20
Di Kuto Maimai Titoro Yesu Bet Sei Ikaua Gurana Panga I
(Matiu 21:23-27; Maka 11:27-33)
1 Ye kene atu in Yesu inepe koongoo lono ke bareme mai ke sungunu a nga ipatomonai di tooltool, inbe iwetewete bingi dook mata ke Maro pang di. Inbe di tooltool maimai ke paroranga so pang Maro, tiye di pannoongoo ke wer ke Maro, inbe di tooltool maimai kidi Yuda timan pang ye. 2 Le nga man titoro Yesu nen, “Ai, kuwete pam ngan! Sei itarong bet kuyei urata nen i? Inbe sei ikaua gurana pong bet kuyei urata nen ye i?”
3 Ngan Yesu iraua torungu kidi nen, “Dook mata, bong nga bet atorang ye torungu kiau atu ngan. 4 Oo, kawete! Yowan yo irriu di tooltool i, in sei ikaua gurana panga a le iyei urata ki nga? Gurana tani in ipa ye Maro yo inepe ye malala ki ete ni, too ipa ye di tooltool leu?”
5 Motong la di tooltool tina ngan sila di tapdi tiwetewete nen, “Ona! Kumata le tawete bet Maro yo inepe ye malala ki ete ni, in la ikaua gurana pang Yowan in nga, ngan ole itoridi nen. Iyei ne, ‘Ngan nga gelei a le katara lomu medana ye betanga ki tiap nga?’ 6 Bong kumata le tawete bet di tooltool ke tana i leu la tikaua gurana pang Yowan nga, ngan o dook mata tiap lapau. Ole di tooltool nga tikap pat a tikatmatamatidi ye, yesoo di le imot nga, ngan lodi mede bet Yowan in Maro koonoo atu.”
7 Ngan nen le tiraua torungu ki nen, “Am nga lomam galanga tiap ye sei imalum pang Yowan a le iyei urata ki i.”
8 Motong la Yesu iyei ne, “Nen ngan au lapau, o ke bet awete pang ye sei tool yo ikaua gurana pau a le ayei urata nen ye i, in tiap.”
Yesu Ikatte Betanga Ye Di Tooltool Pattu
Yo Matadi Kala Kumu Ke Ooroo Wain Nga
(Matiu 21:33-46; Maka 12:1-12)
9 Yesu iwetewete pang di tooltool maimai kidi Yuda tina, ngan nen a imot. Motong la iportak pang ye di tooltool malala mai tina, inbe ikatte betanga atu mulu pang di. Iyei ne, “Tool atu in ipe ooroo yo ene wain in kumu atu. Motong la itara kumu tani in lo di tooltool ke kapgingi pattu bedi a bet matadi kala, inbe tiyei urata ye. Inbe ye taunu imadit a igege malala ki a la inepe kaiye ye malala san. 10 Ila inepe nango, inbe tilo ye lal yo bet tigogo ooroo puana ye i, motong la tool tani in iwanga kapraingi ki atu a ila pang ye di tooltool yo matadi kala kumu ki nga. Ngan iwanga bet la iwete pang di, a nen ngan la tikap wain puana sa ye kumu ki tani, in panga. Bong ngan di tooltool ke kapgingi tina ngan tirauu, inbe tinganga a ipa bene koonoo a ila. 11 Motong la kumu taunu tani in iwanga kapraingi ki san mulu a ila. Bong ngan di tooltool tina ngan tiraua kapraingi tani a tiyei dada dook tiap panga a tipammoo, inbe ipa bene koonoo lapau a ila. 12 Motong la kumu taunu tani in iwanga kapraingi yo tol ki i, in mulu a ila. Bong ngan le di tooltool tina ngan tirauu a tigarungu tinini le dook tiap yege, inbe tikatte du ke diki.
13 “Motong la kumu taunu tani in lon wete nen, ‘Ona tiap! Nga ole ayei balai na? Dookoot, nga ole awanga natuk tamoto yo lok panga mai san i a ila. Kumata le ayei nen nga, ngan la bet ole tiraua panga nga.’
14 “Bong ye kene yo di tooltool ke kapgingi tina ngan tikamata ye in nga, ngan di tapdi tiwetewete nen, ‘Kakamata, kumu taunu tani in natunu la iman i. Kumata le bet pang dama ni nga, ngan ole ikolo tamana ye kumu i a iyei kumu taunu. Le kaman a taraumate le imata, a bet nen ngan so yo tamana bet ikap panga nga, ngan takap le imot paidi.’ 15 Le nga tila tikauu a tiyolle a tikatte du ke diki, inbe tiraumate le imata.”
