\NormalFont\ShortTitle{TEUTERONOMIU}

{\MT TEUTERONOMIU

\par }{\MTB Izyraeu tõ Amorepatopõpyry ropa

\par }{\MTC Deuteronômio

\par }{\IMT Ekarotopo

\par }{\IP Sero
{\BK{Teuteronomiu}} tymerose Moeze a, Moape nonory po Izyraeu tõ ahtao, tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino. Moroto Izyraeu tõ totypohse, 40me jeimamyry taropokehse toto ahtao toytorykõ poko ona tonorẽ poro. Eporehkasasaka toh kynexine Kanaã pona Ritonõpo nekarory apoitohme tosarykõme.

\par }{\IP Wenikehpyra tyripose toto Moeze a Ritonõpo nyrihpyry poko moro 40me jeimamyry ae: tarose toto eya Ejitu poe namotome toto ehtopõpyry poe nono kurã pona toto esaryme. Ritonõpo omipona tyripose toto Moeze a inetapohpyry omipona toto ehtohme. Ritonõpo nyripohpyry 10mãkõ tokarose ropa Moeze a eya xine: Ritonõpo rokẽ eahmatohme tytamurukõ Esemy.

\par }{\IP Morarame Jozue tymenekase Moeze a tymyakãme. Mame tõnuhse ynororo ypy Pixika pona moro nono, Ritonõpo nekarory, enetohme moe tuna Joatão moinakoxi. Mame moroto toorihse ynororo.

\par }{\IP Kuamorepatorỹko typoetory tõ pyno Ritonõpo ehtoh poko. Izyraeu tõ tymenekase eya orẽpyra toto ehtohme tõmiry omipona, kure rokẽ toto ritohme. Ynara tymerose 6.4-6: Ritonõpo pyno ehtoko yronymyryme okurohtao xine, õsenetupuhtohkõ ke te, ajamihtatohkõ ke, enara.

\par }{\IOT Sero pape ao

\par }{\IO Moeze omiry apitorymano
{\IOR{1.1—4.43}}

\par }{\IO Aomiry asakoromano
{\IOR{4.44—28.68}}

\par }{\IO Aomiry oseruaono
{\IOR{29.1—30.20}}

\par }{\IO Aomiry etyhpyrymano
{\IOR{31.1—32.52}}

\par }{\IO Kure toto ripotopõpyry eya
{\IOR{33.1-29}}

\par }{\IO Moeze orihtopõpyry
{\IOR{34.1-12}}



\par }{\MS Moeze oturutopõpyry osemazupu

\par }\ChapOne{1}{\MR 1.1—4.43

\par }{\PP \VerseOne{1}Sero pape ao Moeze oturutopõpyry tõ mana, inekarohpyry Izyraeu tõ netaryme ona po, tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino. Moroto Izyraeu tõ nexiase Joatão jakanahmã po, pata Supe pũto. Xia pata Parã nexiase, mya ynara pata tõ nexiase: Topeu te, Rapã te, Hazerote te, Ti-Zaape, enara.

\VS{2}(Ypy Xinai poe pata Kate-Panea pona, 11me ẽmepyry aropõko ytoytokety mana, osema poro ypy tõ rãnakuroko Etõ nonory po.)


\par }{\PP \VS{3}Morarame 40me jeimamyry taropose Izyraeu tomo a toesyryhmatopõpyry poe Ejitu poe. Mame ẽmepyry apitorymã po, nuno 11mã po ahno turuse Moeze a emero Ritonõpo nekaropohpyry eya, toto zurutohme.

\VS{4}Morara kynexine Seõ tõ poremãkaxĩpo Moeze a, amoreu tõ tuisary, pata Hexipõ pono, Oke maro, Pasã tuisary, pata Axitarote pono, Eterei põme roropa.

\VS{5}Moape tõ nonory po Izyraeu tõ ahtao, tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino, Izyraeu tõ tamorepapitose Moeze a, Ritonõpo nyripohpyry tõ poko, inamorepatoh tonõ poko roropa. Ynara tykase ynororo:


\par }{\PP \VS{6}— Ypy Xinai myhto kuahtao xine, Ritonõpo Kuesẽkõ tõturuse kyya xine, ynara tykase: “Epo mana, tehme oehtohkõ taro.

\VS{7}Seromaroro ytotoko taroino ypy tõ winakoxi amoreu tõ nonory pona, imehnõ nonory pona roropa emero tuna Joatão jakanahmã po, ypy tõ myhto kuroko Juta tõ nonory topohmã poro, ikurenae te, tuna konõto Metiteraneu ehpikoxi roropa. Kanaã nonory apoitoko oesarykõme emero, ypy tõ Ripano poe inikahpozakoxi, mya tuna Eupyrati pona xixi tũtatoh wino.

\VS{8}Sero nono emero ekarõko ase oya xine. Ywy ase Ritonõpo. Jomihpyry etapoase Aparão a, Izake a, Jako a roropa, atamuru tomo, sero nono ekarory poko oya xine, opoenomo a, apakomotyamo a roropa. Naeroro ytotoko moro nono apoise oesarykõme.”


\par }{\SH Takorehmananõ menekatopõpyry Moeze a
\par }
{\R (Exutu 18.13-26)

\par }{\PP \VS{9}Mame ynara tykase Moeze ahno a:

\par }{\PP — Ypy Xinai myhto ro kuahtao xine oturuase oya xine: “Toiroro opyno xine ehsaromepyra ase.

\VS{10}Tomãkapose matose Ritonõpo Kuesẽkomo a, tuhke oehtohkõme xirikuato samo kapu poko.

\VS{11}Ritonõpo a, atamurukõ Esemy a, oemãkapory se ro ase tuhkehxo, miume motye oehtohkõme, tymõkomoke roropa oehtohkõme, aomihpyry ae ro!

\VS{12}Yrome toiroro ãpiakasaromepyra xine ase atae pyra oehtohkõ poko.

\VS{13}Naeroro orutua kõ tuaro exiketõ imenekatoko oekyry tomo zuarohxo exiketomo, emese kure exiketõ roropa, otuisarykõme toto ritohme ya.”


\par }{\PP \VS{14}— Mame moro kure nexiase oya xine. “Ỹ, moro tyriry õmihpyry ae ro,” tykase amarokõ ya.

\VS{15}Naeroro tuisa tõ tapoise ya oekyry tõ wino, tuaro exiketomo, emese kure roropa exiketomo tyritohme otuisarykõme. Toitoine miumãkõ tuisaryme toehse; imehnõ 100me exiketõ tuisaryme toehse; imehnõ 50mãkomo; imehnõ 10mãkõ tuisaryme toehse. Mokaro maro imehnõ tuisa tõ tymenekase ya oxiekyry tõ tuisaryme toto ehtohme.

\VS{16}Morarame moro poko jahtao ynara tykase ywy akorehmane tomo a: “Atae pyra ahno ahtao, zae rokẽ toto apiakatoko, asakoro Izyraeume exiketõ ahtao te, toiro Izyraeume exikety maro imepỹ nono poe exiketyme ahtao tõsesarise amaro xine.

\VS{17}Ajohpe pyra ehtoko, zae rokẽ imehnõ tyritoko. Oxisã toto tyriko tuisame pyra exiketõ ahtao, tuisame exiketõ maro. Imehnõ zuno pyra ehtoko, Ritonõpo ãkorehmatorỹko mana zae tyripotohme. Mame tupime exiketõ toehse ahtao, zae ehtoh waro pyra awahtao, moro enehko ya apiakatohme.”


\par }{\PP \VS{18}Mame tyripotoh tonõ ekaroase oya xine emero rokẽ poko, morohne ritohme oya xine.


\par }{\SH Enenanõ tonyohse Kanaã pona
\par }
{\R (Numeru 13.1-33)

\par }{\PP \VS{19}Tõturuse ro Moeze ahno a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry omipona sexiatose, ypy Xinai poe sytoatose. Ona tonorẽ konõto meneatose, tupimehxo exikety, ikuroko toytose kuahtao xine, ypy tõ pona kytorykohtao amoreu tõ nonory pona. Mame seporehkatone pata Kate-Panea pona.

\VS{20}Moroto ynara tykase ywy oya xine: “Seromaroro ypy tõ pona tooehse sytatose amoreu tõ nonory pona. Sero nono ekarõko Ritonõpo kyya xine mana.

\VS{21}Enetoko ke, moroto mana. Ytotoko sero nono apoitohme oesarykõme, Ritonõpo, kytamurukõ Esẽ nyripohpyry omipona. Enaromyra ehtoko, oserehpyra roropa ehtoko.”

\VS{22}Mame moepyatose ya ynara kase: “Kure exiry orutua kõ aropory osemazuhme, nono enetohme, tuaro ehtoh enehtohme ropa kyya xine kuesemarykõ poko te, pata tõ poko roropa, moroto aexityamo.”

\VS{23}Ỹme exiase, 12me orutua kõ tymenekase ya, 12me oxiekyrymãkõ poe.

\VS{24}Toytose toto ypy tõ nonory pona, toeporehkase toto jakanahmã Exikou pona. Moromeĩpo jakanahmã tonese ahtao eya xine,

\VS{25}tooehse ropa toh nexiase, epery tonehse eya xine tymaro xine tynenehpyrykõ moroto. Tõturuse toto kyya xine moro nono poko Ritonõpo nekarory poko, kure kuhse nexiase.


\par }{\PP \VS{26}— Yrome Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra mexiatose, moro nono apoiry se pyra mexiatose ononorykõme.

\VS{27}Atapyĩkõ tao ahtao Ritonõpo tykerekeremase oya xine, ynara matose: “Kyse xine pyra Ritonõpo mana, kyzehno xine mana. Ejitu poe kuenepyatose ekarotohme amoreu tomo a, kyporemãkatohkõme kuetapatohkõme.

\VS{28}Oty katohme ytõko sytatou morotona? Enaromỹke toehse sexiatose mokaro omiry etaryke kyya xine; mokaro, moro nono põkõ tuhkehxo mã toto, jamihmehxo roropa mã toto kymotye xine, toto patary tõ zumohxo mã kehko, towomase apuru tõ konõto ke, kae exiketõ ke kapu aka samo! Moroto ahno konõto tonese roropa eya xine, tokarose toto.”


\par }{\PP \VS{29}— Mame ynara ase: “Oserehpyra ehtoko, mokaro zuno pyra ehtoko.

\VS{30}Ritonõpo Kuesẽkõ osemazuhme ytõko mana, etonatoh poko kuakorehmatorỹko mana. Tyrĩko mana tynyrihpyry sã Ejitu põkomo a onenehpyrykõ samo

\VS{31}tynyrihpyry sã roropa ona tonorẽ po. Kuenepyrykohtao xiaro ona tonorẽ po meneatose, tomeseke samo, oewomarykõme, poeto zũ tumũkuru arory samo.”


\par }{\PP \VS{32}— Morara kary etaryhtao ro oya xine Ritonõpo onenetupuhpyra mexiatose, aomiry omipona pyra mexiatose.

\VS{33}Kokoro rokẽ toytose ynororo osemazuhme, apoto xikihme exiketyme koko ahtao, akurũ xikihme exiketyme saereme ahtao. Moro tyrise eya oesarykõ enepotohme oya xine osesaritohme ropa totypohse awahtao xine te, oesemarykõ enepotohme roropa oya xine oytotoh toehse ahtao.


\par }{\SH Izyraeu tõ wãnohtopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\R (Numeru 14.26-45)

\par }{\PP \VS{34}Tõturuse ro Moeze, ynara tykase:

\par }{\PP — Tykerekerematopõpyry oya xine totase Ritonõpo a, naeroro ozehno xine toehse ynororo, ynara tykase:

\VS{35}“Amarokõ, Izyraeu tomo, popyra matose. Morara exiryke amarokõ, emero tuãtase exiketõ ynekarory onenepyra ekurehnõko matose, moro nono kurano, ‘Moro ekarõko ase oya xine,’ katopõpyry ya atamuru tomo a.

\VS{36}Karepe rokẽ, Jepone mũkuru moro nono kurã enẽko mana. Jomihpyry omipona anamonohpyra nexiase ynororo. Naeroro nono ekarõko ase eya, ipakomotyamo a roropa, epona aytotopõpyry.”


\par }{\PP \VS{37}— Amarokõ pokoino tohne toehse ypoko Ritonõpo nexiase. Ynara tykase ynororo ya: “Omoro roropa omõpyra exĩko mase moro nono kurã ynekarory pona.

\VS{38}Ãkorehmane Jozue, Num mũkuru omõnõko mana. Mokyro ijamihtanohko. Izyraeu tõ arõko mana moro nono poremãkatohme.”


\par }{\PP \VS{39}— Mame ynara tykase Ritonõpo kyya xine: “Opoenõ poetome ro mã toto, zae ehtoh apiakary waro pyra ro mã toto zae pyra ehtoh winoino, omõnõko mã toto. Tapoisẽme exĩko epetõkara a mekaroatose repe. Yrome ynaroro, omũkuru tomo omõnõko mã toto ynekarory pona. Eya xine sero nono ekarõko ase, esẽme toto ehtohme.

\VS{40}Seromaroro eramatoko ropa oytotohkõme ona tonorẽ poro tuna konõto Tahpiremã winakoxi.”


\par }{\PP \VS{41}— Mame tozuhse oya xine: “Moeze, iirypyryme toehse ynanase Ritonõpo omipona pyra. Yrome seromaroro osetapase ytõko ynanase Ritonõpo omipona, yna epetõkara poremãkapose.” Opyrekõ tapoise oya xine õsetapatohkõme. Tupime pyra mokaro ypy tõ põkõ poremãkary mekaroatose repe.

\VS{42}Yrome tonyohse ywy Ritonõpo a ourutohkõme: “Ytopyra ehtoko morotona, osetapara ehtoko. Amaro xine ytopyra exĩko ase, oepetõkara oporemãkãko mã toto.”

\VS{43}Yrome otato pyra mexiatose. Oepyryparykõke Ritonõpo Oesẽkõ omiry omipona pyra mexiatose. Mytoatose morotona ypy tõ nonory pona.

\VS{44}Mokaro amoreu tõ, moro põkõ tutũtase toto ano zũ tõ samo, zehno exiketõ samo. Amarokõ toepase, tokahmase amoreu tomo a Etõ nonory pona, pata Horoma pona. Moroto typoremãkase mexiatose eya xine.

\VS{45}Mame moepyatose ropa oxitarykõ ke Ritonõpo a ãkorehmapotohkõme. Yrome onetara Ritonõpo nexiase. Otato pyra nexiase.

\VS{46}Moromeĩpo moroto sexiatose Kate po, okynahxo.




\par }\Chap{2}{\SH Izyraeu tomo ona tonorẽ po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moeze tõturuse Izyraeu tomo a, ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Mame sytoatose ona poro tuna konõto Tahpiremã winakoxi, Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry omipona. Okynahxo sytoatose ypy tõ myhto kuroko Etõ nonory po, xiaxiake ytoytõko rokene.

\VS{2}Mame ynara tykase Ritonõpo:

\VS{3}“Epo mana oytorykõ poko xiaxiake rokene. Seromaroro ytotoko inikahpozakoxi.”

\VS{4}Mame ynara tykase Ritonõpo ya, Izyraeu tõ zurutohme: “Etõ tõ nonory kuroko ytõko matose. Oekyrykõme mã toto, Ezau pakomotyamo. Ouno xine exĩko mã toto. Yrome tomeseke ehtoko

\VS{5}osetapara oehtohkõme toto maro. Mokaro nonory onekaropyra exĩko ase oya xine, ipunaka, Ezau pakomotyamo a Etõ nonory tokarose ya exiryke.

\VS{6}Tonahsẽ epekahnõko matose ewino xine, tuna roropa ise oehtohkomo.”


\par }{\PP \VS{7}— Wenikehpyra ehtoko, kure rokẽ amarokõ tyrise Ritonõpo a, Kuesẽkomo, oytorykohtao sero ona tonorẽ konõto poro, 40me jeimamyry. Opoko xine wenikehpyra toehse ynororo, opyno xine nexiase, ise oehtohkõ tokarose eya oya xine.


\par }{\PP \VS{8}— Morarame Etõ nonory ehpikuroko toytose kuahtao xine sytoatose osema poe, Erate esemary Eziõ-Kepea maro tuna konõto Aorikyhpyry pona, imepỹ osema ae ona tonorẽ Moape pona.

\VS{9}Ynara tykase ropa Ritonõpo ya: “Osetapara ehtoko Moape tõ maro, Ro pakomotyamo, mokaro poko pyra ehtoko. Pata Ara ekaroase eya xine, inonorykõ onekaropyra ase oya xine ipunaka.”


\par }{\PP \VS{10}(Pake ahtao ahno konõto nexiase moroto, tuhke jamihmãkomo, esetykõ emĩ tõme, moro pata Ara po. Mosa toh nexiase anakĩ tõ samo, imehnõ ahno konõto.

\VS{11}Mokaro anakĩ tomo, emĩ tõ roropa repaĩme toh nexiase. Yrome emĩme rokẽ toto tosehtose moapita tomo a.

\VS{12}Apitoryme horeu tõ Etõ po toh nexiase, yrome mokaro taropose moro poe Ezau pakomotyamo a. Mokaro enahkaxĩpo toto esary tapoise eya xine tosarykõme. Ezau nyrihpyry sã tyrise roropa Izyraeu tomo a imeĩpo, Ritonõpo nekarory tapoise ahtao eya xine.)


\par }{\PP \VS{13}— Imeĩpo iporiry Zerete takuohse kyya xine, Ritonõpo nyripohpyry omipona.

\VS{14}Moro toehse 38me jeimamyry taropose ahtao kyya xine Kate-Panea poe toytose kuahtao xine. Moro jeimamyry tõ ae emero toehse Ritonõpo omihpyry ae ro: Orutua kõ norikyase jũpãtyamo, soutatume exiketõ roropa.

\VS{15}Mokaro epeme pyra Ritonõpo nexiase, toto etapãko nexiase toto enahkatohme, arypyra toto ehtoh pona.


\par }{\PP \VS{16}— Morarame mokaro emero tonahse ahtao,

\VS{17}ynara tykase Ritonõpo ya:

\VS{18}“Ytotoko seroae pata Ara rãnakuroko Moape tõ nonory ehpiõ pona.

\VS{19}Amonita tõ nonory pona toeporehkase awahtao xine, Ro pakomotyamo, ananapoipyra ehtoko toto maro. Eya xine moro nono ekaroase. Naeroro moro nono onekaropyra exĩko ase oya xine ipunaka.”


\par }{\PP \VS{20}(Moro nono esety roropa “repaĩ tõ nonoryme”. Pake ahtao ahno konõto esaryme nexiase, mokaro tosehtose amonita tomo a “zanzumĩ tõme”.

\VS{21}Tuhke toh nexiase pake, mosa exiketomo, jamihme roropa, anakĩ tõ samo. Yrome zanzumĩ tõ tonahkase Ritonõpo a. Mame inonorykõ amonita tõ nonoryme toehse, morotona toytose toto exiryke.

\VS{22}Moro sã tyrise Ritonõpo a osa ekaroryhtao etomita tomo a, Ezau pakomotyamo: horeu tõ tonahkase eya, etomita tõ esaryme ehtohme. Moroto mã toto, seroae ro.

\VS{23}Moro sã tyrise roropa keretẽse tomo a: ahmõta Kereta poe toytose toto tuna Metiteraneu ehpio pona, awim tõ nonory pona. Toytose toto ikurenaka pata Kaza pona, mame awim tõ tonahkase keretẽse tomo a, mokaro patarỹpyry tõ po toehtohkõme rahkene.)


\par }{\PP \VS{24}— Mame Moape tõ nonory takuohse ahtao kyya xine, ynara tykase Ritonõpo: “Tuna Aranõ akuohtoko. Seõ, amoreu tõ tuisary, poremãkãko matose, pata Hexipõ pono. Osetapatoko imaro inonory apoitohme oesarykõme.”

\VS{25}Ynara tykase roropa Ritonõpo ya: “Taroino ahno tõ emero ouno xine tyripõko ase, sero nono po. Enaromỹke exĩko mã toto, tykytyky ãko mã toto ahno otururu etaryke opoko xine.”


\par }{\SH Tuisa Seõ poremãkary poko Izyraeu tomo a
\par }
{\R (Numeru 21.21-30)

\par }{\PP \VS{26}Mame tõturuse ro Moeze:

\par }{\PP — Ona tonorẽ, Ketemote poro kuahtao xine, omi aronanõ tonyohse ya tuisa Seõ zuruse, pata Hexipõ po, osepeme kuehtohkõme imaro:

\VS{27}“Ajohpãme samo yna ytory se ynanase ononory rãnakuroko. Osema ae rokẽ ytõko ynanase, topohme rokene. Atapiakara;

\VS{28}tonahsẽ epehmãko ynanase, eukuru roropa enyryhtao epehmãko ynanase. Yna ytory se rokẽ ynanase ononory rãnakuroko,

\VS{29}tuna Joatão ehpikoxi. Mame tuna akuohnõko ynanase moro nono pona, Ritonõpo yna Esẽ nekarory pona, yna esaryme. Tynonory Etõ rãnakuroko yna taropose Ezau pakomotyamo a te, moapita tomo a roropa Ara po, yna taropose tynonory rãnakuroko.”

\VS{30}Yrome tuisa Seõ kuaropopyra xine nexiase tynonory rãnakuroko, putupyra sã tyripose ynororo exiryke Ritonõpo a, Kuesẽkomo. Moro tyrise Ritonõpo a tuisa Seõ poremãkatohme, inonory poremãkatohme kyya xine inonory apoitohme kyya xine kuesarykõme, seroae ehtoh samo.


\par }{\PP \VS{31}— Mame ynara tykase Ritonõpo Kuesẽkõ ya: “Eneko ke! Tuisa Seõ tyrise ya jamihme pyra. Axĩ ke osetapatoko imaro xine inonory apoitohme oya xine ononorykõme.”

\VS{32}Seõ toytose tysoutatu tõ maro emero, tõsetapatohkõme kymaro xine pata Jasa po.

\VS{33}Orẽpyra kymarokõ tyripose Ritonõpo a, Kuesẽkomo a. Seõ tõ typoremãkase kyya xine, ipoenõ tõ maro isoutatu tõ maro porehme.

\VS{34}Moro motye ipatary tõ emero typoremãkase kyya xine, ahno emero totapase kyya xine, orutua komo te, nohpo tomo, poetohti roropa. Epasaromepyra toh nexiase.

\VS{35}Pui tõkehko tapoise kyya xine. Mõkomo kurã roropa tapoise kyya xine tonese ahtao pata tõ po.

\VS{36}Ritonõpo a takorehmase sexiatose pata tõ poremãkatohme, Aroea poe, jakanahmã Aranõ pũto, pata poe roropa moroto jakanahmã po Kireate nonory pona. Pata tõ emero typoremãkase kyya xine, pata tõ roropa tapuruke exiketomo, kae exiketomo, jamihmãkõ roropa.

\VS{37}Amonita tõ nonory pona omõpyra sexiatose, pata tõ roropa tuna Japoke ehpikuroko te, pata tõ roropa ypy tõ nonory po, imehnõ pata tõ roropa omõpyra sexiatose, morohne taka kuẽmapopyra xine Ritonõpo exiryke.




\par }\Chap{3}{\SH Tuisa Oke poremãkatopõpyry
\par }
{\R (Numeru 21.33-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tõturuse ro Moeze, ynara tykase:

\par }{\PP — Imeĩpo sytoatose inikahpozakoxi Pasã nonory pona. Tuisa Oke tutũtase, Pasã esemy, tysoutatu tõ maro emero, tõsetapatohkõme kymaro xine, pata Eterei po.

\VS{2}Yrome ynara tykase Ritonõpo ya: “Enaromyra exiko. Ãkorehmatorỹko ase Oke tõ poremãkatohme isoutatu tõ maro inonory apoitohme oya xine. Orẽpyra exĩko matose, mokaro poremãkãko matose Seõ, amoreu tõ tuisary poremãkatopõpyry sã oya xine Hexipõ po.”


\par }{\PP \VS{3}— Mame Ritonõpo Kuesẽkomo a, kymarokõ takorehmase Oke tõ poremãkapotohme isoutatu tõ maro. Totapase toto kyya xine, toto enahkatohme.

\VS{4}Imehnõ pata tõ typoremãkase kyya xine Arakope po, Pasã nonory po, Oke nonory porehme. Atapona 60me pata tõ tapoise kyya xine,

\VS{5}tapuruse exiketomo apuru tõ konõto ke, kae exiketomo, omõtoh roropa jamihme exiketõ ke. Pata tõ tuhke sapoiatose roropa tapuru pyra exiketomo.

\VS{6}Moro pata tõ tonahkase kyya xine ipunaka. Ahno totapase emero orutua komo te, nohpo tomo te, poetohti roropa, kynyrihpyrykõ samo kuosetaparykohtao tuisa Seõ maro, Hexipõ pono.

\VS{7}Yrome pui tõkehko sapoiatose kuekykõme, mõkomo kurã roropa sapoiatose tonese ahtao kyya xine pata tõ po.


\par }{\PP \VS{8}— Moro sã moro nono sapoiatose mokaro tuisa tõ asakoro, amoreu tõ winoino, tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino, tuna Aranõ poe ypy Heremõ pona.

\VS{9}(Ypy Heremõ esehtõko xitonio tõ mana “Xiriõme”. Moro ypy esehtõko amoreu tõ mana “Seniame”.)

\VS{10}Pata tõ emero sapoiatose, ona topohmã Kireate po, Pasã po roropa, pata tõ Sauka po te, Eterei po roropa, Pasã poe xixi tũtatoh wino.


\par }{\PP \VS{11}(Tuisa Oke, Pasã esemy, ahno konõto, repaĩ tõ etyhpyryme exikety nexiase. Inyhtoh nexiase kurimene risemy. 4 meturume nexiase mosa exiry, ipuroroje 1,80 meturume, tukuhse ahtao ikuhtoh ke. Inyhtoh moroto ro, Rapa po, Amõ nonory po.)


\par }{\SH Izyraeu ekyry tõ tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino
\par }
{\R (Numeru 32.1-42)

\par }{\PP \VS{12}Tõturuse ro Moeze, ynara tykase:

\par }{\PP — Moromeĩpo moro nono tapoise ahtao kyya xine tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino, moro nono ekaroase Rupẽ tomo a, Kate tomo a roropa, nono Aroea poe inikahpozakoxi, tuna Aranõ jakanahmã ehpikuroko, ypy tõ nonory Kireate zokonaka roropa, pata tõ maro moroto.

\VS{13}Mame Manase ekyry tomo a zokonaka, Kireate akoĩpyry ekaroase Pasã nonory maro. Moroto tuisa Oke esahpyry nexiase, Arakope nonory emero.

\par }{\PP (Tuaro emero toh nexiase Pasã nonory poko repaĩ tõ esahpyryme.

\VS{14}Jaia Manase parỹpyryme nexiase. Arakope nonory emero typoremãkase eya, Pasã maro Kesua ehpio pona Maaka maro. Tosety tyripose eya pata tõ esetyme moroto, seroae ro moro pata tõ waro imehnõ toehse Jaia patary tõme.)


\par }{\PP \VS{15}— Moro nono, Kireate nonoryme ekaroase Makia ekyry tomo a.

\VS{16}Rupẽ tomo a, Kate tomo a roropa nono ekaroase Kireate poe ikurenae, jakanahmã tuna Aranõ pona; ehpiome toehse moro tuna rãnakuroko. Inikahpozakoxi inonorykõ tuna Japoke ehpikoxi, amonita tõ nonory ehpiome.

\VS{17}Xixi omõtoh wino inonorykõ ytõko tuna Joatão pona, ikuhpo Karirea poe inikahpozakoxi, tuna konõto Aorikyhpyry poe ikurenaka, ypy Pixika myhtokoxi xixi tũtatoh wino.


\par }{\PP \VS{18}— Morara ahtao Ritonõpo nyripohpyry ekaroase Rupẽ tomo a, Kate tomo a, zokonaka Manase tomo a xixi tũtatoh wino roropa. Ynara ase: “Ritonõpo a sero nono tokarose oya xine tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino oesarykõme. Seromaroro opyrekõ apoitoko tuna Joatão akuohtohme oekyry tõ maro toto akorehmatohme tynonorykõ apoiry poko.

\VS{19}Yrome nohpo tomo, poetohti maro okyno tõ maro, pui tõ tuhke nae matose zuaro ase, taro rokẽ exĩko mã toto pata tõ po ynekarohpyry po oya xine.

\VS{20}Oekyry tõ akorehmatoko tynonorykõ apoitohme eya xine, Ritonõpo nekarory, tuna Joatão poe xixi omõtoh winakoxi. Mame tõsesarise toto ahtao, tãtatapoikehse toto ahtao tosarykõ po asã xine, eramãko ropa matose oesarykõ pona ehse, ynekarohpyry pona Joatão poe xixi tũtatoh wino.”


\par }{\PP \VS{21}— Oturuase roropa Jozue a. Ynara ase: “Ritonõpo nyrihpyry menease mokaro tuisa tõ asakorõ poko, Seõ poko Oke maro. Moro sã tyrĩko roropa mana mokaro tuisa tomo a emero, inonorykõ pona oytorykohtao.

\VS{22}Enaromyra ehtoko, mokaro zuno pyra, Ritonõpo Oesẽkõ osetapãko mana, ãkorehmarykõme.”


\par }{\SH Moeze anaropopyra Kanaã pona
\par }
{\PP \VS{23}— Moro toehse ahtao oturuase Ritonõpo Kuesẽkomo a. Ynara ase:

\VS{24}“Ritonõpo Jesemy, zuaro ase, imehxo oehtoh enepopitõko mase ya opoetoryme. Imepỹ ritõ pyra mana kapu ao te, sero nono po roropa asã exikety pyra mana. Senohne onyrityã kurã riry waro exikety pyra mana. Omoro rokẽ senohne osenuruhkatoh rineme mase.

\VS{25}Ekaropoxi, ajohpãme samo, kuaropoko tuna Joatão akuohtohme moro nono kurã enetohme, tuna mõpozakoxi, ypy tõ nonory Ripano pona.”


\par }{\PP \VS{26}— Yrome amarokõ pokoino tohne toehse Ritonõpo ymaro. Ynekaropohpyry onekaropyra ynororo nexiase ya. Yrome ynara tykase: “Epo mana! Kara exiko moro poko!

