8
Andée fɔ́ ákɛ́ne ne Jisɔs ne ápóge ji
1 Ɛbɛlé yɛ wɔ́, Jisɔs ne baá utɔɔ́ bií makpó áfyanéápeá álɔ mánkɛ́né né malɔ ayi kɔkɔɔ́ ne ayi kpakpa. Ágárege abya Ɛsɔwɔ melɔ́mélɔ́ nkane gefwage Ɛsɔwɔ gélú. 2 Andée fɔ́ ntó áfɛ́ ne ɛbwɔ́, ɛbwɔ́ abɔ́ álú andée bi Jisɔs apyɛ mamée bwɔ́ ábyɛ́. Abifɔ abú aló nchyɛ abi áchyɛgé ɛbwɔ́ ɛfwyale. Ama akamege *Mɛri ayi atané melɔ́ Magdala ayi Jisɔs ábuú aló nchyɛ ákénéneama. 3 Ayifɔ akámége Joana mendée Chusa ayi alú mammyɛ dentɔɔ́ mfwa Hɛrɔd. Ayifɔ Susana, ne gejamégé andée bifɔ́ ntó. Andée bina ako ápoóge Jisɔs ne baá utɔɔ́ bií ne máŋka bwɔ́.
Nekanémejɔɔ́ mentya mbwɛ
(Mat 13:1-9; Mak 4:1-9)
4 Ndɛre Jisɔs ákɛ́ne mbɔ, bɔɔ́ átánege malɔ́málɔ́ áchwɔ́ gɛ́ ji. Gejamégé bɔɔ́ géchómégé, alɔ mangaré ɛbwɔ́ nekanémejɔɔ́ ɛni. 5 Nébɔ́ nélú nnó, “Bií uma mempyɛ makɔɔ́ fɔ afɛ́ manjyɛ tya mbwɛ́ né mekɔɔ́ wuú, ndɛre átyaá, ámɛ́ ayifɔ́ ákwé né maá meti. Ɛwyágé bɔɔ́ ákógé ájyále, ne denywɔné ntó déchwɔ́ dechwɛ́re denyɛɛ́. 6 Ámɛ́ ayifɔ́ ákwé né mfaá mme ɛtárávɛ́ áchií ne ɛwyá wɔ́ áwaŋgésé getúgé mbaá yimbɔ alú kpɔ́gɔ́lɔ́. 7 Ámɛ́ ayifɔ́ ákwé né mme ayi genkpé ntó géchíge wyɛ, áchígé, genkpé ɛyigémbɔ géwɛ́ gekweré mbwɛ́ yimbɔ meshií ɛjo ji. 8 Ámɛ́ ayifɔ́ ákwé né mme melɔ́mélɔ́, áchiígé, áwɛ́, áfyɛ́ úsaá amɛ uta ápwɔ nkane ábɔ́ ápɛ́né.” Jisɔs ánérégé ake, “Fwɔregé! Muú yi áwyaá matu manwú, áwú.”
Ula bi Jisɔs atóme makámejɔɔ́
(Mat 13:10-17; Mak 4:10-12)
9 Ɛwyágé baá utɔɔ́ Jisɔs ágií ji ula nekanémejɔɔ́ ɛníné abɔ́ atómé mbɔ. 10 Ake ne ɛbwɔ́, “Ɛ́lé ɛnyú ne Ɛsɔwɔ apyɛ́ nnó dékaá unó bi. Yɛ́mbɔ bɔɔ́ bifɔ áwúu gefwa jií ɛyi gébɔ́ gélú nyá bibí né mákámejɔɔ́ jií. Ɛsɔwɔ apyɛ wyɛmbɔ nnó ɛ́bɛ́ nkane abɔ́ ásámé nyá mmu bɔ ŋwɛ nnó: ‘Ápɛ́le ágɛ́né fɔ́, áwúu ákaágé fɔ́ ula’.”
