GEN 1:1 Awank-akerr, Akngeyel alker-then ahern-then arrpmernek.
GEN 1:2 Kwaty alayelant ahern ingkerrenh artenh. Ingwemerntarl ingkerrenh-angkwarr ayntenh. Akngeyel awer ilkwa tyarlewek. Akngey-kenh Itnweng rtnenh.
GEN 1:3 Akngey angkek, “Arrtyernerl-aynta!” Rap arrtyernenhey-alhek-anem.
GEN 1:4 Akngeyel arek mwerr arrtyernenhey-alhek. Akngeyel ingwethen arltethen amentant-atherr arrpmernek.
GEN 1:5 Akngeyel itnewek “Arlta.” Kel ra akethirrenhek. Ingwer Akngeyel itnewek “Ingwa.” Arlta arrwekel anyent ikwerel, atwerrpirrenhek. Ingwemernt-anem irrek. Ingwel-anem. Ikwer-they angkep arrpemarl ra akethirrenhey-alhek.
GEN 1:6 Akngey angkek, alker ampep-warl arrkngert rnkernetyek, kwaty alay amentant-atherriletyek. Kel alakenh-anyem.
GEN 1:7 Kwaty ingwer irrwerl, kwaty ingwer kwaty kweneng.
GEN 1:8 Akngeyel arrkngert renh itnewek “Alker.” Ikwer-they angkep arrpemarl ra akethirrenhey-alhek. Ingwirrek arrpemarl. Arlta 2 ikwerel, kel ingwepenh-anem irrenhek.
GEN 1:9 Akngey angkek ahern-then kwaty alay-then amentant atherriletyek, ahern artwerretyirrey-kety. Kel ahern aremirrek.
GEN 1:10 Akngeyel itnewek ahern-then kwaty alay-then. Akngeyel arek rarl mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 1:11 Akngey angkek atherrk-then arwerl amern-akert-then atherrk ntang-akert-rnem-then rnkernetyek. Kel alakenh-anyem.
GEN 1:12 Arwerl ingwerek-ingwer-then ntang ingwerek-ingwer-then Akngeyel arrpmernek. Akngeyel arek ingkerrenh-angkwarr, rarl mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 1:13 Ingwirrek arrpemarl. Arlta 3 ikwerel, kel ingwepenh-anem irrenhek.
GEN 1:14 Akngey angkek “Ingkenyel arrtyernetyek arltel, ingwel arrtyernetyek alkentel.” Arltethen ingwethen amentant-atherr ra anthek. Ratherr aherrety-then alyangkw-then ament-atherr arrpemarl ra anthek, rernem iterl-arayntetyek ilenger rernem akarrirretyek.
GEN 1:15 Akngeyel arrernek atherrap-antey, ikngwer arrernek ra artewentyel arrtyerney-angker arltel. Akngeyel antyarr akngerr arrernek.
GEN 1:17 Alkent ra arrernek alyeparl arrtyernetyek ingwel. Alkent-then ingkeny-then ra arrernek, ingwethen arltethen akngaketyek. Akngeyel arek ingkerrenh-angkwarr, rarl mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 1:19 Ingwirrek arrpemarl. Arlta 4 ikwerel, kel ingwepenh-anem irrenhek.
GEN 1:20 Akngey angkek kwaty alayek, atnwenth ingwerek-ingwer ikwerel anayntetyek. Rap angkek thip ingwerek-ingwer alkerel alhayntetyek.
GEN 1:21 Akngeyel arrpmernek kwaty-areny ingwerek-ingwer kwaty alay kwenel anayntetyek, akely-rnem-then, ilkwernem-then. Akngeyel arrpmernek thip ingwerek-ingwer alkerel alhayntetyek. Akngeyel arek ingkerrenh, rarl ingkerrenh mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 1:22 Akngeyel renh-rnem ilek, “Akngerram-akngerrirretyek, arlperrtyirremel kwaty alay-angkwarr ingwer-rneman alker-angkwarr ingwer-rneman.”
GEN 1:23 Ingwirrek arrpemarl. Kel ingwepenh-anem irrenhek, arlta 5 ikwerel.
GEN 1:24 Akngey angkek, “Ahern ikwer-penh atnwenth ingwerek-ingwer akngerrirretyek, ateralth-rnem-then, mwerr-rnem-then, ahernel alheyel-rnem-then.” Kel alakenh-anyem.
GEN 1:25 Akngeyel atnwenth ingwerek-ingwer arrpmernek, atnwenth ateralth ingwerek-ingwer, atnwenth mwerr ingwerek-ingwer, ahernel alheyel ingwerek-ingwer. Akngeyel arek ingkerrenh, rarl ingkerrenh mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 1:26 Akngey angkek, “Ahern-areny arrpmernetyek rernem anetyek anwantherr-apeny, rernem Atyetyart anetyek kwaty-areny ingkerrenhek, thip ingkerrenhek, atnwenth ingkerrenhek, atnwenth mwerr-rnemek-then, atnwenth ateralth-rnemek, ahernel alheyel-rnem-then.”
GEN 1:27 Akngeyel arrpmernek artwethen arelh-then, ratherr rapeny anetyek.
GEN 1:28 Akngeyel ahern-areny ilek akngerrirretyek, ahern ingkerrenh-angkwarr, apmer arrpanenhel. “Arrantherr atyetyart anetyek, ahern ingkerrenhek, irrpeng ingkerrenhek, thip ingkerrenhek, atnwenth ingkerrenhek.”
GEN 1:29 Ikwer-penh Akngeyel renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr anthem, amern-rnem-then arwerl ntang-akert-rnem-then, arrantherr arlkwetyek.
GEN 1:30 Atnwenth ahern-areny-rnem-then, thip alker-areny-rnem-then, ahernel alheyel-rnem-then. Ahern-areny ingkerrenhek, atha amern-rnem-then atherrk-rnem-then anthem.”
GEN 1:31 Akngeyel ingkerrenh arek, rarl mwerr-angkwarr arrpmernek.
GEN 2:1 Alker-then ahern-then ingkerrenh anenh.
GEN 2:2 Arlta 7 ikwerel-antey Akngeyel warrk ikwerenh ywerrelhilek. Ltyerrek-anem. Ra ipmelhek-anem.
GEN 2:3 Akngeyel arlta 7 anyentan akngakek ltyerrey-angker, impenan arlta ikwerel ra ltyerrenh.
GEN 2:4 Alakenh-anyem Akngeyel alker-then ahern-then ingkerrenh arrpmernek.
GEN 2:5 Lyertenyenp, alker-then, ahern-then Akngey INGKART ra arrpmernek-penh arwerl-weny, atherrk-weny. Kwaty ra thweney-angenh-antey ahern-warl, ingwer aney-angenh-kety amern lyapelheletyek.
GEN 2:6 Kwaty apeynt lherrparnpenh ahern-they. Ahern-anem ra apelyilek.
GEN 2:7 Akngey INGKARTel ahern-anem inek, artwa anyent-anem mpwarek ahern-penh. Ra ahern-areny renh itethilek-anem, pewilemel. Awer-anem anthek. Ahern-areny ra itethirrek-anem, weyangkemel. Iteth-anem irrek ra.
GEN 2:8 Akngey INGKARTel akngerrakw-ampenyek arwerl ilek-ilek-anem rnkernek, apmer itnan Eden. Artwa renh-anem ra arrernek apmer ikwer-itwek.
GEN 2:9 Arwerl ilek-ilek rnkernek ra, arwerl lyapelemel, amern-akert-rnem-then. Arwerl atherr apmer ampep-itwek lyapek.
GEN 2:10 Arwerl ingweran mwerr itethiley-angkerarl, arwerl ingweran akalty-anthey-angker. Amern ntwa arlkwenty arwerl ikwer-penh nga apmwek-then mwerrek-then akaltyirrem, atherr-angkwarr-antey. Apmer Eden-they kwaty atnyerr ankalhenh, arwerl-rnem atherrkenyil-ayntetyek. Lher anyent-they ra irrpety-anem irrek, irlkwenty-anem. ...
GEN 2:15 Akngey INGKARTel artwanem amern-angketyarr ikwer-itwek arrernek, ra arntarnt-arayntetyek.
GEN 2:16 Akngey INGKARTel renh ilek, “Arwerl ingwer-rnem-itwek ntwa arlkwayntetyek.
GEN 2:17 Arwerl ingwer apmwek-then mwerrek-then akaltyirreyel, menty arlkwey-angenh. Ntwa arwerl yanh-penh arlkwentyan, nga arlta ikwerel-antey ilwem.”
GEN 2:18 Akngey INGKART angkek, “Ahern-areny anyent anerl-anekerr, atha ilkwatherr ikwer mpwarey.”
GEN 2:19 Akngey INGKARTel ahern-anem inek arrpemarl, ra atnwenth ilek-ilek, thip ilek-ilek-anem mpwarek ahern-penh. Ra artwewarl akngetyek, ra itna renh-rnem itnewetyek.
GEN 2:20 Ahern-areny ranem itneweynek atnwenth ateralth-rnem-then, mwerr-rnem-then, thip-rnem-then, ingkerrenh-antey. Alakenh-anyem ahern-arenyel itnewek-penh itnakert ingkerr-anem rernem anek. Ahern-areny ament-areny ilkwatherr-weny anenh, atnwenth rernem ament anenh arrpemarl, ingwer-lkwer.
GEN 2:21 Akngey INGKARTel ahern-areny renh ankwayntetyek athenek. Artwa ra apelp-anem ayntek. Artwa ikwer-penh ngkerraly anyent ra inek. Renh ampwerrkileynek, ra arelh-anem ikwer mpwarek ilkwatherr, ngkerraly anyent-penh. Akngey INGKARTel arelh renh atnwenhek artwa ikwer-warl.
GEN 2:23 Ra arek-penh arelh renh, ra angkek, “Nhenh atyeng-apenyarl, nhenh arlka atyeng-penh, ngkwern atyeng-penh arnwarnekarl. Atha renh itnewem ‘arelh’, ra atyeng-penh artwepenh arnwarnekarl wenh!”
GEN 2:24 Aleyarl alakenh aynteyel ra. Artwa anyentel aynikw-then amikw-then iwerl-alhem. Ra arelh ikwer-itwek itengirrem, anyent-apeny-antey ratherr aynteyel. Alakenh-anyem Akngey INGKARTel arrernek.
GEN 2:25 Arrwekeleny ratherr arnkweweny anenh, nyerrirrey-angenh-antey.
GEN 3:1 Rtnwem anyent anenh Akngey INGKARTelarl arnwarnek, irrtywerremel apmwangkwarr iley-angker. Apmwarlap ran atnwenth ingkerrenh-angkwarr. Arlta anyentel ra alhek arelh-warl. Ra ayernek, “Mpwelenhanth apek ilek Akngeyel, arwerl anyent-penh mpwelanth amern arlkwey-angenharl wenh, mentyarl aretyek?”
GEN 3:2 Arelh ra angkek, “Akngeyel ilek, ‘Arwerl ingwer-rnem-penhant arlkwetyek.
GEN 3:3 Arwerl anyent-penh nthakenh mpwelanth amern akey-angenh amern-angketyarr ampep-itwek. Mpwelanth arwerl ikwer-penh arlkwenty, mpwelanth ilwemarl.’”
GEN 3:4 Rtnwem ra irrtywerremel ilek, “Mpwelanth nthakenh ilwey-angenh arwerl ikwer-penh amern arlkwenty.
GEN 3:5 Akngey akalty, arlta ikwerel mpwelanth amern arlkwenty, Akngey rapeny mpwelanth anem, akalty-anem, apmwangkwarr-then mwerr-angkwarr-then.”
GEN 3:6 Arelh ra amern renh arek. Amern ra mwerr-angker innga. Ra ilkelhenh, amern arlkwenty-penh Akngey rapeny akalty-anem anetyek. Amern renh akek, arlkwemel-anem. Arelh ra artwanem anthek, ratherr atherrel-antey arlkwek amern renh.
GEN 3:7 Ratherr iterl-arek ratherrarl Akngeyek awelhey-angenh. Angath-antey ratherr apmwelhelekan. Ratherr iterl-arelhek-anem, ratherr arnkweweny-anem anenh. Arwerl tywerrk aylpepenh ratherr arnkwa atanthenh pweytilemel, aylpemel-anem. Artelhenh-anem ratherr.
GEN 3:8 Ikwer-penhan alherrp ratherr awek, amern-angketyarr ikwer-itwek Akngeyarl alhenh. Ratherr aterirremel arwerlel arlengkewelhek Akngey ikwerety.
GEN 3:9 Akngey INGKART artwa ikwer arlkek, “Nthenh-angkwarr nga?”
GEN 3:10 Artwel renh ilek, “Ayeng arnkweweny arlengkewelhek ngkwengety, nyerr-anem irrek.”
GEN 3:11 Akngey INGKART angkek, “Nthakenh mpwelanth iterl-arelhek, mpwelanth arnkweweny anenhan? Ntwa amern-angketyarr ampep-itwek arwerl anyent-penh arlkwek apek?”
GEN 3:12 Artwa ra angkek, “Arelhel amern akek, rap ayenh-anem anthek, athanem arlkwetyek, arelh yanhel ntwarl ayenh anthekarl.”
GEN 3:13 Akngey INGKARTel arelh renh ayernek, “Arwerl ilek-penh ntwa arlkwek?” Arelh ra angkek, “Rtnwemel ayenh irrtywerl-ampernek wenh! Ikwer-penh atharl arlkwek.”
GEN 3:14 Akngey INGKARTel rtnwem renh ilek, Ntwa arelh renh irrtywerl-ampernek-penh, nga atnertel artnerrerl-apem ahern-penh arlkwerl-aperl-anem. Atha ngenh anyent apmwewarlilem intem-antey.
GEN 3:15 “Arelh nhayman ngkwengety arlkarirrem. Arelh-kenh-rnem-then ngkwenh-rnem-then ilkelhey-angenh intem anayntem. Arelh-kenhel-rnem ngenh akapwert atwayntem, ngkwenh-rnemel ingkan tnhwayntem.”
GEN 3:16 Akngey INGKARTel arelh renh ilek, “Nga ampakert rlterrk anayntem. Nga artwa ngkwenhek aleth ilkelh-ayntem. Artwa Atyetyart-anem ngkwenh anayntem.”
GEN 3:17 Akngey INGKARTel artwa renh ilek, Nga arelh ilenhek awelhek, ntwa amern-anem arlkwek. Atha weth ngenh artwerilek arwerl ilenh-penh amern ntwa arlkwekerr. Nga atyeng awelhey-angenh. Ahern yanh apmwanem, amern rnkernayntetyekan. Nga warrkirretyek artewentyel amern intwelheletyek, nga ilwetyek-atwety.
GEN 3:18 Atherrk apmwethen intwayntem. Ntwa amern-angketyarr ikwer-penh amern arlkwey-angenh.
GEN 3:19 “Ntwa artewentyel warrkirretyek amern ngkwenhek. Nga ahernirreyenh ilwenty-penh. Ahern-penh atha ngenh arnwarnek. Nga angkep ahern arrpemarl irreyenh. Ngan ahern arwarl.”
GEN 3:20 Adam-el arelh ikwerenh itnewek Eve.
GEN 3:21 Akngey INGKARTel arnkwanem ikwer-atherr mpwarek, atnwenth yenp-penh.
GEN 3:22 Akngey INGKARTel ilek, “Ratherr iterl-areyel apmwangkwarr-then mwerr-angkwarr-then, atharl iterl-areyel-apeny. Amern-angketyarr yanh-they ratherr alpetyekant-anem. Ratherr arwerl yanh itethiley-angker-penh ratherr arlkwey-angenh anetyek. Ratherr arlkwenty-penh, ratherr intem-antey iteth anekerr.”
GEN 3:23 Akngey INGKARTel renh-atherr aketh-warl-anem irrentek, apmer ingwer-warl-anem ratherr alpek.
GEN 3:24 Aympelh-akert-rnem akngerrakw-ampenyek arrnkngert rnkernek arwerl ikwerety. Nayp arlpenty Akngeyel rnkernek, ikwer-atherr-itwek. Nayp arlpentyel ampep-they arrtyernenh. Aympelh-akert rernem akwerrelant arrkngert rtnek, ratherr angkep alpekerr, arwerl ikwer-itwek arlkwekerr, amern-angketyarr ampep-itwek, ratherr intem iteth anekerr.
GEN 4:1 Adam-then Eve-then ratherr awey akely atnyenek. Awey akely ikwerenh itnan Cain. Eve angkek, “Atha renh itnewey Cain, INGKARTelarl awey akely ayenh anthek.” Itna Cain angka ikwerenh-angkwarr aynteyel, “INGKARTel ampa anthek INGKART-they renh inek.”
GEN 4:2 Ikwer-penhan, Eve ra awey ingwer-anemarl atnyenek. Amelikw renh itnewek Abel. Ratherr ilkwerrek-anem. Abel yep-yep arntarnt-arenh-arenh, Cain ran amern atherrkarl ingwerek-ingwer lyapelhelenh.
GEN 4:3 Ingwer-ingeran Cain ra amern INGKART-anemarl tyenkerr anthek.
GEN 4:4 Abel ra yep-yep akwerrk atwemel, INGKART ra tyenkerr anthek arrpemarl. Yep-yep akwerrk lyertenyankarl atnyenek. Abel-el aker atwek, ra INGKART renh tyenkerr anthetyek. Aker ikwer-penh ra tyelk mwerr-rnemant rlwanemel INGKART renh tyenkerr anthetyek, mpwerrkenty anter-akngerr. INGKART Abel ikwerant inkwerelhek, renharl ra tyenkerr anthekek.
GEN 4:5 Cain-ekan ra inkwerelheyangarl. Cain ra artwerrety-anem anenh, ahelirremel.
GEN 4:6 INGKARTel Cain renh ilek, “Ilekek ngarl aneyel artwerretyan?
GEN 4:7 Ntwarl ayenh tyenkerr arraty-angkwarr anthek-penh, ngarl irrkngerney-anem anetyek. Ngarl mwerr-angkwarr anem, ngap irrkngerneyarl aneman. Ngarl mwerr-angkwarr anem, ngap irrkngerneyarl aneman.” INGKARTel renh ilek, “Ngap apmwelhelekerr, nga mwantyel iterretyek.”
GEN 4:8 Cain-el ayteyikw ikwerenh irrtyelherl-alhek, “Mpa, ayla awangk alhey arrkent, peleyn ilkwewarl.” Irrtyelherl-alhek ratherr arrkent alhetyek-arrpantey irrtywerremel, renh ra atnwenhek akwerr-warl, ra atwey-alhetyek renh. Cain-el renh atwek, ipmek-antey.
GEN 4:9 INGKARTel Cain renh ayernek, “Abel-alew? Ayteyengkw ngkwenh-alew?” Cain-el renh irrtywerremel tyernek, “Inpa, ayeng arlarl.”
GEN 4:10 INGKARTel renh ilek, “Ntwa atwek ayteyengkw ngkwenh. Arrknga thelhelek ikwer-they ahern-warl. Atha ngenh apmer nhethey irrentem, ntwarl ayteyengkw atwek, rarl arrknga thelhelek apmer nhel.
GEN 4:11 Ahern nhekan amernan nthakenh ntwa intwelheleyang-anemarl. Arrkngarl ayteyikw thelhelek-kety.”
GEN 4:12 INGKARTel renh ilek, “Nhenhekan amern atherrk intwelheley-angenh. Apmer nhelan nga aney-angenh-anemarl arrangkw. Nga alhayntant-anem.”
GEN 4:13 Cain-el renh ilek, “Ntwa atyeng angka awerr arrernek. Apmer nhetheyarl apmer ingwerel-anem ayeng anayntem. Apmer-wenyengarl ayenh ingwerentyel atwetyek alhewer, mentyan.”
GEN 4:15 INGKARTel renh ilek, “Ingwerel ngenh atwenty, atha renh arntety anthem. Ingwerel ngenh atwekerr, atha ngkweng-warl impaty arrernem.”
GEN 4:16 Apmer Nod-warl ra alpek, Eden-they akngerrakw. Cain aney-alpek intem-antey INGKART ikwerety, angkepirreyang arrangkw, ikwerenh-rnem-warl. Ingwer-kenh apmer-itwek aney-alpek. ...
GEN 6:5 ... Akngeyel arek, apmwangkwarr ahern-areny ingkerrenh anenh. Rernem apmwangkwarrant iterrenh.
GEN 6:6 Ra iterrek renh-rnem ingkerrenh ywerrelhilemel atwetyek, atnwenth-rnem-then, thip-rnem-then, ahernel alheyel-rnem-then. Artwa apmwangkwarrarl aneyel-rnem-then ingkerrenh ywerrelhiletyek. “Atha renh-rnem mpwarey-angenh, atyeng awelhey-angenh-rneman. Ra iterrenh, apmwel renh-rnem mpwarekerr.”
GEN 6:8 Akngey inkwerelhek artwa Noah ikwer, rarl ikwer inkwerelhemel awelhek rarl renh ilekek.
GEN 6:9 Noah ra anyentant mwerran Akngey ikwer awelhek. Alerikw irrpety ikwerenh-rnem itnan ikwer-rnem-kenh Shem, Ham, Japheth.
GEN 6:11 Akngeyel ingkerrenh iterl-arek, rernemarl apmwangkwarr anenh.
GEN 6:13 Akngeyel Noah renh ilek, “Ahern nhel artwa ingkerrenh ahelant atwerreyel, mwerr aney-angenh. Atha ahern-areny ingkerrenh irrarlkeyenh ahern nhek.
GEN 6:14 Arwerl mwerr-angker arterna, ntwa rtnwa arnwarnetyek warl-akert. Warl arnwarnetyek amentew-ament rwem-akert. Ankerel aperna kwen-then akwerr-ampeny-then.
GEN 6:15 Arlpenty innga mpwara 130 metres-ek-atwety. Arlpaw innga mpwara, 25 metres-ek-atwety. Irrwerl innga mpwara, 15 metres-ek-atwety.
GEN 6:16 Arwerl ilperr-ilperr-rnemarl irrwerlengan arrerna! Anker-anem aperneyna kwaty aylpekerran. Altywerarl ntwa arrernetyek arriwan ampepekan. Iwerr ingwer-ampenyek arrerna aylpenhey-alhayntetyek. Rwem irrpety irrwerl-akert mpwara!
GEN 6:17 Atharl kwaty ilkwa tyarlewem-kety, ahern-areny ingkerrenh irrarlketyek.
GEN 6:18 Atha ngenh innga ileyel, nga, anew ngwenh, alerengkw ngkwenh-rnem, ampengkw-rnem-then arrantherr rtnwa ilenhel arrantherr iteth anetyek, kwaty-kety. Ingkerrenh aker-rnem tywena, atnwenth-rnem-then, thip-rnem-then, ahernel alheyel-rnem-then.
GEN 6:19 Atnwenth amarl-rnem-then irrwey-rnem-then anewart-anewart akngakeyna, rtnwewarl tywenemel.
GEN 6:21 Amern akngerr-antey arrerna ikwer-rnem ngkweng-then. Ayeng ilkelheyel rernem iteth intem-antey anetyek.”
GEN 6:22 Noah Akngeyek awelhek, rarl renh ilanthek.
GEN 7:1 INGKARTel Noah renh ilek, “Rtnwewarl aylpa, ngkwenh-rnem-akert. Atha ngenh iterl-areyelarl, mwerrarl ngan atyeng awelheyel.” Kel arlta ikwerel-antey Noah-rnem rtnwewarl aylpenhek, Shem, Ham, Japheth. Ingkerrenh-antey rernem aylpenhek rtnwa ikwer-warl, anewikw-rnem-anem alerikw-rnem-anem. Noah ikwerenh-rnem-akert aylpenhek rtnwa kwen-warl. Aker ahern-areny ingwerek-ingwer rernem akwernek rtnwewarl, atnwenth ateralth-rnem-then ingkerrenh, thip-rnem-then akwernek rtnwa ilkwa ikwer-warl. Anewart-anewart irrwey-rnem-then amarl-rnem-then ingwerek-ingwer atherrarl-atherrarl akwernek rtnwa kwen-warl, Akngeyelarl renh-rnem ilanthek. Ingkerrenharl ahern-areny renh-rnem tywenek. INGKARTel rtnwa arriw ikwer-rnemenp akentek. Kwaty apeynt ikwer-they irrwerl-anem irrwerl-anem lherrparnpek kwen-they. Akngeyel alker renh altywerilek. Kwaty thelhelek alker-they, arlta 40-ek-atwety, ingwa 40-ek-atwety. Kwaty rntwek arlta arrpanenhel. Kwatyan kwen innganem. Kwaty atnyerrel rtnwa ilkwa irrwerlilek, irrwerl-anem irrwerl-anem. Apwert ingkerrenh kwatyel kwenek. Kwatyel rtnwa irrwerlilek ikwer-rnemenp. Ahern-areny ingkerrenh kwatyel ilwerl-athenek. Apmer arrpanenhel anenh-rnem, atnyerrel ingkerrenh ilwerl-athenek. Akngeyel ingkerrenh apmer arrpanenhek irrarlkek ingkerrenh kwaty atnyerrel. Irrpetyap rtnwa ilkwelarl anek-rnem rernemant iteth anenh. Noah rant ikwerenh-rnem-akert iteth anek. Kwaty rtnenh aleth arlta 150-ek-atwety, arlta arrpanenhel. ...
GEN 8:1 Akngey ra iterl-antey-areyel, iylpelerleweyang New-rnem-then atnwenth-rnem-then. Akngeyel awer tyarlewek. Kwatyarl akelyirreynek ahern ingkerrenh artwerretyiletyek. Kel alakenh-anyem Akngeyel awer thwenek.
GEN 8:2 Akngeyel arrkngert arrernek, kwaty ahern-they thelhelenhek. Akngeyel kwaty apeynt ywerrelhilek. Akngeyel kwaty alker-areny ywerrelhilek arrpemarl.
GEN 8:3 Arlta 150-penh kwaty akelyant-anem ahernel rtnenh. Alkent 5-ek-atwety kwaty ra akely-anem irreynenh.
GEN 8:4 Kwatyarl atnyerr ywerrekel, rtnwa ilkwa ra Ararat apwertel-anem arrernelhey-alpek.
GEN 8:5 Alkent 10-penh apwert ingkerrenhan akethel-anem arem-anemirrek. Alkent 10-ek-atwetyarl rtnek-penh kwaty akelyirrek.
GEN 8:6 Alkent anyent-penh Noah-el iwerr tyet altywerilek, ra aretyek. Noah-el thip anyent irrpwerl angerl thwenek. Noah arntarnt-arelhenh thip ikwer ra apey-alpentyek. Ahern artwerretyirreyek-atwety thip alkerel-antey alhenh. Alkerel-antey ra amperelenh, kwaty-antey ra arenh.
GEN 8:8 Kwaty ywerreynentyek Noah ra thwenek thip pwelker-anem, kwaty ywerreynentyek ra aretyek. Thip anyent ra arrernelhetyekan ikwer arrangkwarl.
GEN 8:9 Kwatyantarl ayntek. Ra apey-alpek arrpemarl, rtnwa ilkwa ikwer-warl. Noah-el thip anyent renh anterrkwey-ayntek, kwen arrpemarl akwernemel rtnwa ilkwa ikwer-warl.
GEN 8:10 Arlta 7-penh, Noah-el pwelker anyent renh arrpemarl thwenek.
GEN 8:11 Thip ra apey-alpek atwerrp, alperr anyent-akert-anem. Noah ra arek kwatyarl ywerr-anemirrek.
GEN 8:12 Arlta 7-penh pwelker renh thwenek arrpemarl, ra arlta ikwerel apey-alpeyang ywerrey-alhek.
GEN 8:13 Noah-el iwerr altywerilek-anem, rtnwa ilkwa renh ahern artwerretyirrenty aretyek. Ra arek ahernan atwerrety-anem. Noah-el arek kwatyarl kel-anem ywerreyneyel.
GEN 8:14 Alkent atherr-penh ahernan ingkerrenh-angkwarr artwerrety-anem.
GEN 8:15 Akngeyel Noah renh ilek, “Ngan ngkwenh-rnem-akert tyerr-anemelha, rtnwa ilkwa ilenh-theyan.
GEN 8:17 Atnwenth ilenh-rnem-then thip-rnem-then ahern alheyel-rnem-then ingkerrenh tyarlewa rernem akngerr arrpemarl irretyek ahern nhel.”
GEN 8:18 Noah rernem-tangkwel atwarrek rtnwa ilkwa ikwer-they.
GEN 8:19 Atnwenth ingwerek-ingwer ingkerrenh atwarrek rtnwa ilkwa ikwer-they, amentew-ament.
GEN 8:20 Noah-el apwert ilperr-ilperr arrernek, aker ampernetyek. Noah-el tyenkerr INGKART renh anthek, kwenirremel angkek.
GEN 8:21 Akngeyel aker intenek mwerr-angker ikwakert. Rernemarl apmwel-areth aneyelek, ampa akely-penh, atha ahern apmweley-angenh-anem. Akngeyel renh ilek, “Atha ahern-areny-rnem nthakenh atwey-angenh weth atha atwek-apeny, menty-anem. Anyent-inger-antey athan irrarlkek. Akely-penh apmwangkwarr alkenhirreyelan, awaretyel.
GEN 8:22 Atha ahern-areny ingkerrenh atwey-angenh-anem. Ahern nhenh intem-antey aynteyenh. Rernem amern lyapelheletyek, amern akwetyetyek. Ahern nhenh ywerrey-angenh arltel, ingwel, aherretyel, alyangkwel ywerrey-angenh. Ahern nhenh aherretyel ywerrey-angenh, ahern nhenh ingwel ywerrey-angenh. Ahern nhenh intem aneyenh ahern nhenh ywerreyek-atwety.”
GEN 9:1 Akngeyel Noah renh ilek, alerikw ikwerenh-rnem-akert, “Ampa akngerr atnyena ahern nhel, thip-rnem-then, ahernel alheyel-rnem-then, aker irrpeng-then. Ahern nhel akngerrirretyek ampa akngerr anetyek.
GEN 9:2 Atnwenth ingkerr arrekantherrety ater irrayntem aneyenh, ahern nhel. Nga ingkerrenhek Atyetyart aneyenh. Atha ngenh arrernem Atyetyart nga anetyek, ahern-areny ingkerrenhek.
GEN 9:3 Aker ntwa alhewer arlkwetyek, ingwerek-ingwer. Atha ngenh atnwenth ingkerrenh anthem, ntwa arlkwayntetyek. Kel, atha ngenh anthek amern ntwa arlkwayntetyek.
GEN 9:4 Aker menty, arrkngewenyirremel ayntey. Iteth-antey, ra arrkngakert-anteyarl atnwenth ran. Nthakenh arrngeynp arlkwey-angenh. Arrknga thela ahern-warl, artwerretyilemel, aker arlkwey-alenty.
GEN 9:5 Atnwenthel artwa anyent ipmek atwenty, artwa ingwerel ipmek arrpemarl atnwenth renh atwetyek. Artwa anyentel artwa ingwer ipmek atwenty, ipmek arrpemarl atwetyek.
GEN 9:6 Artwa ingwerel atwem, angkep renh atwenhey arrpem. Atha ahern-areny ingkerrenh arrpmernek, atyeng-apeny ingkerrenh anetyek.
GEN 9:7 Ntwa akngerr-anem ahern nhel ngkwenh-rnem atnyena! Artwa akngerr ntwa anetyek, ahern nhel artwa akngerrirretyek.”
GEN 9:8 Akngeyel Noah ikwerenh-rnem-akert ilek,
GEN 9:9 “Atha arrenhantherr ilem, Nhepenh-anyeman kwaty arrekantherr-warl atha tyarleweyang-anem, menty. Kel anyent-inger atha kwaty ilkwan tyarlewek, ingkerrenh atwetyek, ingkerrenh ahern nhek irrarlketyek.
GEN 9:12 Mpwelarr ilkwa alkerek atha arrekantherr arrernem. Mpwelarr arrantherr alker-itwek aremel, arrantherr iterl-aretyek wetharl atha arrenhantherr ilek-angkwarr.
GEN 9:14 Kwaty kwenpayel mpwelarr aremirrenty atha iterl-aremel atharl weth arrekantherr ilek-angkwarr.
GEN 9:15 Nthakenh atha atnyerr ilkwel atwey-angenh ywerrelhilemel aleth-antey. Yanh-angkwarr atha ilek, nthakenh atwey-angenh.
GEN 9:16 Atharl arem mpwelarr alker-itwel aremirrenty, atha iterl-aremarl atharl weth arrenhantherr ilerlelpek-angkwarr.
GEN 9:17 Mpwelarr lwewarrernelheyel alkerel apmelerrarl atharl weth ilerl-alpek-angkwarr, arrantherr iterl-aretyek. Ilenh atyetyart impen anwantherr iterl-aretyek.” ...
GEN 11:1 Awank-akerr, ahern-areny-rnem angka anyentelant angkerrenh.
GEN 11:2 Ikwer-theyan ingwer-rnem apmer Babylon akngerrakw-ampeny-warl alpek. Rernem ingkerrenh alperlewek akngerrakw, peleyn ilkwewarl, apmer Shinar-arrangarr-warl. Apmer-anem rernem arrernek.
GEN 11:3 Rernem angkerrenh, “Tern ilkwa mpwaretyek, warl arrpanenh, warl arlpenty-then anwantherr mpwarey alker-warl-athek, alkerek-atwety. Apwert-weny anwantherr mpwarey bricks-elant, ankerelant anyentelhilem anterrkwetyek bricks renh. Ingkerrenhel anwenhantherr iterl-aretyek apmer anyentek. Anwantherr apmer arrpanenh-warl nthakenh arlpimperrey-angenh. Anwantherr arlperrtyirreyang anetyek, apmer anyent ikwerel.”
GEN 11:5 Akngeyel tawen renh aretyek apetyek rernemarl arnwarnenh.
GEN 11:6 Ra ilek, “Nhernem warrkirreyel rernemarl angka anyentel angkerreyel. Rernem arlkwententyelan, ilek-ilek mpwarerl-anekerr. Rernem tnakelheyel rernemarl warl ilkwa artek-penh.
GEN 11:7 Atha renh-rnem angka amentew-ament-anem iley, rernem awerrey-angenh-antey ingkerr anayntetyek.”
GEN 11:8 Angka anyentarl angkerrenh-penh Akngeyel renh-rnem angka ilpertelhilek ingkerrenh. Angka ingwerek-ingwer-anem rernem angkerrenh. Rernem menty-anem ipmek, warrkirreyang-anem. Rernem arlperrtyirremel alpek apmer arrpanenh-warl, aney-alpek. ...
GEN 11:27 Nhenh angka Terah-penh-anem. Terah Abram Nahor-rnem aynikw-rnem anenh. Haran-kenh-rnemek aynikw anek. Haran ra Lot-kenh aynikw anenh.
GEN 11:28 Haran Ur tawen-itwek atnyenek Chaldea-areny-rnem-kenh apmer-itwek. Ra apmer ikwerel-antey ilwek, aynikw ikwerenh Terah iteth anenhel-antey.
GEN 11:29 Abram-el Sarai anew inek ikwer, Nahor-el Milcah anew ikwer inek. Milcah aytey ikwerenh Iscah anenh, Haran-kenh alerikw. Sarai ampek arrangkw anenh.
GEN 11:31 Terah anperl-alhek Ur tawen-they, Canaan ikwer-warl anperl-alhetyek. Ra Abram alerikw ikwerenh akngek, Sarai, amikw ikwerenh, arrengikw ikwerenh, Lot ra akngek arrpemarl. Rernem Haran tawen-el-anem aney-alpek.
GEN 11:32 Terah ra ampwirremel aherrety 205 anenh. Ikwer-penhan Haran tawen ikwerel-antey ilwek.
GEN 12:1 Akngey angkek Abram-warl, “Apmer nhanyem iwerl-alha ngkwenh-rnem-akert, apmer atharl ngkweng iylparrernem-warl alpemel.
GEN 12:2 Atha ngenh arntarnt-arayntem apmer ilenhek, akngerr-anem atha ngenh anthem, akngerram-akngerr irretyek. Ingkerrenhel ngenh iterl-arayntem. Ngkwenh-rnem-angkwarr angka atyenh arlpimpirreyenh, apmer arrpanenh-angkwarr, ingkerrenhel ayenh iterl-arayntetyek-awaty.
GEN 12:3 Ingwer-rnem mwerr anayntem ngkweng-itwel, ayeng mwerr arrpemarl ikwer-rnem anayntem. Alakenh-anyem ahern-areny ingkerrenh ngkweng inkwerelhetyek. Ingwer-rnem ngkweng awelhey-angenh, rernemarl apmwangkwarr apenteyenh, atha renh-rnem arntety anthemarl.”
GEN 12:4 Abram aherrety 75 anenh, artwa ampwanem, Akngeyelarl ilek apmer ingwer-warl-anem ra alpetyek. Abram Akngeyek awelhek. Anew ikwerenh Sarai ampikw ikwerenh Lot, ampwal ilek-ilek ingkerrenh warrkenh-rnem-then, rernemarl apmer Canaan ikwer-warl alpek.
GEN 12:6 Abram ra arwerl ilkwewarl, arwerl arnenty ikwer-warl alhek, ikwerenh-rnem-akert. Abram arwerl arnenty apmer Moreh ikwer-warl alhek, apmer Shechem-itwek. Canaan-areny-rnem arrwekel-antey apmer ikwer-itwek anenh.
GEN 12:7 Akngey Abram ikwer aremirrek. Renh ilek, “Atha ngenh apmer nhenh anthetyek, ngkwenh-rnem-akert intem-antey.” Abram ra apwert ilperr-ilperr-anem arrernek Akngey aker tyenkerr anthetyek inkwerelhemel.
GEN 12:8 Abram ra Bethel apmer akngerrakw-ampeny-warl alhek, rap ampepel ayntenhek apmer Ai-arrangarr. Kalikw-anem artek. Ra apwert ilperr-ilperr ingwer-anem arrernek, Akngey ikwer kwenirremel inkwerelhek.
GEN 12:9 Ikwer-penhan ra antekerr-anem alhek, apmer arlpaw-ampeny-warl.
GEN 12:10 Apmer arrpanenh Canaan-ampenyel, amern lyapey-angenh-anem ra arenh, aherrety innganem.
GEN 12:11 Abram-then Sarai-then Egypt-warl rernem alpek, amern-angketyarr-warl atherrkeny-ampeny-warl. Abram iterremel angkek anew ikwerenh-warl, “Egypt-warl alhenty nga angkwerey atyenh-arrpantey ilelha ingwer-rnemek. Egypt-arenyel inngerr mwerr-angker ngenh arey-ayntenty, ayenharl rernem atwekerr, ngkweng-they angwarekerr.”
GEN 12:14 Rernem Egypt ikwer-warl alhek. Egypt-arenyel renh arek ra mwerr-angker innga. Atyetyart ilkwel-rnem Pharoah-an ilek Sarai renh. Artwel-rnem Sarai renh akngek Pharoah-kenh apmer-warl.
GEN 12:16 Pharaoh rarl iterrek Sarai ikwer Abram-kenh angkwerikwek-athen, ra Abram renh ingkerrenh anthek, yep-yep-rnem-then, pwelek-rnem-then, tangkey-rnem-then, warrkenh-rnem-then, kamwerl-rnem-then ingkerrenh anthek.
GEN 12:17 Atyetyart ilkwa rarl Sarai renh apmwangkwarr ikngwey-ayntek-they, INGKARTel Pharaoh-kenh-rnem arntety ilkwanem anthek.
GEN 12:18 Pharaoh-el ingwer ilanthek, Abram renh ikngwetyek, ratherr angkerretyek. Pharaoh ra angkek Abram ikwer-warl, “Ntwa atyeng iley-angenh arraty anew ngkwenh. Kel ineyna apmer nhenh-they alpemel. Apalel anew ngkwenh atha ikngwek.”
GEN 12:20 Pharaoh-el ikwerenh-rnem thwenek, Abram renh artengewetyek, ratherr ampwal-rnem ikwer-atherrenh ingkerrenh akngeynetyek, apmer ingwer-warl alpemel.
GEN 13:1 Abram Sarai atherr alhek apmer arlpaw Canaan-ampeny-warl, Lot ra ikwer-atherr-angkwarr alhek arrpemarl.
GEN 13:2 Abram ampwal akngerr-akert alhek, pwelek-rnem-then, yep-yep-rnem-then, nanikwet-rnem-then, thilp-then, gold-then.
GEN 13:3 Abram ra apmer arrpanenhel aneynenh, apmer arlpaw antekerr-ampeny-itwek. Ayerrer-anem ra alpek, Bethel tawen-warl. Kalikw-anem rap ampepek artey-alhek, apmer ikwerenh. Ayntey-alhek tawen Ai-they ampepel, Bethel tawen-they angath.
GEN 13:4 Apey-alpek antekerr-they, ra aynteynek apwert ilperr-ilperr-akert ikwer-itwel, irrkatyel arrpemarl. Ra kalikw akely-anem artek. Ra kwenirremel Akngeyek-anem angkek inkwerelhemel.
GEN 13:5 Lot-el akngerr arrpemarl atnyenek, yep-yep-rnem-then, nanikwet-rnem-then, pwelek-rnem-then, warrkenh ikwerenh-rnem-then.
GEN 13:6 Apmeran akely inngarl ayntenh atnwenth-rnem-then ingwerek-rnem-then. Atherrkarl atnwenth ingkerrenhel arlkwenh. Abram-kenh warrkenh-rnem-then Lot-kenh warrkenh-rnem-then atnwenth arntarnt-arey-angker-rnem rernem apmer-they ahel-anem ilterrenh.
GEN 13:8 Abram angkek Lot-ek, “Aylakan mwerrant-atherrarl anetyek. Aylekakenh-rneman mwerrant-arey arrpemarl anetyek, ilterrey-angenh. Aylak arrer nthakenh ilterrey-angenh. Artwa aylekakenh ilterrey-angenh anetyek.
GEN 13:9 Ahern arlpawel nhan! Aylak amentant atherr alhey. Ngarl altwerl alhem-kety, ayengan akngerrakwarl alhey. Ngarl akngerrakw alhem, ayeng altwerlarl alhey.”
GEN 13:10 Ikwer-they, Lot alhek arrwekel-antey. Kwaty akngerr ra arey-alhek Jordan Ilpay-itwek. Aleth-antey ra Ilpay atherrkeny aynteynenh ikwer-angkwarr apmer Zoar-ek-atwety.
GEN 13:11 Jordan Ilpay ingkerrenh ikwer-tangkwel rlwanek akngerrakw-ampeny. Rarl akngerrakw alhek, Abram amentant atherr ratherr irrek, arlperrtyirremel.
GEN 13:12 Abram anek apmer Canaan-ampenyel. Lot alhek tawen Sodom arrerenty, wak-rnem artey-alhek, artwa apmwernem arrerenty-itwek, rernem INGKARTek irrpelthirrenh.
GEN 13:14 INGKARTel Abram renh ilek, “Apmer ingkerrenh-angkwarr ara!
GEN 13:15 Atha ngenh anthey, nga intem-antey anayntetyek, apmer arrpanenh ilenhek, ngkwenh-rnem-akert.
GEN 13:16 Atha ngkwenh-rnem akngerram-akngerrileyenh, arrantherr akngerr-anem ahern nhel anetyek. Ngkwenh-rnem akngerrirreyenh ahern akely akngerr aynteyel-apeny.
GEN 13:17 Nga angkepelarreng apmer nhel alhaynta, atharl ngenh anthetyek.”
GEN 13:18 Wak kalikw akely-rnem lhelherl-alhek akngeynemel apmer arwerl arnenty-akert ikwer-itwek aney-alhek apmer Mamre-arrangarr, Hebron-itwek. Apmer ikwer-itwek apwert ilperr-ilperr tyenkerrek-arelh ra arrernek, Akngey ikwer inkwerelhemel kwenirrek.
GEN 14:8 ... Atyetyart tawen ikwer-areny-rnem, Sodom-areny, Gomorrah-areny, Admah-areny, Zeboim-areny, Bela-areny. Rernem atwerrenh Atyetyart ingwer-areny-rnem-then. Atyetyart Chedorlaomer, Elam-areny atyetyart, Tidal, Goiim-areny atyetyart. Amraphel, Shinar-areny atyetyart. Arioch, Ellasar-areny atyetyart. Atyetyart 5-pel-ek aherrety 12 anek, ikwer-rnemek.
GEN 14:9 Ikwer-penhan rernem ikwer-warl apetyek, rernem atwerretyek.
GEN 14:10 Atyetyart ingkerrenh akarrirrek peleyn ikwer-itwek, itnan Sidim. Sodom-areny-rnem Gomorrah-areny-rnem-then rernem anyentirrek, artwa ingwer-rnem atwerretyek. Ingwer-rnem rernem Sodom-areny-rnem-then Gomorrah-areny-rnem-then antengilek. Sodom-areny-rnem-then Gomorrah-areny-rnem-then rernem aytnek irrkewarl, anker-angketyarr-warl. Ingwer-rnem anterrek apwert-ampeny-warl.
GEN 14:11 Sodom-then Gomorrah-then-they amern ingkerrenh rernem rakek, ampwal ilek-ilek.
GEN 14:12 Abram-kenh ampikw-then-antey, Lot anterrkwek, akngeynemel.
GEN 14:13 Abram artwa Hebrew anenh arwerl arnenty ikwer-itwek. Arwerl arnenty ran Mamre Amor-areny-kenh. Artwa Mamre Amor-areny. Ayteyikw ikwer-atherrenh anek, itnan ratherr Eschol, Aner. Ratherr mwerr innga anek Abram-ek.
GEN 14:14 Artwa anyentel Abram renh angkan ilek, rernemarl alerikw ikwerenh anterrkwek, ampwal ikwerenh-rnem-akert. Abram-el artwa ikwerenh-rnem anyentilek. Kel rernem alwernek apmer Dan ikwer-warl,
GEN 14:15 Abram-el renh-rnem ingkerrenh atwek-penh, ingwer-rnem anterrek apmer Hobah-warl Damascus ikwer-angkwarr aterel.
GEN 14:16 Abram-el renh-rnem alwernek, apmer Hobah-ek-atwety. Ra alerikw Lot renh ineynek, arelh-rnem-then ampwal ikwerenh-rnem-then.
GEN 14:17 Abram rarl king ingwer-rnem-then atwek-penhan, ra apey-alpek. Atyetyart Sodom-areny apetyek Abram-warl peleyn Shaveh ikwer-itwek, ratherr angkerretyek. Shaveh ikwerenh itna ingweran arterterr King-kenh.
GEN 14:18 Atyetyart Salem-areny itnan Melchizedek. Ra wayn-then amern-then Abram-warl akngetyek. Melchizedek INGKART anenh, Akngey ilkwa ikwer.
GEN 14:19 Melchizedek angkek, “Akngey atha ayernem, ngenh rlterrkiletyek, rarl alker-then ahern-then arrpmernek.
GEN 14:20 Nga Akngey ikwer inkwerelhey-areny, ntwarl artwa ingkerrenh atwek, rlterrk ikwerenh-akertel. Ntwa artwa ingkerrenh antengilek.”
GEN 14:21 Atyetyart Sodom-arenyel Abram renh ilek, “Atyenh-rnem, Sodom-areny-rnem ingkerrenh ipma, apmwal-rnem ntwa akngemel.”
GEN 14:22 Abram-el Atyetyart Sodom-areny renh ilek, “INGKART Akngeyel anyentelarl ahern-then alker-then arrpmernek.
GEN 14:23 Atha renh arraty innga ilek, atharl ampwal-rnem nthakenh iney-angenh, ntwa ayenh ingkern ayntarrp-ilekerr, nga atyeng angkekerr, ‘Atharl Abram renh ampwal ingkerrenh anthek.’ Akngeyelant ayenh ampwal ingkerrenh anthek.
GEN 14:24 Amern arlengant anwantherr arlkwey artwa atyenh-rnemelan arlkwekant. Aner Eschol-atherr ampwal akely-rnem inem arrpemarl.”
GEN 15:1 Abram-el altyerr arek, INGKARTelarl renh ilek, “Nga aterirreyang anetyek, atha ngenh arntarnt-areyel, ilek-ilek akngerr atha ngenh anthetyek.”
GEN 15:2 Abram angkek, “INGKARTay, ntwa ayenh ilek-ilek akngerr anthek.
GEN 15:3 Ntwa ayenh ampan anthey-angenharl. Ayeng ilwentyel, warrkenh atyenhel ilek-ilek ingkerrenh inem.”
GEN 15:4 INGKARTel ilek, “Ntwa alerengkw ngkwenh atnyeneyenh. Warrkenh ngkwenhel nthakenh ingkerrenh iney-angenh. Alerengkw ngkwenhel ingkerrenh atnyeneyenh, nga ilwenty-kety.”
GEN 15:5 Akngeyel renh atnwenhek aketh-warl. Ra renh ilek, “Alker-warl itnywena! Antyarr-rnem ntwa areyel? Ntwa count-em-anem renh-rnem ila! Ngkwenh-rnem antyarr ilenh-rnem-apeny akngerrirreyenh.”
GEN 15:6 Abram Akngeyek inkwerelhemel awelhek. Akngeyel renh artwa arraty innga arek, rarl Akngeyek awelhenh.
GEN 15:7 Akngeyel ilek, “Ayeng Akngey ra, atharl ngenh apmer Ur-they, Chaldea-rnem-kenh apmer-they atnwenhey-alhek, apmer nhenh ngenh anthetyek, ngkwenh-rnem-akert.”
GEN 15:8 Abram angkek, “Akngeyay, nthakenh atha iterl-areman apmer yanh atha atnyenetyek?”
GEN 15:9 Akngey ra ilek, “Pwelek amarl akely atyeng-warl akngetyay! Nanikwet anyent yep-yep irrwey anyent rwelyarr anyent, pwelker anyent.”
GEN 15:10 Abram Akngey ikwer awelhek. Aker-rnem akngek, Akngey renh anthetyek, tyenkerr-anem. Abram-el aker renh-rnem rlweth-rlweth akek, amentew-ament arrernek ahern-warl, pwelker-then rwelyarr-then rlweth-akey-angenh-antey.
GEN 15:11 Irrety-rnem-then inkwel-rnem-then akarrirrek aker-warl. Thip ingwerek-ingwer-then. Rernem aker-warl apetyek. Abram-el renh-rnem irrentek.
GEN 15:12 Ingkeny aylpenhetyek irrek. Kel ankwanem irrek. Abram artewentyel aterirrek-anem. Ingwel artek.
GEN 15:13 INGKARTel ilek, “Ngkwenh-rnem ingwer-rnemek warrk antherl-aneynenh, arlkarewerl-aneyenh. Ngkwenh-rnem nhak-itwek ingwer-rnemel warrk antherl-aneyn, rernem aleth innga warrkirr-ayntetyek aherrety 400-ek-atwety. Apmer ingwer-areny-rnemel renh-rnem ilpertileyenh. Ngkwenh-rnem apmer ingwerel arlengeny-apeny aneyenh. Atha apmer ingwer-areny-rnem ingkerrenh arntety antheyenh. Atharl apmer renh atwem-kety, rernem apmer-they alpeyenh ampwal akngerr-akert.
GEN 15:15 Nga ampwirremel ilweyenh, ngkwenh-rnemel ngenh ikwer-itwel-antey akwernayn, nga artwa ampwanem mwerr aneyenh.
GEN 15:16 Rernem aherrety 400-penh apey-alpeyenh, Amor-areny-rnemel apmer nhenh atnyeney-kety.”
GEN 15:17 Ikwer-penhan ingkeny aylpenhek, ingwemernt-anem irrenhek. Rwalep-then rwa lherrm-then, ampep-itwek aker ampep-angkwarr aremirrenhey-alhek.
GEN 15:18 Arlta ikwerel-antey Akngeyel Abram renh alhelek, “Atha ngkwenh-rnem ingkerrenh apmer nhenh antheyenh. Egypt lher-they Euphrates lher ilkwa ikwerek-atwety, ingkerrenh-kenh apmerek-artwey. Atha ngkwenh-rnem apmer ingkerrenh-antey ilenh antheyenh.” ...
GEN 16:1 Sarai, Abram, ratherr anewart ampeweny anenh. Arelh warrkenh anyent ikwerenh, itnan Hagar. Sarai angkek Abram-warl, Akngeyel ayenh menty ilek ampekety. “Warrkenh atyenh ntwa ikngwa, ntwa ampa atnyenetyek.” Alakenhaym Abram ra arelh warrkenh-anem ikngwek. Abram apmer Canaan-itwek aherrety 10 anenh. Abram awelhek, anew ikwerenhelarl renh ilek. Sarai ra warrkenh Egypt-areny ikwerenh Abram renh anthek.
GEN 16:4 Abram-anem Hagar-itwek ayntek, ampanem ikwerenh anenh. Ikwer-they Hagar tnakelhenh, ikwer Sarai irrpelthirremel.
GEN 16:5 Sarai angkek Abram-warl, “Ntwa atyeng apmwel-areth mpwarek. Atha ngenh warrkenh yanh anthek anew ngkweng ra atyengety arlkarirrekarl. INGKARTel iterl-areyel ntwarl atyeng apmwel-areth mpwarek.”
GEN 16:6 Abram angkek, “Warrkenh yanhan ngkwenharl. Ntwarrp kel atnyenetyek. Ayengan arlarl.” Sarai-el Hagar renh ayntarrp-ilek. Irrwernek. Hagar anterrek-anem ikwerety.
GEN 16:7 Akngey-kenh angel-el Hagar renh arey-alhek apmer arlpaw-itwek kwaty ngenty-itwek, apmer Shur-ampeny-itwek. Angel-el renh ayernek, “Hagar Sarai-kenh warrkenh, nthenh-they nga alpeyel, nthenh-warlay?” Hagar angkek, “Ayeng Sarai ikwerety aterel alpeyel.”
