10
Yesu Ikap Urata Pang Di Galiunu Sangaul Be Ru
(Maka 3:13-19; Luka 6:12-16)
1 Yesu ikiu di galiunu sangaul be ru a man tigaua, motong la ikap gurana pang di bet tiyei urata ye, a bet nen ngan tinganga di so sidi, inbe tikarata di tooltool yo matamatenge matana matana ikap di nga, ngan le tinidi dook mata mulu. 2 Ngan di galiunu tina sangaul be ru nga, ngan edi nen: atu ene la Simon yo tikiui ene san ye Pita i; inbe Simon tani in taini kase yo Antares i; inbe Sebedi di natunu ru yo Yemis iye taini Yowan nga; 3 inbe Pilip iye Batolomiu inbe Tomas ye Matiu yo tool ke sodaningi pat i; inbe Yemis san yo Alpias natunu i; inbe Tadias; 4 inbe Simon yo tool ke sorringi di Rom ye tana kidi Yuda i; inbe Yuta Iskariot, tool tani yo bet pang dama ni ngan itara Yesu la di koi ki bedi i.
5 Yesu ikap gurana ki pang di galiunu tina yo sangaul be ru ngan a imot, motong la iwanga di, inbe iwete pang di nen, “Lok bet kapa ngan kala ye di tooltool yo tipa ye rara kidi Yuda tiap nga, ngan be. Inbe kapa nga, ngan ken kalo ye malala maimai kidi Samaria, ngan atu sa be. 6 Bong bet kapa nga, ngan le kala ye di tooltool ke Isrel yo di ngan dawa ben di sipsip yo tilledi nga. 7 E le bet kala nga, ngan kawetewete bingi dook mata bi e i pang di tooltool. Kayei ne, ‘Ole mooloo tiap, inbe dada yo Maro bet matan kala di tooltool ki ye i, in ole si pombe mallangana.’ 8 Inbe urata yo bet kayei nga, ngan nen. Kakarata di tooltool yo matamatenge ikap di nga, ngan a tinidi dook mata mulu. Inbe tooltool bet timmata nga, ngan kapamadit di a timagur. Inbe kakarata di tooltool yo botoboto medana ikan di nga, ngan le tinidi galanga mulu. Inbe di tooltool yo so sidi tidiwidiwi di nga, ngan kanganga so sidi ye di le tinidi dook mata mulu. Ngan gurana kiau yo akauu pang bet alonang ye i, in kayimoo tiap, bong akauu sorok pang. Ngan nanga, lok bet ang lapau kalon sorok di tooltool ye, bong kakiulai ye balingi be. 9 Inbe ye kene yo bet kapa ye in nga, ngan ken kakap pat a katar lo ye depe mai tiap kiang ke tarungu pat be. Le pat ke yimoongoo so yo ene gol le silba le kapa nga, ngan ken kakap be. 10 Inbe ken kasolo depe kiang be. Inbe ken kakap sorok lonloningi kiang san mulu, inbe loningi ke kemu san mulu be. Inbe ken kakap toto ke panga lapau be. Yesoo, kumata bet tool iyei urata, ngan la bet ikap loningi ye di tooltool yo iyei urata pang di nga.
11 “Soo malala mai, too malala kase bet kapa le la pombe ye nga, ngan matamu saraia tool sa yo dook mata nga a ikau ang a kaye kanepe ye rumu ki. Ole kaye leu kanepe le lo soo lal yo bet kagege inbe kapa pang ye malala san mulu ye i. 12 Inbe kapa le kalo ye rumu atu nga, ngan kawete pang di tooltool yo tinepe ye rumu in nen. Kayei ne, ‘Maro ikaua lo silene ki pang.’ 13 Ngan kumata le di tooltool ke rumu ngan bet lodi dook mata pang nga, ngan betanga kiang dook mata tani ole inepe ye di. Bong kumata bet lodi dook mata pang tiap nga, ngan betanga dook mata kiang ke lo silene tani, in ole imulu a iman pang yang. 14 Inbe kumata bet kapa le la pombe ye malala atu, le di tooltool ki lodi bet tikau ang tiap, inbe titar talngadi bet tilongo betanga kiang tiap nga, ngan kagege malala in. Bong kene yo bet kagege nga, ngan kataurai gauru ke kemu sila ikino ye malala tani in. 15 Awete pang moolmool nen, ye lal yo Maro itaru bet ikarata betanga kidi tooltool ye in nga, ngan ole iyemenai di tooltool ke malala tani in ye urata moonoo dook tiap ki taunu le illoso urata moonoo dook tiap yo bet pombe pang di tooltool ke malala mai ru, Sodom le Gomora nga.”