\VS{27}Ypy Pixika pona onuhko emory pona osenuhmatohme inikahpozakoxi, ikurenaka roropa te, xixi tũtatoh wino, xixi omõtoh wino roropa. Kure rokẽ osenuhmako tuna Joatão anakuohpyra oexiryke.

\VS{28}Oturuko Jozue a orẽpyra ehtohme. Mokyro ijamihtanohko, Izyraeu tõ arotohme moro nono poremãkatohme eya xine. Moro enẽko mase.”


\par }{\PP \VS{29}— Mame totypohse moroto sexiatose jakanahmã po ameke pyra pata Pete-Peoa poe.




\par }\Chap{4}{\SH Ritonõpo omipona ehtoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Ritonõpo omihpyry omipona ehtoko, inyripohpyry tõ roropa emero. Morohne ekarõko ase oya xine seromaroro isene oehtohkõme, Ritonõpo, kytamurukõ Esẽ nekarory, apoitohme roropa oya xine oesarykõme.

\VS{2}Ynyripohpyry oya xine onymotyẽkara ehtoko, moro wino toiro omi onoupyra roropa ehtoko. Ritonõpo Kuesẽkõ omiry emero omipona ehtoko.

\VS{3}Amarokõ meneatose emero Ritonõpo nyrihpyry ypy Peoa pũto. Moroto ahno totapase eya emero kymaro xine exiketõ tyneponãmarykõ Paau eahmananomo.

\VS{4}Yrome Ritonõpo Kuesẽkõ omipona exiketõ isene ro matose.


\par }{\PP \VS{5}— Ritonõpo, Jesẽ nyripohpyry ae ro ya, kuamorepatose Aomihpyry poko te, inyripohpyry tõ poko roropa, morohne omipona oehtohkõme toeporehkase awahtao xine moro nono pona, nono apoitohme oesarykõme.

\VS{6}Naeroro tomeseke ehtoko yronymyryme ynyripohpyry tõ omipona oehtohkõme. Mame imehnõ oenetorỹko mã toto, tuaro exiketõme oekarotorỹko mã toto zae ehtoh waro exiketõme roropa. Mame Ritonõpo Omihpyry etaryhtao eya xine ynara ãko mã toto opoko xine: “Tuaro mokaro mã toto. Itamurume zuaro mã toto. Ahno imehxo mã toto.”


\par }{\PP \VS{7}— Imehnõ ahno imehxo exiketõ pyra mana. Ineponãmarykõ ameke pyra, tyya xine, Ritonõpo Kuesẽkõ ameke pyra ehtoh samo, kymaro xine. Kuomirykõ etãko mana ikohmaryhtao kyya xine kuakorehmatohkõme.

\VS{8}Imehnõ ahno imehxo exiketõ nae, zae tyripotoh ke, zae amorepatoh ke roropa, Ritonõpo omiry samo, ynekarohpyry sã oya xine seroae? Arypyra.

\VS{9}Naeroro tomeseke ehtoko anamonohpyra oehtohkõme, wenikehpyra oehtohkõme onenehpyrykõ poko. Morohne poko opoenõkõ zurutoko apakomotyã roropa

\VS{10}onenehpyrykõ poko ypy Xinai myhto, moro ẽmepyry ae Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka, ynara kary htao: “Imoihmãkõ oximõme enehpoko jẽpataka jomiry etatohme eya xine, jũme jomiry omipona toto ehtohme, typoenõ amorepatohme roropa eya xine.”


\par }{\PP \VS{11}— Mame toytose amarokomo ypy Xinai myhtokoxi eraximase. Moroto ypy emory po xinukutume nexiase toxiõtose akurũ xinukutumã ke. Apoto nexiase ypy emory po onuhnõko kapu pokona.

\VS{12}Mame apoto htae tõturuse Ritonõpo oya xine. Aomiry totase oya xine. Yrome ynororo onenepyra mexiatose; totase rokẽ oya xine.

\VS{13}Tõmiry totapose Ritonõpo a oya xine, tynyripohpyry oya xine 10mãkomo omipona oehtohkõme. Mame morohne tymerose eya asakoro topu pipahmã pokona.

\VS{14}Morarame amarokõ tamorepapose Ritonõpo a ya, tõmihpyry poko, tynyripohpyry tõ poko roropa oya xine, morohne omipona oehtohkõme, moro nono pona toeporehkase awahtao xine osa apoitohme oesarykõme.


\par }{\SH Oneponãmarykõ oneahmara ehtoko
\par }
{\PP \VS{15}Mame tõturuse ro Moeze, ynara tykase:

\par }{\PP — Apoto htae ypy Xinai po tõturuse Ritonõpo ahtao oya xine ahno panõ onenepyra mexiatose. Morara exiryke tomeseke ehtoko

\VS{16}azahkuru pyra oehtohkõme, tyorõ neponãmary onyripyra oehtohkõme eahmatohme. Oneponãmarykõ onyripyra ehtoko ipunaka eahmatohme, ahno panono, orutua te, nohpo roropa te,

\VS{17}onokyro panono te, okyno roropa, torõ panono te,

\VS{18}nono poro ytokety panono, kana panõ roropa.

\VS{19}Mame kakoxi õsenuhmarykohtao kapu aka, xixi oneahmara ehtoko, nuno maro, xirikuato tõ maro. Mokarohne tokarose Ritonõpo a emero ahno a sero nono po, ikyryrykõme ehtohme; ah neahmã toto.

\VS{20}Yrome amarokõ typynanohse matose Ritonõpo a, Ejitu poe tonehse eya apoto ẽ tae samo, typoetoryme oritohkõme. Moro sã matose seromaroro.

\VS{21}Amarokõ pokoino tohne toehse Ritonõpo ymaro. Tõmiry totapose ya jũme ytopyra jehtohme tuna Joatão mõpozakoxi, ytopyra jehtohme moro nono kurã pona, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory pona oya xine.

\VS{22}Ywy tuna Joatão anakuohpyra exĩko ase; taro orihnõko ase rahkene. Yrome amarokõ akuohnõko matose moro nono kurã apoitohme oesarykõme.

\VS{23}Tomeseke ehtoko wenikehpyra oehtohkõme Ritonõpo Kuesẽkõ nekarohpyry poko oya xine, jũme osepeme oehtohkõme imaro. Aomihpyry omipona ehtoko. Oneponãmarykõ onyripyra ehtoko eahmatohme.

\VS{24}Ynara exiryke, Ritonõpo Kuesẽkõ apotome mana imehnõ enahkaneme. Imehnõ neponãmarykõ se pyra mana ipunaka.


\par }{\PP \VS{25}— Morarame tuhke jeimamyry taropose oya xine ahtao Kanaã nonory po, tamuhpõme toehse awahtao xine, typoenõke awahtao xine, typakomotyãke roropa, azahkuru pyra ehtoko, oneponãmarykõ onyripyra ehtoko. Moro poko iirypyryme exiry, popyra ipunaka, ozehno xine Ritonõpo exiry opoko xine.

\VS{26}Kapuaõkõ kohmãko ase, nono põkõ roropa eneneme toto ehtohme: tyorõ neponãmarykõ eahmaryhtao oya xine osenahkãko matose moro nono po, oesarykõ po tuna Joatão mõpozakoxi. Axĩtao rokẽ moro nono po exĩko matose. Okynã pyra tonahkasẽme exĩko matose ipunaka.

\VS{27}Sapararahme amarokõ pahnõko Ritonõpo Oesẽkõ mana imeimehnõ nonory pona, moroto tuhke pyra isene exĩko matose.

\VS{28}Mokaro nonory po tyorõ neponãmarykõ eahmãko matose wewe risemy, topu risẽ roropa, osenuhmara exiketomo te, otato pyra, otuhpyra mã toto onypohpyra roropa.

\VS{29}Moroto Ritonõpo Oesẽkõ zupĩko matose. Mame imaro oseporỹko matose, yronymyryme mokyro zupiryhtao oya xine aomiry omipona oehtohkõme.

\VS{30}Mame imeĩpo oetuarimarykohtao, morohne emero toehse ahtao oya xine, toeramase ropa awahtao xine, oehtohkõme ropa Ritonõpo Kuesẽkomo a, aomiry omipona toehse ropa awahtao xine,

\VS{31}orumekara xine exĩko mana. Ritonõpo opynanohnekomo, oenahkara xine exĩko mana. Wenikehpyra mana tõmihpyry poko, inetapohpyry kytamuru tomo a, jũme osepeme toehtohme toto maro, jũme tõmiry omipona exikehpyra toehtohme.


\par }{\PP \VS{32}— Atamorepatoko pake ehtopõpyry poko, ahno ritopõpyry poe sero nono po. Imeimehnõ nonory po porehme ekaropotoko imehnomo a sero panõ tonese ahtao eya xine, sero panõ kurã poko otururu totase ahtao roropa eya xine.

\VS{33}Ahno nae isene ro exiketomo, ritõ etaryhtao eya xine aotururuhtao apoto poe? Morara toehse oya xine?

\VS{34}Imepỹ ritõ nae na tõsenetupuhse ynara tyritohme, ahno enepyry eya imehnõ nonory põkõ wino, typoetoryme rokẽ toto ehtohme, Ritonõpo Kuesẽkõ nyrihpyry sã opoko xine Ejitu po? Meneatose: eya tyjamitunuru tonepose orẽpyra toehtoh roropa. Meneatose: popyra ehtoh ke te, tynyrihpyry kurã ke roropa, etonatoh ke, tynyriry ke osenuruhkatoh ke roropa tonehse mexiatose eya Ejitu poe.

\VS{35}Morohne emero tonepose Ritonõpo a oya xine Ritonõpome toexiry waro oehtohkõme; imepỹ ritõ pyra mana, ynororo rokene.

\VS{36}Ãmorepatohkõme tõturuse Ritonõpo kapu poe, sero nono po apoto konõto tonepose oya xine. Mame apoto htae tõturuse amaro xine.

\VS{37}Kytamuru tõ pyno Ritonõpo nexiase, morara exiryke amarokõ tymenekase eya; tyjamitunuru ke tysyryhmapose mexiatose eya Ejitu poe.

\VS{38}Moromeĩpo osemazuhme toytose ynororo, imeimehnõ ahno tuhkãkõ taropose eya, omotye xine exiketomo, jamihmehxo exiketõ roropa. Mame moro sã mokaro nonory tokarose Ritonõpo a oya xine oesarykõme.


\par }{\PP \VS{39}— Zuaro ehtoko seromaroro, jũme wenikehpyra ehtoko roropa: Ritonõpo rokẽ Kuesẽkõme mana moroto kapu ao te, taro roropa sero nono po. Imepỹ ritõ pyra mana.

\VS{40}Morara exiryke aomihpyry omipona ehtoko, inyripohpyry tõ oya xine emero porehme, ynekarohpyry oya xine seroae. Mame amarokomo opoenomo, apakomotyã roropa tãkye exĩko matose. Tuhke jeimamyry aropõko matose sero nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po jũme oesarykõme.


\par }{\SH Epaketõ patary tomo
\par }
{\R (Jozue 20.1-9)

\par }{\PP \VS{41}Mame oseruao pata tõ tymenekase Moeze a tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino

\VS{42}moro pata tõ pona ahno epatohme imepỹ totapase ahtao eya, zehno pyra ahtao, etapary se pyra roropa ahtao. Mame toiro moro pata pona toehse ynororo ahtao towomasẽme toehse mana. Mokyro onetapara imehnõ toehse moroto ahtao.

\VS{43}Rupẽ oxiekyrymãkõ pataryme Pezea tymenekase eya ona po nono topohmã po. Kate oxiekyrymãkõ pataryme Ramote tymenekase eya, Kireate nonory po. Manase oxiekyrymãkõ xixi tũtatoh wino pata Korã tymenekase eya Pasã nonory po.


\par }{\MS Moeze oturutoh asakoromano

\par }{\MR 4.44—28.68

\par }{\SH Ekarotopo
\par }
{\PP \VS{44}Mame Ritonõpo omihpyry tokarose Moeze a Izyraeu tomo a,

\VS{45}aomihpyry te, inyripohpyry tomo te, inamorepatopõpyry tõ maro. Moro nexiase toesyryhmase Izyraeu tõ ahtao Ejitu poe

\VS{46}toeporehkase toto ahtao jakanahmã pona, pata Pete-Peoa pũto, tuna Joatão poe xixi tũtatoh wino. Moro nono Seõ nonohpyryme nexiase, amoreu tõ tuisary, pata Hexipõ pono. Mokyro typoremãkase Moeze tomo a Izyraeu tõ maro

\VS{47}inonory apoitohme tyya xine tosarykõme. Moro sã tyrise roropa eya xine tuisa Oke a, Pasã esemy. Moro sã amoreu tõ tuisary asakoro typoremãkase Izyraeu tomo a inonorykõ apoitohme tosarykõme tuna Joatão poe xixi tũtatoh winakoxi.

\VS{48}Inonorykõ nexiase pata Aroea poe, jakanahmã Aranõ pũto ikurenae, ypy Xiriõ pona (ypy Heremõ) inikahpozakoxi.

\VS{49}Inonorykõ zokonaka nexiase tuna Joatão poe xixi tũtatoh winakoxi tuna konõto Aorikyhpyry kuaka ikurenaka mya ypy Pixika myhtokoxi xixi tũtatoh winakoxi.




\par }\Chap{5}{\SH Ritonõpo nymoipotoh tonõ 10mãkomo
\par }
{\R (Exutu 20.1-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mame Izyraeu tõ tykohmase Moeze a toto zurutohme, ynara tykase:

\par }{\PP — Izyraeu tomo, otato ehtoko Ritonõpo Omihpyry poko, Inyripohpyry tõ poko, ynekarory poko oya xine, seroae. Atamorepatoko sero Aomiry poko, yronymyryme aomipona oehtohkõme.

\VS{2}Tõmiry totapose kyya xine, Ritonõpo Kuesẽkomo a jũme osepeme kuehtohkõme ypy Xinai po.

\VS{3}Kytamurukomo a morohne poko oturupyra nexiase, kyya xine tõturuse ynororo, kymaro xine emero, isene ro exiketõ taro, seroae.

\VS{4}Apoto htae Ritonõpo Kuesẽkõ tõturuse kymaro xine osẽpataka ypy po.

\VS{5}Enaromỹke mexiatose, moro apoto zuno, onuhpyra mexiatose ypy pona. Morara exiryke tõtyrise ywy arãnaka xine Ritonõpo maro. Ynara nase ynororo:

\VS{6}“Ywy, Ritonõpo Oesẽkõme ase. Kuenepyatose Ejitu poe, moroto imehnõ namotome awahtao xine.


\par }{\PP \VS{7}— “Tyorõ neponãmary oneahmara ehtoko; kueahmatoko rokene.


\par }{\PP \VS{8}— “Oneponãmarykõ onyripyra ehtoko ipunaka: kapu ao exikety panono te, sero nono po exikety te, tuna kuao exikety panono roropa zue ao, enara.

\VS{9}Oesekumurukõ po porohpyra ehtoko oneponãmarykõ ẽpataka, eahmaryme. Ywy, Ritonõpo Oesẽkõme jexiryke tyorõ neponãmarykõ poko oneanahtopyra ase. Yzehno exiketõ wãnohnõko ase, ipoenomo roropa te, ipakomotyamo, ipoenõ pakomotyã roropa, enara.

\VS{10}Yrome ypyno exiketomo a kure ase, jomiry omipona exiketomo a, kure rokẽ mokaro poenõ rĩko ase, ipakomotyã roropa miu motye zumakahpõkomo a.


\par }{\PP \VS{11}— “Nuriame jesety onyripyra ehtoko, Imehxo Exiketyme jexiryke, Ritonõpome jexiryke, Oesẽkomo. Nuriame jesety rinanõ wãnohnõko ase, tomeseke pyra exiketõ roropa jesety poko.


\par }{\PP \VS{12}— “Kure rokẽ oserematoh tyritoko, ypoko oehtohkõme, jeahmaryme. Ywy, Ritonõpo Oesẽkõme ase, Jomipona ehtoko.

\VS{13}6me ẽmepyry ae oerohtohkõ tyritoko, semana ae ro.

\VS{14}Yrome ẽmepyry 7mã po oserematohme mana, tapiakase ypoko oehtohkõme, Oesẽkõme jexiryke. Moro ae erohpyra ehtoko, omoro, omũkuru tomo, oẽxiry tomo, anamoto tomo: orutua komo, nohpo tõ roropa, okyno tomo te, imehnõ nonory poe aehtyamo amaro xine ehse. Õseremarykõ sã, ah opoetory tõ noseremã toto roropa.

\VS{15}Wenikehpyra ehtoko imehnõ namotome oehtopõpyrykõ poko Ejitu po. Mame ywy Ritonõpo Oesẽkõ kuenepyatose moro poe yjamitunuru ke, orẽpyra jehtoh ke. Morara exiryke morohne ripõko ase oya xine: oserematoko oserematoh po jeahmaryme oya xine.


\par }{\PP \VS{16}— “Kure rokẽ omykõ tyritoko, asakõ roropa kure rokẽ tyritoko, Ritonõpo Oesẽkõ nyripohpyry omipona. Moro sã awahtao xine okynã sã orihpyra exĩko matose, kure rokẽ exĩko roropa matose ynekarory po ononorykõme.


\par }{\PP \VS{17}— “Ahno onetapara ehtoko.


\par }{\PP \VS{18}— “Imepỹ nohpo poko pyra ehtoko; imepỹ orutua poko pyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{19}— “Omatome pyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{20}— “Imepỹ poko ajohpe kara ehtoko, onenekunohpyra ehtoko.


\par }{\PP \VS{21}— “Imepỹ pyty poko penetara ehtoko. Imepỹ kyryry poko penetara ehtoko: itapyiny te, inonory, ipoetory tomo, eky tomo, imõkomory poko, emero rokẽ poko penetara ehtoko.”


\par }{\PP \VS{22}— Morohne Ritonõpo nekarohpyry Izyraeu tomo a ypy Xinai myhto toto ahtao. Apoto htae, akurũ xinukutumã htae tõturuse ynororo opore. Morohne inyripohpyry tõ rokene, imepỹ onyripopyra nexiase. Mame morohne tymerose eya topu pipahmã pokona ekarotohme ya, tykase Moeze.


\par }{\SH Enaromỹke ahno toehse
\par }
{\R (Exutu 20.18-21)

\par }{\PP \VS{23}— Morarame moro apoto zemime ahtao ro ypy emory po, aomiry totase oya xine akurũ xinukutumã htae. Mame otuisary tõ imehnõ tamuximãkõ maro toehse toto ya.

\VS{24}Ynara tykase toto ya: “Ritonõpo a, Kuesẽkomo a, saereme toehtoh tonepose kyya xine, aomiry totase kyya xine apoto htae. Seroae enẽko sytatose: ahno isene ro mã toto tõturuse ahtao Ritonõpo maro.

\VS{25}Yrome enaromỹke ynanase. Moro apoto konõto yna enahkãko mana. Ritonõpo otururu etary ropa ahtao yna a orihnõko ynanase rahkene.

\VS{26}Ahno isene ro exipitopyra nexiase Ritonõpo omiry etaxĩpo, aomiry etatopõpyry sã kyya xine, Ritonõpo Isene Exikety otururu apoto rãnao.

\VS{27}Moeze, ytoko ropa ypy pona Ritonõpo omiry etase. Imeĩpo osehko ropa yna zuruse inekarohpyry poko emero. Etãko ynanase, aomiry omipona exĩko ynanase.”


\par }{\PP \VS{28}— Õmirykõ totase Ritonõpo a õtururukohtao ya. Ynara tykase ynororo: “Mokaro omiry etano aotururuhtao oya, aomirykõ zae mana.

\VS{29}Kure exiry jũme aosenetupuhtohkõ moro sã ahtao, juno toto ahtao, ynyripohpyry tõ omipona exikehpyra toto ahtao! Kure rokẽ exiry eya xine, ipakomotyamo a roropa jũme rahkene.

\VS{30}Ytoko, Moeze, mokaro aropoko ropa tytapyĩkõ taka.

\VS{31}Yrome taro ymaro exiko, ynyripohpyry tõ ekarõko ase oya tyripotohme eya xine. Jomiry poko toto amorepako jomihpyry omipona toto ehtohme ynekarory pona eya xine esarykõme.”


\par }{\PP \VS{32}— Izyraeu tomo, yronymyryme Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry tõ omipona ehtoko. Tomeseke ehtoko aomihpyry omipona oehtohkõme ipunaka.

\VS{33}Jũme zae oehtohkõ onurumekara ehtoko, zae ehtoh tonepose ahtao eya oritohkõme. Moro sã awahtao xine, kure rokẽ exĩko oya xine mana, okynahxo orihpyra exĩko matose moro nono oesarykõ po.




\par }\Chap{6}{\SH Ritonõpo pyno ehtoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Senohne Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry, inyripohpyry tõ ya amorepatohme oya xine. Morara exiryke aomihpyry omipona ehtoko moro nono pona toeporehkase awahtao xine, apoitohme oesarykõme.

\VS{2}Ritonõpo, Imehxo Exikety enetupuhtoko Oesẽkõme, amarokomo, opoenomo, apakomotyã roropa, inyripohpyry omipona exikehpyra oehtohkõme, okynahxo orihpyra oehtohkõme moro nono po.

\VS{3}Izyraeu tomo, tomeseke ehtoko Ritonõpo omihpyry omipona oehtohkõme. Mame kure rokẽ exĩko oya xine mana, emãnõko roropa matose, Ritonõpo omihpyry ae ro kytamurukomo a, moro nono kurã po, otyro zamaro exikety oesarykõ po.


\par }{\PP \VS{4}— Etatoko pahne Izyraeu tomo! Ritonõpo rokẽ mã Kuesẽkõme mana.

\VS{5}Morara exiryke Ritonõpo pyno ehtoko yronymyryme, okurohtao xine, õsenetupuhtohkõ ke te, ajamitunurukõ ke, enara.

\VS{6}Ritonõpo omiry ekarõko ase oya xine seroae ikurãkatohme oya xine okurohtao xine.

\VS{7}Ynyripohpyry tõ poko opoenõ anamorepakehpyra ehtoko. Zurutoko toto ynyripohpyry tõ poko tapyi tao, jarãnao roropa, ãtaxikarykohtao te, owomyrykohtao roropa.

\VS{8}Ynyripohpyry tõ imyhtoko oemarykõ pokona, operykõ pokona roropa morohne poko wenikehpyra oehtohkõme.

\VS{9}Ynyripohpyry tõ imerotoko atapyĩ omõtoh ehpio pokona, omõtoh pokona roropa oesao xine.


\par }{\SH Wenikehpyra ehtoko
\par }
{\PP \VS{10}Tõturuse ro Moeze Izyraeu tomo a ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Tõmihpyry totapose Ritonõpo a Aparão a, Izake a, Jako a roropa sero nono ekarory poko oya xine. Sero nono po pata konõto tõ nae, tymõkomoke kurã ke itamurume, pata tõ onyripyra mexiatose.

\VS{11}Tapyi tõ nae roropa, mõkomo kurã ke pehme onepekahpyra mexiatose. Tuna eutary tõ anahkara mexiatose; tupito tõ tarykase exiketõ uwa zoko ke, azeitona tõ ke roropa anarykara mexiatose. Tarose awahtao xine Ritonõpo a moro nono pona, tuesapare toehse awahtao xine,

\VS{12}tomeseke ehtoko wenikehpyra oehtohkõme Ritonõpo poko, eya tonehse oexirykõke Ejitu poe, imehnõ namotome oehtopõpyrykõ poe.

\VS{13}Ritonõpo Oesẽkõ imehxo ehtoh enetupuhtoko, Aomiry rokẽ omipona ehtoko. Ritonõpo netaryme rokẽ õmirykõ etapoko imehnomo a zae ehtoh poko rokẽ oehtohkõme.

\VS{14}Tyorõ neponãmarykõ oneahmara ehtoko, imehnõ katonõ neponãmarykõ oneahmara ehtoko.

\VS{15}Ynara exiryke Ritonõpo Kuesẽkõ amaro xine mana, tyorõ neponãmarykõ se pyra mã ipunaka. Oneponãmarykõ eahmaryhtao oya xine, tohne Ritonõpo exĩko mana opoko xine. Mame oenahkapotorỹko mana ipunaka.


\par }{\PP \VS{16}— Ritonõpo Oesẽkõ onukuhpyra ehtoko, ikuhtopõpyry sã oya xine Masa po.

\VS{17}Tomeseke ehtoko inyripohpyry tõ omipona oehtohkõme, inekarohpyry oya xine omipona oehtohkõme roropa.

\VS{18}Zae ehtoh poko ehtoko Ritonõpo neneryme. Morara awahtao xine kure rokẽ exĩko oya xine mana. Omõnõko matose moro nono kurã pona, moro apoitohme oesarykõme, Ritonõpo nekarory moro tõmihpyry ae ro kytamuru tomo a.

\VS{19}Tõmihpyry ae ro oepetõkara aropõko ropa mana owinoino xine, toto eneryhtao oya xine.


\par }{\PP \VS{20}— Imeĩpo opoenõkõ ekaropõko mã toto oya xine: “Oty katohme tynyripohpyry tokarose kyya xine Ritonõpo a omipona kuehtohkõme?”

\VS{21}Mame toto ezuhnõko matose: “Ejitu tuisary namoto tõme ynanexiase. Yrome Ritonõpo a typynanohse yna tyjamitunuru ke.

\VS{22}Ritonõpo nyrihpyry Ejitu põkomo a ynanenease. Tõsenuruhkase ynanexiase inyrihpyry eneryke yna a Ejitu põkomo a, ituisarykomo a, tamuximãkomo a roropa emero.

\VS{23}Mame yna typynanohse Ritonõpo a, Ejitu poe yna enehtohme xiaro sero nono ekarotohme kyya xine tõmihpyry ae ro kytamuru tomo a.

\VS{24}Tõmihpyry omipona yna a tyripose eya, imehxo aehtoh enetupuhtohme roropa yna a Kuesẽkõme. Moro riryhtao kyya xine kuewomatorỹko mana popyra ehtoh kypoko xine pyra ehtohme, inyrihpyry saaro seroae, kure rokẽ kuehtohkõme roropa.

\VS{25}Mame tomeseke kuahtao xine aomihpyry omipona kuehtohkõme, inyripohpyry tõ roropa omipona kuehtohkõme Ritonõpo Kuesẽkõ zamaro exĩko sytatose.”




\par }\Chap{7}{\SH Ritonõpo nymenekatyã typoetoryme
\par }
{\R (Exutu 34.10-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Moeze tõturuse ahno tomo a. Ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo Oesẽkõ aarotorỹko mana moro nono pona; mame ononorykõme moro nono exĩko mana. Imehnõ ahno aropõko mana toto eneryhtao oya xine. Oytorykohtao ahno tõ 7mãkõ poremãkapõko Ritonõpo mana, omotye xine tuhke exiketomo te, omotye xine jamihme exiketõ roropa: heteu tomo, kirikaseu tomo, amoreu tomo, kananeu tomo, perizeu tomo, heweu tomo, jepuseu tomo, enara.

\VS{2}Mokaro ekarõko Ritonõpo oya xine mana toto poremãkatohme, toto enahkatohme porehme. Õmirykõ onetapopyra ehtoko eya xine, osepeme oehtohkõme toto maro. Toto pyno pyra ehtoko ipunaka.

\VS{3}Pytara ehtoko mokaro maro, amarokomo te, opoenomo te, oẽxiry komo,

\VS{4}Ritonõpo rumekapõko toto exiryke, opoenõkomo a, tyneponãmarykõ eahmatohme eya xine. Mame tohne exĩko Ritonõpo mana opoko xine, oenahkapotorỹko mana jũme rokene.

\VS{5}Naeroro mokaro apoto apõ tõ itahkatoko ipahtohme; toto neponãmarykõ Paau xikihme exiketõ itahkatoko, toto neponãmarykõ Asera xikihme exiketõ akohtoko jahkatohme, toto neponãmarykõ emero jahkatoko.

\VS{6}Ynara exiryke, tymenekase matose Ritonõpo a, Kuesẽkomo a ahno tõ rãnao sero nono po typoetoryme rokẽ oehtohkõme.


\par }{\PP \VS{7}— Opyno xine toehse Ritonõpo nexiase, omenekatose imehnõ ahno motye oexirykõke pyra; tuhke hkopyra oexirykõke, imehnõ emero omotye xine mã toto.

\VS{8}Yrome opyno xine Ritonõpo nexiase, tyjamitunuru ke amarokõ typynanohse eya Ejitu tuisary Parao winoino, inamotokõme awahtao xine. Moro tyrise eya tõmihpyry omipona toehtohme, tõmihpyry totapose exiryke eya kytamuru tomo a.

\VS{9}Wenikehpyra ehtoko, Ritonõpo Kuesẽkõ rokẽ Ritonõpome mana. Anamonohpyra roropa mana. Tõmihpyry omipona exikehpyra mana. Typoetory tõ pyno exikehpyra roropa mana miume zumakahpõkõ pona, tosẽkõme ipyno exiketomo a, aomiry omipona exiketomo a.

\VS{10}Yrome tõmiry omipona pyra exiketõ wãnohnõko mana, okynã pyra toto wãnohnõko mana, toto enahkapõko mana.

\VS{11}Naeroro aomihpyry omipona ehtoko, inyripohpyry tõ roropa ynekarohpyry tõ oya xine seroae. Ynyripohpyry tõ oya xine omipona ehtoko, emero porehme.


\par }{\SH Kure rokẽ aomiry omipona ahtao
\par }
{\R (Rewitiku 26.3-13; Teuteronomiu 28.1-14)

\par }{\PP \VS{12}— Tomeseke awahtao xine Ritonõpo nyripohpyry omipona oehtohkõme, anamonohpyra roropa awahtao xine tõmihpyry omipona exĩko Ritonõpo Kuesẽkõ roropa mana. Opyno xine exikehpyra exĩko mana tõmihpyry ae ro kytamuru tomo a.

\VS{13}Opyno xine exĩko mana, kure ehtoh enehpõko oya xine mana, tuhkehxo amarokõ emãkapõko roropa mana. Opoenõkõ tuhke ekarõko roropa mana oya xine, tiriiku tõkehko itamurume ekarõko oya xine mana, uwa tomo te, azeitona tomo, pui mũkuru tõ tuhke, kaneru poenõ tuhke. Morohne ekarõko Ritonõpo oya xine mana moro nono po, inekarory po, tõmihpyry etapotopõpyry ae ro kytamuru tomo a.