GEN 16:9 Angel-el renh ilek, “Sarai-warl alpa, ikwer awelhetyek.
GEN 16:10 Atha ngenh ngkwenh-rnem akngerr innga antheyenh, ingwerel-rnem nthakenh count-emiley-angenh.”
GEN 16:11 “Ntwa awey akely atnyeneyenh, ntwa renh itnewa Ishmael.
GEN 16:12 Ra artwa ateralth aneyenh, tangkey saddle-ek akwerrp-apeny. Ra artwa aneyenh, tangkey ateralth-warl arrernem-apeny. Ra awelhey-angenh ingkerrenhek aneyenh, ingkerrenh ikwer awelhey-angenh arrpemarl. Ra nthakenh ikwer-rnem-itwek aney-angenh, nthakenh ingwerenty-itwek ra aney-angenh.”
GEN 16:13 Hagar-el INGKART renh ilek, “Nga atyeng aremirrek.” Ra iterrek, “Atha INGKART arek-penh, ayeng iteth-antey aneyel, ilwey-angenh.”
GEN 16:14 Alakenh rernem kwaty ngenty renh itneweyel Beer Laha Roi, kwaty ngenty ampepel apmer Kadesh-they apmer Bered-angkwarr aynteyel.
GEN 16:15 Abram-el atherr Hagar-el-atherr awey akely atnyenek, awey ikwerenh itna itnewemel Ishmael. Abram ra aherrety 86 ampwa innga anenh, renharl ratherr atnyenek-penh.
GEN 17:1 Abram ra aherrety 99-anem. Akngey ikwer aremirrek angkemel, “Ayeng Akngey Atyetyart ra. Nga aleth anaynta, arraty innga.
GEN 17:2 Abraham-ay, atyeng nga awelhetyek. Atha ngenh alhelek-angkwarr, atha alhelem arrpemarl, atha ngkwenh-rnem akngerr innga ileyenh.”
GEN 17:3 Abram ahern-warl inngerr kwenirremel atnertel ilperr-ayntek.
GEN 17:4 Akngey angkek ikwer-warl, “Atha ngenh alhelem, nga Atyetyart anetyek, ingkerrenh ngkwenh-rnem ngkweng-they akngerrirreyenh, apmer arrpanenh-areny-rnemek.
GEN 17:5 Rernem ngenh itneweyenh Abram-weny, Abraham-ant-anem. Alakenh-anyem nga Atyetyart aneyenh apmer arrpanenh-areny-rnemek.
GEN 17:6 Atha ngenh akngerr innga antheyenh, ngkwenh ingkerrenh. Rernem apmer arrpanenh-areny aneyenh Atyetyart ilkwernem-then.
GEN 17:7 Atha ngenh arntarnt-arem, atha ngenh alhelek-angkwarr. Atha arrenhantherr apmer Canaan-anem antheyenh, arrantherr apmerek-artwey-wenyarl aneyel, atha arrenhantherr apmer Canaan anthem arrekantherr.”
GEN 17:9 Akngey angkek Abraham-warl, “Nga atyeng-angkwarr anayntetyek ngkwenh-rnem-then.
GEN 17:10 Arrantherr awey arrekantherrenh artwa mpwaretyek, yanh alhelenty aneyenh, atharl arrenhantherr ilek-angkwarr.
GEN 17:12 Arlta 8 ikwerel-antey arrantherr awey renh-rnem artwa mpwaretyek, alethang-rnem-then ingkerrenh, rernemarl warl ngkwenhel aneyel-rnem-then.
GEN 17:13 Apmer ngkwenh-itwek atnyenek-rnem-then ntwa ingkerrenh artwa mpwaretyek, warrkenh ngkwenh-rnem-then ingkerrenh.
GEN 17:14 Rernem alakenh-anyem mpwarey-angenh, rernem atyeng irrpelthirrenty, atha renh-rnem ilek-kety. Angka atyenhek awelhey-angenh anenty, atha renh-rnem atwem.”
GEN 17:15 Akngeyel Abraham renh ilek, “Ntwa anew ngkwenh Sarai itnewey-angenh, ntwa renh Sarah-ant-anem itnewem.
GEN 17:16 Atha renh arntarnt-areyel, atha ngkweng aler anthem ikwer-angkwarr. Akngerr ikwer-they akngerrirreyenh arrpemarl, apmer arrpanenh-areny Atyetyart-rnem-then.”
GEN 17:17 Abraham ra ilperr ayntek arrpemarl. Ra irrpelthirremel atherrek, “Nthakenhan artwa aherrety 100-kenh ampa atnyenetyek? Sarah-el nthakenh ampa atnyeney-angenh aherrety 90-el?”
GEN 17:18 Abraham-el Akngey renh ayernek, “Ishmael-el-arleng atyenharl?”
GEN 17:19 Akngeyel renh ilek, “Arrangkw wenh! Anew ngkwenhel Sarah-el awey atnyenem, ntwa renh itneweyenh Isaac. Atha renh ingkerrenh alhelem. Atha ngenh awek ngarl perayirrenh Ishmael ikwer. Atha renh arntarnt-areyenh, akngerr ikwer-they irreyenh, apmer arrpanenh-areny-rnem.
GEN 17:20 Ra Atyetyart irreyenh 12 prince ikwer-rnem. Atha renh Atyetyart ilkwa anetyek arrerneyenh, apmer arrpanenhek.
GEN 17:21 Atha arraty mpwareyenh, atha alhelek-angkwarr Isaac ikwer-angkwarr, renharl Sarah-el atnyeneyenh, irrkaty-angkwarr aherrety ingwerel.”
GEN 17:22 Ikwer-penh Akngey alpek-anem.
GEN 17:23 Abraham-el Ishmael, alerikw ikwerenh, warrkenh ikwerenh-rnem-then, apmer ikwerenh-itwek atnyenekarl-rnem-then. Ra renh-rnem artwilek, Akngeyelarl ilek-angkwarr.
GEN 17:24 Abraham aherrety 99 anenh, artwa ampwanem.
GEN 17:25 Ishmael aherrety 13 anenh, amerrk-antey, rernemarl renh-rnem ingkerrenh-anem artwilek.
GEN 17:26 Abraham-atherr Ishmael-atherr arlta anyent ikwerel-antey artwirrek.
GEN 17:27 Abraham-kenh artwernem arlta ikwerel-antey artwirrek arrpemarl.
GEN 18:1 Akngey aremirrek Abraham ikwer apmer Mamre-itwek, arwerl arnenty ikwer-itwek. Arlta ampep ikwerel Abram kalikw ikwerenh arriwel anenh.
GEN 18:2 Ra arek artwa irrpety rtney-alhenty aketh-itwek.
GEN 18:3 Ra ikwer-rnem-warl anterrek, renh-rnem rlwatetyek. Ra ahern-warl-athek kwenirrek, angkemel, “Anper alhey-angenh, lywenty-itwek ltyerrenherr-arey!
GEN 18:4 Kwaty atha arrekantherr iney-akenh ingka ahern-penh lhewelhetyek, arrantherr lywel ltyerretyek.
GEN 18:5 Amern-then atha arrekantherr iney-akenh alethel arrantherr alpetyek.” “Ya, kel mwerr,” rernem angkek.
GEN 18:6 Abraham wak-warl aylpenhek, Sarah-arl anenh-warl, renh ilek, “Amern arlety irrpety inay, amern rtamp ampernetyek.”
GEN 18:7 Ra aker mwerr innga rlwanek, anter-akngerr akely. Abraham-kenh warrkenhel pwelek irrwey akely atwerliwek aker artwa irrpety ikwer-rnemek.
GEN 18:8 Abraham-el aker-then milk-then anthek, artwa irrpety renh-rnem. Abraham lywel anenh, rernem amern arlkwenh-kety.
GEN 18:9 Rernem ayernek, “Anew ngkwenh Sarah-alew?” Abraham ra angkek, “Kalikw kwenel.”
GEN 18:10 Artwa alethang angkek, “Aherrety anyent-penh ayeng apey-alpeyenh Sarah ampa akely atnyeneyenh. Sarah-el-tangkwel ampa atnyeneyenh arrwekel-antey ayeng apey-alpey-alenty.”
GEN 18:12 Sarah-el angka awek-penh, irrpelthirremel. Sarah atherrek, “Nthakenh atha ampa atnyenem ampwelam-athen, aylanth atherr-antey ampwa, nthakenh ampa atnyenem.”
GEN 18:13 INGKARTel Abraham ilek, “Nthakenhek Sarah angkek atherremel-anem, atyeng irrpelthirreyel? Ayengan INGKARTarl, ampa innga atha anthey-angker!
GEN 18:14 Aherrety anyent-penh ayeng apey-alpeyenh aherrety ingwer ikwerel-antey. Sarah-el ampa atnyeneyenh arrwekel-antey ayeng apey-alpey-alenty.”
GEN 18:15 Sarah ra aterirrek, irrtywerremel ilelhek, “Ayeng atherrey-angenh arrangkw.” Artwa alethang ra ilek, “Inngarlap nga atherrek.”
GEN 18:16 Artwa alethang irrpety rernem apmer Sodom-warl alpek. Abraham ikwer-rnem-angkwarr antelherl-alhek, artengewemel iwerr iylparrernetyek ikwer-rnemek.
GEN 18:17 INGKART iterrenh, “Abraham atha iley-angenh apmer Sodom-arl atha atwem.
GEN 18:18 Ikwerenh-rnem akngerrirreyenh apmer arrpanenh-warl arlperrtyirreyenh.
GEN 18:19 Atha Abraham renh arntarnt-arek, ra ikwerenh-rnem akalty-antheyek atyeng-angkwarr, rernem arraty anetyek. Ikwer-penh atha renh-rnem arntarnt-arem, atharl renh-rnem ilek-angkwarr.”
GEN 18:20 INGKARTel Abraham renh ilek, “Atha awek tern atherrarl artwa apmwangkwarr aneyel. Atha angka ilkwa awek.
GEN 18:21 Ayeng alhem, atha renh-rnem aretyek, nthek-angkwarr rernem aneyel, innga apek, arrangkw apek.”
GEN 18:22 Artwa alethang ratherr anperl-alhek, apmer Sodom ikwer-warl-anem, Abraham INGKART-itwelarl anenh.
GEN 18:23 Abraham-el INGKART renh ayernek, “Artwa apmwernem ntwa atwenty, artwa mwerr-rnem ntwa atwem arrpemarl? Arlernem-alew?
GEN 18:24 Tern yanh alerl atnyenenty artwa mwerr-rnem 50-akert?
GEN 18:25 Ntwa mwanty arntarnt-aretyek. Ngan INGKART arraty innga, arlernem-then arntarnt-aretyek, tyatyemiley-angenh renh-rnem.”
GEN 18:26 INGKART angkek, “Atha apek artwa mwerr-rnem 50 arentyel, atha apmer Sodom renh ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:27 Abraham angkek, “Ayengan ahern-arenyarl. Nthakenharl artwa 45 mwerr-rnem arentyan? Ntwa tern ilkwa yanh ywerrelhilemel atwetyek?”
GEN 18:28 INGKART angkek, “Atha apek artwa mwerr-rnem 45 arentyel, atha apmer Sodom renh ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:29 “Artwa mwerr-rnem 40-alew?” Abraham-el renh ayernek. “Kel menty atwey-angenh.” INGKART angkek, “Atha tern ilkwa ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:30 Abraham angkek, “Nga atyeng ahelirrey-angenh, INGKARTay. Nthakenharl artwa 30 mwerr-rnem arentyan? Ntwa tern ilkwa ywerrelhilemel atwetyek?” INGKART angkek, “Atha apek artwa mwerr-rnem 30 arentyel, atha apmer Sodom renh ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:31 Abraham angkek, “Ayengan arrangkw. Artwa 20 mwerr-rnem-alew?” INGKART angkek, “Atha apmer renh ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:32 Abraham angkek, “Nga atyeng ahelirrey-angenh INGKARTay, artwa mwerr-rnem 10-alew?” “Kel, menty atwey-angenh,” INGKART angkek. “Atha tern ilkwa ywerrelhilemel atwey-angenh.”
GEN 18:33 Abraham angkekarl-penh INGKART alpek-anem. Kel Abraham apmer-warl alpek.
GEN 19:1 Atwerrp-anem angel atherr apetyek apmer Sodom-warl, tern ilkwewarl. Artwa Lot keyt ilkwa iwerr-angkwarr anenh. Lot-el angel renh-atherr arek, ra akapwert ahern-warl-athek kwenirrek.
GEN 19:2 Ra angkek, “Mpwelanth apmer atyenh-warl apetyenherr-atherr, ingkernem-then mpwelanth lhewelhetyek. Ingwa anyent-inger mpwelanth ayntetyek, ingwepenh mpwelanth alethek alpey-akenh.” Ratherr renh ilek, “Mwerr aylanth akethel ayntem, tawen ampepel?”
GEN 19:3 Lot-el renh-atherr irrtyelh-ilenh inngantey apmer ikwerenh-warl alpetyek, ratherr inngantey alpek ikwer-angkwarr, apmer ikwerenh-warl. Lot-el amern ampernek ikwer-atherr.
GEN 19:4 Rernem ankwayntetyek irrek-anem. Artwa ingkerrenh Sodom-areny-rnem ikwer-rnem-warl, artwa atningk apetyek.
GEN 19:5 Rernem ayernek, “Artwa alethang weth-atherr-alew? Warl ngkwenharl aneyel atherr-alew? Akngetya renh-atherr anwantherr apmwa mpwaretyek ikwer-atherr-angkwarr.”
GEN 19:6 Lot alhek arriw-warl-athek.
GEN 19:7 Ra menty angkek.
GEN 19:8 “Kwey aleyak nhenh-atherr akngeynenherr-areyay, artwa atherr mentyarl. Atha renh-atherr arntarnt-areyel, ratherr atyeng-itwel ilkwatherr aneyel.”
GEN 19:9 Artwa apmwernem arlkek, “Iwerr-kety alha! Arrkngert angkey-angenh! Artwa yanh alethangarl, nthakenh ra anwekantherr angkey-angenh alakenh. Anwantherr ngenh atwekerr!” Rernem akarrirrenhey-alhek arriw renh ngkweltyiletyek, warl Lot-kenh.
GEN 19:10 Artwa angel ratherr Lot renh ayteng inek, warl renh martemel artwernem akethelarl rtnenh-rnem ingkerrenh aparrngilek, rernem iwerr renh arey-angenhilek.
GEN 19:12 Ratherr Lot ikwer angkek, “Ngkwenh-rnem apek apmer nhel aneyel? Alerengkw-rnem-then. Ingkerrenh apmer nhenh-they akngeyna, aylanth apmer nhenh atwem-kety. Aylanth apmer nhenh atwem, rernem apmwangkwarr alheyel-kety.”
GEN 19:14 Lot-el malyikw ikwerenh-atherr ilek, rernem apmer-they alpetyek ingkerr-antey. Ratherr ikwer irrpelthirrenh, menty renh awenh.
GEN 19:15 Ingwepenh angel-el atherr Lot renh ilek ra apmer ikwer-they alpetyek, “Anew ngkwenh alerengkw ngkwenh-atherr anamerl apmer nhenh-they atnweneyna alpemel. Arrangkwelan nga alpey-angenhan, ingkerrenharl arrenhantherr atwem.”
GEN 19:16 Lot arlan anyentel-antey rtnenh. Akngey ilkelhenh renh atnyeneyek. Angel-el Lot renh anew ikwerenh alerikw ikwerenh-atherr-then apmer ikwer-they atnwenhek.
GEN 19:17 Angel-el renh-rnem ilek, “Apmer renh artepang arey-angenh alpetyek.”
GEN 19:18 Lot-el ilek, “Awethem ntwa ilekan. Apwert-warl anwenhantherr ilanthey-angenh, apwert arleng-ketyarl, anwantherr atwelhekerr.
GEN 19:20 Tyarlewa anwenhantherr apmer akely ikwer-warl alpetyek.”
GEN 19:21 Angel-el ilek, “Ya, kel mwerr, atha apmer renh atwey-angenh.
GEN 19:22 Anamerl alhenherr-arey arrenhantherr atwekerr-awaty.” Lot-el tawen akely renh itnewek Zoar, angka ikwerenh-angkwarr aynteyel apmer akely.
GEN 19:23 Ingkeny tyerrelhetyek irrek-anem. Lot apmer Zoar ikwer-warl aney-alhek-anem. INGKART-kenh lherrm ikwerenhel tawen renh-atherr atwek.
GEN 19:24 INGKARTel lherrmel-anem apmer renh atwek. Apmer atherr-antey ra atwek, arwerl-rnem-then atherrk-rnem-then. Altherrp-itwekan atwek arrpemarl lherrmel. Akngeyel arrpemarl tern ilkwitwel atwek arrpemarl. Tern ilkwernem ingkerrenh atwek.
GEN 19:26 Lot-kenh anewel artepang arek, ra apwert thalt-anem irrek.
GEN 19:27 Ingwepenh ikwerel-antey angkep-antey arrpemarl Abraham alpek irrkaty ikwer-warl, rarl arrwekelarl angkek Akngey-warl.
GEN 19:28 Ra kwen-warl-athek lherrm-rnem kwert-then tyerrelhey-ayntenty apmer ikwer-atherr-they.
GEN 19:29 Akngey ra iterl-arek, Abraham ra alhelek Lot-anem arntarnt-aremel. ...
GEN 21:1 INGKARTel Sarah renh arntarnt-arek, rarl Sarah renh ilek-angkwarr.
GEN 21:2 Abraham ampwanem irrek. Sarah-el awey akely atnyenek.
GEN 21:3 Abraham-el renh itnewek Isaac.
GEN 21:4 Arlta 8 ikwerel-antey renh artwilek, INGKARTelarl renh ilek-angkwarr.
GEN 21:5 Abraham aherrety 100 anenh.
GEN 21:6 Sarah angkek, “Akngeyel ayenh irrkngerney anthek. Ingkerrenhel awem, atharl awey akely atnyeneyel, rernem inkwerelhem arrpemarl.”
GEN 21:7 Rap angkek, “Ingwer-rnemel Abraham ilek, ‘Sarah-el awey aylpaty anthem,’ ra ikwer-rnem irrpelthirrenh. Lyert, ra ampwan aneyel, awey ikwerenh atnyeneyel.”
GEN 21:8 Isaac kel ilkwerrek. Ra kel amernant arlkwenh, aylpaty menty ipmek. Abraham-el tyenkerr ilkwa ikwer atnyenek.
GEN 21:9 Sarah-el awey Ishmael renh arek. Sarah-el alharlkwemel Abraham-ek angkek, “Ntwa warrkenh yanh Egypt-areny irrenta! Ampikw ikwerenh-then. Ayeng ilkelhey-angenh ampa Hagar ikwerenh-kety ngkweng-they ampwal-rnem inayntetyek. Ampa atyenhelant ampwal ngkwenh-rnem atnyenerl-ayntetyek, arntarnt-arayntetyek ngarl ilwem-kety.”
GEN 21:11 Abraham ahelirrek, Sarah-elarl renh irrentetyek-anem arrkernelhek.
GEN 21:12 Akngeyel Abraham renh ilek, “Menty arelh yanh-then ampa akely-then menty alpetyek tyarlewa, Sarah-elarl renh ilek-angkwarr. Isaac impen ngkwenhan. Ikwer-they akngerram-akngerrirreyenh arrpemarl.
GEN 21:13 Arelh warrkenh-kenh ampikw yanh menty-anem. Yanhan alerengkw ngkwenh arrpemarl. Ikwer-they akngerram-akngerrirreyenh arrpemarl.”
GEN 21:14 Abraham-el Hagar renh arranty kwaty-akert anthek amern-then, anpethel akngeynetyek. Hagar-then Ishmael-then irrentek-anem. Ratherr alpek, apmer Beersheba-angkwarr, arlpaw-angkwarr.
GEN 21:15 Kwaty kel ywerrek-anem. Hagar-el awey renh iwerl-alhek, lywenty-itwek.
GEN 21:16 Ra arleng-warl alhek, arrernelhemel, awey renh arekerr, ra ilwekarl-kety.
GEN 21:17 Akngeyel awey renh awek, rarl artnek. Akngey-kenh angel-el irrwerl-they arlkek, “Hagar, ilekek nga artneyel? Aterirrey-angenh. Akngeyel awek, awey rarl artnek.
GEN 21:18 Awey ngkwenh inerl-alha, renh arternpiletyek. Atha ngkwenh-rnem akngerram-akngerrileyenh.”
GEN 21:19 Akngey kwaty Hagar ikwer anayntelhilek. Ra kwaty ngenty arek. Hagar-el kwaty inpek arranty-warl, awey renh anthek, antywetyek.
GEN 21:20 Akngeyel awey renh arntarnt-arek. Ra ilkwerrek-anem. Ra apmer arlpawel anenh. Ra akaltyirrek pewenarrek.
GEN 21:21 Ra arlpawel anenh, rernem apmer renh itnewek Paran. Ingwer-ingeran amikw ikwerenhel anew inek ikwer, aleyak Egypt-areny. ...
GEN 22:1 Abraham renh Akngeyel arrkernek, nthekwern irrem ran wenh. Arraty renh arrkernek Akngeyel, ikwer-angkwarr anetyek apek. Akngeyan ikwer arlkek, “Abraham-ay!” “Ilekekay!” ran angkek.
GEN 22:2 “Isaac, alerengkw ngkwenhant aknga apmer yanh-warl, Moriah-warl. Atyeng aknga Apwert renhan atha ngkweng tnernemarl. Aknga renh tyenkerr-anem atyeng. Atwey-alha renh, tyenkerr-anem. Ikwerek-anem tyenkerr-anem atyeng atwa! Yanhan alerengkw ngkwenhan.”
GEN 22:3 Ingwepenh-antey rap akemirrek. Ingwepenh-antey Abraham ra artwa ingwer-atherran-anem ikngwerl-alhek alerikw-anem ikwerenh. Rwanem ngkwelty ngkweltyilek ra, tangkey-anem ingwepenh-antey saddle-emiley-ayntek. Saddle arertney-ayntek tangkey-warl artep-warl. Rwanem ra inenh. Tywenerl-alhek ra. Apmer ikwer-warlap ra alhek Abraham irrkaty ikwer-warl renharl Akngeyel ilek-warl.
GEN 22:4 Irrpety-inger-penh rap arek arleng innganem, alker innganem, arleng-antey-anem.
GEN 22:5 “Mpwelherl-ayntenh-atherr. Akngeyek inkwerelhemel alhem-kety! Awey nhenh atyenh atha alerey akngem-kety. Anerl-ayntenh-atherr! Mpwelh-ayntenherr-atherr tangkey nhitwek. Akngeyek inkwerelhemel alhem-kety.”
GEN 22:6 Abraham rap awey ikwer-warl rwernem tywenekan pwerlep-warl, artep-warl-anem, awey ra akngeyn-aynteyew-anem. Abraham-el akngeynenh rwalep-then inkwartey-then. Ilperlarlap ran. Anperl-alhek-anem ratherr.
GEN 22:7 Awey rap apatey-alhek, “Aker nthenharl ngkwenh tyenkerrew? Yep-yepew?” Abraham renh-anem ayernenh. Awey apatenh-anem. Abraham-anem ikwer angkenh, “Akngeyelarl tyenkerr anthem.”
GEN 22:9 Akngeyelarl Abraham renh ilek-angkwarr, akngeyel ratherr anperl-alhek-anem. Apwert ilperr-ilperr renhan ra arratyilekan. Rwernem ampwerrety-inenh arratyilemel. Awey renhan tyweney-alhek rlterr-atherr itep-atherr renhap athenew-anem. Awey renhan arertnek ra, rlterr-atherr itep-atherr.
GEN 22:10 Inkwartey-anem irrwerlilek ra atanthetyek-anem awey renh.
GEN 22:11 INGKART-kenh angel angkek ikwer, “Abraham, Abraham!” “Ilekekay?” Abraham-an angkek.
GEN 22:12 “Ipmay! ipmay! Abraham ipmay!” Angel-an angkek. “Abraham ipmay! Atwey-angenh! Yanh atha ngenh iterl-areyel-anem. Alerengkw ngkwenh ayenh anthek ntwa. Ngkwenh. Anyent-antey. Impen-antey. Iterl-areyel-anem. Athap ngenh anthem ampa arnkengeny-anem. Akngerr-anem.”
GEN 22:13 Abraham-elan arerl-arrernek, “Ay, yep-yeparlap wenh!” Akapwert yanhey yep-yep mwernelhenh ra. Arwerl-rnemel mwernek artekerrel-anem. Akapwertan renh. Mwernek-anem. Rewelyey-anem renh. Artekerr arwerl-rnemel-anem renh yep-yep mwernekan. Rap ywarn-anem tyerrelhenhan, Abraham-el renh-anem arerl-arrernekan. Rap yep-yep renh, Abraham-el tyenkerr-anem renh anthekan, ikwer-warl-anem arrernekan. Apwert ilperr-ilperr ikwer-warl-anem ra arrernekan. Tyenkerr-anem renh anthekan.
GEN 22:14 Abraham-el apmer renh itnewek INGKARTel Wantem. Lyert aley renh itneweyel INGKARTel Wantem apwert ikwerenhel. Itnan renh anthek, apmer Tyarlap-tyarlap ran. Itnan renh anthek Akngeyeley. Apwert ilperr-ilperr renhan.
GEN 22:15 Angel ikwer angkek arrpemarl,
GEN 22:16 “Ngarl impenirrey-angenh atyeng angwenhirrek, impenirrey-angenh alerengkw ngkwenhek.
GEN 22:17 Ngenh anthem ampa arnkengeny-anem, akngerr-anem. Ampa akngerr-anem atha ngenh antheman. Athap ngenh anthem ampa arnkengeny-anem. Akngerr-anem. Ampa akngerr-anem atha ngenh antheman. Apmer arrpanenh-anem ampa ngkwenhel tern ilkwernem akngeman amentew-ament. Tern ilkwernem-anem. Apmer arrpanenh-anem. Tern arrpanenh ngkwenh ingkerrenh akngerrirreyenh, ahern akely-rnem akngerr aynteyel-apeny. Ampa ngkwenhel-rnemey.
GEN 22:18 Athap ngenh arntarnt-arem irrwerl-theyan, ngarl atyeng awelhek. Athap ngenh arntarnt-areman Abraham-ay.”
GEN 22:19 Abraham ra warrkenh ikwerenh-atherr-warl alpek alerikw ikwerenh-akert. Abraham rap alpek apmer Beersheba-warl-anem. Aleth-antey aney-alpek-anem ra. ...
GEN 23:1 Sarah aherrety 127 anenh, apmer Kiriath Arba ilwemel-antey ikwer-itwek-antey. Apmer itna ingweran Hebron, Canaan-itwek.
GEN 23:3 Abraham rarl amperrngirrek ikwer. Ikwer-penh Abraham Hitt-kenh-rnem-warl alhek, ra renh-rnem ayerney-alhek,
GEN 23:4 “Ayengan alethang. Nthenhek atha anew atyenh arrewaly akwernem? Apmer mwerr ngay ntwa akely atyenh anthem?”
GEN 23:5 Rernem angkek, “Ngarl Atyetyart ilkwan intey nthenhek ngarl arlkwententyelan? Kel, ntwa intey yanhek anew ngkwenh arrewaly akwerna.”
GEN 23:7 Abraham angkek, “Ephron ayernerr-arey intey renh parrik impalth-itwek tharlemiletyek. Atha man ilkwan anthem, arrantherr ayenh ingkerrel aytaretyek, atharl anthem.”
GEN 23:10 Ephron apmerek-artwey, artwa Hitt-kenh apmer tern ilkwa arriw-itwek-antey anenh. Abraham-el apmer ikwer ayernek.
GEN 23:11 Ephron angkek, “Kel, intey atha anthey, ingwerel-rneman ngenh aytaremel ntwarl atyeng-they intey ineman.”
GEN 23:12 Abraham angkek, “Man ilkwa innga atha ngenh anthem, arraty-angkwarr.”
GEN 23:14 Ephron ra ilek, “Menty! Thilp 400 ntwa payemeley-areny inteyekey! Arwa ngkweng aknga, man-weny. Atha ngenh menty anthek, man-weny-anem.”
GEN 23:16 Abraham-el artwa Hitt-kenh 400 thilp anthek, artwa akngerrel aytarek-angkwarr. Alakenh Abraham-el apmer Ephron-kenh payemelek ikwerant-anem, ikwerenh-rnem-akert, intey-akert, arrewaly renh akwernetyek. Apmer ranap arwerl-angketyarr.
GEN 23:19 Abraham-el anew ikwerenh intey ikwer-itwek akwernek, rarl payemelek-itwek, Hitt-kenh-rnem-itwek.
GEN 24:1 Abraham artwamp-anem irrek, ampwal akngerr atnyenek. Akngeyel renh arntarnt-arek.
GEN 24:2 Ikwer-penhan, Abraham-el warrkenh ikwerenh innga ilek, rarl ampwal ikwerenh-rnem arntarnt-arayntetyek.
GEN 24:3 “Anew apmer Canaan-areny iney-angenh alerey atyenhek.
GEN 24:4 Kel apmer ayengarl ilkwerrek-ampeny-arenyant anew ikwer inetyek, atyenh-rnemarl aneyel-itwek.”
GEN 24:5 Warrkenh ikwerenhel renh ayernek, “Nthakenharl arelh ra apetyetyek ilkelhey-angenhel. Ilek-apenyarl Isaac atha thwenenty, renh ikngwetyek.”
GEN 24:6 “Kel, menty ipmay iterrey-angenh,” Abraham-el tyernek.
GEN 24:7 “INGKART alker-arenyel ayenh atnwenhey-alpek apmer nhenh-warl, apmer alhelenty nhenh-warl ayenh ra anthek, atyenh-rnem-akert. Nga apmer ikwer-warl alhentyan, INGKARTel angel ikwerenh thwenem, arraty-antey atnwenhetyek arelh ikwer-warl.
GEN 24:8 Ra arlkarirrentyan menty ra aney, alerey atyenh Isaac akngeyney-angenh, ikwer-warl.”
GEN 24:9 Warrkenh ra Abraham ikwer ilelhek, “Ayeng ngkweng awelheyel, ntwarl ayenh ilek-angkwarr-antey.”
GEN 24:10 Ikwer-penhan warrkenh ra ampwal ilek-ilek akngerr-anem Abraham-kenh kamwerl 10-warl tywenek. Ikwer-they ra anperl-alhek apmer Syria-ampeny-warl, artwa Nahor anenh-warl. Nahor Abraham-kenh ayteyikw.
GEN 24:11 Ra kamwerl-rnem kwaty-itwek apmer tern akwerr-ampenyek apmer ltyerreyek arrerney-alhek. Atwerrp-anem arelh-rnem tern ilkwareny-rnem kwaty-warl apetyek.
GEN 24:12 Warrkenh ra kwenirremel irrwerl-warl-athek angkek, “Akngeyay, ngan Abraham Atyetyartarl aneyel. Ntwa ayenh arraty ila, anew atha Isaac-ek anetyek, ntwarl Abraham renh alhelek-angkwarr-antey.
GEN 24:13 Arelh yanh-rnem kwaty-warl rlengk apetyem,
GEN 24:14 atha renh-rnem ayernem anyentel kwaty anthetyek apek, rarl ayenh kwaty antheman athap renh iterl-aremarl, Isaac-kenh anewikw, ntwarl Atyetyart atyenh alhelek-angkwarr.”
GEN 24:15 Aleyak anyent mwerr-angker innga apetyek kwaty inpetyek, ampwal kwatyek-arelh anpethel akngetyek, itnan ra Rebekah. Rebekah ra Bethuel-kenh alerikw. Bethuel ra Nahor-kenh ra Nahor-kenh alerikw, Milcah-kenh ampikw. Rebekah anper ikwer-angkwarr alhek, kwaty-anem ra inpenh kwatyek-arelh-warl. Ra apmer-warl alpetyek-anem irrek.
GEN 24:17 Abraham-kenh warrkenhel renh ayerney-ayntek, “Kwaty atyeng antha!”
GEN 24:18 Aleyak ra angkek, “Kel, antywa!” Ra anpeth-they renh atwarrelhilek, anterrkwemel artwa renh-anem kwaty antywetyek anthek.
GEN 24:19 “Atha kamwerl-rnem-then kwaty antywetyek anthem,” aleyak ra angkenh. Aleyak ra kwaty thelhek. Ra angkepelarreng kwaty inperlenty-akngenh kamwerl-rnemek. Kel kamwerl-rnem kwaty akngerr antywek-penh.
GEN 24:21 Abraham-kenh warrkenhel arelh renhant-anem arenh, ra renh aretyek, ra apek innga nhenhan. Artwa warrkenh ra atnyenek ampwal alhek-arelh anyent ampwal akwek-arelh anyent, apwert gold-penh. Ra Rebekah renh anthek.
GEN 24:23 Warrkenh ra ayernek, “Angwenh aynengkw ngkwenhan? Warl arlpimp ngkwenhan aynteyel, anwantherr ayntetyek?”
GEN 24:24 Aleyak ra ilek, “Artwamp atyenhan Bethuel-arl, Nahor-kenh alerikw, Milcah-kenh ampikw.
GEN 24:25 Kel warl arrekantherr arlpimparl. Amern atherrk akngerr kamwerl-rnemek.”
GEN 24:26 Warrkenh ra kwenirrek, Akngey-warl-athek angkemel.
GEN 24:27 “Kel, Abraham-kenh Atyetyart, ayeng ngkweng inkwerelhem, ntwarl ayenh Abraham-kenh-rnem-warl atnwenhek, ntwarl alhelek-angkwarr.”
GEN 24:28 Rebekah anterreynek apmer-warl ikwerenh-rnem anenh-warl, ra renh-rnem ilek.
GEN 24:29 Rebekah-kenh awayikw, itnan Laban. Ra renh awek, rarl renh ingkerrenh-angkwarr ilek. Ra ampwal alhek-arelh-rnem-then, ampwal akwek-arelh-rnem-then kel arek. Laban anterrek Abraham-kenh warrkenh-warl, kamwerl-rnem-itwel rtnenh-warl, kwaty ngenty impalth-warl.
GEN 24:31 INGKARTel ngenh mwerr-antey akngetyek apmer nhenh-warl. Akethel anwekantherrety rtney-angenh. Apmer atha ngkweng mpwarek, nga ingwel ayntetyek, kamwerl-rnem-then, ngkwenh-rnem-then.
GEN 24:32 Abraham-kenh warrkenh alhek, Laban-angkwarr. Laban-kenh warrkenh-rnemel ampwal-rnem atwarrelhilek kamwerl-rnem-they. Kel ra atherrk-rnem kamwerl renh-rnem anthek. Kwaty-anem ikwer-rnem akngetyek warl kwen-warl Abraham-kenh warrkenh-rnemel ingka lhewelhetyek.
GEN 24:33 Ikwer-penhan rernem amern-anem artwa renh-rnem anthek, rernem arlkwetyek. Warrkenhel ilek, “Amern arlkwey-alentyelan, angketangkwel atha ngenh ileman ilekekarl ayeng apetyek apmer nhenh-warl. Kel ilant ilekek nga apetyek,” Laban angkek.
GEN 24:34 Warrkenh ra ilelhek, “Ayengan Abraham-kenh warrkenharl.
GEN 24:35 INGKARTel Abraham renh aleth arntarnt-arenh, akngerr renh anthek, yep-yep-rnem-then, pwelek-rnem-then, nanikwet-rnem-then, kamwerl-rnem-then, tangkey-rnem-then, thilp-rnem-then, gold-rnem akngerr, warrkenh-rnem-then.
GEN 24:36 Atyetyart atyenh-kenh anewikwelan ampa atnyenek ampwelant-anem. Ra awey atnyenek, Abraham-el renh anthek ampwal ilek-ilek akngerr innga.
GEN 24:37 Atha Atyetyart atyenh ilek, ayengarl ikwer awelheyek, rarl ayenh ilek-angkwarr. Ra ayenh ilek, ‘Menty arelh Canaan-areny ikngwey-angenh alerey atyenhek.
GEN 24:38 Atyenh-rnem-ampeny-theyant anew ikwer inetyek.’
GEN 24:39 Atha Atyetyart renh ayernek, ‘Nthakenharl arelh atyeng-angkwarr apetyey-angenhan?’
GEN 24:40 Atyetyart atyeng angkek, ‘Ayeng aleth Akngeyek inkwerelhemel awelheyel. Akngeyelarl angel thwenem, ra ngenh atnwenhetyek arelh ikwer-warl anew ikngwetyek alerey atyenhek.
GEN 24:41 Rernem arelh renh ngkweng-angkwarr tyarlewey-angenhan nga menty-anem ana.’
GEN 24:42 Ayeng kwaty ngenty ikwer-warl apetyek Akngey-warl-anem ayeng angkek, ‘Ngan Atyetyart ilkwa Abraham-kenh. Atyeng iylparrerna, Abraham-kenh alerikwek anew atha ikngwetyek. Arelh ra rlengk apetyem kwaty-warl, atha renh ayernem, ra ayenh kwaty ngenty itwek inpemel anthetyek, atha antywetyek.
GEN 24:44 Rarl ayenh kwaty antywetyek anthenty, kamwerl-rnem-then, athap renh inngarl iterl-areman, ntwarl atyeng iylparrernek.’
GEN 24:45 Atha Akngeyel ayernenhel-antey, arelh ra apetyek, kwaty inpetyek, ngenty ikwer-itwek, kwatyek-arelh anpeth-itwek akngetyenh. Ra kwatyek-arelh kwaty akngerr innga inpek, atha renh kwaty antywetyek ayernek, kwatyek-arelh-they.
GEN 24:46 Ra kwatyek-arelh anpeth-they ayenh anthek, atha antywek. Ra kwaty inpek kamwerl-rnemek-anem, anthwengiletyek.
GEN 24:47 Atha renh aynikwek ayernek, ra aynikw ikwerenh itnewek Bethuel, Nahor-kenh alerikw, Milcah-kenh ampikw. Anamerl-antey atha arrernek ampwal alhek-arelh-then ampwal akwek-arelh-then ikwer-warl. Ikwer-penhan ayeng kwenirremel Akngey-warl angkek, inkwerelhemel, rarl arraty innga atyeng arelh renh iylparrernek, Abraham-kenh alerikwek anew ikngwetyek, Abraham-kenh-rnem-itwek.
GEN 24:49 Ila atyeng Atyetyart atyenhek, ntwarl renh arraty innga anthem. Atha apek aleyak renh akngeynetyek. Arrangkwelan aleyak ingwerek-anemarl ayeng nthwetyek alhem, anew ikngwetyek Abraham-kenh alerikwek.”
GEN 24:50 Laban, Bethuel atherrel renh ilek, “Nhan Akngey-kenh-angkwarrarl, yanh-angkwarr anwantherr apenteman.
GEN 24:51 Kel-anem Rebekah akngeyna-anem, atyetyart ngkwenh-kenh alerikwek anew, INGKARTelarl ngenh ilek-angkwarr.”
GEN 24:52 Abraham-kenh warrkenh Akngey kwenirremel angkek inkwerelhemel ikwer, rarl renh arraty iylparrernekek.
GEN 24:53 Ra arnkwernem-then thilp-rnem-then ampwal akwek-arelh-rnem-then gold-penh ingkerrenh anthek Rebekah renh. Ra ampwal mwerr-angker ingwer-rneman amikw-then awayikw-then anthek.
GEN 24:54 Abraham-kenh warrkenh-rnem anyent-inger-antey ayntek, ikwer-itwek. Ingwepenh, Abraham-kenh warrkenhel renh-rnem ilek, “Kel, ayeng alpem-anem Atyetyart atyenh-warl.”
GEN 24:55 Rebekah-kenh-rnem arrkngert angkek, “Alerey kwey Rebekah nhenh alerl aney anwekantherr-itwek-anem wik anyentel. Ikwer-penhant-anem ra alpeman.”
GEN 24:56 Warrkenh angkek, “Arleng-alenty atyeng mpwarey-angenh ayeng anetyek, INGKARTel arraty innga iylparrernek-angkwarr. Ayeng kel alpem Atyetyart ikwer-warl.”
GEN 24:57 Rernem angkek, “Ilek-apenyarl Rebekah anwantherr ayernentyan nthakenh rarl angkem?”
GEN 24:58 Rernem renh ayernek, “Kel mwerrang artwa nhenh-angkwarr nga alpem?”. Kel Rebekah mwerr angkek artwa ikwer-angkwarr alpetyek.
GEN 24:59 Rebekah renh-then arelh warrkenh-then Abraham-kenh warrkenh ikwer-angkwarr renh-atherr thwenek, alpetyek Abraham-kenh alerikw ikwer-warl. Ikwer-penhan rernem inkwerelhemel Akngey-warl angkek, “Anwantherr ngkweng Akngey-warl angkem, ngkweng-they akngerram-akngerrirretyek anyany-rnem-then, aperl-rnem-then. Akngeyel renh-rnem arntarnt-arayntem artwa ahelengkw-rnem-kety.”
GEN 24:61 Kel Rebekah ingwer-rnem-then alpetyek-anem irrek. Rernem kamwerl-warl nganek, Abraham-kenh warrkenh-rnem-angkwarr alpek.
GEN 24:62 Isaac ra Caanan-they antekerr-ampeny anenh. Apmer ra Beer Lahai Roi-they apetyek, apmer Canaan-they antekerr-ampenyel anenh.
GEN 24:63 Atwerrp ra alhenh, artwernem-anem ra arnarek kamwerl-akert apey-alperl-anenty. Ra ikwer-rnem-warl-athek alhenh.
GEN 24:64 Rebekah-el renh arnarek. Ra kamwerl-they atwarrek.
GEN 24:65 Warrkenh renh ayernek, “Artwa angwenh apetyeyel?” Warrkenh angkek, “Atyetyart atyenh yanhan apetyeyel, Isaac-an.” Rebekah arnkwa artelhek inngerr-angkwarran, artwel arey-ayntekerr.
GEN 24:66 Warrkenh ra ilek Isaac renh ilek-ilek-angkwarr ayntek.
GEN 24:67 Isaac ra Rebekah renh atnwenhek kalikw kwen-warl. Ratherr itengirrek-anem. Ra ikwer inkwerelhek, amikw ikwerenharl ilwekarl-kety.
GEN 25:1 Abraham ra anew ingwer-anem ikngwek itnan Keturah. Ampernem atnyenek 6-pel. ...
GEN 25:5 Abraham iteth-antey anenhel, ra ampwal ingkerrenh anthek, Hagar-atherr, Keturah-atherr.
GEN 25:6 Ra alerikw ikwerenh-rnem thwenek, akngerrakw-antey, arleng innga, alerikw ikwerenh Isaac-kety. Abraham ilwey-alentyel ra ampwal ingkerrenh Isaac anthek.
GEN 25:7 Abraham aherrety 175 ampwa innganem anenh.
GEN 25:8 Kel ra ilwek-anem.
GEN 25:9 Alerikw ikwerenhel atherr renh intey-itwek akwernek, Hebron-angkwarr akngerrakw, rarl Hitt-kenh-rnem-itwek payemelek intey renh. Isaac-el atherr Ishmael-el atherr Abraham renh anew ikwerenh-itwek-antey akwernek.
GEN 25:11 Abraham ilwek-penhan Akngeyel Isaac renh arntarnt-arenh. Isaac ra alpek apmer Beer Lahai Roi-warl. ...
GEN 25:19 Nhenh angka Abraham-kenh alerikw-then Isaac-penh Isaac alerikw anenh Abraham-kenhan.
GEN 25:20 Isaac aherrety 40 anenh ra itengirrek Rebekah-itwek, Bethuel-kenh alerikw-itwek. Bethuel ra apmer Aram-areny anenh. Laban Rebekah-kenh awayikw apmer Aram-areny anenh arrpemarl.
GEN 25:21 Rebekah ra ampek arrangkw anenh. Isaac-el INGKART ayernek renh-atherr ampa anthetyek. INGKARTel Isaac renh awek, rarl ayernek ampek, renh-atherr ra anthetyek.
GEN 25:22 Rebekah ra atyewenheng-atherr-akert awelhek, ratherrarl atwerrek. Ran Akngey ayernek, “Ilekek atyewenheng-atherr atwerreyel?” Rebekah ywarn iterrek nthakenharl ratherr atwerrenh.
GEN 25:23 INGKARTel renh ilek, “Aler ngkwenh amentant-atherr ratherr atyetyart aneyenh, ingwer apmer ingwer-ampenyekan, ingwer apmer ingwer-ampenyek. Awayikwan ayteyikwek awelh-ayntem, ayteyikw rarlap atyetyartan anayntem. Amentant atherr ikwerek-atherr anaynteman.”
GEN 25:24 Rebekah ra ampa akely renh-atherr-anem atnyenek.
GEN 25:25 “Arrwekeleny alta rnter-rnterarl anek, atha renh itnewem Esau.”
GEN 25:26 Ra awayikw ikwerenh atnererrk-they anterrkwek. Rernem renh itnan Jacob renh itnewek.
GEN 25:27 Awayenheng-atherr ratherr ilkwerrek-anem. Esau ran awangk-awarrarl anenh, Jacob ra arteny-areny anenh. Isaac Esau-ek arlkwentenh, rarl akerel renh wantenhek. Amikw ikwer-atherrenh Jacob anyentekant arlkwentenh. Isaac aherrety 60 anenh.
GEN 25:29 Arlta anyentel, Jacob ra ltya ampernenh, Esau ra angayakw irrek.
GEN 25:30 Esau ra ayteyikw ikwerenh ltyek ayernek, “Ltya ayenh anthay, ayeng angayakwirrek, atnert ayeng akelhek, angayakw innga irrek.”
GEN 25:31 Jacob angkek, “Ngenh ampwal ingkerrenh antheyenh, nga arrwekelenyarl. Ntwa ayenh ampwal ingkerrenh antha, atha ngenh aker ltyarl anthey-akenh.”
GEN 25:32 Esau angkek, “Ayeng ilwetyekan arrer-anem. Kel menty ampwal-rnem atnyeney-angenh ilwetyekan arrer-anem.”
GEN 25:33 Jacob angkek, “Ampwal ayenh anthay, akngeyelarl ngenh alhelek.” Esau mwerr angkek ikwer, ra ampwal-rnem menty anthetyek.
GEN 25:34 Jacob-el amern-then aker ltyethen Esau renh anthek. Esau ra aker arlkwek-penh ra anperl-alhek apmer-warl alpek, ampwal-rnem menty iwerl-alhek.
GEN 26:1 Awank-akerr, Abraham rarl iteth anenh-angkwarr, apmer Canaan amern-weny irrek. Irrkaty-angkwarr arrpemarl apmer ra amern-weny irrek arrwekel. Isaac tawen Gerar-warl alhek, Abimelech-warl, Philistia-areny Atyetyart ikwer-warl, INGKARTelarl Abraham renh ilek-angkwarr.
GEN 26:2 INGKART aremirrek Isaac ikwer-warl. Angkek ikwer-warl, “Egypt-warl alhey-angenh-antey nhenhel-antey anaynta! Atha ngenh atnwenhey, apmer renh atha ngkweng iylparrernetyek.
GEN 26:3 Atha ngenh aleth arntarnt-arayntetyek apmer ilenhek, alethang inngey ngarl. Atha apmer ngenh anthem, ngkwenh-rnem-then, atharl Abraham renh alhelek-angkwarr.
GEN 26:4 Atha ngenh apmer anthem, ngkwenh-rnem akngerrirretyek apmer ilenhel. Akngerr innga rernem aneyenh, antyarr-rnem akngerr innga aneyel-apeny. Ngkwenh-rnem ingkerrenh mwerrant-arey anetyek, apmer arrpanenhek, Abraham-arl atyeng awelhek-angkwarr.”
GEN 26:6 Isaac apmer Gerar-itwek kel aney-alpek. ...
GEN 27:1 Isaac artwa ampwanemarl irrek, ra annga aparrng-anem irrek. Ra alerikw ikwerenhek arlkek Esau.
GEN 27:2 Isaac angkek, “Ayeng artwamp-anem. Arrer-anem ayeng ilwetyekan.”
GEN 27:3 Isaac-el renh ilanthek, “Ntwa aker atyeng atwerl-alpa. Pewenarr ngkwenh aknga!
GEN 27:4 Peleyn-warl alha! Aker amperna peleyn ilenhek, mwerr-angker inetyek, mwerr-angker atha arlkweyek. Ayeng mwerr-angkwarr ngkweng angketyek ayeng ilwey-alenty, INGKARTel ngenh arntarnt-aretyek.”
GEN 27:5 Rebekah awelhenh, Isaac rarl angkenh. Esau anpenhek awangk, akerek aretyek.
GEN 27:6 Rebekah Jacob-ek angkek, “Atha awek Isaac-elarl Esau ilanthek aker ikwer atwerl-alpetyek ltyakert-anem ampernemel. Artwamp ilwey-alentyel arlkwetyek, awayengkw ngkwenhek mwerr-anem ra angketyek, INGKARTel renh arntarnt-aretyek.”
GEN 27:8 Amikw angkek, “Awelha atyeng!
GEN 27:9 Nanikwet akely atherr atwerl-alpa akngey-alpemel. Atha ampernetyek aynengkw ngkwenhek.
GEN 27:10 Ntwa ikwer-warl akngetyek, ra arlkwetyek ra mwerr-angkwarr angkey-alhenty, ra ngkweng inkwerelhemel.”
GEN 27:11 Jacob angkek, “Awayaty atyenh altangketyarr. Ayengan arrangkw, alteweny. Artwampel ayenh iterl-arekerr, atha irrtywerremel ilerl-anenty. Apmwangkwarr atha ilerl-anentyek, ra akengenty atyeng angkekerr.”
GEN 27:13 Amikw ikwerenh angkek, “Mwerr, atyengarl ra iterrem. Akngeyel ayenh ayntarrp-iletyek. Kel nga alha aker atwetyekantarl.”
GEN 27:14 Jacob-el aker renh atwerl-alpek. Amikwelarl renh ampernek, aynikw-kenh impen.
GEN 27:15 Esau-kenh arnkwa amikwel Jacob renh anthek, ra aylpetyek.
GEN 27:16 Nanikwet-penh yenp ra mpwarek, Jacob ikwer-warl arrernek, itep-atherr-warl, itewarl, Esau-apeny. Aynikw-warl aker akngetyek.
GEN 27:17 Amikwel Jacob amern-then aker ltyethen ra anthek.
GEN 27:18 Jacob aynikw-warl alhek. Aynikw-warl ra angkek, “Kel, ayeng apey-alpek.” “Nthenh-apeny ngan?” Aynikwel ayernek.
GEN 27:19 Jacob irrtywerremel ikwer ilelhek, “Ayeng arrwekelenyan ngkwenh Esau. Atha aker atwerl-alpek, ntwarl ayenh ilanthek-angkwarr. Aker nhanyeman arlkwa ntwa mwerr-angkwarr angka atyeng iletyek, Akngeyel ayenh arntarnt-aretyek.”
GEN 27:20 “Alyarnpel-anem ntwa akeran atwerliwek! Ilek-kety?” Isaac-el renh ayernek. Jacob-el irrtywerremel ilek, “Akngey INGKARTel ayenh aker anthek.”
GEN 27:21 Isaac angkek, “Arrer-apeny irray, atha ngenh arnep-arnetyek, Esau-ek apek atha ngenh arnep-arnetyek.”
GEN 27:22 Jacob arrer-apeny irrek ikwer-warl. Isaac-el renh arnep-arnek. Artwamp angkek, “Jacob-apenyarl nga angkeyelan, Esau-apenyarl nga arlkan.”
GEN 27:23 Angka mwerr innga ra angkek Esau-ek-arrpantey.
GEN 27:24 “Nga alerey atyenh Esau innga?” Isaac-el ayernek. “Ya, ayengan alerengkw ngkwenharl, Esau-arl,” Jacob-el irrtywerremel ilek.
GEN 27:25 “Aker-rnem atyeng akngetya, angka mwerr atha ngkweng iletyek. Jacob-el renh anthek aker-then wayn-then. Isaac-el arlkwek, antywek.”
GEN 27:26 Isaac angkek alerikw ikwerenhek, “Apetya! Ayenh arrwantyetyek. Kel, atha ngkweng iletyek, atharl ngenh kel ilek-angkwarr.”
GEN 27:27 Isaac-el arnkwa Esau-kenh intenhek, Esau-arrpantey iterl-arek, angkek, “Arlka ikwakertarl nhan, ahern atherrkeny kwaty-penh mwerr-angker inteyel-apeny, amern lyapelhelekarl INGKARTel.
GEN 27:28 Akngeyel ngkweng-warl kwaty thwenetyek, ngenh arntarnt-arem, amern-angketyarr, ntang ingwerek-ingwer-then, amern-rnem-then lyapelheletyek.
GEN 27:29 Nga Atyetyart ilkwa anetyek apmer arrpanenhek, ayteyengkw-rnemek, atyetyart ilkwa nga anetyek. Ingwerarl ngkweng akengenty angkenty, ayeng akengenty arrpemarl ikwer angkem. Ingwerarl ngkweng mwerr angkenty, Akngey mwerr arrpemarl ikwer angkem.” Isaac mwerr angkek Jacob ikwer.
GEN 27:30 Esau awangk-angkwarr-penh aremirrek ikwer-warl aker-akert.
GEN 27:31 Aker mwerr-angker ampernek aynikwek aker renh anthemel, “Aker nhenh arlkwa atharl ngkweng akngetyek.”
GEN 27:32 “Angwenharl ngan?” Isaac angkek. “Ayengan Esau-arl, alerengkw ngkwenh arrwekelenyan,” Esau ikwer ilelhek.