Jisɔs agare baá utɔɔ́ bií ula nekanémejɔɔ́ mentya mbwɛ
(Mat 13:18-23; Mak 4:13-20)
11 Ake, “ula nekanémejɔɔ́ ɛniné na nelú nnó, mbwɛ́ yimbɔ ɛ́lé mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ. 12 Amɛ́ mbwɛ́ ayi ákwéne meti álú bɔɔ́ bi áwúu mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, ɛwyágé danchɔmeló achwɔ́ féré mekomejɔɔ́ yimbɔ né matɔɔ́ bwɔ́ nnó ɛkáge ɛbwɔ́ ákámé ne Ɛsɔwɔ aferé ɛbwɔ́ né ɛfwyale gabo. 13 Amɛ́ mbwɛ́ ayi ákwené né mfaá mme ɛtárávɛ́ álú bɔɔ́ bi áwúgé mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, tɛ́nétɛ́né ásɛ ji ne nechɔ́chɔ́. Yɛ́mbɔ álya fɔ́ nnó mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ akpɛ́ mmu matɔɔ́ bwɔ́ wɔ́. Mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ yimbɔ alu ɛta bwɔ́ ɛké genɔɔ́ ɛyi gélá gepɔ́ ne maka. Gébégé mmuameno achwɔgé gétúgé mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, ájá mmyɛ meso. 14 Ne mbwɛ́ ayi ákwené né mme genkpé meshií ɛjomé, álu nkane bɔɔ́ abi áwuúgé mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, ufɛ́ré unó mme ne mmwɔ́lé né unó bi uchwɔɔ́ ne gefwa ujo mekomejɔɔ́ yimbɔ. Mbɔntó ne mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ anómé mmu matɔɔ́ bwɔ́ detú. 15 Amɛ́ mbwɛ́ ayi ákwené mme melɔ́mélɔ́ álú ntó ɛké bɔɔ́ bi áwuú mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, ágbáré ji metɔɔ́ ɛ́má ne ápyɛ́ genó ɛyigé mekomejɔɔ́ ágaré, ne ájyɛ́ wyɛ́ mbɛmbɛ.
Muú abi fɔ́ mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ mbaá bɔɔ́
(Mak 4:21-25)
16 “Muú álwɛ́gé fɔ́ ɛ́túléká ne abɔ́ genó akwéré ɛ́wú. Akágé bɔ́ ntó ɛwú afyɛ́ nteé ukwɔ́. Yɛndegébé muú alwɛ́gé ɛ́túléká, aŋma ɛwú mfaá, nnó, bɔɔ́ ákpɛgé mmu gepú ágɛ́né mbaá. 17 Kaáge nnó depɔ deko ɛtiré débɔ́ délú bibí, dégɛnege nyɛ́ ne ɛtiré délú né gemmua déchwɔ́ nyɛ́ né geŋgbɔ́. 18 Yɛndé gébé ayi ɛnyú dewuúgé mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ, fwɔ́rege chánchá nnó dekaá depɔ ɛtiré delú mmu. Kaáge nnó muú yi awya genó, ámáge gbɛ́ɛ nyɛ́ ji ɛyigéfɔ. Muú yi álá pɔ́ ne geji, ásɛ́le nyɛ́ yɛ ɛ́kɛ́kɛ́ ɛwé ji awya nnó akpɛ́ alá amuamu.”
Mmá Jisɔs ne áŋmo bií
(Mat 12:46-50; Mak 3:31-35)
19 Ndɛre Jisɔs abɔ́ álú alɛrege mbɔ, mmá wuú ne aŋmó bií áchwɔ́ mangɛ́ ji. Yɛ́mbɔ áka mankpɛ meti ɛpɔ́ gétúgé bɔɔ́ ájamé dɔɔ́ né menómbí. 20 Muú fɔ́ agare ji nnó, “Mmá wyɛ́ ne aŋmó byɛɛ́ álú dafyɛ ákɛ́lege mangɛ́ wɔ́.” 21 Jisɔs agáré ɛbwɔ́ aké, “Mmá wa ne aŋmó ba ɛ́lɛ́ bɔɔ́ abi áwúu mekomejɔɔ́ Ɛsɔwɔ ne ápyɛ genó ɛyigé mekomejɔɔ́ yimbɔ ákɛ́lege.”
