tuaro se exiase. Yrome tuaro ehtoh anapoipyra, jekuretyase.

\VS{24}Otãto zuaro exĩko sytatou: oty katoh isene kuexirykomo? Moro tupime ya, enetuputyry morohne poko tupime rahkene.

\VS{25}Tãtamorepase ywy yronymyryme zuaro jehtohme. Tuaro ehtoh enery se exiase. Ezuhtoh tonõ roropa waro se exiase, ynekaropory tõ ezukuru. Zuaro se exiase oty katohme popyra ehtoh te, tuaro pyra ehtoh roropa rowohpe ehtoh sã hnae?


\par }{\PP \VS{26}Ahno orihtoh motye popyra exikety enease: nohpo, apoitoh sã exikety. Opyno aexiry ahno apoitoh sã mana, tarãpa sã opyno mã ynororo repe; apory tõ keti sã omyhnõko mã toto. Ritonõpo zamaro exiketyme orutua ahtao epãko mana mokyro winoino. Yrome iirypyryme exikety epara ekurehnõko mana.

\VS{27}Morohne waro toehse ywy axĩ pyra, morohne poko tãtamorepase jahtao ynekaropohpyry ezuhtoh tupise ya ahtao.

\VS{28}Imehnõ ezuhtoh tupise roropa ya repe yrome onenepyra exiase ipunaka. Zae exiketõ zupiase miume orutua kõ ahtao toiro enease zae ehtoh poko rokẽ exikety, yrome nohpo zae exiketyme onenepyra exiase.

\VS{29}Ynara rokẽ zuaro toehse ywy jatamorepatoh poko: kymarokõ tyrise Ritonõpo a ajohpe pyra ehtohme, zae ehtoh poko roropa, yrome amonohnõko sytatose.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Tuaro exiketõ rokẽ tupimãkõ enetupuhpory waro mã toto. Tuaro exikety ẽmyty saereh ãko sã mana, tuaro aexiry enekure ẽmyty rĩko mana, enepopyra ahtao ro.


\par }{\SH Tuisa omiry omipona ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{2}Tuisa konõto omiry omipona exiko, Ritonõpo neneryme õmiry totapose oya tuisa omiry omipona oehtohme.

\VS{3}Ise toehtoh rĩko tuisa mana. Axĩ pyra otũtako ẽpatae. Azahkuru ehtoh riry onukuhpyra exiko.

\VS{4}Tuisame toexiryke tyriry se toehtoh rĩko mana. Onykerekeremasaromepyra imehnõ mana.

\VS{5}Aomiry omipona awahtao towomasẽme exĩko mase. Tuaro exikety zuaro mana, otãto tyriry waro mana, otoko ahtao roropa.

\VS{6}Zae ẽmepyry nae emero tyritohme, otãto tyritohme roropa zae ehtohme. Yrome zuaro pyrahme sã sytatose:

\VS{7}otara exĩko kokoro? Zuaro pyra sytatose, imehnõ moro ekarory waro pyra roropa mã toto kyya xine.

\VS{8}Tyryrykane onukuremasaromepyra sytatose, apoiry waro pyra roropa sytatose. Moro saaro kuorikyrykõ ẽmepyry onymenekasaromepyra sytatose. Moro etonatoh wino epasaromepyra sytatose, tuarohxo ehtoh ke roropa osepynanohsaromepyra sytatose.


\par }{\SH Kurãkomo, popyra exiketomo
\par }
{\PP \VS{9}Morohne emero enease josenetuputyryhtao emero ehtoh poko sero nono po. Orutua enease tuisame toehse ahtao, imehnõ ipoetoryme exiketõ toetuarimase mokyro ituisarykõ pokoino.

\VS{10}Popyra aexityã zonẽtopõpyry enease roropa. Ahno oepyry ropa ahtao mokyro zonẽtopõpyry poe oturũko toh nexiase mokyro kure ehtopõpyry poko moro pata poro popyra inyrihpyry ahtao ro. Toiparo rokẽ moro mana.


\par }{\PP \VS{11}Oty katoh axĩ sã rokẽ popyra ehtoh rĩko ahno nae? Otarame axi hkopyra tuãnohse popyra exiketõ exiryke.