GEN 27:33 Ikwer-penhan Isaac artewentyel arrewemel iterrek. “Angwenhelarl aker arrwekel-antey akngetyek? Atharl arlkwek, mwerr ayeng angkek, atharl arrwekel alhelek-anemarl renh, kel-antey. Kel, yanhey-antey atha ilek.” Artwampel ilek.
GEN 27:34 Esau artewentyel arlkemel artnek, aynikwarl awek-penh, “Kel ayenhan ntwa alhela arrpemarl!” Esau-el ilek.
GEN 27:35 Isaac angkek, “Ayteyengkw ngkwenhel ayenh irrtywerl-ampernek.”
GEN 27:36 Esau angkek, “Atherr-inger ra irrtywerl-ampernek, itna ikwerenh-apeny.”
GEN 27:37 Artwampel ilek, “Jacob-an Atyetyartarl arrekingkerr-angkwarr, ingkerrenh-angkwarr. Arringkerr ingkerrenh ikwer awelhetyek. Atha renh ingkerrenh anthek, amern-rnem-then. Ilek-anem atha ngenh anthem, ingkerrenh-antey atha anthek-kety.”
GEN 27:38 Esau-el aynikw renh ayernek arrpemarl, “Ayenh-anem ilay, Akngeyel ayenh arntarnt-aretyek! Ampwal-rnem anthetyek apek!” Ra artewentyel artnenh.
GEN 27:39 Aynikw ikwerenhel renh ilek, “Apmer arlpawel nga aneyenh. Kwaty aypmerr ayntey-angenh arrangkw, aherrety inngel.
GEN 27:40 Ngethen atwerrerl-ayntem Jacob-kenh-rnem-then aleth-antey. Ayteyengkw ngkwenh ngkweng Atyetyart aneyenh. Ingwer-ingeran, mpwel amentant-atherr irreyenh. Mpwel arlengant-atherr anetyek, ra ngkweng atyetyart-weny aneyenh.”
GEN 27:41 Esau arlkarirrenh Jacob-kety, rarl renh irrtywerl-ampernek-kety. Ra ament iterrenh, “Akngey atyenh ilwentyel, atha Jacob renh ipmek atwem.”
GEN 27:42 Rebekah-el awek ingwer-rnemel ikwer ilek, Esau Jacob ikwer mpwelhenh renh atwetyek, Jacob renh ilek, “Nga awayaty atyenh-warl alpa, Laban-warl, rarl apmer Haran-itwek aneyel.
GEN 27:44 Arleng ikwerety aney-alpa.
GEN 27:45 Esau ra iylpelirrenty atha ingwerenty ilanthem ngenh ikngwerl-alpetyek. Mpwel aleth anayntetyek, mwerrant-atherr ipmek atwerrey-angenh anetyek.”
GEN 27:46 Rebekah-el Isaac renh ilek, “Arelh Hitt-kenh-rnem, Esau-kenh anew-rnem, ayeng ikwer-rnem-kety arlkarirreyel. Jacob-el arelh Hitt-kenh ikngwenty-they, ayeng kel ilwemarl. Ayeng ilkelhey-angenh ayeng iteth anetyek, rernem ayenh arlkarewerl-anekerr.”
GEN 28:1 Isaac Jacob-ek arlkek, renh rlterrkel iletyek. Ra mwerr angkek ikwer, renh rlterrkiletyek. Ra Jacob renh ilek, “Arelh Canaan-areny-rnem itengirrey-angenh. Kel menty-anem renh-rnem ipma!
GEN 28:2 Artartey ngkwenh-kenh apmer-warl alha, Bethuel-warl, apmer Syria-ampeny, apmer Paddam Aran. Apmarlengkw ngkwenh-itwek anew ntwa ikngwetyek, apmarlengkw ngkwenh-kenh alerikw.
GEN 28:3 Ayeng Akngey-warl angkey, ra ngenh rlterrkiletyek, ampa ngkwenh-rnem akngerrirretyek.
GEN 28:4 Nga apmer ikwer-itwek anayntetyek, Akngeyel Abraham renh anthek-itwek, anwantherr aneyelan alethang-rnemarl. Akngeyel Abraham renh alhelek, apmer renh anthetyek, Ngan arwa alethangarl aney-alhek.” ...
GEN 28:10 ... Jacob anperl-alhek apmer Beersheba-they apmer Haran-warl.
GEN 28:11 Atwerrp-anem, ingkeny aylperl-alhekan. Apwert rtemal arrernek. Rap ankwanem ayntek.
GEN 28:12 Rap altyerr arek. Angel-rnem ladder ikwerel angkepelarreng alhenh.
GEN 28:13 Alkerel irrwerl Akngey ra rtnenh. Ra angkek, “Ayeng INGKART ra, Akngey arrengengkw ngkwenh-kenh, Abraham-kenh, INGKART Akngey ngkwenh-kenh, Isaac-kenh. Apmer nhenhan ngan aynteyelan, atha ngkwenh-rnemek antheyenh.
GEN 28:14 Rernem arlperrtyirreyenh, amentew-ament irremel.
GEN 28:15 Atha ngenh apmer nhewarl akngey-alpem. Ayeng ngkweng ilkwatherr alhem. Atha ngenh arntarnt-aretyek intem-antey, nthakenh ngenh ipmey-angenh. Atha ngenh anthem, atharl ngenh alhelek-angkwarr.”
GEN 28:16 Jacob akemirrenhey-alpek, “INGKART wenh apmer nhel aneyel! Atha iterl-arey-angenharl! Iwerr altywer alker-warl-athek!”
GEN 28:17 Ra aterirrek, “Apmer nhenh aknganenty! Nhenh apekan Akngey-kenh apmerelarl ayeng aynteyel!”
GEN 28:18 Ra apwert rtemal renh arrernek Akngeyek, anterel apernemel.
GEN 28:19 Ra apmer renh itnewek Bethel, Luz-tangkwel arrwekel-antey itna ra ayntenh. Ra angkek, “Akngey nhel-antey aneyel!”
GEN 28:20 Ra Akngey ilek, “Ntwa ayenh arntarnt-arem, amern-then arnkwethen anthem,
GEN 28:21 ntwa ayenh iteth-antey akngey-alpenty, ayeng ngkweng awelhem. Nga INGKART atyenh aneyenh.
GEN 28:22 Apmer nhan apmer ngkwenhan. Atha ngenh tyenkerr anthem.”
GEN 29:1 Jacob aleth-antey alpenh akngerrakw-antey.
GEN 29:2 Ra ngenty-anem arey-alhek. Ngenty ra apwert-rnemel artekarl. Yep-yep akngerr rtnenherrenh, kwaty ngenty-itwel, apwertelarl artek-itwel.
GEN 29:3 Yep-yep arntarnt-arey-angker-rnemel apwert renh arnangilek, yep-yep-rnem kwaty anthwengiley-alkenh. Kwaty yep-yep-rnemarl ayntwek-penh, rernem angkep arrpemarl marteynenh apwert ikwerel-antey.
GEN 29:4 Jacob-el renh-rnem ayernek, “Nthenh-areny arrantherr?” “Anantherr apmer Haran-arenyarl,” rernem ilelhek.
GEN 29:5 Jacob-el renh-rnem ayernek, Arrantherr iterl-areyel Laban apek, Nahor-kenh arrengikw? Kel, anwantherr renh iterl-areyel, rernem renh ilek.
GEN 29:6 Rap renh-rnem ayernek, Ilek-apenyarlap ran? Kel, ra mwerr, rernem renh ilek. Alerikw ikwerenh Rachel apetyeyel apmer nhenh-warl yep-yep-rnem-akert.
GEN 29:7 Jacob angkek, “Itwern irrwerlel-antey, rwenp inngarl, yep-yep arlwelenhey-alpenh-arey. Kwaty renh-rnem anthwengiletyek, peleyn-warl-anem akngeynemel, atherrk-anem rernem arlkwetyek.”
GEN 29:8 “Alerl-antey mpwelheyel ingkerrenhek, ingkerrenh-angkwarrant apwert renh ahartelheletyek, kwaty-kety.”
GEN 29:9 Jacob ikwer-rnem-itwek angkenh-antey, altyelikw ikwerenh apetyek, aynikw-kenh yep-yep-rnem-akert. Rachel yep-yep arntarnt-arey-angker anenh.
GEN 29:10 Renh arek, Jacob-elarl apwert renh arnangilek, yep-yep-rnemarl kwaty antywey-alkenh. Apmarlikw-kenh yep-yep-rnem anthwengilek.
GEN 29:11 Jacob artnek, Rachel renh arrwantyek, ikwer inkwerelhemel.
GEN 29:12 Jacob Rachel ikwer ilelhek, “Ayengan Laban-kenh ampikwarl, Rebekah-kenharl.” Rachel ra anterrek, aynikw ikwerenh iletyek. Ra aynikw ikwerenh iley-alpek.
GEN 29:13 Laban ra angka awekarl-penh, ra anterrek Jacob ikwer-warl, renh atnyenemel arrwantyek, apmer ikwerenh-warl-anem atnwenheynek. Jacob Laban ikwer-warl ilelhek.
GEN 29:14 Laban angkek, “Nga ampaty atyenh inngarl.” Jacob alkent anyentel Laban ikwer-itwel anek.
GEN 29:15 Laban Jacob ikwer angkek, “Ngan ampaty atyenhan. Arwa nga warrkirrekerr, ilek atha ngenh antheman, ngenh kwarteweyek Nthakenh nga iterreyelan?”
GEN 29:16 Laban-kenh alerikw-atherr anek, Leah-atherr. Ayteyikw ikwerenh Rachel.
GEN 29:17 Leah aleyak alpwely, alkwemp-apeny, Rachel aleyak pwentyeyn innga.
GEN 29:18 Jacob ilkelhenh Rachel-ekant. Laban ikwer-warl angkek, “Aherrety 7-pelek-atwety ayeng warrkirrem ngkweng Rachel-itwek-anem ayeng itengirrey-alenty.”
GEN 29:19 Laban-el renh ilek, “Mwerrarl nga itengirrentyan ingwer-rnem-kety. Mwerr-ayteng atha ngenh anthetyek. Mwerr atyeng-itwel ana warrkirremel.”
GEN 29:20 Jacob aherrety 7-pelek-atwety warrkirrek Laban-ek, Rachel renh anthey-akenh. Ra ikwer-itwel itengirrey-angenh-antey. Kel, aherrety 7-penh, Jacob ra inkwerelhek Rachel-ek. Jacob angkek Laban ikwer-warl,
GEN 29:21 “Kel-anem anew atyeng Rachel anthanem, ayeng ikwer-itwek ayntetyek. Aherrety 7-pel ayeng warrkirrenh. Atha warrk atyenh kel ywerrelhilek.”
GEN 29:22 Ingwa ikwerel-antey rernem amern kwenty-anem arlkwek inkwerelhemel. Artwa ingkerrenh akarrirrek ikwer-rnem-warl. Laban akngerrek yangkelhek, amern tyenkerr arlkwetyek, Jacob Rachel-itwel itengirrek-angkwarr, amern rernem akngerr arlkwetyek inkwerelhemel ikwer-atherr.
GEN 29:23 Ingwel, Laban-el Leah-anem Jacob renh anthek, anew ikwer anetyek. Jacob ra ikwer-itwek ayntek, Rachel-itwel-arrpantey, apal-antey.
GEN 29:24 Laban-el arelh Zilpah renh ilanthek Leah-ek warrkirretyek.
GEN 29:25 Ingwepenh-anem Jacob-el arek, Leah-anem ikwer-itwek ayntenh. Ra iterrek Rachel-ek-athen. Jacob-el Laban renh ayernek, “Ilekek ntwa ayenh irrtywerremel ilek, Rachel anthentyek-arrpantey! Ilekek ntwa irrtywerl-ampernek? Ntwa ayenh Leah anthek, ayengan warrkirrek Rachel-ekant.”
GEN 29:26 Laban-el Jacob renh ilek, “Apmer anwekantherrenh-itwekan arrwekeleny-tangkwel itengirrem. Kwey arrwekeleny antheman, ingkerneny nthakenh anthey-angenh. Alakenh-anyem anwekantherrenh-angkwarran aynteyel, arrwekelenyant antheyel, ingkernenyan arrangkwarl. Wik anyentek-atwety mpwelanth Leah-atherr anetyek. Ikwer-penhan nga Rachel-itwek itengirrey-akenh, nga aherrety 7 ingwerek-atwety atyeng warrkirretyek, atharl Rachel anthek-penh, iteng-anem.”
GEN 29:27 Wik anyent-penh, kwenty arlkwek-penh Laban-el alerikw ikwerenh Rachel anthek Jacob-itwek itengirretyek. Laban-el arelh Bilhah renh ilanthek, Rachel-ek warrkirretyek. Jacob Rachel-itwek innganem ayntek. Ra Rachel ikwerant inkwerelhek, Leah-angkwarran. Aherrety 7 ingwerek-atwety warrkirrek.
GEN 29:31 INGKARTel arek, Jacob-arl Leah-kety arlkarirrenh, ra ikwer amperrngirrek.
GEN 29:32 Alakenh Leah-el ampa atnyenek. Rachel ampek arrangkw aleth anek. Leah-kenh awey akely ayntenh. Ra renh Reuben itnewek, alakenh angka ikwerenhel aynteyel, “INGKARTel ayenh irrkngerney anthek. Anew atyenh apek atyeng inkwerelhem.” Ra iterrek Jacob-an ikwer ilkelherl-anentyek-athen.
GEN 29:33 Leah ra ampa ingweran atnyenek, awey akely arrpemarl. Leah angkek, “Akngeyel arek anew atyenh, rarl atyeng inkwerelhey-angenh. Alakenh-they ra ayenh awey nhanyem anthek. Rernem renh itnewek Simeon.”
GEN 29:34 Ikwer-they ra ampa ingweran atnyenek, awey akely arrpemarl. Awey irrpety-anem ikwerenh. Ra angkek, “Ikwer-they anew atyenh inkwerelhem-anem atyeng. Awey irrpety-anem atyenh.” Ranem renh itnewek Levi.
GEN 29:35 Ampa ingweran atnyenek, awey akely arrpemarl. Ra angkek, “Rlengk-anem atha INGKART renh tnakem.” Ranem renh itnewek Judah. Ikwer-they Leah ra ampa ingwerek arrangkw-anem anek.
GEN 30:1 Rachel ahelirrenh Leah-ek, ampa rantarl atnyenek-they. Rap Jacob renh alharlkwemel ilek, “Ayeng ilweyenh ampeweny-antey.”
GEN 30:2 Jacob rarl awek-penh, ra antwerr-anem anenh ilelhemel, “Ayengan arlarl Akngey-wenyarl. Nhenhan Akngey-kenh-angkwarr.”
GEN 30:3 Rachel-el anew renh ilek, “Warrkenh atyenh Bilhah ikngwerl-alpa, ngkweng-itwek ayntetyek, ampa ntwa atnyenetyek ikwer-angkwarr.”
GEN 30:4 Rachel-el arelh warrkenh Bilhah ilanthek, Jacob-itwel itengirretyek. Kel ratherr itengirrek, Jacob arelh warrkenh ikwer-itwel ayntek.
GEN 30:5 Bilhah ra ampa akely atnyenek, awey akely.
GEN 30:6 Rachel renh itnewek Dan alakenh angkemel, “Akngeyel ayenh arntarnt-arek, Akngey atyeng awelhek atharl renh ayernek, kel ayenh awey akely anthek.”
GEN 30:7 Rachel-kenh warrkenh Bilhah, ra ampa ingwer atnyenek, Jacob-kenh.
GEN 30:8 Rachel angkek, “Ayengarl arrkernelhenh, kel angkwerey atyenh atha antengilek.” Rap awey akely renh itnewek Naphtali.
GEN 30:9 Leah iterrek kel ampa anyent ilenh ra atnyenek, ingweran ra atnyeney-angenh, arrangkw-anem. Ra arelh warrkenh ikwerenh Zilpah ilanthek, Jacob-itwel itengirretyek.
GEN 30:10 Ratherr awey akely atnyenek.
GEN 30:11 Leah angkek, “Nhenh mwerr-angkwarr alakenh.” Ranem awey akely renh Gad itnewek, alakenh aynteyel angka ikwerenhel, “Nhenh mwerr-angkwarr alakenh.”
GEN 30:12 Zilpah ra awey ingweran atnyenek.
GEN 30:13 Leah angkek, “Irrkngerney-anem ayeng aneyel. Arelh ingwer-rnem atyeng angkerreyel, ayengarl irrkngerney-anem aneyelek.” Leah-el renh itnewek Asher.
GEN 30:14 Kel rernem ntang weyt akwetyemel warrkirrek, awey Reuben-el amern mandrake-angketyarr arek, amern irrwarlp-apeny. Kel ra amern mandrake akek, amikw ikwerenh-warl akngey-alpek. Rachel-el Leah renh ayernek, “Awey ngwenhel amern mandrake irrpety ayenh anthey.”
GEN 30:15 Leah-el renh ilek, “Kel amern mandrake-anemarl ntwa raketyek arrkernelheyel.” Rachel-el Leah renh ilek, “Ntwa amern mandrake ayenh anthem, nga Jacob-itwel iteng ayntey-kety.”
GEN 30:16 Atwerrp, Jacob kel apey-alpek, amern weyt-angketyarr-they. Leah ikwer anekirrek, angkemel, “Nga lyert atyeng-itwel ayntetyek. Awey atyenhel Rachel amern mandrake renh kwartewemel anthek-apeny.” Kel, Jacob Leah-itwek ayntek.
GEN 30:17 Akngey Leah-ek inkwerelhemel awelhek, rarl renh ayernek, ampa renh anthetyek. Leah-el ampa akely atnyenek, awey anyent. Jacob-kenh awey 5-pel anek, Leah ikwer-angkwarr.
GEN 30:18 Leah angkek, “Akngey atyeng inkwerelhek, atharl warrkenh atyenh ilanthek, Jacob ikwer ratherr iteng anetyek.” Ranem renh itnewek Issachar.
GEN 30:19 Leah-el ampa ingwer atnyenek, awey akely. Jacob-kenh awey 6-pel-anem anek, amikw anyent-kenh 6 Leah-ek.
GEN 30:20 Leah angkek, “Akngeyel ayenh ampa akngerr anthemel kwartewek. Anew atyenh atyeng inkwerelhem, aylernekanthenharl awey 6-pel aneyel.” Ranem renh Zebulun itnewek.
GEN 30:21 Ikwer-penh Leah-el kwey akely-anemarl atnyenek, renh Dinah itnewek.
GEN 30:22 Akngey Rachel-ek amperrngirrek, irrepernek, rarl renh ayernek, ampa renh anthetyek.
GEN 30:23 Rachel ra ampa ingweran atnyenek, awey akely. Ra angkek, “Akngey atyeng amperrngirrek irrepernek, ampa ayenh anthetyek. Ingwerel-anem nthakenh ayenh kwanthey-angenh, ayengan ampewenyarl.”
GEN 30:24 Ranem renh itnewek Joseph alakenh angkemel, “Atha Akngey renh ayerney, awey akely ingwer-anemarl ayenh anthetyek.”
GEN 30:25 Joseph, Rachel-kenh awey akely ayntek. Jacob Laban-warl angkek, “Ayenh ntwa tyarlewetyek,
GEN 30:26 ayeng apmer atyenh-warl-anem alpetyek. Anew atyenh-atherr-then ampernem-then anwernantherr ingkerrenh alpetyek. Ayeng ngkweng warrkirrek.”
GEN 30:27 Laban-el renh ilek, “Nga atyeng arlkwententy, atyengel-arleng anarl! Artwa tyakel ayenh ilek, Akngeyelarl ayenh arntarnt-arek, ngkweng-angkwarr.
GEN 30:28 Ilek atha ngenh kwartewem, nga inkwerelhetyek?”
GEN 30:29 Jacob-el renh ilek, “Ayeng ngkweng mwerr-angkwarr warrkirrenh. Aker ngkwenh akngerr innganem irrek.
GEN 30:30 Lyertenyank ayeng apmer nhewarl apetyek yep-yep irrpetyaparl ngkwenh ntwa atnyenek. Anamerl yep-yep ngkwenh akngerrirrek. Akngeyel ngenh arntarnt-arenh, atyeng-angkwarr. Ayeng ipmelheyek warrk nhethey, atyenh-rnem-anemarl atha arntarnt-aretyek.”
GEN 30:31 Laban-el renh ayernek, “Ilek atha ngenh antheman, nga nhel atyeng-itwel anetyek? Ilek-angkwarr ngkweng mwerran?” Jacob-el renh ilek, “Kel menty, man-weny. Ngkwelty ntwa ayenh antheyang. Yep-yepel-then nanikwetel-thenant ntwa ayenh kwartewa.
GEN 30:32 Atnwenth irrpwerlant ayenh antha lthweyakw, arlkeny-arlkeny. Irrpwerl-rnem-then lthweyakw-lthweyakw-rnem-thenant ayenh antha! Kel ayeng inkwerelhem ilenh-rnemant ntwa ayenh anthentyek.
GEN 30:33 Ntwa alhengk-aretyek irrpwerl-then lthweyakw-lthweyakwantarl ntwa ayenh anthek, atha ngkwenh anyelkel yep-yep-rnem inentyek, ntwa alhengk-aretyek, yep-yep ngkwenh-rnem, atharl yep-yep ngkwenh-rnem irrtyertel-inekerr.”
GEN 30:34 Laban ikwer angkek, “Mwerrarl ilenh-angkwarran.”
GEN 30:35 Arlta anyent ikwerel-antey Laban-el atnwenth lthweyakw-lthweyakw-rnem-then irrpwerl-rnem-then ikweran amentilek, ikwerenh-rnem ament arrpemarl akngakek. Alerikw ikwerenh-rnem ra arrernek, yep-yep ikwerenh-rnem rernem arntarnt-aretyek.
GEN 30:36 Laban-el Jacob renh ilek, “Arlta irrpetyel alpa yep-yep ilenh-rnem-akert, nanikwet-rnem-then.”
GEN 30:37 Jacob-el arwerl akek walyenp, arwerl akngerr. Arwerl-penh rltimp alerrkw, lthweyakw-lthweyakw ilemel.
GEN 30:38 Arwerl renh-rnem rnkernek kwaty trough impalthek, yep-yepel-rnem kwaty-warl apetyentyel arwerl renh-rnem aretyek.
GEN 30:39 Akwerrk lthweyakw-lthweyakw-rnem-then akngerr-anem anek.
GEN 30:40 Laban-kenh-rnem lthweyakw-lthweyakw-rnem akngerr arrpemarl. Laban-kenh lthweyakw-lthweyakw-rnem pweytilek ikwerenh-rnem-warl. Akwerrk lthweyakw-lthweyakw-rnem akngerr-anem irrek. Jacob-el muster-emileynek anetyek akngakeynek lthweyakw-lthweyakw-rnemant, ikwerenh-rnem-warl pweytiletyek.
GEN 30:41 Yep-yep rlterrk-rnem-kety arwerl-rneman alperr-akertan rnkernenh arrpemarl ra. Alakenh-anyem Jacob-el arlwerrek ikwerenh-rnem rlterrk ingkerr. Laban-kenh-rnem rlterrk-weny-antey.
GEN 30:42 Yep-yep-rnem nanikwet-rnem-then mwerr ingkerrenh arntety-weny akngerrirrek ikwerenh.
GEN 30:43 Jacob man akngerr-akert-anem, yep-yep akngerr-akert, nanikwet akngerr-akert, kamwerl arrpemarl ikwerenh tangkey akngerr arrpemarl ikwerenh, artwa warrkenh-rnem akngerr arrpemarl ikwerenh.
GEN 31:1 Jacob-el awek Laban-kenh alerikw-rnem ikwer angkerrenharl, Jacob ra man akngerr-akert, yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then, ampwal-rnem-then. Akngey anwekingkerrenhel renh anthek, rarl akngey anwekingkerrenh-they akngerr inek.
GEN 31:2 Jacob-el Laban renh arek, Laban rarl ikwer arlkwenteyang-anemarl.
GEN 31:3 INGKARTel Jacob renh ilek, “Akngey-kenh arreng-kenh apmer-warl nga alpetyek. Ayengan ngkweng-angkwarr alhetyek arrpemarl ilkwatherr.”
GEN 31:4 Jacob yangkelhek Rachel-ek-atherr Leah-ek-atherr ratherr ikwer-warl apetyetyek, renh rlwatetyek yep-yep-akert.
GEN 31:5 Jacob-el renh-atherr ilek, “Akngey mpwel-kenh atyengety arlkarirreyel-anem. Akngeyel ayenh arntarnt-arek, akngey atyenharl ikwer inkwerelhek.
GEN 31:6 Ayengarl warrkirrek mwantyel Akngey mpwel-kenhek.
GEN 31:7 Akngey mpwel-kenhel ayenh man arraty anthey-angenh. Akngeyelant ayenh arntarnt-areyel.
GEN 31:8 Akngey mpwel-kenhel yep-yep irrpwerl-rnemant, lthweyakw-lthweyakw-rnemant alhelek. Kel rernem-anem akngerrirrek.
GEN 31:9 Ilenh-angkwarr Akngeyel atnwenth renh-rnem kel rakek, ayenh-anem anthek.
GEN 31:10 Kel atha altyerr arek, atnwenth-rnem ingkerrenh. Yep-yep-then nanikwet-rnem-then akngerr inngan anek, lthweyakw-lthweyakw ingkerrenh.
GEN 31:11 Akngey-kenh angel atyeng arlkek, ‘Jacob-ay.’ ‘Nhantey ayeng aneyelaw.’ Ayeng ikwer ilelhek.
GEN 31:12 Angel-el ayenh ilek, ‘Ntwa areyel lthweyakw-lthweyakw ilenh-rnem? Aray! Atharl arek Laban renh, rarl ngenh irrtywerremel ilek. Atha atnwenth-rnem lthweyakw-lthweyakw renh-rnem mpwarek.
GEN 31:13 Aray, ayeng Akngey apmer Bethel-areny. Wetharl ntwa apwert anterel apernek, ayenh arraty ilek. Arraty ntwa ayenh alhelek. Apmer nhenh ntwa iwerlelpetyek, apmer ngkwenh-warl-anem nga alpetyek.’”
GEN 31:14 Angkwerenheng ratherr Jacob renh ilek, “Akngey-they anwantherr arnkwa akngerr ineyang ikwer-they.
GEN 31:15 Ingwer-apenyarl anwantherr ikwer arrareyel. Man anwenhantherr anthey-angenh, anwantherrarl itengirrek. Ratherr tyel-angkenh aynikw ikwer-atherrenhek.
GEN 31:16 Arnkwernem ampwal ilenh-rneman aylekenharl ampernem-kenh-then, anwernekantherrenh. Akngey ikwer nga awelhetyekant. Alakenh-anyem akngey aylekenh-they Akngeyel rakek, ngenh-anem anthek, anwantherr-anem renh-rnem atnyenetyek.”
GEN 31:17 Jacob-el anew-rnem-then ampernem-then kamwerl-warl tywenek.
GEN 31:18 Rernem alpek aynikw ikwerenh apmer-warl, apmer Canaan-warl. Atnwenth-rnem ingkerrenh ampwal-rnem-then rarl inek malyikw-they, ra akngeynetyek.
GEN 31:19 Laban-el yep-yep ikwerenh-rnem alta althek-angkwarr, Rachel-el ampwal ikwerenh-rnem anyelkel inerl-alhek. Akngey-arrpantey-rnem, akely-rnem.
GEN 31:20 Jacob Laban ikwerety anyelk-antey alpek.
GEN 31:21 Jacob ra Lher Euphrates artarnpenhek, apwert-angketyarr-warl, apmer itnan Gilead, ampwal ingkerrenh-akert.
GEN 31:22 Arlta irrpety-penh, Laban ra Jacob ikwer ywarek. Ingwerentyel Laban renh ilek.
GEN 31:23 Laban-el Jacob renh alwernek, artwa ikwerenh-rnem-akertel, arlta 7-el, apmer Gilead-ek-atwety.
GEN 31:24 Ingwel Laban-el altyerr arek, INGKARTelarl renh ilek, “Alhewer angkey-angenh-antey Jacob ikwer.”
GEN 31:25 Jacob-el kalikw-rnem artek, apmer Gilead ikwerel, apwert-angketyarrel. Laban-el-rnem apmer arrernek, apmer Gilead-itwel arrpemarl, apwert ingwer-ampenyekarl.
GEN 31:26 Laban Jacob ikwer-warl alhek. Rap renh ilek, “Ntwa ayenh irrtywerremel ilerlelpek anterrey-alhemel, ampa atyenh atherr-akert. Artwa ingwer-rnem irrtyert-awarrarl aneyel-apenyarl ngan!
GEN 31:27 Nga irrtyertelarl anterrek, atyeng ilerlelpey-angenh. Atha ngenh inkwerelhemel menty intwaremer, nga atyeng ilelhentyan.
GEN 31:28 Atha artartey atyenh-rnem arrwantyey-angenh-antey, ntwa anterrelhilek. Arraty-angkwarr-wenyarl alakenhan.
GEN 31:29 Atharl ngenh atwetyek-anek. Akngey ngkwenh-kenh INGKARTel ayenh artwerilek, ngkweng apmwangkwarr angkey-angenh, ayenh arternpiletyek.
GEN 31:30 Kel, atha ngenh iterl-arekarl, ngarl alpetyek alharntek akngey ngkwenh-kenh apmer-warl. Ntwa ingkart-arrpantey akely-rnem anyelkel inerlelpek.”
GEN 31:31 Jacob-el Laban renh ilek, “Ayeng ngkwengety anyelkel alpek aterel, ntwa alerengkw ngkwenh-atherr anterrkwekerr.
GEN 31:32 Anyentel apek ingkart-arrpantey renh anyelkel inenty, ntwa renh ipmek atwetyek. Ngkwenh-rneman akalty arrpemarl anetyek, ntwarl renh atwemek. Arnkwa ingwer-rnemarl aynteyel, ntwa kel akngeynetyekan. Jacob apal angkek, iterl-areyang Rachel renh rarl ingkart-arrpantey anyelkel inerl-alhek.”
GEN 31:33 Laban ra kalikw arrpanenh-warl aylpek, ingkart-arrpantey-rnem aretyek, kalikw renh-rnem arrangkw ywarek, Jacob-kenh, Leah-kenh, arelh warrkenh-atherr-kenh. Rachel-kenh kalikw-warl-anem aylpek.
GEN 31:34 Rachel-el arlengkewek kamwerl saddle-warl, kweneng-apert, Rachel ranem irrwerleng anenh kamwerl saddle ikwerel. Laban nthwek ipantey.
GEN 31:35 Rachel-el Laban renh ilek, “Akngey, atyeng nga ahelirrey-angenh, ayeng intem nhel anayntem. Akapwert ayeng arntety, ayeng nthakenh akemirrey-angenh.” Alakenh-anyem ingkart-arrpantey ikwer-rnem Laban ra ywarek.
GEN 31:36 Jacob ra ahelarl irrekel, Laban renh iltek, “Ilekekarl ntwa ayenhan itwengetilek, atha ampwal-rnem irrtyert-inenty-arrpantey? Atha anyelkel ingkart-arrpantey renh-rnem akngey-alpenty-arrpanteyan. Ayeng arlarl, atha renh-rnem akngey-alpeyangarl. Ilek ntwa ayenharl alwerneyel?
GEN 31:37 Ntwa apek arek, atharl ampwal-rnem anyelkel akngey-alpek? Ntwarl renh arey-alhenty, ntwap renh arrerna akethek, akngerrel aretyek. Anwantherr ikwer angkerretyek, arratyilemel.
GEN 31:38 Iterl-aray, ayengarl ngkweng warrkirrek aherrety 20-ek-atwety. Yep-yep akwerrk-rnem arek ilwey-angenharl mwerr. Ingkerrenh mwerr itethewek. Yep-yep irrwey atha anyelkel ngkwenh iney-angenh, inemel atwey-angenh.
GEN 31:39 Arengk artnwerel yep-yep ngkwenh rlterrp-rlterremel tnhwek, atha yep-yep atyenh impen-anem angkep arrerneynem.
GEN 31:40 Itwernek rwenp inngarl, ingwel ayenh irrentelarl atwek ankwayntey-angenh ilek. Aherrety 20-ek-atwety ayeng iylpareth ngkweng warrkirrenh, aylpenyirrey-angenh.
GEN 31:41 Ayeng ngkweng warrkirrenh aherrety 14-ek-atwety, alerengkw ngkwenh-atherr atha payemelemel. Aherrety 6-ek-atwety ayeng ngkweng warrkirrenh, atnwenth-rnem ingkerrenh payemelemel, ntwa ayenh anthetyek. Ntwa ayenh man mwerr payemeley-angenh, ntwa ayenh man akelyarl anthenh. Akngeyel-anem ayenh arntarnt-arenh, Akngey renharl arrengey atyenh Abraham-el apentek, akngey atyenh Isaac-el apentek. Arrengey atyenh-kenh Akngey Abraham-kenh, akngey atyenh-kenh Isaac-kenh Akngey ra ayenh arntarnt-arenh.
GEN 31:42 Ntwa ayenh thwenem apmer ngkwenh-they, ayeng arrangkw alpetyek, Akngeyel ayenh arntarnt-arem ilenh-angkwarran, ntwa ayenh arrangkw thwenek. Akngeyel ayenh arek, ra atyeng amperrngirrek, ayengarl ngkweng mwerr-angkwarr warrkirrek. Ingwel, Akngeyel angka awerr ngenh anthek.”
GEN 31:43 Laban-el Jacob renh ilek, “Alerey atyenh-atherr ntwa atnyeneyel, artartey-rnem-then. Atnwenth atyenh-rnem ntwa atnyeneyel. Ampwal atyenh-rnem-then ingkerrenh ntwa atnyeneyel, atharl ngenh anthek. Alerey atyenh-atherr-then artartey-rnem-then nthakenh atha ngkwengety anterrkwey-angenh.
GEN 31:44 Aylanth angkerretyek, mwerrant-atherr aylanth anetyek. Apwert ilperr-ilperr-rnem aylanth arrernetyek, ingkerrenhel aylenhanth iterl-aretyek, aylanth mwerrant-atherr anetyek.”
GEN 31:45 Jacob-el apwert ilkwa rnkernek.
GEN 31:46 Jacob-el ikwerenh-rnem ilek, “Apwert ingwer-anemarl mpwer rnkerney. Apwert ingwer-rnem-anemarl akarriley.” Apwert ilperr-ilperrel ampernemel ratherr amern arlkwek. ...
GEN 31:55 Ingwepenh, Laban-el artarteyikw-rnem arrwantyek, kwey ikwerenh-atherr-then. Alpek-anem ra apmer-warl.
GEN 32:1 Jacob angkep alpenh. Angel-rnemel renh rlwatek. Jacob-el renh-rnem arek-penh angkek,
GEN 32:2 “Nhenh Akngey-kenh apmerarl.” Ra itnewek apmer renh itnan Mahanaim.
GEN 32:3 Esau apmer Seir-el anenh, apmer Edom ikwerel. Jacob-el angkakert atherr thwenek Esau-warl, apmer Seir-warl.
GEN 32:4 “Alakenh ayeng ngkweng awelhem. Laban-itwek ayeng anenh.
GEN 32:5 Aleyan atyenh tangkey-rnem-then pwelek-rnem-then yep-yep-rnem-then warrkenh artwernem-then, arelh-rnem-then. Artwa nhenh-atherr atha ngkweng-warl thweneyel, nga atyeng inkwerelhetyek.”
GEN 32:6 Angkakert ratherr apey-alpek, ratherr iley-alpek, “Esau nhewarl apetyeyel atningk ingwer-rnem-then.”
GEN 32:7 Jacob ater-anem irrek. Aterirremel-anem akngakek, atnwenth-rnem ingkerrenh artwernem-then.
GEN 32:8 “Esau-el anyent-ampeny atwentyan ingwer-ampeny-they ikwerety anterremarl.”
GEN 32:9 Ikwer-they Jacob Akngey-warl angkek, “Akngey ngenharl arrengey atyenhel apentenh, akngey atyenhel apentenh. INGKARTay, ntwa ayenh thwenek apmer-warl, atyenh-rnem aneyel-warl. Ntwa ayenh alhelek, ayenh arntarnt-aretyek, atyenh-rnem akngerriletyek.
GEN 32:10 INGKARTay, nga atyeng inkwerelhek, ntwa ayenh ipmey-angenh, aleth-antey arntarnt-arek. Ayeng irrertety atyenhant-akert Jordan Ilpay-angkwarr artarnpenhek. Atyenh-rnem akngerr innganem aleyant, atnwenth-rnem-then.
GEN 32:11 Atha ngenh ayernem, ayenh awayaty atyenh-kety Esau-kety arntarnt-ara. Ayeng ikwerety aterirreyel, ra anwenhantherr ingkerrenh-antey atwekerr. Amenheng-rnem ingkerrenh-antey.
GEN 32:12 Ntwa ayenh alhelek, ‘Atha ngenh arntarnt-aretyek. Atha atyenh-rnem akngerram-akngerrileyenh. Rernem akngerr innga aneyenh. Rernem akngerram-akngerrirreyenh antyarr-rnem akngerr alkerel aynteyel-apeny. Ingwer-rnemel ywarn-antey count-emileyenh antyarr-rnem-apeny.’” ...
GEN 32:22 Ingwa ikwerel-antey Jacob ra akemirrek. Anew ikwerenh atherr-akert arelh warrkenh ikwerenh-atherr-akert alerikw ikwerenh 11-pel-akert.
GEN 32:23 Rernem Jabbok Ilpay-angkwarr artarnpenhek, atnwenth-rnem-then ikwerenh ra artarnpelhelek.
GEN 32:24 Kel, ament-areny ra anek. Artwa anyent ikwer-warl apetyek. Ratherr atwerrenh ingwepenhek-atwety. Ratherr intewerrenh.
GEN 32:25 Artwa ra ikwerant-penh arrkernelhek, Jacob antengiletyek. Ra aneny atwek, aneny ngkwern akngenhelhilek. Iytekilemel-anem apmwelek. Ratherr aleth-antey intewerrenh.
GEN 32:26 Artwa rap angkek Jacob ikwer-warl, “Ipmanem ayenh, ingwepenh-anem irreyel-kety.” Jacob angkek, “Nthakenh alpey-angenh, mwerr-angkwarr atyeng angka, Akngeyel ayenh arntarnt-aretyek!”
GEN 32:27 Artwa ra ayernek, “Ilek itna ngan?” Jacob ra ilelhek, “Ayengan Jacob-arl.”
GEN 32:28 Artwa ra ilek, “Itnan ngkwenh Jacob-weny-anemarl, ngarl Akngeyek arrkernelhenh artwernem-then. Ingkerrenhel ngenh itnew-ayntem Israel-ant-anem.” Angka ikwer-rnem-kenhel-anem Israel aynteyel, “Ratherr Akngey-then intewerrenh, antengiletyek-arrpantey.”
GEN 32:29 Jacob-el renh ilek, “Nganem itna itnewelha atyeng!” Artwa ra tyernek, “Nthakenh ntwa ayenh iterl-arey-angenharl, ra mwerr-angkwarr mpwarek.”
GEN 32:30 Jacob-el apmer renh Peniel itnewek, angka ikwerenhel. Alakenh-anyem aynteyel, “Atharl Akngey renh arek, ra ayenh ipmek atwey-angenh.” Alakenh-anyem aleyan aynteyel itnan
GEN 32:31 Ingkeny kel tyerrelhek-anem. Ra iyternemel-anem alhenh, aneny ngkwern renh tyerrek-kety.
GEN 32:32 Alakenhaym-kety Israel-kenh-rnemel apmelerr aker aneny-penh nthakenh arlkwey-angenh atnwenth-penh.
GEN 33:1 Jacob-el Esau renh arnarek, irlkenty akngerr-akert, artwa 400, ikwer-warlarl apetyenh. ...
GEN 33:3 Jacob ra ingkerrenh-itwek arrwekel-ampenyel. Ra kwenirrek akngerr-inger arrwekel, rarl kakey ikwerenh-warl alhenhel. Jacob-warl. ...
GEN 33:4 Esau Jacob ikwer-warl anterrek, renh anterrkwemel renh arrwantyemel. Ratherr atherr-antey artnek. ...
GEN 35:16 ... Jacob ikwerenh-rnem-akertel Bethel ikwer-they alpek. Rernem apmer Eprath-they arleng-antey alpenh. Rachel ra arntety awelhenh.
GEN 35:17 Arelh warrkenh rarl Rachel renh arntarnt-arenh. Arelh ra Rachel renh ilek, “Ntwa awey atnyeneyel.”
GEN 35:18 Rachel ra ilwetyek-anem irrek, ra awey renh itnewek Ben-Oni. Rachel kel ilwek. Aynelikw ikwerenh renh itnewek Benjamin. ...
GEN 35:27 Jacob ra alpek aynikw ikwerenh apmer-warl, apmer itnan Hebron, itna ingweran Mamre, Kerath Arba-they arrer.
GEN 35:28 Aherrety 180 ra anenh. Isaac ra ilwek.
GEN 35:29 Alerikw ikwerenhel atherr Esau-el, Jacob-el atherr renh apmer-itwek akwernek, rarl ilwek. ...
GEN 37:1 Jacob ra apmer Canaan-itwek anenh, aynikw ikwerenharl Isaac anenh-itwek. Angka nhenh Jacob-kenh-rnem-akert. Joseph aherrety 17-anem anenh. Yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then arntarnt-arenh, atherrk-warl ra akngenh, apmer Shechem-itwek. Kakey ikwerenhel-rnem. Aynikwel Joseph thwenek awayengkw-rnem-warl, “Alha yep-yep-rnem arntarnt-arayntetyek.” Joseph awayikwel-rnem-then yep-yep-rnem arntarnt-arek. Amikw ingwer atherr-kenh Bilhah-kenh-rnem, Zilpah-kenh-rnem. Jacob-kenh anew atherr-kenh. Joseph-el aynikw ikwerenh angka apmwa ikwer-rnem ilenh.
GEN 37:3 Jacob Joseph-ekant inkwerelhek alerikw ingwer-rnem-theyan, rarl ingkerneny ikwerenh. Arnkwa arlkeny ingwerek-ingwer-akert aylpey-angker ra anthek.
GEN 37:4 Joseph-kenh awayikw-rnem ikwer ahelirrek, ikwerantarl aynikw inkwerelhenh-kety, arnkwa mwerr-angker anthek-kety. Rernem ikwer-itwek angka mwerr angkerrey-angenh-anem.
GEN 37:5 Ingwer-ingerelan Joseph-el altyerr-anem arek. Ra awayikw-rnem ilek, rarl altyerr arek. Rernem ikwer ahelirrek.
GEN 37:6 Joseph angkek, “Atyeng arringkerr awelhenherr-arey. Anwingkerr atherrk weyt-rnem arlwarey-arlwarey akwetyemel arertneynenh, ataperrelemel arraty rnkernemel. Atherrk ntang weyt-akert ataperr arlwa atyenh arraty rtnek. Ataperr arrekingkerrenhan ikwer kwenirrekarl, atyetyartekarl kwenirrem-apeny.”
GEN 37:8 Awayikw-rnem ingkerrenh-antey ikwer angkek, “Nganang ngay Atyetyart anwekingkerrenh aneyel?” Rernem ikwer ahel-anem irrek, rarl angka renh ilekek, ntang weyt-penh.
GEN 37:9 Joseph-el altyerr ingwer-anem arek. Ra awayikw-rnem angka ilek, rarl altyerr arek, “Ingkeny-then alkent-then antyarr 11-pel, rernem atyeng kwenirrek Atyetyartek-apeny.” Joseph-el ikwer-rnem anayntiley-angenh-antey.
GEN 37:10 Ra aynikw ilek, rarl altyerr renh arek. Aynikw ikwer ahelirrek. “Ilekarlap ran alakenh aynteyel? Ayeng amengkw awayengkw-rnem-then ngkweng kwenirretyek Atyetyart-apeny?”
GEN 37:11 Awayikw-rnem ikwer ahelirrek. Aynikw ikwerenh aleth-antey iterrenh, ywarn-antey, rarl angka renh ilekek.
GEN 37:12 Awayikw-rnem alhek, yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then arntarnt-aretyek, apmer Shechem-itwek. Aynikwel Joseph thwenek, “Awayengkw-rnem-warl alha.” Joseph-el renh ilek, “Kel, mwerr.”
GEN 37:14 Aynikwel renh ilek, “Awayengkw-rnem arerl-alpa, iley-alpemel atyeng-warl, mwerr yep-yep-rnem rernem arntarnt-areyel.” Ra renh thwenek Hebron arterterr-they apwert irrkerrel-atherr ayntek, ahern arterterr ampepel aynteyneyel. Joseph apmer Shechem-warl alhenh amern weyt-angketyarr-angkwarr.
GEN 37:15 Artwa anyentel renh ayernek, “Ilekek nga nthwerl-alpeyel?”
GEN 37:16 Joseph-el ilek, “Ayeng nthwerl-apeyel awayaty atyenh-rnemek. Ntwa apek arek renh-rnem? Nthenh-angkwarr rernem alhekan yep-yep-rnem-akert?” Artwel ilek, “Rernem anper-antey alhek.
GEN 37:17 Apmer nhenh arrangkw-anem. Atha renh-rnem awek, rernemarl angkerrenh apmer Dothan ikwer-warl alhetyek.” Joseph-el awayikw ikwerenh-rnem arek apmer Dothan ikwer-itwek.
GEN 37:18 Awayikwel-rnem renh arnarek, rernem ikwer angkerrek, renh atwetyek.
GEN 37:19 “Yanh ra apetyeyel altyerr arey-angker, tnakelherl-aney-angker. Atyetyart ilelherl-aney-angker! Mpa, anwingkerr ywerrelhemel atwey!
GEN 37:20 Anwingkerr renh irrkwewarl iwey, ingwer-rnem-warl ilerl-anemel atnwenth ahelengkwel renh arlkwenty-arrpantey. Ran ilwentyel, rap atyetyart aney-angenh-anemarl!”
GEN 37:21 Reuben ra awek rernemarl ikwer angkerrenh atwetyek. Ra arrkernelhek renh-rnem iletyek menty ra anetyek, atwey-angenh.
GEN 37:22 Ra angkek, “Apmer arlpaw-warl renh akngey, irrka ilkwewarl renh iwetyek.” Ra ikwer iterrenh aynikw-warl akngeynetyek-antey irrkewarl iwenty-penh, renh ayerrpiletyek.
GEN 37:23 Joseph awayikw-warl apetyek. Rernem arnkwa arlkeny-angketyarr lhelhek,
GEN 37:24 Irrka ilkwewarl renh iwek.
GEN 37:25 Joseph-kenh awayikw-rnemel amern-anem arlkwenh. Rernem arek Ishmael-areny-rnem apetyenty apmer Gilead-they. Kamwerl-rnemel ampwal ilek-ilek akngetyenh Egypt-warl.
GEN 37:26 Judah-el ilek, “Ilekek anwingkerr aytey anwekingkerrenh atwerl-ayntem?
GEN 37:27 Anwingkerr tharlemiley weker-rnem-warl kamwerl-angketyarr yanh-rnem-warl, weker-rnem-warl.”
GEN 37:28 Joseph-kenh awayikw-rnemel renh tharlemiletyek weker-rnem-warl. Irrkethey tyerrek. Weker-rnemel renh payemelek, ngkwelty 20-pel-ek. Rernem Joseph renh akngek apmer Egypt-warl.
GEN 37:29 Reuben irrkewarl apetyek, ra arrangkw-anem arey-alhek. Arnkwanem ikwerenh ilterrek, arralty-anek.
GEN 37:30 Ra awayikw ingwer-rnemek angkek, “Awey ra ywerrek irrkethey. Nthakenh-anem ayeng irreman?”
GEN 37:31 Joseph-kenh awayikw-rnemel nanikwet atwek, arrkngewarl-anem pwerlpewek, arnkwa arlkeny-angketyarr renhan.
GEN 37:32 Arnkwa arlkeny-angketyarr renh rernem aynikw-warl akngeynek, arrkngenp. “Arnkwa nhenh aray! Alerengkw akely ngkwenh-kenh apek!”
GEN 37:33 Artwamp Jacob ra alhengk-arek, “Alerey atyenh-kenh yanhan! Arnkwa arlkeny-angketyarr atharl alhengk-areyel, atnwenth ahelengkwel renh arlkwek apek!”
GEN 37:34 Apmer-itwek amperrngirrek arleng-alenty, ra arnkwa ikwerenh ilterrek. Ra arnkwa apmwel-anem aylpek, amperrngirremel.
GEN 37:35 Rernem ywarn-antey arternpiletyek ikwer arrkernelhenh. Artwamp ilelhek, “Ayeng aleth ikwer artnayntem ilwetyek-atwety.” Aleth-antey artnenh.
GEN 37:36 Weker-rnemel Joseph renh tharlemilek, artwa Potiphar-warl. Potiphar Atyetyart anek artwa ahelengkw Egypt-areny-rnemek. ...
GEN 39:2 Joseph ra anenh Potiphar-kenh warlel.
GEN 39:3 Potiphar ra iterl-arek INGKARTelarl Joseph renh arntarnt-arenh, INGKARTel renh ilek-ilek anthek ampwal-rnem.
GEN 39:4 Potiphar-el renh arrernek ampwal ingkerrenh arntarnt-arayntetyek warl ingkerrenh, ranem Atyetyart-apeny anenh, Potiphar renh arrernek-angkwarr. Joseph rarl Potiphar-itwek warrkirrenh mwerr-angkwarr Potiphar renh INGKARTel arntarnt-arek arrpemarl. Ra ilek-ilek warrkirrenh Potiphar ikwer.
GEN 39:6 Joseph-el ilek-ilek ingkerrenh arntarnt-arenh. Potiphar atnaratyirrek, amernekant iterrenh.
GEN 39:7 Joseph inngerr mwerr anenh. Potiphar-kenh anew Joseph ikwer iterrenh, Joseph-ek iytenyirrek, ywarn-antey. Arelh ra renh ayernek, ikwer-itwek ayntetyek.
GEN 39:8 Joseph menty angkek, “Kel, menty! Ayeng ilkelhey-angenh. Anew ngkwenh mwerr atyeng aneyel. Rarl ayenh arrernek, warl atha arntarnt-arayntetyek, warrkenh-rnem-then, ampwal-rnem-then. Nthakenh atha INGKART-angkwarr apmwel-areth mpwarey-angenh.”
GEN 39:10 Arelh ra aleth-antey ayernenh renh, ikwer-itwek ayntetyek. Joseph ra arelh ikwer awelhey-angenh, arlkarirrenh.
GEN 39:11 Arlta anyentel, Joseph ra alhek, warl Potiphar-kenh-warl warrkirretyek. Potiphar-kenh anewikwel arnkwethey-anem renh anterrkwemel ilek, “Nga atyeng-itwek ayntetyek.” Joseph ra warl-they anterrek. Arelh ra renh arnkwa aleth-antey anterrkwenh. Warrkenh ingwer-rneman warl kwen aney-angenh arrangkw, arelh rantarl anenh.
GEN 39:13 Arelhel renh arek, rarl anterrenh, arnkwa ikwerenh iwerl-alhemel.
GEN 39:14 Arelh ra warrkenh-rnemek arlkelhilek, “Artwa Hebrew yanh arenherr-arey, rarl anenhantherr kwantheyel. Ra apmwel-areth mpwaretyek atyeng arrkernelhek, ayeng ikwerety arlkekarl.
GEN 39:15 Rarl ayenh awek, ayengarl arlkek, ra aketh-warl anterrek, arnkwa ikwerenh iwerl-alhemel kwen-itwek-antey.”
GEN 39:16 Potiphar-kenh anewel arnkwa renh atnyenenh, Potiphar ra apey-alpetyek-atwety.
GEN 39:17 Arelhel irrtywerremel ilek, “Artwa Hebrew warrkenh yanhan arrkernelhek, ayenh mpweny inetyek.
GEN 39:18 Ayeng ingwer-rnemek arlkek. Artwa ra aketh-warl-anem anterrek, arnkwa ikwerenh iwerl-alhemel.”
GEN 39:19 Potiphar ahelirrek-anem,
GEN 39:20 Joseph renh tyayl-warl akwernek, Pharaoh-kenh artwa ingwer-rneman tyayl-itwek anenh-warl. Joseph ra tyayl kwenel anenh, INGKARTel renh aleth-antey arntarnt-arenh.
GEN 39:21 INGKARTel Joseph renh arntarnt-arenh tyayl-itwek aleth-antey. Atyetyart tyayl-arenyel Joseph renh arntarnt-arenh arrpemarl.
GEN 39:22 Atyetyart tyayl-areny Joseph ikwer Atyetyart-anem ra arrernek tyayl-areny ingwer-rnemek anayntetyek.
GEN 39:23 INGKARTel Joseph renh arntarnt-arenharl, atyetyart tyayl-arenyel Joseph ikwer atnaratyirrek.
GEN 40:1 Pharaoh-kenh warrkenh atherr, anyent wayn anthey-angker, warrkenh ingwer amern amperney-angker.
GEN 40:2 Ratherr apmwelhelek. Pharaoh ikwer-atherr ahelirrek.
GEN 40:3 Atyetyartel artwa ikwerenh-rnem ilanthek warrkenh renh-atherr tyayl-warl akwernetyek. Renh-atherr atherr-antey tyayl anyent-warl akwernek, Joseph-arl anenh-itwek. Rernem arleng-alenty aleth innga anenh.
GEN 40:4 Atyetyart tyayl-arenyel Joseph renh ilanthek, ra artwa renh-atherr arntarnt-arayntetyek tyayl kwen.
GEN 40:5 Ingwa anyentel artwa ratherr atherrel-antey altyerr arek. Akngey ingwerant atherr ratherr arek.