Jisɔs anyá mbyonnyi atɛné
(Mat 8:23-27; Mak 4:35-41)
22 Bií bifɔ́ Jisɔs ákpɛ mmu ɛ́kpe ne baá utɔɔ́ bií, ne ájɔɔ́ ne ɛbwɔ́ aké, “Déchyaá gentógé mewaá dejyɛ́ ɛgbɛ́ né.” Ɛfɛɛ́ ɛbwɔ́ álɔ manjyɛge. 23 Ndɛre ɛbwɔ́ áchyaáge, Jisɔs akwé gejyá. Mbyonnyi átáné wyɛ mbɛ́lépó né mfaá achwɔ́ ne ɛshyɛ né gentógé mewaá, apyɛ mbyo nnyi ado ɛ́kpe, manaá malɔ mánkpɛ mmu. Manɛ magyálege ɛbwɔ́ nnó áchwɔ́ kée. 24 Ne ɛbwɔ́ ájyɛ peé ji áké, “Atá, Atá déchwɔ́ nó nnyi.” Jisɔs akwilé ka anyá mbyo nnyi yimbɔ akwené, mbaá akwené tɔmeé. 25 Ɛwyágé Jisɔs agií bwɔ́ aké, “Matɔɔ́ nyú ayí défyɛɛ́ ne me álɛ́?” Yɛ́mbɔ ɛfɔ ɛ́wú ɛ́wú ne ɛlaá ɛbwɔ́ matɔɔ́ ne ála mano mekpo fuú, ágíge atɛ áké, “Ndé gefɔgé muú na ayi anyagé mbyo ne ngba nnyi áwuú ji?”
Jisɔs abú aló nchyɛ átané mende fɔ mmyɛ
(Mat 8:28-34; Mak 5:1-20)
26 Áké ánérege manchyá gentógé mewaá, ákwɔné gebagé mewaá Garɛsɛne ɛyí gélú toitoi né *gebagé mewaá Galilií. 27 Jisɔs aké atanege né ɛ́kpe, akwɔne kwɔ́kwɔ́lé né melɔ fɔ́, mende fɔ yi átané melɔ ɛwémbɔ, ayi aló nchyɛ áchyɛ́ge ji ɛfwyale áchwɔ́ báne ji. Tɛ mekoó mende yina abɔ́ álú wyɛ́ gejɔ́géné, alyá upú ne abɛlege lé mmu manome ayi áchomé né ɛtárávɛ́.
28 Aké agɛne Jisɔs ajyɛ kwé ji uká, alile akalege kéŋké aké, “Jisɔs Maá Ɛsɔwɔ Anyata! Ɔbɔ́ ndé mechɔ́ ne me? Nkpá wɔ́ geká, ɔ́chyɛgé fɔ́ me ɛfwyale.” 29 Ajɔɔ́ mbɔ gétúgé Jisɔs abɔ́ anyane ji nnó, tané mende yina mmyɛ. Mende yina yɛ́ndégébé meló nchyɛ yimbɔ akwilégé ji mmyɛ́, bɔɔ́ áfwénege ji ne ápyɛ. Yɛ́ lé áwɛ́le ji uká ne amu ne bɔ ŋkpɔkɔvɛ́, ábelé ji nkane muú denɔ, asɔrégé abi, meló yimbɔ ápyɛ́ ji abó akpɛ mewaá.