Urata Moonoo Dook Tiap Matana Matana La Bet Pombe Nga
(Maka 13:9-13; Luka 21:12-17)
16 Motong la Yesu iwete betanga san mulu pang di galiunu nen, “Kapalongo! Ayawarang a kala nga, ngan la kanepe ben di sipsip yo tinepe kataunu ye di gaunu gok nga. Ngan nanga, ole kakauwai yang dook leu dawa ben di moto, inbe ole kanepe moonoombe dawa ben di man yo utu nga. 17 Le ken kakauwai yang dook leu ye di tooltool yo bet tigarungang nga. Di ngan ole tiparamang a tikau ang lo kakodo dama kidi kuto maimai ke karatanga betanga, inbe ole tikau ang kalo rumu lono kidi Yuda ke gaongo a bet nen ngan tikap koro a tiwalisang ye. 18 Yesoo kayei urata ye raingi bingi dook mata kiau nga, ngan ole tikau ang lo kakodo dama kidi tooltool yo matadi kala malala maimai kidi nga, inbe lo kakodo dama ke di tooltool yo tiyei kuto maimai pang tana maimai kidi nga, ngan lapau. Ngan ole tiyei nen a bet nen ngan kawete bingi dook mata kiau pang di tooltool maimai tina, inbe pang di tooltool yo tipa ye di rara ke Yuda tiap nga. 19 Bong ye kene tani yo tikau ang bet lo kakodo dama kidi kuto maimai kidi ye in nga, ngan ken lomu madoko ye soo betanga yo bet kawete, too dada yo bet karau betanga kidi ye, in be. Awete pang nen, ye kene tani in Maro Amunu Silene la bet ipasongosongang ye betanga yo bet kawete pang di nga. 20 Ngan betanga tina yo bet kawete nga, ngan ang tapmu la bet kawete nga tiap, bong Tamamu Amunu Silene yo inepe lomu i, in ye la bet iwetewete i.
21 “Inbe ye kene tani in di rara atu ben toodi le taidi nga, ngan atu ole ikaua san a itaru la di koi ki bedi, a bet nen ngan tiraumate le imata. Inbe di kakase tamadi ole tiyei dada gaongo nen leu pang di natudi. Inbe di kakase ole tisak betanga ke di tamadi le tinadi lapau, inbe tiwete pang di tooltool kapala bet la tiraumata di a timmata. 22 Inbe di tooltool le imot ole tiyei koi pang a bet tigarungang, yesoo ang nga katara lomu medana ye betanga kiau a katoo au. Bong di sima tooltool yo tikodo le timede ye lo medana kidi a tikodo nen le lo timmata nga, ngan Maro ole ikap di a ipamulu di ye so dook tiap yo bet igarung di i. 23 Ngan nanga, kumata bet kala ye malala atu, le bet di tooltool ki tikamatang ben katoo au a bet tigarungang nga, ngan kakoo tarrai a kala pang ye malala san mulu. Awete pang moolmool nen, urata yo bet kapa ye malala maimai ke tana mai Isrel inbe kayeii i, in ole kayeii le imot tiao, inbe ole Tool Moolmool ke Maro isi pombe.
24 “Ngan kase yo inepe ye ni ke patomonaingi i, in o ke bet illoso pannoongoo ki le ilo ete ye, ngan tiap. Inbe tool yo iyei urata ben kapraingi in lapau, o ke bet illoso tool mai ki le ilo ete ye, ngan tiap lapau. 25 Bong kumata bet kase mai tiap ke patomonaingi in ise le se inepe dawa ben pannoongoo ki nga, ngan dook mata. Inbe kumata bet tool ke kapraingi in ise le se inepe dawa ben tool mai ki nga, ngan dook mata lapau. Ngan nen le kumata bet tikiui kuto mai ke rumu in ye tool kuto mai kidi so sidi yo ene Belsebul in nga, ngan di tooltool ki yo iye di tinepe ngan ole tikiu edi ye so dook tiap le dook tiap ki taunu nen lapau.
26 “Bong ken katattadai di tooltool yo bet tigarungang, ngan be. So tina le imot yo di tooltool titarkoo a iken sollono nga, ngan pang dama ni ngan ole Maro ipapos se mallangana a bet nen ngan di tooltool tikamata. Inbe betanga yo titarkoo le di tooltool ke bet tilongo tiap nga, ngan ole ise mallangana le imot lapau a di tooltool lodi galanga ye. 27 Ngan nanga, betanga yo idi leu tanepe inbe awete pang sollono nga, ngan ole kawete la mallangana pang di tooltool le imot a tilongo. Inbe betanga yo amangunngun ye pang nga, ngan ole kakodo malala katene, inbe kakaua bingi ye pang di tooltool le imot a tilongo.