GEN 40:6 Ingwepenh Joseph ra alhek, artwa renh-atherr aretyek.
GEN 40:7 Ra renh-atherr arey-alhek, ratherrarl iterrenh artewentyel. Joseph-el renh-atherr ayernek, “Ilek mpwelanth artewentyel iterreyel?”
GEN 40:8 Ratherr angkek, “Akngey aylanth arek, ingwer-rnemel apek aylekanth anayntileyang angka renh.” Joseph-el ilek, “Akngey rant angka arratyan iterl-areyel. Akngey arek-penh atyeng ilenherr-atherr atha apek iterl-aretyek.”
GEN 40:9 Warrkenh wayn anthey-angker ra Joseph renh ilek, “Aylpa irrpety atha arek grapes-itwek, amern-angketyarr irrpety-antey.
GEN 40:11 Pharaoh-kenh irrkwa atha atnyenetyek grapes-rnem iltyel anterrkwenhemel grapes-penh akarr irrkwa ikwer-warl thelhemel. Pharaoh renh-anem anthek, ra antywetyek.”
GEN 40:12 Joseph-el ikwer anayntilek, “Atha ngkweng ingkerrenharl iley, ilekarl ra aynteyel, aylpa irrpety yanhan, arlta irrpety-apenyarl.
GEN 40:13 Arlta irrpety-penhan Atyetyartel ngenh aketh-warl tyarleweyenh. Ntwa warrkenh ikwerenh arrpemarl anem, wayn arrpemarl anthayntetyek, ntwa awank-akerr anthenh-angkwarr-apeny.”
GEN 40:14 Joseph-el renh ilek, “Nga tyerrelhentyelan tyayl-they, Pharaoh renh ila, ra ayenh tyayl-they tyarlewetyek.
GEN 40:15 Artwa ingwer-rnemelan ayenhan anyelkel inenh Hebrew-kenh apmer-ampeny-they. Ayeng nharl tyaylel aneyel, atha apmwel-areth mpwarey-angenharl. Ayengan arlarl.”
GEN 40:16 Warrkenh amern amperney-angker ra altyerr ikwerenh-anem ilek Joseph-warl, rarl ingwel arek, Joseph-elarl arraty-angkwarr anayntilek. Ra Joseph renh ayernek, ilekekarl ra altyerr arekek. Atha altyerr arek arrpemarl.
GEN 40:17 Amern-akert amernek-arelh irrpety akngeynenh akapwert irrwerlel. Thip-rnemel amern renh-rnem arlkweynenh amernek-arelh irrpety ikwer-itwek.
GEN 40:18 Joseph-el renh ilek, “Alakenh-anyemarl angka yanhan aynteyel, amernek-arelh irrpety yanhan arlta irrpety-apeny aynteyel.
GEN 40:19 Arlta irrpety-penh Atyetyartel ngenh ita rlweth-akem, inkwartey arreylpel. Ipma aylpar-arrerneynenh arwerl arlpenty irrwerl-warl. Thip-rnemel tyelk ngenh arlkwayntetyek.”
GEN 40:20 Arlta irrpety-penh Pharaoh-el amern tyenkerr arlkwenh warrkenh ikwerenh-rnem-akertel. Ra warrkenh ikwer-atherr yangkelhek, ratherr kwenty renh atyenhiletyek, rernem amern tyenkerr arlkwetyek ingkerrenhel-anem.
GEN 40:21 Warrkenh wayn anthey-angker arrernek arrpemarl, ra warrkirretyek arrpemarl, ra warrk renh antheynek arrpemarl.
GEN 40:22 Artwa amern amperney-angkeran ra ingwer-rnem ilanthenh renh ipmek atwetyek, ipma aylpar-arrerneyenh arwerl arlpenty irrwerl-warl, Joseph-elarl ilek-angkwarr.
GEN 40:23 Ingkerrenh-angkwarr ayntek Joseph-elarl ilek-angkwarr-antey. Warrkenh wayn anthey-angker ra iylpelirrek. Atyetyart renh iley-angenh-antey, Joseph renh tyayl-they tyarlewetyek.
GEN 41:1 Aherrety atherrel Joseph ra tyaylel anenh. Pharaoh ra altyerr arek. Akngey ra arekan, Nile ilpay impalthel ra rtnenh.
GEN 41:2 Pwelek-rnem anter-akngerr 7-pel tyerrelhey-ayntek kwaty-they.
GEN 41:3 Kel aremel pwelek 7-pel ngkwernant-anem kwaty ikwer-they-antey arrpemarl tyerrelhey-ayntek.
GEN 41:4 Pwelek ngkwernant-rnemel pwelek anter-akngerr-rnem akwernek-anem. Pharaoh ra akemirrey-ayntek-anem, rarl altyerr arek-penhant.
GEN 41:5 Ankwa arrpemarl aynteynek, altyerr ingwer-anemarl arek. Ra ntang ilkwernem arek.
GEN 41:6 Ingwer-rneman arleny aynterrk-rnem.
GEN 41:7 Arleny-anterrk-rnemel ntang ingwer-rnem kwernek. Pharaoh akemirrey-ayntek arrpemarl altyerr renh arek-penhan.
GEN 41:8 Ingwepenh Pharaoh ra artewentyel iterrek. Artwa ingwerek-ingwer-anem yangkelhek, ra renh-rnem ayernetyek, rarl altyerr arek-penh. Ngangker-akert-rnemek ra yangkelhek. Ywarn-antey ra renh-rnem ayernek. Rernem ikwer arraty anaytiletyek-arrpantey, ywarn-antey rarl altyerr arek.
GEN 41:9 Artwa warrkenh wayn anthey-angker ra. Ra angkek, “Ayeng iterl-arelhek-anem, atharl apmwel-areth mpwarek.
GEN 41:10 Pharaoh aylernek ahelirrek, tyayl-warl akwernek. Aylernanth arey-alhek Hebrew anyent, tyayl kwen-itwek.
GEN 41:11 Aylernanth atherrel-antey altyerr arekan. Hebrew rant arraty innga ilek, aylernantharl altyerr arekan.
GEN 41:13 Ayeng warrk-warl alpek, amern amperney-angkeran atwekarl, Hebrew rarl ilek-angkwarr-antey. Arraty inngarl ra ilenhan, Hebrew ran.”
GEN 41:14 Pharaoh ra Joseph ikwer yangkelhek, renh ra ayernetyek, rarl altyerr arek-penh. Artwernemel Joseph renh tyayl-they tyerrek. Ra althelhek, arnkwa mwerrel-anem aylpemel, Pharaoh ikwer-warl-anem alhek.
GEN 41:15 Pharaoh ra ilelhek, “Atharl altyerr arekan, ingwer-rnemel atyeng anayntiley-angenh. Ngenhant atha awek, mwerr inngan, anayntiley-angkeran.”
GEN 41:16 Joseph ikwer-warl ilelhek, “Athan iterl-arey-angenharl, Akngeyelant anayntilem.”
GEN 41:17 Atyetyart ra ilelhek, “Ayeng ilpay-itwel rtnenh, atharl altyerr arek,
GEN 41:18 pwelek anter-akngerr 7-pel kwaty-they tyerrelhey-ayntenty.
GEN 41:19 Ikwer-penhan atha arek, pwelek ngkwernant-rnem kwaty ikwer-they-antey tyerrelhey-ayntenty arrpemarl.
GEN 41:20 Pwelek ampwel-rnem pwelek anter-akngerr-rnem kwernek.
GEN 41:21 Rernem arlkwek-penhan, rernem ngkwernant irrkaty-antey anenh. Ayeng akemirrenhey-alpek, anamerl-antey.”
GEN 41:22 “Atharl altyerr arek ntang 7-pel mwerr-angker ilkwernem.
GEN 41:23 Ikwer-penhan atha arek ntang arleny aynterrk-rnem-anem.
GEN 41:24 Ntang arlenyel-rnem ntang mwerr-angker ilkwernem kwernek. Atha altyerr renh ilek ngangker-akert-rnem-warl, rernem atyeng arraty iletyek-arrpantey, rernem iterl-arey-angenh arrangkwarl.” Joseph-el ikwer anayntilek, “Altyerr yanh arek, ntwa arekan, irrkant-atherr aynteyel. Akngeyel ngkweng lwewarrerneyel, rarl alakenh-anyem mpwareyenh.
GEN 41:26 Aherrety 7-pelant ntwa arlkweman, pwelek anter-akngerr arlkwem-apeny, alakenhaym ra aynteyelan. Alakenh-anyem ntwa ntang arleny 7-pel arlkwey-angenh, ntwa aherrety 7-pel arlengelan arlkwey-angenh arrpemarl. Aherrety 7-pelant ntwa arlkweman, ntang mwerr-angker ntwa arlkwem-apeny. Alakenh-anyem ra aynteyelan.
GEN 41:27 Pwelek 7-pel ampwernem, aherrety 7-pel apmwernem-apeny arrpemarl, pwelek 7-pel anter-akngerr-rneman aherrety 7-pel mwerr-rnem-apeny, aherrety atherrk-angketyarr, atherrkeny. Nthakenh arlkwey-angenh arlenyelan. Alakenh-anyem ntwa pwelek ampwerneman arlkwey-angenh, ntwa aherrety 7-pel arlenyelan arlkwey-angenh arrpemarl. 7-pel aherretyel aherrety ilkwa aynteyenh amern lyapey-angenh.
GEN 41:28 Akngeyel lwewarrernek altyerr-angkwarr rarl alakenh-anyem mpwareyenh.
GEN 41:29 Aherrety mwerr-angker 7-pel aynteyenh apmer Egypt-el, amern-angketyarr.
GEN 41:30 Aherrety apmwernem 7-pel aynteyenh Egypt ikwer-itwek-antey. Amernek ywarn iterreyel, amern arrangkw.
GEN 41:31 Aherrety apmwel rernem angayakw irreyenh, amern-wenyel. Rernem aherrety mwerr-rnem ingkerrenh iylpelirreyenh.
GEN 41:32 Akngeyel lwewarrernek, ntwa alakenh-anyem iterl-aretyek, rarl alakenh mpwareyenh.
GEN 41:33 Artwa mwerr innga arrerney-areny Egypt-itwek Atyetyart ingkerrenhek anayntetyek.
GEN 41:34 Artwa ingwer arrernem, rernem amern-rnem arntarnt-arayntetyek. Rernem ntang akngerr innga inetyek aherrety 7-pel apmwernem-kety, amern-angketyarr rernem arntarnt-aretyek, amern akngerr arlkwemel.
GEN 41:35 Arlwarey-arlwarey akwernem warl ilkwewarl, rernem ikwer-penh arlkwayntetyek aherrety apmwernem 7-pelek-atwety, amern ingkerrenh ywerremel. Ingkerrenh-antey iteth anetyek-awaty amern ntang akngerr arlkwemel.
GEN 41:36 Rernem amern renh arrernek aherrety 7-pel ikwerel, amern-weny irrentyek, amernek apatentyek.”
GEN 41:37 Pharaoh ingwer-rnemek inkwerelhekan, ntang-rnem arrernetyek amern-weny irrentyek.
GEN 41:38 Pharaoh angkek, “Warrkenh mwerr-angker anwantherr arrernem Joseph-arl, ran Akngey-kenh itnweng-akert.”
GEN 41:39 Pharaoh-el Joseph renh ilek, “Akngeyel ngenh akaltyilek, ntwa alakenh-anyem mpwaretyek, ntwa ingkerrenh-angkwarr iterl-areyel ngan mwerr innga ingwer-rnem-theyan.
GEN 41:40 Atha ngenh Atyetyart arrernem apmer ntwa arntarnt-arayntetyek. Ingkerrenh ngkweng awelhetyek. Ayengant Atyetyart ngkweng anayntem.”
GEN 41:41 “Atha ngenh Atyetyart arrernem Egypt-itwek, Egypt-areny-rnem ingkerrenhek.”
GEN 41:42 Egypt-areny Pharaoh ra ampwal iltyek-arelh gold-penh mpwarekarl iltyethey lhelhek, Joseph iltyewarl arrernek. Arnkwa mwerr-rnem-then anthek ra aylpetyek. Tyeyn itek-arelh gold-penh mpwarekarl Joseph-warl tyeyn arrernek.
GEN 41:43 Joseph renh pakey mwerr-angker anthek, ra alhayntetyek ikwerel. Ingkerrenh ikwer arlkek, “Iwerr arnangelhenh-arey Joseph ikwer.” Alakenh-anyem Joseph ra Atyetyart anenh Egypt-areny ingkerrenhek.
GEN 41:44 Pharaoh-el Joseph renh ilek, “Ayeng anyent Atyetyartan ingkerrenh ngkweng awelh-ayntetyek, ayengan atyetyart arrwekel, ngarl Atyetyart atyeng-theyan.”
GEN 41:45 Ra Joseph renh itnewek Zapenath Paneah. Joseph ra anew inek, Potiphera-kenh alerikw, itnan ikwerenh Asenath.
GEN 41:46 Joseph ra aherrety 30 anek, Pharaoh-el Atyetyart arrernek Egypt-areny ingkerrenh ra arntarnt-aretyek. Ra ingkerrenh-angkwarr arntarnt-arerl-apenh, warrk-itwek.
GEN 41:47 Aherrety 7 ingweran anek, mwerr-angkerarl. Amern akngerr rernem arlkwenharl.
GEN 41:48 Ntang ingkerrenhel ra inek-penhan ra renh-rnem warl ilkwewarl arlwarey-arlwarey arrernek, tawen ilkwernem-itwek, ntang renh-rnem ra arrernek ingkerrenh arlkwayntetyek.
GEN 41:49 Joseph-el ntang arlwarey-arlwarey akngerr arrernek, nthakenh ingwer-rnemel count-emiley-angenh.
GEN 41:50 Arrwekel-antey amern ingkerrenh ywerrey-alenty, Joseph-then anew ikwerenh-then ratherr awey atherr ikwer-atherrenh anek.
GEN 41:51 Arrwekeleny itnewek Manasseh, alakenh angkemel, “Akngeyelarl ayenh arntarnt-arek, ayeng iterrey-angenh arrangkw-anem, ayeng apmerek alharntey-angenh anem.”
GEN 41:52 Awey ingweran itnewek Ephraim-arl alakenh angkemel, “Akngeyel ayenh ampa akngerr anthek, apmer ikwer-itwek rlterrk innga atyeng ayntenh-itwek.”
GEN 41:53 Aherrety 7-pel mwerr-rneman ywerrenhek-anem.
GEN 41:54 Aherrety 7-pel ingwer apmwernem ayntek, amern-weny-rnemarl, Joseph-el ilek-angkwarr-antey. Apmer ingkerrenh-itwek, amern lyapey-angenh ayntek. Apmer aparnpel. Amern akngerr-antey Egypt-itwek ayntenh. Egypt-itwek rernem angayakw-anem irrek, amern-wenyel.
GEN 41:55 Rernem Atyetyart Pharaoh renh ayernenh amernek. Ra angkek, “Joseph ayerneyek alhenherr-arey, ra arrenhantherr amern anthetyek. Arrantherr ikwer awelheyek alhenherr-arey, rarl arrenhantherr ileman.”
GEN 41:56 Ra amern-weny-anem irreynenh, ra apmwa innganem ayntek, amern-wenyel. Joseph-el warl ilkwa altywerilek, amern-anem Egypt-areny-rnem tharlemilek, rernemarl angayakw irrek.
GEN 41:57 Apmer arrpanenh-they Egypt anyent ikwer-warl akarrirrek, amern-angketyarr-warl. Aherrety apmwa apmer arrpanenh-itwek-anem ayntek, amern-weny arrangkw, amern lyapey-angenh.
GEN 42:1 Jacob-el awek ntang weyt-angketyarr apmer Egypt-itwek, angkemel, “Ilek arringkerr apatemel aneyel?
GEN 42:2 Atha awek Egypt-an ntang weyt-angketyarr. Arringkerr ingkerrenh alhenherr-arey Egypt ikwer-warl ntang weyt inerl-alpetyek, angayakwirrekerr.”
GEN 42:3 Joseph-kenh awayikw 10-pel alhek apmer Egypt-warl.
GEN 42:4 Jacob-el alerikw akelyan thweney-angenh. Anterrkwek apmer-itwek-antey. Ra aterirrek atwekerr apek renh.
GEN 42:5 Jacob-kenh-rnem anyentirrenhek angayakw ingwer-rnem-angkwarr, Egypt-warl rernem alhek.
GEN 42:6 Joseph ra Atyetyart anenh apmer-rnem arntarnt-arayntetyek, ntang weyt-rnem arlperrtyilemel anthayntetyek. Awayikw ikwerenh-rnem apetyek ikwer-warl, kwenirrey-alhemel ikwer-itwek.
GEN 42:7 Rernem Joseph renh alhengk-arey-angenh, rant renh-rnem alhengk-arek, ra ingwer-arrpantey anenh. Ra renh-rnem iltek, “Nthenh-they arringkerr apetyek?” “Anwingkerr apmer Canaan-they apetyek, ntang weyt inerl-alpetyek, amern-weny-kety,” rernem renh ilek.
GEN 42:9 Joseph ra iylpangkek, rarl altyerr awank arek, “Arringkerr arlwarrernerl-ayntetyek, ahelengkw-rnem apek.”
GEN 42:10 Rernem angkek, “Arrangkw anwingkerran arwarl apetyek, amern ntang weyt-angketyarr-warl, amern-weny-kety.
GEN 42:11 Anwingkerr ingkerrenh artwamp anyent-kenh-antey. Anwingkerr arraty ileyel, irrtywerremel iley-angenh. Anwingkerr iylpareth inngarl, irrtywerremel iley-angenh.”
GEN 42:12 Joseph-el renh-rnem ilek, “Arringkerr apmer renh arlwarrernerl-alpetyek, arringkerr irlkenty-akert apey-alpey-alenty, apmer nhenh-itwek atwetyek-anem.”
GEN 42:13 Rernem Joseph renh ilek, “12-an anwingkerr anekan, artwamp anyent-kenh-antey. Akelyan artwamp anwekingkerrenh-itwek anerl-anem Canaan-itwek. Anyent ingweran ilwekarl.”
GEN 42:14 Joseph-el renh-rnem itwengetilekan, “Arringkerr artwa ahelengkw-rnem apekan.
GEN 42:15 Alerl atha arrenhingkerr iterl-arey-tangkwel, artwa ahelengkw-rneman. Atyetyart Pharaoh iteth aneyel-apeny, arringkerr apmer nhel anetyek, aytey arrekingkerrenh ra apetyeyek-awaty.
GEN 42:16 Anyent apmer-warl alpey ayteyikw inerl-alpetyek atyeng-warl akngetyemel. Awayikw ingwer-rnemarl tyayl-itwek anenherr-arey.”
GEN 42:17 Ra renh-rnem tyayl-ek ingkerrenh akwernek, rernem arlta irrpety tyaylel anek.
GEN 42:18 Joseph-el renh-rnem ilek, “Ayeng Akngeyekant iterreyel. Alerl-apeny atha arrenhingkerr ipmem. Anyent ingweran tyayl-itwek anayntem.
GEN 42:19 Arringkerr ilelhek, arringkerr artwa mwerr akwel. Arringkerr atyeng mwerr-angkwarr awelhenty, atha arrenhingkerr ipmek atwey-angenh. Arringkerr aytey arrekingkerrenh ikngwerl-alpa atyeng-warl akngetyemel, atha renh aretyek. Atha renh arenty, athap arrenhingkerr iterl-arem, arratyarl ileyel atyeng.”
GEN 42:21 Ikwer-penhan rernem angkerrenh, “Akngeyel anwenhingkerr atwem, anwingkerrarl Joseph renh awank irrkewarl iwek-penh.”
GEN 42:22 Reuben angkek, “Atha arrenhingkerr ilek, awey atwey-angenhek. Arringkerr atyeng awelhey-angenharl, Akngeyel anwenhingkerr atwemant-anem.”
GEN 42:23 Rernem iterl-arenh Joseph-el-arl angka ikwer-rnem-kenh awey-angenh-arrpantey. Joseph angkenh angka Egypt-areny-kenhel, artwa ingwerelarl angka anayntilek ikwer-rnem. Rernem ikwer iterrenh iylpa arwengkek-arrpantey, angka ikwer-rnem-kenh awey-angenh.
GEN 42:24 Joseph intwemelirrek, artnemel-anem. Ikwer-penhan ra angkek arrpemarl ikwer-rnem-warl. Ikwer-penhan ra warrkenh ikwerenh ilanthek, ra Simeon rwepel arertnetyek.
GEN 42:25 Ikwer-penhan Joseph-el warrkenh ikwerenh thwenek, ayteyikw ikwerenh-warl alhetyek, yakweth-warl man angkep irrtyert akwernetyek ikwerenh, angkep antheynetyek ikwer, rarl amern payemelek. Ra ntang-rnem yakweth arrpanenh arrerneynek, ntang-rnem-then man-rnem-then.
GEN 42:26 Rernem ntang tangkey-warl tywenek, alpek-anem rernem.
GEN 42:27 Ingwel rernem ayntey-alpek ampepel. Artwa anyentel yakweth altywerilek, man-akert tangkey wantetyek, rap man amern-akert kwen.
GEN 42:28 Ra ilek, “Angwenhel man angkep antheynek, yakweth-itwek aynteyel?” Rernem ater-anem irrek, “Nthakenh Akngeyel anwenhingkerr angwenhileyel?”
GEN 42:29 Apmer Canaan-warl rernem alpek, rernem aynikw ikwer-rnem-kenh angka ilek-ilek iley-alpek ikwer-warl.
GEN 42:30 “Egypt-areny Atyetyartel anwenhingkerr artwa ahelengkw-arrpantey arey-ayntek, apmer arlwarrernerl-anenty-arrpantey.
GEN 42:31 Anwingkerr renh ilek, ‘Anwingkerr artwa mwerr-rneman ahelengkw-wenyarl.
GEN 42:32 12-an anwingkerr anekan, artwamp anyent-kenh-antey. Akelyan artwamp anwekingkerrenh-itwek anerl-anem Canaan-itwek. Anyent ingweran ilwekarl.’
GEN 42:33 Atyetyartel anwenhingkerr itwengetilekan, ‘Alerl atha arrenhingkerr iterl-arey-tangkwel, artwa ahelengkw-rneman. Atyetyart Pharaoh iteth aneyel-apeny, arringkerr apmer nhel anetyek, aytey arrekingkerrenh ra apetyeyek-awaty.
GEN 42:34 Arringkerr aytey arrekingkerrenh-akert apey-alpetyek, atha arrenhingkerr iterl-aretyek, arringkerrarl artwa mwerr-rnem, ahelengkw-weny.’”
GEN 42:35 Rernem yakweth-rnem altywerilek. Rernem arek man ingkerrenh ayntenty. Rernem aterirrek, aynikw aterirrek arrpemarl.
GEN 42:36 Jacob-el alerikw-rnem ilek, “Arringkerr awey atyenh atyeng-they rakek. Joseph-an arrangkw, Simeon arrangkw arrpemarl. Arringkerr ilkelheyel Benjamin raketyek arrpemarl, alakenh irrwernek?”
GEN 42:37 Reuben-el aynikw ikwerenh ilek, “Ayeng Benjamin-weny arrangkw apey-alpenty, ntwa aler atyenh-atherr ipmek atwem. Atha renh arntarnt-aretyek, akngey-alpem innga.”
GEN 42:38 Jacob angkek, “Benjamin, alerey akely atyenhan atha nthakenh Egypt-warl thweney-angenh, alerey atyenh arrwekel ilwek-ketyarl. Alerey anyent-anem atyenh impen-antey, nthakenh tyarlewey-angenh ra alhetyek. Ayeng ikwer amperrngirrerl-anekerr, arringkerr renh akngentyan.”
GEN 43:1 Aherrety atherrk lyapey-angenh, aherrety innganem ayntek, kwaty rntwey-angenh arrangkw-anem. Ntang-rnem arrangkw-anem irreynenh, Jacob-kenh apmer-itwekan. Ntang-rnem ywerrek-anem. Amern-weny arrangkw-anem anenh. Jacob-el renh-rnem angkep-antey ilanthek ntang akngerr-rnem inerl-alpetyek. Arringkerr alhenherr-arey ntang akngerr-anem inerl-alpetyek.
GEN 43:3 Judah angkek, “Atyetyartel ilek aytey anwekingkerrenh anwingkerr akngeynentyelant, anwenhingkerr amern ntang akngerr anthem. Benjamin anwingkerr akngentyelant mwerr. Anwingkerr ikwer-weny alhentyan arrangkw wenh!”
GEN 43:6 Jacob-el renh-rnem ilek, “Arringkerrarl Atyetyart renh ilek, arringkerr irrwernek-anem aytey arrekingkerr. Arringkerr ikwer-warl iley-angenh menty aynteyek-anek.”
GEN 43:7 Rernem renh ilek, “Angka akngerr inngel anwenhingkerr ra ayernekan wenh! Nga iteth-antey anentyek, alerengkw ngkwenh ingwer apek anentyek. Anwingkerr ikwer arraty-antey ilelhek. Anwingkerr iterl-arey-angenh-antey rarl anwenhingkerr ilanthetyek aytey anwekingkerrenh akngey-alhetyek ikwer-warl.”
GEN 43:8 Judah aynikw ikwerenhek angkek, “Menty anwenhingkerr tyarlewa! Amern-weny-kety angayakw irrekerr. Atha renh arntarnt-aremel akngey-alpem apmer-warl. Menty renh tyarlewa anwingkerr alhetyek.
GEN 43:9 Ingwerel-rnem renh atwentyan, ayenh anyentant-anem ntwa ileman, athan renh atnwenhek-penh. Ra ilwentyel, ntwa ayenhant-anem iley-ayntem.
GEN 43:10 Arlta rlwethirreyneyel-kety, anwenhingkerr tyarlewa. Anwingkerr anngangelheyel-kety. Alakenh-apenyel apmer ikwerel-anem aney-areny.”
GEN 43:11 Jacob-el renh-rnem ilek, “Atyetyart ikwer ampwal ilek-ilek akngenherr-arey apmer, nhenh-areny, ngkwarl arwengalker amern-rnem-then ampwal ilek-ilek-rnem-then.
GEN 43:12 Man-then akngenherr-arey, apalelarl ingwerentyel yakweth-warl arrernek, antheynenherr-arey, ra anwenhingkerr ayntarrp-ilekerr anyelkel-inenty-arrpantey.
GEN 43:13 Benjamin ikngwerl-alhenherr-arey, arringkerr alhemelant-anem.
GEN 43:14 Arringkerr Akngey rlterrk ilkwakert ayernetyek, ra arrenhingkerr arntarnt-aretyek, atyetyartel aytey arrekingkerrenh tyarlewetyek.”
GEN 43:15 Awayenheng-rnem Egypt-warl anperl-alhek, ampwal ilek-ilek-akert, renh-rnem-akert ayteyikw-anem ikwerenh-rnem-kenh-then.
GEN 43:16 Joseph-el renh-rnem arnarek Benjamin-akert. Warrkenh ikwerenh ilanthek, “Artwa yanh-rnem apmer atyenh-warl atnwenha, aker-anem ikwer-rnem atwemel, anwantherr ingkerrenh aker arlkwetyek.”
GEN 43:17 Warrkenhel artwernem Joseph-kenh warl-warl atnwenhek.
GEN 43:18 Rernem iterrek, “Man yakweth-itwel ayntenhel-antey anwingkerr irrwernek Atyetyart ra apek anwenhingkerr anterrkwemel tyayl-warl akwernem apek, tangkey-anem rakem apek.”
GEN 43:19 Rernem Joseph-kenh apmer-warl alhek artwa warrkenh-warl ilelhey-alhek.
GEN 43:20 “Anwingkerr ingwer-inger-antey apmer nhewarl apetyek, man irrkaty renh-antey anwingkerr yakweth-itwek arek, nhenh-anem anwingkerr akngey-alpek Atyetyart renh anthetyek.
GEN 43:22 Man akngerr-akert anwingkerr apetyek ntang payemeletyek. Anwingkerr man ingwer yanhan iterl-arey-angenh-antey, yakweth-itwek aynterl-apenh.”
GEN 43:23 Warrkenh angkek, “Kel mwerr, Akngey arrekantherrenh ra apek arrernek man atyenh nhenh-anteyarl.” Warrkenhel Simeon ikwer-rnem-warl atnwenhey-alhek.
GEN 43:24 Warrkenhel renh-rnem Joseph-kenh warl-warl atnwenhek, kwaty renh-rnem anthemel kwatyel-anem ingkernem lhewelhetyek. Warrkenhel tangkey atherrkel wantek, kwatyel-anem anthwengilek.
GEN 43:25 Ampwal rernem Joseph ikwer tywenek, renh anthetyek.
GEN 43:26 Rernem apmer ikwerenh-warl alhek. Ampwal-rnem-anem rernem Joseph renh anthek, kwenirremel.
GEN 43:27 Joseph-el renh-rnem ayernek, “Mwerrang arringkerr? Artwa ampwalew arrekingkerrenh? Iteth-antey ra aneyel?”
GEN 43:28 “Kel, ra mwerr-antey aneyel.” Rernem Joseph ikwer tyernek kwenirremel.
GEN 43:29 Joseph-el ayteyikw ikwerenh akely arek, rap renh-rnem ayernek, “Nhenhang aytey arrekingkerrenh ran? Artwa nhenhang aytey arrekingkerr ran, arringkerr renh atyeng-warl ilenhan.”
GEN 43:30 Ra kwen-warl aylpenhek Benjamin-ek amperrngirremel-anem artney-alpek.
GEN 43:31 Inngerr lhewelhek-penh, ra ikwer-rnem-warl angkep alpek. Ra warrkenh ikwerenh-rnem ilanthek, “Amern-rnem akngetyenherr-arey artwa yanh-rnem-warl.”
GEN 43:32 Joseph taypel anyentel anenh, ament-areny. Awayikw-rnem taypel ingwerelarl anek. Egypt-areny-rnem taypel ingwer-itwek arrpemarl anenh. Rernem arlkarirrenh Hebrew-rnem-itwek amern arlkwekerr.
GEN 43:33 Joseph-kenh warrkenh-rnemel awayikw-rneman ilek, rernem akert-arraty arrernelhetyek ingkerneny-they arrwekelenyek-atwety. Awayenheng rernem ywarn iterrek ilekek ra rnkerneynek arraty-angkwarr, ra iterl-arentyel apek.
GEN 43:34 Warrkenh-rnemel amern akngerr renh-rnem anthek. Benjamin renh amern akngerr innga anthek ingwer-rnem-angkwarr, ngkwarl-anem rernem antywemel tyenkerr-anem amern akngerr arlkwemel.
GEN 44:1 Joseph-el warrkenh-rnem ilek, “Yakweth-rnem-warl amern arriwek-atwety arrernerr-arey.
GEN 44:2 Man-anem yakweth ingwer-warl arenherr-arey irrkwa thilp-penh antywey-angker yanhan ayteyikw ikwerenh-rnem-kenh yakweth-warl arrerna.”
GEN 44:3 Ingwepenh artwernem tangkey-akert alhek.
GEN 44:4 Artwernem arrerenty-antey alpenh, Joseph-el warrkenh ikwerenh ilanthek, “Anterrkwetyek alha. Anterrkwentyelan renh-rnem ayernem, ‘Angwenhel irrkwa thilp-penh antywey-angker atyenh anyelkel inek irrtywerremel? Nhenh ikwerenh impen inngarl antywey-angker, akaltyiley-angker ikwerenh, ngangker-apeny. Arringkerr apmwel-areth mpwarek, ampwal atyenh anyelkel inerl-alhemel.’” Warrkenhel inngantey renh-rnem arey-alhek angath-antey alperl-anenty.
GEN 44:6 Ra renh-rnem ayernek Joseph-elarl renh ilek-angkwarr.
GEN 44:7 Awayenheng-rnem ilelhek, “Arrangkwarl anwingkerr, ampwal anyelk iney-angenh yanhan.
GEN 44:8 Anwingkerr man angkep antheynek Canaan-itwek.
GEN 44:9 Arentyelan irrkwa thilp-penh antywey-angker yakweth ingwerenty-kenh-itwek ntwa renh atwemarl. Ingwer-rneman anwingkerr warrkenh-anem ngkweng irrem-anem.”
GEN 44:10 Warrkenhel ilek, “Anyent ingweran atha aletharl anterrkwem, warrk ilkwa anthaynteyek. Ingwer-rnem atha tyarleweman.”
GEN 44:11 Awayenheng-rnem yakweth ikwerenh-rnem-kenh ahern-warl arrernek, altywerilemel.
GEN 44:12 Joseph-kenh warrkenhel yakweth-rnem areynek, arrwekeleny-they ingkern-penhek-atwety. Benjamin-kenh yakweth-itwek ra irrkwa thilp-penh antywey-angker ra renh arek, yakweth Benjamin-kenh-itwek. Awayikw-rnem ikwer amperrngirrek. Ampwal-rnem ingkerrenh tangkey-rnem-warl tywenek angkep-antey tawen ikwer-warl-anem.
GEN 44:14 Awayenheng-rnem Joseph-kenh apmer-warl alhek. Rernem Joseph-itwek kwenirrey-alhek.
GEN 44:15 Ra renh-rnem ayernek, “Ilekek arringkerr anyelkel inetyek arrkernelheyel, athan iterl-areyelarl?”
GEN 44:16 Judah angkek, “Ilek-angkwarr angketyek iterl-arey-angenh. Akngeyel lwewarrernek, anwingkerr apekarl apmwangkwarr mpwarek. Anwingkerr warrkenh ngkwenhan anayntem irrkwa thilp-penh antywey-angker anyelkel inek warrkenh inngan ngkwenh anayntem.”
GEN 44:17 Joseph-el renh-rnem ilek, “Athan nthakenh arrenhingkerr anterrkwey-angenharl. Anyent renh atha anterrkweman irrkwa thilp-penh ra anyelkel-inekant.”
GEN 44:18 Judah alhek Joseph-warl, angkey-alhek, “Ngan Atyetyart ilkwa Pharaoh-apeny. Anwekingkerr ahelirrey-angenh-antey.
GEN 44:19 Ntwa anwenhingkerr ayernek artwamp anwekingkerrenh iteth-antey anentyek aytey anwekingkerrenh apek anentyek. Anwingkerr ngenh ilek, aynaynwekingkerrenh artwa ampwanemanarl.
GEN 44:20 Artwa ampwantey ra anenh Benjamin ra atnyenek-angkwarr. Benjamin-kenh awayikw ilwek-anem. Artwa akely ra anyent impen-antey, ingwerarl ilwek-kety. Aynikw ikwer anyentekant arlkwenteyel.
GEN 44:21 Ntwa anwenhingkerr ilanthek, ‘Artwa akely akngetyay nhenh-warl, atha renh aretyek.’
GEN 44:22 Anwingkerr ngenh ilek, ‘Aynaynwekingkerrenh ilwemarl, Benjamin atwentyelan.’
GEN 44:23 Ntwa anwenhingkerr ilek, ‘Aytey arrekingkerrenh arrangkwelan, nthakenh arringkerr atyeng-warl apetyey-angenhan.’
GEN 44:24 Anwingkerr apmer-warl alpek artwamp anwekingkerrenh iley-alpek.
GEN 44:25 Artwampel anwenhingkerr ilanthek, ‘Ntang akngerr-antey inerl-alpetyek, apmer Egypt-itwek.’
GEN 44:26 Anwingkerr nthakenh Egypt-warl angkep alpey-angenh aytey anwekingkerr-wenyant. Atyetyartel anwenhingkerr irrenteyelantarl aytey anwekingkerr anwingkerr akngetyey-angenh-they.
GEN 44:27 Anewikw anyentel awey-atherr atnyenek rarl ikwer-atherrant ilkelhenh.
GEN 44:28 Anyent ywerrek aleth-antey arey-angenh apey-alpey-angenh.
GEN 44:29 Akngey anwekingkerrenh iterreyel atnwenth ahelengkwel artwa akely arlkwentyek-athen. Artwampel anwenhingkerr ilek, ‘Arringkerr artwa akely atyeng-they akngenty, ayeng ilwemarl-anem.’
GEN 44:30 Alakenhaym-kety artwamp anwekingkerr-warl anwingkerr artwa akely akngeynem.
GEN 44:31 Artwamp anwekingkerrenh ilweman artwa akely anwekingkerr-angkwarr apey-alpey-angenh-kety.
GEN 44:32 Atha artwamp renh ilek atha artwa akely renh apmer-warl iwerl-alhey-angenh. Atha artwamp renh ilek, ‘Atha artwa akely akngey-alpem. Arrangkwelan ntwa ayenh iterl-ara!’
GEN 44:33 Ayeng nhel anem ngkweng warrkirr-ayntetyek. Artwa akely yanhan alpeman artwamp ikwer ywarn iterrerl-anekerr Ayeng nthakenh alpey-angenh artwa akely iwerl-alhemel apmer nhenh-itwek.
GEN 44:34 Ayeng ilkelhey-angenh akngey atyenh atha aretyek amperrngirrenty artwa akely ikwer.”
GEN 45:1 Joseph ra artnenh-anem. Warrkenh ikwerenh-rnem ra ilek, “Aketh-warl tyerrelhenherr-arey!” Awayenheng rernemant-anem aneyelpek. Ra ikwer-rnem-warl ilelhek-anem, “Ayeng Joseph-arl.”
GEN 45:2 Joseph artewentyel-anem artnek. Egypt-arenyel renh awek. Rernem ikwer angkerrenh-anem.
GEN 45:3 Joseph-el ayteyikw ikwerenh-rnem ayernek, “Artwamp ra iteth-antey aneyel?” Rernem renh tyerney-angenh akatemel anek aterirremel.
GEN 45:4 Joseph angkek, “Arrer-apeny apetyenherr-arey!” Rernem ikwer-warl arrer-anem alhek. Joseph ilelhek ikwer-rnem, “Ayeng aytey arrekingkerrenh. Awank-akerr arringkerr ayenh tharlemilek Egypt-areny-rnem-warl.
GEN 45:5 Atyeng iterrey-angenh ayengarl arleng-alenty ywerrekek. Akngeyel ayenh arrwekel ilanthek, ingwer-rnem itethilerl-apayntetyek.
GEN 45:6 Aherrety atherrel kwaty rntwey-angenh. Aherrety 5-pelel artwerrety arrpemarl, kwaty rntwey-angenh arrangkw arrpemarl. Nthakenh ingwerentyel amern rnkerney-angenh arrangkw, akwetyey-angenh arrangkw.
GEN 45:7 Akngeyel ayenh arrwekel thwenek, arrenhantherr atha arntarnt-aretyek, amern-wenyel arrantherr ingkerrenh ilwekerr.
GEN 45:8 Arringkerr ayenh ikngwey-angenh apmer nhenh-warl. Akngeyelarl ayenhan thwenek, apmer Egypt-warl. Ra ayenh Atyetyart arrernek, Pharaoh-kenhek-rnem, ayeng Atetyart anetyek apmer Egypt-itwel.
GEN 45:9 Arringkerr anamerl alpenherr-arey akngey-warl iley-alpetyek, Akngeyel ayenh arrernek, Egypt-areny ingkerrenhek, atyetyart anetyek. Anamerl-antey akngey akngeynetyek. Akngey atyenh arringkerr iley-alpetyek.
GEN 45:10 Apmer Goshen-itwek arrer-antey atyeng-itwek anetyek! Alerengkw-rnem-then, arreng ngkwenh-rnem-then artartey ngkwenh-rnem-then aypmenh ngkwenh-rnem-then atnwenth ngkwenh-rnem-then ampwal-rnem-then ingkerrenh-antey.
GEN 45:11 Atha arrenhantherr arntarnt-arem apmer Goshen-itwek aherrety 5-pelek-atwety. Canaan-itwek arringkerr anentyan atnwenth-rnem-akert arrantherr ilwemarl amern-wenyel.
GEN 45:12 Benjamin-akerr arringkerr iterl-areyel, wetharl ayeng arrekingkerr ilelhek, ayeng Joseph inngarl.
GEN 45:13 Akngey atyenh arringkerr iley-alpenherr-arey, ra ayenh iterl-aretyek arrpemarl, ayeng Atyetyart ilkwa Egypt-itwek aneyel. Arringkerr anamerl atyeng-warl akngetyenherr-arey.”
GEN 45:14 Joseph-then Benjamin-then ratherr artnemel atnyenerrek.
GEN 45:15 Joseph-el awayikw-rnem arrwantyeynek, anyentarl-anyentarl, ikwerenh-rnem-itwek artnek-anem. Ikwer-penhan rernem angkanem angkerrenh.
GEN 45:16 Pharaoh-el awek Joseph-kenh awayikw-rnem apetyek. Ra ikwer-rnem inkwerelhek, atyetyart ingwer-rnem inkwerelhek arrpemarl.
GEN 45:17 Pharaoh-el Joseph renh ilek, “Awayengkw-rnem ila, rernem ampwal-rnem tangkey-rnem-warl tywenetyek, rernem apmer Canaan-warl alpetyek.
GEN 45:18 Ila renh-rnem, rernem aynaynwekingkerr-then ikngwerl-alpetyek apmer nhenh-warl, ikwerenh-rnem ingkerrenh. Apmer mwerr atha renh-rnem anthetyek Egypt-itwek, amern-angketyarr-itwek.
GEN 45:19 Egypt-areny pakey-rnem akngeynenherr-arey ampernem-then anew arrekingkerrenh-rnem-then inerl-alpetyek. Artwamp ikwerenh-rnem-kenh-then akngetyetyek apmer ikwer-warl.
GEN 45:20 Ampwal ingwer-rneman mentyarl iwerlelpey ampwal ilek-ilek Egypt-arenyel anthem-kety.”
GEN 45:21 Jacob-kenh alerikw-rnem awelhek Atyetyart ikwer. Joseph-el pakey-rnem renh-rnem anthek, amern-rnem-then, rernem apmer Canaan ikwer-warl akngeynetyek, atyetyartarl ilanthek-angkwarr.
GEN 45:22 Joseph-el awayikw-rnem arnkwa mwerr-rnem amentew-ament anthek. Benjamin arnkwa 5-pel anthek thilp man akngerr-then.
GEN 45:23 10 tangkey ra thwenek ampwal Egypt-areny ilek-ilek-akert, aynikw ikwerenhek. Tangkey 10-pel ingwer-rneman amern ilek-ilek-akert, alethek-arelh.
GEN 45:24 Joseph-el renh-rnem ilek, “Ampep-itwek ahel ilterrey-angenh! Mwerrant-arey arringkerr alpenherr-arey Canaan-warl.”
GEN 45:25 Rernem ayerrer Egypt-they alpek, aynikw ikwerenh-rnem-kenh-warl, apmer Canaan-warl.
GEN 45:26 Rernem ikwer iley-alpek, “Joseph iteth-antey, anwingkerr arerl-alpek Egypt-itwek, atyetyart renh arrernek apmer ikwer-itwek ra anayntetyek.” Artwamp ra iylpelant renh-rnem awek, irrtywerremel ilerl-anenty-arrpantey.
GEN 45:27 Rernem artwamp renh ilek ingkerrenh-angkwarr Joseph-elarl renh-rnem ilek-angkwarr-antey. Artwamp ra iterl-anem-arek, rarl pakey arekel.
GEN 45:28 Rernem renh ilek, “Arringkerr atyeng arraty ileyel wenh, rarl iteth aneyel. Kel atha renh aretyek, ayeng ilwey-alentyel.”
GEN 46:1 Jacob Canaan-they anperl-alhek atnwenth-rnem-akert ampwal-rnem-akert-then. Tawen Beersheba ikwer-itwek, ra tyenkerr anthek Akngeyek, renharl Isaac-el Akngeyek anthek-apeny.
GEN 46:2 Ingwa ikwerel-antey ra altyerr-anem arek, INGKARTarl ikwer-warl arlkek, “Jacob-ay, Jacob-ay.” “Ilekekay?” Jacob angkek.
GEN 46:3 Akngey angkek, “Ayeng Akngey irrkaty-antey akngey ngkwenharl atyeng awelhekarl. Aterirrey-angenh alha Egypt-warl. Alerengkw-rnem atha akngerrileyenh, alerengkw-rnem akngerr aneyenh, apmer ilenhel.
GEN 46:4 Ayeng ngkweng-angkwarr alheyel arrpemarl Egypt-warl. Ngkwenh-rnem atha akngey-alpeyenh apmer nhenh-warl. Alerengkw ngkwenh Joseph ngkweng-itwek aneyenh ilwetyek-atwety.”
GEN 46:5 Jacob ikwerenh-rnem-akert Beersheba-they anperl-alhek. Rernem artwamp renh tywenek pakey-warl, Pharaoh-elarl pakey ikwer thwenek. Pakey ingwer-rnem-warlant anewikw-rnem alerikw-rnem rernem tywenek. Ingkerrenh-antey rernem alpek Egypt-warl, alerikw ikwerenh-rnem-then arrengey ikwerenh-rnem-then artarteyikw ikwerenh-rnem-then. Atnwenth-rnem rernem akngeynek, ampwal-rnem-then. ...
GEN 46:26 Akngerr innganem, 66-pel-anem ikwerenh-rnem rernem anperl-alhek, apmer Egypt-warl. Anew ikwerenh-rnem-kenh akngerr arrpemarl.
GEN 46:27 Jacob-kenh arrengeyikw atherr Egypt-ekarl atnyenek-atherr, ratherr Egypt-itwel anenh. Artwamp ikwerenh-rnem 70-pel ikwerenh-rnem anekan ra artwamp-anemarl.
GEN 46:28 Jacob-el Judah arrwekel thwenek Joseph ayernetyek, ra Goshen-itwel rlwatetyek.
GEN 46:29 Joseph pakey-warl nganey-alhek artwamp ikwerenh rlwatetyek. Ratherr rlwatirrek. Joseph-el artwamp renh atnyenek, rarl ikwer amperrngirrekel.
GEN 46:30 Jacob-el Joseph renh ilek, inkwerelhemel-anem, “Kel ayeng ilwetyek arrer-anem. Atharl ngenh kel iteth-antey arek-penh ayeng alhewer-anemarl ilwetyek. Arwa alhewer ayeng ilwetyek atharl ngenh arek-penh, iteth-antey.” ...
GEN 49:1 Jacob-el alerikw-rnem akarrilek, anyent-warl ilemel, “Anyentirrenherr-arey ingkerrenh, atha arrekantherr iletyek nthakenharl irreyenh, arrantherr iterl-aretyek-awaty.” ...
GEN 49:10 Jacob-el Judah renh ilek, “Ingkerrenh ngkweng awelh-ayntem nga atyetyart ikwer-rnem anayntem.” ...
GEN 49:29 ... Jacob-el alerikw ingwer-rnem ilek, “Arrer-anem ayeng ilwetyekan. Irrkaty ikwer-warl arringkerr ayenh akwernetyek, Abraham rarl payemelek Hitt-kenh-rnem-itwek, akngey atyenh-itwek-antey. Intey ra akngerrakw-ampeny, apmer Canaan-itwek.
GEN 49:31 Abraham anew ikwerenh-then-antey intey ikwer arrpemarl akwernek, Isaac-then anew ikwerenh Rebekah-then ikwer-antey arrpemarl akwernek. Leah kel-antey atha akwernek arrpemarl.
GEN 49:32 Apmer renhan Hitt-kenh-rnem-itwek payemelekarl intey-akert arrewaly-rnem akwern-ayntetyek.”
GEN 49:33 Alerikw ikwerenharl ra ilanthek-penh, ra panty-itwek aynterl-arrernek. Ikwer-theyan, ra ilwek-anem, panty ikwerel-antey.
GEN 50:1 Joseph ra artnek-anem aynikw-anem atnyenek, arrwantyek.
GEN 50:2 Egypt-areny akalty ingkerrenh anek, arrewaly anterel apernetyek. Rernem arlta 40-ek-atwety alakenh-anyem mpwarek.
GEN 50:3 Rernem atnalhelerrenh arlta 70-ek-atwety artwamp ikweran. Joseph-el artwa ilanthek arrewaly renh anterel apernetyek rag-el ataperrelemel.
GEN 50:4 Rernemarl amperrngirrek-penh, Joseph Egypt-areny Atyetyart-rnem-warl angkek, “Arrantherr apek atyeng inkwerelhentyan, arrantherr Pharaoh renh ayernenherr-arey.
GEN 50:5 Akngey atyenh ilweyew-athath, atha renh alhelek, intey apmer Canaan-itwek renh akwernetyek.”
GEN 50:6 Pharaoh-el renh ilek, “Akngey ngkwenh akwerna, ntwarl renh ilek-angkwarr-antey akwernetyek.” ...
GEN 50:12 ... Jacob-kenh alerikw-rnemel irrkaty-angkwarr mpwarek, rarl renh-rnem ilek-angkwarr-antey.
GEN 50:13 Apmer irrkaty Machpelah intey ikwer-itwek-antey Abraham-el Ephron, Hitt-kenh payemelek-itwek, renh akwernek.
GEN 50:14 Rernemarl atnalhelirrek-penh awayenheng rernem Egypt-warl-anem alpek.
GEN 50:15 Aynikw ikwerenh-rnem-kenh ilwek-penhan rernem angkerrenh, “Joseph anwekingkerr ahelirrekerr wenh, ra anwenhingkerr atwekerr.”
GEN 50:16 Rernem thwenek artwa angkakert Joseph ikwer-warl. Ra iley-alhek, “Aynaynwekingkerr ilwey-alentyel, wetharl anwekingkerr ilerlelpek,
GEN 50:17 ‘Arringkerr Joseph ayernetyek, mwerrant-arey arringkerr anetyek, arringkerrarl apmwel-areth ikwer anenh.’” Ra angka awek-penh, Joseph artnek-anem.
GEN 50:18 Awayikw ikwerenh-rnem ikwer-warl apetyek, angkey-alhemel, “Anwingkerr ngkwenh warrkenh-anemarl.”
GEN 50:19 Joseph-el renh-rnem ilek, “Aterirrey-angenh. Ayengan Akngey-wenyarl.
GEN 50:20 Arringkerr atyeng ilkelhey-angenh irrek Egypt-areny-rnem ayenh anthemel. Akngeyel ayenh arntarnt-arekarl. Atyeng-angkwarran Akngeyel ikwerenh-rnem arntarnt-arek, itethilek.
GEN 50:21 Alakenh-anyem-kety arringkerr aterirrey-angenh anetyek. Atharl arrenhingkerr arntarnt-arem, aler arrekingkerrenh-rnem-then. Ikwer-penhan rernem mwerrant-arey-anem anenh.”
GEN 50:22 Joseph apmer Egypt ikwer-itwek anenh, awayikw-rnem-akert. Joseph aherrety 110 anenh, artwa ampwanem.
GEN 50:23 Ra Ephraim-kenh arreng-rnem arek, Manasseh-kenh alerikw Makir.
GEN 50:24 Joseph ra awayikw ikwerenh-rnem ilelhek, “Arrer-anem ayeng ilwetyek-anem. Akngeyel anwenhingkerr arntarnt-arem, apmer rarl Abraham ingkerrenh alhelek ikwer-warl, Abraham-ek, Isaac-ek, Jacob-ek.”
GEN 50:25 Rap renh-rnem ilek, “Arringkerr arraty ayenh iletyek. Ayeng ilwenty, arrewaly ayenh aknga Akngeyel arrenhingkerr atnwenheyneyel apmer Canaan ikwer-warl, ikwer-itwek akwernetyek.” Kel rernem renh arraty ilek.
GEN 50:26 Joseph aherrety 110 irrekel-anem, ra ilwek. Rernem arrewaly anterel-anem apernek, rag-el ataperrelemel, coffin-warl arrernemel.
EXO 1:1 Awank-akerr artwamp anyent anenh, itnan ikwerenh Jacob, itnan ingweran ikwerenh Israel. Jacob-kenh alerikw anyent itnan Joseph, kel Egypt-itwek anenh arrwekel. Artwamp ra alerikw ikwerenh-rnem atnwenhek, anewikw ikwer-rnem-kenh-then, arrengey-rnem-then artartey-rnem-then ingkerrenh-antey Egypt-warl-anem, 70-pel. Alerikw ikwerenh-rnem, Reuben, Simeon, Levi, Judah, Issachar, Zebulun, Benjamin, Dan, Naphtali, Gad, Asher.
EXO 1:6 Ingwer-inger Joseph-then awayikw ikwerenh-rnem-then ilwenherrek apmer Egypt-itwek.
EXO 1:7 Israel-kenhel-rnem alerikw akngerr atnyenek. Israel-kenh-rnem akngerram-akngerrirrek Egypt-ampeny-itwel.
EXO 1:8 Atyetyart ingwer Egypt-areny ingkern-they arrernek, rernem renh Pharaoh itnewek. Ra akwerrp anenh, angka Joseph-kenh iterl-arey-angenh, Joseph ra arrwelarl anenh.
EXO 1:9 Ingwer-ingeran Pharaoh ikwerenh-rnemek apatemel angkek, “Nhak arenherr-arey, Israel-kenh-rnem! Akngerr innganem irrek! Nthakenh anwantherr irrem?
EXO 1:10 Ahelengkw apmer ingwer-areny-rnem apetyenty, anwenhantherr atwekerr. Israel-kenhel-rnem apek yanh-rnem alpemilekerr, ingkerrenhel-antey anwenhantherr atwekerr! Israel-kenh-rnem apmer ingwer-warl anterrerrekerr, warrk-kety ipmelhekerr!”
EXO 1:11 Pharaoh-el atyetyart ampep-rnem rnkernek, rernem Israel-kenh-rnem irrwampenh-anthek, rernemaw artewentyel warrkirretyek. Atyetyart ampep-rnem ahelengkw inngarl, whip-el renh-rnem atwenh. Tawen ilkwa atherr Israel-kenhel-rnem artek, itnan ikwer-atherrenh Pithom Rameses-then. Egypt-arenyel-rnem akarrilek amern akngerr ingkerrenh-antey, amern akwernek warl ilkwernem-warl.