\VS{14}Imehnõ sero nono põkõ motye kure oritorỹko Ritonõpo mana. Amarokõ emero tumũkue exĩko matose, oeky tõ roropa emero tumũkue exĩko mã toto.

\VS{15}Oewomatorỹko Ritonõpo mana tyrohsẽ anapoipyra oehtohkõme, jũme awãnohpyra xine exĩko mana Ejitu põkõ wãnohtopõpyry sã eya, zuaro matose. Yrome morohne tyrohsẽ ke ose xine pyra exiketõ wãnohnõko mana.

\VS{16}Mokaro ahno emero enahkatoko, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory tõ oya xine. Toto pyno pyra ehtoko, ineponãmarykõ oneahmara ehtoko, oorikyrykõino.


\par }{\PP \VS{17}— Ynara osenetupuhpyra ehtoko: “Kymarokõ motye tuhke mokaro mã toto. Otãto toto poremãkapõko sytatou?”

\VS{18}Mokaro zuno pyra ehtoko. Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo Kuesẽkõ nyrihpyry poko Ejitu tuisary maro, ipoetory tõ maro.

\VS{19}Wenikehpyra ehtoko morohne popyra ehtopõpyry poko, Ritonõpo jamitunuru ke inyrityã osenuruhkatoh tonõ tonese oya xine. Wenikehpyra ehtoko typynanohse oehtopõpyry poko Ritonõpo a tyjamitunuru ke Ejitu poe. Moro sã tyrĩko ropa Ritonõpo Kuesẽkõ mana mokaro a, zuno oehtohkõ rĩko mana, Ejitu põkõ ritopõpyry sã eya.

\VS{20}Mokaro enepanohpõko Ritonõpo mana owinoino xine, ouno xine toexirykõke. Toto enahkapõko mana aeparykohtao, tõtonẽse toto ahtao owinoino xine.


\par }{\PP \VS{21}— Naeroro mokaro zuno pyra ehtoko amaro xine Ritonõpo exiryke, Kuesẽkomo. Jamihmehxo Exiketyme mana, zuno ehtoh kamexiponeme roropa mana.

\VS{22}Axĩ pyra mokaro aropõko mana oẽpataka xine. Axĩ toto onenahkara exĩko matose. Axĩ mokaro tonahkase ahtao onokyro tõ emamyry, ahno esekary eya xine.

\VS{23}Oepetõkara ekarõko Ritonõpo oya xine mana, enaromỹke toto ripõko mana, tonahkasẽme exĩko mã toto.

\VS{24}Mokaro tuisary tõ ekarõko roropa Ritonõpo mana oya xine. Toto etapãko matose, toto esety poko wenikehnõko imehnõ mana. Oepetõkara emero poremãkapõko matose; oporemãkasaromepyra exĩko mã toto.

\VS{25}Ineponãmarykõ emero jahkatoko, mokaro kyryry tomo. Parata ke tyrihpyry te, uuru ke tyrihpyry roropa poko penetara ehtoko, anapoipyra ehtoko roropa okyryrykõme, oorikyrykõino. Tyorõ neponãmarykõ eahmary nuriame Ritonõpo a mana ipunaka.

\VS{26}Ahno neponãmary anaropyra ehtoko atapyĩkõ taka, popyra ehtoh imaro exikety opoko xine exiryino. Ahno neponãmarykõ se pyra ehtoko ipunaka, toto zehno ehtoko okurohtao xine, toto pona popyra ehtoh tonehpose Ritonõpo a exiryke.




\par }\Chap{8}{\SH Nono kurã apoitohme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Tomeseke ehtoko Ritonõpo nyripohpyry tõ, ynekarohpyry oya xine omipona oehtohkõme, isene oehtohkõme, oemãtohkõme, Ritonõpo nekarory apoitohme oya xine, inetapohpyry ae ro kytamuru tomo a.

\VS{2}Wenikehpyra ehtoko aarotopõpyrykõ poko Ritonõpo a ona tonorẽ poro 40me jeimamyry ae. Oytorykohtao epyrypara tyripose mexiatose eya. Tukuhse roropa mexiatose eya awaro xine toehtohme tõmiry omipona oexirykõ waro toehtohme, inyripohpyry tõ roropa oya xine omipona oexirykõ waro toehtohme.

\VS{3}Omise amarokõ tyripose eya, moromeĩpo anapyrykõme manã tokarose oya xine. Moro tonahsẽ waro pyra mexiatose. Morararo moro waro pyra atamurukõ nexiase. Moro tyrise Ritonõpo a zuaro oehtohkõme: wyi kure repe, yrome wyi poko rokẽ ahno ahtao orihnõko mana, mãpyra Ritonõpo omiry omipona awahtao xine ipunaka orihpỹme exĩko matose.

\VS{4}Moro 40me jeimamyry ae oupõkõ onenahkapopyra nexiase. Opupurukõ zao pyra nexiase roropa.

\VS{5}Naeroro zuaro ehtoko okurohtao xine: tumũkuru amorepary sã jumy a, moro sã kuãnohtorỹko Ritonõpo mana zae pyra kuahtao xine.

\VS{6}Naeroro inyripohpyry tõ oya xine omipona ehtoko. Inamorepatopõpyry tõ omipona roropa ehtoko. Imehxo Aehtoh enetupuhtoko Oesẽkõme.

\VS{7}Nono kurã pona aarotorỹko mana, tuna pehme mana, iporiry tõkehko, tuna enatyry tomo te, sororokane tomo ypy tõ po, jakanahmã po roropa.

\VS{8}Otyro zamaro exiketyme moro nono mana: tiriiku te, sewata roropa, uwa tomo te, fiku tomo, romã tomo roropa, azeite te, ano zeni roropa.

\VS{9}Moro nono po tonahsẽ enahpỹme exĩko mana, emero kyryry kurã enahpỹme roropa exĩko mana. Moroto kurimene nae topu tõ ao. Ypy tõ ao kopyre ahkãko matose (metaume).

\VS{10}Tuhke tonahsã nae exĩko matose. Mame tõtuhse awahtao xine tuesapare toehse awahtao xine, Ritonõpo Oesẽkõ eahmãko matose moro nono kurã pokoino, inekarohpyry oya xine.


\par }{\SH Epyrypara ehtoko
\par }
{\PP \VS{11}— Tomeseke ehtoko, Ritonõpo Oesẽkõ poko wenikehpyra oehtohkõme. Inyripohpyry tõ, ynekarohpyry seromaroro oya xine omipona ehtoko emero porehme.

\VS{12}Moro nono po tuhke tonahsã nae exĩko matose opune xine ro. Tapyi tõ amõko matose, atapyĩkõ kurano, oesarykõ po.

\VS{13}Oekykõ emãnõko mã toto, pui tomo te, kaneru tõ roropa. Parata apoĩko matose, uuru roropa emero, omõkomorykõ roropa.

\VS{14}Moro toehse ahtao tomeseke ehtoko epyrypara oehtohkõme, wenikehpyra roropa oehtohkõme Ritonõpo Oesẽkõ poko, eya tonehse mexiatose Ejitu poe, moroto mexiatose imehnõ namoto tõme.

\VS{15}Amarokõ tarose eya ona tonorẽ konõto kuroko, okoi tomo hpe, mynoto tomo hpe, tuna pyra ehtoh pona. Yrome moroto ona tonorẽ po tuna tutũtanohpose Ritonõpo a topu konõto ae õkurukõme.

\VS{16}Anapyrykõme manã tokarose eya, oya xine, moro waro pyra atamurukõ nexiase. Morohne tyrise eya epyrypara oehtohkõme, tukuhse mexiatose eya, kure rokẽ oritohkõme imeĩpo.


\par }{\PP \VS{17}— Ynara kara ehtoko: “Ỹ, kuamoreme xine, kyjamitunurukõ ke kuerohtohkõ ke kymõkomorykõ sapoiatose.”

\VS{18}Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo Oesẽkõ poko. Eya ajamitunurukõ tokarose oya xine omõkomorykõ apoitohme oya xine. Ritonõpo nyriry enẽko matose tõmihpyry ae ro, inetapohpyry ae ro kytamurukomo a.

\VS{19}Yrome Oesẽkõ poko tuenikehse awahtao xine, imehnõ neponãmarykõ eahmaryhtao oya xine, oenaroximatorỹko ase seroae, tonahkasẽme exĩko matose rahkene.

\VS{20}Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry omipona pyra awahtao xine orihnõko matose mokaro samo, mokaro enahkãko Ritonõpo mana onenerykõme.




\par }\Chap{9}{\SH Ritonõpo omiry omipona pyra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Etatoko pahne, Izyraeu tomo! Seroae tuna Joatão akuohnõko matose imehnõ nonory apoitohme oesarykõme, omotye xine tuhkehxo mokaro mã toto, jamihmehxo roropa mã toto. Ipatarykõ inũme roropa mã kehko, tapuruse mã kehko kaetokohxo exiketõ ke.

\VS{2}Mokaro ahno mosahxo mã toto, jamihme roropa; ahno konõto mã toto. Mokaro poko ynara ãko imehnõ mana: “Mokaro anakĩ tõ onyporemãkasaromepyra imehnõ mana.”

\VS{3}Yrome seromaroro tuaro ehtoko, Ritonõpo Oesẽkõ ytõko osemazuhme oesemarykõ ae apoto samo, emero enahkatohme. Ahno tõ poremãkãko mana, toto enahkãko roropa mana. Mame aomihpyry ae ro oya xine, ytõko matose oepetõkara aropose, toto etapase roropa axiny.


\par }{\PP \VS{4}— Yrome mokaro ahno taropose ahtao Ritonõpo Kuesẽkomo a owinoino xine, ynara kara ehtoko okurohtao xine: “Kymarokõ tonehse xiaro Ritonõpo a sero nono ekarotohme kyya xine kure kuexirykõke.” Morara oexirykõke pyra tonehpose matose, yrome mokaro aropõko Ritonõpo mana owinoino xine popyra toto exiryke.

\VS{5}Moro nono anapoipyra matose kure oehtohkõ pokoino, zae oexirykõke pyra roropa. Yrome mokaro ahno popyra exiryke toto aropõko Ritonõpo mana owinoino xine, tõmihpyry totapose roropa exiryke kytamurukomo a: Aparão te, Izake te, Jako roropa.

\VS{6}Naeroro tuaro ehtoko, moro nono kurã onekaropyra Ritonõpo oya xine mana kure oexirykõke. Arypyra, tuamekaro rokẽ matose.


\par }{\PP \VS{7}— Jũme wenikehpyra ehtoko, ona tonorẽ po awahtao xine Ritonõpo tykerekeremase oya xine pitiko rokẽ pyra. Tohne Oesẽkõ tyripose oya xine. Ejitu poe oehtopõpyrykõ poe oehtohkõ pona xiaro Ritonõpo omiry omipona pyra mexiatose.

\VS{8}Ypy Xinai po tykerekeremase ynororo oya xine. Ozehno xine toehse ynororo, oenahkarykõ se toehse nexiase.

\VS{9}Tõnuhse exiase moro ypy pona Ritonõpo nymerohpyry apoise topu pipahmã apoise asakoro. Moro pokona tõmihpyry tymerose eya inetapohpyry oya xine. Moroto tehme exiase ypy po 40me ẽmepyry ae, 40me ikohmamyry ae roropa. Moroto jahtao otuhpyra exiase, tuna onẽpyra, enara.

\VS{10}Mame moro topu tõ asakoro tokarose Ritonõpo a ya. Ipokona tõmihpyry tymerose, emero inekarohpyry oya xine apoto htae tõximõse awahtao xine ypy myhto.


\par }{\PP \VS{11}— Moro 40me ẽmepyry etyhpyryme ahtao moro topu tõ asakoro tynymerohpyry tokarose Ritonõpo a ya.

\VS{12}Ynara tykase ynororo ya: “Axĩ ke yhtoko taroino ahno a ropa onenehtyã Ejitu poe. Tyyrypyrykõ xihpyry poko toehse toh mana. Axiny ynyripohpyry omipona pyra toehse mã toto. Ritõ panõ tyrise eya xine metau risemy eahmatohme.

\VS{13}Zuaro ase, tykase Ritonõpo, mokaro otato pyra sã mã toto.

\VS{14}Jakorekehkara exiko. Mokaro enahkãko ase toto poko imehnõ wenikehtohme, emero porehme. Mame opoenõ rĩko ase toto myakãme jamihme exiketomo, mokaro motye.”


\par }{\PP \VS{15}— Mame yhtoase ropa moro ypy poe. Moro poe apoto tũtãko nexiase. Moro topu tõ pipahmã aroase ymaro, Ritonõpo nymerohpyry tomo.

\VS{16}Ameke pyra toehse jahtao iirypyryme oehtopõpyrykõ enease, Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry omipona pyra oehtopõpyrykomo. Pui panõ onyrihpyrykõ enease, metau risemy, oneahmarykõme.

\VS{17}Mame onenerykõme moro topu pipahmã emase nono pona. Toehmose.

\VS{18}Morotoino jesekumuru po yporotyase Ritonõpo ẽpataka. 40me ẽmepyry ae, 40me ikohmamyry ae roropa, jẽmyty nono pokoxi. Apitorymã sã otuhpyra exiase tuna onẽpyra roropa exiase moro 40me ẽmepyry ae. Moro sã exiase tyyrypyhpyke toehse oexirykõke Ritonõpo neneryme, inyripohpyry oya xine omipona pyra, ozehno xine mokyro tyripose oya xine.

\VS{19}Enaromỹke exiase, ozehno xine Ritonõpo ehtoh zuno. Tohne toexiryke oenahkarykõ se toehse ynororo. Yrome jomiry totase ropa Ritonõpo a opynanohtohkõme.

\VS{20}Arão zehno toehse roropa ynororo, etapary se nexiase. Morara exiryke oturuase Ritonõpo a, Arão pynanohtohme ropa.

\VS{21}Mame moro pui panõ, metau risẽ apoiase, onyrihpyrykomo nuriame exikety, emase apoto htaka. Imeĩpo tytahkase ya, tapose roropa ya pisarara ehtohme, ematohme iporiry kuaka moro ypy myhto.


\par }{\PP \VS{22}— Ritonõpo tykerekeremase ropa oya xine ozehno xine aehtohme Tapera po te, Masa po te, Kiporote-Ataawa po roropa.

\VS{23}Tykerekeremase roropa ynororo oya xine Kate-Panea po taropose awahtao xine eya omõtohme moro nono pona, inekarory apoitohme oya xine oesarykõme. Oesẽkõme Ritonõpo onenetupuhpyra mexiatose. Aomiry omipona pyra mexiatose, inyripohpyry oya xine omipona pyra.

\VS{24}Awaro xine toehpitose jahtao, Ritonõpo Kuesẽkõ omiry omipona pyra mexiatose. Morara sã exikehpyra matose!


\par }{\SH Moeze oturutopõpyry Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{25}Tõturuse ropa Moeze eya xine. Ynara tykase:

\par }{\PP — 40me ẽmepyry ae, 40me ikohmamyry maro tehme exiase jesekumuru po jẽmyty po nono pokoxi, Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka, oenahkarykõ se toexiry poko tokarose ya exiryke.

\VS{26}Ynara oturuase Ritonõpo a: “Ritonõpo yna Esemy! Opoetory tõ onenahkara exiko, onymenekatyamo. Ajamitunuru ke orẽpyra oexiryke toto typynanohse oya, Ejitu poe tonehse oya, imehnõ namotome toto ahtao.

\VS{27}Wenikehpyra exiko opoetory tõ poko: Aparão, Izake te, Jako roropa. Yrome moxiã putupyra ehtoh onenepyra exiko, popyra toto ehtoh roropa, iirypyrykõ roropa.

\VS{28}Opoetory tõ enahkaryhtao oya, ynara ãko Ejitu põkomo: opoetory tõ anarosaromepyra mexiase moro nono pona, õmihpyry onetapohpyry ae. Moxiã se pyra mexiase ipunaka, ãko mã toto. Morara exiryke toto tarose oya ona tonorẽ pona toto etapatohme.

\VS{29}Yrome opoetoryme mã toto, onymenekatyamo opoetoryme toto ehtohme, typynanohse toh nexiase oya Ejitu poe ajamitunuru ke orẽpyra oexiryke.”




\par }\Chap{10}{\SH Ritonõpo nyripohpyry tõ tymerose ropa
\par }
{\R (Exutu 34.1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze ahno tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Moromeĩpo ynara tykase Ritonõpo ya: “Asakoro topu pipahmã isahmako ropa, osemazuhme aexihpyry samo. Kaxo roropa tyriko wewe risemy, jomihpyry ẽme ehtohme. Mame osehko ya ypy pona.

\VS{2}Ynyripohpyry tõ merõko ropa ase topu pipahmã pokona ynymerohpyry saaro moro onyhmohpyry saaro. Imeĩpo moro topu ikurãkako moro kaxo aka.”


\par }{\PP \VS{3}— Kaxo yriase wewe risemy, akaxia risemy, topu asakoro pipahmã tysahmase ya, moro osemazuhme aexihpyry saaro. Mame onukuase ypy pona, topu maro.

\VS{4}Mame tynyripohpyry tõ omame porehme tymerose ropa Ritonõpo Kuesẽkomo a moro topu pipahmã pokona, tynyrihpyry saaro osemazuhme. Yroro inymerohpyry nexiase, inekarohpyry sã oya xine, apoto htae tõturuse ynororo ahtao ypy po oximõme awahtao xine ẽpataka. Moro topu tõ tokarose Ritonõpo a ya,

\VS{5}mame tyhtose ywy ypy poe. Aomihpyry omi poe moro topu yriase kaxo aka, ynyrihpyry aka, moroto mã yro.


\par }{\PP \VS{6}(Moromeĩpo Izyraeu tõ toytose tuna eutary tõ Pene-Jakã poe Mosera pona. Moroto Arão toorihse, ekepyry tonẽse moroto, imũkuru Ereaza imyakãme toehse oturuketyme.

\VS{7}Morotoino toytose Izyraeu tomo Kutukota pona, morotoino toytose toto Jotopata pona, moroto iporiry tõ tuhke nexiase.

\VS{8}Morarame Rewi tõ tymenekase Ritonõpo Kuesẽkomo a, mokaro orutua kõ erohtohme aomihpyry ẽ arory poko te, oturuketõme toto ehtohme te, kure rokẽ Izyraeu tõ ripotohme Ritonõpo a, toto akorehmatohme Ritonõpo eahmary poko, enara. Morohne poko ro mã toto seroae ro.

\VS{9}Morara exiryke nono anapoipyra Rewi tõ nexiase Kanaã po imehnõ oxiekyrymãkõ maro. Ritonõpo omihpyry ae ro, erohtoh tokarose Ritonõpo a Rewi tomo a, oturuketõme toto ehtohme Tosẽkõ ẽpataka.)


\par }{\PP \VS{10}Tõturuse ro Moeze, ynara tykase:

\par }{\PP — Tehme exiase ypy po 40me ẽmepyry ae 40me ikohmamyry ae roropa, apitorymã samo. Jotururu totase Ritonõpo Kuesẽkomo a, opyno xine toehse, oenahkara xine toehse ynororo.

\VS{11}Mame ynara tykase Ritonõpo ya: “Owõko ty! Izyraeu tõ aroko moro nono apoitohme tosarykõme ynekarory jomihpyry ae ro atamuru tomo a.”


\par }{\SH Oty se Ritonõpo nae?
\par }
{\PP \VS{12}— Izyraeu tomo, etatoko pahne Ritonõpo Kuesẽkõ nyripory oya xine: Ritonõpo eahmatoko Oesẽkõme, aomihpyry omipona ehtoko. Ipyno ehtoko. Aomiry omipona ehtoko yronymyryme, ajamitunuru ke porehme.

\VS{13}Inyripohpyry tõ oya xine omipona ehtoko, ynekarory oya xine seroae, kure rokẽ ehtohme oya xine.

\VS{14}Kapu tõkehko kaehxo exiketõ emero Ritonõpo Kuesẽkõ kyryryme mana. Ikyryryme roropa sero nono tõkehko mana, emero epo exiketõ maro.

\VS{15}Yrome atamurukõ pyno nexiase ipunaka. Amarokõ tymenekase eya typoetoryme oehtohkõme emero ahno tõ poe, sero nono põkõ poe. Seroae ro inymenekahpyryme matose.

\VS{16}Naeroro Ritonõpo omihpyry omipona ehtoko, putupyra exiketõ sã pyra ehtoko.

\VS{17}Emero tuisa tõ Esẽme Ritonõpo mana, Kuesẽkomo, kowenu tõ Esẽme, ritõ tõ Esẽme. Imehxo mana, Jamihmehxo Exiketyme, zuno ehtoh kamexiponeme roropa mana. Tõmipona imehnõ ripõko mana. Oxisã imehnõ ripõko mana. Zae rokẽ mana. Imehnõ nekarory anapoipyra mana zae pyra ehtoh tyritohme.

\VS{18}Poetõpo tõ ewomãko mana, pytỹpo tõ roropa. Imehnõ nono põkõ pyno mana tõsesarise exiketõ kymaro xine. Tonahsẽ ekarõko eya xine mana, upo roropa.

\VS{19}Mokaro pyno ehtoko, imepỹ nono poe aehtyã sã mexiatose Ejitu po awahtao xine.

\VS{20}Ritonõpo zuno ehtoko, Kuesẽkõme mana, ynoro rokẽ eahmatoko; anamonohpyra ehtoko, imaro exikehpyra ehtoko. Ineneryme rokẽ õmiry etapoko.

\VS{21}Ritonõpo eahmatoko; kuesẽkõme mana. Inyrihpyry jamitunuru tonese oya xine oenurukõ ke, õsenuruhkatohkõ roropa tonese oya xine kure rokẽ orirykõ poko.

\VS{22}Kytamurukõ toytose ahtao Ejitu pona 70me rokẽ ahno nexiase. Yrome seromaroro kure rokẽ toto riryke Ritonõpo Kuesẽkomo a tuhkehxo matose xirikuato tõ samo kapu poko.




\par }\Chap{11}{\SH Ritonõpo imehxo ehtopo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze ahno a:

\par }{\PP — Ritonõpo Oesẽkõ pyno ehtoko, Aomiry omipona exikehpyra ehtoko.

\VS{2}Osenetupuhtoko seroae imehxo Ritonõpo ehtoh poko, zuaro toehse oehtohkõ poko roropa ijamitunuru poko. Inyrihpyry meneatose, amarokomo, omũkurukõ kara, morohne emero meneatose.

\VS{3}Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo nyrihpyry poko emero tyjamitunuru ke Ejitu po, Parao, Ejitu tuisary poremãkatohme Ejitu põkõ maro porehme.

\VS{4}Ejitu tõ soutatu tomo, kawaru tõ maro, kahu tõ maro poremãkatopõpyry Ritonõpo a meneatose, oekahmarykohtao. Tuna tonehpose Ritonõpo a, tuna konõto Tahpiremã mokaro pona, toto nerymapotohme, toto enahkatohme jũme.

\VS{5}Ritonõpo nyrihpyry meneatose ona tonorẽ po oepyrykohtao xiaro.

\VS{6}Inyrihpyry roropa Tatã a, Apirão maro, Eriape mũkuru tomo, Rupẽ ekyry tomo. Imoihmãkõ neneryme nono totapuruhmakase, mokaro asakorõkõ toepukase itapyĩ taõkõ maro, tapyi tõ maro, ipoetory tõ maro, eky tõ maro.

\VS{7}Morohne Ritonõpo nyrihpyry tyjamitunuru ke meneatose rahkene.


\par }{\SH Kure rokẽ ehtoh nono kurã po
\par }
{\PP \VS{8}— Morara exiryke Ritonõpo nyripohpyry omipona ehtoko, emero ynekarohpyry oya xine seroae, jamihme oehtohkõme, orẽpyra roropa oeporehkarykohtao moro nono pona, moro nono apoitohme oesarykõme.

\VS{9}Mame okynahxo isene exĩko matose moro nono po, otyro zamaro exikety, nono kurano, Ritonõpo nekarory tõmihpyry ae ro, aomiry totapose ahtao kytamurukomo a, ipakomotyamo a roropa toto esaryme.

\VS{10}Moro nono, ynekarory oya xine Ejitu nonory sã pyra mana oesahpyrykomo. Moroto otyro puhturu tarykase ahtao, oerokurukõ se mexiatose itamurume tuna ematohme nono ehxikatohme, otyro ahtatohme.

\VS{11}Yrome sero nono ynekarory oya xine ypy tõ nae jakanahmã roropa; moroto konopo oehkehpyra mana.

\VS{12}Moro nono pyno Ritonõpo Kuesẽkõ mana, ipoko wenikehpyra mana jeimamyry exipitory poe enatyry pona.

\VS{13}Morara exiryke Ritonõpo nyripohpyry tõ omipona awahtao xine, ynekarohpyry oya xine seroae, Ritonõpo Kuesẽkõ pyno nymyry awahtao xine, aomiry omipona awahtao xine yronymyryme okurohtao xine,

\VS{14}konopo ekarõko oya xine mana, konopo oehtoh toehse ahtao, eina etyhpyry po te, eina exipyra ro ahtao roropa. Mame itamurume tiriiku tõkehko apoĩko matose, uwa epery tõ roropa te, azeitona tomo te,

\VS{15}onahpoty nae exĩko pui tõ napyryme. Tonahsẽ emero ise oehtohkõ nae exĩko matose.

\VS{16}Tomeseke ehtoko osenekunohpyra oehtohkõme okurohtao xine. Ritonõpo onurumekara ehtoko imehnõ ritõ panõ poko ehtohme, toto eahmatohme roropa.

\VS{17}Moro riryhtao oya xine tohne exĩko Ritonõpo mana opoko xine. Mame konopo onenehpopyra exĩko mana. Ahtao anarykahpyrykõ ahtara exĩko mana, eperytara roropa exĩko mana. Okynã pyra arypyra matose exĩko moro nono po, Ritonõpo nekarory po oya xine.


\par }{\PP \VS{18}— Moro inyripohpyry tõ poko wenikehpyra ehtoko. Ikurãkatoko okurohtao xine. Morohne imyhtoko oemarykõ pokona te, operykõ pokona te, ipoko wenikehpyra oehtohkõme.

\VS{19}Ipoko opoenõ amorepatoko, oturutoko imaro xine typorohse awahtao xine atapyĩkõ tao, osema ae oytorykohtao te, ãtaxikarykohtao te, owomyrykohtao roropa.

\VS{20}Morohne imerotoko roropa atapyĩ omõtoh ehpiry pokona te, oesary omõtoh pona roropa,

\VS{21}okynahxo isene oehtohkõme, opoenõkõ roropa moro nono po Ritonõpo nekarory, tynetapohpyry ae atamurukomo a esarykõme. Sero nono nae ro ahtao oesarykõme exikehpyra exĩko mana.


\par }{\PP \VS{22}— Naeroro Ritonõpo nyripohpyry tõ omipona ehtoko emero, ynekarohpyry oya xine. Ritonõpo Kuesẽkõ pyno ehtoko, inyripohpyry tõ omipona ehtoko, imaro exikehpyra ehtoko.

\VS{23}Moro riryhtao oya xine, mokaro ahno tõ aropõko Ritonõpo mana emero owinoino xine. Moro nono apoĩko matose oesarykõme, ahno tuhkehxo exiketõ, jamihmehxo exiketõ nonohpyry.

\VS{24}Oesarykõme exĩko moro nono, emero epona oytorykohtao, ona tonorẽ poe, ikurenae, ypy tõ Ripano pona, inikahpozakoxi; Eupyrati tunary poe, xixi tũtatoh wino, tuna konõto Metiteraneu pona, xixi omõtoh wino.

\VS{25}Emero rokẽ pona oytorykohtao, ouno xine mokaro tyripõko Ritonõpo mana tõmihpyry ae ro; oporemãkasaromepyra exĩko ropa mã toto.


\par }{\SH Kure ehtopo, popyra ehtoh roropa
\par }
{\PP \VS{26}Ynara tykase Moeze ahno tomo a:

\par }{\PP — Seroae imenekatoh ekarõko ase oya xine, kure ehtopo te, popyra ehtopo, enara.

\VS{27}Kure ehtoh apoĩko matose Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry tõ omipona awahtao xine, ynekarohpyry oya xine seroae.

\VS{28}Popyra ehtoh apoĩko matose inyripohpyry tõ omipona pyra awahtao xine, ynekarohpyry oya xine rumekaryhtao oya xine, imehnõ neponãmarykõ eahmatohme, zuaro exipitopyra oehtopõpyrykomo.

\VS{29}Mame aarorykohtao Ritonõpo a moro nono pona, oesarykõ apoitohme oya xine, kure ehtoh tyritoko ypy Kerizĩ emory pona, kure ehtoh poko zurutohme moro poe, yrome popyra ehtoh tyripotoko ypy Epau pona.

\VS{30}(Moro ypy tõ asakoro tuna Joatão poe xixi omõtoh wino, kananeu tõ nonory po, jakanahmã Joatão po. Moe pyra mã toto pata Kiukau poe, ameke pyra roropa wewe kurã More poe.)


\par }{\PP \VS{31}— Seromaroro ytõko matose tuna Joatão akuohse, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory apoitohme oesarykõme. Morarame moro nono typoremãkase ahtao oya xine, torẽnase awahtao xine moroto,

\VS{32}tomeseke ehtoko Ritonõpo nyripohpyry tõ omipona oehtohkõme emero, ynekarohpyry oya xine seroae.




\par }\Chap{12}{\SH Ritonõpo eahmatoh esary
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Ynara Ritonõpo nyripohpyry tõ oya xine mana aomipona exikehpyra oehtohkõme moro nono po, Ritonõpo, atamurukõ Esẽ nekarory oya xine.

\VS{2}Mokaro ahno tõ taropose ahtao oya xine moro nono poe, mokaro neponãmarykõ eahmatoh tonõ ematoko nono pona emero porehme, ypy tõ po ahtao, somohmã emory po roropa ahtao te, wewe tõ jerutunuru zopino ahtao roropa.

\VS{3}Mokaro nyriry apoto apõ tomo ikararahtoko, ineponãmarykõ Paau xikihme exiketomo te, nohpo panõ Asera xikihme exiketõ akohtoko, ineponãmarykõ emero jahkatoko, mokaro poko wenikehtohme, emero porehme.