Yesu iwete pang di nen a imot, motong la itor di nen, “Ngan nen le kumu taunu tani in ole iyeie soo so pang di tooltool ke kapgingi tina? 16 Ye in ole iman man iraumatamata di tooltool tina le imot, inbe itara kumu tani in lo di tooltool kapala bedi a nen ngan matadi kala.”
Ngan yeiso bet di tooltool tina tilongo yo Yesu iwete nen nga, le nga tiyei ne, “Ona tiap! Ken iyei urata nen be!”
17 Motong la Yesu matana pang ye di tooltool tina, inbe itor di nen, “Betanga ke Maro yo tiwodo lo ye rau nga, ngan punu balai? Ngan betanga tina ngan iwete nen,
‘Pat yo di tooltool ke renge rumu lodi panga tiap a tisukraii i,
in la iyei pat dook mata yo bet ipamede rumu le imede i.’✡
18 Ngan di tooltool tina le imot yo bet timol le du tirau di pang ye pat i nga, ngan ole turadi bokobokobe le morrana. E bet pat tani in imol le du ikata tool sa nga, ngan ole igarungu tool tani le dook tiap yege.”
19 Yesu iwete nen, ngan di tooltool maimai ke paroranga so pang Maro tiye di pannoongoo ke wer ke Maro nga, ngan lodi galanga nen bet nga ikatte betanga ye di. Le nga lodi bet le tikauu ye kene tani in a tiparama, bong ngan titattadai di tooltool yo man tigaua nga.
Titoro Yesu Bet Ole Titar Pat Pang Sisa, Too Tiap
(Matiu 22:15-22; Maka 12:13-17)
20 Motong la di tooltool kuto maimai ke paroranga so pang Maro, tiye di pannoongoo ke wer ke Maro tina ngan tiwanga di tooltool kidi pattu a bet lo tigoigoi ye Yesu. Di ngan tillung bet lo tilongo betanga ki, inbe titar talngadi ye, a bet nen ngan Yesu iwete le bet koon kapsap ye betanga sa nga, ngan ole la tillaikoodi pang di tooltool maimai tina ye betanga ki, a bet nen ngan tikauu la titaru lo tool kuto mai yo matan kala malala mai Yudia i, in bene. 21 Le nga tilo, motong la tiwete pang Yesu nen, “Pannoongoo! Am nga lomam galanga bet betanga kiong yo kuwetewete a kupatomonai di tooltool ye nga, ngan igalanga le imot. Le betanga kiong yo kuwete pang di tooltool yo edi maimai, inbe edi maimai tiap nga, ngan gaongo leu. Inbe kupatomonai di tooltool ye dada moolmool yo ke Maro ngan le imot. 22 Ngan la bet amtorong nga, ong i lom balai? Nga dook mata bet ole am tooltool ke Yuda nga amtar pat pang tool kuto mai kidi Rom yo Sisa i, too tiap?”
23 Bong ngan Yesu lono galanga yo di tooltool tina ngan tikapge bet tillungu, ngan oo. Le nga iwete pang di nen, 24 “Kapitnaia pat silba ngan atu a akamata.”
Le nga tipitnaia pat tina ngan atu pang Yesu a ikamata, motong la itor di nen, “Sei kannungana inbe ene iken ye pat i nga?”
Ngan tiyei ne, “In Sisa.”
25 Motong la iwete pang di nen, “Aoo, ngan dook mata! Bet so ke Sisa, ngan kakap pang Sisa. E so ke Maro, ngan kakap pang Maro.”
26 Le nga di koi ki tina ngan titakrai ye betanga yo Yesu iraua betanga kidi ye i. Le tiwete toko betanga siap, sila tiwur inbe tipas le tipalongo leu. Yesoo bong taukadi dada yo bet tikaua llungunu ye Yesu, a nen ngan ikapsap ye betanga sa ye di tooltool matadi nga.
Di Sedusi Titoro Yesu Ye Betanga Atu
27 Motong la di Sedusi pattu timan pang ye Yesu bet man titoru. Ngan di Sedusi tina, ngan di Yuda pattu yo tiwete bet di tooltool timmata nga, ngan o ke bet timadit mulu tiap. Le nga man titoro Yesu nen, 28 “Pannoongoo, mugu ngan Mose iwodo betanga atu bet tatoo in nen. Kumata le tool atu bet ikere le rimana ipasuiu kan kase siap, inbe tamoto tani in imata nga, ngan taini ole ikoli a iyooloo tap ke toonoo, a bet nen ngan garup tani in ipasui kase sa panga nga, ngan ole iseke rara ke toonoo tani in pang dama a ila. 29 Mose iwete paidi nen, bong amtorong, ole kuwete balai? Oo, tool atu in natunu tamoto limi be ru. Ngan tinepe, le nga toodi yo mumuganga i, in iyooloo garup atu, bong rimana tani in ipasuiu kan kase siao, inbe imata. 30 Motong la taini yo itoo in ikoli a iyooloo tap ke toodi tani. Bong ngan rimadi tani in ipasuiu kan kase siao, inbe imata lapau. 31 Motong la taidi yo tol kidi i, in itoo di toonoo a iyooloo tap kidi tani in lapau. Ngan di tamoto tina yo limi be ru nga, ngan titoo dada gaongo leu, ngan le taukadi natudi, inbe di le imot timmata a tila. 32 Motong la garup tani, in imata lapau. 33 Ngan nanga, kuwete pam ngan, ye lal yo bet di tooltool matedi bet timadit mulu nga, ngan garup tani in ole iyei sei rimana? Yesoo, di tamoto tina yo limi be ru nga, ngan di le imot tiyooloo garup tani in oo.”