EXO 1:12 Atyetyart ampep-rnem rernem Israel-kenh-rnem atwenh intem-antey, Israel-kenhel-rnem ampa atnyenek akngerrarl. Rernem arlpimpirrek apmer ingwer-rnem-warl. Egypt-areny-rnem aterirrek Israel-kenh-rnem akngerrirrekarl-kety.
EXO 1:13 Egypt-areny-rnemel irrwampenh-anthek Israel-kenh-rnem, rernem artewentyel warrkirretyek alhengkerrirrek-atwety.
EXO 1:14 Egypt-arenyel-rnem irrwampenh-anthek renh-rnem, rernem warl-rnem artetyek, apwert bricks mpwaremel. Rernem ahern angernek arrpemarl, amern weyt rnkernetyek lyapelhiletyek. Egypt-areny-rnem amperrngirrey-angenharl ikwer-rnem.
EXO 1:15 Theth atherr anenh Egypt-itwel, Israel-kenh-atherr. Itnan ikwer-atherrenh Shiphrah-then Puah-then. Ratherr arelh Israel-kenh-rnem arntarnt-arenh, ampa atnyenetyek ilenh. Ingwer-inger Pharaoh-el ilanthek Shiphrah Puah-then renh-atherr,
EXO 1:16 “Mpwelanth arelh Israel-kenh-itwel arntarnt-aremel anerl-ayntenherr-atherr. Awey apek atnyenentyan, atwemelarl ipmek-antey! Kwey apek atnyenenty, atwey-angenharl mentyarl.”
EXO 1:17 Theth atherrel Akngeyekant awelhenh, Pharaoh-ek awelhey-angenharl. Awey-rneman ratherr atwey-angenharl, menty anetyekarl.
EXO 1:18 Pharaoh-el warrkenh anyent thwenek, theth renh-atherr ikngwerl-alpetyek. Ra angkek ikwer-atherr-anem, “Kel atha ilek, awey yanh-rnem atwetyek! Mpwelanthan atyeng awelhey-angenharl! Mpwelanth awey-rnem iteth atnyenenh wenh!”
EXO 1:19 Theth atherrel tyernek, “Arelh Israel-kenh-rnem rlterrkarl, arelh Egypt-areny-rnem rlterrk-wenyarl. Arelh Israel-kenhel-rnem ampa atnyeney-angker arntety-weny, aylanth nthakenh awey-rnem atwey-angenh. Amey-rnemel kel-antey renh-rnem akngenh.”
EXO 1:20 Theth atherr inngarl Akngeyek awelhenh. Akngeyel renh-atherr arntarnt-arenh, ampa akngerr anthek ikwer-atherr. Akngeyel ampa Israel-kenh-rnem akngerram-akngerrilek.
EXO 1:22 Ingwer-inger Pharaoh-el Egypt-areny-rnem ilanthek, “Arelh Israel-kenh-rnemel awey atnyenenty, kwaty lher Nile-warl iwemarl. Kwey-rnem mentyarl, awey-rnemant iwemarl, rernem ilwetyek kwaty kwenel!”
EXO 2:1 Artwa anyent Israel-kenh anenh, ranap Levi-kenharl. Artwa ra kwey aleyak anewartirrek. Arelh ra Levi-kenh arrpemarl.
EXO 2:2 Ingwer-inger arelh ampakert-anem irrek, rap awey akely atnyenek-anem. Arelh ra arek, awey mwerr-angker inngarl. Ra warlek irrtyertel akwernek, Egypt-areny-rnemel aremel atwekerr.
EXO 2:3 Alkent irrpety-penh amikwan ywarn iterrenh alakenh, “Nthakenh atha awey akely warlek intem-antey irrtyert akwerney-angenh!” Rap rtnwa akely renh arnwarnek, ankerel apernek alyelkilemel, kwatyarl nthakenh aylpey-angenh. Ra awey akely inemel, rtnwek athenek, kwaty lher Nile-warl akngek, antywer arlpenty apenng-warl kwaty-warl. Rtnwa ampa akelyenp renh arrernek kwaty-warl, apenng-angketyarr-warl.
EXO 2:4 Angkwerelikw renh apentek ayteyikw, amikwel kwaty-warl arrernetyek. Angkwerelikw arek, kwatyek ra rnkernek, iterrek-anem, “Mwerr apek awey yanhey?” Ra arleng-they rtnwa ampa akelyenp arntarnt-arenh.
EXO 2:5 Ikwer-penh Pharaoh-kenh alerikw aleyak ilkwa ra alhek kwaty lher-warl, pwerlpirretyek. Kwaty lher impalthel ra alhenh apenng-angketyarrel, arelh warrkenh akngerrel renh apentenh. Ra alhenh, rap rtnwa renh arek kwaty-itwek apenng-angketyarr-itwek. Arelh warrkenh anyent ra ilek, “Nhak alhay inetyek!”
EXO 2:6 Kel ra inerl-alpek kwey aleyak ikwer-warl. Kel ra altywerilek, awey akely-anem ra arek. Awey akely artnek-anem. Kwey aleyak ra amperrngirrekarl ikwer. Ra alhengk-arek, rap warrkenh anyent ilek-anem, “Ay! Ampa akely nhan Israel-kenharl!”
EXO 2:7 Angkwerikwan apetyek ayernemel, “Ay! Mwerrang ayeng alhem apek, arelh Israel-kenh ikngwetyek, ampa akely nhenh aylpatyel anthwengiletyek?”
EXO 2:8 Kwey aleyak angkek, “Ya! Kel mwerraw! Kel anamerl alhay ikngwetyek!” Angkwerikw alhek, amikw ikwerenh ikngwetyek. Kel-anem ra ikngwerl-alpek amikw ikwerenh kwey aleyak-warl.
EXO 2:9 Kwey aleyakel amikw awey-kenhek ilek, “Ampa nhenh aknga, aylpatyel anthwengiletyek. Ampa arntarnt-arerl-aynta, atha ngenh man anthey-akenh.” Kel amikw ikwerenhel renh apmer-warl akngeynek, arntarnt-arerl-ayntetyek, aylpatyel anthwengiletyek.
EXO 2:10 Ikwer-penh ampa ra alkenhirrek, arlkwenty-iperr-anem. Amikw ikwerenhel akngeynek Pharaoh-kenh alerikw-warl, antheynek renh. Ampa akely renh ikwerenh-anem alkenhilek aleyak ra. Ra itnewek-anem renh Moses, alakenh anayntileyel, “Atharl weth inek kwaty-itwek.”
EXO 2:11 Moses ilkwerrek, artwanem ra. Ingwer-inger ra alhek Israel-kenh warrkenh-rnem-warl, ikwerenh-rnem-warl. Ra arek, rernemarl artewentyel warrkirrek. Egypt-areny anyent ra arek, rarl whip-el artwa Israel-kenh atwek arnterr.
EXO 2:12 Moses ra artepang arelhek, ingwerentyel arekerr. Arrangkw. Ra iterrek, “Anyentaw ayeng, atha atwetyek!” Ahelengkw renh-anem atwek Moses-el, ipmek-antey ra atwek, arrewaly renh irrkewarl akwernetyek. Rap alpek-anem apmer-warl.
EXO 2:13 Ingwepenh Moses alhek angkep irrkaty-warl Israel-kenh warrkenh-rnem-warl. Artwa Israel-kenh-atherr ra arek, ilterrenharl. Artwa anyentel ra atwek artwa anyent ingwer. Moses-el renh iltek, “Ay! Ilekekarl ntwa artwa yanhan atwek? Apmer anyent-areny-atherran innganem atwerreyel!”
EXO 2:14 Artwa ra tyernek, “Nganang atyetyartarl? Angwenhel-anem ngenh arrernek, nga atyetyart anwekantherr anetyek, anwenhantherr ilayntetyek? Ayenh-anem ntwa atwetyek, wetharl ntwa atwek-apeny apmwerrkel?” Atwekarl-kety Moses aterirrek. Ra iterrek, “Ilekay? Nthakenhay? Akngerrel ayenh iterl-areyelarl, atharl atwek wenh!” Moses-arl aterel anterrek apmer arleng-warl, apmer Midian-warl. Pharaoh-el awek-penh ra iltyemwerney-rnem ilanthek, Moses atwetyek. Iltyemwerney rernem alhek, ywarn-antey ikwer nthwenh. Midian-ampeny-itwek Moses aney-alhek kwaty ngentyel.
EXO 2:16 Apmer Midian ikwerel anenh artwa anyent, itnan Jethro. INGKART-areny atyetyartarlap ran, alerikw 7-pel aleyak-rnem-akert. Kwey aleyak-rnem yep-yep-rnemek arrwekel alhenh, kwaty ngenty-warl anthwengiletyek.
EXO 2:17 Artwa ingwer-rnem apetyek, arrngelekarl ikwer-rnem-kety, kwey aleyak-rnemel kwaty inpekerr terap-warl yep-yep-rnemek. Kwey aleyak-rnem nthakenh kwaty-warl arrererrey-angenh. Moses-el arek, artwa rernemarl kwey aleyak-rnem aywepek. Moses ranem artwa renh-rnem aywepek. Moses-el-anem kwaty thelek terap-warl yep-yep-rnemek.
EXO 2:18 Kwey aleyak-rnem alperlewek akngey ikwer-rnem-kenh-warl Jethro-warl. Ra ayernek-anem, “Ay! Ilekekarl arringkerr iparrpaw apey-alpek? Ingkeny akenhel-anteyaw! Ayengan iterrek, kwaty arringkerr thelerl-anentyek-athen alerl. Arringkerr iparrparl apey-alpek!”
EXO 2:19 Kwey aleyakel-rnem renh tyernek, “Artwa ingwer-rnem arrngert angkekarl, kwaty yep-yep anwantherr anthwengilekerr. Artwa Egypt-arenyel aywepek renh-rnem, kwaty yep-yep anthwengiley-alkenh.”
EXO 2:20 Jethro-el ayernek, “Nthenharl artwa ran? Ilekarl arringkerr iwerl-alhekan artwa renhan? Kel artwa renh ikngwetyek alhenherr-arey. Ra apetyetyek, amern arlkwetyek.” Kel rernem ikngwerl-alpek Moses renh.
EXO 2:21 Moses apetyek, Midian-ampeny-itwek ikwer-rnem-itwek ra anenh-anem aleth-antey. Jethro-el aler kwey aleyak anyentarl ikwer anthek. Moses-an aleyakarl ikwer arlwenthirrek-anem, itnan ikwerenh Zipporah.
EXO 2:22 Ingwer-inger Zipporah-el atnyenek awey akely. Moses-el renh itnewek Gershom, alakenh anayntileyel, “Ayengan apmer ingwer-arenyarl, alethangarl. Alakenharl awey renh itnewek Gershom.”
EXO 2:23 Ingwer-ingeran Pharaoh weth Egypt-areny ilwek-anem. Egypt-arenyel-rnem irrwampenh-anthenh-antey Israel-kenh-rnem, iparrp warrkirretyek. Intem-antey atwemel warrkemilemel. Israel-kenh-rnem arlkek, “Akngeyay! Anwenhantherr arntarnt-araw Egypt-areny-rnem-kety!”
EXO 2:24 Akngeyel renh-rnem awek, ranem iterrek renh-rnem arntarnt-arayntetyek iylpelirrey-angenh, rarl arrwekeleny-rnem arrwekel alhelek-angkwarr, Abraham-then Isaac-then Jacob-then, ingkern-penh-rnem arntarnt-arayntetyek.
EXO 2:25 Akngeyel Israel-kenh-rnem arek-penh, rap ikwer-rnem amperrngirrek.
EXO 3:1 Moses-el arntarnt-arenh yep-yep-rnem Jethro-kenh, malyey ikwerenh-kenh. Jethro ranap apmer Midian-areny atyetyart Akngey-kenh tyatyarl anenh. Ingwer-ingeran Moses yerlirrek-anem, yep-yepel-rnem renh apentetyek nanikwet-rnem-then arlpaw intwar-ampeny-warl altwerl. Ra alhek apwert ilkwewarl. Apwert ilkwa Akngey-kenh itnan Sinai.
EXO 3:2 Akngey-kenh itna INGKARTarl. Ingwer-inger ra thwenek antyerl Moses-warl. Antyerl INGKART-kenh ikwer aremirrek arwerl apwen-itwel. Arwerl apwen ampek-anem rwa lherrm. Moses-el rwa renh arek, ampekarl lherrm. Alperr ampey-angenharlap ran, rwa lherrm arwarl!
EXO 3:3 Moses iterrek, “Ay! Ilekarl nhan? Alperran atherrk-anteyarl ampey-angenharl! Arrer-warl alhey, atha aretyek.”
EXO 3:4 Arwerl apwen ampeyel-they INGKARTel arek, Moses-arl apetyek. Ra arlkek, “Moses-ay!” Moses-el tyernek, “Nhantey ayengaw!”
EXO 3:5 Akngey angkek, “Arleng-apeny rtnay! Pwetan iylwarl. Ahern nhenhan aknganentyarl!
EXO 3:6 Ayengan Akngey rey-antey arrpemarl, arrwekeleny ngkwenh-rnemek Abraham-ek-artwey-then, Isaac-ek-artwey-then, Jacob-ek-artwey-then. Rernem ayenh apenteyel.” Moses Akngey-kety aterirrek. Ranap inngerrarl artelhek, Akngeyel renh arekerr.
EXO 3:7 INGKART angkek Moses-ek, “Atha areyel-anem, Egypt-areny-rnemel Israel-kenh-rnem atyenh-rnem irrwampenh-anthenty atwemel. Atha aweyel, rernem atyengarl arlkeyel, arlka kwarnelhentyan. Ayeng amperrngerreyel-anem.
EXO 3:8 Ikwer-penh ayeng apetyek, Israel-kenh-rnem atnwenheynetyek Egypt-they. Ayeng apetyek atnwenheynetyek apmer mwerr-angker-warl, amern-angketyarr-warl, apmer atherrkeny-warl. Aleyan ingwer-rnem aneyel-antey apmer ikwer-itwel, Canaan-areny-rnem, Hitt-kenh-rnem-akerr, Amor-areny-rnem-akerr, Perizz-areny-rnem-akerr, Hiv-areny-rnem-akerr, Jebus-areny-rnem-akerr.
EXO 3:9 Ya, atha aweyel, Israel-kenh-rnem arlkeyelarl. Atha iterl-areyel, Egypt-areny-rnemelarl renh-rnem irrwampenh-anthemel atwenh.
EXO 3:10 Alakenh atha ngenh thwenem Pharaoh-warl, ntwa renh alakenh iletyek, ‘Atha atnwenheynetyek Israel-kenh-rnem Egypt-they apmer ingwer-warl.’ Kel iparrp alhay!”
EXO 3:11 Moses apatemel ilelhek Akngeyek, “Ayengan arrangkwarl, mwerr-wenyarl. Artwa apmwamwam ayengan, atyetyart-weny. Atyetyart Pharaoh atyetyart awelhey-angenharl. Nthakenh atha Israel-kenh-rnem Egypt-they atnwenheyney-angenh!”
EXO 3:12 Akngeyel Moses ilek, “Ayeng alhey ngkweng-angkwarr Pharaoh-warl ilkwatherr. Ntwa atyenh-rnem Egypt-they atnwenhenty, renh-rnem ntwa atnwenhey-alpetyek apwert nhenh-warl. Arrantherr ayenh awetyek apwertek, atyeng aker tyenkerr arrtyetyek, atyeng arraty inkwerelhetyek. Ntwa ayenh iterl-arayntetyek innga, atharl ngenh ileyel-angkwarr.”
EXO 3:13 Moses-el Akngey ayernek-anem, “Ayeng ikwer-rnem-warl alhenty, alakenh ayeng angkenty, ‘Akngey rey-anteyarl ayenh angkakert thwenek arrekantherr-warl, Akngey weth arrwekeleny-rnemel awank-akerr apentenh.’ Rernem irrpelthirremel ayernekerr, ‘Angwenhel ngenh thwenek? Ilek-apenyarl ran wenh, itnan ilekarl ra?’ Nthakenh atha iley-alhem?”
EXO 3:14 Akngey itnewelhek-anem, “Itnan ayeng Yaway, alakenh anayntileyel, ‘AYENGARLAP ALETHARL ANEYEL’. Ntwa Israel-kenh-rnem ila, ‘Yanhey-antey, rarl ayenh thwenek.’”
EXO 3:15 Akngey Moses-ek angkek arrpemarl, “Ntwa Israel-kenh-rnemek angka atyenh ila.” Ikwer-penh Moses Israel-kenh-rnem-warl iley-alhek, “Akngeyarl rey-antey arrpemarl, arrwekeleny-rnemel arrwel renh apentek, Abraham-then Isaac-then Jacob-then. Rey-antey ayenh thwenek arrekantherr-warl. INGKARTarl itnan ikwerenh wenh intem-antey. Nhepenh-anyem arrantherr renh INGKARTarl itnewem, aler arrekantherrenh-rnem-then arrengey-rnem-then artartey-rnem-then.”
EXO 3:16 Akngey Moses-warl angkek arrpemarl, “Artwamp weth-rnem Israel-kenh-rnem ntwa ikngwerl-alpa, angka atyenh ilemel. Rernem arternp ngkweng awelhetyek.” Kel Moses-el artwamp-rnem ikngwerl-alpek ilemel, “Akngey rey-antey arrpemarl, arrwekeleny-rnemel arrwel renh apentek, Abraham-then Isaac-then Jacob-then. Itnan ikwerenh INGKARTarl. Rey-antey atyeng iylparrernelhek, angkemel, ‘Atha arek, Egypt-areny-rnemel arrenhantherr irrwampenh-anthenh atwerl-anemel. Atha alakenh alhelek, atha Egypt-they arrenhantherrenh atnwenhey-alpetyek atweyelarl-kety. Atha atnwenhey-alpetyek apmer mwerr-warl amern-angketyarr-warl. Aley-anem artwa ingwer-rnem nhak aneyel, Canaan-areny-rnem, Hitt-kenh-rnem-akerr, Amor-areny-rnem-akerr, Perizz-areny-rnem-akerr, Hiv-areny-rnem-akerr, Jebus-areny-rnem-akerr. Arrekantherr atha anthetyek apmer renh.’ Arrantherr Pharaoh-warl alhenherr-arey. Ilenherr-arey ikwer alakenh, ‘Anwantherr Israel-kenh-rnem Akngey anwekantherrenh apenteyel-rnem. Itnan ikwerenh INGKARTarl. Ra iylparrernelhek anwekantherr-warl. Anwantherr arlpaw-warl alhetyek irrpety-ingerek-atwety, aker tyenkerr arrtyemel anthetyek INGKARTek, Akngey anwekantherrenhek, ikwer inkwerelhemel. Mwerrang anwantherr alhem wenh?’ Alakenh ntwa artwampel-rnem-then ilenherr-arey Pharaoh-ek.
EXO 3:19 Pharaoh weth, ra ngkweng awelhey-angenharl arrangkwarl. Atha renh arawerrng rlterrkel atwenty-penhant, ra ngkweng awelhetyek, arrenhantherr tyarlewetyek.
EXO 3:20 Atha Egypt-areny-rnem arawerrng ilkwakertel atweyenh akngerr-inger. Rernem atyengety aterirreyenh. Ikwer-penhant Pharaoh-el arrenhantherr tyarleweyenh.
EXO 3:21 Yew, Egypt-areny-rnem aterirreyenh ngkwengety Israel-kenh-rnem-kety-then. Arrantherr alperlewenty Egypt-they, Egypt-areny-rnemel ilek-ilek akngerr anthem arrekantherr.
EXO 3:22 Arrantherr alperlewentyel, arelh Israel-kenh-rneman rernem ayernetyek arelh Egypt-areny-rnem arnkwernemek, nikelethek, iltyek-arelhek, ampwal ingkerrenhek gold-penh thilp-penh. Arelh-rnem Egypt-areny-rnemel anthetyek ilek-ilek. Arrantherr antheyenh arrpemarl ampernem arrekantherrenhek. Alakenh Israel-kenhel-rnem ilek-ilek akngerr ineyenh Egypt-areny-rnem-they.” Alakenh angkek Akngey Moses-ek.
EXO 4:1 Moses angkek Akngeyek, “Israel-kenh-rnem irrpeltherrekerr, atyeng awelhey-angenharl. Rernem atyeng angkekerr alakenh, ‘INGKART ngkweng aremirrey-angenh-antey!’”
EXO 4:2 INGKART-el ayernek Moses, “Ilekarl yanhan ntwa antwerrkeyel iltyelan?” Moses-el tyernek, “Irretetyarl wenh nhenhan.”
EXO 4:3 INGKART angkek, “Iwa yanh ahern-warl.” Kel ra iwek. Ra rtnwem irrekarl. Moses aterel anterrek rtnwem ikwerety.
EXO 4:4 INGKART angkek, “Kanty-they inay!” Kel Moses-el inek kanty-they, ranap irrertety-anem irrek arrpemarl.
EXO 4:5 INGKART angkek, “Israel-kenh-rnem-warl alhentyel, irrertety yanhap iwa ahern-warl, ikwer-rnem iylparrernemel wetharl ntwa iwek-apeny. Rtnwem irrenty, kanty-they ina arrpemarl, irrertetyarl irreyenh weth-apenyarl. Rernem arentyel, rernem ayenh iterl-arem-anem. Ntwa ila ikwer-rnem, ‘Akngey rey-antey arrwekeleny-rnemel apentek, Abraham-el-then Isaac-el-then Jacob-el-then, itnan ikwerenh INGKART, ra aremirrek atyeng.’”
EXO 4:6 INGKART angkek Moses-ek arrpemarl, “Iltya aylpa arnkwa kwen-ampeny-warl.” Kel Moses iltya aylpa kwen-ampeny-warl. Kel iltya tyerrelhek, iltya tywen-angketyarr-anem arelhek.
EXO 4:7 Akngey angkek ikwer, “Iltya angkep aylpa arrpemarl arnkwewarl.” Kel ra tyerrelhek arrpemarl, iltya ra arelhek, tywen-weny-anemarl.
EXO 4:8 INGKART angkek ikwer, “Ntwa apek Israel-kenh-rnemek iylparrernetyek irrertety renh iwemel, rtnwem irrenty aretyek, rernem irrpeltherreyelarl-kety. Ntwa iltya tyerrem, ikwer-rnem lwewarrernetyek tywen-angketyarr-anem, alakenh-angkwarr rernem ayenh iterl-aretyek ayengarl rlterrk inngan, Rernem angkeyel, ‘Arraty inngip Moses angkeyel!’
EXO 4:9 Rernem apek iterl-arey-angenh-antey arrangkw-antey, kwaty inpa kwaty lher Nile-itwek, ahern-warl thelemel, rernem aretyek. Arrnganem ra irrem.”
EXO 4:10 Moses-arl INGKARTek awelhey-angenh nyerrerrenharl. Moses angkek-anem, “INGKARTay! Ayeng aleny apekap anenh ampa akelyank, arternp-antey ayeng angkem. Nga aremirrek atyeng-warl, ayeng aleny apekap-antey arrangkw-antey, ntwa ayenh mwerreley-areny!”
EXO 4:11 INGKART angkek ikwer, “Ayengan INGKARTarl, ilek-ilek mpwarey-angker. Atha ngenh rlterrk angketyek mpwarey-angker ilek-ilek-angkwarr. Ayengan rlterrkarl, atha artwa arwengk mpwarey-angker, awey-angenheletyek. Atha artwa akater mpwarey-angker. Atha artwa arey-angenheley-angker aparrng mpwarey-angker. Artwa apek aparrng anenty, atha renh aretyek mpwarey-angker.
EXO 4:12 Nga ilelhey-angenh atyeng, aleny apmwa, nga angkey-angenh-arrpantey. Israel-kenh-rnem-warl alha! Ayeng alhem ngkweng-angkwarr, athap ngenh rlterrkilem. Atharl ileman, nga angketyek.”
EXO 4:13 Moses ranap awelhey-angenh-antey Akngeyek. Ra angkek, “INGKARTay, mentyaw! Ayenh ilanthey-angenh! Ingwer apek ilanthay wenh!”
EXO 4:14 INGKART ahelerrek Moses-ek, ra angkek-anem, “Yaw! Awayengkw ngkwenh Aaron-alew? Ranap Levi-kenh arrpemarl. Atha renh ilanthem ngkweng-angkwarr alhetyek. Angka rlterrk-akertarlap ran. Aaron-el ngenh arentyel, rap irrkngerneyarl irreman.
EXO 4:15 Atha mpwelenh alpemelemel-ayntey, akalty-anthetyek mwerr-angkwarr. Atha ngenh atyetyart arrernek Aaron-ek. Atha ngenh ilem-tangkwel, ntwap Aaron iletyek. Aaron katy angketyek Israel-kenh-rnem ingkerrek, ayeng arlkwenteyel-angkwarr.
EXO 4:17 Irretety-akert alpa Egypt-warl. Ingwer-inger atha ilenty, arawerrng rlterrkel ntwa mpwaretyek irrertetyel, rernem ngenh iterl-aretyek, nga arawerrng rlterrk atyenh-akert.”
EXO 4:18 Moses Midian-itwek irrpety-inger arwa ra anenh. INGKART ikwer angkek, “Alpay Egypt-warl. Artwa weth-rnem, ngenharl atwetyek-anek-rnem, rernem kel ilwenherrek ingkerr.” Moses alpek malyeyikw-warl Jethro-warl. Ra angkek, “Malyeyay! Mwerrang ayeng alpemay apmer Egypt-warl? Atyenh-rnem atha aretyek wenh, mwerrang rernem aneyel.” Jethro-el renh tyernek, “Mwerraw! Kel alpay! Akngeyel arrenhantherr arntarnt-arem.”
EXO 4:20 Kel Moses-el tywenek anewikw alerikw-atherr tangkey-warl. Ran ingketyel alpek, tangkeyel anewikw ikwerenh ampa-atherr akngeynek. Moses Akngey-kenh irrertety-akert alhenh, arawerrng rlterrk-akert.
EXO 4:21 INGKART angkek Moses-warl, “Nga Egypt-warl alhenty, ngap atyeng awelha ikwer-itwel, ayengarl ngkweng angkem. Irretetyel ilek-ilek mpwara arawerrng rlterrkel, Pharaoh-el ayenh iterl-aretyek, ayengarl rlterrk inngan. Atha renh arwengkileyenh, ngkweng awelhey-angenh-anem ra irreteyek, awerrarl. Israel-kenh-rnem nthakenh ra tyarlewey-angenh, Egypt-they.
EXO 4:22 Ra arrngert angkenty, renh ila, ‘Alakenh INGKART ngkweng angkenty, “Pharaoh, nga alerengkw ilkwek artewentyel ilkelheyel. Israel-kenh-rnemek ayeng artewentyel ilkelheyel irrkaty-angkwarr, rernem aleraty-rnem.
EXO 4:23 Tyarlewa renh-rnem Egypt-they, rerneman aker tyenkerr atyeng ampernemel anthetyek, atyeng inkwerelhetyek. Ntwa Israel-kenh-rnem antwerrkenty, alerengkw arrwekeleny ngkwenh atha atwem ipmek-antey.” ’ Alakenh ila Pharaoh-ek.” ...
EXO 4:27 Ikwer-penh Moses alpek Egypt-warl anewikw ikwerenh-akert alerikw atherr-akert. Moses ampepel-antey alpenh, INGKART angkek Aaron-ek awayikw ikwerenhek, “Arlpaw-warl-anem alha, Moses rlwatetyek.” Ra alhek arlpaw-warl, Moses rlwatetyek. Ampepel-anem ra alhek, rap Moses renh arek-anem apwert Akngey-kenh-itwek, apwert itnan Sinai. Ra apetyek, Moses renh antwerrkemel arrwantyek.
EXO 4:28 Moses-el Aaron ilek, “INGKARTarl angkek atyeng arrwekelarl.” Aaron-ek irrertety renh lwewarrernek. Moses angkek Aaron-ek, “INGKARTel ilek, irrertety renh lwewarrernetyek Israel-kenh-rnemek, rernem aylenh iterl-aretyek, INGKARTelarl aylenh thwenek arawerrng rlterrk-akert.”
EXO 4:29 Ingwer-inger Moses-atherr Aaron-atherr alpek Egypt-warl. Kel ikwer-they ratherr artwamp-rnem akarrilek, Israel-kenh-rnem.
EXO 4:30 Aaron-el ilek Israel-kenh-rnem, INGKARTarl Moses-ek angkek arrwekel. Moses-el irrertety renh iwek. Rernem arek, angkek-anem, “Ay! Rtnwem-anemarlap irrertety nhan!” Ra kanty-they inek arrpemarl ikwer-rnem, rap irrertety arrpemarl irrenhey-alpek, rernem aremel. Ra iltya arnkwewarl akwernek, kel tyerrelhemel iltya tywen-angketyarr. Angkep arrpemarl iltya renh akwernek arnkwewarl, kel ra tyerrelhemel arrpemarl, mwerr-anemarl irrek.
EXO 4:31 Israel-kenh-rnemel arekel, rernem iterl-arek, INGKARTelarl Moses thwenek, arawerrng rlterrk-akertel. Rernem angkerrenh, “INGKART iterrek anwekantherr. Ranap anwenhantherr ipmey-angenharl, anwenhantherr arntarnt-areyel-antey. INGKARTel anwenhantherr arek, Egypt-arenyel-rnem irrwampenh-anthenh atwemel.” Rernem kwenirrek-anem INGKARTek, inkwerelhek-anem ikwer.
EXO 5:1 Ikwer-penh Moses-then Aaron-then Pharaoh-warl alhek, ratherrap angkek, “Anwernantherr Israel-kenhel-rnem apentem INGKART renh, Akngey anwekantherrenh. INGKARTel ngenh ilem alakenh, ‘Arrngert angkey-angenh Israel-kenh-rnemek. Tyarlewetyek renh-rnem, rernem alhetyek apmer arlpaw ikwer-warl. Kwenty rernem arlkwetyek, aker tyenkerr atyeng anthemel!’”
EXO 5:2 Pharaoh arrkngert angkek, “Ay! Angwenharlap ran? Athan INGKART iterl-arey-angenharl! Ayengan ikwer awelhey-angenharl! Athan Israel-kenh-rnem tyarlewey-angenharl, arlpaw-warl alhetyek, arrangkwarl!”
EXO 5:3 Aaron-atherr Moses-atherr ratherr angkek ikwer, “Akngey weth anwernantherr apentem, ra anwernenhantherr ilek, arlpaw-warl alhetyek arlta irrpety-ingerek-atwety. Arlpaw ikwerel aker tyenkerr arrtyemel anthetyek Akngey anwernekantherrenh, itnan INGKARTarl. Ntwa apek anwernekantherr arrngert angkenty, INGKARTel anwenhantherr arntety anthekerr, anwenhantherr ipmek atwekerr!”
EXO 5:4 Pharaoh angkek-anem Moses ikwer-atherr, “Ilek-kety mpwel Israel-kenh-rneman warrk-kety akngem wenh? Warrkan impenarl! Rernem akngerrarl! Warrk-kety mpwel arrkngert angkeyel! Iley-alpenherr-atherr ikwer-rnem-warl, ‘Arrantherr warrkirr-ayntetyek!’”
EXO 5:6 Israel-kenhel-rnem bricks akngerr mpwarenh itwern arrpanenhel, warl-rnem artetyek. Egypt-arenyel-rnem arrwekel Israel-kenh ingwer-rnem rlwanek, atyetyart akely-rnem anayntetyek Israel-kenh warrkenh-rnemek. Ingwer-inger Pharaoh atyetyart-rnemek angkek, Egypt-areny-rnemek, Israel-kenh-rnemek.
EXO 5:7 “Israel-kenh-rnem rernem alhengkerrirrek warrk ilkwekety. Rernem arlkarirrek, bricks akngerr mpwarekerr menty. Warrk-kety-anem rernem arlkarerreyel, warrk-kety ipmelhetyek-anem. Alakenh rernem ayenh ayerneyel, ‘Anwernantherr arlpaw-warl alhetyek, aker tyenkerr arrtyemel anthetyek Akngey anwekantherrenhek.’ Israel-kenh-rnemek ayeng awelhey-angenharl. Arrantherr anthenh Israel-kenh-rnem atherrk arleny, bricks mpwaretyek. Nhepenh-anyem arrantherr atherrk arleny anthey-angenh-anem, menty-anem. Ilenherr-arey Israel-kenh-rnem, ‘Atherrk arlenyek ament nthweynetyek, bricks mpwaretyek. Wetharl akngerr mpwarenh-apeny, alakenh mpwaretyek!’ Bricks irrpetyap apek rernem mpwarenty alhengkerrel, renh-rnem iltenherr-arey alhengkerrerrentyan.
EXO 5:9 Irrwampenh-anthenherr-arey arnterr warrkirretyek! Alakenh iletyek, ‘Ipmelhey-angenh warrkirretyek!’ Rernem apek arnterr intem warrkirrenty, rernem awey-angenh angka Moses-kenh, Moses ra irrtywerrentyarl.” Alakenh Pharaoh angkek atyetyart ampep ikwerenh-rnemek-then atyetyart akely-rnemek-then.
EXO 5:10 Ikwer-penh rernem Israel-kenh-rnem-warl alhek, renh-rnem ilek, “Pharaoh-el anwernenhantherr ilanthek, atherrk arleny arrenhantherr anthey-angenh, bricks mpwaretyek.
EXO 5:11 Ra ilanthek arrpemarl, arrantherr atherrk arleny nthwemel akwetyetyek. Alhengkerrerrey-angenh warrkirretyek. Wetharl akngerr mpwarenh-apeny, alakenh mpwaretyek!”
EXO 5:12 Ikwer-penh Israel-kenh-rnem alhek apmer arrpanenh-warl, atherrk arleny akwetyetyek, bricks mpwaretyek.
EXO 5:13 Egypt-arenyel-rnem renh-rnem irrwampenh-anthek, arnterr warrkirretyek. Rernem ilek, “Iparrp warrkirrenherr-areyay! Warrkirretyek wetharl arrantherr awank warrkirrek-apeny, bricks akngerr mpwaremel.” Ikwer-penh Israel-kenhel-rnem bricks akngerr mpwarey-angenh, arrangkw. Atherrk arleny akelyarl akwetyek, bricks irrpetyapant mpwarek.
EXO 5:14 Ahelengkw-rnemel atyetyart Israel-kenh-rnem ilek, “Rernem lyert apmwerrkel-then alhengkerrekan, akely mpwarek!” Rernem atyetyart Israel-kenh-rnem irrwampenh-anthek atwemel. Rernem ayernek-anem, “Ilek arrantherr warrk-kety ipmelhek-anem? Irrpetyap-anem arwa rernem mpwarek, akngerr-weny-anem?”
EXO 5:15 Atyetyart Israel-kenhel-rnem Pharaoh renh ayerney-alhek, “Irrepern anwernantherr! Ilekekarl nga ahelerrekan anwernekantherr? Anwernantherr warrkenh-rnemarl ngkwenh. Ilekekarl atyetyart Egypt-areny-rnemel anwernenhantherr atweyelan?
EXO 5:16 Ntwa ilek atyetyart ngkwenh-rnem, atherrk arleny anwernenhantherr anthey-angenh, bricks mpwaretyek. Anwernantherr bricks irrpetyap mpwarek, akngerr-weny, atherrkek arrangkwarl. Rernem ahelerrek, anwernenhantherr atwek. Ahelerrey-angenh anwernekantherr! Atyetyart ampep ngkwenh-rnemek ahelerra!”
EXO 5:17 Pharaoh angkek, “Arrantherran alhengkerr-rnemarl wenh! Arlkarerreyel warrk-kety! Alakenh arrantherr ayenh arlkareweyel intem-antey, arlpaw-warl alhetyek, aker tyenkerr arrtyemel anthetyek INGKARTek.
EXO 5:18 Kel iparrp alpenherr-arey warrk-warl! Atherrk anthey-angenh-kety anemarl atha! Mpwarenherr-arey bricks akngerr arrantherr arrwekel mpwarek-apeny!”
EXO 5:19 Atyetyart Israel-kenh-rnemel awek Pharaoh angkekarl, rernemap angkerrek, “Nthakenh irreyay! Irrpetyapant mpwarenty anwantherr, atyetyart Egypt-arenyel-rnem anwenhantherr atwem!”
EXO 5:20 Ikwer-penh rernem warl Pharaoh-kenh-they tyerrelhek, Moses-atherr Aaron-atherr arey-alhek. Moses-atherr Aaron-atherr ikwer-rnem mpwelhenh.
EXO 5:21 Rernem renh-atherr iltek. “INGKARTel mpwelenh atwey-areny! Pharaoh-then atyetyart ampep-rnem-then ahelerrek anwernekantherr, mpwelarl arlpaw-warl alhetyek ayernek-kety! Mpwel ayernek Pharaoh, anwenhantherr arlpaw-warl tyarlewetyek. Alakenhan rernem anwernenhantherr ipmek atwetyek!”
EXO 5:22 Moses ranem ament-anem alhek INGKART-warl angketyek. Ra ayernek, “INGKARTay! Ilekek ntwa atweyelan anwernenhantherr irrwampenh-anthemel nhek Egypt-itwek? Anwernantherr ngkwenharl! Ilekek ntwa pwarrk ilkwa anthek atyenh-rnemek? Ilekek ntwa ayenh thwenek Egypt-warl? Arrangkwek.
EXO 5:23 Ntwa ayenh ilanthek, ayeng Pharaoh-warl alhetyek. Kel ayeng alhek, angka ngkwenh ilek. Alakenh ra ahelerrek ngkwenh-rnemek, renh-rnem atwek irrwampenh-anthemel. Ilekekan ntwa anwernenhantherr arntarnt-arey-angenhan?”
EXO 6:1 INGKART angkek Moses-ek, “Ntwa ayenh areyenh, atharl Pharaoh arrkngert antwerrkeyenh, ra Israel-kenh-rnem nthakenh atwey-angenh. Pharaoh renh atha atweyenh arawerrng rlterrkel. Ikwer-penh ra Israel-kenh-rnem irrenteyenh-anem, rernem alhetyek apmer arlpaw-warl.”
EXO 6:2 Akngey angkek Moses-ek, “Ayengan INGKARTarl.
EXO 6:3 Arrwel ayeng aremirrek Abraham-ek, Isaac-ek-then, Jacob-ek-then. Rernem iterl-arenhant itnan ayenh El Shaddai, Akngey rlterrk innga. Rernem itna ayenh INGKART iterl-arey-angenharl.
EXO 6:4 Atha renh-rnem alhelek, ingwer-inger apmer Canaan renh-rnem anthetyek. Rernem anenh apmer Canaan-el, apmeran ingwer-rnem-kenharlap, rerneman apmerek-artwey-wenyarl, alethangarl.
EXO 6:5 Israel-kenh-rnem artnenh, Egypt-areny-rnemel renh-rnem atwekarl. Rernem iterreyek-athen, atha artnekarl awey-angenh. Israel-kenh-rnem artnekarl atha awek. Ayeng atyenh-rnemek iylpelerrey-angenh, atharl arrwekeleny-rnem alhelek, apmer renh anthetyek ikwer-rnem.”
EXO 6:6 Akngey Moses-ek angkek, “Alha, Israel-kenh-rnem iletyek angka atyenh.” Kel Moses alhek Israel-kenh-rnem-warl, ilek-anem, “Alakenh Akngeyel arrekantherr ileyel. Ran INGKARTarl. Ra Egypt-areny-rnem arrngert antwerrketyek, rernemarl nthakenh arrenhantherr irrwampenh-anthekerr atwekerr. Arrantherr warrkirrey-angenh anem menty Egypt-areny-rnemek. Ra atnwenhetyek arrenhantherr Egypt-areny-rnem-kety arawerrng rlterrkel. Egypt-areny-rnem ra irrwampenh-anthem atwemel. Arrantherr ikwerenh-rnem aneyenh-anem, ra Akngey arrekantherrenh aneyenh. Arrantherr renh iterl-areyenh-anem, ra Akngey arrekantherrenh, itnan INGKART. Akngey irrkatyel tyarlewek arrenhantherrenh Egypt-areny-rnem-kety atwemarl-kety. Ra arrenhantherr atnwenhem apmer weth-warl, arrwekel wetharl ra arrwekeleny-rnem alhelek apmer renh anthetyek, Abraham-then Isaac-then Jacob-then. Apmer renh ra anthem arrekantherr. Apmerek-artwey-rnem arrantherr aneman. Ran INGKARTarl.” Moses-el alakenh Israel-kenh-rnemek ilek. Moses ikwer rernem awelhey-angenharl irrpeltherrenharl, rernemarl aterirrek ahelengkw Egypt-areny-rnem-kety.
EXO 6:10 INGKART angkek Moses-ek, “Pharaoh iletyek alhay, Israel-kenh-rnem tyarlewetyek Egypt-they, arrkngert angkey-angenh!”
EXO 6:12 Moses angkek INGKART-warl, “Israel-kenh-rneman atyeng awelhey-angenharl! Pharaoh atyeng awelhey-angenh arrpemarl! Ayeng aleny apekaparl, nthakenh ayeng mwerr angkey-angenh. Pharaoh atyeng awelhey-angenhan.”
EXO 6:13 INGKARTel akalty-anthek Moses-atherr Aaron-atherr Israel-kenh-rnem-then, nthakenh mwerr-angkwarr Pharaoh-ek angketyek. Ra ilek renh-atherr, ratherr Israel-kenh-rnem Egypt-they atnwenheynetyek.
EXO 6:14 Israel-kenh-rnem akngerr anew-anenh. Nhenh-rnem itnernem alakenh: Jacob itna ingweran Israel, alerikw ilkwa ikwerenh itnan Reuben. Reuben-kenh alerikw awey-rnem 4-pel, itnan Hanoch-then, Pallu-then, Hezron-then Carmi-then. Awey rernem alkenhirrek. Alerikw akngerr arrengey akngerr-then apetyek ikwer-rnem-they. Nhenh-rnem Reuben-kenh-rnem.
EXO 6:15 Alerikw ingwer Israel-kenh itnan Simeon. Simeon-kenh alerikw awey-rnem 6-pel, itnan Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, Shaul. Shaul-kenh amikw Canaan-areny. Awey rernem alkenhirrek. Alerikw akngerr arrengey akngerr-then apetyek ikwer-rnem-they. Nhenh-rnem Simeon-kenh-rnem.
EXO 6:16 Alerikw ingwer Israel-kenh itnan Levi. Levi anek aherrety 137-ek-atwety. Levi-kenh alerikw awey-rnem irrpety, itnan Gershon, Kohath, Merari.
EXO 6:17 Gershon-kenh alerikw awey atherr, itnan Libni-then Shimei-then.
EXO 6:18 Kohath anek aherrety 133-ek-atwety. Kohath-kenh alerikw awey-rnem 4-pel, itnan Amram, Izhar, Hebron, Uzziel.
EXO 6:19 Merari-kenh alerikw awey atherr Mahli-then Mushi-then. Alerikw akngerr arrengey akngerr-then apetyek ikwer-rnem-they. Nhenh-rnem Levi-kenh-rnem. Rernem ilelhek Levi-kenh-rnem.
EXO 6:20 Artwa weth Amram anewarterrek awenhikwek, itnan Jochebed. Jochebed-el awey atherr atnyenek, Aaron-atherr Moses-atherr. Amram anenh aherrety 137-ek-atwety.
EXO 6:21 Artwa weth Izhar, alerikw awey-rnem ikwerenh irrpety anenh, itnan Korah, Nepheg, Zicri.
EXO 6:22 Artwa weth Uzziel, alerikw awey-rnem ikwerenh irrpety anenh, itnan Mishael, Elzaphan, Sithri.
EXO 6:23 Artwa weth Aaron anewarterrek Elisheba-ek. Elisheba alerikw kwey Amminadab-kenh anek, angkwerikw Nahshon-kenh. Elisheba-el ampa 4-pel atnyenek, Nadab, Abihu, Eleazar, Ithamar.
EXO 6:24 Artwa weth Korah, alerikw awey-rnem irrpety ikwerenh anenh, itnan Assir, Elkanah, Abiasaph. Awey rernem alkenhirrek. Alerikw akngerr arrengey akngerr-then apetyek ikwer-rnem-they. Nhenh-rnem Korah-kenh-rnem.
EXO 6:25 Aaron-kenh alerikw Eleazar anewarterrek arelhek. Arelh-kenh aynikw itnan Putiel. Ratherr awey akely atnyenek itnan Phinehas. Nhenh-rnem arrwekeleny-rnem Levi-kenh-rnem-kenharl.
EXO 6:26 Awayenheng-atherr Aaron-then Moses-then irrkaty-atherr, INGKARTelarl arrwekel ilek, “Israel-kenh-rnem atnwenhenherr-atherr Egypt-they arlpaw-warl.” Innga ratherr Pharaoh ilek, Israel-kenh-rnem tyarlewetyek, rernem Egypt-they alpetyek.
EXO 6:28 Arrwekel-antey INGKART ra angkek Moses-warl Egypt-itwek alakenh, “Ayengan INGKARTan. Pharaoh renh ila ingkerrenh atha ngenh arrwekel ilek-angkwarr.”
EXO 6:30 Moses angkek INGKARTek, “Ayengan aleny apekaparl, nthakenh ayeng mwerr angkey-angenh. Pharaoh atyeng awelhey-angenhan.”
EXO 7:1 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-ek, “Aray! Atha ngenh atyetyart arrernek Pharaoh-ek. Atha ngenh ilem-tangkwel, ntwap Aaron iletyek. Atha awayengkw ngkwenh Aaron arrernek arrpemarl, angkey-angker katy ngkweng angkayntetyek. Aaron katy angketyek, ayeng Akngeyarl arlkwenteyel-angkwarr. Ra Pharaoh iletyek, alakenh ra awelh-ayntetyek.
EXO 7:2 Awayengkw ngkwenh ila, ra Pharaoh renh iletyek, atharl ngenh ilek-angkwarr. Alakenh-anyem Aaron ra Pharaoh-ek iletyek, ‘Arrngert angkey-angenh Israel-kenh-rnemek. Tyarlewa, Egypt-they rernem alperlewetyek.’”
EXO 7:3 INGKART angkek Moses-ek, “Atha Pharaoh arwengkiletyek, ra awelhey-angenh anayntetyek. Ingwer-inger ayeng Egypt-areny-rnemek aremirreyenh arawerrng rlterrk-akert.
EXO 7:4 Pharaoh ra awerr-antey anayntetyek. Ra mpwelek awelhey-angenh aneyenh. Ingwer-inger atha Egypt-areny-rnem atwetyek. Ikwer-penh atha Israel-kenh-rnem atnwenheynem Egypt-they arawerrng rlterrk-akertel.
EXO 7:5 Egypt-areny-rnemel ayenh iterl-areyenh, ayeng INGKART inngarl.” Alakenh angkek INGKART Moses-ek.
EXO 7:6 INGKARTel Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr alakenh ilek, ratherr angka irrkaty-antey INGKART-kenh iley-alhek Pharaoh-warl.
EXO 7:7 Moses-atherr artwamp atherr-anem ratherr irrek-anem. Moses-an aherrety 80-pel-anem irrek alyepelarl, Aaron-an aherrety 83-pel-anem ra irrek.
EXO 7:8 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr, “Mpwel alhenty Pharaoh-warl, ra mpwelenh alakenh iley-ayntenty, ‘Mwerr-angker mpwaretyek arawerrng rlterrk-akertel, atha renh iterl-aretyek, INGKARTel inngelarl mpwelenh thwenek!’ Moses, Pharaoh-el ngenh ra iley-ayntenty alakenh, ntwa ila Aaron alakenh, ‘Irretety renh iwetyek Pharaoh arrwekel-ampeny-itwek. Irretety ra rtnwem-anem irretyek.’”
EXO 7:10 Moses-atherr Aaron-atherr kel ratherr alhek Pharaoh-warl-anem. Rap ilek-anem renh-atherr, “Mwerr-angker mpwaretyek arawerrng rlterrkel, atha aretyek.” Aaron ra irrertety renh iwek Pharaoh-warl arrwekel-ampeny-itwek, ra warrkenh ikwerenhel-rnem-then aretyek. Irretety rap rtnwem-anem irrek.
EXO 7:11 Pharaoh ra warrkenh anyent ikwerenh thwenek, artwa akalty-rnem-then ngangker-akert-rnem-then ikngwerl-alpetyek. Rernem rtnwem mpwarek arrpemarl ikwer-rnem-kenh-angkwarr.
EXO 7:12 Rernem irrertety renh iwek ahern-warl-anem arrpemarl, irrertety rernem rtnwem-anem irrek ingkerrenh-antey. Rtnwem Aaron-kenhel rtnwem ingwer-rnem kwernek ingkerrenh-antey.
EXO 7:13 Pharaoh ran awerr-antey anenh. Nthakenh Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr ra awelhey-angenh. Alakenh INGKART arrwekel-antey angkek Moses-ek, Pharaoh rarl awerr-antey aneyenh.
EXO 7:14 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-ek, “Pharaoh ra anerl-ayntetyek awerr-antey. Ra Israel-kenh-rnem Egypt-they tyarlewey-angenh-antey.
EXO 7:15 Ingwepenh nga alha kwaty lher Nile-warl, kwaty impalth-itwek rtnay. Irretety weth akngemel. Nga mpwelha Pharaoh-ek, ra kwaty lher-warl apetyentyek, pwerlpirretyek.
EXO 7:16 Ra apetyenty, angka atyenh ikwer ila.” Ingwepenh Moses-then Aaron-then alhek kwaty lher Nile-warl, Pharaoh-ek mpwelhetyek. Pharaoh warrkenh-rnem-then apetyek, INGKARTelarl ilek-angkwarr. Moses-el Pharaoh ilek, “INGKART ra Akngey aneyel Israel-kenh-rnemek. Rap ayenh thwenek, ngkweng-warl iletyek. Alakenh ra ngenh ileyel, ‘Arrngert angkey-angenh atyenh-rnemek, rernem alhetyek arlpaw-warl. Rernem aker tyenkerr arlpaw-itwek atyeng arrtyemel anthetyek, atyeng inkwerelhemel-anem. Nga atyeng awelhey-angenh.’ Alakenh INGKARTel ngkweng-warl ilem arrpemarl, ‘Ntwa ayernek Moses, “Angwenh INGKART ran?” Kel mwerr, ayeng arawerrng rlterrk ilkwakert aneyel, alakenh ntwa ayenh iterl-aretyek. Arraty ayeng ngkweng angkeyel! Moses-el irrertetyel kwaty lher Nile atwetyek. Ra kwaty atwenty, rap arrnga-anem irreman.
EXO 7:18 Ikwer-penhan irrpeng-rnem ingkerrenh ilweyenh, kwaty inteng-anem irreyenh. Egypt-areny-rnem arrantherr nthakenh kwaty antywey-angenh kwaty lher-penh, arrangkw-anem, kwaty rarl apmwirrem.’”
EXO 7:19 Ikwer-penh INGKARTel Moses ilek, “Aaron ila, kwaty irrertetyel alhel-aretyek kwaty-rnem ingkerrenh Egypt-itwek, alay-rnem-then, lher-rnem-then, artnep-rnem-then, ngenty-rnem-then. Ra irrertetyel alhel-arem, kwaty-rnem rernemap ingkerrenh arrnganem irrem. Kwaty rtnwel-then tyampitel-then rernemap ingkerrenh arrnganem irrem arrpemarl, apmer arrpanenhel.”
EXO 7:20 Moses-elap Aaron ilek, irrertetyel alhel-aretyek kwaty lher-itwek. Aaron rap atwek-anem kwaty. Kwaty ingkerrenh arrnga-anem irrek. Pharaoh-el warrkenh ikwerenhel-rnem-then rernemap arek.
EXO 7:21 Irrpeng-rnemap ingkerrenh ilwek kwaty lher-itwek, intengerrek-anem. Kwaty intengerrek arrpemarl, Egypt-areny-rnem rernemap arek kwaty intengerrekarl-anem, menty antywey-angenh-anem. Kwaty-rnem ingkerrenh rernemap arrnga-anem irrek Egypt-itwek.
EXO 7:22 Ikwer-penh ngangker-akert-rnem Egypt-areny-rnem rernem kwaty inpek, rernemap arrnga mpwarek arrpemarl, ikwer-rnem-kenh-angkwarr. Pharaoh-el arek-penh, ra awerrirrek arrpemarl. Rap nthwekern awelhey-angenh irrek ikwer-atherr Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr. Alakenh INGKARTel arrwekel ilek renh-atherr Moses-atherr Aaron-atherr, Pharaoh rarl awerr irrem ikwer-atherrety.
EXO 7:23 Pharaoh rap renh-atherr iwerl-alhek, apmer ikwerenh-warl-anem ra alpek. Rap awelhey-angenh ikwer-atherr, ikwer-atherr iterrey-angenh.
EXO 7:24 Egypt-areny-rnem rernemap nthwekern kwaty antywey-angenh. Rernemap ngenty-anem angernenh kwaty lher arrerenty-itwek kwatyek, kwatyek nthwerl-apenh-antey.
EXO 7:25 INGKARTel kwaty lher Nile-itwek arrnga kwaty-penh mpwarek. Ikwer-penh Moses ra anenh apmer ikwerenhel arlta 7-ek-atwety.
EXO 8:1 Ikwer-penh INGKARTel Moses ilek, “Iley-alha Pharaoh ikwer angka atyenh.” Kel Moses alhek Pharaoh-warl iletyek, “Alakenh INGKART ngkweng ilem, ‘Atyenh-rnem arlpaw-warl alhetyek, atyeng tnakemel inkwerelhetyek. Arrngert angkey-angenh, tyarlewa renh-rnem!