\par }{\PP \VS{4}— Ritonõpo Kuesẽkõ oneahmara ehtoko tyneponãmarykõ eahmary samo mokaro ahno a.

\VS{5}Toiro oxiekyrymãkõ esary po osa menekãko Ritonõpo Oesẽkõ mana tosaryme, moroto ehse, moroto mokyro eahmãko matose. Morotona ytõko matose,

\VS{6}okyno tõ arõko matose jahkatohme apoto apõ po onekarorykõme. Imepỹ roropa enehnõko matose onekarorykõme. Morotona oekykõ omame porehme ahtao toiro enehnõko matose, anapyrykõ poe roropa tapoise ahtao oya xine te, onekarorykomo te, omiry totapose ahtao te, amoreme xine ekarory se awahtao xine te, oeky tõ poenomo, osemazuhme aenuruhpyry tomo: pui tomo, kaneru tõ roropa.

\VS{7}Moroto Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka onekarory tõ pũ õnõko matose atapyĩ taõkõ maro. Atãkyemãko matose kure rokẽ oerohtoh tyripose Ritonõpo a exiryke.


\par }{\PP \VS{8}— Seromaroro tyrĩko matose emero zae ehtoh oya xine ahtao. Yrome moro sã pyra exĩko mana toeporehkase awahtao xine moro nono pona.

\VS{9}Eporehkara ro matose moro nono pona, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine. Moroto osetapakehnõko matose, mame oseremãko matose.

\VS{10}Tuna Joatão takuohse oya xine ahtao moro nono pona ehtohme, Ritonõpo nekarory oya xine, oewomatorỹko mana oepetõkara wino emero, oseremãko matose.

\VS{11}Mame tosary menekãko Ritonõpo mana, moroto toahmatohme. Morotona onekarorykõ emero arõko matose eya: okyno tomo zahkatohme apoto apõ po, imehnõ onekarorykõ roropa, oeky tõ poe, anapyry tõkehko poe 10me ahtao, toiro arõko matose eya, okyryrykõ ekarory se awahtao xine Ritonõpo a te, onekarorykõ õmihpyrykõ ae totapose ahtao oya xine ekarotohme Ritonõpo a.

\VS{12}Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka atãkyematoko emero: amarokomo, omũkuru tomo, oẽxiry tõ maro, anamoto tomo te, rewita tomo apatarykõ po exiketomo. Nono anapoipyra exĩko mã toto Kanaã po imehnõ samo, nono apoiryhtao tosarykõme.


\par }{\PP \VS{13}— Naeroro otato ehtoko, oekykõ onyahkara ehtoko emero rokẽ po,

\VS{14}Ritonõpo nymenekahpyry po rokene. Moroto rokẽ onekarorykõ zahkãko matose, moroto ynyripohpyry tõ rĩko roropa matose.

\VS{15}Yrome tõsẽ onyry se awahtao xine, oekykõ etapatoko õtykõme oesarykõ po. Tuhkehxo oekykõ onyry se awahtao xine tõnõko matose tokarose exiryke Ritonõpo a oya xine. Amarokõ, emero tõnõko matose, nuriame exiketomo, nuriame pyra exiketomo onokyro pũ onyry sã oya xine, kapau tõkehko.

\VS{16}Yrome mokaro munuru onenahpyra ehtoko; mokaro munuru ikuãtoko nono pona, tuna kuamyry samo.


\par }{\PP \VS{17}— Onekarorykõ, tokarose ahtao Ritonõpo a, onõpyra ehtoko oesarykõ po. Anapyrykõ 10me ahtao toiro Ritonõpo kyryryme mana, tiriiku tõkehko, uwa eukuru jehnahpyry, azeite roropa; pui poenõ osemazupu te, kaneru tomo roropa; oekykõ ekarory poko totapose ahtao oya xine; amoreme xine oeky ekarory se awahtao xine, imehnõ onekarorykõ roropa, emero rokene.

\VS{18}Morohne onekarorykõ emero tõnõko matose Ritonõpo Kuesẽkõ nymenekahpyry po rokene. Moroto Ritonõpo ẽpataka onekarory pũ õnõko matose: amarokomo, omũkuru tomo, oẽxiry tomo te, anamoto tomo, rewita tomo apatary po exiketomo. Atãkyemãko matose, emero kure rokẽ oerohtoh tyripose Ritonõpo a exiryke.

\VS{19}Wenikehpyra ehtoko rewita tõ pyno exikehpyra oehtohkõme moro nono po awahtao xine.


\par }{\PP \VS{20}— Mame tõmihpyry ae oesarykõ zumohxo tyripõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana. Mame tõsẽ õnõko matose, emero rokẽ ise awahtao xine.

\VS{21}Ritonõpo nymenekahpyry, toahmatoh esaryme ameke ahtao, ise awahtao xine oeky tõ etapãko matose, Ritonõpo nekarory tõ oya xine otuhtohme atapyĩ tao, jomihpyry ae ro.

\VS{22}Moro tõsẽ õnõko matose nuriame awahtao xine, nuriame pyra awahtao xine roropa, onokyro tõ pũ onyry sã oya xine, kapau tõkehko onyry samo.

\VS{23}Yrome imunuru onenahpyra ehtoko: isene ehtoh imunuru ao mana, tõsẽ onõpyra ehtoko imunuru maro.

\VS{24}Munu onenahpyra ehtoko; ikuãtoko nono pona, tuna kuamyry samo.

\VS{25}Sero Ritonõpo Oesẽkõ nyripohpyry omipona ehtoko, zae oehtohkõme eya. Moro sã awahtao xine tãkye exĩko matose, apakomotyã roropa tãkye exĩko mã toto.

\VS{26}Onekarorykõ tokarose oya xine ahtao Ritonõpo a, õmirykõ totapose ahtao roropa oya xine onekarory poko Ritonõpo a, morohne arotoko Ritonõpo nymenekahpyry pona tosaryme.

\VS{27}Mame moroto apoto apõ po, Ritonõpo kyryry po oeky tõ zahkãko matose tytororo. Imehnõ oeky tõ ekarõko roropa matose eya; imunuru ikuãtoko moro apoto apõ pona te, mame ipũ õnõko matose.

\VS{28}Anamonohpyra ehtoko, Ritonõpo nyripohpyry tõ, ynekarohpyry omipona ehtoko, zae oehtohkõme Ritonõpo Kuesẽkomo a. Mame tãkye exĩko matose, apakomotyã roropa tãkye exĩko mã toto jũme samo.


\par }{\SH Ritõ panõ oneahmara ehtoko
\par }
{\PP \VS{29}Moeze tõturuse eya xine, ynara tykase:

\par }{\PP — Mokaro ahno enahkapõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana moro nono pona toeporehkase awahtao xine moro nono apoitohme oesarykõme.

\VS{30}Mame tõsesarise awahtao xine moroto, moro põkõ onypoenohpyra ehtoko. Ineponãmarykõ poko pyra ehtoko, toto oneahmara ehtoko. Moro iirypyryme exiry oya xine, orihtohme mana.

\VS{31}Ritonõpo Kuesẽkõ oneahmara ehtoko mokaro a tyneponãmarykõ eahmary samo. Mokaro nyrihpyry se pyra Ritonõpo mana ipunaka tõximõse toto ahtao oseahmase. Typoenõ zahkãko mã toto apoto apõ po tyneponãmarykõ eahmaryme.


\par }{\PP \VS{32}— Senohne Ritonõpo nyripohpyry omipona ehtoko, ynekarohpyry oya xine onymotyẽkara ehtoko, onoupyra roropa ehtoko aomihpyry ae.




\par }\Chap{13}{\PP \VerseOne{1}— Urutõ kõ nae ahtao arãnao xine, tõsenehtopõpyry poko ãmorepananõ roropa osenuruhkatoh eneporyhtao oya xine te, ynara karyhtao:

\VS{2}“Imeĩpo ynara exĩko mana,” karyhtao eya, mame moro toehse ahtao ro aomihpyry ae, aarorykõ se ynororo ahtao imehnõ neponãmarykõ eahmatohme

\VS{3}mokyro urutõ omiry onetara ehtoko. Tõsenehsẽ poko amorepane omiry roropa onetara ehtoko. Moro ke Ritonõpo Oesẽkõ okuhtorỹko mana typyno yronymyryme oehtohkõ waro ehtohme.

\VS{4}Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry tõ omipona ehtoko; zuno ehtoko, aomihpyry omipona ehtoko. Aomiry emero poko otato ehtoko. Ritonõpo pyno rokẽ ehtoko, imaro exikehpyra ehtoko.

\VS{5}Yrome mokyro urutono, tõsenety poko amorepane roropa, aarorykõ se exikety Ritonõpo rumekatohme oya xine, totapasẽme exĩko mana, tõturuse ynororo oya xine aramapotohkõme Ritonõpo Oesẽkõ winoino. Ritonõpo a typynanohse mexiatose Ejitu po awahtao xine Ejitu tuisary namoto tõme awahtao xine. Mokyro urutõ ajohpe exikety etapatoko popyra ehtoh outohme owinoino xine.


\par }{\PP \VS{6}— Otarame atapyĩ taono: ãkorony, omũkuru, oẽxiry te, opyty te, oepe roropa ynara karyhtao oya: “Eropa imehnõ neponãmary eahmatohme,” oneahmapitopyra aexityamo,

\VS{7}imehnõ neponãmary poko omye exiketõ kyryry ameke pyra toto ahtao, ameke toto ahtao roropa, sero nono etyhpyry poe etyhpyry pona,

\VS{8}mokyro omiry onetara ehtoko, otato pyra ehtoko, ipyno pyra roropa ehtoko, onewomara roropa ehtoko.

\VS{9}Mokyro etapatoko topu tõ ke, omoro ro topu emako osemazuhme, mame imehnõ emero topu emãko mã toto epona.

\VS{10}Moro sã mokyro etapãko matose aarorykõ se toexiryke Ritonõpo Oesẽkõ rumekatohme oya xine. Typynanohse mexiatose eya Ejitu po awahtao xine, imehnõ namotome.

\VS{11}Morarame moro poko ekarory etãko Izyraeu tõ mana emero; enaromỹke exĩko mã toto. Moro sã popyra ehtoh riry se pyra exĩko mã toto emero Izyraeu tõ rãnao.


\par }{\PP \VS{12}— Tõsesarise awahtao xine pata tõ po moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po, otarame ynara kary etãko matose:

\VS{13}“Imepỹ pata po, popyra exiketõ moro põkõ arõko mã toto tyneponãmarykõ eahmatohme.” Moro panõ oneahmapitopyra matose.

\VS{14}Mame moro enetoko tomeseke samo zuaro oehtohkõme. Zuaro nymyry awahtao xine, ajohpe pyra iirypyryme toh toehse Izyraeu tõ rãnao,

\VS{15}amarokõ emero ytotoko moro põkõ etapase emero porehme. Ekykõ etapatoko roropa, ipatarykõ enahkatoko emero porehme.

\VS{16}Imeĩpo imõkomorykõ kurã apoitoko pata rãnaka tyritohme kaetokohxo, jahkatohme pata maro onekarorykõme Ritonõpo Kuesẽkomo a. Jũme typahsẽme rokẽ oxinomõko mana, moro pata onyripyra ropa exĩko mana.

\VS{17}Ritonõpo omi poe enahkapohpyry onukurãkara ehtoko okyryrykõme. Moro sã awahtao xine tohne exikehnõko Ritonõpo mana, opyno xine exĩko mana. Tõmihpyry ae ro tõturutopõpyry ae ro kytamurukomo a amarokõ oemãkapotorỹko mana tuhke oehtohkõme.

\VS{18}Moro rĩko Ritonõpo mana, Kuesẽkomo, aomihpyry omipona awahtao xine te, inyripohpyry tõ oya xine emero omipona awahtao xine, inekarohpyry oya xine seroae te, zae ehtoh riryhtao roropa oya xine ineneryme.




\par }\Chap{14}{\SH Aorihtyã hnamory poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze ahno a:

\par }{\PP — Ritonõpo Oesẽkõ poenõme matose. Naeroro aorihtyã hnamoryhtao oya xine, opihpyrykõ onysahkara ehtoko, oũsetykõ onysahkara ehtoko roropa, imehnõ nyriry samo,

\VS{2}Ritonõpo poetoryme tymenekase oexirykõke. Ahno tõ emero wino tymenekase mexiatose Ritonõpo Oesẽkomo a typoetoryme rokẽ oehtohkõme.


\par }{\SH Tõsẽ nuriame exikety
\par }
{\R (Rewitiku 11.1-47)

\par }{\PP \VS{3}— Tõsẽ onõpyra ehtoko nuriame tokarose ahtao Ritonõpo a.

\VS{4}Ynara tõnõko matose: pui tomo te, kaneru tomo, poti tomo,

\VS{5}kapau tomo te, kazera tomo, koaso tomo, poti itu htaõ komo, ãtirope tomo, kaneru itu htaõ komo, kamo tomo,

\VS{6}onokyro tõ okyno tõ roropa ipepexipuhturu tapiakase asakoro exiketõme, kayhkayhkame roropa toto ahtao, mokaro õnõko matose.

\VS{7}Yrome mokaro onõpyra matose ipepexipuhturu anapiakara ahtao, kayhkayhkame pyra roropa ahtao. Naeroro kameru tõ onõpyra ehtoko, repere tomo te, koeriu tomo itu htaõ komo, kayhkayhkame toh mã repe; yrome ipepexipuhturu anapiakara mã toto. Oya xine mokaro nuriame mã toto.

\VS{8}Poinokoimo onõpyra ehtoko. Oya xine nuriame mã toto, ipepexipuhturu tapiakase toh mã repe, yrome kayhkayhkame pyra mã toto. Mokaro onõpyra ehtoko ipunaka, ekepyry anapopyra ehtoko roropa toorihse ahtao.


\par }{\PP \VS{9}— Kana tõ õnõko matose ezakory nae ahtao, ipuhturu roropa.

\VS{10}Yrome kana onõpyra ehtoko ezakory pyra ahtao, ipuhturu pyra roropa ahtao. Oya xine mokaro nuriame mã toto.


\par }{\PP \VS{11}— Torõ tõ õnõko matose nuriame pyra exiketomo.

\VS{12}Yrome ynara onõpyra ehtoko: piano tomo te, kurumu tomo, pianoimo tuna ehpiõkomo,

\VS{13}asore tomo te, pianoimo tyorõ roropa,

\VS{14}kurou tomo,

\VS{15}awexituruze tomo te, suhsuku tomo, kumarako panõ komo, piano tomo,

\VS{16}moxo tomo te, ipi tomo, kararia tomo,

\VS{17}perikano tomo te, imotatyã enahnanomo, kurou marĩjo tomo,

\VS{18}sekonia tomo te, akarara tomo, poupa tõ roropa; rere tõ roropa, enara.


\par }{\PP \VS{19}— Tupuhke 6me exiketomo, taporihke roropa nuriame mã toto oya xine; mokaro onõpyra ehtoko.

\VS{20}Yrome 6me tupuhke exiketõ nuriame pyra ahtao tõnõko matose.


\par }{\PP \VS{21}— Okyno pũ onõpyra ehtoko tamoreme toorihse ahtao. Mokyro pũ ekarotoko imehnõ nonory poe aehtyamo a, oesao xine exiketomo a, mokyro pũ ekamoko tineru poko imehnõ nonory poe aehtyamo a. Yrome amarokõ mokyro pũ onõpyra ehtoko, ahno toh tae tymenekase oexirykõke Ritonõpo Kuesẽkomo a.

\par }{\PP — Poti anahnopyra ehtoko jẽ suhsuru maro, kaneru mũkuru roropa jẽ suhsuru maro anahnopyra ehtoko.


\par }{\SH 10me ahtao toiro Ritonõpo kyryryme
\par }
{\PP \VS{22}— Emero jeimamyry ae tonahsẽ apoiryhtao oya xine 10me ahtao toiro apiakatoko,

\VS{23}arotohme Ritonõpo Kuesẽkõ nymenekahpyry pona toahmatohme. Moroto Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka onekarorykõ eya enahnõko matose, tiriiku tõkehko, uwa eukuru jehnahpyry, azeite roropa, pui mũkuru osemazuhme aenuruhpyry, kaneru tõ roropa. Morara tyritoko Ritonõpo zuno ehtoh waro oehtohkõme jumãme.

\VS{24}Mãpyra Ritonõpo nymenekahpyry toahmatohme amekehxo ahtao, onekarory tõ tapiakase ahtao oya arotohme, yrome emero anarosaromepyra awahtao xine,

\VS{25}ynara tyritoko: moro anapyrykõ ekamotoko tineru apoitohme. Moro tineru arotoko morotona, Ritonõpo nymenekahpyry toahmatoh pona.

\VS{26}Mame moroto ise oehtohkõ epekahko, pui punu te, kaneru te, uwa eukuru jehnahpyry, emero rokẽ ise oehtopo. Moroto Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka morohne enahnõko matose atapyĩ taõkõ maro, oseahmãko roropa matose.


\par }{\PP \VS{27}— Wenikehpyra ehtoko rewita tõ poko apatarykõ po tõsesarise toto ahtao; tynonoke pyra mã toto Kanaã po imehnõ oxiekyry tõ samo.

\VS{28}Oseruao, oseruao jeimamyry ae, etyhpyry po, anarykahpyry apoiryhtao oya xine omame porehme ahtao toiro apiakatoko enehtohme pata tõ pona ikurãkatohme.

\VS{29}Moro tonahsẽ ekarotoko Rewita tomo a, tynonoke pyra toto exiryke te, imehnõ nonory poe aehtyamo a te, poetõpo tomo a te, pytỹpo tomo a roropa apatarykõ po. Mokaro oehnõko mã toto ise toehtohkõ apoise. Moro riryhtao oya xine kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo Kuesẽkõ mana onyrirykõ poko emero porehme.




\par }\Chap{15}{\SH Jeimamyry 7mã po
\par }
{\R (Rewitiku 25.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}— Emero 7me jeimamyry etyhpyry po, imehnõ tynepehmake oya ahtao, “Oty kara, onepehmary tykorokase mana,” kahtoko eya.

\VS{2}Ynara tyrĩko matose: otinerũ tokarose oya ahtao imepỹ Izyraeume exikety a, inepehmary poko wenikehnõko matose. Moro tineru onepehmapopyra ehtoko. “Moro inepehmary tykorokase sã mana,” ãko Ritonõpo mana.

\VS{3}Imehnõ nono põkomo a tineru epehmapõko ro matose tynepehmaryke oya ahtao. Yrome imehnõ Izyraeume exiketõ tynepehmaryke oya xine ahtao, inepehmary tonahse mana.


\par }{\PP \VS{4}— Kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo Kuesẽkõ mana moro nono po, inekarory po oya xine. Tymõkomokãkara pyra exĩko amaro xine mana Izyraeu nonory po,

\VS{5}tomeseke awahtao xine, emero Ritonõpo nyripohpyry poko, aomiry omipona oehtohkõme, ynekarohpyry oya xine seroae.

\VS{6}Tõmihpyry ae ro kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo Oesẽkõ mana: imehnõ nono põkomo a tineru ekarõko matose axĩtao rokene. Yrome imehnõ wino tineru anapoipyra exĩko matose axĩtao rokene; imehnõ ahno tuhkãkõ esẽme exĩko matose, yrome imehnõ oesẽkõme exipyra exĩko mã toto.


\par }{\PP \VS{7}— Imepỹ Izyraeume exikety nae ahtao tymõkomoke pyra apatarykõ po Ritonõpo nekarory po oya xine, mokyro pyno ehtoko akorehmatoko.

\VS{8}Oyamene se pyra ehtoko. Tineru ekaroko eya axĩtao rokene ise ynororo ahtao etuarimara ynororo ehtohme.

\VS{9}Moro toehse ahtao ameke pyra jeimamyry 7mã ahtao, tineru poko tynepehmake ehtoh otyhkatoh zano ehtoh po ahtao, otarame mokyro akorehmary se pyra okurohtao xine. Moro sã õsenetuputyrykõ popyra exiry mana, moro õsenetuputyrykõ ekarotoko Ritonõpo a ikorokatohme. Izyraeume exikety akorehmatoko rahkene. Anakorehmara awahtao, Ritonõpo a kohtãko mokyro mana ohxirotohme, iirypyryme oexiryke tuãnohsẽme exĩko mase.

\VS{10}Emynyhmara ehtoko, tãkye ehtoko otinerũ ekaroryhtao, oyamene se pyra ehtoko, pitiko rokẽ pyra ekarotoko. Morarame kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana, ãkorehmãko roropa mana tyriry se oehtohkõ poko.


\par }{\PP \VS{11}— Tymõkomokãkara te, etuarimaketõ roropa amaro xine exikehpyra mã toto. Morara exiryke moro tyripõko ase oya xine: oyamene se pyra ehtoko, pitiko rokẽ pyra okyryrykõ ekarotoko eya xine.


\par }{\SH Namoto tomo
\par }
{\R (Exutu 21.1-11)

\par }{\PP \VS{12}— Izyraeume exikety tokamose ahtao oya anamotome, nohpome ahtao orutuame ahtao roropa, 6me jeimamyry ae rokẽ anamotome exĩko mana; 7mã po mokaro myhpokãko matose aytotohme ropa.

\VS{13}Mame mokaro ytory ropa ahtao, anaropopyra ehtoko mõkomo maro pyra.

\VS{14}Oyamene se pyra ehtoko. Pitiko rokẽ pyra mõkomo ekarotoko eya xine, kure rokẽ tyrise oexirykõke Ritonõpo a: anamoto a kaneru tõ ekaroko, tiriiku tõkehko, uwa eukuru jehnahpyry roropa.

\VS{15}Wenikehpyra exiko namotome oehtopõpyry poko Ejitu po, moro poe oenehtopõpyry poko roropa Ritonõpo Kuesẽkomo a. Morara exiryke moro ripõko ase oya xine seroae.


\par }{\PP \VS{16}— Yrome otarame anamoto ose toehse mana atapyĩ taõkõ maro, torẽnase roropa ynororo atapyĩ tao imepỹ pona toytory se pyra mana.

\VS{17}Morara ahtao mokyro aroko atapyĩ omõtoh taka ipanary iposohkako iposohkatoh ke. Mame jũme anamotome exĩko mana toorikyry ponãmero. Moro tyriko roropa nohpo a anamotome ahtao.

\VS{18}Oserekohmara ehtoko anamoto myhpokaryhtao oya tamoreme aytotohme ropa. Toerohse ynororo amaro 6me jeimamyry ae, tineru zokonaka rokẽ mepehmase eya, imehnõ erohketõ epehpyry sã pyra. Ynyripohpyry oya omipona exiko. Kure rokẽ orĩko Ritonõpo Oesẽkõ mana onyriry poko emero porehme.


\par }{\SH Oeky tõ enururu osemazupu
\par }
{\PP \VS{19}— Pui te, kaneru roropa tonuruse ahtao osemazuhme orutuame Ritonõpo ekyme mana. Naeroro onyrohmanohpopyra ehtoko pui mũkurume ahtao, ihpoty onysahkara ehtoko kaneru mũkurume ahtao.

\VS{20}Emero jeimamyry ae mokaro arotoko Ritonõpo nymenekahpyry pona toahmatohme. Moroto Ritonõpo ẽpataka mokaro pũ õnõko matose atapyĩ taõkõ maro.

\VS{21}Yrome oeky tapurose ahtao, tonurẽkara ahtao te, ahmitahpyryme ahtao te, imepỹ popyra ehtoh nae ahtao mokyro onekarosaromepyra mase onekaroryme Ritonõpo a.

\VS{22}Mokyro pũ õnõko matose atapyĩkõ tao; amarokõ emero, nuriame pyra exiketomo te, nuriame exiketõ maro mokyro tapurose exikety pũ õnõko matose, kazera pũ onyry sã oya xine kapau sã roropa.

\VS{23}Yrome munu maro tõsẽ onõpyra ehtoko. Munu ikuãko nono pona tuna samo.




\par }\Chap{16}{\SH Oseahmatoh Paxikoa
\par }
{\R (Exutu 12.1-20; Rewitiku 23.5-8; Numeru 28.16-25)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Otuhtoh konõto tyritoko Epozakuroko Ritonõpo nenyokyhpyry ytotopõpyry poko, Ritonõpo eahmaryme, nuno apipe po; toiro ikohmamyry ae moro nuno po amarokõ typynanohse exiryke Ritonõpo Kuesẽkomo a Ejitu poe.

\VS{2}Ytotoko Ritonõpo nymenekahpyry pona toahmatohme, moroto oeky tõ etapatoko, toiro kaneru oeky tõ wino, toiro pui roropa Oseahmatoh Paxikoa poko Ritonõpo eahmaryme.

\VS{3}Mame 7me ẽmepyry ae pão, iporutatoh maro tyrihpyry onenahpyra ehtoko. Wyi iporutatoh maro pyra exikety rokẽ enahtoko, moro sã rokẽ wyi tonahse oya xine exiryke axĩ tutũtase awahtao xine Ejitu poe. Moro wyi rokẽ, “etuarimaketõ zuru,” enahtoko kokoro rokene oseahmatoh poko jũme wenikehpyra oehtohkõme otũtatopõpyrykõ poko Ejitu poe.

\VS{4}Moro 7me ẽmepyry ae oseahmatoh poko iporutatoh onyripyra ehtoko atapyĩkõ htaka emero porehme moro nono po. Mokyro oeky totapase exikety ẽmepyry apitorymã po, oseahmatoh poko, tõtoko moro ikohmamyry ae ro, akoĩpyry pyra ehtohme yrokokoro.


\par }{\PP \VS{5-6}— Okyno tõ Otuhtoh Paxikoa poko etapatoko toiro osa po, Ritonõpo Kuesẽkõ nymenekahpyry po toahmatohme. Imepỹ osa po, Ritonõpo nekarory po oesarykõme oeky tõ onetapara ehtoko. Kokonie pukuro oeky tõ etapatoko xixi ezehsasaka ahtao, moro sã tyrise oya xine otũtarykohtao Ejitu poe.

\VS{7}Moroto, Ritonõpo nymenekahpyry po toahmatohme oekykõ pũ ipurutoko, tõtoko roropa. Mame ẽmepyryme ytotoko ropa atapyĩkõ taka.

\VS{8}Moromeĩpo 6me ẽmepyry ae wyi iporutatoh maro pyra exikety rokẽ enahnõko matose. Moro ẽmepyry ae erohpyra matose exĩko.


\par }{\SH Oseahmatoh Tykyrysã Apoitoh poko
\par }
{\R (Exutu 34.22; Rewitiku 23.15-21; Numeru 28.26-31)

\par }{\PP \VS{9}— Mame 7me semana tõ taropose ahtao anapyrykõ apoipitory poe oya xine,

\VS{10}otuhtoh konõto rĩko matose Oseahmatoh Tykyrysã Apoitoh poko, Ritonõpo Kuesẽkõ eahmatohme. Ise oehtohkõ enehnõko matose onekarorykõme eya kure rokẽ tyrise oexirykõke, kurãkõ tokarose Ritonõpo a exiryke oya xine.

\VS{11}Ritonõpo ẽpataka atãkyematoko inymenekahpyry po toahmatohme, oseahmatoko emero porehme omũkurukõ maro, oẽxiry tõ maro, anamoto tõ maro, rewita tõ maro, imehnõ nono poe aehtyamo, poetõpo tõ maro, pytỹpo tõ maro, emero oesao xine exiketomo.

\VS{12}Wenikehpyra ehtoko imehnõ namotome oehtopõpyrykõ poko Ejitu po. Ynyripohpyry tõ omipona anamonohpyra ehtoko.


\par }{\SH Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko
\par }
{\R (Rewitiku 23.33-43; Numeru 29.12-38)

\par }{\PP \VS{13}— Tõtyhkase awahtao xine tiriiku tõkehko pikary poko, uwa epery euhkary poko roropa oseahmatoko Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko 7me ẽmepyry ae.

\VS{14}Oseahmatoko emero porehme ãtãkyemarykõme, omũkurukomo, oẽxiry tõ roropa, anamoto tomo orutua komo, nohpo tõ roropa, rewita tomo, imehnõ nono poe aehtyamo, poetõpo tomo, pytỹpo tõ roropa oesao xine aehtyamo.

\VS{15}Oseahmatoko 7me ẽmepyry ae Ritonõpo Kuesẽkõ eahmaryme, inymenekahpyry po toahmatohme. Tãkye ehtoko, atãkyematoko kurãkõ ekaroryke Ritonõpo a oya xine, kure rokẽ onyrirykõ rĩko roropa Ritonõpo exiryke.


\par }{\PP \VS{16}— Morohne oseruao oximõtohme mana Izyraeu tõ emero ytotohme Ritonõpo ẽpataka, inymenekahpyry pona toahmatohme: Oseahmatoh Paxikoa te, Oseahmatoh Tykyrysã Apoitoh poko te, Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko, enara. Mame oytorykohtao tokarosẽ arotoko onekarorykõme Ritonõpo a.

\VS{17}Onekarorykõ nae awahtao xine, morohne ekarotoko Ritonõpo a, inekarory sã oya xine, kure rokẽ tyrise oexirykõke Ritonõpo Oesẽkomo a.


\par }{\SH Ritonõpo nyripotoh juize tomo a
\par }
{\R (Exutu 23.1-9)

\par }{\PP \VS{18}— Pata tõ po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po oya xine juize tõ imenekatoko, tuisa tõ roropa emero oxiekyrymãkõ tuisaryme. Atae pyra exiketõ apiakãko mã toto zae rokẽ ehtoh ke, ajohpe pyra toehtohkõke roropa.

\VS{19}Imehnõ wãnopyryhtao onymotyẽkara ehtoko; oxisã emero tyritoko. Tineru anapoipyra ehtoko zae pyra exikety wino. Tineru apoiryhtao zae pyra exikety nekarohpyry zae pyra exĩko mase tuaro ehxĩpo, ajohpe pyra ehxĩpo roropa, mame zae pyra apiakãko mase.

\VS{20}Ajohpe pyra ehtoko. Zae rokẽ exikehpyra ehtoko, isene oehtohkõme moro nono apoitohme roropa oya xine, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine.