\VS{12}Popyra exikety otarame 100me popyra ehtoh rĩko mana, morarame isene ro mana. Zuaro ywy, ynara ãko imehnõ mana: “Ritonõpo omiry omipona awahtao emero kure exĩko oya mana,

\VS{13}yrome popyra ehtoh exĩko mana zae pyra exiketomo a. Okyna hkopyra isene exĩko mokyro mana, jerutumã samo. Poetome ro tahtao orihnõko mã toto Ritonõpo omiry omipona pyra toexirykõke,” ãko repe.

\VS{14}Yrome moro ajohpe mana. Eneko ke ynara exĩko sero nono po mana: tuhke rokẽ zae ehtoh poko exiketõ tuãnohsẽme exĩko mã toto popyra exiketõ arypyra; mame popyra exiketõ mã topehmasẽme exĩko kurã ke, yrome kurãkõ arypyra. Morara exiryke: “Toiparo rokẽ mana,” ãko ase.


\par }{\PP \VS{15}Ynara enetupuhnõko ase: kure mã oseahmary rokẽ kyya xine: otuhnõko, eukuru ẽnõko, oseahmãko, enara. Moro rĩko sytatose kuerokurukõ poko kuahtao xine, isene ro kuahtao xine. Moro tokarose Ritonõpo a kyya xine.


\par }{\PP \VS{16}Tuaro se toehse jahtao morohne poko enetupuhtohme emero poko sero nono po, ynara zuaro toehse ywy: typakase jahtao ro koko saereme ahtao roropa,

\VS{17}onenetupuhsaromepyra ase emero Ritonõpo nyriry poko. Yronymyryme tãtamorepase awahtao emero zuaro exisaromepyra mase. Tuaro exiketõ otarame: “Emero zuaro ase,” ãko repe, yrome zuaro pyra mã toto.




\par }\Chap{9}{\PP \VerseOne{1}Osenetuputyase itamurume, morohne poko zuaro se toehse jexiryke. Ynara tonetupuhse ya: tuaro exiketõ, zae ehtoh poko exiketõ roropa tyripõko Ritonõpo mana, emero poko toto ahtao, imehnõ pyno toto ahtao, imehnõ zehno toto ahtao roropa. Imeĩpo ehtoh poko zuaro pyra sytatose emero porehme.

\VS{2}Yrome otara kara sytatose. Emero rokẽ oehnõko mana zae exiketomo a, ajohpe exiketomo a roropa; kurãkomo a, popyra exiketomo a roropa; enetupuhnanomo a, onenetupuhpynomo a roropa; tynenehpyry enehnanomo a, onenehpyra exiketomo a roropa. Oxisã exĩko mana kure ehtoh poko exikety a, iirypyryme exikety a roropa; tõmiry etapone a, onetapopyra exikety a roropa.

\VS{3}Oxisã exĩko mana ahno a emero. Moro popyra mana ipunaka sero nono po. Ahno isene ahtao ikurohtao xine pehme mã toto popyra ehtoh ke, rowohpe ehtoh ke. Mame mõtoino rokẽ orihnõko mã toto.

\VS{4}Yrome isene ro ahtao sero nono po kure ehtoh eraximãko sytatose; kurehxo kaikuxime exiry isene ahtao, kure hkopyra reãome ehtoh toorihse ahtao.

\VS{5}Ajohpe pyra, isene exiketõ toorikyrykõ oepyry waro mã toto, yrome toorihse ahtao zuaro pyra ipunaka. Epehpyry anapoipyra ropa exĩko mã toto. Tuenikehsẽme exĩko roropa mã toto.

\VS{6}Ise aexityã, ise pyra roropa aexityamo, imehnõ zumoxike aexityã, emero toorihse toto maro. Oehpyra ropa mã toto oseahmatohme imehnõ maro sero nono po.


\par }{\PP \VS{7}Naeroro otuhko ãtãkyemaryme; uwa eukuru ẽko õseahmaryme. Morohne riry oya kure Ritonõpo a mana.

\VS{8}Kokoro rokẽ tãkye exiko inekarohpyry poko oya.

\VS{9}Isene ro awahtao sero nono po oseahmatoko opyty maro ipyno oexiryke, toiparo rokẽ ehtoh nae ro ahtao, moro rokẽ apoĩko mase oepehpyryme oerohtamitume.

\VS{10}Yronymyryme erohko emero rokẽ poko awahtao, ynara exiryke aorihtyã esao erohpyra exĩko exino mana, osenetupuhpyra, onenetupuhpyra, zuaro pyra, enara. Morotona ytõko mase.