EXO 8:2 Nga arrngert angkentyan, atha antyetyerr-rnem thwenem Egypt-ampeny-warl, apmer ingkerr arrngeletyek.
EXO 8:3 Antyetyerrel-rnem kwaty lher Nile-itwek arrngeletyek. Rernem kwaty-they warl arrpanenh-warl aylpetyek. Ampererrey-alhetyek warl ngkwenh-warl, warl-rnem warrkenh-rnem-kenh-warl, warl-rnem Egypt-areny-rnem-kenh ingkerrenh-warl. Pantyel atnarnpey-alhetyek. Rernem atnarnpey-alhetyek amern amperney-angker-itwek-then arlengarr amernek-arelh-itwek-then ingkerrenh-itwek-antey.
EXO 8:4 Antyetyerr-rnem atnarnpem ngkweng-itwek, warrkenh-rnem-itwek-then, ingkerrenh-itwek Egypt-itwek.’” Alakenh Moses-el Pharaoh renh ilek.
EXO 8:5 Ikwer-penh INGKARTel Moses ilek, “Aaron ila, ‘Irretetyel alhel-aretyek kwaty lher-rnem ingkerrenh-warl, kwaty alay-rnem-warl-then kwaty ingkerrenh-warl-antey.’ Ra alhel-arentyel, antyetyerr-rnem kwaty ingkerrenh-they tyerrelhem Egypt-itwek.”
EXO 8:6 Kel Aaron-el irrertetyel alhel-arek kwaty lher-rnem, alay-rnem-then ingkerrenh Egypt-itwek. Antyetyerr akngerr-anem tyerrelhek kwaty-they. Rernem atnarnpey-alhek Egypt-itwek apmer ingkerrenhel.
EXO 8:7 Ngangker-akert-rnem Egypt-areny-rnem rernem irrkaty mpwarek arrpemarl, antyetyerr-rnem ingwer-rnem tyerrelhek kwaty-they arrpemarl. Antyetyerr akngerr innga-anem Egypt-itwek anenh!
EXO 8:8 Ikwer-penh Pharaoh warrkenh anyent ilek, Moses-then Aaron-then ingwerl-alpetyek. Ra renh-atherr ilek, “INGKART ayerna, antyetyerr ingkerrenh iwetyek atyengety, ingkerrenh-kety. Ra iwentyel, atha arrenhantherr tyarlewetyek, arrantherr arlpaw-warl alhetyek, aker tyenkerr INGKARTek arrtyemel anthetyek.”
EXO 8:9 Moses-el Pharaoh ayernek, “Ilenger ayeng angkem INGKARTek ngkweng, ngkwenh-rnemek-then? Atha apek ayernenty INGKART, ikwer-penh antyetyerr-rnem ingkerr warl ngkwenh-they warl-rnem warrkenh ngkwenh-rnem-kenh-they tyerrelhemel rernem alpem. Rernem alpem kwaty lher Nile-warl, irrkaty ikwer-warl.”
EXO 8:10 Pharaoh angkek Moses-warl, “Ingwelarreng INGKART ayerna.” Moses angkek, “Ya! Ayeng angkem INGKARTek ingwelarreng. Antyetyerr-rnem ingkerrenh alpetyek ngkweng-they, warrkenh Egypt-areny-rnem ingkerrenh-they. Rernem warl-rnem-they tyerrelhem, kwaty lher Nile-warl ingkerrenh alpem. Ikwer-penh ntwa iterl-arem INGKART ra innga anyent-antey, Akngey anwekantherrenh, ingwer-rnem-apeny-weny.”
EXO 8:12 Ikwer-penh Moses Aaron-then Pharaoh iwerl-alhek. Ingwepenh Moses INGKARTek arlkek, “Antyetyerr ingkerrenh aknga Egypt-they!”
EXO 8:13 INGKARTel Moses awek, rap alakenh mpwarek. Antyetyerr-rnem ilwek, apmer arrpanenhel, warl ingkerrenhel-then, akethel-then.
EXO 8:14 Egypt-arenyel-rnem antyetyerr-rnem ingkerrenh ipmernem rernem akwetyeynenh. Antyetyerr-rnem rernem ingkerrenh intengerrek.
EXO 8:15 Pharaoh ra antyetyerr ipmernem arekel, ra awerr arrpemarl irrek. Moses-ek Aaron-ek-atherr awelhey-angenh arrpemarl ra irrek. Alakenh INGKART arrwekel angkek, Pharaoh ra awerr arrpemarl irrem.
EXO 8:16 Ikwer-penh INGKARTel Moses ilek, “Aaron ila, ‘Irretetyel ahern atwetyek.’ Ra ahern atwentyel, aheny akngerr-anem ahern-they tyerrelhem, Egypt-ampeny-itwek apmer arrpanenhel arrngeletyek.”
EXO 8:17 Kel Aaron-el irrertety inemel ahern atwek-anem, Moses-elarl ilek-angkwarr. Aheny-rnem tyerrelhek ahern-they anamerl-antey, Egypt-itwek apmer arrpanenhel. Aheny-rnem alkerel aparnperrek, artwernem-then arelh-rnem-then ingkerrenh artek, atnwenth ingkerrenh-then artek rernem.
EXO 8:18 Ikwer-penh ngangker-akert-rnem arrkernelhenh, aheny-rnem ahern-they tyerretyek-arrpantey, ikwer-rnem-kenh-angkwarr. Ywarn-antey arrkernelhenh, arrangkw. Aheny-rnem artwernem-itwek atnwenth-rnem-itwek anenh-antey.
EXO 8:19 Ngangker-akert-rnem angkek-anem Pharaoh-ek, “Arrangkw nthakenh aheny-rnem mpwarey-angenh anwantherr, akwerrp anwantherr. Arawerrng rlterrk Akngey-kenhantel Aaron-el ahern-they aheny-rnem mpwarey-angker.” Pharaoh ran awerr-antey, awelhey-angenh arrangkw. Alakenh INGKART arrwekel angkek Moses-ek, Pharaoh ra awerr anerl-ayntem.
EXO 8:20 INGKARTel Moses ilek, “Ingwepenh akwenta, kwaty lher-warl alha. Nga mpwelha Pharaoh ikwer. Ra apetyenty, angka atyenh ikwer ila.” Kel Moses alakenh Pharaoh-ek mpwelhek. Pharaoh apetyek lher-warl. Moses-el Pharaoh ilek, “Alakenh INGKARTel ngkweng ilem, ‘Atyenh-rnem arlpaw-warl alhetyek, atyeng tnakemel inkwerelhetyek. Tyarlewa, arrngert angkey-angenh!
EXO 8:21 Nga arrngert angkenty, atha ameng-rnem arrekantherr-warl thwenetyek, arrenhantherr arwengkeletyek. Amengel-rnem ngenh ampereletyek, warrkenh-rnem ngkwenh-then, Egypt-areny-rnem ingkerrenh-antey. Ameng-rnem akngerrerreyenh warl ikwer-rnem-itwek ingkerrenh Egypt-itwek, ahern ingkerrenhel rernem aparnperreyenh.
EXO 8:22 Atha ameng-rnem thweney-angenh apmer Goshen-ampeny-warl, Israel-kenh-rnem anew-aneyel-warlan, arrangkw. Ameng-rnem nthakenh anperirrey-angenh apmer Goshen-ampeny-warl. Ntwa ameng-rnem arenty Egypt-areny-rnem-itwekant, ntwa ayenh iterl-aretyek, ayengan INGKART inngarl anem Egypt-ampeny-itwek.
EXO 8:23 Arraty, ingwelarreng arawerrng rlterrkel atha ameng-rnem thwenem Egypt-areny-rnem-warl. Ameng-rnem alheyenh arrekantherr-warl, atha atyenh-rnemant arntarnt-arem ameng-kety. Ameng-rnem alhey-angenh atyenh-rnem-warl.’”
EXO 8:24 Kel alakenh ayntek. INGKARTel ameng-rnem akngerr thwenek ikwer-rnem-warl. Rernem aylpenhek warl Pharaoh-kenh-warl, warl-rnem warrkenh-rnem-kenh-warl-then. Ameng akngerr inngel-anem artey-alhek Egypt-itwek.
EXO 8:25 Pharaoh-el thwenek warrkenh anyent Moses Aaron-then ikngwerl-alpetyek. Pharaoh angkek ikwer-atherr, “Ya! Apmer nhek-antey arrantherr aker tyenkerr arrtyemel antherl-ayntetyek Akngey arrekantherrenhek!”
EXO 8:26 Moses-el tyernek renh, “Nthakenharl alakenhan? Anwernantherr pwelek-rnem atwemel, ampernenty, INGKARTek anthenty, Egypt-areny-rnem, ahelerrekerr anwernekantherr. Rernem iltenty apek, ‘Ilekek arrantherr pwelek-rnem atweyel? Impen anwernekantherr! Anwernantherr kwenerrem ikwerek altyerr-rnem!’ Ikwer-penharl rernem apwertel anwernenhantherr wekerr, ipmek atwekerr.
EXO 8:27 Alakenh anwernantherr apmer nhek-antey aker tyenkerr arrtyey-angenh-antey INGKARTek. Anwernantherr arlpaw-warl alhey-areny itwern irrpetyek-atwety. Arlpaw-itwekant anwernantherr aker tyenkerr arrtyemel anthetyek INGKARTek Akngey anwernekantherrenhek. Alakenh INGKARTel ilek.”
EXO 8:28 Pharaoh-el ilek Moses-ek, “Ya, arrantherr alhenherr-arey arlpaw-warl Egypt-they. Arleng alhey-angenh. Angath-antey alhenherr-arey, aker tyenkerr arrtyemel anthetyek INGKARTek Akngey arrekantherrenhek. Alhey-alentyel, ayerna INGKART, ameng-rnem irrentetyek anwernekantherr-they.”
EXO 8:29 Moses angkek ikwer, “Ya. Ayeng alpem, ayeng angkey-alpem INGKARTek. Ingwelarreng ameng-rnem ngkweng-they alpem, warrkenh ngkwenh-rnem-they-then Egypt-areny-rnem-they-then. Atyeng awelha! Irrtywerremel iley-angenh! Arrngert angkey-angenh, anwernantherr arlpaw-warl alhetyek, aker tyenkerr arrtyemel anthetyek INGKARTek.”
EXO 8:30 Ikwer-penh Moses-el iwerl-alhek Pharaoh, INGKART-warl angkek-anem.
EXO 8:31 INGKARTel Moses awek. Ingwepenh INGKARTel ameng-rnem irrentek Pharaoh ikwer-they, warrkenh-rnem-then-they, Egypt-areny-rnem-then-they. Ameng-rnem ingkerr ilwenherrek-anem.
EXO 8:32 Pharaoh ra awerrirrek arrpemarl, awelhey-angenh. Arrwekel-antey ra ilek, ra Israel-kenh-rnem tyarlewetyek Egypt-they. Ra arrngert angkek arrpemarl, renh-rnem tyarlewey-angenh, rernem Egypt-they arlpaw-warl alhey-angenh.
EXO 9:1 INGKARTel ilek Moses, “Pharaoh-warl iley-alha angka atyenh.” Kel Moses Pharaoh-warl alhek angketyek, “Alakenh INGKART rey-antey Akngey Israel-kenh-rnem-kenh ngkweng ilem, ‘Atyenh-rnem arlpaw-warl alhetyek, atyeng tnakemel inkwerelhetyek. Tyarlewa renh-rnem, arrngert angkey-angenh!’
EXO 9:2 Nga apek arrngert angkenty Israel-kenh-rnem-kety. Ntwa antwerrkenty renh-rnem Egypt-itwek, INGKARTel pwenty thwenem nantew arrekantherrenh-warl, tangkey-rnem-warl, kamwerl-rnem-warl, pwelek-rnem-warl, yep-yep-rnem-warl, nanikwet-rnem arrekantherrenh-warl ingkerrenh apmer arrpanenh-warl Egypt-itwek. Atnwenth-rnem ilwenherrem ingkerrenh.
EXO 9:4 Atnwenth-rnem Israel-kenh-rnem-kenh ilwenherrey-angenharl, itetharl anem. INGKARTel renh-rnem arntarnt-areyel.
EXO 9:5 Arraty, INGKART angkek atyeng, ‘Ingwelarreng atnwenth-rnem Egypt-areny-rnem-kenh ingkerrenh ilwenherrem!’”
EXO 9:6 Kel ingwer-inger INGKARTel pwenty thwenek, atnwenth-rnem ingkerrenh Egypt-areny-rnem-kenh arntetyerrek, Moses-elarl ilek-angkwarr. Ingkerrenh ilwenherrek. Atnwenth-rnem Israel-kenh-rnem-kenh ilwey-angenharl, arrangkwarl.
EXO 9:7 Pharaoh-el atnwenth-rnem Egypt-areny-rnem-kenh ilwenty ra arek. Ra warrkenh-rnem ilanthek, Goshen-ampeny-warl alhetyek, Israel-kenh-rnem-warl. Rernem arey-alhek atnwenth-rnem Israel-kenh-rnem-kenh iteth-antey ingkerr. Rernem alpek Pharaoh ikwer-warl. Rernem ilek, “Atnwenth ikwer-rnem-kenhan iteth ingkerrarl!” Pharaoh awerr-antey anenh, awelhey-angenh. Ra arrngert angkek arrpemarl.
EXO 9:8 Ikwer-penh INGKARTel ilek Moses-atherr Aaron-atherr, “Alhenherr-atherr ikwenty inetyek. Moses, ntwa ikwenty inemel, iwa alker-warl, Pharaoh-el ngenh aretyek.
EXO 9:9 Ikwenty ra ahern-apeny irrem, alherrpel apmer arrpanenh-warl iwem. Ahernel artem Egypt-areny-rnem atnwenth-rnem-then, artweker akngerr irrem ikwer-rnem-itwek. Artweker akngerr arlka ingkerr-warl rernem arrernelhem, tywen-angketyarr.”
EXO 9:10 Ikwer-penh Moses-el-then Aaron-el-then ikwenty inek. Ratherrap Pharaoh-warl alhek. Moses-el ikwenty iwek ikwer arrwekel alker-warl. Egypt-areny-rnem ingkerrenh atnwenth-rnem ingkerrenh-then rernem artweker-akert irrek. Rernem artweker-rnem anthwek-anem.
EXO 9:11 Ngangker-akert-rnem Egypt-areny-rnem artweker-akert-anemarl irrek. Nthakenh rernem Moses-angkwarr rtney-angenh.
EXO 9:12 INGKARTel Pharaoh renh awerrelek arrpemarl. Ra Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr awelhey-angenh. Alakenh INGKARTel arrwekel-antey ilek Moses, Pharaoh-arl ra awerrirrem arrpemarl.
EXO 9:13 INGKARTel Moses ilek, “Ingwepenh akemirretyek, Pharaoh renh aretyek. Ila Pharaoh ikwer angka atyenh.” Kel Moses ingwepenh akemirrek, Pharaoh-warl iletyek alhek, “Alakenh INGKART Israel-kenhel ngkweng ilem, ‘Atyenh-rnem arlpaw-warl alhetyek, rernem atyeng tnakemel inkwerelhetyek. Tyarlewa, arrngert angkey-angenh.
EXO 9:14 Nga apek arrkngert angkenty, pwenty atha arrekantherr-warl thwenem. Atha ngenh irrwampenh-anthetyek, warrkenh ngkwenh-rnem-then, Egypt-areny-rnem ingkerrenh. Ntwa ayenh iterl-aretyek, ayengan Akngey anyentarl aneyel, ingwer apek aney-angenh.
EXO 9:15 Atha arrenhantherrenh atwenty, arrantherrap ingkerrenh ilwenherremarl. Aleyaw arrangkw-anemarl! Mwerr-anemarl nga, iteth-anemarl atha ngenh atnyeneyel. Atha ilek-ilek mpwarey-angker arrangkw-they, ntwa ayenh iterl-aretyek, ayeng arawerrng ilkwakert. Ingwer-rnemel angka atyenh ilerl-apeyenh apmer arrpanenh-warl, itna atyenh tnakemel.’
EXO 9:17 INGKARTel Pharaoh renh ilek arrpemarl, ‘Nga awerr-antey irrpeltherreyel. Nga ahelerreyel atyenh-rnem-kety, tyarlewey-angenh renh-rnem.
EXO 9:18 Atyeng awelha! Ingwelarreng atha thwenem apwert apertew, ngkweltyeletyek apmer arrpanenh Egypt-itwek. Arrantherr alakenh apertew arey-angenh, akwerrparl.
EXO 9:19 Warrkenh ngkwenh-rnem thwena apmer arrpanenh-warl. Renh-rnem ila, pwelek-rnem atnwenth ingwer-rnem-then anyenteletyek, warl ikwer-rnem-kenh-warl renh-rnem akwernetyek. Ingwepenh apertewel Egypt-itwek atwem-kety. Ingkerrenh-antey atwem-kety akethel rtneyel-rnem artwernem-then atnwenth-rnem-then. Akethel rtneyel-rnem ingkerrenh ilwenherrem.’” Alakenh Moses-el Pharaoh ilek.
EXO 9:20 Pharaoh-kenh warrkenh-rnemel Moses renh awek, rarl angkenh. Ingwer-rnem arternpel ikwer awelhenh, rernem INGKART-kety aterirrenh. Rernem warrkenh tyayl-areny-apeny-rnem ikwer-rnem-kenh anamerl-antey ikngwerl-alhek, atnwenth-rnem-then. Rernemap ingkerrenh warl-warl akwernek.
EXO 9:21 Warrkenh Pharaoh-kenh ingwer-rneman Moses-ek awelhey-angenh, angka INGKART-kenhek. Warrkenh-rnem tyayl-areny-apeny-rnem ikwer-rnem-kenh atnwenth-rnem-then rernem akngetyey-angenh warl ikwer-rnem-kenh-warl, akwerney-angenh. Akethel-antey rtnenherrenh.
EXO 9:22 Ikwer-penhan INGKART angkek Moses-warl, “Akwa alker-warl-athek atnyena. Atha kwaty apertew-rnem renh-rnem alker-they iwetyek ikwer-rnem-warl, renh-rnem ingkerrenh atwetyek, artwernem-then atnwenth-rnem-then amern-rnem-then ingkerrenh-antey Egypt-itwek.”
EXO 9:23 Moses-el irrertety inek, alker-warl-athek atnyenek. INGKARTel apertew-anem iwek Egypt-warl. Awely-awely angkek, kwaty apertew-akert rntwek Egypt ikwer-itwek. Alakenh inngarl! Apertew akngerr ayntek ahernel. Egypt-arenyel-rnem alakenh-anyem ingwer-inger arey-angenh, aleyant rernem arek!
EXO 9:25 Apertewel ingkerrenh aketh-itwek rtneyel-rnem innga atwek Egypt-ampeny-itwek. Ingkerrenh ywerrerl-alhek aketh-itwek, artwernem-then atnwenth-rnem-then. Amern weyt ingkerrenh atwek, alperr-then arwerl-they atwek.
EXO 9:26 Goshen-ampeny-itwek, Israel-kenh-rnem-itwek apertewel atwey-angenh, arrangkwarl.
EXO 9:27 Pharaoh-el warrkenh ikwerenh ilanthek, Moses Aaron-atherr ingwerl-alpetyek, ratherr ikwer-warl angketyek. Pharaoh ikwer-atherr ilelhek, “Athan apmwel-areth mpwarek. Ayeng atyenh-rnem-then INGKART-kety ament aneyel. INGKARTarl arraty inngarl, anwekantherr-apeny-weny ra aneyel.
EXO 9:28 INGKART atyeng ayernenherr-atherr. Apertew ipmelhetyek awely-awely-then. Ra anwenhantherr atweyel-kety. Alhewer arrantherr alhetyek, atha arrenhantherrenh tyarlewem, antwerrkey-angenh-anem.”
EXO 9:29 Moses Pharaoh-warl angkek, “Ayeng tawen nhenh-they alpem. Ayeng alpentyelan, akwa atha alker-warl atnyenem, athap INGKART ngkweng ayernem. Ra apertew ywerrelhiletyek. Nthakenh ra apertew thweney-angenh, awely-awely arrantherr nthakenh awey-angenh arrpemarl. Arrantherr ahern nhenh iterl-arem INGKART-kenh-anem.
EXO 9:30 Athan iterl-areyel arrenhantherr, arrantherr Akngey INGKART-kety aterirrey-angenh-antey.”
EXO 9:31 Arrwekel-antey kwaty apertew-akert rntwey-angenh-antey, antywer arlpenty itna flax lyapek Egypt-itwek apmer arrpanenh-itwek. Amern parley lyapek arrpemarl. Flax amern parley-then ampeng-anem irrek apmer arrpanenh-itwek. Kwaty apertew-akert rntwek, apertewel flax-then amern parley-then athenemel atwek arrpemarl.
EXO 9:32 Amern weyt-then amern ingweran weyt-apeny-then alerl-antey, ampengirrey-angenh-antey. Apertewel renh-rnem atwek, kel mwerr-antey, lyapenh-antey.
EXO 9:33 Moses ra Pharaoh iwerl-alhek, tawen-they aketh-warl alhek. Ranem akwa-atherr irrwerlelek alker-warl-athek, INGKART ayernemel. Apertew awely-awely-then kwaty-then arternpelek, ywerrek-anem.
EXO 9:34 Pharaoh ra alakenh-anyem arek. Ra apmwel-ayeth mpwarek arrpemarl. Ra awerr arrpemarl irrek, warrkenh ikwer-rnem-kenh-then awerrirrek, awelhey-angenh anenh.
EXO 9:35 Pharaoh-el Israel-kenh-rnem nthakenh tyarlewey-angenh renh-rnem, antwerrkek-antey. INGKARTarl alakenh arrwekel-antey angkek Moses-ek, Pharaoh-arl ra awerrirrem arrpemarl.
EXO 10:1 INGKARTel Moses ilek, “Pharaoh-warl angketyek alha. Atha renh warrkenh-rnem-akert awerrelek, ayeng arawerrng rlterrkel iylparrernelhetyek ikwer-rnem-itwek.
EXO 10:2 Atha renh-rnem atwem-penh, arrantherr ayenh iterl-arayntetyek, ayengan INGKART inngarl aneyel, akngey-arrpantey-rnem ikwer-rnem-kenh arrangkwarl. Ingkern-penhel-rnem ayenh iterl-arayntetyek arrpemarl, aler-rnem-then arrengey-rnem-then artartey-rnem-then rernem ilerrerl-anetyek ingkern-theyarl, Egypt-areny-rnem atha atwek arawerrng rlterrk-akertel.”
EXO 10:3 Moses Aaron-then Pharaoh-warl angketyek alhek. Warl ilkwa ikwerenh-warl aylpenhek, ratherr Pharaoh ikwer-warl angkey-alhek-anem, “Alakenh-anyem INGKART anwernekantherrenh ngkweng-warl angketyek, ‘Nga atyeng arleng-alenty awelhey-angenh, ngap tnakelheyelant. Atyenh-rnem apmer arlpaw-warl alhetyek, aker tyenkerr rernem ayenh arrtyemel anthetyek, atyeng inkwerelhemel. Ikwer-rnem arrngert angkey-angenh, tyarlewa renh-rnem!
EXO 10:4 Ngarl arrngert angkenty, ntwa atyenh-rnem antwerrkenty, intelty-rnem akngerr atha thwenem apmer ngkwenh-warl ingwepenhan.
EXO 10:5 Inteltyel-rnem ingkerrenh arteyenh apmer Egypt-itwek. Nthakenh ahern arey-angenheleyenh, inteltyel-rnem artem-kety. Apertewel atwek-penh amern weyt irrpetyap-anem lyapenh. Intelty-rnem apetyeyenh, amern weyt ingkerrenh arlkweyenh, alperr-then ingkerr-antey.
EXO 10:6 Intelty-rnem warl ngkwenh-warl aylpeyenh, warl warrkenh-rnem-kenh-warl-then, warl Egypt-areny-rnem-kenh-warl-then, warl ingkerrenh-warl. Arrwekelenyel-rnem alakenh intelty akngerr innga arey-angenh. Egypt-arenyel-rnem alakenh arey-angenh, arrangkw. Aleyant-anem areyenh.’” Alakenh Moses Pharaoh-warl angkek, intwemel alpek-anem.
EXO 10:7 Warrkenh-rnem ikwerenh Pharaoh ikwer-warl angkek-anem, “Moses nhenhan anwenhantherrenh kwantheyelan. Ra apmwel-areth anwenhantherrenh mpwareyel, apmer nhenh-itwek. Ilek-anem nga menty angkeyel Moses-ekan? Israel-kenh-rnem tyarlewa apmer nhenh-they, rernem arlpaw-warl alhetyek, INGKARTek Akngey ikwer-rnem-kenhek tnakemel inkwerelhetyek. Ntwa iterl-areyel, ra apmer nhenh Egypt kel apmwelek.”
EXO 10:8 Kel warrkenh-rnem alhek, Moses Aaron-atherr ikngwerl-alpek. Pharaoh angkek ikwer-atherr, “Ya! Kel alhenherr-arey apmer arlpaw-warl, tnakemel inkwerelhetyek INGKARTek Akngey arrekantherrenhek. Atha arrenhantherr menty tyarlewem, arrngert angkey-angenh-anem. Kel angwenharlap apmer arlpaw-warl alhem. Akngerr?”
EXO 10:9 Moses ikwer-warl angkek, “Anwernantherr ingkerrenh, artwamp-rnem artwa akely-rnem-then, arelh-rnem-then ampernem-then, pwelek-rnem-then yep-yep-rnem-then ingkerrenh-antey. Anwernantherr apmer arlpawel aney-alhemel, kwenty anwernantherr atnyeneman, INGKARTek inkwerelhetyek.”
EXO 10:10 Pharaoh Moses-warl angkek, “Arrangkwaw! Athan arrenhantherr tyarlewenty arelh-rnem-then ampernem-then-angkwarr, arrantherrap apey-alpekerr, atwetyek anenhantherr ingkerr Egypt-itwek. Mwanty atyeng awelhenherr-atherr, ament iylpelant awey-angenh. Ayeng mwerr-weny arrekantherr anem. Arrantherr arelh-rnem ampernem-then atnwenheynetyek apek? Arrangkwaw! Nthakenh atha renh-rnem tyarlewey-angenh.
EXO 10:11 Arrangkw. Artwernemant apmer arlpaw-warl alhenherr-arey, INGKARTek tnakemel inkwerelhetyek. Alakenh-anyem mpwelan arrwekel-antey ayernenh. Arelh-rnem-then ampernem-then artenyarl anayntem!” Pharaoh-kenh warrkenh-rnem rernem Moses-atherr Aaron-atherr warl-they irrentek-anem.
EXO 10:12 Ikwer-penhan INGKARTel Moses ilek, “Akwa irrwerlela alker-warl-athek, Egypt apmer ingkerrenh-angkwarr. Intelty akngerr-anem apetyeyenh Egypt ikwer-warl, ingkerrenh-angkwarr arteyenh. Apertewel atherrk atwek-penh, atherrk intweyneyel angkep arrpemarl. Inteltyel-rnem alperr-rnem atherrk ingkerr arlkwem.”
EXO 10:13 Kel Moses-el irrertety ikwerenh inek, Egypt apmer arrpanenh-warl alhel-arek. INGKARTel alherrp ilkwa akngerrakw-they thwenek. Alherrp ra arltel-then ingwel-then aleth innga pwenh. Ingwepenhan alherrp ra intelty akngerr innga akngetyek.
EXO 10:14 Intelty-rnem ahern ingkerrenh artenh, apmer ingkerr artenh, apmer Egypt-itwek. Rernem iterrek, “Aleyant anwantherr arek intelty akngerr innga.” Aley anwantherr arey-angenh arrpemarl intelty akngerr innga.
EXO 10:15 Intelty-rnem atnarnpem ahernel. Ahern irrpwerl inngirrek. Apertewel atwekarl-penh, atherrk-rnem arwerl-rnem angkep lyaperrenh. Inteltyel-rnem ingkerrenh-antey arlkwek, atherrk-rnem alperr-rnem-then amern-rnem-then. Egypt-itwek arwerl-rnem ingkerr alperr-weny, atherrk-weny, arrangkw-anem ayntek.
EXO 10:16 Pharaoh-el anamerl-antey warrkenh ikwerenh thwenek, Moses-atherr Aaron-atherr ingwerl-alpetyek. Pharaoh angkek ikwer-atherr, “Atha INGKART Akngey arrekantherrenh-angkwarr apmwel-areth mpwarek, mpwelek-angkwarr-then. Ayeng mpwelek awelhey-areny.
EXO 10:17 Atyeng ahelerrey-angenh anenherr-atherr! Tyarlewenherr-atherr ayenh apmwa atyenh-they, awakelhey-angenh, angkep ayenh atwey-angenh! Mpwel INGKART ayernenherr-atherr, intelty ywerrelhiletyek anwekantherr-kety. Arrangkwelan, anwantherr ingkerrarl ilwenherrem amern-weny, inteltyel-rnem ingkerrenh arlkwek!”
EXO 10:18 Moses-el Pharaoh renh iwerl-alhek, INGKART-warl angkek.
EXO 10:19 INGKARTel Moses renh awekarl angkenh, ran alherrp akngartewek-anem, altwerl-they-anem pwey-alhek-anem. Alherrpel intelty-rnem ingkerrenh kwaty alay-warl-anem iwek. Kwaty alay itnan Apenng-angketyarr. Egypt-itwek intelty arrangkw-anem.
EXO 10:20 Ikwer-penhan INGKARTel Pharaoh renh awerr arrpemarl mpwarek, nthakenh ra Israel-kenh-rnem tyarlewey-angenh Egypt-they.
EXO 10:21 INGKARTel Moses renh ilek. “Akwa irrwerlila alker-warl-athek. Atwemengkirrem Egypt-ampeny-itwek, apmer arrpanenhel, arerrey-angenhant-arey atwemengkel.”
EXO 10:22 Kel Moses ra akwa alker-warl-athek irrwerlilek. Atwemengkirrek-anem Egypt-ampeny-itwek ingkerrenh-angkwarr. Atwemengk ayntek arlta irrpetyek-atwety.
EXO 10:23 Artwernem ingkerrenh nthakenh arerrey-angenhant-arey, atwemengk ayntek-kety-anem. Arlta irrpetyel rernem alhey-angenh anek, apmer anyentel-antey anenh. Rernem arey-angenh anek arrangkw. Israel-kenh-rnem-itwel Goshen-ampeny-itwel arlta-antey ayntenh, rernem arenh-anteyarl. Atwemengkirrey-angenh, arrangkw. Lyenentyel-apeny anenh rernem.
EXO 10:24 Pharaoh-el thwenek warrkenh renh, Moses ingwerl-alpetyek. Pharaoh ikwer angkek, “Ya! Arrantherr alhenherr-arey apmer arlpaw-warl, INGKART tnaketyek, ikwer inkwerelhetyek. Atha arrenhantherr nthakenh antwerrkey-angenh. Arelh-rnem-then ampernem-then atnwenheynenherr-arey. Pwelek-rnem-then yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then nhel-antey anerl-ayntetyekarl.”
EXO 10:25 Moses tyernek Pharaoh-ek. “Arrangkw! Nthakenh anwernantherr pwelek-rnem yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then akngeynem, anwantherr INGKARTek arrtyemel anthetyek.
EXO 10:26 Anwernantherr yerlirreyel ikwer-rnem ingkerrenh, arrtyemel anthetyek INGKART anwernekantherrenhek. Inpa iterl-arey-angenh, aker ilek-apeny renh anwernantherr antheman, akngerr apek, irrpety apek. INGKARTel ingwer-inger anwernenhantherr ilem wenh.”
EXO 10:27 INGKARTel Pharaoh arwengkilek, awerr inngarl ranap anenh. Israel-kenh-rnem ra tyarlewey-angenh arrangkw-antey. Rernem anenh-antey.
EXO 10:28 Pharaoh-el Moses iltek, “Nhenh-they intem-antey alpa, apey-alpey-angenh-anem. Ayeng apey-alpenty, atha ngenh ipmek atwemarl!”
EXO 10:29 Moses-el renh tyernek, “Mwerr, ntwa ayenh ilek wenh. Ayeng aleth-antey alpetyek. Ayeng apey-alpey-angenh, ngenh aretyek.”
EXO 11:1 INGKARTel Moses arrwekel-antey ilek, “Atha Pharaoh Egypt-areny-rnem-then anyent-inger-antey atweyenh. Ikwer-penh ra arrenhantherrenh tyarlewem, arrantherr Egypt-they alhetyek. Pharaoh-el arrenhantherr ingkerrenh irrentem Egypt-they.
EXO 11:2 Israel-kenh-rnem-warl angketyek alha. Renh-rnem ila, Egypt-areny-rnem ampwal-rnemek thilp-penhek-then gold-penhek-then ayernetyek.” Alakenh-anyem INGKARTel arrwekel-antey ilek Moses-an.
EXO 11:3 Arrwekel-antey Egypt-areny-rnem ilkelhey-angenh anenh Israel-kenh-rnemek. INGKARTel renh-rnem mpwarek, awelhetyek Israel-kenh-rnemek. Egypt-arenyel-rnem iterl-arek Moses renh, artwa mwerrarl ra anenh. Ikwer-penh Israel-kenh-rnem rernem Egypt-areny-rnem ayernek thilpek, gold-ek-then. Egypt-areny-rnemel renh-rnem iltey-angenh arrangkw. Rernem mwerr Israel-kenh-rnem-angkwarr anek. Rernem Israel-kenh-rnem thilp akngerr gold-then akngerr anthek.
EXO 11:4 Ikwer-penhan Moses angkek Pharaoh-ek, “Alakenh-anyem INGKART ngkweng-warl angkem, ‘Ingwa ampepenyel Egypt-itwek ayeng alhayntem.
EXO 11:5 Ayeng ampererr-ayntem Egypt ikwer-itwek, atha aler awey arrekantherrenh-rnem arrwekeleny-rnem ingkerrenh atwem. Atha alerengkw ngkwenh awey arrwekeleny atwem. Atha arelh warrkenh-rnem-kenh ampikw awey arrwekeleny-rnem atwem arrpemarl. Atha pwelek irrwey arrwekeleny-rnem atwem arrpemarl.
EXO 11:6 Ikwer-penhan Egypt-arenyel-rnem artewentyel artnem alerikw ikwer-rnem-kenhek. Artewentyel innga nhepenh rernem artnem. Rernem angkerrem alakenh, “Anwantherr awank alakenh artney-angenh. Ingwer-inger anwantherr alakenh artney-angenh.” Rernem iterrek, “Aleyant anwantherr intem-antey artnalhelhirrenh.” Aleyan arrangkw-anemarl, intem-antey artnalhelhirrey-angenh ikwer-apeny.
EXO 11:7 Rlengk ingwel Israel-kenh-rnem rernem mwerr-anem anem, akayel atnalhelirreyel. Arengk-rnem Egypt-areny-rnemek rnkernelheyenharl, arengk-rnem Israel-kenh-rnemek rnkernelhey-angenh arrangkwarl. Israel-kenh-rnemant atha arntarnt-areyel. Atha Egypt-areny-rnem arntarnt-arey-angenh, arrangkw. Alakenh ntwa iterl-arem ayeng INGKART.’ Alakenh-anyem INGKART ngkweng-warl angkeman.
EXO 11:8 Ikwer-they warrkenh ngkwenh-rnem atyeng-warl apetyem kwenerrey-alhemel. Rernem angkem, ‘Moses! Alha nhenh-they, ngkwenh-rnem ingkerrenh atnwenheyna apmer nhenh-they, rernemarl ngkweng awelheyel-rnem.’ Alakenh-anyem rernem atyeng angkenty, atha renh-rnem iwerl-alhem alhemel-anem.” Moses ra ahelerrek, Pharaoh renh iwerl-alhek-anem.
EXO 11:9 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-warl, “Pharaoh ngkweng awelhey-angenh-antey. Atha renh arwengkilek, ayeng arawerrng rlterrk-akert aremirretyek Egypt-itwek, ingkerrenhel ayenh iterl-aretyek.”
EXO 11:10 Kel arraty. Moses-atherr Aaron-atherr ratherr arawerrng rlterrk INGKART-kenh iylparrernenh, Pharaoh-el aretyek. INGKARTel aleth-antey Pharaoh renh awerr mpwarenh, Pharaoh ra awelhey-angenh anenh. Ra Israel-kenh-rnem tyarlewey-angenh-antey, rernem Egypt-they alperlewetyek. Ra renh-rnem arleng-alenty antwerrkenh.
EXO 12:1 INGKARTel Moses-atherr Aaron-atherr ilek Egypt-itwek, “Aherrety arrpanenhel alkent lyerteny arrantherr iterl-areman, renh itnewem Abib.
EXO 12:3 Mpwel alhenh-atherr Israel-kenh-rnem alakenh-anyem iletyek, ‘Mpwelhenh-arey arlta 10-ek-atwety. Ikwer-penhan warlek-artweyel-rnem aker yep-yep inenherr-arey, rernem yep-yep akely atwetyek apmer amentew-ament.
EXO 12:4 Irrpetyapant apek warl anyentel anem, rernem apek aker yep-yep nthakenh arlkwey-angenharl warl anyent-itwek ywerrelhilemel, irrpetyapelan. Apmwarl alakenhan, rernem anyenterremel arlkwentyan mwerrarl, akngerrelarl atnwenth ywerrelhilemelarl arlkwem.
EXO 12:5 Yep-yep ilek-apeny arrantherr rlwanem wenh, arlkwetyek? Yep-yep ampwerrk aherrety anyentel ilkwerrek irrwey mwerr-angker rlwanetyek, alyelk inngarl. Yep-yep-wenyelan nanikwet irrwey akely rlwanenherr-arey.’”
EXO 12:6 INGKARTel renh-atherr ilek, “Yep-yep renh inenty, arrantherr renh arntarnt-aretyek arlta 4-ek-atwety. Ikwer-penhan ingkeny aylpenhentyelan, Israel-kenh-rnem arrantherr aker yep-yep atwetyek-anem inkwarteyel, warl arrpanenh-itwek-anem.
EXO 12:7 Ikwer-penhan arrantherr warl arriw akern-ampeny yep-yep-penh arrngel apernetyek, irrker-atherr-then warl arrpanenh-itwek, warl yep-yeparl arlkwek-penh-rnem-kenhant.
EXO 12:8 Ingwa ikwerel-antey yep-yep rwel ampernetyek. Aker renh arrantherr arlkwetyek, alperr tyekertel-then amern ilperr-ilperr-then.
EXO 12:9 Aker arlety arlkwey-angenh. Kwatyel amperney-angenh arrangkw. Aperrkel arrantherr aker renh ampernetyek, akapwert-then arlaw-atherr akwa-atherr analty-then ingkerrenh-antey.
EXO 12:10 Ingkerrenh arlkwenherr-arey. Ingkeny tyerrelhenhey-alhentyel, aker ampeny apek ayntentyan, arrantherr arlkweyang menty aretyek. Rwewarl iwenh-arey, aker ampeny ingkerrenh-antey ikwentyirremel ampetyek.”
EXO 12:11 INGKARTel renh-atherr ilek, “Alakenh-anyem arrantherr aker arlkwetyekan. Aker arlkwey-alentyel, arnkwel aylpetyek pwetel-then. Irretety inenherr-arey, arrantherr alethel alpetyek. Aker-then amern-then anamerl-antey arlkwenherr-arey wenh. Tyenkerr nhanyem INGKART-kenh arrantherr itnewem Anperarl Alhek ‘Passover’.
EXO 12:12 Ingwa ikwerel-antey ayeng alkerel alhayntem Egypt-angkwarr. Atha alerikw awey arrwekeleny-rnem-then atnwenth irrwey arrwekeleny-rnem-then ingkerrenh atwem Egypt-itwek. Ayeng INGKART innga, arawerrng rlterrk ilkwakert. Egypt-arenyel-rnemarl ingkart-arrpantey-rnem mpwarek apwert-penh arwerl-penh-then, rernem apenteyel kwenirrerl-anemel ikwer-rnem-warl. Atha renh-rnem ywerrelhilem.
EXO 12:13 Arrnga atha arenty arriw-itwek, ayeng anperarl alhem, awey arrekantherrenh arrwekeleny-rnem atha atwey-angenharl. Atha Egypt-areny-rnemant atwem.
EXO 12:14 Rlengk-they arrantherr arlta nhenhek iylpangkerl-ayntetyek. Aherrety arrpanenhel alkent lyerteny Abib irrentyel, arlta impenel, arrantherr kwenty atyeng inkwerelhemel arlkwetyek. Aler-rnem-then arrengey-rnem-then artartey-rnem-then arrekantherrenh rernem inkwerelhemel angkayntetyek atyeng-warl intem-antey.
EXO 12:15 Arrantherr tyenkerr Anperarl Alhek ‘Passover’ arlkwek-penh, kwenty ingwer arrantherr arlkwayntenherr-arey arlta 7-ek-atwety. Amern ilperr-ilperrant arrantherr arlkwerl-ayntem arlta 7-ek-atwety. Amern pikinpat-akert arlkwey-angenh, arrangkw. Arlta arrwekel ikwerel, pikinpat warl-they inemel iwetyek, arlkwey-angenh. Ingwerentyel amern pikinpat-akert arlkwenty arlta 7-ek-atwety, arrantherr renh irrentenherr-arey intem-antey. Atyenh-wenyarl ra.
EXO 12:16 Arlta anyent arrwekel ikwerel-anem arrantherr akarrirretyek, atyeng inkwerelhetyek wenh arlta anyent ingkern 7 ikwerel-then. Arlta atherrel, nthakenh arrantherr warrkirrey-angenh, arrangkw. Warrkant ipmenherr-arey, amernant alhewer ampernemel.
EXO 12:17 Arlta 7-ek-atwety alakenh-anyem arrantherr amern tyenkerr arlkwem, itnan ‘Amern Ilperr-ilperr’. Arrantherr amern ilperr-ilperr arlkwem, arrantherr iterl-arerl-ayntetyek, atharl arrenhantherr Egypt-they atnwenheynem. Rlengk-they aler arrekantherrenh-rnem-then arrengey arrekantherrenh-rnem-then artartey-rnem-then rernem iterl-arayntem, iylpelerrey-angenh arrangkwarl. Arrantherr nhenh-angkwarr apenterl-ayntetyek, atha arrernek-angkwarr. Arrantherr intem-antey kwenty arlkwayntetyek.
EXO 12:18 Aherrety arrpanenhel alkent arrwekel arrantherr itnewem Abib. Abib ra irrentyel, arrantherr anenherr-arey arlta 14-ek-atwety. Mpwelhenh-arey ingkeny aylpenhentyek. Ikwer-penh amern ilperr-ilperrant arlkwenherr-arey. Amern ilperr-ilperr arlkwenherr-arey arlta 7-ek-atwety.
EXO 12:19 Pikinpat iwenherr-arey warl-they, amern ilperr-ilperr arlkwey-alenty. Ingwerentyel amern pikinpat-akert arlkwenty, renh irrentenherr-arey, aleth-antey alpetyek. Arlta 7-penh, ingkeny tyerrelhenh-penh arrantherr alhewer amern pikinpat-akert arlkwetyek. Nhenh atha arrekantherr arrernek, arrantherr Israel-kenhel-rnem angka nhenh apentetyek, ingwerel-rnem arrekantherr-itwek aneyel-rnem-then. Apmer ingwerel apek aney-alpenty, amern ilperr-ilperr arlkwetyek-antey arlta impen ikwerel, angka nhenh apentemel.” Alakenh INGKARTel Moses-then Aaron-then ilek.
EXO 12:21 Ikwer-penhan Moses-el artwa thwenek, artwamp Israel-kenh-rnem ingwerl-alpetyek. Moses ra angkek ikwer-rnem, “Anyent ingkerrenhel yep-yep akely anyentarl-anyentarl ineynenh-arey. Atwenherr-arey, aker tyenkerr apmer amentew-ament arrantherr arlkwetyek.
EXO 12:22 Yep-yep atwentyel, arrnga tyampit-warl thelenh-arey. Ikwer-penh alperr tyekert arrnga-warl apelyelem. Arriw-warl apernem akern-ampeny irrker-atherr. Arrantherr anenherr-arey warl kwenel-antey ingwepenhek-atwety. Aketh-warl tyerrelhey-angenh.
EXO 12:23 Ingwel rlengk INGKART ampererrerl-ayntem antyerl atwey-angker-akert. INGKART-then antyerl-then ratherr atwerl-apayntem Egypt-areny-rnem. INGKARTel arrnga arriw-itwek arenty, anper-antey alhem, arrenhantherr atwey-angenh. INGKARTel antyerl atwey-angker artwerelem, arrenhantherr atwekerr.”
EXO 12:24 INGKARTel ilek, “Arrantherr angka nhanyem apentenherr-arey intem-antey. Yep-yep akely arrantherr atwenherr-arey aherrety arrpanenhel, intem-antey. Angka nhenh atha arrernek arrekantherr, aler-rnem-then arrengey-rnem-then artartey-rnem-then, arrantherr apenterl-ayntetyek intem-antey.
EXO 12:25 Arrantherr anerl-ayntetyek apmer wethel, atharl arrenhantherr alhelekel, angka nhenh yep-yep-akert apenterl-ayntenherr-arey intem-antey.
EXO 12:26 Ingwer-inger aler arrekantherrenh alakenh ayernenty, ‘Ilekekarl aker tyenkerr yep-yep anwantherr arlkweyel? Ilekekarl yep-yep anwantherr atweyelan alakenh?’
EXO 12:27 Rernem alakenh-anyem ayernenty, arrantherr alakenh arraty-antey iletyek, ‘Aker tyenkerr anwantherr arlkwem, INGKARTek inkwerelhemel, rarl anwenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek apmer nhenh-warl. Anwantherr Israel-kenh-rnem Egypt-itwek anenh tyayl-areny-apeny. INGKART alkerel alhek, ra Egypt-areny akngerr atwek, alerikw arrwekeleny-rnem ikwer-rnem-kenh atwek. Rap alkerel anper-antey rwaylpenhek warl-rnem anwekantherrenh-rnem-angkwarr. Ra menty arek anwernenhantherr atwey-angenh. Anwernenhantherr ilwekerr atnyenek.’” Israel-kenhel-rnem awek-penh, rernem ampwethel arrernelhek kwenerremel, INGKARTek inkwerelhemel.
EXO 12:28 Ikwer-penh rernem apmer-warl-anem alpek. Yep-yep rernem atwek, warl-anem arriw ingkerrenh arrngel aperneynenh, INGKARTel Moses-then Aaron-then ilek-angkwarr-antey.
EXO 12:29 Ingwa ampepenyel INGKARTel awey arrwekeleny-rnem ipmek atwek ingkerrenh Egypt-areny-rnem-kenh. Pharaoh-kenh awey alerikw arrwekeleny ipmek atwek, awey alerikw arrwekeleny-rnem warrkenh-rnem-kenh-then ipmek atwek ingkerrenh-antey. Pwelek irrwey arrwekeleny-rnem yep-yep-then ingkerrenh-antey ipmek atwek arrpemarl.
EXO 12:30 Ingwa ikwerel-antey Pharaoh-then warrkenh ikwerenh-rnem-then ingkerrenh Egypt-areny-rnem-then akemerrek warl ingkerrenh-itwek. Aler awey arrwekeleny ikwer-rnem-kenh ingkerrenh ilwek. Rernem ingkerrenh artnalhelirrek aler ikwer-rnem-kenhek.
EXO 12:31 Ingwa ikwerel-antey INGKARTel awey alerikw arrwekeleny atwek, pwelek-rnem-then, Pharaoh-el warrkenh thwenek, Moses Aaron-then ingwerl-alpetyek, renh awetyek. Ra ikwer-atherr angkek, “Arrantherr Israel-kenh-rnem alpenherr-arey, anwernenhantherr ipmemel. Anwernekantherr-itwek aney-angenh-anem. Apmer arlpaw-warl alhewer alhenherr-arey, INGKARTek tnakemel inkwerelhetyek.
EXO 12:32 Yep-yep-rnem pwelek-rnem-then atnwenheynemel ingkerrenh-antey. Alhenherr-arey ikwer-rnem-akert apmer arlpaw-warl. INGKART-anem ayernenh-atherr, ayenh-then arntarnt-arayntetyek.” Alakenh-anyem Pharaoh-el ilek Moses-atherr Aaron-atherr.
EXO 12:33 Egypt-arenyel-rnem Israel-kenh-rnem ilek, “Arrantherr Egypt-itwel anayntem, anwernantherr ingkerrenh-antey ilwenherrem! Anamerl apmer-they alpenherr-arey!”
EXO 12:34 Israel-kenh-rnem rernem arrwekel-antey arlengarr amern arletyenp-warl kwaty thelek, amern mpwaretyek. Pikinpat arrerney-angenh-antey. Israel-kenh-rnem anyentarl-anyentarl arlengarr amernenp renh arrernek-anem yakweth-warl. Yakweth amernenp renh arertnek anpeth-warl, akngeyn-ayntetyek.
EXO 12:35 Moses-el arrwekel-antey Israel-kenh-rnem ilek, rernem Egypt-areny-rnem ayernetyek thilpek gold-ek-then arnkwernemek-then. INGKARTel arrwekel-antey ilek Egypt-areny-rnem, rernem mwerr-angkwarr anetyek Israel-kenh-rnemek. Egypt-areny-rnemel ampwal-rnem arwa alhewer-anem anthek Israel-kenh-rnemek.
EXO 12:37 Israel-kenh-rnem apmer Rameses ikwer-they anperl-alhek, apmer Succoth-warl alhenh. 600,000-pel artwernem ingketyel alperlewenh, arelh-rnem-then ampernem-then.
EXO 12:38 Apmer ingwer-areny-rnem alhek arrpemarl, Israel-kenh-rnemel-arleng. Rernem ingkerrenh-antey alhekan. Yep-yep-rnem pwelek-rnem-then nanikwet-rnem-then akngerr atnwenheynek.
EXO 12:39 Ingwa ampepel-antey rernem aynteyarr-alpek, amern ilperr-ilperr amperneyarr-alpek, pikinpat-weny arrangkw, anamerlarl rernem anpenhew-kety, arlwar rtnelhelenh arrangkwarl.
EXO 12:40 Egypt iwerl-alhey-alenty Israel-kenh-rnem arleng-alenty Egypt-itwek anenh, aherrety 430-ek-atwety rernem anenh.
EXO 12:41 INGKART-kenh-rnem ingkerrenh alperlewek arlta ikwerel Egypt-they.
EXO 12:42 Ingwa ikwerel INGKARTel Israel-kenh-rnem arntarnt-aremel atnwenheynek Egypt-they. Israel-kenhel-rnem ingwa anyent aleth-antey iterl-arem, iylpelerrey-angenh. Rernem ingwa nhenhel atyek-antey arntarnt-arelhetyek aleth-antey. Rernem iterl-arey-areny, INGKARTel arrwekeleny-rnem arntarnt-arek.
EXO 12:43 Ikwer-penhan INGKARTel ilek Moses-atherr Aaron-atherr, “Angka nhenh atha arrekantherr arraty ilem aker tyenkerrek itnan Anperarl Alhek ‘Passover’, arrantherr mwerr-angkwarr apenterl-ayntetyek, tyenkerr atnyenetyek. Israel-kenhel-rnemant alhewer yep-yep nanikwet-then arlkwem. Apmer ingwer-arenyel-rnem nthakenh alakenh arlkwey-angenh.
EXO 12:44 Israel-kenhel apek warrkenh apmer ingwer-areny inem payemeletyek. Kel artwerrenty-penhel warrkenh rap aker tyenkerr alhewer-anem ra arlkwem. Warrkenh ra ampa apek, nthakenh aker tyenkerr arlkwey-angenh, arrangkwarl.
EXO 12:45 Alethang apmer ingwer-areny, warrkenh alyeparl warrkirreyel arrekantherr-itwel, nthakenh ra aker renh arlkwey-angenh arrangkw.”
EXO 12:46 INGKARTel ilek, “Arrantherr Israel-kenhel-rnem aker arlkwenty, warl kwen-itwek anayntetyek. Aketh-warl tyerrelhey-angenh, aker arlkwetyek. Aker ngkwern rlweth-akey-angenh.
EXO 12:47 Israel-kenh-rnem arrantherr ingkerrenhel arlkwenherr-arey.
EXO 12:48 Apmer ingwer-areny ilkelhenty aker tyenkerr renh arlkwetyek, artweweny-antey apek, artwemernt renh mpwaretyek ikwerenh-rnem-then, aker renh arlkwey-alenty. Aker alhewer-anem arlkwetyek ikwer-rnem-itwek. Artweweny ra nthakenh arlkwey-angenh.
EXO 12:49 Angka nhenh Israel-kenh-rnemek ikwerel aneyel-rnemek-then. Arrantherr ingkerrenh angka nhenh mwanty apentetyek.” Alakenh-anyem INGKARTel ilek Moses-atherr Aaron-atherr aker tyenkerrek, itnan Anperarl Alhek “Passover”. Ikwer-penhan Moses-atherr Aaron-atherr ratherr alhek, Israel-kenh-rnem iletyek.
EXO 12:50 Israel-kenh-rnem INGKARTek awelhenh, rarl renh-rnem ilanthek-angkwarr-antey, tyenkerr arlkwetyek.
EXO 12:51 Arlta ikwerelan INGKARTel Israel-kenh-rnem Egypt-they atnwenhek, ingkerrenh-antey.
EXO 13:1 INGKART angkek Moses-ek, “Israel-kenh ingkerrenh ila, ‘Artwa arelh-then ratherr awey arrwekeleny INGKARTek anthetyek, warrkirr-ayntetyek ikwer. Pwelek irrwey akely arrwekeleny Israel-kenhel-rnem tyenkerr INGKARTek anthetyek arrpemarl. Yep-yep-then nanikwet-then tangkey-then irrkaty-angkwarr ikwer anthetyek arrpemarl. Arrwekeleny-rnemant INGKART-kenh ingkerrenh, ingwer-rnem mentyarl.’”