30 Ɛ́fɛɛ́ ne Jisɔs agií mende yimbɔ aké, “Mabɔ myɛ makamege nnó?” Ashuú ji meko aké, “Nkamege gejamé.” Ajɔɔ́ mbɔ gétúgé gejamé aló nchyɛ ábɔ́ álú ji mmyɛ. 31 Aló nchyɛ bímbɔ ákwɔ Jisɔs mata nnó ɛ́kagé ábú abi akeré mmu gepyɛɛ́ ɛyi geláge pɔ́ ne kwyakwya nnó ágɛ́né ɛfwyale. 32 Ɛ́fɛɛ́ kwɔ́kwɔ́lé, nfɔné mekwɛnde fɔ nébɔ́ nényɛɛ́ né mbyɔ mékwɛ. Aló nchyɛ bimbɔ ágɛ́gé nfɔné mekwɛnde ɛniné mbɔ ánɛ Jisɔs mmyɛ nnó agɔ́ bwɔ́ ákpɛ mekwɛnde yimbɔ mmyɛ, Jisɔs akamé. 33 Aló nchyɛ bimbɔ átané ájyɛ kpɛ́ nfɔné mekwɛnde ɛníné mbɔ né mmyɛ. Nfɔné mekwɛnde ɛniné mbɔ nésɔɔ́ ne gatɛlé, né shulé mékwɛ nékwé mmu géntógé mewaá né nyú manaá néke.
34 Ámbamé mekwɛnde yimbɔ ágɛ́gé ndɛre ɛpyɛɛ́, ábó ákeré meso melɔ bwɔ́, mangaré abya yimbɔ. Ndɛre ájyɛ́, ágaré ntó abya yina né baá malɔ ne bɔ dachi né gebagé mewaá ɛyígémbɔ. 35 Bɔɔ́ áwúgé abya yi, áchwɔ mangɛ́ genó ɛyigé gébɔ́ gépyɛ́, ákwɔ́négé mbaá ayi Jisɔs alu, ágɛ́ mende yimbɔ, ayi aló nchyɛ átane ji mmyɛ ne nana ajwɔlé né ɛgbɛ mmyɛ Jisɔs, ne mandeé jií mmyɛ, akéré menyammyɛ wuú. Ɛbwɔ́ ágɛ́gé mbɔ ɛfɔ ɛkwɔ́ ɛbwɔ́ matɔɔ́. 36 Bɔɔ́ bí abɔ ágɛné genó ɛyígé pyɛ́ álɔ mangaré abi áchwɔ ndɛre ɛ́pyɛ́gé ne mende yimbɔ alé tóo.
37 Bɔɔ́ ako né geba ɛyígémbɔ gétúgé ábɔɔ́ ɛfɔ anɛ́ Jisɔs mmyɛ nnó ályaá melɔ bwɔ́. Ájɔ́gé mbɔ, Jisɔs akpɛ mmu ɛkpé manjyɛ. 38 Jisɔs ákwilégé manjyɛ, mende ayi aló nchyɛ abɔ́ achyɛ́ge ji ɛfwyale, anɛ Jisɔs mmyɛ nnó agɔ ji akwɔ́lé ji. Jisɔs ashya aké, 39 “Kéré meso. Ndɛre ɔ́jyɛ mbɔ, gáré bɔɔ́ gekpɛ́kpɛ́gé genó ɛyígé Ɛsɔwɔ ápyɛɛ́ ɛta wyɛ́.” Jisɔs ajɔ́gé mbɔ mende yimbɔ afɛ́, akɛ melɔ́ kpaa ɛwémbɔ meko agarege yɛ́ndémuú galɔ́gálɔ́ ayi Jisɔs ápyɛɛ́ ɛta wuú.
Maá Jarɔs ne mendée ayi ataá nku Jisɔs
(Mat 9:18-26; Mak 5:21-43)
40 Jisɔs achyá akeré ɛ́gbɛ́ géntoógé mewaá. Ɛ́fɛɛ́ ɛkwɔ́ bɔɔ́ ábɔ́ ágile ji ne áchwɔ́gé ásɛ ji ne metɔɔ́ megɔmegɔ. 41 Mende fɔ achwɔ́, ayi ákúu ji Jarɔs, alu muú kpaá né ɛcha mmyɛmenɛne. Ajyɛ kpá Jisɔs geká nnó ajyɛ́ né gepú jií, 42 gétúgé maá wuú áchwɔ́ gbó. Awya lé maá yiná ama mendée, ne alu aŋmɛ́ afyáneapeá.