\par }{\PP \VS{11}Ynara tonetupuhse roropa ya sero nono po ehtoh poko: toitoine axihxo tururume ytoketõ osemazuhme eporehkara mã toto, toitoine soutatu tõ jamihmehxo exiketõ typoremãsẽme exĩko mã toto. Enease roropa toitoine tuaro exiketõ tonahsẽ pyra exĩko mã toto. Toitoine tãtamorepase exiketõ tymõkomoke pyra exĩko mã toto. Enease roropa toitoine emese kurehxo exiketõ tuisame exipyra exĩko mã toto. Popyra ehtoh exĩko kyya xine mana, emero.

\VS{12}Zuaro ehsaromepyra sytatose otara ahtao typoremãkasẽme exĩko sytatou. Torõ tõ samo toepukase ahtao apoitoh taka, kana sã roropa tomõse ahtao tarãpa aka. Moro sã typoremãkasẽme exĩko sytatose oneraximara kuahtao xine.


\par }{\SH Osenetupuhtoh tuaro ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{13}Imepỹ ropa enease enetupuhpotohme sero nono po: tuaro ehtoh se hkopyra mã toto.

\VS{14}Pata zumõkara nexiase, tytaõke tuhke pyra. Imepỹ tuisa jamihmã tooehse tysoutatu tõ maro moro pata pitiko põkõ poremãkapose. Opyi tõ tyrise eya moro pata zomye apuru tõ topu risẽ tohkapotohme.

\VS{15}Moro pata po orutua nexiase tymõkomoke pyra exikety, yrome tuaro exiketyme nexiase. Tuaro toexiryke moro pata typynanohse eya. Yrome moromeĩpo tuenikehse toh nexiase ipoko.

\VS{16}Ynara kakehpyra exiase: tuaro ehtoh kurehxo mana, jamihme ehtoh motye. Yrome moro onenetupuhpyra imehnõ mana: “Tymõkomokãkara tuaro ehsaromepyra mana,” ekarõko mã toto, aomiry onetara mã toto.


\par }{\PP \VS{17}Kurehxo mana tuaro exikety omiry etary opore pyra aomiry ahtao ro, kure hkopyra mana putupyra exiketõ tuisary omiry etary, opore kohtaryhtao ro.


\par }{\PP \VS{18}Tuaro ehtoh kurehxo mana, soutatu tõ pyre motye. Yrome toiro azahkuru exikety, osenetupuhtoh kurã tyoromãko mana.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ixtaratu rĩko tymoke moromoro toorihse tuhke pyra ahtao ro, kutehi tytororo su kamexipõko mã toto, moro saaro tuaro exikety ajoajohpe toehse ahtao pitiko rokẽ repe, tuaro aexiry popyrahme sã tyripõko mana.


\par }{\PP \VS{2}Tuaro exikety zae ehtoh menekãko mana tyritohme, yrome tuaro pyra exikety toipe zae pyra ehtoh riry menekãko mana.

\VS{3}Tuaro pyra mokyro ehtoh enẽko imehnõ mana emero; mokyro waro pyra exiketõ roropa, tuaro pyra aexiry enetupuhnõko mã toto.


\par }{\PP \VS{4}Ozehno toehse otuisary ahtao oserehpyra exiko, oerohtoh onurumekara exiko; azahkuru oehtoh tykorokasẽme exĩko mana, mokyro epeme exikehpyra awahtao.


\par }{\PP \VS{5}Azahkuru ehtoh enease sero nono po, tuisa konõto nyrihpyry zae pyra ipunaka:

\VS{6}tuaro pyra exiketõ rĩko mã toto toerohtoh tuisaryme, mame emese kure exiketõ onymenekara mã toto.

\VS{7}Namoto tõ enease kawaru po ytoytõko, mame tuisa mũkuru tõ tupupurukõ po ytoytõko toh nexiase, imehnõ namotome exiketõ samo.


\par }{\PP \VS{8}Eutary ahkaryhtao ahno a moro aka epukãko mana; apuru tohkaryhtao eya, tosekasẽme exĩko mana okoi a.

\VS{9}Topu tõ ahkaryhtao, tomeseke exiko osetapara oehtohme topu ke. Apotopokõ akotyryhtao tuaro exiko oxiryhmara oehtohme.