EXO 13:3 Moses angkek Israel-kenh-rnemek, “Arlta nhenhel arrantherr Egypt-they anperl-alhem. Nhethey-anyem arrantherr iterl-arayntetyek arlta anyent impen nhenh, iylpelerreyang. Arrantherr warrkirrenh tyayl-areny-apeny Egypt-itwek. INGKARTel arrenhantherr atnwenhey-alpek arawerrng rlterrkel. Arlta nhenhelan amern ilperr-ilperrant arrantherr arlkwetyek. Amern pikinpat-akert arlkwey-angenh, mentyarl.
EXO 13:4 Alkent nhenh arrantherr itnewem Abib. Arlta nhenhel arrantherr anperl-alhek Egypt-they.
EXO 13:5 Awank-akerr INGKARTel ilek Abraham-ek, Isaac-ek-then, Jacob-ek-then, arrwekeleny-rnem arrekantherrenhek, apmer Canaan anthetyek arrekantherr. INGKARTel alhelek ikwer-rnem, ‘Ingwer-inger atha apmer nhenh ingkern-penh-rnemek ngkwenh-rnemek anthem. Lyertan apmerel aneyel Canaan-areny-rnem, Hitt-kenh-rnem, Amor-areny-rnem, Hiv-areny-rnem, Jebus-areny-rnem.’ Angka nhenh arraty innga! INGKARTel arrenhantherr amern-angketyarr-warl atwenheyneyenh. Apmer ikwerel aney-alpentyel, arlta impen anyentel renh atnyenetyek aherrety arrpanenhel, arrantherr iterl-arayntetyek. Arrantherr akarrerr-ayntetyek aherrety arrpanenhel, iylpangkerl-ayntetyek, arrantherrarl Egypt-they alpek.
EXO 13:6 Arrantherr akarrerrentyel, amern ilperr-ilperrant arrantherr arlkwetyek arlta 7-ek-atwety. Amern pikinpat-akert arrantherr arlkwey-angenh, mentyarl. Arlta anyent ingkernel 7-el arrantherr kwenty atnyenetyek, INGKARTek inkwerelhemel.
EXO 13:7 Nhenhan arraty. Apmer ikwerel, arlta 7-ek-atwety amern pikinpat-akert nthakenh arlkwey-angenh, mentyarl. Pikinpat iwenherr-arey ingkerrenh-antey.”
EXO 13:8 Moses-el ilek, “Arrantherrarl tyenkerrek akarrirrenty, arrantherr alerikw-rnemek tyenkerr anayntiletyek, rernem iylpangketyek, ‘INGKARTel anwernenhantherr atnwenhey-alpek Egypt-they. Ran anwernenhantherr arntarnt-arek. Alakenh-anyem anwantherr akarrerrirreyel, ikwer iterretyek, amern ilperr-ilperr arlkwetyek.’
EXO 13:9 Arrantherr INGKARTek iterrerl-ayntetyek, rarl arrenhantherr arntarnt-arenh. Arrantherr angka Akngey-kenh arnkwewarl, iytelarr-warl ingkwernem arrernelhemel iltyewarl, akapwert-warl. Alakenh iylpelerrey-angenh anayntetyek, angka ikwerenhek intem-antey awelherl-ayntetyek, arrantherr iterl-arem, rarl arawerrng rlterrkel arrenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek.
EXO 13:10 Atyeng awelhenherr-arey! Aherrety arrpanenhel alkent Abib ikwerel, arrantherr aleth-antey aker tyenkerr-then amern ilperr-ilperr-then arlkwayntetyek.”
EXO 13:11 Moses-el ilek, “INGKARTel arrenhantherr apmer ikwer-warl atnwenhem, apmer Canaan-warl. INGKARTel alhelek, ‘Atha apmer arrekantherr anthetyek.’ Apmer irrkaty ra alhelek arrwekeleny-rnemek, ra apmer ikwer-rnem anthetyek.
EXO 13:12 Apmer ikwerel aney-alpentyel, angka nhenh-angkwarr apenterl-ayntetyek. Awey arrwekeleny-rnem INGKART-kenh ingkerrenh anem. Pwelek irrwey akely arrwekeleny tyenkerr INGKARTek-anem anthetyek, yep-yep-then tangkey-then. Renh-rnem ipmek atwetyek INGKART-kenh-angkwarr, alakenh renh-rnem anthetyek INGKARTek. Irrwey arrwekeleny-rnemant INGKART-kenh ingkerrenh anem.
EXO 13:13 Tangkey irrwey akely arrwekeleny-akert apek, arrantherr arrekantherr atnyen-ayntetyek. Alakenh-anyem mwerr. Tangkey ntwa atnyenentyel, ntwap yep-yeparl atwemel anthetyek INGKARTek. Ikwer-penhan ntwa tangkey yanh ngkwenhant-anem atnyena. Yep-yep atwey-angenhel, tangkey yanh atwa rtemal arternemel INGKARTek, yep-yep mentyarl. Awey arrwekeleny-rnem arrekantherrenh arrantherr INGKART-they angkep payemeletyek.” ...
EXO 13:17 Pharaoh-el Israel-kenh-rnem Egypt-they tyarlewek-penh, Akngeyel renh-rnem atnwenhey-angenh iwerr Philistia-angkwarr. Iwerr Egypt-they arraty-antey aynteyneyel Philistia-angkwarr apmer Canaan-warl. Akngey iterrenh, “Atha Israel-kenh-rnem atnwenhenty iwerr Philistia aynteyel-angkwarr, ahelengkwel-rnem renh-rnem ater-anthekerr, renh-rnem atwey-ayntekerr. Rernem angkep alpekerr Egypt-warl. Menty, iwerr ingwer-angkwarr atha atnwenheynem.” Alakenh-anyem Akngey ra iterrek.
EXO 13:18 Apmer arlpaw-angkwarr ra atnwenhek amperang-amper kwaty ilkwa ingwer-ampeny-warl, itnan alay Apenng-angketyarr. Israel-kenhel-rnem irrtyart-then alkwert-then atnyenenh, rernem atwerretyek.
EXO 13:19 Moses-el Joseph arrewaly ngkwern akngeynenh. Awank-akerr Joseph ra ilwey-alenty, ra awayikw-rnemek angkek alakenh-anyem, “Akngeyel arrenhingkerr arntarnt-arem. Ra arrenhingkerr atnwenheyenh Egypt-they. Arringkerr arraty ayenh alheletyek, ayeng ilwenty, arringkerr arrewaly ngkwern ayenh akngeynetyek apmer Canaan-warl, ikwer-itwek akwernetyek.” Kel alakenh-anyem Joseph renh alhelek awayikw-rnemel.
EXO 13:20 Israel-kenhel-rnem Egypt iwerl-alhek-penh, rernem apmer Succoth-itwek ayntenh. Ikwer-penhan rernem apmer Etham-warl alpek. Etham arrer-antey apmer arlpaw-itwek.
EXO 13:21 INGKARTel ikwer-rnem iylparrernek, nthek-angkwarr rernem alhetyek. INGKART ra arrwekel alhenh, iwerr ikwer-rnem arratyilemel, rernem renh arraty apenteyn-ayntetyek. Arltel ra alhenh kwenpay arlpenty-angkwarr. Ingwelan ra kwenpay arlpenty lherrm-akertel yerlirrenh ikwer-rnemek, rernem apentetyek. Iwerr arratyileynenh, rernem apentetyek apmer ikwer-warl. Renh-rnem alakenh-anyem atnwenheynenh ingwa arrpanenhel arlta arrpanenhel, aleth-antey. Renh-rnem iwerl-alhey-angenh.
EXO 14:1 INGKART angkek Moses ikwer-warl, “Ila Israel-kenh-rnem apmer Pi Hahiroth ikwer-warl angkeperretyek. Ila renh-rnem apmer ampepel aynteynetyek, arrerentyel apmer Migdol kwaty alay itnan Apenng-angketyarr-itwek. Ikwer-itwek aney-alpetyek, kwaty alay impalthel. Apmer Baal Zephon alay intwar-ampeny-itwel aneyel.
EXO 14:3 Pharaoh ra alakenh-anyem iterrem, ‘Ya nthakenh Israel-kenh-rnem anterrey-angenh aleyan, rernem iterl-areyang, nthek-angkwarr alpetyek wenh. Rernem atyengety anterrey-angenh. Arrangkw aleyan. Atha renh-rnem antwerrkeyenh arrer-antey arlpaw-itwek.’ Alakenh-anyem Pharaoh ingwer-inger iterretyek.
EXO 14:4 Atha Pharaoh arwengkilem, ra arrenhantherr alwernetyek. Atha ahelengkw-rnem ingkerrenh ilwerl-athenem atwem. Ikwer-penh arrantherr iterl-aretyek, ayeng rlterrk ilkwa-akert aneyel. Arrantherr ayenh tnaketyek inkwerelhemel. Egypt-areny-rnem rernem iterl-arem-anem arrpemarl, ayeng INGKART ingkerrenhek aneyel.” Alakenh-anyem INGKART angkek Moses-warl. Israel-kenhel-rnem awek, INGKARTarl Moses-warl angkek. Kel rernemap apmer Pi Hahiroth-itwek ayntey-alpek.
EXO 14:5 Ingwerentyel Pharaoh renh iletyek alhek, “Israel-kenh-rnem anterrek.” Pharaoh-elarl awek-penh, rap atyetyart ampep-rnem-then angkek, “Ilekek anwantherr intwarek wenh, antwerrkey-angenhan? Rernemarl kel anterrekan! Anwantherr renh-rnem antwerrkey-areny! Angwenh-rnem-anem anwekantherr warrkirreyenhan?”
EXO 14:6 Pharaoh ra pakey nantewelarl ayteng-akngenh-warl nganerl-alhek.
EXO 14:7 Ra ikngwerl-alhek artwa ahelengkw-rnem 600-pel. Rernem alkwert-rnem-then irrtyart-rnem-then inerl-alhek, pakey-rnem-warl nganerl-alhetyek, atwerretyek. Rernem ingkerrenh Pharaoh-angkwarr alhek. Ahelengkw atyetyart-rnem alhek arrpemarl pakey-akert.
EXO 14:8 INGKARTel Pharaoh renh arwengkilek. Pharaoh-el atningk ikwerenh-rnem-akertel Israel-kenh-rnem alwernek, renh-rnem atwetyek-anem. Israel-kenh-rnem rlterrk innga alhenh-antey, alhengkerrirrey-angenh.
EXO 14:9 Pharaoh ra ahelengkw ikwerenh-rnem-akert Israel-kenh-rnem arrererrelhek apmer Pi Hahiroth-itwek, kwaty alay itnan Apenng-angketyarr ikwer-itwek. Apmer Baal Zephon intwar-ampeny kwaty alay.
EXO 14:10 Israel-kenhel-rnem Egypt-areny-rnem arrer-anem apetyenty arnarek. Rernemap aterirrek, INGKARTek-anem arlkek, ra renh-rnem arntarnt-aretyek ahelengkw-rnem-kety.
EXO 14:11 Rernem Moses ayntarrp-ilek, “Ilekarl ntwa anwernenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek? Anwantherr ingkerrenh ilweyenh wenh! Egypt-itwek anwantherr aney-areny, ikwer-itwek anwantherr ilweyek-atwety!
EXO 14:12 Anwernantherr ngkweng ilelhek Egypt-itwek, ‘Aney wenh anwernantherr nhel-antey, menty alpey-angenh warrk-anem irremel.’ Alakenh-anyem anwernantherr arrwekel ngkweng ilelhekan! Ntwa anwernenhantherr ilek, anwernantherr ngkweng-angkwarr alhetyekarl! Aleyan anwenhantherr arlpawek ahelengkw-rnemel atweyenh ingkerrenh-antey!”
EXO 14:13 Moses angkek, “Kel mwerr! Aterirrey-angenh! Rlterrk anenherr-arey! INGKARTek anwantherr nhenhel mpwelhey, rarl anwenhantherr ingkerrenh arntarnt-aremarl. Anwantherr Egypt-areny-rnem arrer-anem arnareyel, nhepenhan anwantherr renh-rnem areyang-anem.
EXO 14:14 Arternpant anetyek. INGKARTel Egypt-areny-rnem ingkerrenh atweyenh.”
EXO 14:15 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-warl, “Ilekek ntwa atyeng arlkeyelan wenh? Israel-kenh-rnem ila, kwaty alay Apenng-angketyarr-warl alhetyek.
EXO 14:16 Irretety irrwerlela, irrertetyel kwaty-warl alhel-ara. Kwaty amentant-atherr irretyek, ampepan ahern artwerretyarl ayntetyek, arrantherr alhetyek ikwer-angkwarr.
EXO 14:17 Atha Egypt-areny-rnem arwengkileyenh. Alakenh rernem arrenhantherr alwernem kwaty-angkwarr. Alakenh-kety atha renh-rnem kwatyek akwernem, rernem arrenhantherr alwernekerr. Atha ingkerrenh ilwerl-athenem, Pharaoh-then ahelengkw-rnem-then pakey-akert-rnem-then nantew-akert-rnem-then. Ikwer-penh arrantherr ayenh iterl-aretyek, ayeng rlterrk ilkwakert aneyel. Arrantherr ayenh tnaketyek inkwerelhemel.
EXO 14:18 Ikwer-penhan Egypt-arenyel-rnem rernem iterl-arem, ayeng INGKART ingkerrenhek aneyel.” Alakenh angkek INGKART Moses-ek.
EXO 14:19 Antyerl Akngey-kenh arrwekel alhayntenh Israel-kenh-rnemek, ra ikwer-rnem yerlirrek, rernem renh apentetyek. Kwenpay arlpenty arrwekel alhenh ikwer-rnemek arrpemarl. Kwenpay antyerl-then ingkernel-anem alpek. Antyerlel renh-rnem arntarnt-arayntetyek Egypt-areny-rnem-kety.
EXO 14:20 Kwenpay ampepel-anem irrek, Israel-kenh-rnem-thenek Egypt-areny-rnem-thenek. Ingwerrek-anem. Kwenpay Israel-kenh-rnemekant arrtyernenh-antey. Israel-kenh-rnem lyenentyel arenh-antey ingwel, mwerr alhenh. Kwenpayel artek Egypt-areny-rnem, renh-rnem arey-angenhelek-anem. Atwemengkirrek ikwer-rnem-itwekant. Rernem ingwel Israel-kenh-rnem arrererremel atwekerr, alakenh-kety atwemengkirrek.
EXO 14:21 Moses-el kwaty renh-anem alhel-arek irrertety ikwerel. INGKARTel alherrp thwenek, akngerrakw-they ingwel aleth pwenh. Kwaty akwerrant-atherr antwerrkenh, ampepel ahern artwerretyarl ayntek.
EXO 14:22 Israel-kenh-rnem ahern artwerretyel anperl-alhek kwaty ampepel-antey. Kwaty akwerrant-atherr rtney-alpek apwert-apeny.
EXO 14:23 Pharaoh pakey-akert-rnem-then nantew-akert-rnem-then rernem ingkern-they renh-rnem apentek, kwaty ilkwa-angkwarr.
EXO 14:24 Atwemengkel-antey ingkeny tyerrelhey-angenh-antey, INGKARTel Egypt-areny-rnem arek kwenpay lherrm-akert-they. Renh-rnem arwengkelek, rernem apatemel ywarn iterrenh.
EXO 14:25 Pakey-kenh weyl aylpek ahern rtwel-anem, rernem ywarn ayteng-inenh. Egypt-areny-rnem arlkalhelerrek, “Anwantherr Israel-kenh-rnem menty ipmey-areny renh-rnem! INGKARTel renh-rnem arntarnt-areyel-kety, ikwer-rnem-they atweyel-kety!”
EXO 14:26 Israel-kenh-rnem artempel intwar-ampeny-warl irrek, INGKARTel Moses ilek-anem, “Irretety irrwerlela, kwaty-anem alhel-ara ikwerel. Alakenhan kwaty ra angkep-anem anterrey-alpetyek, Egypt-areny-rnem artenhetyek, pakey-rnem-then nantew-areny-rnem-then ingkerrenh-antey. Kwatyel akwernetyek renh-rnem.” Alakenh INGKARTel Moses renh ilek.
EXO 14:27 Kel Moses-el kwaty alhel-arek irrertetyel. Ingkeny tyerrelhenh-anem. Ra alhel-arek-penh, kwaty angkep anyenterrenhey-alpek. Egypt-areny-rnem angkeperreynetyek arrkernelhek ywarn-antey. INGKARTel renh-rnem ilwerl-athenek ingkerrenh-antey kwatyel.
EXO 14:28 Innga kwaty angkeperrek, kwatyel ahelengkw-rnem-then pakey-akert-rnem-then nantew-areny-rnem-then ingkerrenh akwernenhek.
EXO 14:29 Arrwekel-antey Israel-kenh-rnem ahern artwerretyel alperlewenh ampepel-antey. Kwaty akwerrant-atherr rtney-alpek apwert-apeny. Kwaty alay intwar-ampenyel Israel-kenh-rnem iteth-antey ingkerrenh rtney-alhek.
EXO 14:30 Alakenh-anyem INGKARTel Israel-kenh-rnem arntarnt-arenh Egypt-areny-rnem-kety. Israel-kenh-rnemel Egypt-areny arrewaly ingkerrenh rernem arek, kwaty impalthelarl ayntenh.
EXO 14:31 Rernem iterl-arek, INGKARTelarl renh-rnem arntarnt-arenh arawerrng rlterrkel. Akater-anem rernem rtnenherrenh, angkerrenh-anem, “Innga INGKART ra rlterrk ilkwakert. Anwantherr ingkerrenhel renh iterl-arayntetyek, rarl anwenhantherr arntarnt-arek Egypt-areny-rnem-kety. Anwantherr Moses renh apent-ayntey, INGKARTel innga renh atyetyart arrernek anwekantherr.”
EXO 15:1 Moses Israel-kenh-rnem-then arleng-alenty aylelheyel, INGKARTek inkwerelhemel. ...
EXO 15:20 Miriam Aaron-kenh angkwerikw anenh, angkakert Akngey-kenh. Ra ampwal rlterrpelheley-angker inek, rntwenh-anem ikwer-akert. Arelh ingwer-rnem ingkerrenh rntwenh arrpemarl ikwerenh-angkwarr.
EXO 15:21 Miriam alakenh aylelhek, “INGKARTek aylelhenherr-arey, rarl anwenhantherr arntarnt-arek Egypt-areny-rnem-kety. Ra nantew-then ahelengkw-then-antey ingkerrenh kwaty-warl iwek.”
EXO 15:22 Moses-el kwaty alay Apenng-angketyarr ikwer-they renh-rnem atnwenheynek apmer arlpaw ikwer-warl, itnan Shur. Arlta irrpetyek-atwety ingketyel alperlewenh, kwatyek ywarn nthweynenh. Kwaty arey-angenh arrangkw-antey.
EXO 15:23 Rernem apmer Marah renh arey-alhek. Kel kwatyan ikwer-itwel nthakenh rernem antywey-angenh. Kwaty arrngeynp, alakenh-anyem rernem apmer Marahan itnewek, alakenh anayntileyel, “Kwaty apmwa”.
EXO 15:24 Israel-kenh-rnem Moses-ek tyel-angkenh, “Kwaty mwerr-weny wenh! Arrngeynparl wenh, nthakenh anwantherr antywey-angenhan! Nthenharl kwaty mwerran antywem wenh? Nthenharl wenh?”
EXO 15:25 Moses apatemel anenh. Rap INGKARTek arlkek, “Ilay atyeng, nthakenh atha angkethakw-rnem ileman!” INGKARTel arwerl akely ikwer iylparrernek. Moses-el arwerl renh kwaty arrngeynp ikwer-warl iwek. Kwaty ra mwerr-anem irrek, antywetyek-anem. INGKARTel angka rlterrk ingwer-anem renh-rnem anthek, rernem apenterl-ayntetyek, arraty-angkwarr anayntetyek. Renh-rnem arrkernek, rernem mwerr-angkwarr apek apenterl-ayntetyek.
EXO 15:26 Ra angkek ikwer-rnem, “Ayengan INGKART wenh, Akngey arrekantherrenh. Ayeng atyetyart ilkwa ingkerrenhek. Ayeng apek arrekantherr angkenty, arrantherr atyeng awelhetyek, atyeng antwerr aney-angenh. Atha arrenhantherr ilem, arraty-angkwarr anayntetyek. Arraty-angkwarr anetyek atyeng. Angka atyenh apenterl-ayntetyek arraty-angkwarr. Arrantherr arraty-angkwarr anenty, nthakenh atha arrenhantherr arntety anthey-angenh. Arrantherr mwerr anetyek, arntety-weny. Atha Egypt-areny-rnem arntety anthek. Ayeng INGKART innga, atha arrenhantherr mwerriley-angker.”
EXO 15:27 Ikwer-penhan Israel-kenh-rnem apmer Elim-warl rernem arey-alhek. Apmer Elim ikwer-itwek kwaty apeynt 12-pel ayntenh, arwerl ilkwernem-then 70-pel. Rernem kwaty apeynt impalthel anenh.
EXO 16:1 Israel-kenh-rnem rernem apmer Elim iwerl-alhek, arlpaw-warl alperlewenh, itnan Sin. Arlpaw Elim-they Sinai-they ampepel-angkwarr-antey. Egypt-they rernem alperlewenh-antey, alkent anyentel.
EXO 16:2 Arlpaw-itwek amern-weny, arrangkw. Israel-kenh-rnem tyel-angkek-anem Moses-ek-atherr Aaron-ek-atherr ikwer-atherrety. “Ilekek mpwel apmer apmwarl nhenh-warl atnwenhey-alpek! Amern-weny arrangkwarl-anem! Anwantherr ingkerrenh ilweyenh wenh, amern-wenyel! Egypt-itwel amern akngerrarl anwantherr arlkwenh awankan aker-then. Egypt-itwel INGKARTel anwenhantherr ipmek atwenty, mwerrarl! Lyertan anwantherr apmer nhenhelarl ilweyenh amern-weny!”
EXO 16:4 INGKART angkek Moses-warl, “Atha thwenem amern alker-areny arrekantherr, kwaty rntwem-apeny. Arrantherr amern akngerr arlkwem. Arlta arrpanenhel atha thwenem, arrantherr amern arlkwerl-ayntetyek-anem. Amern akely arlta anyentekant inetyek arrekantherr. Arlta arrpanenhel atha arrenhantherr arrkernerl-ayntem, nthakenh arrantherr irrem wenh, atyeng-angkwarr anetyek apek.
EXO 16:5 Arlta 6-el Friday arrpanenhelant arrantherr amern akngerr inetyek arlta ingwerel-rnem-apeny-weny. Friday-elant amern akngerr inetyek, ampernetyek. Friday-el Saturday-el arrantherr arlkwetyek, arlta impenel.”
EXO 16:6 Moses-atherr Aaron-atherr ilelhek Israel-kenh-rnemek, “Aylern arrenhantherr Egypt-they atnwenhey-angenh, arrangkw. Ingwel rlengk arrantherr iterl-aretyek, INGKARTelant arrenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek.
EXO 16:7 Ingwelarreng arrantherr areyenh, INGKARTelarl arrtyerneyenh ingkenyel-apeny, rlterrk ilkwakert. Ra arrekantherr-warl apetyeyenh. Arrantherr aylernek ahelerrek, alakenh-anyem arrantherr INGKART irrwerl-arenyekarl ahelerrek! Ra arrenhantherr awek. Ra aylernenh ilanthek wenh, arrenhantherrenh apmer nhenh-warl atnwenhey-alpetyek. Aylern ikwer awelhenh, aylern warrkirreyel ikwerarl.” Moses angkek ikwer-rnem, “Atyeng awelhenherr-arey! Arlta arrpanenhel atwerrp-atwerrp, INGKARTel aker arrekantherr anthem arlkwerl-ayntetyek. Ingwepenh arrpanenhel ra amern antherl-ayntem arrekantherr, arrantherr arlkwerl-ayntetyek. Arrantherr arlkwayntem wenh aker-then amern-then-anem wenh, angayakw irrey-angenharl.”
EXO 16:9 Ikwer-penhan Moses angkek Aaron-ek, “Ila renh-rnem, ‘Arrantherrarl aylernenh arlkarewek wenh. INGKARTel arrenhantherr awek. Alakenh-kety arrantherr akarrirretyek INGKART-warl-anem.’”
EXO 16:10 Kel Aaron-el renh-rnem akarrelek ingkerrenh-antey. Aaron rarl ikwer-rnem angkenh-antey, rernem kwenpay arlpaw ikwer-angkwarr arleng arenh. Kwenpay ilkwa amparrkenhey-alpenh ikwer-rnem-warl-athek. INGKARTan kwenpayelarl anenh, rlterrk ilkwakert.
EXO 16:11 INGKART Moses-warl angkek kwenpay-they, “Atha awek Israel-kenh-rnemelarl mpwelenh arlkarewek. Alakenh-anyem ila renh-rnem, ‘Alakenh INGKART angkek arrekantherr, “Atwerrp-atwerrp atha arrenhantherr akerel wanteyenh. Ingwepenh atha arrenhantherr amern akngerrel wanteyenh. Nthakenh arrantherr angayakw irrey-angenh, amern akngerr-anem wenh. Ikwer-penhan arrantherr iterl-arem, ayengan INGKARTarl, Akngey arrekantherrenh.” ’”
EXO 16:13 Arlta irrkaty ikwerel-antey atwerrp-atwerrp, Israel-kenhel-rnem thip atwelkarr akngerr arek, ikwer-rnem-warl alkerel apetyek. Alker-they rernem akngerr arrernelhenh ahern-warl, ahern ingkerrenh arrkngelek. Ingwepenh ingkeny tyerrelhenhey-alhentyel ahern-itwek rernem arek, kwaty aypmerr ahern-itwek.
EXO 16:14 Ingkeny irrwerlerrekel, ahern artwerretyerrek. Rernemap amernan aperelty-apeny ahern-itwek arek.
EXO 16:15 Rernem apatemel ayernerrek, “Ilek nhenhan wenh?” Moses-el renh-rnem tyernek, “Amern nhenhan. INGKART ra thwenek, arrantherr arlkwetyek.
EXO 16:16 Alakenh-anyem INGKARTel ayenh ilek, ‘Tyampit-warl amern ineyn-ayntetyek arlta arrpanenhel aleth-antey. Artwek arelhek ampek anyentam-anyent-warl.’”
EXO 16:17 Israel-kenh-rnem tyampit-warl inerl-apenh. Ingwerel-rnem akngerr inek, ingwerel-rneman akelyarl inek. Ingwerel-rnem akelyarl inek, rernem mwerr arlkwetyek. Ingkerrenhel amern akngerr-antey inek.
EXO 16:19 Ikwer-penhan Moses angkek ikwer-rnem, “Lyert-antey ingkerrenh-antey arlkwenherr-arey wenh, ywerrelhiletyek, ingwepenhek atnyeney-angenh.”
EXO 16:20 Ingwer-rneman Moses-ek awelhey-angenh. Rernem amern ingkerrenh-antey arlkwey-angenh, amern irrtyertel-akwernek ingwepenhek. Amernan tyerr-angketyarr irrek, intengerrek. Moses ikwer-rnem ahelerrek.
EXO 16:21 Ingwepenh arrpanenhel rernem amern akwetyey-ayntenh, amern arlta anyentekant arwa. Ingkeny tyerrelhenhey-alhenh-apeny, rwenp-anem irremel amern ra irrkngwerrenh-anem, arrangkwirremel-anem.
EXO 16:22 Arlta 6-el Friday-el rernem tyampit atherr-warl ineyam-ayntenh. Artwamp atyetyart-rnem Moses-warl apetyek, angketyek ikwer-warl, “Rernem tyampit atherr-warl amern inek.”
EXO 16:23 Moses angkek, “Kel mwerr. Alakenh-anyem INGKARTel ilek, ‘Ingwelarreng Saturday-el arlta impenel arrantherr ayenh tnakemel inkwerelhetyek. Arrantherr warrkirrey-angenh anetyek arrangkw, arrantherr anetyek ltyerremel. Lyertan amern ingwer ampernenherr-arey rwel apek, rtamp mpwaretyek. Amern ingwer tyampit-warl kwatyel arrtyenherr-arey apek. Ingwepenhek amern ingwer atnyenenherr-areyarl.’”
EXO 16:24 Rernem alakenh amern ampernek ingwepenhek, Moses-elarl ilek-angkwarr-antey. Amern intengerrey-angenh arrangkw, tyerr-weny-anem arrangkw-anem mwerr-anem.
EXO 16:25 Moses-el ikwer-rnem ilek, “Lyertan arlta impen INGKART-kenh. Anenherr-arey warrkirrey-angenh. Arrantherr amernek nthwey-alhenty, arrantherr arem arrangkwarl. Amern apmwerrkeny renhant arlkwenherr-arey wenh, arrantherrarl apmwerrkel inekant.
EXO 16:26 Alakenh-anyem INGKART-kenh angka aynteyelan. Arrantherr Sunday-they Friday-ek-atwetyant amernek nthwetyek, arlta 6-ek-atwety-antey. Saturday-el mentyarl, nthakenh arrantherr amernek ahern-itwek nthwey-angenharl. Arlta ikwerel Saturday impen INGKART-kenh, ltyerrey-angker.” Alakenh Moses-el ilek.
EXO 16:27 Arraty innga. Arlta Saturday ikwerel ingwer-rneman ingwepenh amernek nthwetyekarl alhek. Arrangkw-antey rernem nthwenh ywarn-antey.
EXO 16:28 INGKARTel ilek Moses renh, “Ay! Nthakenh arrantherr irreyelan? Atharl arrenhantherr ilek-angkwarr! Atyeng awelhey-angenharl arrantherr, apal nthwenh!
EXO 16:29 Atyeng awelhenherr-arey! Atha arrenhantherr ilek, Saturday-el warrkirrey-angenh anetyek, arteny anetyek! Friday-el atha arrenhantherr amern akngerr anthayntem arlta atherrek-atwety arwa. Saturday-el arrantherr anyentel-antey anayntetyek, alhey-angenh.”
EXO 16:30 Ikwer-penhan rernem Saturday arrpanenhel ltyerremel anenh, warrkirrey-angenh-anem, arrangkw-anem anenh.
EXO 16:31 Israel-kenhel-rnem amern renh itnewek mana. Mana aynteyel “Ilek nhenhan?”. Mana amern arlter aperelty-apeny. Mana arrkerneyel ngkwarl antemarn-apeny.
EXO 16:32 Moses angkek-anem, “INGKARTel ilek, atha amern mana arrernetyek tyampit ilkwewarl, intem-antey atnyenetyek, ampernemel renh arayntetyek aleth-antey. Amern renh arenty, rernem iylpangkerl-ayntetyek, INGKARTelarl arrwekeleny-rnem atnwenhey-alpek Egypt-they, ra amern irrkaty renh anthenh apmer arlpaw-itwek. Ampernem rernem alakenh angkenty, ‘Ay! Amern irrkaty!’”
EXO 16:33 Moses-el Aaron ilek, “Tyampit ilkwa ina, amern mana renh ikwer-warl arrerna. Renh arrerna box impen INGKART-kenh-warl, ingkern-penhel-rneman amern renh aleth-antey iterl-arayntetyek.”
EXO 16:34 Kel Aaron-el tyampit inek, amern mana arrernek ikwer-warl. Ra tyampit box impen-warl arrernek INGKART-kenh-angkwarr. Israel-kenhel-rnem box aleth-antey atnyenenh amern mana-akert.
EXO 16:35 Israel-kenh-rnemel amern mana arlkwenh, aherrety 40-ek-atwety. Apmer arlpaw-itwek rernem ampererrenh ingketyel aleth-antey. Ikwer-penhan rernem apmer Canaan-warl arrer-anem irrek, INGKARTel renh-rnem amern mana anthey-angenh-anem, arrangkw-anem.
EXO 17:1 Israel-kenh-rnem anperl-alhek arlpaw itnan Sin-they. Akngerr-inger INGKARTel renh-rnem thwenek apmer ingwer-warl alhetyek, kel rernem alherlewek rarl ilek-angkwarr. Ingwer-inger rernem apmer Rephidim-el ayntenh-anem. Apmer Rephidim-el rernem ayntenh arlpawel kwaty-wenyel, nthakenh rernem antywey-angenh.
EXO 17:2 Rernem Moses ikwer ahelerrek, renh ayernek, “Kwaty-wenyarl arrangkwarl! Kwaty anwenhantherr antherl-ayna wenh, anwantherr antywetyek!” Moses ikwer-rnem angkek, “Ilek arrantherr atyeng ahelerreyel? Ilekek arrantherr INGKART arrkerneyelarl? INGKART-angkwarr apek arrantherr apentey-angenh! Arrantherr iterreyel apek, INGKARTel anwenhantherr iwerl-alhenty-arrpantey! Arrantherr iterreyel apek, INGKART rlterrk-weny, nthakenh ra anwenhantherr arntarnt-arey-angenh! Arrantherr alakenh iterrenty, INGKART arrekantherr ahelerrem!”
EXO 17:3 Rernem angkethakw-anem irrek, kwaty-wenyel. Rernem Moses-ek aleth-antey tyel-angkerrenh. “Ilekek ntwa anwenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek wenh arlpaw-warlan kwaty-weny-warlan? Ilekekarl ntwa anwenhantherrenh ampernem-then, atnwenth-rnem-then nhenh-warl atnwenhey-alpek, aherrety inngewarl wenh? Anwantherr ingkerrenh ilwenherretyek arlpawel, kwatyek arrangkw-itwek wenh! Ilek-anem anwantherr antyweman?”
EXO 17:4 Moses INGKARTek arlkek, “Nthakenh atha nhenh-rnem ileman? Rernem atyeng awelhey-angenh. Rernem apwertel ayenh wekerr, ipmek atwekerr!”
EXO 17:5 INGKART angkek Moses-warl, “Artwa ampwernem ikngwa. Nga-then artwa ampwernem-then arrwekel alhetyek, Israel-kenh-rnem ingkern-they alhetyek. Irretety irrkaty aknga, arrwel ntwa kwaty lher Nile ikwerel atwek. Anamerl-apeny alha!
EXO 17:6 Apwert itnan Sinai ikwer-warl alhenherr-arey wenh. Sinai-itwek ntwa apwert ilkwa arey-alhem wenh. Ayeng apwert-itwek rtnem, arrekantherr-itwek arrwekel-ampeny-itwekarl. Apwert renh atwa irrertetyel. Kwaty-anem apwert-they thelelhetyek, arrantherr antywetyek-anem angkethakwel.” Moses INGKARTek awelhenh. Ra alhek, kwaty renh atwek apwert-itwek irrertetyel, artwamp-rnemel renh arenh-antey. Kwaty-anem thelelhek apwert ikwer-they. Rernemap antywek-anem ingkerrenhel-antey.
EXO 17:7 Moses-el apmer renh itnewek Massah-anem. Massah aynteyel arrkerneyelarl, Israel-kenhel-rnem INGKART arrkernek. Israel-kenh-rnem kwaty-weny anek, INGKART arrkernek, ayernerremel, “INGKARTang anwekantherr-itwek aneyel-antey? Arrangkw apek. INGKARTelang anwenhantherr arntarnt-areyel-antey? Arrangkw apek wenh.” Moses-el apmer renh ingwer-angkwarr itnewek, itna Meribah. Meribah-an ayntek ilterreyelarl, Israel-kenh-rnem kwaty-they ilterrenharl arlkarewemel.
EXO 17:8 Israel-kenh-rnem apmer Rephidim-el anenh, Amalek-areny-rnem akngerr apetyek, renh-rnem atwetyek.
EXO 17:9 Moses angkek Joshua-warl, “Ntwa artwa mwerr-rnem rlwanetyek, arrantherr atwerretyek Amalek-areny-rnem-itwek. Ingwelarreng ayeng alhem, apwert irrwerl-itwek rtney-alhetyek-anem. Irretety renh atha akngem, INGKARTelarl ayenh anthek. Atha irrertety ikwerel alhel-arerl-ayntem, arrantherrarl atwerrerl-anem-angkwarr, arrantherr renh-rnem ingkerrenh atwetyek.”
EXO 17:10 Joshua Moses ikwer awelhek. Ra artwernem rlwaneynek, Amalek-areny-rnem atwetyek. Moses apwert irrwerl-warl nganek, Aaron-then artwa ingwer-then itnan Hur.
EXO 17:11 Moses-el irrertety irrwerlelek akapwert irrwerl-ampeny atnyenek. Rap irrwerl-warl irrertety renh antwerrkek, Israel-kenh-rnemel Amalek-areny-rnem antengelenh-antey. Moses artwamp-anem, akwa-atherr alhengkerr-anem irrek. Ra irrertety renh irrwerl antwerrkey-angenh arrangkw-anem. Akwa alhengkerr-anem kwenerrenh-anem, Amalek-arenyel-rnem Israel-kenh-rnem antengelenh-anem. Aaron-el-atherr Hur-el-atherr ratherr apwert akely arrernek, Moses ra anerl-ayntetyek. Ikwer-penh Aaron-el-atherr Hur-el-atherr akwa-atherr Moses-kenh antwerrkenh irrertety-akert irrwerl-antey, ingwerel-rnem atwerrenh-angkwarr-antey. Aaron-elan akwa arraty-ampeny antwerrkenh, Hur-elan ayleng-ampenyarl antwerrkenh. Ratherr alakenh-anyem akwa-atherr Moses-kenh antwerrkenh, ingkeny aylpenhetyek-atwety.
EXO 17:13 Alakenh-anyem Joshua-then irlkenty Israel-kenh-rnem-then rernem Amalek-areny-rnem antengelemel atwek.
EXO 17:14 INGKART angkek Moses-ek, “Angka nhenh atwerrenharl-penh pip-warl ingkwern-aynta, ingwerel-rnem iterl-arayntetyek iylpelerrey-angenh. Angka nhenh Joshua-warl ilerl-ayntetyek, atha Amalek-areny-rnem ingkerrenh altheneyenh. Ingkern-penhel-rneman renh-rnem iterl-arey-angenh, akwerrp.”
EXO 17:15 Ikwer-penh Moses-el apwert-rnem arrernek, ampwal aker arrtyerneyek-arelh mpwarek INGKARTek. Ra renh itnewek, “INGKARTel Anwenhantherrenh Arntarnt-arayntem Ahelengkw-rnem-kety.”
EXO 17:16 Moses angkek-anem, “Atha irrertety alhel-arek irrwerl-warl-athek, INGKART aneyel-warl. INGKARTel aleth-antey atwayntem Amalek-areny-rnem.”
EXO 18:1 Arrwekel-antey Moses-el anewikw ikwerenh Zipporah alerikw-atherr-anem thwenek malyeyikw-warl Jethro-warl apmer Midian-warl. Moses-el alerikw ilkwa itnewek Gershom, alakenh anayntileyel, “Ayeng alethang apmer ingwer-areny.” Moses-el alerikw ingweran itnewek Eliezer, alakenh anayntileyel, “INGKART akngey atyenh-kenhel ayenh arntarnt-arenh, ayenh iteth-antey atnyenek, Egypt-areny ahelengkw-kety!” Jethro Moses-kenh malyeyikw artwa ingkart arrpemarl anenh Midian-areny-rnemek. Ra angka ilek-ilek awek, Akngeyelarl arntarnt-arek Moses Israel-kenh-rnem-then, INGKARTelarl Israel-kenh-rnem atnwenhey-alpek Egypt-they.
EXO 18:5 Ikwer-penh Jethro-then anewikw Moses-kenh-then alerikw-atherr-then apetyek, Moses aretyek arlpaw-itwek. Moses anenh apwert Akngey-kenh Sinai-itwek apwert aknganenty-itwek. Jethro-el artwa angkakert thwenek Moses-warl, “Jethro malyey ngkwenh ra apetyeyel ngkweng-warl alerengkw ngkwenh-atherr-then anewengkw ngkwenh-then.”
EXO 18:7 Moses malyey ikwerenh-warl arnekerrek. Rap ikwer kwenerrek, renh arrwantyemel-anem. Ratherr angkerrek, “Mwerrang nga?” Rernem kalikw-warl aylpenhek-anem.
EXO 18:8 Moses-el Jethro ilek, “INGKARTelarl anwernenhantherr arntarnt-arenh ahelengkw Egypt-areny-rnem-kety. Ra anwernenhantherr arntarnt-arenh apmwangketyarr-angkwarr. Ra anwernenhantherr Egypt-they atnwenhek apwert nhenh-warl.”
EXO 18:9 Jethro-el inkwerelhemel awek, INGKARTel renh-rnem arntarnt-arenh Egypt-areny-rnem-kety.
EXO 18:10 Rap angkek, “Inkwerelhenherr-arey INGKARTek, rarl arrenhantherr arntarnt-arek Pharaoh-kety, ahelengkw Egypt-areny-rnem-kety.
EXO 18:11 Aleyan atha iterl-areyel, INGKART rlterrk innga, INGKART-arrpantey ingwer-rnem arrangkwarl. INGKARTel Egypt-areny-rnem atwek, rernemarl Israel-kenh-rnemek irrpelthirrenh, tnakelhemel.”
EXO 18:12 Jethro-el aker pwelek aker ingwer-rnem-then akngek Moses-warl-anem. Moses-el aker tyenkerr arrtyemel anthek Akngeyek. Aaron-then artwamp Israel-kenh-rnem-then Jethro-itwek akarrirrek. Rernem amern tyenkerr arlkwek, Akngeyek inkwerelhemel.
EXO 18:13 Ingwepenh akngerr ingwer-rnem apetyek Moses-warl, ikwer-itwek rtnenherrenh atwerrpek-atwety. Rernem renh ayernenh, angka arratyiletyek ikwer-rnem.
EXO 18:14 Jethro-el arek, Moses rarl alakenh angka arratyilenh. Ra angkek, “Nthakenh nga irreyelan? Ilekek ntwa angka arratyileyel amentelan, aleth-antey ngenh ayernem, ingwepenh-they atwerrpek-atwety ingkerrenhel?”
EXO 18:15 Moses-el renh ilek, “Artwa ingwer atherr ilterrenty-penh, ratherr atyeng-warl apetyem, ayenh ayern-ayntetyek-anem. Ratherr akaltyirretyek Akngey-kenh-angkwarr. Atha renh-atherr ilem, ‘Artwa nhanyem arraty aneyel. Artwa ingwer arraty-weny.’ Atha angka arratyilem ikwer-atherr, Akngey-kenh angka anayntilemel. Alakenh-anyem akngerr atyeng-warl apetyem, ayern-ayntetyek.”
EXO 18:17 Jethro-el Moses ilek, “Nhayman warrk ilkwa ngkweng, ngarl ament warrkirreyel-angkwarr. Nga alhengkerr anem wenh arlkarewelheyel, ingwer-rnem arlkarewelheyel arrpemarl, ngenh ayerneyel intem-antey, alhengkerr antheyel.
EXO 18:19 Awelha atyeng! Atha angka mwerr ngkweng iletyek. Ntwa Akngey ayernetyek ingkerrenhek-antey. Ntwa akalty-antherl-ayntetyek angka Akngey-kenh, iylparrernetyek renh-rnem arraty-angkwarr anetyek wenh. Nga apek atyeng awelhenty, Akngey ngkweng-itwek anayntetyek.
EXO 18:21 Artwa mwerr-rnemant rlwana, artwa mwerr Akngeyek awelhem-rnemant. Rernem irrtywerrey-angenh man inetyek, arrangkw. Rernem arraty innga-rnemant ankety-weny. Renh-rnem atyetyart arrerna ingkerrenhek, rernem ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, arlwarey 10-ek apek, 50-ek apek, 100-ek apek, 1000-ek apek.
EXO 18:22 Artwa atherr ilterrenty-penh, ratherr atyetyart renh-tangkwel ayern-ayntetyek. Atyetyartel renh-atherr arternpelenty, kel mwerr. Arrangkw apek, ratherr ilterrenty-antey, kel ratherr atyetyart ilkwewarl alhetyek, ayern-ayntetyek. Atyetyartel renh-atherr arternpelenty, kel mwerr. Alakenh atyetyart ingwer-rnem-angkwarr-tangkwel ratherr arratyilerrem, ngenh arlkarewey-angenh anayntetyek. Arrangkwelan, kel ratherr ngkweng-warl alhetyek, ngenhant ayern-ayntetyek, renh-atherr arratyiletyek.
EXO 18:23 Ntwa alakenh mpwarenty, Akngeyel ngenh ilenty, ngan mwerr-anem anem alhengkerrerrey-angenh, Israel-kenh-rnem inkwerelhem-anemarl, mwerrant-arey anetyek.” Alakenh Jethro-el Moses ilek.
EXO 18:24 Moses malyeyikw ikwerenhek awelhek, alakenh mpwarek rarl renh ilek-angkwarr-antey.
EXO 18:25 Ra rlwanek artwa mwerr-rnem, atyetyart ikwer-rnem rnkernek, atyetyart anetyek arlwarey artwa 10-ek apek, 50-ek apek, 100-ek apek, 1000-ek apek.
EXO 18:26 Rernem aleth-antey angka arratyilenh ikwer-rnem. Angka awerr ayntenty, rernem Moses-warl alhenh, angka arratyiletyek.
EXO 18:27 Moses-el malyeyikw ikwerenh ilek, apmer ikwerenh-warl alpetyek. Rap apmer Midian-warl-anem alpek.
EXO 19:1 Israel-kenh-rnem Egypt renh iwerl-alhek-penh, rernem alkent atherrel aleth alhek. Ingwer-ingeran rernem aremerrey-alhek arlpaw-itwek itnan Sinai. Ampep-itwek rernem ayntek apmer Rephidim-itwek. Ikwer-penhan rernem apwert Sinai ikwer-itwek aynteyarr-alpek, apwert impalthel.
EXO 19:3 Moses apwert ikwer-warl nganenhek, Akngey awetyek. INGKART apwert irrwerl-they Moses-ek arlkek, “Alakenh-anyem nga angketyek Israel-kenh-rnemek Jacob-kenh-rnemek.” Ra angka Moses-ek ilek. Kel Moses apwert-they atwarrenhey-alpek. Ra artwamp-rnem akarrelek, rernem angkerretyek. Ra ikwer-rnem ilek, “Alakenh INGKART arrekantherr angkeyel, ‘Arrantherr INGKART ayenh arek, atha Egypt-areny-rnem atwek. Arrantherr iterl-areyel, atha arrenhantherr Egypt-they atnwenhey-alpek. Atha arrenhantherr mwerr-angkwarr atnwenhey-alpek apwert nhenh-warl atyeng-warl. Atha arrenhantherr arntarnt-arenh, irretyelarl akwerrk ikwerenh arntarnt-arem-apeny. Alakenhaym atha arrenhantherrenh arntarnt-arenh. Mwerranty atyeng awelhenherr-arey, angka atyenh-rnem mwerr-angkwarr apentemel. Ingkerrenh apmer arrpanenhel aneyel-rnem, atyenh ingkerrenh. Arrantherr Israel-kenh-rnem atyeng awelhenty, atha arrenhantherrenh ayerrpelem, arrantherr atyenh ingkerrenh anem impen mwerr-rnemarl. Arrantherr atyengant awelh-ayntetyek apenterl-ayntetyek. Arrantherr ingkerrenh ingkart-rnem anetyek, atyengant warrkirr-ayntetyek intem-antey. Israel-kenh-rnem arrantherr ingkerrenh atyeng-angkwarr mwerr-angkwarr anayntetyek!’”
EXO 19:8 Artwamp-rnemel Israel-kenh-rnem angka INGKART-kenh ilek. Rernem apey-alpek, Moses-warl angkek-anem, “Kel mwerr. INGKARTel ilek-angkwarr, anwantherr ikwerant awelhem. Anwantherr anemarl, ikwerant warrkirrem.” Moses ra angkep apwert-warl nganek, INGKART-warl angkek, “Israel-kenh-rnem alakenh angkek, ‘Anwantherr ngkwengant warrkirretyek.’”
EXO 19:9 INGKART angkek Moses-warl, “Ayeng ngkweng-warl apetyeyenh kwenpay irrpwerl-angkwarr, ayeng ngkweng angketyek. Ingwer-rnemelan awenty-penhan, rernem ngenh iterl-arem-anem ngarl atyenh angkakert, rernem ngkwengant awelh-ayntem intem-antey.”
EXO 19:10 INGKART angkek ikwer-warl, “Israel-kenh-rnem-warl alha, angka atyenh iletyek.” Kel Moses atwarrenhey-alpek apwert-they Israel-kenh-rnem-warl. Ra renh-rnem ilek, “Alakenh INGKARTel arrekantherr ileyel, ‘Arrantherr ingwa atherrel atyeng mpwelhetyek, ayenh aretyek. Pwerlpirretyek. Arnkwa lhewetyek. Ingwa atherr-penh ayeng apetyeyenh irrwerl-they apwert Sinai ikwer-warl. Ingkerrenhel ayenh areyenh, ayengarl irrwerl-they apwert-warl apetyeyenh. Arrer-warl alhewer alhey-angenh, apwert aknganenty ikwer-warl, arleng-antey rtnetyek. Ingwerenty apwert ikwerel rtnenty, renh ipmek atwemarl. Arrewaly arney-angenh, arrantherrap renh apwertel wetyek, irrtyartel apek atanthetyek, pewenarrel apek. Innga, artwa apek apwert aknganentyel rtnenty, atnwenth apek, renh ipmekarl atwemarl. Terampet arrantherr awentyel, arrantherr alhewer nganetyek apwert-warl.’” Alakenh Moses-el Israel-kenh-rnem ilek.
EXO 19:14 Angka awek-penh Israel-kenh-rnem pwerlpirrek. Rernem arnkwa lhewek, arnkwa mwerr-angker-warl aylpemel. Rernem arraty mpwelhenh, INGKART aretyekant-anem.
EXO 19:15 Moses ikwer-rnem angkek, “Arrantherr ikwer mwanty iterretyek. Artwernemay, anew arrekantherrenh-itwek ingwa atherrel ayntey-angenh mentyarl. Arnkentyel-tangkwel ayntenherr-arey. Arelh-rnemay, ament-tangkwel amperrel ayntenherr-arey.” Alakenh angkek Moses Israel-kenh-rnemek. Ingwa atherrel rernem mpwelhek.
EXO 19:16 Ingwepenh rernem awely-awely arek, artewentyel innga awek. Kwenpay irrpwerlel apwert renh artek-anem. Terampet angkelh-angkelhelerl-anenty awek rernem. Ingkerrenh aterirrek-anem.
EXO 19:17 Moses-el renh-rnem apmer-they atnwenhenh, rernem anyenterremel Akngeyek-anem mpwelhetyek. Rernem rtnenherrey-alhek apwert arrerentyel.
EXO 19:18 INGKART irrwerl-they apetyenh apwert-warl rwakert. Kwertel apwert renh artek. Kwert alker-warl-athek itntenh. Apwert ra akngelhek-anem rlterrk innga.
EXO 19:19 Terampet ra arnterram-arnterr angkek. Moses Akngeyek angkek. Moses-el awek kwaty awely-awely angkakert, Akngey artewentyel angkenh ikwer-angkwarr.
EXO 19:20 Innga INGKART ra irrwerl-they apetyek apwert irrwerl-warl. Irrwerl-they ra Moses-ek arlkek, “Moses, nganey-alhetyek apwert irrwerl-warl.” Kel Moses nganenhek apwert irrwerl-warl.
EXO 19:21 INGKART angkek Moses-ek, “Atwarrenhey-alpa, renh-rnem iley-alpa, ‘Arrantherr nthakenh apetyey-angenh apwert-warl, INGKART renh aretyek! Arrantherr alakenh-anyem arenty, arrantherr ilwemarl wenh!’
EXO 19:22 Atyetyart-rnem ilenherr-arey arrpemarl, ‘Arrantherr pwerlpirretyek, arnkwa lheweyek, INGKART ikwer arraty mpwelhem-anem, ra arrenhantherr atwekerr.’”
EXO 19:23 Moses angkek INGKARTek, “Kel mwerr. Arraty inngarl yanhan. Ingwer-rnem apwert nhenh-warl nthakenh nganey-angenh. Ntwarl arrwekel-antey anwenhantherr ilek, ‘Apwert aknganenty nhenh arrer-warl alhey-angenh anetyek.’”
EXO 19:24 INGKART angkek Moses-warl, “Apwert-they atwarreyna, Aaron ingwerl-alpa apwert nhenh-warl. Ingwer-rnem atyetyart-rnem-then ila, ‘Arrantherr yanhel-antey mpwelhetyek, apwert nhenh-warl apetyey-angenharl, mentyarl. Arrantherr arrer apetyenty, INGKARTel arrenhantherrenh atwemarl. Arleng-antey anew-anenherr-arey.’”
EXO 19:25 Kel Moses atwarrerl-alpek, Israel-kenh-rnem iletyek, INGKARTarl angkek-angkwarr.
EXO 20:1 Akngey angkenh Israel-kenh-rnemek alakenh-anyem,
EXO 20:2 “Ayengan Akngey arrekantherrenh, itnan INGKARTarl. Atharl arrenhantherrenh Egypt-they atnwenhey-alpek, Egypt-arenyel-rnemarl arrenhantherrenh warrk ilkwa anthenh-kety, arrantherr tyayl-areny-apeny warrkirrenh.
EXO 20:3 Ayengan Akngey arrekantherrenh anem. Arrantherr altyerr-arrpantey ingwer-rnem apentey-angenh anetyek. Atyengant arrantherr inkwerelhetyek.