28 “Ken katattadai di tooltool yo tiraumatamata di tooltool bobodi leu, bong ke bet tiraumata kauredi tiap, nga be. Bong ole katattadaia Maro, yesoo yetaleu in la gurana ki mai ke bet igarung di tooltool bobodi le ipa ye kauredi a ikatte di tidu ye malala ke masngana i. 29 Kumata bet di tooltool tiyimi man natunu ru nga, ngan ole tiyimi di ye pat mai tiap kooroonoo atu. Bong man tina ngan Tamamu la matan kala di i, le kumata bet imalum ye di tiap nga, ngan o ke bet atu sa imol a idu tana tiap. 30-31 Le kumata bet Maro matan kala di man dook mata nen nga, ngan ole matan kalang dook mata lapau, yesoo ye matana ngan ang nga kallos di man. Maro lon galanga yang dook mata san, le kinkatingi ke kutomu raunu nga, ngan lon galanga ye le imot lapau. Ngan nen le ken katattadai be!”
Tapataukala Yesu Ene Be
(Luka 12:8-9)
32 Motong la Yesu iwete pang di mulu nen, “Sei tool bet iwetewete ek pang di tooltool la mallangana bet ye in au galiuk nga, ngan au lapau, ole awete ene pang Tamak yo inepe ye malala ki ete ni la mallangana, bet tool in galiuk moolmool. 33 Bong sei tool bet ipataukala ek ye di tooltool bet ye in galiuk tiap nga, ngan au lapau, ole apataukala ene ye Tamak yo inepe ye malala ki ete ni, bet tool in galiuk tiap lapau.
34 “Ken lomu tarau bet asi tana nga bet si agauagaua di tooltool a bet tinepe ye lo silene, ngan be. Au i asi nga bet si akaua lo silene pang di tooltool tiap, bong au i akaua pul ke patokongo la asi nga. 35 Moolmool, asi nga bet si ayei di tooltool a bet nen ngan tiparpoto. Ngan nen le
‘tamoto kase in ole iportak le iyei koi pang tamana,
inbe garup kase in ole iyei koi pang tinana,
inbe garup kerenge atu in ole iyei koi pang roonoo garup,
36 inbe tool atu in rara ki ye taunu yo iye di tinepe ye rumu atu nga, ngan ole tiportak le tiyei koi panga.’✡
37 “Sei tool yo lono pang tamana too tinana mai san, le illoso lono yo pau i nga, ngan ye in tool dook mata ke bet iyei galiuk tiap. Inbe tool yo lono pang natunu tamoto too natunu garup mai san, le illoso lono yo pau i nga, ngan ye in tool dook mata ke bet iyei galiuk tiap. 38 Inbe sei tool yo lono bet isolo urata moonoo ben kai palasingi ki a itoo au tiap i, in tool dook mata ke bet iyei galiuk tiap. 39 E sei tool yo lono mai san ye nepongo ki ke tana i mai mata a iparama i, in ole ilene. Bong sei tool yo lono mai san ye nepongo ki ke tana i tiap, inbe iraia tinini le imot bet iyei urata kiau i, in ole ipusye nepongo dook mata yo taukan motingi i.
40 “Ngan nanga, sei tool bet ikau ang a iyei urata dook mata pang nga, ngan ben ikau au a iyei urata dook mata pau lapau. Inbe sei tool bet iyei urata dook mata pau nga, ngan iyei urata dook mata pang Tool Mai yo iwangau a asi, in lapau. 41 Inbe sei tool bet ikamata tool atu ben ye in Maro koonoo atu le ikauu a iyei urata dook panga nga, ngan tool tani in ole ikap so dook mata gaongo leu ben ke di Maro koonoo ngan ye urata kootoonoo ki. Inbe sei tool bet ikamata tool atu ben ye in tool noonoonoo atu ke Maro le ikauu a iyei urata dook mata panga nga, ngan tool tani in ole ikap so dook mata gaongo leu ben ke di tooltool noonoodi ngan ye urata kootoonoo ki lapau. 42 Inbe kumata le sei tool bet ikaua ran silene ruku atu pang di kakase maimai tiap nga atu a bet iyinu, yesoo ye in galiuk nga, ngan awete pang moolmool nen, tool in balingi yo bet ikauu ye urata kootoonoo ki i, in o ke bet ilene tiap.”
✡ 10:36 Mika (Maika) 7:6