\par }{\SH Ritõ panõ poko pyra ehtoko
\par }
{\PP \VS{21}Ynara tykase Moeze roropa eya xine:

\par }{\PP — Apoto apõ riryhtao oya xine Ritonõpo Oesẽkõ eahmatohme, wewe xikihme exikety onyripyra ehtoko moro pũto imehnõ neponãmarykõ Asera samo.

\VS{22}Ritõ panõ Paau kyryry xikihme exikety onyripyra roropa ehtoko. Morohne Ritonõpo waro pyra exiketõ neponãmarykõ se pyra Ritonõpo Kuesẽkõ mana ipunaka.




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}— Okyno tõ onenehpyra ehtoko onekarorykõme Ritonõpo Kuesẽkomo a tapurose exiketyme ahtao, pui te, kaneru ahtao; moro se pyra Ritonõpo mana ipunaka.


\par }{\PP \VS{2}— Otarame apatarykõ po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po orutua iirypyryme mana; otarame nohpo iirypyryme exĩko mana, Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra:

\VS{3}imepỹ ritõ panõ eahmãko mana, otarame xixi eahmãko, otarame nuno, otarame xirikuato tomo, Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra.

\VS{4}Mame moro poko zuaro toehse awahtao xine moro enetoko tomeseke samo zuaro nymyry oehtohkõme. Mame ajohpe pyra iirypyryme toehse mokyro ahtao Izyraeu tõ rãnao,

\VS{5}mokyro arotoko, orutuame ahtao, nohpome ahtao pata poe jarãnaka etapatohme topu tõ ke.

\VS{6}Yrome asakoro enenanõ nae ahtao rokẽ mokyro hxirotohme, mokyro popyra exikety etapãko matose. Onetapara ehtoko toiro rokẽ enene ahtao ihxironeme.

\VS{7}Mame ihxironanõ topu emãko mã toto osemazuhme aorihmapotohme, imeĩpo imehnõ emero topu emãko mã toto. Mokyro etapatoko popyra ehtoh enahkatohme Izyraeu tõ rãnao.


\par }{\SH Atae pyra ehtoh tupime ahtao
\par }
{\PP \VS{8}— Otarame imepỹ pata po atae pyra ehtoh tupimã exĩko mana, moro apiakary waro pyra juize exĩko mana. Otarame totapase ahno ahtao, otarame nono apiakary poko, otarame atatapoĩko mã toto, otarame emero rokene. Moro toehse ahtao ytotoko Ritonõpo Kuesẽkõ nymenekahpyry pona toahmatohme.

\VS{9}Mame moro atae pyra ehtoh ekarotoko oturuketomo a, rewita tomo a, juize a roropa moro enetupuhtohme eya xine. Moro apiakãko mã toto.

\VS{10}Mame mokaro nyripohpyry rĩko matose emero, aomirykõ omipona.

\VS{11}Otato ehtoko aomirykõ poko, toto nyripohpyry tõ omipona ehtoko emero porehme.

\VS{12}Yrome epyrypakety nae ahtao juize tõ omiry etary se pyra exikety, oturukety omiry roropa, aomirykõ omipona pyra mokyro ahtao totapasẽme exĩko mokyro mana popyra ehtoh enahkatohme Izyraeu tõ rãnao.

\VS{13}Imehnõ zuaro toehse ahtao moro poko enaromỹke exĩko mã toto, moro sã tyriry se pyra exĩko mã toto.


\par }{\SH Tuisa konõto zae ehtoh poko
\par }
{\PP \VS{14}— Imeĩpo toeporehkase awahtao xine moro nono pona, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory pona, moro nono tapoise oya xine ahtao oesarykõme, torẽnase moroto awahtao xine tuisa konõto se exĩko matose oesẽkõme imehnõ nono põkõ õmye xine exiketõ samo.

\VS{15}Orutua menekaryhtao oya xine otuisarykõme, Ritonõpo Oesẽkõ nymenekahpyry rokẽ tyritoko otuisarykõme. Imepỹ nono põ onymenekara ehtoko; Izyraeume exikety, oekyrykõ rokẽ imenekatoko tuisame.

\VS{16}Tuhke kawaru tõ esẽme pyra ynororo tyripõko Ritonõpo mana, soutatu tõ eky tomo, orutua kõ aropory se pyra roropa Ritonõpo mana Ejitu pona kawaru tõ epekahse, ynara tykase Ritonõpo exiryke: “Ypoetory tõ jũme ytopyra ropa exĩko mã toto Ejitu pona.”

\VS{17}Otuisarykõ typyxiãke tuhke pyra tyripõko Ritonõpo mana, mokyro aroryino Ritonõpo rumekatohme. Parata apoiry te, uuru roropa itamurume pyra tyripõko mana eya.


\par }{\PP \VS{18}— Tuisame toehpitose ynororo ahtao Ritonõpo omiry imeropõko mana, inyripohpyry tõ tukurãkase oturuketomo a Rewita tomo a roropa imerosẽ nae ynororo ehtohme.

\VS{19}Moro imerosẽ apoĩko mana, kokoro rokẽ isekerematohme otato ehtohme, Ritonõpo Kuesẽkõ omiry omipona ehtohme anamonohpyra ehtohme.

\VS{20}Moro riryhtao eya epyrypara exĩko mana; imehnõ motye kure osekaropyra exĩko mana. Ritonõpo nyripohpyry omipona exĩko mana emero porehme. Morarame tuhke jeimamyry aropõko mana tuisame toehtoh poko, ipoenõ roropa okynahxo tuisame exĩko mã toto Izyraeu tõ tuisaryme.




\par }\Chap{18}{\SH Rewita tõ kyryry, oturuketõ roropa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Rewita tõ, oturuketõ oxiekyrymãkõ nono anapoipyra exĩko mã toto Kanaã po imehnõ oxiekyrymãkõ samo. Yrome ahno tõ nenehpyry apoĩko mã toto tonehse ahtao tynekaroryme Ritonõpo a.

\VS{2}Nono anapoipyra exĩko mã toto Ritonõpo omihpyry ae ro, inekarohpyryme erohnõko mã toto oturuketõme Ritonõpo ẽpataka.


\par }{\PP \VS{3}— Pui orutua totapase ahtao ahno a tynekaroryme Ritonõpo a, poti tõ roropa, apopakuriny tokarosẽme exĩko oturuketomo a, jematary maro te, zuakuru roropa.

\VS{4}Anapoihpyry tõ osemazuhme otupi tõ poe, tiriiku tõkehko, eukuru jehnahpyry, azeite te, kaneru hpoty onekarorykõme Ritonõpo a apoĩko mã toto.

\VS{5}Tymenekase toto exiryke Ritonõpo Kuesẽkomo a Izyraeu tõ poe oturuketõme toto ehtohme ipoenõ maro, ipakomotyã maro jũme rahkene.


\par }{\PP \VS{6}— Mame toiro rewita, imepỹ pata pono Izyraeu nonory po, toytory se ahtao erohse Ritonõpo nymenekahpyry pona toahmatohme, ytõko mana.

\VS{7}Moroto erohnõko mana oturuketyme, Ritonõpo Kuesẽkõ poetoryme imehnõ rewita tõ maro.

\VS{8}Mame tonahsẽ apoĩko mana imehnõ oturuketõ samo; moro motye jekyry tõ nenehpohpyry eya kurãkãko mana tykyryryme.


\par }{\SH Moro põkõ onypoenohpyra
\par }
{\PP \VS{9}— Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory apoiryhtao oya xine oesarykõme moro nono põkõ nyriry onypoenohpyra ehtoko.

\VS{10}Opoenõ onetapara ehtoko onekaroryme jahkatohme apoto apõ po. Joroko poe oturuketõ enahkapotoko ononorykõ po, imeĩpo ehtoh ekaronanõ roropa, aorihtyã zuzenu a oturuketomo te, pyaxime exiketõ roropa,

\VS{11}joroko jamitunuru ke imehnõ orihmaponanomo te, popyra ehtoh riponanomo te, aorihtyã zuzenu kohmananomo.

\VS{12}Morohne poko exiketõ se pyra Ritonõpo mana ipunaka, morohne nuriame mana eya. Morara exiryke morohne poko exiketõ aropõko mana moro nono poe, morotona oomõtohkõme.

\VS{13}Zae ehtoh poko rokẽ ehtoko Ritonõpo neneryme anamonohpyra oehtohkõme aomiry omipona.


\par }{\SH Imepỹ urutono enehpõko Ritonõpo mana
\par }
{\PP \VS{14}Ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Mokaro ahno tõ aropõko matose moro nono poe inonorykõ apoitohme oesarykõme. Joroko poko exiketõ omipona mokaro mã toto, pyaxime exiketõ omiry omipona roropa. Yrome amarokomo a morohne onyripopyra Ritonõpo mana.

\VS{15}Oekyry tõ wino urutõ menekãko Ritonõpo mana ysã exikety. Mokyro omiry omipona exĩko matose.

\VS{16}Wenikehpyra hmatou, moro ẽmepyry ae tõximõse mexiatose ypy Xinai ãkatao? Moturuase Ritonõpo a, ynara matose: “Ritonõpo omiry onetapopyra ropa exiko yna a. Apoto konõto onenepopyra ropa exiko yna a yna orikyryino.”

\VS{17}Mame ynara tykase Ritonõpo ya: “Mokaro omiry zae mana.

\VS{18}Jekyry tõ wino urutõ menekãko ase asã exikety. Jomiry ekarõko ase eya ahno zurutohme, ynyripohpyry emero porehme.

\VS{19}Jomiry omi poe oturũko mã ynororo. Mame aomiry omipona pyra exiketõ wãnohnõko ase.”


\par }{\SH Ajohpe exiketõ urutõme
\par }
{\PP \VS{20}— Yrome urutõ otururuhtao jomiry ekaroryme samo mokyro anaropopyra jahtao, orihnõko mana. Morararo urutõ otururuhtao ritõ panõ omiry ekaroryme taorihmaposẽme exĩko mokyro mana.

\VS{21}Yrome ynara osenetupuhnõko matose: “Otãto zuaro exĩko ynanae Ritonõpo omiryme pyra urutõ otururu ahtao?”

\VS{22}Zuaro ehtoko: Urutõ otururuhtao Ritonõpo nekarohpyryme, yrome inekarohpyry exipyra tokurehse ahtao, zuaro exĩko matose Ritonõpo omiry pyra nexiase. Typoe rokẽ mokyro tõturuse. Mokyro zuno pyra ehtoko.




\par }\Chap{19}{\SH Pata tõ menekary ipona epatohme
\par }
{\R (Numeru 35.9-29; Jozue 20.1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Moro nono põkõ enahkapõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana, inonorykõ ekarõko mana oya xine. Mokaro aropõko matose, mame omõnõko matose ipatarykõ pona, itapyĩkõ taka õsesaritohkõme.

\VS{2-3}Mame moro nono apiakatoko oseruao osa konõtome ehtohme. Moro osa konõto tõ ao pata imenekatoko, moro pona tupime pyra ahno epatohme. Mame imepỹ ahno totapase ahtao orutua a, ytõko mana moro pata pona tõsewomatohme. Moroto mokyro onuosaromepyra imehnõ mana.


\par }{\PP \VS{4}— Mame imepỹ ahno totapase ahtao orutua a, mokyro etapary se pyra ynororo ahtao, tõsenekunohse ahtao, osepeme ro toto ahtao, epãko mana toiro moro pata pona, moroto onetapasaromepyra imehnõ ehtohme.

\VS{5}Ynara samo: otarame wewe akohnanõ asakoro ytõko mã toto itu htaka apotopokõ akohse. Mame wewe akotyryhtao orutua a wywy epuru tũtãko mana kurimene winoino, ahno etapãko kurimene mana, orihnõko mana. Mame mokyro orutua ytõko mana toiro moro pata pona, moroto ahtao onetapasaromepyra imehnõ mana.

\VS{6}Toiro rokẽ pata nae ahtao morotona epatohme otarame moe exĩko mana, mame ahno etapahpono eparyhtao ro osewomatoh pona otarame tapoisẽme exĩko mana imỹpone a, aorikyhpyry ekyry a. Mame mokyro zehno imỹpone exiryke etapãko mana, totapasẽme pyra ynororo ahtao, tope totapase eya exiryke etapary se pyra tahtao.

\VS{7}Morara exiryke ynara tyripõko ase oya xine: Oseruao pata tõ apiakatoko osewomatoh pataryme ehtohme, morotona epaketõ ytotohme.


\par }{\PP \VS{8}— Itamurumehxo nono ekaroryhtao Ritonõpo Kuesẽkomo a oya xine, tõmihpyry ae ro kytamurukomo a,

\VS{9}imepỹ pata tõ oseruao imenekatoko, epaketõ osewomatohme. (Nono itamurumehxo ekarõko Ritonõpo oya xine mana, inyripohpyry tõ omipona awahtao xine, ynekarohpyry oya xine seroae: Ritonõpo Kuesẽkõ pyno awahtao xine yronymyryme, aomiry omipona anamonohpyra roropa awahtao xine.)

\VS{10}Morohne tyritoko zae ehtoh poko exiketõ orihpyra ehtohme Ritonõpo nekarory po oesarykõme; mame ohxiropyra xine Ritonõpo exĩko mana zae ehtoh poko exiketõ etapary poko oya xine.


\par }{\PP \VS{11}— Yrome otarame orutua imepỹ zehno toehse. Eraximãko mana mokyro etapatohme, aorihmapõko mana. Mame epãko mana toiro moro pata pona osewomatohme repe.

\VS{12}Moro sã toehse ahtao, mokyro enehpõko tamuximãkõ, ipatary tuisary tõ mã toto moro poe, ekarotohme imỹpone a, aorihmapotohme.

\VS{13}Mokyro pyno pyra ehtoko, zae ehtoh poko exiketõ etapahpõ aorihmapotoko popyra ehtoh enahkatohme Izyraeu po, kure rokẽ ehtohme amaro xine.


\par }{\SH Oesarykõ ehpiry poko
\par }
{\PP \VS{14}— Imehnõ esary ehpiry onysyryhmara ehtoko, morohne tyrise exiryke pake ahtao moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine.


\par }{\SH Enenanomo
\par }
{\PP \VS{15}— Ahno hxiroryhtao popyra ehtoh ritopõpyry poko, emero rokẽ ahtao, toiro rokẽ enehpono ipune pyra mana; asakoro enehpõkõ se, ihxirory zae ehtoh waro ehtohme.

\VS{16}Imepỹ hxirone ajohpe ahtao popyra ehtoh ritopõpyry poko,

\VS{17}mokaro asakoro, ihxirohpõ maro ytõko mã toto Ritonõpo nymenekahpyry pona toahmatohme, tapiakase toto ehtohme oturuketomo a, juize tomo a, erohketomo a moro poko.

\VS{18}Morohne enẽko mã toto tomeseke samo. Mame zuaro nymyry toehse toto ahtao, mokyro orutua ajohpe imepỹ Izyraeume exikety hxirory poko,

\VS{19}mokyro iirypyryme ekarõko mã toto. Mokyro wãnohpõko mã toto inyriry se ehtoh ke imepyny a. Moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu tõ rãnao.

\VS{20}Moro poko zuaro exĩko Izyraeu tõ mana emero; enaromỹke exĩko mã toto, mame moro saaro popyra ehtoh kukuru se pyra exĩko mã toto Izyraeu tõ rãnao.

\VS{21}Popyra exiketõ pyno pyra ehtoko; zae rokẽ toto wãnohtoko popyra toto ehtohtamitume: imepỹ etaparyhtao mokyro totapasẽme exĩko mana, ahno tonukase ahtao eya tonukasẽme exĩko mana isaaro, jery tytahkase ahtao jery tahkãko isaaro, oma tyhkohse ahtao emahkãko isaaro, tupuhkase eya ahtao ipuhkãko, enara.




\par }\Chap{20}{\SH Etonatoh poko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Oytorykohtao etonatohme oepetõkara maro, mame mokaro soutatu tõ tuhkehxo eneryhtao oya xine amarokõ motye, tuhkehxo kawaru tõ roropa kahu tõ etonatoh roropa, mokaro zuno pyra ehtoko. Ritonõpo Kuesẽkõ opynanohpõkõ Ejitu poe amaro xine mana.

\VS{2}Osetapapitopyra ahtao oturukety ytõko soutatu tõ ẽpataka toto zuruse. Ynara ãko mana:

\VS{3}“Izyraeu tomo, etatoko ke jomiry! Taro matose etonatohme oepetõkara maro. Oserehpyra ehtoko enaromyra ehtoko mokaro zuno pyra ehtoko.

\VS{4}Ritonõpo Kuesẽkõ amaro xine mana ãkorehmatohkõme osetapary poko, opynanohtohkõme roropa oepetõkara winoino.”

\VS{5}Moromeĩpo soutatu tõ tuisary tõ oturũko ahno tomo a. Ynara ãko mã toto: “Orutua nae ahtao tytapyĩ tamokehse eya, yrome moro taka omõpyra ro, ah nyto ropa tytapyĩ taka. Arypyra ahtao, otarame orihnõko mana osetaparyhtao mame imepỹ itapyĩ esẽme exĩko mana.

\VS{6}Orutua nae roropa ahtao tutupi tarykase eya uwa zoko tõ ke, yrome uwa epery anapoipyra ro, ah nyto ropa tytapyĩ taka. Arypyra ahtao, otarame orihnõko mana osetaparyhtao mame imepỹ inarykahpyry epery apoĩko mana.

\VS{7}Orutua nae ahtao taro tõmiry totapose exikety nohpo zumy a ipytatohme ẽxiry maro, yrome typytyme nohpo anapoipyra ro, ah nyto ropa tytapyĩ taka. Arypyra ahtao, otarame orihnõko mana osetaparyhtao mame imepỹ orutua pytãko mokyro nohpo maro.”


\par }{\PP \VS{8}— Mame soutatu tõ tuisary tõ ynara ãko roropa: “Orutua nae ahtao taro enaromỹke exikety toorikyry zuno, ah nyto ropa tytapyĩ taka. Arypyra ahtao, otarame imehnõ soutatu tõ enaromỹke exĩko roropa.”

\VS{9}Mame tõturukehse tuisa tõ ahtao, soutatu tõ tuisary tõ menekãko mã toto soutatu tõ esẽme, typoetory tõ maro toytotohme.


\par }{\PP \VS{10}— Mame pata pona tooehse awahtao xine osetapara ro ahtao osekarotoko osepeme ehtohme.

\VS{11}Moro pata põkõ osepeme se toto ahtao, osekaroryhtao oya xine, opoetoryme exĩko mã toto anamotokõme aerohtohkõme õmirykõ omipona.

\VS{12}Yrome osekaropyra toto ahtao osetapapitoryhtao, ipatarykõ apurutoko.

\VS{13}Mokaro ekarõko Ritonõpo mana oya xine. Orutua kõ etapatoko emero porehme,

\VS{14}yrome nohpo tõ apoitoko, poeto tõ maro, okyno tõ maro, mõkomo kurã maro emero onenehpyrykõ moro pata po. Oepetõkara kyryry emero ekarõko Ritonõpo oya xine mana, morohne apoitoko okyryrykõme.

\VS{15}Moro sã tyritoko pata tõ poko ameke toto ahtao ononorykõ po pyra.


\par }{\PP \VS{16}— Yrome pata tõ typoremãkase oya xine ahtao moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po oya xine, moro pata põkõ etapatoko emero porehme.

\VS{17}Ritonõpo omihpyry omi poe mokaro ahno enahkapotoko emero: heteu tomo, amoreu tomo, kananeu tomo, perizeu tomo, heweu tomo, jepuseu tomo, enara.

\VS{18}Mokaro etapatoko ãmorepara xine toto ehtohme, toto onypoenohpyra oehtohkõme oseahmarykõ nuriame ehtoh poko, tyneponãmarykõ eahmaryme. Morohne poko ehtoh iirypyryme mana Ritonõpo Kuesẽkomo a.


\par }{\PP \VS{19}— Otarame pata tapuruse oya xine ahtao, okynahxo matose moro pata poremãkary poko. Moro sã toehse ahtao wewe epery zoko anakohpyra ehtoko, moroto exiketomo. Epery enahtoko yrome eperytakety zoko anakohpyra ehtoko. Oepeme moro wewe mã kehko. Ipynanohtoko kehko.

\VS{20}Yrome imehnõ wewe akohnõko matose ise awahtao xine, eperytakety kara, morohne ke moro pata apurutohme iporemãkatoh pona.




\par }\Chap{21}{\SH Totapase ahno ahtao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Moeze tõturuse Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ahno ekepyry tonese ahtao oya xine moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine oesarykõme, totapase aexihpyry, yrome etapahpõ waro pyra matose.

\VS{2}Moro sã toehse ahtao tamuximãkõ juize tõ roropa ytõko mã toto moe ehtoh kuhtohme pata tõ poe ekepyry pona.

\VS{3}Mame pata tuisary tõ ameke hkopyra ipatary ahtao morotona ekepyry pona pui apoĩko mã toto nohpome exikety erohpitopyra exikety.

\VS{4}Mokyro okyno arõko mã toto jakanahmã pona, iporiry anorypyra exikety pona, nono anarykapitopyra exikety pona. Moroto okyno pymyry tahkãko matose.

\VS{5}Oturuketõ, rewita tõ roropa ytõko mã toto morotona tymenekase toexirykõke Ritonõpo Kuesẽkomo a erohtohme typoetoryme, kure ehtoh enehpotohme Ritonõpo a, ahno apiakatohme roropa oxiehno toehse toto ahtao, totapase ahno ahtao roropa.

\VS{6}Mame pata tuisary tõ ameke pyra exikety ekepyry pona osemahnõko mã toto okyno ekepyry epoe.

\VS{7}Ynara ãko mã toto: “Mokyro orutua onetapara ynanexiase, zuaro pyra roropa ynanase mokyro etapahpono.

\VS{8}Naeroro, Ritonõpo yna Esemy, Izyraeu tõ rypyry ikorokako, opoetory tõ Ejitu poe onypynanohtyamo. Yna onyhxiropyra exiko mokyro etapatopõpyry poko.” Morarame ahno onyhxiropyra Ritonõpo exĩko mana, Izyraeu tõ onuãnohpyra mana mokyro orutua etapatopõpyry emetakame.

\VS{9}Naeroro, morohne riryhtao oya xine Ritonõpo nyripohpyry omipona zae exĩko matose Ritonõpo a, ahno rypyry korokapõko roropa matose awãnohpyra xine Ritonõpo ehtohme ahno kurã etapatopõpyry emetakame.


\par }{\SH Ahno apoiry poko osetaparyhtao
\par }
{\PP \VS{10}— Mame Ritonõpo a takorehmase awahtao xine oepetõkara typoremãkase ahtao oya xine ahno aroryhtao oya xine opoetorykõme,

\VS{11}otarame mokaro rãnao nohpo kurã potu enẽko mase. Mokyro se awahtao, imaro oerẽnary se awahtao,

\VS{12}aroko atapyĩ taka. Moroto tũsety sahkãko mana, tomaxipuhturu sahkãko roropa tyekyry hnamoryme,

\VS{13}tupõ myakamãko roropa mana. Mame tehme exĩko mana atapyĩ tao tumykõ hnamoryme toiro nuno. Imeĩpo erẽnãko mase imaro.

\VS{14}Yrome imeĩpo mokyro nohpo se pyra awahtao, ah nytono tamoreme tymyhpokase samo. Mokyro onekamosaromepyra mase tineru poko, mokyro onyryhmasaromepyra roropa mase, ipoko toehse oexiryke, tapoise oya exiryke opytyme aehtohme.


\par }{\SH Omũkuru osemazuhme aenuruhpyry
\par }
{\PP \VS{15}— Otarame Izyraeume exikety asakoro typye toehse. Mame toiro typyty sehxo mana zakorõ motye. Mame mokaro asakoro emũkuãko mã toto. Yrome imũkuru enurũko osemazuhme nohpo ise hkopyra exikety mũkurume.

\VS{16}Morarame tymõkomory apiakaryhtao ekarotohme tumũkuru tomo a itamurumehxo mõkomo onekarosaromepyra mana nohpo isehxo exikety mũkuru a, osemazuhme aenuruhpyryme ahtao samo.

\VS{17}Tymõkomory itamurumehxo ekarõko mana tumũkuru osemazuhme aenuruhpyryme exikety a, nohpo ise hkopyra exikety mũkurume ahtao ro. Osemazuhme aenuruhpyryme exikety mõkomo apoĩko mana asakoro imehnõ apoiry samo.


\par }{\SH Tumykõ omipona pyra imũkuru ahtao
\par }
{\PP \VS{18}— Otarame Izyraeume exikety mũkuru otato pyra mana onymoipyra, tumykõ omipona pyra mana tupokase ahtao ro.

\VS{19}Morarame tumũkuru arõko jũkõ mana pata tuisary tõ ẽpataka juize ẽpataka apiakatoh taka.

\VS{20}Ynara ãko mã toto: “Yna mũkuru putupyra mana jomiry onymoipyra; yna omiry omipona pyra mana, tineru ahnikãko mana, etỹketyme roropa mana.”

\VS{21}Mame orutua kõ emero moro pata po mokyro etapãko mã toto topu tõ ke, moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu tõ rãnao. Morohne waro exĩko mã toto emero porehme, enaromỹke exĩko mã toto.


\par }{\SH Ritonõpo nyripotoh tonomo
\par }
{\PP \VS{22}Tõturuse Moeze ahno tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ahno totapase ahtao popyra toehtamitume, mame ekepyry toxixihmase ahtao wewe xikihme exikety pokona,

\VS{23}mokyro ekepyry onynomopyra ehtoko tykohmãse ahtao. Ekepyry zonẽtoko omõpyra ro xixi ahtao. Ahno ekepyry tyhwyme wewe pokona popyra ehtoh enehpõko Ritonõpo a sero nono pona. Naeroro ekepyry zonẽtoko nuriame pyra moro nono ehtohme, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine oesarykõme.




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}— Imepỹ eky eneryhtao oya, pui, kaneru, epãko tosẽ wino, otonẽpyra exiko; mokyro apoiko arotohme ropa esemy a.

\VS{2}Yrome esẽ esary moe ahtao, esẽ waro pyra roropa awahtao, okyno aroko atapyĩ taka amaro ehtohme, esẽ oehtohto toky apoise; mame mokyro ekaroko eya.

\VS{3}Moro sã tyriko jumẽtu poko te, upo poko roropa te, emero rokẽ kyryryme ahtao, imepỹ Izyraeume exikety kyryry tonese oya ahtao, “Kũ, zuaro pyra ase moro poko,” kara exiko.


\par }{\PP \VS{4}— Imepỹ Izyraeume exikety eky toepukase ahtao osema tao, pui te, jumẽtu ahtao, moro tonese ahtao oya otonẽpyra exiko anakorehmara oehtohme onenepyra exikety samo. Mokyro esẽ akorehmako eky anỹtohme ropa xikihme.


\par }{\PP \VS{5}— Nohpo tomo, upo anamurupyra ehtoko orutua zupõme ahtao. Orutua kõ roropa, nohpo zupõ anamurupyra ehtoko; moro se pyra Ritonõpo Kuesẽkõ mana ipunaka.


\par }{\PP \VS{6}— Torõ myny eneryhtao wewe poko, toepukase ahtao roropa nono pona jeny moroto typoenõ maro, otarame ihmo maro, jeny anapoipyra ehtoko.

\VS{7}Ipoenõ aroko, yrome ah jẽ nytono tamoreme kure ehtoh oehtohme oya xine, tuhke jeimamyry isene oehtohme roropa.


\par }{\PP \VS{8}— Tapyi riryhtao oya kae exikety, ewomatoh tyriko wewe risemy zara ehpikuroko apururume. Mame ohxiropyra imehnõ exĩko toepukase ahno ahtao moro poe, toorihse.


\par }{\PP \VS{9}— Uwa zoko tõ tarykase ahtao imepỹ otyro anarykara exiko uwa tõ esary po; imepỹ otyro tarykase ahtao oya moro epery, uwa epery roropa onenahpyra exiko. Morohne ekaroko emero oturuketomo a.


\par }{\PP \VS{10}— Oximaro pui onymyhpyra exiko jumẽtu maro nono ahkatohme.


\par }{\PP \VS{11}— Upo anamurupyra exiko kaneru hpoty risẽ maro otoxie mauru panõ maro.


\par }{\PP \VS{12}— Surusurukumano tyriko asakoropane aretyry pokona, upo riryhtao oya oupõme.


\par }{\SH Nuriame pyra ehtoh Ritonõpo a
\par }
{\PP \VS{13}— Otarame orutua typytase nohpo maro. Mame ipoko ehxĩpo ise pyra toehse ynororo.

\VS{14}Mame ihxiropitõko ynororo, ajohpe oturũko ipoko, imepỹ poko aexihpyryme typyty ekarõko mana, imehnõ maro exipitopyra ahtao ro.

\VS{15}Moro toehse ahtao nohpo zũ tõ ytõko mã toto oturuse pata tuisary tõ maro. Mame juize ẽpataka apiakatoh tao kamisa enepõko mã toto munume aexihpyry, nohpo nyhtopo tyniotase ahtao, imepỹ maro exipitopyra nohpo ehtopõpyry enetupuhtohme tokarose ahtao inio a.

\VS{16}Mame nohpo zũ ynara ãko tamuximãkomo a: “Jẽxiry ekaroase mose a ipytyme ehtohme, yrome ise pyra mana.

\VS{17}Seromaroro jẽxiry hxirõko mana azahkuru ehtoh poko. Ynara ãko mana: ‘Oẽxiry imehnõ maro aexihpyryme mana. Orutua poko exipitopỹ karame ynororo mana,’ ãko repe. Seny imepỹ maro exipitopyra aexiry enetupuhtohme nase,” kamisa enepõko mana eya xine.

\VS{18}Mame nohpo nio apoĩko pata tuisary tomo, ipipohnõko mã toto,

\VS{19}tineru epehmapõko roropa mã toto eya, 100me parata ekarotohme nohpo zumy a, nohpo tykerekeremase eya exiryke zae exiketyme nohpo ahtao Izyraeu tõ ẽxiryme. Moromeĩpo jũme ipytyme nohpo exĩko mana. Typyty onurumekasaromepyra mana toorikyry ponãmero.