\VS{10}Wenikehpyra exiko taere pyra wywy ahtao itamurumehxo erohnõko mase. Tuaro exikety mã osenetupuhnõko aporo, toerohtohto.

\VS{11}Toiparo rokẽ mana okoi kuremary waro oexiry tosekase awahtao eya.

\VS{12}Tuaro exikety otururuhtao, aomiry etãko imehnõ mana kure aomiry exiryke. Yrome tuaro pyra exikety oxiryhmãko mana tõmiry ke.

\VS{13}Oturupitõko mana ajoajohpe sã rokene. Mame etyhpyryme rowohpe exikety omiry sã exĩko mana, popyra ipunaka.

\VS{14}Tuaro pyra exikety sekere kakehpyra mana.

\par }{\PP Imeĩpo ehtoh waro pyra sytatose, emero. Zuaro ehsaromepyra roropa sytatose otara exĩko toorihse kuahtao xine nae.


\par }{\PP \VS{15}Toerokuru poko tykohmãse tuaro pyra exikety ahtao penekehnõko mana tosemary zupiry poko tapyi taka ropa.


\par }{\PP \VS{16}Myhene, popyra exĩko mana nono põkomo a ituisarykõ poetome sã ahtao, tamuximãkõ oseahmary poko ẽmehnõko roropa mã toto.

\VS{17}Kure rokẽ exĩko matose, nono põkomo, otuisarykõ zae ehtoh menekary waro ahtao, tamuximãkõ otuhnõko mã toto otuhtoh toehse ahtao, eukuru ẽnõko roropa mã toto etỹketyme toehtohme pyra!


\par }{\PP \VS{18}Akĩme oexiryke atapyĩ onukurãkara awahtao, okynã pyra eruruãko, mame epukãko mana.


\par }{\PP \VS{19}Otuhtoh akorehmato mana oseahmatohme, uwa eukuru jehnahpyry akorehmato roropa atãkyematohme. Yrome tineru pyra ahtao morohne onyrisaromepyra mase.


\par }{\PP \VS{20}Otuisarykõ onykerekeremara exiko putiputime ro ahtao, tymõkomoke exikety onykerekeremara exiko onyhtoh tao ro ahtao, otarame torõ pitiko õmiry arõko mana ekarotohme eya xine.




\par }\Chap{11}{\SH Tuaro ehtoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Otinerũ ke imehnõ akorehmako, mame imeĩpo ãkorehmãko roropa imehnõ mana.

\VS{2}Otinerũ ke imeimehnõ toerohtoh poko akorehmako, oerohtoh tonõ osehta ahtao kure roropa mana, imeĩpo ehtoh waro pyra oexiryke, sero nono po.


\par }{\PP \VS{3}Akurũ xinukutume toehse ahtao konopo oehnõko mana. Mame wewe konõto emero rokẽ pona epukãko mana, yrome toepukase ahtao moroto rokẽ exĩko mana.

\VS{4}Tyryrykane mynyhme ehtoh eraximaryhtao ahno a kure rokẽ ehtohme anarykara ekurehnõko mana, anapoipyra exĩko roropa mana.

\VS{5}Emero tyrĩko Ritonõpo mana. Zuaro pyra awahtao otãto poeto isene exipitõko jẽ wakuru ao, zuaro ehsaromepyra roropa mase Ritonõpo nyriry tõ poko emero.

\VS{6}Ipuhturu arykako pakeimo, kokonie pukuro roropa, zuaro pyra oexiryke; emero rokẽ kure ahtary poko, toitoine kurehxo ahtary poko, enara.


\par }{\PP \VS{7}Kure rokẽ saerehkatoh mana, kure roropa mana xixi eneryhtao!

\VS{8}Tãkye exiko kokoro rokene isene ro awahtao. Yrome tuhke jeimamyry taropose ahtao oya isene ro sero nono po, wenikehpyra exiko tuhkehxo jeimamyry aropõko mase aorihtyã esao. Toiparo rokẽ morohne mana.


\par }{\SH Tuaro ehtoko poetome exiketomo
\par }
{\PP \VS{9}Nuasemãkomo, oryximãkõ roropa, atãkyematoko poetome ro awahtao xine. Ise oehtohkõ tyritoko, openetatohkõ okurohtao xine. Yrome ynara wenikehpyra ehtoko: ãpiakatorỹko Ritonõpo mana onyrihpyrykõ poko emero porehme.