Ne Jisɔs alɔ manjyɛ, ndɛre ajyɛ́ bɔɔ́ ákwɔlege ji ɛ́gbɛ́ ɛwé ne ɛwé. 43 Né geluage bɔɔ́ bimbɔ mendée fɔ abɔ́ alu ayi manoó mátánege ji mbɛ, málɛ́ aŋmɛ́ áfyáneápeá; bɔɔ́ maka apyɛ kpá meti ɛpɔ́ mantoó. 44 Né geluage bɔɔ́ bimbɔ mendée yimbɔ akɛ né mpu bɔɔ́ achwɔ́ ji né meso anyaá ɛbwɔ ata manó nku wuú. Wyɛ́ ndɛre ataá mbɔ manoó mimbɔ masɔ́.
45 Jisɔs agií aké, “Waá taá me?” Yɛ́ndémuú ashya, Pita aké, “Ata ɔ́gɛ́né fɔ́ ndɛre bɔɔ́ ánɔ wɔ́ mme áŋmɛ́rege wɔ?” 46 Yɛ́mbɔ Jisɔs ató wyɛ́ ɛshyɛ ajɔɔ́ aké, “Muú fɔ ata me néndé nwú ndɛre uto útané me mmyɛ.” 47 Mendée yi agɛ́gé nnó ula úgyá ji achwɔ́ mbɛ ushu Jisɔs awere, akwé ji uká. Ɛ́fɛɛ́ alɔ mangaré mbɛ ushu bɔɔ́ ako genó ɛyígé pyɛ́ ne ji ataá Jisɔs. Ne ama gáre ntó ndɛre ji atágé Jisɔs nemée nií nébyɛ́ tɛ́nétɛ́né. 48 Jisɔs aké ne ji, “Maá wa ɔtoó gétúgé ɔfyɛɛ́ metɔɔ́ wyɛ ne me, kɛ pere.”
49 Ndɛre Jisɔs abɔ alú jɔɔ́ge ne mendée yimbɔ, muú fɔ átané né gepúgé Jarɔs áchwɔ́ gáre Jarɔs áké, “Maá wyɛ agbó mɛ́, ɔchyɛgé sé ménlɛré ɛfwyale detú.” 50 Ndɛre ajɔ́ge mbɔ, Jisɔs awú ne aké ne Jarɔs, “Ɔfɔgé, fyɛ́ lé metɔɔ́ ne me, maá wyɛ apome nyɛ́.” 51 Jisɔs ne Jarɔs átané áfɛ́. Ákwɔ́négé né gepúge Jarɔs, Jisɔs akamé fɔ́ nnó muú yicha akpɛ mmu wɔ́, ɛ́kosé Pita ne Jɛmsi ne Jɔn ne mma ne ntɛ maá yimbɔ. 52 Bɔɔ́ ako bí ábɔ́ álú ɛ́fɛɛ́, álíli, ádórege mmyɛ́ mme. Jisɔs aké ne ɛbwɔ́, “Deligé sé, mesɔ́ mendée yina agbo wɔ́, abɛlege lé géjyá.” 53 Ɛbwɔ́ álɔ manjwáné Jisɔs jwané gétúgé ákaá nnó maá awú agbó mɛ́. 54 Jisɔs afɛ́ né melu ɛwé ábelé maá yimbɔ, agbaré ji ɛbwɔ, akú ji aké, “Mensɔ mendée kwilé ka.” 55 Maá yimbɔ mendoó wuú ɛkeré, apeé akwilé ajwɔlé ka. Jisɔs aké ne bwɔ́ kɛ́lege menyɛɛ́ chyɛ́ge ji anyɛ́. 56 Mmá maá yimbɔ ne ntɛ wuú áké ágɛ́ne mbɔ, matyɛ mawá ɛbwɔ́ meno. Jisɔs afyɛ ɛbwɔ́ ɛbɛ́ nnó ɛ́kagé ápyɛ́ muú akaá genó ɛyí gépyɛ́.