\par }{\PP \VS{20}— Yrome ajohpe pyra inio omiry ahtao, imehnõ poko toehse nohpo ahtao,

\VS{21}mokyro arõko tamuximãkomo, jũ tapyĩ omõtoh pũtokoxi. Mame orutua kõ moro pata põkõ topu tõ emãko nohpo pona aorihmapotohme. Popyra toehse mokyro nohpo Izyraeu tõ rãnao: niotara ro tahtao, jũ tapyĩ tao ro tahtao orutua poko toehse ynororo. Moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu po.


\par }{\PP \VS{22}— Orutua typye exikety tonese ahtao osenao imepỹ pyty maro mokaro asakoro totapasẽme exĩko, orutua nohpo maro. Moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu po.


\par }{\PP \VS{23}— Pata po nohpo poko toehse orutua ahtao tapiakase nohpo ahtao imepỹ pytyme ehtohme,

\VS{24}mokaro asakoro arotoko pata omõtoh taka etapatohme topu tõ ke. Nohpo totapasẽme exĩko kui kui kara exiryke takorehmapotohme imehnomo a. Orutua totapasẽme exĩko imepỹ pyty poko toehse exiryke. Moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu tõ rãnao.

\VS{25}Yrome ameke pata poe tupito po ahtao nohpo poko toehse orutua ahtao mokyro orutua rokẽ totapasẽme exĩko.

\VS{26}Mokyro nohpo onuãnohpyra ehtoko popyra ehtoh onyripyra exiryke. Morara ehtoh ahno etapatopõpyry sã imepyny a: tyyryhmase exikety iirypyryme pyra mana.

\VS{27}Mokyro poko toehse orutua tupito po, tapiakase ynororo ahtao imepỹ pytyme. Kui kui tykase ynororo takorehmapotohme repe, yrome akorehmane pyra nexiase.


\par }{\PP \VS{28}— Nohpo, tynioke pyra exikety poko toehse orutua ahtao, moro waro toehse ahtao,

\VS{29}mokyro a 50me parata epehmapõko matose ekarotohme nohpo zumy a, imepỹ orutua poko exipitopyra exikety epehpyryme. Ipoko toehse exiryke, ipytyme exĩko mana. Jũme mokyro anaropopyra ropa exĩko mana.


\par }{\PP \VS{30}— Orutua komo, omy pyxiã poko pyra ehtoko ipunaka, omy ehxiroryino.




\par }\Chap{23}{\SH Ritonõpo poetory tomo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Orutua komo tomukase exiketõ omõsaromepyra mã toto Ritonõpo tapyĩ taka ipoetory tõ maro, jainy tysahkase ahtao roropa omõpyra mana.


\par }{\PP \VS{2}— Anoryme tonuruse exikety omõsaromepyra mana Ritonõpo tapyĩ taka, ipoetory tõ maro. Ynororo, imũkuru, ipary tomo 10me zumakahpõkõ pona omõsaromepyra mã toto Ritonõpo tapyĩ taka.


\par }{\PP \VS{3}— Orutua kõ amonitame ahtao, moapitame ahtao roropa 10me zumakahpõkõ pona omõpyra mã toto Ritonõpo Tapyĩ taka ipoetory tõ maro. Jarãnao rokẽ exĩko mã toto

\VS{4}tonahsẽ onekaropyra exiryke, tuna roropa onekaropyra exiryke oya xine tutũtase awahtao xine Ejitu poe. Paraão, Peoa mũkuru topehmase roropa exiryke eya xine, Petoa pono, Mesopotamia po, popyra ehtoh enehpotohme opona xine.

\VS{5}Yrome Paraão omiry onetara Ritonõpo Kuesẽkõ nexiase; popyra ehtoh inenehpohpyry tymyakãmase Ritonõpo a kure ehtohme opyno xine Ritonõpo exiryke.

\VS{6}Jũme mokaro anakorehmara ehtoko orẽpyrahxo toto ehtohme.


\par }{\PP \VS{7}— Popyra etomita tõ onyripyra ehtoko oekyrykõme toto exiryke; popyra Ejitu põkõ onyripyra ehtoko inonorykõ po katonõme mexiatose exiryke.

\VS{8}Etomita tõ pakomotyã, Ejitu põkõ pakomotyã roropa amaro xine exiketõ ononory kurã po omõnõko mã toto Ritonõpo Tapyĩ taka ipoetory tõ maro.


\par }{\SH Oesarykõ kurãkary nuriame pyra ehtohme
\par }
{\PP \VS{9}— Oytorykohtao etonatohme oepetõkara maro, popyra ehtoh poko pyra ehtoko nuriame pyra oehtohkõme.

\VS{10}Koko ahtao, nuriame toehse awahtao, jeipyry tũtaryke, ẽmepyry toehse ahtao tũtãko mase atapyĩ esary poe.

\VS{11}Kokonie pukuro epỹko mase, mame xixi tomõse ahtao oehnõko ropa mase tapyi tõ esary pona ropa.


\par }{\PP \VS{12}— Osa imenekatoko roropa ameke pixo tapyi tõ poe wekatoh esaryme.

\VS{13}Opyre tõkehko maro nono ahkatoh arotoko roropa eutary ahkatohme, mame tuekase awahtao, ato pona nono emako, zonẽtohme.


\par }{\PP \VS{14}— Ritonõpo Kuesẽkõ amaro xine mana atapyĩkõ esary po oewomatohkõme, ãkorehmatohkõme roropa oepetõkara poremãkatohme. Naeroro oesarykõ kure rokẽ ikurãkatoko, nuriame ehtoh onenepyra Ritonõpo ehtohme, orumekara xine aehtohme.


\par }{\SH Imehnõ nyripotoh tonomo
\par }
{\PP \VS{15}— Ahno namoto onekaropyra ropa ehtoko esemy a, toepase ynororo ahtao tosẽ winoino, amaro ehtohme osewomatohme.

\VS{16}Osesarĩko mana Izyraeu tõ patary po, inymenekahpyry po, mokyro onyryhmara ehtoko.


\par }{\PP \VS{17}— Izyraeume exiketomo, nohpo tomo, orutua kõ roropa, omõpyra ehtoko ritõ panõ eahmatoh taka, imeimehnõ poko pyra ehtoko ipunaka.

\VS{18}Tineru tapoise ahtao nohpo poko epehpyryme moro tineru anaropyra ehtoko Ritonõpo Tapyĩ taka, onetapohpyry epehmatohme Ritonõpo Kuesẽkomo a. Moro tineru se pyra Ritonõpo mana ipunaka.


\par }{\PP \VS{19}— Epehpyry motyẽkatoh onepehmapopyra ehtoko Izyraeume exikety a, tineru ekaroryhtao eya axĩtao rokene, tonahsẽ ekaroryhtao eya, emero rokẽ ekaroryhtao eya.

\VS{20}Epehpyry motyẽkatoh epehmapõko matose imehnõ nonory põkomo a. Yrome Izyraeume exiketomo a epehpyry motyẽkatoh onepehmapopyra ehtoko, kure rokẽ Ritonõpo Kuesẽkõ oritohkõme emero poko oerokurukohtao, moro nono po oesarykõme toehse ahtao.


\par }{\PP \VS{21}— Onekarory poko õmiry etaporyhtao oya Ritonõpo Kuesẽkõ netaryme, ekurehpyra exiko. Axĩ ke epehmako õmihpyry ae ro, zae oehtohme Ritonõpo a. Õmihpyry omipona oehtoh ripõko Ritonõpo mana. Iirypyryme exĩko mase õmihpyry omipona pyra tokurehse awahtao.

\VS{22}Iirypyryme pyra mase õmiry onetapopyra awahtao Ritonõpo a,

\VS{23}yrome amoreme õmiry etaporyhtao Ritonõpo a onekarory ekarotohme onekaroryme eya, moro tyriko õmihpyry ae ro, ekurehpyra exiko.


\par }{\PP \VS{24}— Oytoryhtao osema ae uwa tõ esary kuroko, imepỹ Izyraeume exikety narykahpyry, uwa epery enahnõko mase ise oehtoh pona, yrome uwa epery anaropyra exiko ruto ao.

\VS{25}Imepỹ Izyraeume exikety nonory rãnakuroko oytoryhtao, tiriiku tarykase ahtao, sewata tarykase ahtao, morohne enahnõko mase emero tapoise ahtao oemary ke. Yrome atapemã ke moro onysahkara exiko apoitohme anapyryme.




\par }\Chap{24}{\SH Nohpo rumekary poko inio a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Nohpo tapoise ahtao orutua a typytyme, mame imeĩpo ise pyra toehse ynororo, ise pyra rokẽ toexiryke. Moro toehse ahtao pape merõko inio mana irumekatoh poko, moro pape ekarõko mana typyty a, mame tosae nohpo aropõko mana.

\VS{2}Ytõko mokyro nohpo mana, niotãko ropa mana imepỹ orutua maro.

\VS{3}Mame otarame inio ise pyra toehse ahtao irumekãko ropa mana; otarame orihnõko inio mana.

\VS{4}Morarame moro toehse ahtao inio apitorymã pytasaromepyra ropa mana mokyro nohpo maro; nuriame toehse ynororo eya. Typytary ropa imaro popyra exiry Ritonõpo Kuesẽkomo a. Moro popyra ehtoh onyripyra ehtoko moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine oesarykõme.


\par }{\SH Imehnõ tyripotoh tonomo
\par }
{\PP \VS{5}— Pytasenãme orutua ahtao mokyro anaropopyra ehtoko etonatoh pona, kowenu poko erohtoh pokona roropa. Ah tehme nexino toiro jeimamyry tytapyĩ tao, tãkye typyty ritohme.


\par }{\PP \VS{6}— Axĩtao rokẽ okyryry ekaroryhtao oya imepyny a, ikyryry topu tõ, tiriiku apotoh anapoipyra ehtoko, otinerũ ekarotohto ropa oya. Topu epoe exikety anapoipyra exiko. Tapoise ahtao oya tiriiku anaposaromepyra exĩko mana. Mame tomitapãse orihnõko mana.


\par }{\PP \VS{7}— Ahno a imepỹ Izyraeume exikety tapoise ahtao namotome ehtohme, ekamotohme tineru poko, mokyro popyra exikety totapasẽme exĩko mana. Moro ke popyra ehtoh enahkapõko matose Izyraeu tõ rãnao.


\par }{\PP \VS{8}— Tyrohsẽ konõto toehse ahtao, opihpyry motaryke, tomeseke ehtoko oturuketõ Rewita tõ omiry omipona oehtohkõme. Ynyripohpyry tõ eya omipona ehtoko, emero porehme.

\VS{9}Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo Kuesẽkõ nyrihpyry Miriã a Ejitu poe tutũtase kuahtao xine.


\par }{\PP \VS{10}— Axĩtao rokẽ okyryry ekaroryhtao oya imepỹ Izyraeume exikety a, mame moro ekarotohto ropa tykyryry ekarõko mana oya, zupõ ahtao, ãty ahtao, omõpyra exiko itapyĩ taka ikyryry apoitohme.

\VS{11}Jarao rokẽ eraximako moro enepyryhtao eya ekarotohme oya.

\VS{12}Tymõkomoke pyra ynororo ahtao zupõ onukurãkara exiko owino koko, ikyryry maro ẽmehpyra exiko.

\VS{13}Kokonie pukuro ikyryry ekaroko ropa esemy a xixi ezehpyra ro ahtao, otarame moro ãtyme mana eya. Mame moro sã awahtao, kure oekarõko mana, kure ehtoh rĩko roropa mase Ritonõpo Kuesẽkõ neneryme.


\par }{\PP \VS{14}— Erohkety tymõkomoke pyra exikety ihtomara ehtoko, ime pyra exikety. Kokoro rokẽ epehpyry apoineme exikety Izyraeume exikety ahtao, imehnõ nono poe aepyhpyryme ahtao apatary pona,

\VS{15}mokyro epehmako moro ẽmepyry ae ro aerohtamitume xixi ezehpyra ro ahtao, tymõkomoke pyra exiryke, torẽtyke roropa exiryke topehpyry eraximaryme. Onepehmara awahtao ohxirõko mana Ritonõpo Oesẽ netaryme iirypyryme oexiryke.


\par }{\PP \VS{16}— Jũkõ onetapara ehtoko popyra ipoenõ nyrihpyry pokoino. Ipoenõ onetapara ehtoko jũkõ nyrihpyry pokoino. Ahno tuãnohsẽme ro exĩko mana inyrihpyry pokoino rokene.


\par }{\PP \VS{17}— Poetõpo tõ ewomatoko, imepỹ nono poe aehtyã roropa zae rokẽ oehtohkõme toto poko. Pytỹpo tõ zupõ anapoipyra exiko axĩtao rokẽ tineru tokarose ahtao eya moro epehmatohto ropa.

\VS{18}Wenikehpyra ehtoko namotome mexiatose Ejitu po, mame typynanohse mexiatose Ritonõpo Kuesẽkomo a. Morara exiryke moro tyripõko ase oya xine, ynyripohpyry omipona ehtoko.


\par }{\PP \VS{19}— Otarame tiriiku apoiryhtao oya, sewata roropa toiro tyhkohse aexihpyry poko tuenikehse awahtao, ytopyra ropa exiko otupi pona moro apoise; inomoko moroto otupi po imepỹ nono poe aehtyã napyryme, poetõpo tõ napyryme, pytỹpo tõ napyryme, enara. Moro sã awahtao xine kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo Kuesẽkõ mana emero onyrirykõ poko.

\VS{20}Azeitona epery apoiryhtao oya zoko poe tanukase oya ahtao, ytopyra ropa exiko azeitona tõ akoĩpyry apoitohme amoriry poko ro exiketomo; epery akoĩpyry inomoko imepỹ nono poe aehtyã napyryme, poetõpo tõ napyryme, pytỹpo tõ napyryme, enara.

\VS{21}Toiro rokẽ uwa tõ apoitoh tyritoko otupi tõ po; uwa epery akoĩpyry zoko poko ro inomoko imepỹ nono poe aehtyã napyryme, poetõpo tõ napyryme, pytỹpo tõ napyryme, enara.

\VS{22}Wenikehpyra ehtoko namotome mexiatose Ejitu po; mame typynanohse mexiatose Ritonõpo Kuesẽkomo a. Morara exiryke morara ãko ase, ynyripohpyry omipona ehtoko.




\par }\Chap{25}{\PP \VerseOne{1}— Asakoro Izyraeume exiketõ atae pyra ahtao moro atae pyra ehtoh arotoko juize ẽpataka apiakatohme. Toiro ekaroryhtao zae exiketyme zakorõ zae pyra ekarõko mana.

\VS{2}Mame mokyro zae pyra exikety tuãnohse ahtao ipipohtoh ke, imihme mokyro tyripõko juize mana nono pona ipipohtohme mokyro juize neneryme. Mame typipohsẽme exĩko mana zae pyra toehtamitu pune rokene.

\VS{3}40me ipipohtoh onymotyẽkara ehtoko popyra ehtamitume. Moro motye onypipohpyra ehtoko Izyraeume exikety ehxiroryino imehnõ neneryme.


\par }{\PP \VS{4}— Pui mytary onymyhpyra ehtoko tiriiku ipikary poko itũtũmaryhtao.


\par }{\SH Ahno pytary turui pytỹpyry maro
\par }
{\PP \VS{5}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Orutua takorõ tõ maro oximõme ahtao, mame toiro orihnõko mana ipytỹpyry tumũkue pyra ahtao, mokyro nohpo niotãko ropa mana tynio ekyry maro. Aorihtyã akorony zae mana pytaryhtao turui pytỹpyry maro inio akorõme exiryke.

\VS{6}Mame toemũkuase ynororo ahtao imũkuru apitorymã aorihtyã mũkurume sã exĩko mana, aorihtyã esety enahpyra ehtohme Izyraeu tõ rãnao.

\VS{7}Yrome mokyro orutua pytary se pyra ahtao turui pytỹpyry maro nohpo ytõko mana juize ẽpataka oturuse pata tuisary tõ maro. Ynara ãko mana: “Ynio akorõ torẽnary se pyra mana ymaro. Toemũkuary se pyra mana turui mũkurume, Izyraeu tõ nonory po.”

\VS{8}Mame mokyro kohmãko pata tuisary tõ mana oturutohme imaro. Yrome orẽpyra ynororo ahtao, pytary se pyra tahtao ipunaka turui pytỹpyry maro,

\VS{9}irui pytỹpyry oehnõko eya tuisa tõ neneryme, isãtajã toiro oũko mana ipupuru wino, ituh ãko mana ẽmyty pona. Mame ynara ãko mana: “Ynara tyrisẽme exĩko orutua a turui pytỹpyry maro emũkuara ahtao turui mũkurume Izyraeu nonory po.”

\VS{10}Moromeĩpo jekyry tõ ynara esehtõko mã toto: “Mokyro ekyryme mã toto isãtajã touse aexihpyry,” ãko.


\par }{\SH Imehnõ tyripotoh tonomo
\par }
{\PP \VS{11}— Asakoro orutua kõ atatapoiryhtao, mame toiro orutua pyty toehse ahtao tynio pynanohse, epekara emuru anapoisaromepyra mana tomary ke.

\VS{12}Omu tapoise ahtao eya tomary ke, emary ihkohtoko moro tyrise eya exiryke.


\par }{\PP \VS{13}— Omoxinety kuhtoh asakoro anaropyra ehtoko, toiro omoxihxo exikety enekunohtohme.

\VS{14}Atapyĩ tao roropa asakoro ikuhtoh onukurãkara ehtoko oxisã pyra ikuhtohme, toiro zumohxo exikety.

\VS{15}Ikuhtoh zae exiketõ poko rokẽ ehtoko okynahxo isene oehtohkõme moro nono po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory oya xine.

\VS{16}Morohne zae pyra rinanõ imehnõ enekunohtoh se pyra Ritonõpo mana ipunaka.


\par }{\SH Amarekita tõ enahkapory poko
\par }
{\R (Exutu 17.8-14; Numeru 24.20; 1 Samueu 15.2-9)

\par }{\PP \VS{17}— Wenikehpyra ehtoko amarekita tõ nyrihpyry oya xine otũtarykohtao Ejitu poe.

\VS{18}Otato pyra toh nexiase Ritonõpo omiry poko. Totaehse awahtao xine tapotũkehse samo, tõsetapase toh nexiase tokare pyra. Jamihme pyra exiketõ totapase eya xine, okomino ytoketomo.

\VS{19}Naeroro moro nono tokarose ahtao Ritonõpo Kuesẽkomo a, oesarykõme oepetõkara typoremãkase ahtao oya xine, emero porehme omye xine, amarekita tõ enahkatoko. Toto etapatoko emero porehme imehnõ wenikehtohme toto poko. Sero ynyripohpyry poko oya xine, wenikehpyra ehtoko!




\par }\Chap{26}{\SH Onekarorykõ Ritonõpo a anapyrykõ apoiryhtao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory apoĩko matose oesarykõme. Imeĩpo tõsesarise awahtao xine moroto

\VS{2}anapyrykõ apiakãko matose, toehpitose exikety ononorykõ po, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory po oya xine, tyritohme ruto aka arotohme Ritonõpo nymenekahpyry pona toahmatohme.

\VS{3}Ytoko oturuse oturukety maro, erohkety moro ẽmepyry ae, mame ynara kaxiko eya: “Ynara jotururu se ase seroae: tõsesarise ywy sero nono po, ipoko tõmiry totapose Ritonõpo Kuesẽkomo a kytamurukomo a: ‘Sero nono ekarõko ase oya xine.’ ”

\VS{4}Mame ruto apoĩko mokyro oturukety mana. Tyrĩko mana apoto apõ ẽpataka, Ritonõpo Kuesẽkõ kyryry ẽpataka.

\VS{5}Mame Ritonõpo ẽpataka ynara ãko mase: “Ytamuru arameume kynexine, tynonoke pyra exikety. Ejitu pona toytose ynororo tytapyĩ taõkõ maro, moroto ehse katonõme sã rokene, imepỹ nono põme exiketyme. Morotona toytose toto ahtao tuhke pyra toh kynexine, yrome tomãse toh kynexine, tuhke toehse, ahno orẽpyra, jamihme roropa.

\VS{6}Yrome Ejitu põkomo a tyyryhmase sexiatose, tyrohmanohpose sexiatose eya xine yronymyryme.

\VS{7}Mame tõturuse kymarokõ Ritonõpo kytamurukõ Esemy a kypynanohtohkõme. Kuomirykõ totase eya, kuetuarimarykõ tonese, kyyryhmarykomo te, kyrohmanohpotopõpyrykomo.

\VS{8}Tyjamitunuru ke typynanohse sexiatose, osenuruhkatoh ke kymarokõ tarose eya Ejitu poe,

\VS{9}sero nono kurã pona; otyro zamaro exikety inekarohpyry kuesarykõme.

\VS{10}Naeroro seromaroro ynapoihpyry zokonaka ekarõko ase Ritonõpo a ynapoipitory sero nono po, inekarohpyry ya.”

\par }{\PP — Mame moro onekarory tyriko Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka. Oesekumuru po oporohko moroto Ritonõpo ẽpataka.

\VS{11}Atãkyemako Ritonõpo nekarohpyry kurã poko oya atapyĩ taõkõ maro. Otuhtoh konõto tyriko rewita tõ maro imepỹ nono poe aehtyã maro moroto ehse amaro xine.


\par }{\SH 10me ahtao toiro Ritonõpo kyryryme mana
\par }
{\PP \VS{12}— Oseoseruao jeimamyry taropose ahtao anapoihpyry tõ apiakako 10me ahtao toiro ekarotohme rewita tomo a, imepỹ nono poe aehtyamo a, poetõpo tomo a pytỹpo tomo a roropa apatary po, tonahsẽ nae toto ehtohme.

\VS{13}Mame moro tyrikehse awahtao Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka ynara kaxiko: “Ynapoihpyry zokonaka okyryryme exikety ekarono rewita tomo a, imepỹ nono poe aehtyamo a, poetõpo tomo a, pytỹpo tomo a roropa. Onyripohpyry omipona exiase; wenikehpyra exiase õmihpyry poko emero, ynapoihpyry zokonaka okyryryme exikety ekarory poko.

\VS{14}Moro anapyry onenahpyra exiase jemynyhmaryhtao imepỹ hnamoryme, moro anapyry anaropyra exiase jarãnaka pata poe nuriame jahtao, anapyry onekaropyra exiase ynekaroryme aorihtyamo a. Õmihpyry omipona exiase, Ritonõpo Jesemy, onyripohpyry yriase emero.

\VS{15}Yna eneko oesary poe kapu ao, kure rokẽ opoetory tõ Izyraeu tyriko. Kure rokẽ sero nono tyriko, otyro zamaro exikety, onekarohpyry õmihpyry ae ro yna tamuru tomo a.”


\par }{\SH Izyraeu Ritonõpo poetory
\par }
{\PP \VS{16}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Seroae tõmihpyry omipona oexirykõ se Ritonõpo Kuesẽkõ mana. Naeroro inyripohpyry tõ oya xine omipona ehtoko yronymyryme, ajamitunuru ke porehme.

\VS{17}Seroae Ritonõpo mekaroatose Oesẽkõme, õmirykõ etapõko roropa matose imaro ytokehpyra oehtohkõme, aomiry omipona exikehpyra oehtohkõme, jũme inyripohpyry tõ oya xine ritohme, emero porehme.

\VS{18}Mame seroae tõmihpyry ae ro ynara ãko Ritonõpo Kuesẽkomo: amarokõ ypoetoryme rokẽ matose, naeroro ynyripohpyry oya xine omipona ehtoko emero porehme.

\VS{19}Moro sã awahtao xine kure rokẽ oritorỹko mana, awaro xine imehnõ tuhkãkõ ehtohme, imehnõ ahno motye imehxo oehtohkõme. Mame aomihpyry ae ro ipoetory kurãme exĩko matose, Oesẽkõ poetoryme rokene.




\par }\Chap{27}{\SH Ritonõpo Omiry tymerose topu pokona
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame ynara tykase Moeze, Izyraeu tõ tuisary maro, Izyraeu tomo a:

\par }{\PP — Ynyripohpyry tõ oya xine seroae omipona ehtoko.

\VS{2}Tuna Joatão takuohse ahtao oya xine, tomõse awahtao xine moro nono pona, Ritonõpo Kuesẽkõ nekarory pona, topu tõ konõto anỹtoko, kau ke zonohtoko kehko. Mame

\VS{3}senohne ynyripohpyry tõ oya xine imerotoko ipokona. Nono kurã pona ytõko matose, otyro zamaro exikety pona, Ritonõpo, kytamurukõ Esẽ nekarory oya xine tõmihpyry ae ro.

\VS{4}Morarame toeporehkase awahtao xine tuna Joatão mõpozakoxi, moro topu tõ arotoko ypy Epau pona, ynyripohpyry seroae omipona, zonohtoko kau ke.

\VS{5}Moroto apoto apõ tyritoko Ritonõpo Kuesẽkõ eahmatohme, topu risemy, isahmahpyry tõ kara kurimene ke.

\VS{6}Topu tõ imenekatoko tytororo exiketomo moro apoto apõ ritohme. Mame epona onekarorykõ zahkatoko tytororo te,

\VS{7}osepeme ehtoh roropa. Morohne onekarorykõ pũ õnõko matose, atãkyemãko matose moroto, Ritonõpo Oesẽkõ ẽpataka.

\VS{8}Moro topu tõ tonohse aexityã pokona Ritonõpo nyripohpyry imerotoko tomeseke sã emero porehme.


\par }{\PP \VS{9}Mame ynara tykase Moeze, oturuketõ maro, rewita tõ maro Izyraeu tõ netaryme:

\par }{\PP — Izyraeu tomo, otato ehtoko jomiry etatohme oya xine. Seroae amarokõ Ritonõpo Kuesẽkõ poetoryme toehse matose.

\VS{10}Morara exiryke aomiry omipona ehtoko, inyripohpyry tõ emero ynekarory oya xine seroae.


\par }{\SH Popyra ehtoh enehpotopo
\par }
{\PP \VS{11}Moro ẽmepyry ae ro ynara tykase Moeze Izyraeu tomo a:


\par }{\PP \VS{12}— Tuna Joatão takuohse ahtao oya xine, kure rokẽ tyriposẽme exĩko matose ypy Kerizĩ emory po. Moro ypy po ynara oxiekyrymãkõ exĩko mã toto: Ximeão, Rewi, Juta, Isakaa, Joze, Pẽjamĩ, enara.

\VS{13}Popyra ehtoh enehpotoh poko zuruhpyryme exĩko toh mana ypy Epau poe. Moroto ynara oxiekyrymãkõ exĩko mã toto: Rupẽ, Kate, Asea, Zepurõ, Tã, Napatari, enara.

\VS{14}Rewita tõ oturũko mã toto opore imoihmãkõ netaryme. Ynara ãko mã toto:


\par }{\PP \VS{15}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme, tyneponãmarykõ rihpono topu ke, wewe ke, metau ke, eahmatohme tokare pyra. Oneponãmarykõ eahmary se pyra Ritonõpo mana ipunaka!” Mame toto ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{16}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme otato pyra exiketyme ahtao tumykõ omiry poko, tyse maro, aomirykõ omipona pyra!” Mame toto ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{17}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme tosary etyhpyry motyẽkaryhtao imepỹ nonory ematonanohtohme!” Imoihmãkõ ynara ãko: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{18}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme tonurãkara aroryhtao azahkuru!” Mame imoihmãkõ ynara ezuhnõko mã toto: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{19}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme imepỹ nono poe aehtyã pyno pyra ahtao, poetõpo tõ te, pytỹpo tõ roropa pyno pyra mokyro ahtao!” Mame mokaro ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{20}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme tumy pyty poko toehse aexihpyry, moro ehxirotoh konõto jumy a!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{21}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme okyno poko toehse aexihpyry!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{22}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme toryxiry poko toehse aexihpyry, jẽ ẽxiryme ahtao, jũ ẽxiryme ahtao!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{23}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme typyty ẽ poko toehse aexihpyry!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{24}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme imepỹ Izyraeume exikety etapahpono tokare pyra!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{25}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme tineru tapoise ahtao eya imepỹ zae exikety etapatohme!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”


\par }{\PP \VS{26}— “Popyra ehtoh enehpoko ahno wãnohtohme senohne, Ritonõpo nyripohpyry tõ omipona pyra toehse aexihpyry!” Mame ezuhnõko imoihmãkõ mana: “Aõ! Amem!”




\par }\Chap{28}{\SH Ritonõpo omiry omipona ahtao, kure rokẽ exĩko
\par }
{\R (Rewitiku 26.3-13; Teuteronomiu 7.12-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Tomeseke awahtao xine Ritonõpo Kuesẽkõ omiry omipona oehtohkõme, inyripohpyry tõ ynekarohpyry oya xine seroae anamonohpyra awahtao xine moro omipona oexirykõ poko, imehnõ ahno motye jamihme oritorỹko Ritonõpo mana, orẽpyrahxo oehtohkõme sero nono po.

\VS{2}Ritonõpo Oesẽkõ omiry omipona ehtoko, mame kure rokẽ oritorỹko mana:


\par }{\PP \VS{3}— Kure oritorỹko Ritonõpo mana oesarykõ po, otupikõ po roropa.


\par }{\PP \VS{4}— Kure oritorỹko mana tuhke opoenõkõ ekarõko oya xine mana, itamurume tonahsamo, tuhke okyno tomo, pui tomo, kaneru tõ roropa.


\par }{\PP \VS{5}— Kure oritorỹko mana, itamurume tonahsẽ apoĩko matose, tiriiku, sewata, imepỹ tonahsã roropa, itamurume.


\par }{\PP \VS{6}— Kure oritorỹko mana emero poko oerokuruhtao.


\par }{\PP \VS{7}— Oepetõkara toehse ahtao etonase amaro xine, toto enahkapõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana onenerykõme. Oximõme osetapase oehnõko mã toto atakenaka samo. Yrome sapararahme epãko mã toto, otupĩko rokẽ rahkene.


\par }{\PP \VS{8}— Kure oritorỹko Ritonõpo Kuesẽkõ mana emero poko oerokurukohtao, tiriiku itamurume ekarõko oya xine mana, pehme anapyrykõ ke atapyĩkõ ehtohme. Kure oritorỹko mana moro nono po, inekarory oya xine.


\par }{\PP \VS{9}— Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry omipona awahtao xine, inyripohpyry tõ omipona awahtao xine, typoetory tõme, tynymenekahpyryme oritorỹko mana tõmihpyry ae ro, tynetapohpyry ae ro oya xine.