\VS{10}Naeroro torẽtyke pyra ehtoko, atasamara roropa ehtoko okurohtao xine. Popyra ehtoh myahme sã tyritoko owinoino xine, poetome oehtohkõ jũme pyra exiryke.




\par }\Chap{12}{\PP \VerseOne{1}Wenikehpyra exiko Ritonõpo poko poetome ro awahtao: ẽmepyry tõ popyra exipyra ro ahtao, jeimamyry tõ roropa popyra exipyra ro ahtao. Morara ahtao: “Isene jehtoh yzamaro pyra toehse,” ãko mase.

\VS{2}Osenetupuhko imehxo Ritonõpo ehtoh poko, xixi saereme exikehpyra ro ahtao oya, nuno roropa, xirikuato tõ roropa zemime ro ahtao oya; imeĩpo akurũ tõ konopome oehkehpyra exĩko mana.

\VS{3}Mame ãpory tõ, oewomane tõ tykytyky kapitõko mana, ãxiry tõ roropa jamihme ro mã aporo seromaroro, jamihme pyra exĩko mã kehko. Ozery tõ epukãko mã kehko, tuhke pyra exĩko mã kehko akoĩpyry, tupime exĩko oya õtukuru mana. Oenuru tõ jamihme pyra exĩko mã kehko, tupime imenuru enery exĩko oya mana.

\VS{4}Otato pyra exĩko mase, panaikato osema tao onetasaromepyra exĩko mase. Tupime oya exĩko tiriiku tõkehko apotoh etary, eremiatoh etary roropa. Yrome pakãko mase pakeimo torõ tõ eremiapitoryhtao.

\VS{5}Mame kaetoko ehtoh poko enaromỹke exĩko mase, oytoytory poko osema ae tomeseke se exĩko mase. Oũsety karimutume exĩko mana. Mame emero exisasaka azamaro pyra exĩko mana.

\par }{\PP Ytõko sytatose kuoserematohkõ etyhpyry pona; mame moro toehse ahtao ihnamõko mã toto kypoko xine osema tõ tao.

\VS{6}Isene kuehtohkõ kurã otyhkãko mana: ezuru uuru risẽ epukãko, etahkãko mana, keti parata risẽ etahkãko, oripo tuna ẽ ehmõko, tuna anỹtoh eary atamohnõko.

\VS{7}Mame kuekepyrykõ nonome exĩko ropa mana nono risẽme exiryke, kuzenukõ ytõko ropa mana Ritonõpo a tokarose eya exiryke kyya xine.


\par }{\PP \VS{8}Toiparo rokẽ mana, toiparo rokene, ãko mokyro tuaro exikety mana. Emero porehme toiparo rokẽ mana.


\par }{\SH Etyhpyrymano
\par }
{\PP \VS{9}Yrome mokyro oturukety, tuaro exiryke imehnõ anamorepakehpyra nexiase tuaro ehtoh poko. Tãtamorepase ynororo, tuaro exiketõ omihpyry tonese tyya exiryke. Mame morohne atakenaka tyrise eya, tuhke.

\VS{10}Omi kurã ke morohne tymerose eya, inymerohpyry emero zae mana.

\VS{11}Tuaro exiketõ omiry perẽku sã mã kehko kure tuose ahtao. Morararo mara sã mã toto suime exiketõ samo kaneru tõ aronanõ samo emary ao kaneru tõ arotohme. Ritonõpo a moro omi tokarose kehko, ynoro rokẽ Kuesẽkõme mana.


\par }{\PP \VS{12}Aimo, ynara kary se ro ase oya: pape tõ onymerokehpyra mã toto; itamurumehxo ãtamoreparyhtao etaehnõko opuhpyry mana.


\par }{\PP \VS{13}Etyhpyryme emero tykase ahtao ynara ãko rokẽ ase: Imehxo Ritonõpo ehtoh enetupuhko, Aomipona exiko roropa, moro poko kuehtohkõme tyrise sytatose.

\VS{14}Mame Ritonõpo ẽpataka osekarõko sytatose kynyrihpyrykõ poko emero porehme, tokare pyra tyrise ahtao ro kyya xine: kure ehtopo, popyra ehtoh roropa, enara rokene.

\par }