34 Motong la Yesu iraua betanga kidi nen, “Di tamoto le garup yo ke dookoot nga, ngan ole tikere. 35 Bong pang dama ni nga, ngan di tooltool yo Maro lono pang di mai san inbe ipamadit di ye ni ke matenge a bet lo iye di tinepe gaongo ye malala ki nga, ngan o ke bet tikere mulu tiap. 36 Di tooltool tina ngan ole tinepe ben di bangabangana ke Maro nga, le o ke bet timmata mulu tiap. Inbe di ngan ole tiyei ben Maro di natunu moolmool nga, yesoo ipamadit di ye ni ke matenge le se tinepe ye nepongo dook mata yo taukan motingi i. 37 Ngan Mose iwodo betanga nen ye kene yo Maro ye taunu ipitnaii panga ye ei loloana yo lo ikan ye kai mai tiap i. Ngan Mose tani bet iwete paidi nen, yesoo ye kene tani in Maro iwete panga nen, ‘Au i Maro ke Awaram ye Esaka inbe Yakop.’ Ngan nen le Mose bet ipapos paidi ben di tooltool yo timmata koot nga, ngan ole timadit mulu. 38 Le Maro i, Maro kidi tooltool yo timmata koot nga, ngan tiap, bong Maro kidi tooltool yo tinepe maguredi nga.”
39 Yesu iwete nen, motong la di pannoongoo ke wer ke Maro pattu tiwete panga nen, “Ona, pannoongoo! Betanga kiong yo kuwete nga, ngan dook mata san.” 40 Ngan le ye kene tani in a ilo nga, ngan tool sa mulu mala bet itoro Yesu ye betanga sa mulu, ngan tiap.
Yesu Itor Di Tooltool Ye Kirisi,
Tool Yo Maro Ipootoo Bet Si Ipamulu Di Tooltool Ki I
(Matiu 22:41-46; Maka 12:35-37)
41 Motong Yesu itor di kuto maimai tina ngan nen, “Ai, nga gelei a le di tooltool tiwete bet Kirisi in Dawiti natunu nga? 42 Ngan awete pang nen, mukot yege ni nga, ngan Dawiti ye taunu iwodo betanga ki ilo ye rau yo ene Rau ke Woungu in nen:
‘Maro yo Tool Mai i, in iwete pang Tool Mai kiau nen,
“Kuwur ye bek oonoo a kunepe nen
43 le lo arautoo di koi kiong a tidu tinepe ke kem parmana.” ’✡
44 Le kakamata, Dawiti ye taunu la iweta ye Tool Mai ki i. E nga gelei a di tooltool tiwete bet ye in Dawiti natunu nga?”
45 Di tooltool malala mai tina ngan titar talngadi go pang Yesu ye betanga yo iwetewete nga, inbe iportak a iwete pang di galiunu. Iyei ne, 46 “Ken kakaptutang dook leu ye di pannoongoo ke wer ke Maro nga. Di ngan lodi bet tisousou ye sousoungu mooloo mooloo kidi yo pat ki mai san nga, inbe tipa mallangana ye ni ke yawaringi so, a bet nen ngan di tooltool bet tikamata di ngan tiwete lo ponana kidi pang di. Inbe di ngan kumata bet tilo ye rumu kidi Yuda ke gaongo in lono nga, ngan lodi bet lo tiwur ye kakawa ke burungu yo iken ke dama nga, inbe kumata bet tila ye mailang nga, ngan lodi bet lo tiwur ye kakawa kidi tooltool yo edi maimai nga. 47 Inbe di ngan tikaua llungunu ye di garup yo tap nga a tipinau rumu le so kidi. Inbe kene yo bet tipatarau ye in nga, ngan tiyolo pataraungu kidi le mooloo san. Ngan di tooltool tina yo nen nga, ngan ole Maro iyemenai di le dook tiap yege.”
✡ 20:17 Rau ke Woungu (Buk Song) 118:22 ✡ 20:43 Rau ke Woungu (Buk Song) 110:1