\VS{10}Ritonõpo poetoryme oehtohkõ waro exĩko imehnõ ahno tõ emero sero nono po ouno xine exĩko roropa mã toto.

\VS{11}Tuhke opoenõkõ ekarõko oya xine mana, tuhke okyno tõ roropa, itamurume anapyrykõ roropa moro nono po inekarory po oya xine tõmihpyry ae ro tynetapohpyry ae ro kytamurukomo a.

\VS{12}Konopo enehpõko Ritonõpo mana kapu ae konopo oehtoh toehse ahtao, kure oerohtoh rĩko mana emero poko oerokurukohtao. Tuhkãkomo a tineru ekarõko matose axĩtao rokene. Yrome imehnõ wino axĩtao rokẽ tineru anapoipyra exĩko matose.

\VS{13}Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry omipona anamonohpyra awahtao xine ynekarohpyry oya xine seroae tuisamehxo oritorỹko Ritonõpo mana ahno tõ rãnao poetome pyra; orẽpyra exĩko roropa matose namotome pyra.

\VS{14}Ritonõpo nyripohpyry tõ ynekarohpyry oya xine seroae omipona exikehpyra ehtoko, mokarohne onurumekara ehtoko, jũme imehnõ neponãmarykõ oneahmara ehtoko toto poko pyra ehtoko ipunaka.


\par }{\SH Ritonõpo omiry omipona pyra exiketõ wãnohtopo
\par }
{\R (Rewitiku 26.14-46)

\par }{\PP \VS{15}— Yrome tomeseke pyra awahtao xine Ritonõpo Kuesẽkõ omipona oehtohkõ poko, inyripohpyry tõ omipona pyra awahtao xine ynekarohpyry oya xine seroae, awãnohtorỹko mana ynara popyra ehtoh ke:


\par }{\PP \VS{16}— Popyra ehtoh enehpõko oya xine mana apatarykõ po otupi tõ po roropa.


\par }{\PP \VS{17}— Popyra ehtoh enehporyke pitiko rokẽ anapyrykõ apoĩko matose, tiriiku, sewata, tyorõ anapyrykõ roropa.


\par }{\PP \VS{18}— Popyra ehtoh enehporyke oya xine tuhke pyra emũkuãko matose, pitiko anapyrykõ apoĩko matose, tuhke pyra pui tomo kaneru tõ roropa enurũko mã toto oeky tomo.


\par }{\PP \VS{19}— Popyra ehtoh enehpõko oya xine mana emero poko oerokurukohtao.


\par }{\PP \VS{20}— Oorypyrykõ poko awahtao xine Ritonõpo rumekaryhtao roropa popyra ehtoh enehpõko oya xine mana, otupĩko matose, etuarimãko roropa emero poko awahtao xine oenahkatoh pona.

\VS{21}Awãnohtorỹko Ritonõpo mana tyrohsẽ ke, imepỹ tyrohsẽ ke ropa amarokõ enahkatoh pona moro nono po, seromaroro morotona ytõko matose moro nono apoise oesarykõme.

\VS{22}Awãnohtorỹko mana tyrohsẽ konõto ke, tyrohsẽ ãtahporohpyry ke, oxirohtoh ke; tonorẽ konõto ke, tyryrykane axitunety ke otyro tõ enahkatohme. Morohne exikehpyra exĩko mana oorihtohkõ ponãmero.

\VS{23}Konopo oehpyra exĩko mana, nono tũpore exĩko kurimene samo.

\VS{24}Konopo esahpokoxi putoputoh katoh enehpõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana, isawany roropa moro nono pona, oenahkatohkõ pona.

\VS{25}Oporemãkapõko Ritonõpo mana oepetõkara a. Ytõko matose oximõme etonatohme atakenaka samo. Yrome sapararahme epãko matose. Imehnõ nono põkõ emero oserehnõko mã toto Ritonõpo nyriry opoko xine eneryke tyya xine.

\VS{26}Orihnõko matose, oekepyrykõ enahnõko torõ tõ mana onokyro tõ roropa, mokaro onerehpyra exĩko imehnõ mana.

\VS{27}Awãnohtorỹko Ritonõpo mana zaozao toh ke Ejitu põkõ ritopõpyry samo eya: orekyimo te, muretaimo te, kirikirikaneimo ekurãkara exiketõ ke.

\VS{28}Awãnohtorỹko roropa Ritonõpo mana, rowo ke, enukehtoh ke, watawataimo ke.

\VS{29}Tãxiahtao xiaxiake ytoytõko matose tonurãkara samo, oemary ke oesemary zupĩko matose. Orẽnõko matose emero poko oerokurukohtao, oryhmatorỹko imehnõ mana, omõkomory kurã arõko imehnõ mana, typynanohneke pyra exĩko matose.


\par }{\PP \VS{30}— Nohpo oryximã menekãko mase ipytatohme imaro, yrome imepỹ ipoko exĩko; tapyi amõko mase, yrome omõpyra atapyĩ taka ekurehnõko mase; uwa zoko tõ arykãko mase repe, yrome uwa epery anapoipyra ekurehnõko mase.

\VS{31}Oeky tõ etapary enẽko mase repe, yrome ipũ onõpyra ekurehnõko mase. Oeky tõ jumẽtu tõ arory imehnomo a enẽko mase, jũme toto onenehpyra ropa exĩko mã toto. Oeky tõ kaneru tõ tarosẽme exĩko mã toto oepetõkara a, yrome ãkorehmane pyra exĩko mana.


\par }{\PP \VS{32}— Onenerykõme omũkuru tõ oẽxiry tõ maro tokarosẽme exĩko imehnõ nono põkomo a toto namotome. Kokoro rokẽ mokaro oepyry ropa eraximãko matose repe omuhpe, yrome toto onenehposaromepyra ropa exĩko matose.

\VS{33}Anarykahpyrykõ poko toiparo rokẽ sã aerokuhpyryme exĩko matose, imepỹ nono põkõ napoiryme exĩko mana emero porehme, oxinamara exĩko mana. Kokoro rokẽ oryhmãko mã toto, orohmanohpõko roropa mã toto,

\VS{34}rowohpe exĩko matose oryhmarykõke.

\VS{35}Awãnohtorỹko Ritonõpo mana zaozao toh tonõ ke, ekurãkapỹme exĩko mana ãxiry tõ poko, opuhpyry poe opupuru tõ pona orukoimo hpe exĩko matose.


\par }{\PP \VS{36}— Aarotorỹko Ritonõpo mana otuisarykõ maro, onymenekahpyrykomo imepỹ nono pona, zuaro pyra oehtohkõ pona, moro waro pyra atamurukõ roropa kynexine. Moroto oneponãmarykõ eahmãko matose, wewe risamo, topu risamo, enara.

\VS{37}Morotona tarose awahtao xine, moro nono põkõ oserehnõko mã toto zuaro toehse toto ahtao Ritonõpo nyrihpyry poko oya xine. Okerekerematorỹko mã toto oeunohtorỹko roropa mã toto.


\par }{\PP \VS{38}— Otyro puhturu arykãko matose itamurume repe. Pitiko rokẽ apoĩko matose enahkaryke emero taparara tomo a.

\VS{39}Uwa zoko tõ arykãko matose, toto kurãkary poko erohnõko matose, yrome uwa epery anapoipyra ekurehnõko matose, eukuru jehnahpyry onẽpyra ekurehnõko roropa matose otyro enahkaryke oruko tomo a.

\VS{40}Ononory po porehme oriwera tõ tuhke nae exĩko yrome azeite pyra exĩko matose atahpatohme, epery epukaryke exipyra ro ahtao.

\VS{41}Emũkuãko matose omũkuru tomo oẽxiry tõ maro, yrome toto arõko imehnõ nono põkõ mana typoetorykõme.

\VS{42}Ononorykõ po otyro tõ emero, wewe tõkehko maro, taparara tõ nenahkaryme exĩko mana.


\par }{\PP \VS{43}— Imepỹ nono poe aehtyã osesaritohme ononorykõ po orẽpyrahxo exĩko mã toto, amarokõ jamihme hkopyra exĩko matose.

\VS{44}Axĩtao rokẽ tytinerũkõ ekarõko mã toto oya xine, yrome otinerũkõ axĩtao rokẽ anapoipyra exĩko mã toto; tuisamehxo exĩko mã toto, imehnõ poetoryme exĩko matose.


\par }{\SH Moeze oturutopõpyry asakoromã etyhpyry
\par }
{\PP \VS{45}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Morohne popyra ehtoh emero oehnõko oya xine mana, orumekara exĩko roropa mã kehko oenahkatohkõ pona ipunaka, Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry poko otato pyra oexirykõke, inyripohpyry tõ omipona pyra toehse oexirykõke roropa.

\VS{46}Morohne popyra ehtoh eneryke imehnomo a enetupuhnõko mã toto awãnohtopõpyrykõ Ritonõpo a, opoenõ maro, apakomotyã maro.

\VS{47}Kurãkõ emero ekarõko oya xine Ritonõpo mana; yrome aomiry omipona pyra awahtao xine, oneahmara roropa awahtao xine atãkyemaryme, “Kure mase,” karyke roropa,

\VS{48}oepetõkara namotome exĩko matose, Ritonõpo nenehpory oya xine oporemãkatohme. Omise exĩko matose, tuna se zehnãko matose, tupoke pyra exĩko matose, emero se exĩko matose. Yronymyryme orohmanohpõko Ritonõpo mana oenahkarykõ pona.


\par }{\PP \VS{49}— Moino, sero nono etyhpyry poe ahno enehpõko Ritonõpo mana etonatohme amaro xine, imepỹ nono põkomo, imepỹ omiry ae oturuketomo, moro omi waro pyra matose ipunaka. Axĩ oporemãkapose oehnõko mã toto, pianoimo samo.

\VS{50}Ahno ryhmaneme mã toto, kure tamuhpomãkõ onyripyra mã toto, poetome exiketõ roropa pyno pyra mã toto.

\VS{51}Oeky tõ, pui tõkehko õnõko mã toto emero porehme, anapyrykõ roropa enahnõko mã toto, omise oehtohkõke orihnõko matose. Tiriiku tõkehko onynomopyra exĩko mã toto, eukuru jehnahpyry, azeite roropa, pui poenomo kaneru poenõ roropa onynomopyra exĩko mã toto.

\VS{52}Apatarykõ emero Ritonõpo nekarory oya xine apurũko mã toto, apuru tõ, topu tõ risẽ, kaehxo exiketõ, jamihme exiketõ roropa, epukãko mã kehko, oewomatohkõme tonetupuhse oya xine repe.

\VS{53}Apatarykõ apururu popyra exĩko mana ipunaka. Moro pata põkõ typynanohneke pyra exĩko mã toto, omise toexirykõke typoenõkõ õnõko mã toto, Ritonõpo nekarotyã eya xine.

\VS{54-55}Mame popyrahxo exĩko mana, tonahsẽ pyra exĩko ipunaka. Orutua tamorepase exikety, tuisa ekyryme roropa omise toehse ahtao typoenõ pũ õnõko mana, mame popyra toexiryke tumũkuru pũ anapiakara roropa mana takorõ tõ zohme, typyty zohme, tumũkuru tõ zohme, enara.

\VS{56-57}Nohpo tamorepase exikety, tuisa ekyryme, tytineruke exikety, pupu po ytopitopyra exikety tytapyĩ tae tutũtase ahtao, omisehxo toehse ahtao tumũkuru enurusenã õnõko mana tokare pyra zuramihpyry roropa. Popyra toexiryke ipunaka tumũkuru pũ anapiakara mana zokonaka pitiko ekarotohme tynio zohme, typoenõ zohme roropa.


\par }{\PP \VS{58}— Ritonõpo omihpyry emero omipona pyra awahtao xine, inymeropohpyry sero pape pokona, kure rokẽ Ritonõpo Kuesẽkõ esety onyripyra awahtao xine, mokyro esety pokoino enaromỹke exĩko sero nono põkõ mana,

\VS{59}awãnohtorỹko mana, apakomotyã maro popyra ehtoh ke, tyrohsẽ ke xihpyry, okynahxo kure pyra ehtoh ke, enara.

\VS{60}Awãnohtorỹko mana kure pyra ehtoh ke, Ejitu põkõ wãnohtopõpyry samo, tyrohsẽ onukurãkasaromepyra exiketomo, morohne poko enaromỹke matose.

\VS{61}Imehnõ tyrohsẽ enehpõko roropa Ritonõpo mana, popyra ehtoh roropa, onymeropyra exiketomo sero Ritonõpo nyripohpyry pape ao oenahkapotohme.

\VS{62}Amarokomo, tuhkãkõme mexiatose xirikuato tõ samo kapu poko, tuhke pyra exĩko matose Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry tõ omipona pyra toehse oexirykõke.

\VS{63}Morarame tãkye Ritonõpo ehtopõpyry sã kure orirykõ poko, tuhke oemãkaporykõ poko roropa, moro saaro atãkyemãko mana awãnopyrykõ poko, oenahkarykõ poko roropa. Tousẽme exĩko ropa matose, moro nono poe, epona ytõko matose apoitohme oesarykõme.


\par }{\PP \VS{64}— Imeimehnõ nono pona sapararahme aaropõko Ritonõpo mana nono etyhpyry poe imepỹ etyhpyry pona. Moroto oneponãmarykõ eahmãko matose wewe risemy, topu risẽ roropa, mokarohne waro exipitopyra mexiatose, toto waro pyra atamurukõ nexiase roropa.

\VS{65}Mame moro nono tõ po awahtao xine osepeme nymyry pyra exĩko matose, torẽtyke exikehpyra exĩko matose, etuarimãko matose, typynanohneke pyra exĩko matose, enaromỹke exĩko roropa matose.

\VS{66}Oenahkary se imehnõ exikehpyra exĩko; mokaro zuno exikehpyra exĩko matose saereme ahtao, koko roropa, osewomasaromepyra exĩko matose.

\VS{67}Enaromỹke exikehpyra oexirykõke, popyra ehtoh xihpyry tonese exiryke oya xine. Ẽmepyryhtao ikohmamyry sehxo exĩko matose; mame kohmãsasaka ahtao ẽmepyry sehxo exĩko matose.

\VS{68}Wapu tõ ae Ejitu pona aaropotorỹko Ritonõpo mana, ynara tykase ahtao ro opoko xine: “Jũme ytopyra ropa mã toto morotona.” Moroto õsekarorykõ se exĩko matose tineru poko, orutua komo, nohpo tõ roropa imehnõ namotome, oepetõkara Ejitu põkõ namotome. Yrome oepekatyry se pyra exĩko mã toto emero.




\par }{\MS Moeze nekarohpyry oseruaono

\par }\Chap{29}{\MR 29.1—30.20

\par }{\SH Tõmiry etapory Ritonõpo a Izyraeu tomo a
\par }
{\PP \VerseOne{1}Morarame tõturuse Ritonõpo Moeze a, tõmiry etapotohme Izyraeu tomo a, Moape nonory po toto ahtao, wenikehpyra toto ehtohme aomihpyry poko, inetapohpyry poko ypy Xinai po.


\par }{\PP \VS{2}Izyraeu tõ emero tanonohpose oximõme Moeze a. Mame ynara tykase ynororo eya xine:

\par }{\PP — Ejitu po awahtao xine, Ritonõpo nyrihpyry meneatose tuisa poko, tuisa akorehmananõ maro, Ejitu põkõ poko roropa emero.

\VS{3}Popyra ehtoh tonõ meneatose, Ritonõpo nyrihpyry tyjamitunuru ke, inyrihpyry tõ roropa osenuruhkatohme.

\VS{4}Yrome seroae ro Ritonõpo poe onenetupuhpyra ro matose emero inyrihpyry onenerykõme.

\VS{5}40me jeimamyry pune aaroatose ona tonorẽ poro. Moro 40me jeimamyry ae oupõkõ osenahkara nexiase, asãtajã tõ enahpyra roropa nexiase.

\VS{6}Wyi pyra mexiatose enahtohme, eukuru jehnahpyry pyra mexiatose õkurukõme. Yrome emero ise oehtohkõ tokarose Ritonõpo a oya xine zuaro oehtohkõme, Ritonõpome mã ynororo, Kuesẽkomo.

\VS{7}Toeporehkase kuahtao xine tarona Moape nonory pona, Seõ, Hexipõ tuisary tutũtase tysoutatu tõ maro, Oke, Pasã tuisary roropa tutũtase tysoutatu tõ maro etonatohme kymaro xine. Mokaro typoremãkase kyya xine.

\VS{8}Inonorykõ tapoise kyya xine ekarotohme Rupẽ tomo a, Kate tomo a, zokonaka Manase tomo a, enara.

\VS{9}Naeroro Ritonõpo omiry, inetapohpyry oya xine omipona ehtoko emero, kure rokẽ oripotohkõme Ritonõpo a, emero onyrirykõ poko.


\par }{\PP \VS{10}— Seroae taro matose emero, Ritonõpo Kuesẽkõ ẽpataka: otuisary tomo, tamuximãkomo, kowenume erohketomo, orutua komo emero,

\VS{11}poeto tomo, nohpo tomo, imepỹ nono poe aehtyamo tarona ehse, apotopokõ akohnanõ maro tuna puimananõ maro.

\VS{12}Taro matose õmirykõ etapotohme Ritonõpo omihpyry etatohme oya xine, aomiry omipona oehtohkõme,

\VS{13}ipoetoryme oehtohkõme inymenekatyamo, Oesẽkõme Ritonõpo ehtohme tõmihpyry ae ro oya xine, tõmihpyry ae ro Aparão a, Izake a, Jako a roropa.

\VS{14}Amarokomo a rokẽ pyra tõmiry etapõko Ritonõpo mana ipoetoryme oehtohkõme, aomihpyry omipona roropa oehtohkõme,

\VS{15}tõmiry etapõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana opoenomo a, apakomotyamo a roropa enurupyra ro exiketomo a.


\par }{\PP \VS{16}— Wenikehpyra matose Ejitu po kuehtopõpyrykõ poko, imehnõ nono tõ poko roropa, takuohse ahtao kyya xine.

\VS{17}Mokaro neponãmarykõ xihpyry meneatose toahmase aexityã moro nono põkomo a: wewe risemy, topu risẽ roropa, parata te, uuru risẽ roropa.

\VS{18}Tomeseke ehtoko amarokõ poko, Ritonõpo onurumekara oehtohkõme emero, orutua komo, nohpo tomo, atapyĩ tao exiketomo, oekyry tõ roropa emero Ritonõpo Kuesẽkõ onurumekara oehtohkõme imehnõ neponãmarykõ eahmatohme. Tomeseke ehtoko Ritonõpo rumekapone pyra amaro xine Kuesẽkõ oneahmara oehtohkõme.

\VS{19}Tomeseke ehtoko sero omi etaryhtao oya xine ynara kara oehtohkõme okurohtao xine: “Kure rokẽ exĩko ywy, ypenetatoh poko jahtao, Ritonõpo nyripohpyry omipona pyra.” Moro sã awahtao xine popyra ehtoh enehpõko mokyro mana, kurãkõ enahkatohme popyra exiketõ maro.

\VS{20}Mokyro rypyry onykorokara Ritonõpo Kuesẽkõ exĩko mana moro riryhtao eya. Mokyro wãnohnõko yronymyryme moro popyra ehtoh ke, tymerose aexityã sero pape poko, mame mokyro poko wenikehnõko imehnõ mana porehme.

\VS{21}Mokyro apiakãko Ritonõpo mana Izyraeu tõ oxiekyrymãkõ winoino, mame mokyro wãnohnõko mana tõmihpyry etapotopõpyry ae ro, tymerose exikety Ritonõpo Nyripohpyry papẽ pokona.


\par }{\PP \VS{22}— Imeĩpo moro popyra ehtoh, emero tyrohsẽ enehtopõpyry Ritonõpo a opona xine enẽko apakomotyã mana, imehnõ nono poe aehtyã roropa tarona.

\VS{23}Ononory ona tonorẽ sã exĩko mana tyõtose ẽxofere ke sautu maro. Tupito tõ anarykara, otyro anapoipyra exĩko matose, ãtaryka ahtara roropa moroto. Ononory pata tõ Sotoma sã exĩko mana Komora maro, Atama roropa Zepoĩ maro, tonahkase aexityamo Ritonõpo a toto zehno toehse ahtao.

\VS{24}Mame imeĩpo imehnõ nono põkõ ekaropõko mã toto. Ynara ãko: “Oty katohme morohne tyrise Ritonõpo a moro nono põkomo a? Oty katohme toto zehno toehse ynororo yronymyryme?”

\VS{25}Mame mokaro ezuhnõko mã toto: “Moro tyrise Ritonõpo a tõmihpyry tamonohse eya xine exiryke, inetapohpyry eya xine, tonehse toto ahtao eya Ejitu poe.

\VS{26}Tosekumuru po typorohse toh nexiase imepỹ tyneponãmarykõ ẽpataka, toto eahmaryme, toto onypynanohpyra aexityamo, oneponãmarykõ onekaropyra aexityã typoetory tomo a eahmatohme.

\VS{27}Tohne toehse Ritonõpo yronymyryme typoetory tõ zehno. Morara exiryke toto wãnohtohme inonory pona popyra ehtoh tonehpose eya, emero tynymeropohpyry ae ro sero pape pokona.

\VS{28}Tohne toehse ynororo yronymyryme. Naeroro toto zehno toexiryke toto touse eya tynonorykõ poe, toto aropotohme sapararahme, imepỹ nono pona. Moroto mã toto seromaroro.”


\par }{\PP \VS{29}— Imepỹ tuaro ehtoh waro pyra sytatose, tokare pyra aexityã Ritonõpo Kuesẽkomo a. Yrome sero inekarohpyryme mana kyya xine, aomihpyry inyripohpyry kyya xine, kypoenõkomo a, kypakomotyãkomo a roropa, jũme mana aomiry omipona exikehpyra kuehtohkõme.




\par }\Chap{30}{\SH Imeĩpo kure ehtoh enehpory
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:

\par }{\PP — Imenekatoh ekaroase oya xine: kure ehtoh enehpory poko Ritonõpo a, popyra ehtoh enehpory poko eya. Mame morohne emero toehse ahtao oya xine, sapararahme taropose awahtao xine Ritonõpo Kuesẽkomo a imeimehnõ nonory pona, wenikehpyra exĩko matose moro imenekatoh ynekarohpyry poko.

\VS{2}Oeramarykõ ropa ahtao Ritonõpo Oesẽkomo a, aomiry omipona oehtohkõme, ynyripohpyry tõ oya xine seroae, amarokomo opoenõ maro, yronymyryme ajamitunuru ke,

\VS{3}opynanohtorỹko ropa Ritonõpo Oesẽkõ mana. Oximõme oenehtorỹko mana moro nono tõ poe, sapararahme taropose morotona eya oexirykõke.

\VS{4}Mya taropose awahtao xine sero nono etyhpyry pona, oximõme oritorỹko Ritonõpo Kuesẽkõ mana oenehtohkõme ropa

\VS{5}atamurukõ nonohpyry pona ropa. Oesarykõme exĩko ropa mana, kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana kure atamurukõ nyrihpyry motye eya.

\VS{6}Aomiry omipona se oehtohkõ ekarõko Ritonõpo mana oya xine opoenomo a roropa, ipyno oehtohkõme yronymyryme, ajamitunuru ke, ononorykõ po exikehpyra oehtohkõme.

\VS{7}Moro popyra ehtoh ke oepetõkara wãnohnõko Ritonõpo Oesẽkõ mana, ose pyra xine exiketõ emero orohmanohpõko,

\VS{8}mame aomiry omipona exĩko ropa matose, inyripohpyry tõ roropa, ynekarohpyry oya xine seroae.

\VS{9}Mame kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana emero poko oerokurukohtao, opoenõ tuhke ekarõko oya xine mana, tuhke okyno tõ ekarõko roropa mana, anapyrykõ itamurume apoĩko roropa matose. Tãkye exĩko mana kure orirykõ poko, kure atamurukõ ritopõpyry samo eya.

\VS{10}Moro tyrĩko mana Ritonõpo Kuesẽkõ omiry omipona awahtao xine, inyripohpyry tõ omipona roropa awahtao xine, tymerose aexihpyry sero pape pokona, Ritonõpo nyripohpyry pokona, oepyrykõ se ropa awahtao xine eya ipyno oehtohkõke yronymyryme, ajamitunurukõ ke, enara.


\par }{\PP \VS{11}— Ynyripohpyry tõ oya xine seroae tupime pyra mã kehko enetupuhtohme, tupime pyra roropa mã kehko tyritohme.

\VS{12}Kakoxi pyra mana kapu ao, naeroro ekaropory se pyra matose: “Onoky onuhnõko nae kapu aka inyripohpyry tõ enehtohme, etatohme kyya xine, aomipona kuehtohkõme?”

\VS{13}Tuna konõto mõpoe pyra roropa mã kehko, ekaropotohme imehnomo a: “Onoky tuna konõto akuohnõko nae aomiry enehtohme kyya xine etatohme, aomipona kuehtohkõme?”

\VS{14}Arypyra, taro inyripohpyry mana amaro xine; okurohtao xine mã kehko, ekarory waro roropa matose. Morara exiryke aomipona se rokẽ matose.


\par }{\SH Isene ehtopo, orihtopo
\par }
{\PP \VS{15}— Seroae imenekatoh ekarõko ase oya xine: kure ehtopo, popyra ehtopo te, isene ehtopo, aorihtoh roropa.

\VS{16}Ritonõpo Kuesẽkõ nyripohpyry tõ omipona awahtao xine, ynekarohpyry oya xine seroae, ipyno awahtao xine, aomiry omipona roropa awahtao xine, inyripohpyry tõ omipona awahtao xine isene exĩko matose okynahxo moro nono, inekarory po, oesarykõme. Mame kure rokẽ oritorỹko Ritonõpo mana, tuhke opoenõkõ ekarõko oya xine mana.

\VS{17-18}Yrome ynara ãko ase oya xine seroae: Ritonõpo rumekaryhtao oya xine, aomiry omipona se pyra awahtao xine, imehnõ oneponãmarykõ eahmaryhtao oya xine, moro toehse ahtao tonahkasẽme exĩko matose. Okynã pyra exĩko matose moro nono po, Ritonõpo nekarory oya xine oesarykõme tuna Joatão mõpozakoxi.

\VS{19}Seroae kapu kohmãko ase onenerykõme, nono roropa. Imenekatoh ekarõko ase oya xine: isene ehtopo, orihtopo te, kure ehtopo, popyra ehtopo. Isene oehtohkõ imenekatoko okynahxo isene oehtohkõme, opoenõ maro, apakomotyã maro.

\VS{20}Ritonõpo Kuesẽkõ pyno ehtoko, inyripohpyry omipona ehtoko, oximaro ehtoko Ritonõpo maro. Moro sã awahtao xine isene exikehpyra exĩko matose, tuhke jeimamyry aropõko matose moro nono po, moro nono ekarory poko tõmiry totapose Ritonõpo a kytamurukomo a: Aparão a, Izake a, Jako a, enara.




\par }\Chap{31}{\SH Moeze myakãme Jozue ehtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tõturuse Moeze Izyraeu tomo a, ynara tykase:


\par }{\PP \VS{2}— 120me jeimamyry nae ase, otuisarykõme erohsaromepyra ase toehse. Ynara tykase roropa Ritonõpo ya: “Ytopyra mase Izyraeu tõ maro tuna Joatão akuohse.”

\VS{3}Osemazuhme ytõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana moro nono põkõ enahkase inonorykõ apoitohme oya xine oesarykõme. Mame Ritonõpo omiry omi poe Jozue aarotorỹko mana otuisarykõme.

\VS{4}Mokaro ahno enahkapõko Ritonõpo mana Seõ tõ enahkatopõpyry samo, Oke tõ maro, amoreu tõ tuisary tomo, inonorykõ maro.

\VS{5}Mokaro ahno tõ ekarõko Ritonõpo mana oya xine, mame toto rĩko matose ynyripohpyry oya xine omipona ipunaka.

\VS{6}Orẽpyra ehtoko; oserehpyra ehtoko, mokaro zuno pyra roropa ehtoko Ritonõpo Kuesẽkõ amaro xine exiryke. Ytopyra exĩko mana owinoino xine, orumekara xine exĩko roropa mana.


\par }{\PP \VS{7}Morarame Jozue tykohmase Moeze a, imoihmãkõ neneryme ynara tykase ynororo eya:

\par }{\PP — Orẽpyra exiko; Izyraeu tõ arõko mase moro nono poremãkase, ekarory poko tõmiry totapose Ritonõpo a kytamurukomo a.

\VS{8}Ritonõpo osemazuhme ytõko mana; amaro exĩko ynororo mana. Ytopyra mana owinoino, orumekara exĩko mana. Naeroro oserehpyra exiko, enaromyra exiko.


\par }{\SH Ritonõpo nyripohpyry sekeremary poko
\par }
{\PP \VS{9}Ritonõpo nyripohpyry tymerose Moeze a, mame tynymerohpyry tokarose eya ahno tuisary tomo a, oturuketomo a roropa, rewita tomo a, Ritonõpo omihpyry ẽ aronanomo a.

\VS{10}Mame ynara tyripose Moeze a eya xine:

\par }{\PP — Emero 7me, 7me jeimamyry taropose ahtao, jeimamyry tymenekase exikety tynepehmake exiketõ korokatohme, sero Ritonõpo nyripohpyry isekerematoko, Oseahmatoh Tapyi Pisarara poko ahtao.

\VS{11}Isekerematoko Izyraeu tõ netaryme oximõme toto oepyryhtao Ritonõpo eahmatohme inymenekahpyry po.

\VS{12}Oximõme ahno enehpoko emero — orutua komo, nohpo tomo, poetohti, imehnõ nono poe aehtyamo apatarykõ pona ehse — isekeremary etatohme eya xine, Ritonõpo omiry waro toto ehtohme, Ritonõpo Kuesẽkõ enetupuhtohme, inyripohpyry omipona toto ehtohme, anamonohpyra toto ehtohme.

\VS{13}Morarame apakomotyãkõ Ritonõpo nyripohpyry waro pyra ro exiketõ isekeremary etãko roropa mã toto, Ritonõpo Kuesẽkõ zuno ehtoh waro exĩko mã toto jũme moro nono po toto ahtao, tuna Joatão mõpozakoxi, oesarykõme moro nono toehse ahtao.


\par }{\SH Ritonõpo nyripohpyry Moeze a Jozue maro
\par }
{\PP \VS{14}Mame ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Okynã pyra orihnõko mase. Jozue ikohmako oximaro oytotohme Ytapyĩ Kurã taka. Moroto ynyripohpyry ekarõko ase Jozue a.

\par }{\PP Mame toytose Moeze Jozue maro

\VS{15}Ritonõpo Tapyĩ Kurã taka. Moro tao tõsenepose Ritonõpo akuru xikihme exikety htao Tapyi omõtoh pũto.

\VS{16}Ynara tykase Ritonõpo Moeze a:

\par }{\PP — Okynã pyra orihnõko mase, moromeĩpo moxiã eramãko ropa mã toto; imehnõ neponãmarykõ eahmãko mã toto moro nono põkõ kyryry.

\VS{17}Moro toehse ahtao tohne exĩko ase toto poko, toto rumekãko ase; mame toto anakorehmara jexiryke tonahkasẽme exĩko mã toto. Popyra ehtoh tuhke oehnõko eya xine, itamurume etuarimãko mã toto, naeroro ynara ãko mã toto: “Etuarimãko sytatose sero samo kymaro xine pyra Ritonõpo exiryke.”

\VS{18}Morarame moro toehse ahtao mokaro rumekãko ase rahkene, zae pyra ehtoh tuhke tyrise eya xine exiryke, imehnõ neponãmarykõ toahmase roropa eya xine.


\par }{\PP \VS{19}— Seromaroro sero eremiatoh imeroko, Izyraeu tõ amorepatohme. Moro eremiary waro toto tyripoko, zae ehtoh waro toto ehtohme zae pyra toehse toto ahtao.

\VS{20}Ypoetory tõ arõko ase moro nono kurã pona, otyro zamaro exikety pona jomihpyry etapotopõpyry ae ro itamurukomo a. Moroto ise toto ehtoh emero nae exĩko mã toto, tymõkomoke exĩko roropa mã toto. Mame jurumekãko mã toto, imehnõ neponãmarykõ eahmãko mã toto, tõmihpyrykõ amonohnõko mã toto, jomihpyry omipona pyra.

\VS{21}Morara exiryke tuãnohsẽme exĩko mã toto ya, popyra ehtoh toehse ahtao toto pona, mame sero eremiatoh ke eremiãko ro mã toto, enetupuhpotohme, zae pyra toto ehtopõpyry poko. Seromaroro toto anaropyra ro jahtao moro nono ynekarory pona ynetapohpyry ae ro, toto osenetupuhtoh ritohme moro nono po zuaro ase.


\par }{\PP \VS{22}Mame moro ẽmepyry ae ro moro eremiatoh tymerose Moeze a. Mame Izyraeu tomo a moro eremiatoh ke tamorepase eya.


\par }{\PP \VS{23}Mame tõturuse Ritonõpo Jozue a, Num mũkuru a, ynara tykase:

\par }{\PP — Orẽpyra exiko, imehnõ zuno pyra. Ypoetory, Izyraeu tõ arõko mase moro nono pona, ynekarory oya xine poremãkapose, mame amaro xine exĩko ase.


\par }{\SH Ritonõpo nyripohpyry tymerose
\par }
{\PP \VS{24}Mame tomeseke sã Ritonõpo omiry tymerose Moeze a pape pokona esety Ritonõpo Nyripohpyry.

\VS{25}Tõtyhkase ahtao moro pape tokarose eya rewita tomo a, Ritonõpo omihpyry ẽ aronanomo a. Ynara tykase Moeze eya xine:


\par }{\PP \VS{26}— Sero pape, Ritonõpo Nyripohpyry tyritoko Ritonõpo Kuesẽkõ omihpyry ẽ maro enetupuhpotohme zae pyra oehtohkõ poko.

\VS{27}Mokaro waro ase, tuamekaro exiketõ sã mã toto, aomipona pyra. Ritonõpo omipona pyra toehse toh nexiase isene ro jahtao, moro motye aomipona pyra exĩko mã toto toorihse jahtao!

\VS{28}Tuisa tõ enehpoko xiaro ya tamuximãkõ maro jomiry etatohme senohne poko emero. Kapu kohmãko ase nono maro enetupuhpotohme zae pyra toto ehtoh poko.

\VS{29}Zuaro ase, toorihse jahtao iirypyryme exĩko mã toto, ynyripohpyry tõ omipona pyra exĩko mã toto. Mame imeĩpo tuãnohsẽme exĩko mã toto. Iirypyrykõ pokoino tohne exĩko Ritonõpo mana toto poko.


\par }{\SH Moeze eremiatopo
\par }
{\PP \VS{30}Morarame imoihmãkõ neneryme tynymerohpyry eremiatoh tokarose Moeze a, opore, Izyraeu tõ netaryme, apitory poe etyhpyry pona.




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}Etatoko ke, kapu, nono roropa;

\par }{\Q otato ehtoko jotururu poko.


\par }{\Q \VS{2}Ãmoreparykõ ya omipona ehtoko;

\par }{\Q konopo oepyry sã exĩko mana otyro pona,

\par }{\QB axitaku sã exĩko mana onahpoty poko.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ritonõpo eahmãko ase,

\par }{\Q esety imehxo mana.

\par }{\Q Ipoetory tõ oturũko mã toto

\par }{\QB imehxo Ritonõpo ehtoh poko.


\par }{\Q \VS{4}Oewomanekõme Ritonõpo mana;

\par }{\Q kure kuhse inyrihpyry mana,

\par }{\QB zae rokẽ rahkene.

\par }{\Q Anamonohpyra mana,

\par }{\Q azahkuru pyra roropa mana ipunaka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Yrome ipoetory tõ tyyrypyrykõ poko toehse toh nexiase.

\par }{\Q Aerypymahpyryme toehse toh nexiase,

\par }{\QB aomiry omipona pyra.

\par }{\Q Naeroro ipoenõ sã pyra mã toto,

\par }{\QB ahno popyra tyyrypyhpyke exiketomo.


\par }{\Q \VS{6}Ahno putupyra exiketomo,

\par }{\QB tuaro pyra roropa exiketomo,

\par }{\QB moro sã Ritonõpo Oesẽkõ riry se hmatou?

\par }{\Q Omykõme mana, Orihpõkõme mana

\par }{\QB ahnome imoihme oehtohkõme.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Osenetupuhtoko pake ehtopõpyry poko,

\par }{\QB tuhke jeimamyry pake ahtao.

\par }{\Q Omykomo a ekaropotoko:

\par }{\Q “Otara toehse pake ahtao?”

\par }{\Q Ekaropotoko tamuhpomãkomo a pake ehtopõpyry poko.


\par }{\Q \VS{8}Ahno tapiakase ahtao Ritonõpo Imehxo Exikety a,

\par }{\QB nono tokarose eya xine esarykõme,

\par }{\Q tynenyohtyã tymenekase eya toto esẽme ehtohme.


\par }{\Q \VS{9}Yrome Jako poenõ, ipakomotyã roropa

\par }{\QB tymenekase eya typoetoryme toto ehtohme.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Tonese toto eya tytahse toto ahtao ona tonorẽ po,

\par }{\QB onokyro tõ osekatõ kõ esao.

\par }{\Q Towomase toto eya, ipyno toehse;

\par }{\Q typynanohse toto eya tonuru ewomary samo.


\par }{\Q \VS{11}Typoenõ amorepary sã piano a toto ytoryhtao pohpohme,

\par }{\Q mame taporiry ke totapuruhmakase,

\par }{\Q typoenõ apoĩko aepukaryhtao.

\par }{\Q Moro sã typoetory tõ pynanohnõko Ritonõpo Kuesẽkõ mana.


\par }{\Q \VS{12}Toto tarose eya toiroro,

\par }{\QB takorehmane maro pyra,

\par }{\QB imepỹ ritõ maro pyra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ypy tõ esẽme typoetory tõ tyrise Ritonõpo a,

\par }{\Q otyro epery tupito tõ po tonahse eya xine.

\par }{\Q Ano zeni tokarose eya xine topu tõ rãnao.

\par }{\Q Oriwera tõ urome toperytase nono po,

\par }{\QB topu tohpe exikety po.


\par }{\Q \VS{14}Tauhpase toto pui tõ suhsuru ke,

\par }{\QB poti tõ suhsuru ke roropa.

\par }{\Q Okyno pũ kurã tokarose eya xine,

\par }{\QB kaneru tomo, poti tomo,

\par }{\QB pui tõ roropa, tiriiku kurã roropa,

\par }{\QB uwa eukuru jehnahpyry kurã roropa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Tymõkomoke toehse Ritonõpo poetory tomo,

\par }{\Q tytineruke toehse, tomãse toto,

\par }{\Q tupune toehse, tuesapare roropa.

\par }{\Q Mame Ritonõpo turumekase eya xine;

\par }{\Q Towomanekõ omipona se pyra toehse toh nexiase, typynanohnekomo.


\par }{\Q \VS{16}Imehnõ neponãmarykõ ke Ritonõpo tyhtomapose eya xine.

\par }{\Q Tynyrityã xihpyry eahmaryke eya xine

\par }{\QB tohne Ritonõpo tyripose eya xine.


\par }{\Q \VS{17}Okyno tõ totapase eya xine jahkatohme tynekarorykõme joroko tomo a,

\par }{\QB Ritonõpo a pyra, imehnõ neponãmarykomo a.

\par }{\Q Mokaro waro exipitopyra toh kynexine,

\par }{\Q zuaro pyra itamurukõ roropa toh kynexine.


\par }{\Q \VS{18}Tuenikehse toto Towomanekõ poko,

\par }{\QB Tumykõ poko, isene toto Tyrihpõ poko.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Moro eneryke tyya tohne toehse Ritonõpo.

\par }{\Q Typoenõ turumekase eya,

\par }{\QB imũkuru tomo, ẽxiry tõ maro.


\par }{\Q \VS{20}Ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Mokaro rumekãko ase,

\par }{\Q moromeĩpo enẽko ase otara exĩko toh nae?

\par }{\Q Ajoajohpe toto exiryke,

\par }{\Q jomiry omipona pyra mã toto ipunaka.


\par }{\Q \VS{21}Tynyrihpyrykõ ke tyhtomapose ywy eya xine,

\par }{\Q zumoxike toehse ywy toto neponãmarykõ eahmaryke eya xine.

\par }{\Q Morara exiryke zumoxike toto ripõko ase roropa ahno poko imoihmãkõme exiketõ kara,

\par }{\Q tohne toto ripõko ase,

\par }{\QB imehnõ tuaro hkopyra exiketõ ke.


\par }{\Q \VS{22}Tohne jehtoh apoto zukãko sã mana,

\par }{\Q senohne emero enahkapõko mana sero nono po;

\par }{\Q ypy tõ apõ zahkãko roropa mana,

\par }{\Q ijahkapõko mana aorihtyã esary pona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“Toto pona popyra ehtoh enehpõko ase, enahpỹme,

\par }{\Q toto tuarimapõko ase etuarimatoh ke itamurume.


\par }{\Q \VS{24}Omise konõto emitapãnõko mã toto,

\par }{\Q oxirohnõko mã toto,

\par }{\Q tyrohsẽ konõto ekurãkapỹ ke toto enahkapõko mana.

\par }{\Q Onokyro tõ enehpõko ase toto esekatohme,

\par }{\Q okoi tõ roropa orihmato exiketomo, toto esekatohme.


\par }{\Q \VS{25}Jarao orihnõko mã toto osetapary poko,

\par }{\Q tapyi tao orihnõko mã toto enaromỹke.

\par }{\Q Aimo tõ orihnõko, orymo tõ roropa,

\par }{\QB poetome exiketomo, tamuhpomãkõ roropa.


\par }{\Q \VS{26}Sapararahme toto aropõko ase sero nono poe,

\par }{\Q tykase repe, toto poko imehnõ wenikehtohme,


\par }{\Q \VS{27}yrome toto eunopyry se pyra exiase epetõkara a,

\par }{\Q ynara kary etary se pyra exiase ajohpe:

\par }{\Q ‘Ritonõpo poetory tõ typoremãkase kyya xine,

\par }{\Q Ritonõpo a pyra tonahkase toto.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Putupyra exiketõ sã Izyraeu tõ mana,

\par }{\QB tuaro pyra exiketõ sã ipunaka.


\par }{\Q \VS{29}Tuaro toto ahtao, enetuputyry oty katohme tonahkase toto,

\par }{\Q zuaro roropa toto exiry oty katohme tuãnohse toto ya.


\par }{\Q \VS{30}Oty katohme miumãkõ toepase toh nexiase

\par }{\QB toiro rokẽ topetõkara winoino?

\par }{\Q Oty katohme 10 miumãkõ toepase,

\par }{\QB tokahmase ahtao asakoro ahno a?

\par }{\Q Towomanekomo a turumekase toto exiryke;

\par }{\Q tokamose toto Ritonõpo a epetõkara a.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Kuepetõkara neponãmarykõ jamihme hkopyra mã toto,

\par }{\Q Kuewomanekõ sã pyra;

\par }{\Q morara ãko roropa mã kuepetõkara.


\par }{\Q \VS{32}Popyra mã toto, Sotoma põkõ ehtopõpyry samo,

\par }{\QB Komora põkõ maro;

\par }{\Q uwa zoko sã mã toto,

\par }{\QB topere popyra exikety samo,

\par }{\QB itunety, orihmatõ sã roropa.


\par }{\Q \VS{33}Okoi zekaxiri eukuru risẽ sã mã toto,

\par }{\Q okoi kyryry orihmatõ risẽ samo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Topetõkara nyrihpyry poko wenikehpyra Ritonõpo mana,

\par }{\Q toto wãnohtoh eraximãko mana toto wãnohtohme.


\par }{\Q \VS{35}Imỹpõko Ritonõpo mã rahkene;

\par }{\Q toto wãnohnõko rahkene.

\par }{\Q Okynã pyra osetapãko epetõkara mã toto oximõme.

\par }{\Q Okynã pyra typoremãsẽme exĩko mã toto.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{36}Typoetory tõ pynanohnõko Ritonõpo mana,

\par }{\Q tyjamihkehse toto ehtoh eneryhtao eya.

\par }{\Q Typoetory tõ pyno exĩko mana

\par }{\QB typoremãkase toto exiryke.


\par }{\Q \VS{37}Mame typoetory tomo a ekaropõko mana:

\par }{\Q “Otoko na oneponãmarykomo?

\par }{\Q Otoko oewomanekõme onenetuputyhpyrykomo?


\par }{\Q \VS{38}Okyno tõ totapase oya xine

\par }{\QB jahkatohme onekarorykõme eya xine,

\par }{\QB uwa eukuru jehnahpyry maro.

\par }{\Q Ah noehno toto seromaroro ãkorehmatohkõme.

\par }{\Q Ah tururume noehno toto opynanohtohkõme!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}“Tuaro ehtoko:

\par }{\Q Ywy rokẽ ase, Ritonõpo;

\par }{\Q imepỹ ritõ pyra mana ysamo.

\par }{\Q Etapãko ase, aorihtyã ẽsemãkapõko roropa ase;

\par }{\Q apurõko ase, ikurãkãko ropa ase.

\par }{\Q Tyriry se jehtoh onytyoromasaromepyra imehnõ mana.


\par }{\Q \VS{40}Seromaroro jemary anỹnõko ase kakoxi, kapu aeino,

\par }{\Q jomiry etapõko ase, isene exikehpyra exiketyme jahtao ynara tyrĩko ase:


\par }{\Q \VS{41}Ytapemã zemime exikety aehtõko ase,

\par }{\Q zae apiakapitõko ase.

\par }{\Q Jepetõkara epehmãko ase,

\par }{\Q yse pyra exiketõ wãnohnõko ase yzehno toto exiryke.


\par }{\Q \VS{42}Tuhkãkõ wõko ase,

\par }{\Q ypyre tõ ekurihpãko mana munu ke,

\par }{\Q jepetõkara etapãko ytapemã mana.

\par }{\Q Epasaromepyra exĩko mã toto,

\par }{\QB osetapaketomo ymaro;

\par }{\Q tapoise exiketõ totapasẽme exĩko mã toto.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{43}Atãkyematoko imeimehnõ nono põkomo,

\par }{\QB Ritonõpo poetory tõ maro!

\par }{\Q Imỹpõko Ritonõpo mana,

\par }{\Q typoetory tõ etapahpõkõ wãnohnõko mana.

\par }{\Q Imỹpõko mana,

\par }{\Q topetõkara wãnohnõko mana.

\par }{\Q Yrome typoetory tõ rypyry korokãko mana.


\par }{\PP \VS{44}Moro eremiatoh ke turuse Moeze a Jozue maro, Num mũkuru, imoihmãkõ netaryme.


\par }{\SH Moeze nyripohpyry tõ etyhpyryme
\par }
{\PP \VS{45}Mame tõtyhkase Moeze Izyraeu tõ amorepary poko, Ritonõpo omiry poko,

\VS{46}ynara tykase ynororo:

\par }{\PP — Osenetupuhtoko senohne emero poko, ãmorepatopõpyrykõ poko ya seroae. Emero tymerose Ritonõpo nyripohpyryme omipona opoenõkõ ripotohme oya xine.

\VS{47}Senohne ynamorepatopõpyry tõ omime rokẽ pyra mana, isene oehtohkõme mana. Aomiry omipona awahtao xine okynahxo isene exĩko matose moro nono po, tuna Joatão takuohse ahtao oya xine, moro apoitohme.


\par }{\PP \VS{48}Moro ẽmepyry ae ro ynara tykase Ritonõpo Moeze a:


\par }{\PP \VS{49}— Ytoko ypy tõ Aparĩ pona, taro Moape tõ nonory po, ypy Nepo pona onuhko, pata Jeriko etonie. Moro emory poe Kanaã nonory enẽko mase, ynekarory Izyraeu tomo a.

\VS{50}Moroto ypy po orihnõko mase, orui, Arão orihtopõpyry samo ypy Hoa po.

\VS{51}Amarokomo, asakoro ro a, tamonohse yneneryme oya xine, Izyraeu tõ ẽpataka. Meripa tunary enatyry pũto awahtao xine, moe pyra pata Kate poe, ona tonorẽ Zim po, imehxo jyripyra mexiatose.

\VS{52}Morara exiryke amekeino rokẽ moro nono enẽko mase, ynekarory Izyraeu tomo a. Yrome morotona ytopyra ekurehnõko mase.




\par }\Chap{33}{\SH Kure oxiekyrymãkõ ripotopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Orihpyra ro tahtao kure rokẽ Izyraeu tõ oxiekyrymãkõ tyripose Moeze a, Ritonõpo poetory. Ynara tykase ynororo Izyraeu tõ netaryme:


\par }{\Q \VS{2}Ritonõpo noepyase ypy Xinai poe;

\par }{\Q Etõ epozakoxi tõnuhse ynororo xixi samo.

\par }{\Q Saereh tykase ynororo typoetory tõ pona, ypy Parã poe.

\par }{\Q Inenyohtyã 10 miumãkõ imaro tooehse.

\par }{\Q Emary pũto apotunuru wino apoto zemime exikety nexiase.


\par }{\Q \VS{3}Typoetory tõ pyno Ritonõpo mana,

\par }{\Q toto ewomãko mana.

\par }{\Q Porohnõko mã toto Ritonõpo ẽpataka atamorepatohme inyripohpyry tõ poko.


\par }{\Q \VS{4}Ritonõpo nyripohpyry omipona sytatose,

\par }{\Q Moeze nekarohpyry kyya xine,

\par }{\Q Izyraeu tõ mõkomory kurã sã mana.


\par }{\Q \VS{5}Tuisa konõtome toehse Ritonõpo, tynymenekatyã esẽme,

\par }{\Q oximõme toehse oxiekyrymãkõ ahtao tutuisary tõ maro.


\par }{\PP \VS{6}Rupẽ tõ poko ynara tykase Moeze:

\par }{\Q “Ah, Rupẽ tõ isene exikehpyra nexĩ toto!

\par }{\Q Ah mokaro tuhkehxo nexĩ toto.”


\par }{\PP \VS{7}Juta tõ poko ynara tykase Moeze:

\par }{\Q “Ritonõpo, Juta tõ otururu oya etako.

\par }{\Q Oximaro toto tyriko ropa imehnõ Izyraeu tõ oxiekyrymãkõ maro,

\par }{\Q toto akorehmako etonaryhtao topetõkara maro.”


\par }{\PP \VS{8}Rewi tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Ritonõpo, tyriry se oehtoh enetupuhpõko mase Urim ke, Tumĩ maro opoetory tomo a, anamonohpyra exiketomo a, Rewi tomo a.

\par }{\Q Tukuhse toh nexiase oya Masa po.

\par }{\Q Mame tuna enatyry tõ pũto Meripa po zae toto ehtoh menepoase.


\par }{\Q \VS{9}Anamonohpyra toh nexiase onetapohpyry omipona,

\par }{\Q tumykõ pyno toehtohkõ motye opyno toh nexiase, takorõ tõ pyno ehtoh motye,

\par }{\Q tumũkuru tõ pyno ehtoh motye roropa opyno nexiase toto.

\par }{\Q Onyripohpyry tõ omipona toh nexiase.


\par }{\Q \VS{10}Onyripohpyry tõ poko opoetory tõ amorepãko mã toto,

\par }{\Q ixtaratu zahkãko mã toto oẽpataka,

\par }{\Q okyryry apoto apõ po tynekarory tõ zahkãko mã toto.


\par }{\Q \VS{11}Ritonõpo, kure rokẽ Rewi tõ tyriko,

\par }{\Q orẽpyrahxo toto tyriko.

\par }{\Q Toto akorehmako emero poko toto ahtao azamaro toto ehtohme.

\par }{\Q Toto epetõkara enahkapoko jũme owõpyra ropa toto ehtohme.”


\par }{\PP \VS{12}Pẽjamĩ tõ poko ynara tykase Moeze:

\par }{\Q “Pẽjamĩ tõ pyno Ritonõpo mana, toto ewomãko roropa mana.

\par }{\Q Toto pynanopyry poko kohmãnõko mana.

\par }{\Q Toto rãnaome Ritonõpo mana toto ewomaneme.”


\par }{\PP \VS{13}Joze tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Kure rokẽ Joze nonory tyriko, Ritonõpo,

\par }{\Q konopo itamurume enehpoko,

\par }{\Q tuna enatyry tõ ekaroko roropa eya xine nono ao!


\par }{\Q \VS{14}Ritonõpo, otyro epery ekaroko eya xine tahpirãse exiketomo xixi ao toto tupi tõ po,

\par }{\Q itamurume tonahsẽ kurã ekaroko eya xine apoitohme!


\par }{\Q \VS{15}Ypy tõ po roropa, moino ro exiketomo, tonahsẽ kurã emãkapoko apoitohme eya xine.


\par }{\Q \VS{16}Inonorykõ kure rokẽ tyriko, Ritonõpo, emero epo exiketõ roropa,

\par }{\Q kure rokẽ ehtoh ekaroko, emero, eya xine!

\par }{\Q Mame Ritonõpo, aosenepohpyry omoxino zahkety panõ htae, kure rokẽ toto tyriko!

\par }{\Q Ah morohne kurãkõ emero kure oehtoh nexĩ Joze ekyry tomo a,

\par }{\QB imehxo Joze toehse exiryke turui tõ motye!


\par }{\Q \VS{17}Kure potu mana pui orutua wãtasenãme exikety samo, tyretyke exikety samo.

\par }{\Q Iretyry mã miu motye Manase pakomotyamo, tuhke miumãkõ roropa Eparaĩ pakomotyamo.

\par }{\Q Mokaro maro Joze tõ osetapãko topetõkara maro,

\par }{\Q toto purohmãko mana sero nono poro porehme.”


\par }{\PP \VS{18}Zepurõ tõ poko, Isakaa tõ poko roropa ynara tykase Moeze:

\par }{\Q “Tymõkomoke Zepurõ tõ tyripoko tõsepekatyry poko imehnõ nono põkõ maro.

\par }{\Q Isakaa tõ tymõkomoke tyripoko tõsepekatyry poko toto ahtao Izyraeu tõ nonory po.


\par }{\Q \VS{19}Imeimehnõ ahno eahmãko mã toto ypy pona aehtohme tosarykõ pona.

\par }{\Q Moroto tynekarory tõ zahkãko mã toto,

\par }{\QB Ritonõpo zamaro exiketomo.

\par }{\Q Tytinerũ itamurume apoĩko mã toto tuna konõto wino te, isawã po roropa tuna konõto ehpio.”


\par }{\PP \VS{20}Kate tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Kure rokẽ Ritonõpo mana, zumohxo Kate tõ nonory tyrise eya exiryke!

\par }{\Q Kate tõ reão sã eraximãko topetõkara winoino apory apoitohme te, otarame zupuhpyry.


\par }{\Q \VS{21}Nono kurehxo exikety tapoise eya xine, Ritonõpo nekarory po;

\par }{\Q tuisa esary tokarose eya xine.

\par }{\Q Ritonõpo omihpyry, inyripohpyry tõ roropa omipona toh nexiase, tõximõse ahno tõ tuisary tõ ahtao.”


\par }{\PP \VS{22}Tã tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Reão mũkurume sã Tã tõ mana,

\par }{\Q pyhseky ãko Pasã nonory po.”


\par }{\PP \VS{23}Napatari tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Kure rokẽ Napatari tõ tyrise Ritonõpo a.

\par }{\Q Inonoryme exĩko ikuhpo Karirea poe, ikurenaka.”


\par }{\PP \VS{24}Asea tõ poko ynara tykase ynororo:

\par }{\Q “Izyraeu tõ rãnao, Asea tõ imehnõ motye kure rokẽ tyrise Ritonõpo a.

\par }{\Q Asea tõ pyno exĩko imehnõ oxiekyrymãkõ mana.

\par }{\Q Inonory po oriwera tõ tuhke exĩko mana.


\par }{\Q \VS{25}Ah ipatarykõ towomaneke nexĩ kehko omõtoh jamihmã ke, kurimene risẽ ke, metau risẽ ke roropa.

\par }{\Q Apatarykõ põkõ ewomahpyryme exĩko mã toto.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Izyraeu tomo, imepỹ ritõ pyra mana, Ritonõpo rokẽ mana!

\par }{\Q Jamihme, Tuisamehxo, kapu akuohnõko mana akuru tõ po, ãkorehmatohkõme.


\par }{\Q \VS{27}Ritonõpo, Jũme Exikehpyra Exikety, Kuewomanekomo, kuewomatorỹko mana tomary tõ ke.

\par }{\Q Kuepetõkara aropõko mana kynenerykõme,

\par }{\Q toto enahkapõko mana kyya xine.


\par }{\Q \VS{28}Mame Izyraeu tõ towomasẽme exĩko mã toto tosarykõ po.

\par }{\Q Osepeme exĩko mã toto tynonorykõ po.

\par }{\Q Moroto tiriiku ahtãko,

\par }{\Q uwa eukuru exĩko,

\par }{\Q axitaku nono ehxikãko mana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Izyraeu tomo, atãkyemãko matose!

\par }{\Q Imehnõ asã xine pyra mana,

\par }{\Q ahno typynanohse Ritonõpo Oesẽkomo a.

\par }{\Q Oewomatohkõme Ritonõpo mana,

\par }{\Q atapemãkõme roropa mana Oewomanekõme, orẽpyra oritohkõme roropa.

\par }{\Q Tosekumurukõ po porohnõko oepetõkara mana,

\par }{\Q osepynanohpõko oya xine.

\par }{\Q Mame inonorykõ apoĩko matose ononorykõme.




\par }\Chap{34}{\SH Moeze orihtopõpyry
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mame toytose Moeze ona topohmã poe, Moape nonory po, ypy Nepo pona. Tõnuhse ynororo ypy Pixika emory pona, pata Jeriko etonie, tuna mõpozakoxi. Moro poe Kanaã nonory tonepose Ritonõpo a eya, Kireate nonory moro pata Tã pona, inikahpozakoxi;

\VS{2}Napatari tõ nonory, Eparaĩ nonory, Manase roropa xixi omõtoh wino; Juta tõ nonory tuna konõto Metiteraneu pona, xixi omõtoh wino;

\VS{3}nono ikurenaka, ona topohmã maro Zoa poe Jeriko pona, airiki panõ tõ patary.

\VS{4}Mame ynara tykase Ritonõpo eya:

\par }{\PP — Jomiry etapoase Aparão a, Izake a, Jako a roropa sero nono ekarory poko ya ipakomotyamo a. Moro enepõko ase oya enetohme oya oenuru ke, yrome moro pona eporehkara exĩko mase.


\par }{\PP \VS{5}Morarame Ritonõpo poetory Moeze toorihse moroto Moape nonory po, Ritonõpo omihpyry ae ro.

\VS{6}Moroto ekepyry tonẽse Ritonõpo a jakanahmã po, pata Pete-Peoa ẽpataka. Seroae ro zuaro pyra imehnõ mana otoko ekepyry zonẽtopõpyry esary mana.

\VS{7}120me jeimamyry nae Moeze ahtao toorihse ynororo, enuru kure ro nexiase, jamihme ro nexiase roropa.

\VS{8}Mame 30me ẽmepyry pune tyxitase Izyraeu tomo moroto Moape nonory po, ona pipahmã po, Moeze hnamoryme.


\par }{\PP \VS{9}Jozue, Num mũkuru tymenekase Moeze a tymyakãme ehtohme. Tomary tyrise eya Jozue zupuhpyry pona, naeroro Ritonõpo Zuzenu imaro kynexine, tuaro tyripõko mana. Aomiry omipona toehse Izyraeu tomo, Ritonõpo nyripohpyry tõ omipona roropa Moeze nekarohpyry eya xine.


\par }{\PP \VS{10}Jũme exipyra ropa Izyraeu tõ rãnao urutono Moeze samo. Imaro tõturuse Ritonõpo osẽpataka.

\VS{11}Jũme exipyra ropa Ritonõpo jamitunuru enepory waro exikety Moeze nyrityã samo Ritonõpo omiry omi poe Ejitu po, Ejitu põkõ tuisary poko, akorehmananõ poko, ipoetory tõ poko, enara.

\VS{12}Jũme exipyra ropa imepỹ urutono osenuruhkatoh riry waro exikety Ritonõpo jamitunuru ke, Moeze nyrihpyry samo Izyraeu tõ neneryme.

\par }