EXO 20:4 Akngey-arrpantey ingwer-rnemel mpwarem apwert-penh arwerl-penh. Rernem altyerr-arrpantey mpwarem irrwerl-areny-apeny apek ahern-areny-apeny apek kwaty-areny-apeny apek. Rernem ikwer-rnem kwenerr-ayntetyek inkwerelhemel. Alakenh-anyem rernem apmwel-ayeth mpwarem atyengety. Alakenh-anyem arrantherr mpwarey-angenh! Akngey-arrpantey arrantherr mpwarey-angenh, kwenerrey-angenh ikwer-rnem. Menty ayntetyek! Ayengan Akngey arrekantherrenh anem, itnan INGKARTarl. Atha arrenhantherr antwerrkeman, atyenh-rnem. Arrantherr atyeng arlkarerrenty, altyerr-arrpantey apenterl-anenty, alakenh-they ayeng arrekantherr ahelerrem. Arrantherr apek alakenh atyengety intwemelerrenty, atha aler arrekantherrenh atwem alhewer, arrengey-rnem-then, artartey-rnem-then atwemarl, ingkern-penh-rnem ingkerrenh atwem alhewer.
EXO 20:6 Ingwer-rnemel angka atyenh apenterl-ayntem, rernem atyeng artewentyel ilkelh-ayntem, ayeng ikwer-rnem ikwer-rnem-kenh-then aleth-antey artewentyel ilkelh-ayntem. Nthakenh atha renh-rnem iwerl-alhey-angenh.
EXO 20:7 Itnan atyenh impen. Arrantherr itna atyenh INGKART arwa iley-angenh, arrantherr arraty-angkwarrant itna atyenh iletyek. Arrantherr itna atyenh apmwangkwarr itnewenty, atha arrenhantherr atwem.
EXO 20:8 Arrantherr arlta ltyerrey-angker atyenh iterl-ayntetyek. Arlta Saturday anyent impen ikwerel, arrantherr atyengant iterretyek wenh, atyeng iylpelirrey-angenh.
EXO 20:9 Arlta 6-ek-atwetyant arrantherr alhewer warrkirr-ayntetyek.
EXO 20:10 Arlta 7-el impen ltyerrey-angkerarl, arlta atyenharl. Ayengan Akngey arrekantherrenh, itnan INGKARTarl. Arlta ikwerel warrkirrey-angenh anetyek. Angka nhenh ingkerrenhekarl, aler-rnem arrekantherrenhek-then, warrkenh-rnemek-then, pwelek-rnem arrekantherrenhek-then, alethang-rnemek-then rernemarl aneyel arrekantherr-itwek.
EXO 20:11 Awank-akerr atha ingkerrenh arrpmernek arlta 6-ek-atwety. Atha alker-then ahern-then kwaty alay-rnem ingkerrenh-then arrpmernekan. Atha ahernel alheyel-rnem-then alkerel alheyel-rnem-then kwaty-areny-rnem-then atnwenth ingkerrenh arrpmernek. Ikwer-penhan arlta 7 Saturday-elan ayeng ltyerrek-anem warrkirrey-angenh-anem anenh. Alakenh atha arlta anyent impen renh itnewek, arrantherr ltyerrayntetyek.
EXO 20:12 Arrantherr akngeyek-then ameyek-then awelhetyek, rernem arrenhantherrenh ilenty. Antwerr alhey-angenh. Arrantherr ikwer-rnem awelhemel iylpareth anetyek, inkwerelhemel. Arrantherr ikwer-rnem awelhenty, arrantherr arleng-alenty anem apmer ikwer-itwek, atharl arrekantherr anthem.
EXO 20:13 Arrantherr ingwer-rnem ipmek atwey-angenh anetyek.
EXO 20:14 Arrantherr anewikw ingwer-kenh ikngwey-angenh anetyek.
EXO 20:15 Arrantherr ingwer-kenh ampwal ilek-ilek irrtyertel iney-angenh anetyek.
EXO 20:16 Arrantherr court-itwek ingwerenty irrtywerremel iley-angenh, arrantherr ingwerenty angka arratyant iletyek.
EXO 20:17 Arrantherr alharlkwerrey-angenh ingwer-rnemek anetyek. Arrantherr ingwer-kenh apmer-they apek, anewikw-they apek, pwelek-akerr-they, tangkey-akerr-they, warrkenh ikwerenh-they alharlkwerrey-angenh anetyek. Ampwal nhenh-rnem aynteng, ingwer-kenhan aynteyel. Angka rlterrk nhenh-rnem arrantherr aleth-antey apenterl-ayntetyek ipmey-angenh.”
EXO 20:18 Israel-kenh-rnem ingkerrenh apwert ikwer-itwek arrerenty rtnenherrenh. Rernem awely-awely awek angkenharl, terampet-anem angkelh-angkelhelenty awek. Kwert-angketyarr rernem apwert-itwek arek. Rernem arek-penhan, rernem aterirrek-anem, arleng-anem rtney-alpek apwert ikwerety.
EXO 20:19 Rernem Moses-warl angkek, “Ngant anwekantherr angkey-areny. Akngey apek anwekantherr angkenty, anwantherr ilwekerrarl. Anwantherr ngkwengant awelhem.”
EXO 20:20 Moses ikwer-rnem angkek, “Aterirrey-angenh! Akngey apwert nhenh-warl apetyek, rarl arrenhantherrenh arrkernetyek, arrantherr renh apek apentetyek. Ra ilkelheyel, arrantherr ikwer iterretyek aleth-antey, apmwangkwarr aney-angenh.”
EXO 20:21 Rernem rtnenh apwert ilkwethey arleng-antey. Moses-ant alhek kwenpay ikwer-warl Akngey-warl. ...
EXO 23:20 ... Akngey angkek Israel-kenh-rnemek, “Atha antyerl arrekantherr-warl thwenetyek, ra arrekantherr-akert yerlirretyek apmer ikwer-warl, atharl awank-akerr arrekantherr anthek-warl. Ra arrenhantherr arntarnt-arayntetyek ahelengkw-rnem-kety.
EXO 23:21 Arrantherr arternpel antyerl ikwer awelhenherr-arey. Ran angkakert atyenh-akert, ament-weny-antey. Arrantherr ikwer irrpeltherrenty, ra arrenhantherr apmwekety arntarnt-arey-angenh.
EXO 23:22 Arrantherr arternp ikwer awelhenty, angka atyenh-angkwarr apententy, ahelengkw ingwer-rnem arrekantherr arrkngert angkentyan, kel atha ahelengkw-rnem atwemarl.
EXO 23:23 Antyerl atyenh arrwekel yerlirr-ayntem, arrantherr apent-ayntetyek apmer Canaan-warl. Aleyan Amor-areny-rnem, Hitt-kenh-rnem-akerr, Perizz-areny-rnem-akerr, Canaan-areny-rnem-akerr, Hivite-areny-rnem-akerr, Jebus-areny-rnem-akerr rernem anew-aneyel. Atha renh-rnem irrarlkemel ilwerl-atheneyenh.
EXO 23:24 Yanh-areny-rnemel mpwarem altyerr-arrpantey-rnem apwert-penh arwerl-penh-then gold-penh-then. Altyerr-arrpantey-rnem ikwer-rnem-kenhek kwenerrey-angenharl anetyek arrantherr, angka ikwer-rnem-kenhek awelhey-angenh anetyek. Altyerr-arrpantey-rnem ikwer-rnem-kenh ingkerrenh ngkweltyeletyek. Apwert arlpenty-rnem ikwer-rnem-kenh ingkerrenh ngkweltyeletyek arrpemarl.
EXO 23:25 Arrantherr ayenh apenterl-ayntetyek inkwerelhemel. Ayeng Akngey arrekantherrenh, itnan INGKARTarl. Arrantherr ayenh apententy, atha arrekantherr amern akngerr anthem kwaty-then-antey. Arrantherr arntetyerrey-angenh.
EXO 23:26 Arrantherr ingkerrenh arleng-alenty anerl-ayntem. Arelh ingkerrenh mwerr anerl-ayntem, arntetyerrey-angenh. Ampa akely-rnem mwerr anerl-ayntem arntety-weny. Ampa akngerr atha arrenhantherr anthem.”
EXO 23:27 INGKART angkek Israel-kenh-rnemek, “Arrantherr Canaan-warl alhentyel, arrantherr tawen arrpanenh-warl alhey-alenty, atha tawen-areny-rnem ater-antheyenh. Rernem ingkerrenh anterreyenh arrekantherrety.
EXO 23:28 Atha ingwer-rnem Hivite-areny-rnem Canaan-areny-rnem-then Hitt-kenh-rnem-then irrenteyenh, arrantherr apmer ikwer-rnem-kenh-warl alhey-alenty.
EXO 23:29 Arrantherr Canaan-warl alhey-alenty, atha apek renh-rnem irrentey-angenh aherrety anyentel, menty. Apmer ingkeny, werrk-apeny, atnwenth ateralth-angketyarr, apmer alther. Alakenh atha apmer-areny-rnem Canaan-they irrenterl-ayntem arternpel-antey.
EXO 23:30 Atha renh-rnem irrpetyarl-irrpetyarl irrenterl-ayntem wenh, arrantherr akngerrelan apmer renh inemarl, apmer mwerr arntarnt-arayntemel.”
EXO 23:31 INGKART angkek Israel-kenh-rnemek, “Apmer arrekantherrenh Canaan-ampeny kwaty alay Apenng-angketyarr-they altwerl ayerrer ayntayntem. Apmer kwaty alay itna Ilkwarl-they akngerrakw ayntayntem. Apmer arlpaw itna Sinai-they ayerrer ayntayntem. Apmer kwaty lher Euphrates-they antekerr ayntayntem. Apmer Canaan ampepelarl. Atha arrenhantherr rlterrkilem, arrantherr-anem yanh-areny-rnem Canaan-they irrenterl-ayntem.
EXO 23:32 Ikwer-rnem alakenh angkey-angenh, ‘Anwantherr apmer nhenhel arrekantherr-itwek mwerrant-arey anetyek, atwerrey-angenh anetyek.’ Menty. Alakenh ikwer-rnem angkey-angenh. Apmer nhareny-rnem-kety amenterretyek, altyerr-arrpantey-rnem ikwer-rnem-kenh-kety-then.
EXO 23:33 Canaan-el apmer arrekantherrenhel rernem ilkelhem anayntetyek. Menty. Nthakenh rernem aney-angenh, arrangkw. Arrngert angkenherr-arey. Rernem arrenhantherrenh apmwangkwarr ilekerr. Rernem altyerr-arrpantey-rnem apenteyel. Rernem arrenhantherrenh-anem ilanthekerr, arrantherr altyerr-arrpantey-rnem apenterl-ayntetyek. Rernem arrenhantherrenh arrkernekerr, arrantherr apmwangkwarr apenterl-ayntetyek.”
EXO 24:1 INGKARTel Moses ilek apwert irrwerl-they, “Aaron, Nadab-then, Abihu-then artwamp 70-pel Israel-kenh-rnem-then renh-rnem ingwerl-alpa wenh, atyeng-warl apetyetyek. Arrer-apeny apetyey-angenh. Atyengety arleng-antey anetyek kwenerremel.
EXO 24:2 Moses, nga anyentant atyeng-warl arrer-apeny apetya. Israel-kenh-rnem ingwer-rnem ilenherr-arey, apwert-warl nganey-angenh anetyek.”
EXO 24:3 Moses alpek ikwer-rnem-warl, angkakert INGKART-kenh. Rernem ikwer angkek, “Alakenhaym mwerrarl wenh. INGKARTel ngkweng-angkwarr angka ilem, anwantherr awelhemarl.”
EXO 24:4 Moses-el pip-warl ingkwernek, INGKARTel renh ilek-angkwarr. Ingwepenh ra apwert akely-rnem akarrelek, akerek-arelh mpwarek INGKARTek. Renh rnkernek-anem apwert Sinai arrerenty ikwer-itwek. Apwert arlpenty ingwer-rnem 12 ra rnkerneynek akert-arraty. Apwert-rnem 12-pel ileyel, Israel-kenh-rnem 12-pel amentew-ament rernem iterl-arayntetyek.
EXO 24:5 Moses-el artwa akely-rnem thwenek, aker atwetyek. Aker pwelek-rnem rernem apwert-rnem-itwek ampernek. Rernem INGKARTek arrtyemel aker tyenkerr anthek, ikwer inkwerelhemel. Aker ingwer-rnem ingkerrenhel arlkwek, mwerr ingkerr rernem anew-anenh INGKARTek.
EXO 24:6 Aker rernem atwek-penh, Moses-el arrnga aker-penh inpek, arlengarr-rnem-warl amentew-ament theleynek. Arrnga ingwer-rneman ra apwert-rnem-warl akerek-arelh-warl theleynek.
EXO 24:7 Moses-el pip-anem inek, Akngey-kenh angkernem-akert, ra atayel-antey innga reytemilek, ingkerrenhel Akngey-kenh angka awetyek. Rernem ikwer angkek, “Ilek-ilek INGKART-kenh angka pip nhenh-itwek ayntem, anwantherr ikwer awelhem.”
EXO 24:8 Moses-el arlengarr-rnem arrnga-akert inek, ra arrnga ikwerel arlperrty iwek ikwer-rnem-warl, irrpelhelek renh-rnem arrngel INGKART-kenh-angkwarr. Ra ikwer-rnem angkek, “INGKARTel anwenhantherr alhelek, rarl anwenhantherr aleth-antey arntarnt-arayntem. Arrantherr alhelek arrpemarl, arrantherr angka ingkerrenh apenterl-ayntetyek pip nhenh-itwek. Alakenh-they atha arrekantherr-warl arrnga-anem iwek.”
EXO 24:9 Moses Aaron-then Aaron-kenh alerikw atherr Nadab-then Abihu-then artwamp 70-pel-then Israel-kenh-rnem rernem apwert irrwerl-warl nganek, Akngey renh awetyek.
EXO 24:10 Apwert ikwer-itwek rernem Akngey Israel-kenh-rnem-kenh renh arey-alhek. Ingka Akngey-kenh kweneng-ampeny-itwek iwerr-apeny ayntenhekarl rernem arek, iwerr ra arrtyernek alker-apeny, apwert turquoise-apeny.
EXO 24:11 Arraty innga! Artwamp-rnem Israel-kenh-rnem rernem Akngey anngel innga-antey arek! Alhewer rernem arek renh, ranap atwey-angenh-antey renh-rnem mwerr-antey. Ikwer-penh rernem amern arlkwek, kwaty-then antywemel.
EXO 24:12 INGKART angkek Moses-ek, “Atyeng-warl nganenhey-alha. Mpwelha-anem atyeng, atha ngenh apwert ilperr-ilperr atherr anthetyek. Apwert atherr-itwek atha ingkwernek angkernem, ingwer-rnemel reytemilemel akaltyerrerl-ayntetyek.”
EXO 24:13 Ikwer-penhan Moses artwamp-rnem-warl angkek, “Arrantherr mpwelhenherr-arey nhenh-itwek. Aaron-atherr Hur-atherr arteny mpwelhayntem arrpemarl, ratherr ament angka arratyiletyek ingwer-rnemek ingkernan, aylanth alhemarl-kety. Joshua-ant atyeng-itwek apetyetyek wenh.” Kwertengerl Moses-kenh itnan Joshua. Moses-el Joshua ikngwek, ratherr atherr-antey apwert-warl nganenhek, apwert Akngey-kenh. Moses-el Joshua ampep-warl arrernenhek-anem, ra apwert irrwerl-warl nganenhek ament-anem.
EXO 24:15 Moses apwert-warl nganenhek, kwenpayel apwert ingkerrenh artenhek-anem.
EXO 24:16 Innga, INGKART irrwerl-they kwenerrek-anem apwert irrwerl-warl, lyenenty rlterrk ilkwakert arrtyernenh. Kwenpayel apwert renh artek arlta 7-ek-atwety. Arlta ingkernelan INGKART Moses-ek arlkek kwenpay-they.
EXO 24:17 Israel-kenh-rnem rwa lherrm-apeny apwert irrwerl-itwek rernem arenh.
EXO 24:18 Moses anenh apwert ikwer-itwek, kwenpayel apwert artek. Ra anenh apwert-itwek arlta 40-ek-atwety. ...
EXO 31:12 ... INGKART Moses-ek angkek,
EXO 31:13 “Israel-kenh-rnem alakenh ila, ‘Arrantherr angka INGKART-kenh apenterl-ayntetyek Saturday ikwer, arlta impen INGKART-kenh ltyerrey-angker. Saturday arrpanenhel arrantherr ltyerretyek, INGKARTek iterrerl-ayntetyek. Ikwer-penhan arrantherr renh iterl-arayntetyek, rarl arrenhantherr arratyilek. Arrantherr mwerr anerl-ayntem INGKART-kenh-angkwarr. Aler arrekantherrenh-rnem-then, arrengey-rnem-then, artartey-rnem-then rernem iterl-arayntetyek arrpemarl aleth-antey. Alakenh-anyem arrantherr mwerr INGKARTek anerl-ayntetyek intem-antey, INGKART-kenh-anem anem.
EXO 31:14 Saturday ament arlta ingwer-apeny-weny, arrangkw. Saturday-an INGKART-kenh arlta impen. Ingwerentyel apek Saturday-el warrkirrem, arrantherr artwa renh ipmek atwetyek.
EXO 31:15 Warrkirretyek Sunday-they Friday-ek-atwetyant arlta 6-ek-atwetyant. Alakenhan mwerrarl. Saturday arrpanenhel ltyerrayntetyek warrkirrey-angenh. Arlta Saturday-el arrantherr INGKARTek iterr-ayntetyek inkwerelhemel. Ingwerenty apek Saturday-el warrkirrenty, ipmek-antey renh atwem.
EXO 31:16 Saturday arrpanenhel arrantherr ltyerrayntetyek warrkirrey-angenh. Arrantherr INGKARTek iterr-ayntetyek inkwerelhemel, ingkern-penhel-rnem arrpemarl aleth-antey.
EXO 31:17 Arrantherr INGKARTek atyeng Saturday arrpanenhel iterrerl-ayntetyek aleth-antey, atha arrenhantherrenh aleth-antey arntarnt-arayntem. Arrantherr iterl-areyel, alker-then ahern-then ingkerrenh atha arrpmernek arlta 6-ek-atwety. Arlta 7-elan ayeng warrkirrey-angenh ipmelhek, arwa-anem anek ltyerremel. Alakenh arrantherr ayenh iterl-arayntetyek intem-antey, ingkern-penh-rnem rernem ayenh iterl-arayntetyek arrpemarl intem-antey.’”
EXO 31:18 INGKART ipmelhek-anem Moses-warl angkenh-penh Sinai apwert-itwek. Akngey ra angka apwert ilperr-ilperr atherr-warl arrwekel-antey ingkwernek iltyel. Ra Moses-ek apwert ilperr-ilperr atherr anthek, angka ikwerenh-akert.
EXO 32:1 Moses apwert Sinai-itwek arleng-alenty anenh-antey. Israel-kenh-rnem alhek Aaron-warl, rernem renh ayernek, “Ayteyengkw Moses-alew? Nthakenh ra irrek? Ilek-kety ra apey-alpey-angenh? Artwa rarl anwenhantherr Egypt-they atnwenhek. Ilwek apek ra. Aaron-ay! Ilengem ntwa anwekantherr mpwara arwerl-penh apek, apwert-penh apek, ra altyerr anwekantherr anetyek. Ra ilayntetyek apek, nthenh-angkwarr anwantherr alhetyek.”
EXO 32:2 Aaron angkek ikwer-rnemek, “Iylpek-arelh-rnem gold-penh arelh arrekantherrenh-kenh atyeng anthenherr-arey, aler arrekantherrenh-kenh-then.”
EXO 32:3 Rernemap iylpek-arelh-rnem akngetyek, Aaron-ek anthek.
EXO 32:4 Aaron-el iylpek-arelh-rnem akngerr arrernek tyampit ilkwewarl. Tyampit ilkwa rwitwek arrernek irrngwerretyek. Ra gold renh-anem ipert pwelek-apeny-warl thelek, pwelek irrwey-arrpantey gold-penh mpwarek. Israel-kenh-rnemel arek-penh, rernem angkerrek, “Israel-kenh-rnemay! Nhenh arenherr-arey! Akngey nhanyemelan anwenhantherrenh Egypt-they atnwenhey-alpek nhenh-warl!”
EXO 32:5 Aaron-el awek-penh, ra apwert-rnem arrernek amperneyek-arelh, pwelek ikwer-itwek arrwekel-ampenyek. Ra angkek ikwer-rnemek, “Ingwelarreng anwantherr anyenterretyek kwenty arlkwetyek. Anwantherr rntwetyek aylelhemel INGKARTek inkwerelhemel!”
EXO 32:6 Arlta ingwerelan Israel-kenh-rnem ingwepenh-antey akemerr-ayntek, rernem pwelek-rnem inek atwemel-anem. Pwelek ingwer-rnem arrangkwirremel ampek, INGKARTek inkwerelhetyek-arrpantey. Pwelek ingwer-rnem rernem irrtnyewek, aker ampernemel arlkwetyek, INGKARTek inkwerelhetyek-arrpantey. Rernem aker arlkwenh, ngkwarl wayn-then antywemel, terangk irrenh. Ikwer-penh rernem arelh-rnem mpweny ingwerl-alhenh, artnewarl anterrenh.
EXO 32:7 INGKART angkek Moses-ek, “Anamerl-antey apwert-they alpa ngkwenh-rnem-warl, ntwarl Egypt-they renh-rnem atnwenhey-alpek. Rernem apmwerrerrek-anem.
EXO 32:8 Rernem angka atyenhek awelhey-angenh-anem menty anek, apmwel-areth mpwarek. Rernemap pwelek irrwey gold-penh mpwarek. Aker-anem rernem ampernek, pwelek ikwer anthemel. Rernem ikwer kwenerr-ayntetyek inkwerelhemel. Rernem angkerrek alakenh, ‘Israel-kenh-rnemay! Nhenh arenherr-arey! Akngey nhanyemelan anwenhantherrenh Egypt-they atnwenhey-alpek nhenh-warl!’”
EXO 32:9 Ikwer-penh INGKART angkek Moses-ek, “Atha weth-rnem iterl-areyel, rernem awerr innga, iylpelant awem.
EXO 32:10 Ayeng ikwer-rnem ahelerreyel, atha renh-rnem ywerrelhilemel atweyenh. Atyeng arrngert angkey-angenh! Atha anewengkw ngkwenh alerengkw ngkwenh-atherr-then nthakenh ipma atwey-angenh, arrangkw. Ngkwenh-rnem-theyarl akngerram-akngerr irreyenh.”
EXO 32:11 Moses-el amperrngerremel ayernek INGKART, “INGKARTay! Ahelerrey-angenh ngkwenh-rnemek. Weth-rnem ntwa atnwenhey-alpek Egypt-they arawerrng rlterrkel.
EXO 32:12 Ntwa renh-rnem atwenty, Egypt-areny-rnem alakenh ngkweng irrpelthirrekerr, ‘INGKARTel ikwerenh-rnem atnwenhey-alpek Egypt-they apmer arlpaw-warl, renh-rnem ilwerl-athenetyek apwert-itwek!’ Menty, nga ahelerrey-angenh ngkwenh-rnemek, renh-rnem atwey-angenh!
EXO 32:13 Abraham-ek-then Isaac-ek-then Jacob-ek-then iterra! Awank-akerr ntwa alhelenh ikwer-rnem angkemel, ‘Ntwa alerengkw-then artartey-rnem-then arrengey-rnem-then akngerr atnyenem. Rernem akngerr innga aneyenh, antyarr alkerel aneyel-apeny. Atha apmer Canaan ikwer-rnem anthem, ikwer-rnem aleth-antey ayntetyek.’ Alakenh-anyem ntwa renh-rnem alhelek.”
EXO 32:14 INGKARTel Moses awek-penh, ra ingwer-angkwarr-anem iterrek. INGKARTel ikwerenh-rnem ywerrelhilemel atwey-angenh.
EXO 32:15 Ikwer-penhan Moses atwarrerl-alhek apwert-they, ra apwert ilperr-ilperr atherr akngeynek. Apwert ikwer-atherr-itwek INGKARTel arrwekel angka ikwerenh ingkwernek atherr-angkwarr-antey arrwekel-ampeny-then ingkern-ampeny-then.
EXO 32:16 Moses-elan apwert atherr mpwarey-angenh arrangkw, Akngeyelant arrwekel-antey apwert atherr mpwarek, ra angka ikwerenh-rnem apwert atherr-itwek ingkwernek.
EXO 32:17 Moses apwert-they atwarreynenh-antey, ra Joshua rlwatek ampep-itwek. Rernem apmer arrerirrek-anem. Joshua-el awek, ingkerrenharl arlkenh. Ra angkek Moses-ek, “Awa! Israel-kenh-rnem apek atwerreyel!”
EXO 32:18 Moses angkek Joshua-ek, “Arrangkw. Israel-kenh-rnem inkwerelhey-angenh, rernem atwerrenty-penh. Rernem artney-angenh, rernem atwerrenty-penh. Atha renh-rnem aweyelarl, rernem aylelherreyel.”
EXO 32:19 Moses arrer-anemirrek ikwer-rnem-warl, ra pwelek irrwey gold-penh arek. Ra ingwer-rnem arek rntwerl-anenty. Ra ikwer-rnem ahelerrek-anem. Ra apwert atherr ahern-warl iwek. Apwert atherr akelhek-anem apwert Sinai impalth-itwek.
EXO 32:20 Ikwer-penhan ra pwelek gold-penh renh inek. Ra rwewarl iwek, gold kwaty-apeny irrngwerrenhek. Ikwer-penhan ra gold ahern-warl thelek, irrernterretyek. Ikwer-penhan ra gold ngkweltyelek lher-apeny-anem. Gold renh inek, kwaty-warl ra iwemel. Israel-kenh-rnem ra ilek, “Arrantherr kwaty gold ikwer-akert antywetyek.”
EXO 32:21 Moses Aaron-warl angkek, “Ilek ntwa weth-rnem akngartewek INGKART-kety pwelek nhenh-warl? Alakenhaym apmwarl! Rernem artewentyel apmwelhelek.”
EXO 32:22 Aaron angkek Moses-warl, “Nga atyetyart atyenh. Atyeng ahelerrey-angenh. Ntwa renh-rnem iterl-areyel, rernem apmwangkwarr iterreyel aleth-antey.
EXO 32:23 Rernem atyeng angkek alakenh, ‘Ayteyengkw Moses nthakenh irrek? Ilek-kety ra apey-alpey-angenh? Artwa weth ra anwenhantherrenh Egypt-they atnwenhey-alpek. Ilwek apek ra. Aaron-ay! Ilengem ntwa anwekantherr mpwara arwerl-penh apek apwert-penh apek, ra altyerr anwekantherr anetyek. Ra ilayntetyek apek nthenh-angkwarr anwantherr alhetyek.’
EXO 32:24 Ayeng Israel-kenh-rnemek angkek, ‘Gold iylpek-arelh-rnem arrekantherrenh-they lhelenherr-arey, ilek-ilek gold-penh-then. Ayenh-anem anthemel.’ Ingkerrenh-antey gold-penh rernem atyeng anthek ampwal ilek-ilek. Gold-rnem atha rwewarl iwek, pwelek irrwey-anem rwethey tyerrelhenhey-ayntek!”
EXO 32:25 Moses ra renh-rnem arenh, arwengk-apeny arlkenty. Aaron ra renh-rnem iltey-angenh arrangkw. Moses ament angkek, “Ingwerel-rnem atherrelhelekerr, anwekantherr arlkwentey-angenh-rnem.”
EXO 32:26 Moses arriw ilkwa-itwek rtney-alhek. Ra ingkerrenhek arlkek, “Ingwer-rnemel apek INGKART apentetyek ilkelhem, atyeng-angkwarr apetyetyek!” Levi-kenh-rneman rernem Moses-itwek rtney-alhek.
EXO 32:27 Ikwer-penhan Moses Levi-kenh-rnemek angkek, “INGKART Akngey Israel-kenh-rnem-kenh alakenh-anyem ra arrenhantherr ileyel, ‘Artwernem, arrantherr inkwartey inenherr-arey! Apmer-warl alhemel awayengkw-rnem-then ayteyengkw-rnem-then arrantherr iterl-areyel ingwer-rnem-then ingkerrenh ipmek atwetyek.’”
EXO 32:28 Levi-kenh-rnem rernem Moses-ek awelhek. Rernem inkwartey-rnem inek, 3,000 innga rernem ipmek atwek.
EXO 32:29 Moses Levi-kenh-rnemek angkek, “Lyertan INGKART-angkwarr anetyek arrantherr, atyetyart arrantherr anayntetyek, INGKART ikwer warrkirr-ayntetyek. Arrantherr ikwer awelhek, awayengkw-rnem-then ayteyengkw-rnem-then alerengkw-rnem-then ipmek atwek. Alakenh-they INGKART arrekantherr inkwerelhek.”
EXO 32:30 Arlta ingwerelan Moses angkek Israel-kenh-rnemek, “Arrantherr apmwangkwarr mpwarek. Lyert atha INGKART ayernem arrekantherr. Ayeng ikwer-warl angkenty, ra arrekantherr ahelerrey-angenh anetyek, apmwa arrekantherrety iwetyek, arrantherr apek ikwerenh-anem arrpemarl anem.”
EXO 32:31 Moses alhek INGKART-warl ayernetyek, “Weth-rnemel apmwel-areth mpwarek. Rernem pwelek gold-penh mpwarek, ikwer kwenirr-ayntetyek inkwerelhemel.
EXO 32:32 Irrepern-rnem atwey-angenh. Menty rernem anetyek. Renh-rnem angkep atwey-angenh, rernem apmwel-areth mpwarek-penh. Renh-rnem atwey-angenh, ayenhant ntwa atwetyek. Ayenh ntwa katy atwetyek, menty ingwer-rnem aney-akenh. Ayeng ikwer-rnem katy ilwetyek. Itna atyenh ipara pip ilkwa ngkwenh-they, ntwarl itna atyenh ingkwernek ingwer-rnem-then, rernem ngkwenh-rnem intem-antey anetyek.”
EXO 32:33 INGKART Moses-ek angkek, “Ingwer apek apmwangkwarr alhenty, atyeng ilkelhey-angenh, atha itna ikwerenh pip ikwer-they iparem.
EXO 32:34 Israel-kenh-rnem-warl alpa, atnwenha renh-rnem apmer atha alhelek-warl, atha ngenh arrwekel-antey ilek-warl. Antyerl atyenh arrekantherr yerlirrem, iwerr arrekantherr iylparrernetyek, apmer ikwer-warl alpetyek. Apmwel-areth aneyel-rnem atha ingwer-inger atwemant-anem.”
EXO 32:35 INGKARTel Israel-kenh-rnem arntety ilkwa anthek, rernem apmwel-areth mpwarek-they.
EXO 33:1 INGKART angkek Moses-warl, “Apmer nhenh iwerl-alhenherr-arey, nga-then ingwer-rnem-then, ntwarl renh-rnem Egypt-they atnwenhek. Alhenherr-arey apmer ikwer-warl, atharl arrwekel-antey alhelek Abraham-ek-rnem-then Isaac-ek-rnem-then Jacob-ek-rnem.
EXO 33:2 Atha arrwekel-antey antyerl thwenem arrekantherr-warl yanh-areny-rnem irrentetyek, Canaan-areny-rnem, Amor-areny-rnem-then, Hitt-kenh-rnem-then, Perizz-areny-rnem-then, Hiv-areny-rnem-then, Jebus-areny-rnem-then.
EXO 33:3 Alhenherr-arey apmer ikwer-warl, amern-angketyarr-warl arwengalker-angketyarr-warl. Nthakenh ayeng arrekantherr-itwek alhey-angenh, arrantherr awerr-rnemarl wethey, atyeng awelhey-angenh. Ayeng arrekantherr alhenty apmer ikwer-warl, atha ampepel apek arrenhantherr ilwerl-athenekerr.”
EXO 33:4 Arrwekel-antey INGKART Moses-ek angkek, “Angka nhenh Israel-kenh-rnem ila.” Kel Moses Israel-kenh-rnemek angkek, “Alakenh INGKARTel arrenhantherr ileyel, ‘Arrantherr awerr innga. Ayeng apek arrekantherr-angkwarr alhenty, atha apek arrenhantherr ilwerl-athenekerr. Ampwal-rnem iylpek-arelh-rnem-then nikeleth-rnem-then akwek-arelh-rnem-then lhelenherr-arey. Alerl ayeng iterrey, nthakenh atha ileman.’” Angka nhenh awek-penh, rernem ampwal-rnem lhelek apwert itna Sinai-itwek. Rernem amperrngerrek, ampwal-rnem angkep arrerneyney-angenh-anemarl.
EXO 33:7 Moses-el apmelerr kalikw artenh, apmer-they arleng. Kalikw renh itnewek, “Kalikw-itwek INGKART ayernetyek”. Ingwerentyel INGKART ayernetyek, rap alhem kalikw ikwer-warl, apmer-they akwerr-ampeny-warl.
EXO 33:8 Moses kalikw-warl alhenhel, rernem arriw-ampeny kalikw akely-rnem-itwek rtney-alhenh. Rernem Moses intwarenh, kalikw-warl aylpenharl.
EXO 33:9 Moses kalikw-warl aylpenhel, kwenpay arlpenty apetyek irrwerl-they, arriw-ampeny-itwek artenh. Kwenpay ikwer-they INGKART Moses-warl angkenh.
EXO 33:10 Kwenpay renh arenh kalikw arriw-itwek, ingkerrenhel apmelerr kalikw arriw ikwer-rnem-kenh-itwek rtnenh, INGKARTek kwenerretyek.
EXO 33:11 INGKART Moses-warl kalikw-itwek angkenh. Ratherr arerrenhant-atherr angkerremel. Ikwer-penh Moses apmer-warl alpenh. Joshua ra kalikw ikwer-itwek apmelerr arteny anenh alpey-angenh. Joshua Nun-kenh alerikw anenh, ra kwertengerl Moses-kenh anenh.
EXO 33:12 Ingwer-inger Moses-el INGKART ayernek, “Ntwa ayenh arrwekel-antey alakenh ilek, ‘Atha ngenh Moses iterl-areyel, ayeng inkwerelheyel ngkweng.’ Ntwa ayenh ilek arrpemarl, ‘Ntwa nhenh-rnem atnwenheynetyek apmer ingwer-warl-anem.’ Kel atha ngenh lyert ayernetyek, ‘Angwenh ntwa thwenem, atyeng-angkwarr ilkwatherr?’ Ntwa ayenh iley-angenh-antey.
EXO 33:13 Nga atyeng inkwerelhentyan, ntwa ayenh ngkwenh-angkwarr akalty-antha. Atha ngenh iterl-aretyek. Ayeng ilkelheyel, nga atyeng intem-antey inkwerelh-ayntetyek. Nhenh-rnemek iterra iylpelerrey-angenh-antey. Ntwa renh-rnem ayerrpelek, ngkwenh-rnem anayntetyek.”
EXO 33:14 INGKART angkek Moses-warl, “Ayeng arrekantherr-angkwarr alhem. Arrantherr mwerrant-arey anetyek, ahelengkw-rnem nthakenh arrekantherr atwerrey-angenh.”
EXO 33:15 Moses ikwer-warl angkek, “Nga anwekantherr yerlirrey-angenh apek, ntwa anwenhantherr apmer ingwer-warl thweney-angenh anetyek.
EXO 33:16 Nga anwekantherr yerlirrenty, ingwer-arenyel-rnem iterl-arayntetyek, ngarl anwekantherr inkwerelheyel. Anwantherr ngkwenh-rnemarl impenarl, ingwer-rnem arrangkwarl.”
EXO 33:17 INGKART angkek Moses-ek, “Alakenh mwerr. Nga mwerr innga angkek. Atha ngenh Moses iterl-areyel innga, ayeng ngkweng inkwerelheyel. Alakenh-they ayeng arrekantherr-angkwarr alhem ilkwatherr.”
EXO 33:18 Moses angkek INGKART-warl, “Atha ngenh arem, arawerrng rlterrkel lyenenty arrtyernenty.”
EXO 33:19 INGKART angkek ikwer-warl, “Ya. Ayeng ngkweng-angkwarr rwaylpenhem. Ayeng ngkweng aremirrem. Ntwa aretyek, ayengarl mwerr-angker innga. Ayeng ngkweng itna mwerr-angker atyenh-anem ilelhetyek. Itnan atyenh INGKART. Ayeng ilkelhenty atha ingwer-rnemek amperrngirremel arntarnt-arem arrpemarl.
EXO 33:20 Ayeng ngkweng aremirretyek. Nthakenh ayeng inngerr aremerrey-angenh ngkweng-warl. Ingwerentyel inngerr ayenh arenty, rap ilwemarl.
EXO 33:21 Ay, apwert nhak aray. Apwert ikwer-itwek rtnerl-alha.
EXO 33:22 Atha arrtyerneyenh rlterrk ilkwakert apwert-angkwarr anper-alhentyel. Ayeng anper-alhey-alentyarl, atha ngenh apwert intey-warl ikwer-itwek akwernem, atha ngenh iltyel arteyenh.
EXO 33:23 Atha ngenh arteyenh-tangkwel, ikwer-penh altywerilem arrpemarl, ntwap artepant-anem ayenh intwareyenhan.”
EXO 34:1 INGKART angkek Moses-warl, “Apwert ilperr-ilperr atherr akaltha, atharl ingwer weth arrwekel-antey mpwarek-apeny. Apwert ingwer atherr angkakert ntwa iwek, ratherrap akelhek-anem. Atha apwert ilperr-ilperr atherr-warl irrkaty-angkarr ingkwernetyek.
EXO 34:2 Ingwepenh-antey apwert ilperr-ilperr atherr akngetya apwert itna Sinai-warl. Ayeng ngkweng-warl apwert irrwerl-itwek angketyek.
EXO 34:3 Ingwerenty akngetyey-angenh, ngant apetya. Ingwer-rnem ila, ‘Apwert nhenh-warl apetyekerr!’ Yep-yep-rnem-then pwelek-rnem-then renh-rnem antwerrketyek, atherrk apwert ilkwa-angkwarr rernem arlkweynekerr.”
EXO 34:4 Moses-el apwert ilperr-ilperr atherr akalthek. Ingwepenh ra apwert Sinai-warl nganek apwert ilperr-ilperr atherr-akert. Alakenh INGKARTel renh arrwekel ilek-angkwarr.
EXO 34:5 INGKART kwenpay-angkwarr Sinai apwert-warl apetyek. Ran apetyek, Moses-itwek arrer rtney-alhek. Ra itnewelhek INGKART.
EXO 34:6 Moses-warl arrwekel-ampeny-itwek ra anper-alhek. Ra ikwer-warl angkek, “Ayeng INGKART, Akngey innga. Ayeng aleth amperrngerreyel ingkerrenhek, ayeng mwerr innga iterreyel ikwer-rnemek. Rernem apmwel-areth atyeng anem, ayeng anamerl ahelerrey-angenh ikwer-rnemek, arrangkw. Ayeng ikwer-rnem artewentyel ilkelheyel-antey. Atha renh-rnem alhelenty, nthakenh ayeng ingwer-angkwarr iterrey-angenh. Ayeng arraty ikwer-rnem-warl angkem aleth.
EXO 34:7 Alakenh-anyem innga. Ayeng mwerr ingkerrenhek aneyel. Rernem apmwel-ayeth atyengety anenty, ikwer-penh rernem atyeng-warl apey-alpenty, atha renh-rnem irrentey-angenh, arrangkw. Menty, atha renh-rnem angkep atwey-angenh. Ayeng ikwer-rnem inkwerelheyel inngey. Ingwer-rnem apek apmwangkwarr aleth anenty, angkeperrey-angenh, atha renh-rnem inngarl atwem, alerikw-rnem-then arrengey-rnem-then artartey-rnem-then ingkerrenh-antey atha aleth-antey irrwampenh-anthemel atwem arrpemarl.”
EXO 34:8 Moses anamerl-antey ahern-itwek kwenerrek, ampwethel arrernelhek, Akngey-warl inkwerelhemel angkek.
EXO 34:9 Moses angkek ikwer-warl, “INGKARTay, nga apek atyeng inkwerelhenty, anwekantherr-angkwarr alhayntetyek. Rernem awerr innga, iylpelant awem. Apmwa anwekantherrenh iwa, angkep atwey-angenh. Anwenhantherr intem-antey atnyena, anwantherr ngkwenh-rnem anetyek.”
EXO 34:10 INGKART angkek-anem, “Atha arrenhantherr innga alhelem. Rernem ayenh areyenh, ayengarl ilek-ilek mpwarey-angker arawerrng rlterrk-akert, arrantherr aketh-antey aretyek. Arrwekel ingwer-rnemel arey-angenh alakenh-anyem. Ingwer-rnem arrekantherr-itwek aneyel-rnemel areyenh arrpemarl.
EXO 34:11 Arrantherr angka atyenhek awelhetyek, atharl lyert ilem. Atha Amor-areny-rnem, Canaan-areny-rnem-then, Hitt-kenh-rnem, Perizz-areny-rnem, Hiv-areny-rnem, Jebus-areny-rnem-then ingkerrenh irrenteyenh apmer ikwer-they, apmer atharl arrwekel arrekantherr alhelek.
EXO 34:12 Arrantherr apmer Canaan-warl alhentyel, mwanty arntarnt-arelhemel anayntetyek yanh-rnem-kety, mwerrant-arey arrantherr aney-angenh ikwer-rnem-itwel, rernem arrenhantherrenh apmwangkwarr-anem akngartewekerr.
EXO 34:13 Tyaty-arrpantey-rnem rernem mpwarek. Ampwal akerek-arelh-then apwert impen-rnem-then rernem tyaty kwen-itwek rnkernek, ampwal arlpenty-rnem-then. Rernem altyerr-arrpantey-rnem ilek-ilek apenteyel. Ingkerrenh ngkweltyeletyek atakemel, ampwal akerek-arelh-rnem-then, apwert impen-rnem-then, ampwal arlpenty-rnem-then.
EXO 34:14 Ayengan INGKARTarl. Arrantherr altyerr-arrpantey-rnemek kwenirrey-angenh anetyek. Arrantherr atyengant awelh-ayntetyek.”
EXO 34:15 INGKART angkek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey yanh-rnem-kety. Mwerrant-arey arrantherr apmer ikwer-areny-rnem-itwek aney-angenh. Rernem altyerr-arrpantey-rnem apent-ayntem apmwangkwarr. Rernem aker tyenkerr arrtyemel anthem altyerr-arrpantey-rnemek. Arrenhantherr apmwangkwarr angkepilekerr, Menty awenh-arey!
EXO 34:16 Artwa aler arrekantherrenh-rnem kwey aleyak ikwer-rnem-kenh-itwek itengerrey-angenh anetyek. Aleyak ikwer-rnem-kenh altyerrek-arrpantey kwenerremel tnaketyek. Rernem artwa aler arrekantherrenh-rnem irrkaty-angkwarr arrpemarl akalty-anthekerr.
EXO 34:17 Ingwerel-rnem gold rwel arrtyemel irrngwerretyek, altyerr-arrpantey mpwaremel ikwer-penh. Alakenh mpwarey-angenh arrantherr anetyek.
EXO 34:18 Amern ilperr-ilperr-akert arrantherr kwenty arlkwetyek inkwerelhemel, kwenty itna ‘Amern ilperr-ilperr’. Arlta 7-ek-atwety arrantherr amern ilperr-ilperr arlkwetyek pikinpat-weny, atharl ilek-angkwarr-antey. Arrantherr alakenh mpwaretyek alkent Abib ikwerel-antey aherrety arrpanenhel. Arrantherr amern ilperr-ilperr renh kwenty arlkwayntetyek, arrantherr iterretyek Abib ikwerel, Egypt-theyarl anperl-alhekan.
EXO 34:19 Awey arrwekeleny-rnem-then atnwenth irrwey arrwekeleny-rnem-then rernem atyenh ingkerrenh.
EXO 34:20 Tangkey arrwekeleny ntwa apek iteth atnyenetyek, yep-yep akelyant antha atyeng. Arrangkwel apek, tangkey renh akertemal atwetyek. Arrantherr aler awey arrekantherrenh arrwekeleny-rnem ingkerrenh payemeletyek atyeng-they. Ingwerenty rtnemel angkenty atyeng-warl, ra ayenh aker tyenkerr antheynetyek-tangkwel.
EXO 34:21 Arlta 6-ek-atwety warrkirr-ayntetyek, arlta 7-el ltyerretyek warrkirrey-angenh. Ahern angerney-angenh, ntang ineyney-angenh, ikwer-kety ltyerretyek-antey. Menty anetyek arlta ikwerel.
EXO 34:22 Aherrety arrpanenhel arrantherr kwenty arlkwayntetyek itna Pentecost ikwerel. Ntang weyt arrwekeleny-penh arrantherr atyeng anthetyek. Ingwer-inger arrantherr kwenty ingwer arlkwayntetyek, ntang weyt ingkern-penh arrantherr atyeng anthetyek.
EXO 34:23 Aherrety arrpanenhel irrpety-inger artwernem ingkerrenh rernem akarrirretyek arrwekel-antey atyeng. Ayeng INGKARTarl, Akngey innga Israel-kenh-rnem-kenh.
EXO 34:24 Arrantherr aherrety arrpanenhel irrpety-inger atyeng-warl apetyenty, atha Canaan-areny-rnem arrwekel-antey apmer ikwer-they irrentem. Atha arrenhantherrenh apmer akngerr arrpemarl anthem. Nthakenh ingwer-rnemel apmer renh angkep rakeyney-angenh arrekantherr-they.
EXO 34:25 Arrantherr aker atyeng anthenty, amern tyenkerr-then. Amern pikinpat-weny ayenh anthetyek. Arrantherr yep-yep renh atwentyel, tyenkerr itna Anperarl Alhek ‘Passover’, aker tyelk arrerney-angenh ingwepenhek-atwety. Arrantherr rwel arrtyetyek ingkerrenh-antey.
EXO 34:26 Aherrety arrpanenhel, ntang weyt arrwekelarl lyapek akngetyenherr-arey, kalikw atyenh-warl, amern tyenkerr mwerr-angker ayenh anthetyek. Nanikwet akely apek ampernenty arrantherr, amikw ikwerenh aylpatyel arrtyey-angenh.”
EXO 34:27 INGKART angkek Moses-warl, “Ingkwernetyek angka nhenh. Alakenh atha ngenh alheleyel, Israel-kenh-rnem arrantherr atyenh-rnem intem-antey anayntetyek.”
EXO 34:28 Moses INGKART-itwek anenh, arlta 40-ek-atwety. Amern arlkwey-angenh kwaty antywey-angenh. Apwert ilperr-ilperr atherr-warl INGKARTel ingkwernek angkernem 10, rernem aleth-antey apenterl-ayntetyek.
EXO 34:29 Moses-anem apwert Sinai-they atwarrenhey-alpenh, apwert ilperr-ilperr atherr-akert iltyel akngey-alpenh. Moses inngerr amparrkenh, ra Akngey-itwek angkenh-penh. Ra iterl-arelhey-angenh inngerrarl amparrkenh.
EXO 34:30 Aaron-then Israel-kenh-rnem-then rernem inngerr Moses arek amparrkenharl. Rernem ikwerety aterirrek. Alakenh-they rernem arrer-warl alhey-angenh ikwer-warl.
EXO 34:31 Moses ikwer-rnemek atayel arlkek, “Atyengety aterirrey-angenh! Arrer-warl apetyenherr-arey!” Aaron artwamp-rnem-then arrer-warl ikwer-warl apetyek. Ra ikwer-rnem angkek.
EXO 34:32 Ikwer-penh ingkerr-anem Moses-warl arrererrenhey-alhek. Ra ikwer-rnem angka ilenh, INGKARTelarl apwert Sinai-itwek renh ilek.
EXO 34:33 Moses ikwer-rnem-warl angkek-penh, ra inngerr-anem arnkwa akelyel artelhek.
EXO 34:34 Moses ra kalikw-warl aylpenh aleth INGKART-warl ayernetyek. Ra arnkwa akely apmelerr lhelenh, INGKART-warl angkey-alhenty. Ra kalikw iwerl-alhenh, apmer-warl alpenh, ra ingkerrenhek iley-alpenh, INGKARTel ilek-angkwarr.
EXO 34:35 Ingkerrenhel renh arey-ayntenh, inngerr Moses amparrkenharl. Ikwer-penh ra inngerr apmelerr artelhenh-anem arnkwa akely ikwerel. ...
EXO 40:34 ... Moses-el kalikw impen artek. Ra ampwal impen-rnem ingkerrenh akwernek Akngeyel renh ilek-angkwarr. Moses-el warrk ywerrelhilek-penh, kwenpay INGKART-akert alker-they apetyek, kalikw impen artek. INGKART-kenh lyenentyel kalikw kwen alhernek.
EXO 40:35 Kwenpayel iwerr arrngelek, Moses nthakenh kalikw-warl kwen aylpenhey-angenh.
EXO 40:36 Kwenpayel kalikw-itwek artenhel-antey, Israel-kenh-rnem apmerel-antey anenh. Kwenpay rarl anperl-alhenh, Israel-kenh-rnemel kwenpay renh apentenh, apmer ingwer-warl-anem.
EXO 40:38 Alakenh-anyem innga. Itwernek kwenpayel kalikw artenh. Ingwelan kwenpay amparrkenh rwapenyarl. Israel-kenh-rnem apmer arrpanenh-warl alpenhel, rernem kwenpayan kalikw-itwek arenh.
RUT 1:1 Awank-akerr artwa anyent anenh itnan Elimelek. Rap tawen Bethlehem-itwel anenh Judah-ampeny-itwel. Ranap Ephrath-kenh-antey. Anewikw ikwerenh itnan Naomi. Youngfella ikwer-atherrenh itna Mahlon-then Kilion-then. Ingwer-ingweran apmer ra arlenyerrek-anem. Elimelek-rnem angwayak anenh, rernemap Bethlehem iwerl-alhek, apmer ingwer-itwel Moab-itwel aney-alpek-anem.
RUT 1:3 Ingwer-ingweran artwamp ahaperrek-anem. Anewikw Naomi ra inpert-anemerrek, youngfella alhamp atherr-itwel anerl-anemel.
RUT 1:4 Ratherran arelh atherr-then itengerrek Moab-areny atherr. Mahlon ra arelh Ruth-then itengerrek, Kilion ran arelh Orpah-then itengerrekarl. Rernemap arleng-alenty anenh apmer ikwer-itwel, aherrety 10-ek-atwety apek.
RUT 1:5 Ikwer-penhan Naomi ra areperrk-anemerrek, ampikw atherrarl ahaperrek. Rap amperrngerremel-anem anenh, ranap anenh-antey apmer ikwer-itwel.
RUT 1:6 Naomi rarl Moab-itwel anenheng-arey, ra awek, INGKARTelarl ikwerenh-rnem arntarnt-arenh apmer Judah-itwel. Kwaty ilkwa rntwey-alhek, amern-rnem lyapelhelek-anem. Ingkerrelan inkwerelhemel amern-rnem akarrelenh. Naomi ra iterrek, Moab iwerl-alhetyek, angkep-antey apmer Judah-itwel aney-alpetyek. Anherrikw ikwerenh-atherran iterrek, ilkwatherr alpetyek.
RUT 1:7 Rernemap anperl-alhek, iwerrel-antey alhemel.
RUT 1:8 Naomi anherrikw-atherr-warl-anem angkek, “Mpwelan alpetyek, amengkw mpwel-kenh-itwel anayntetyek. INGKARTel mpwelenh arntarnt-aretyek mwerr-angkwarr, mpwelarl ayenh arntarnt-arenh-apeny ampa atyenh-atherr-then.
RUT 1:9 Rap anthem anewengk ingwer-atherr-anem, mpwelenh irrngerney-anthetyek.” Kel ra renh-atherr arrwantyek-anem, anperl-alhetyek-athath. Ratherrap artnenh artewentyel,
RUT 1:10 alakenh angkemel, “Mentyaw! Ayla ngkweng-angkwarr alpetyek, ngkwenh-rnem-itwel aney-alpetyek.”
RUT 1:11 Naomi ranap angkek ikwer-atherr, “Anherrey-atherray, mpwel angkep alpetyek apmer mpwel-kenh-warl-anem. Ilekek mpwel apenteyel-antey? Nthakenh atha ampa ingwer atherr atnyeney-angenh, mpwel itengerretyek, arrangkw.
RUT 1:12 Ya, apmer-warl-anem alpetyek. Ayengan arelhampw-anem, nthakenh itengerrey-angenh-anem. Anherrey-atherray, arwa angkeyel-anem. Ayeng apek lyert ingwel artwitwel intengerrem, ikwer-penh ingwer-ingweran awey atherr-anem atnyenemel. Nthakenh-anem irrem?
RUT 1:13 Mpwelan nthakenh mpwelhey-angenh awey ikwer-atherr arrpemarl, ratherrarl alkenherretyek! Arrangkw wenh, alakenh-weny! Mpwel amperrngerremel anerl-anekerr inpert-antey arleng-alenty. Ya, rlterrk-anem aynteyel mpwelek. Rlterrk innganemarl aynteyel atyeng. INGKARTelan ayenh artewentyel irrwerneyel, amperrngelemel.”
RUT 1:14 Rerneman artnek arrpemarl. Orpah ran anherrikw ikwerenh arrwantyek-anem, rap apmer-warl-anem anperl-alhek. Ruth-anap ilkelhey-angenharl, Naomi iwerlelpetyek, rap renh antwerrkenh-antey.
RUT 1:15 Naomi-an ikwer angkek, “Nhak araw. Arntengengkw ikwerenh-rnem-warl alpeyel-anem, rap altyerr ikwerenh-rnem-kenh-warl alpeyel. Ngan ilkwatherr alpa.”
RUT 1:16 Ruth-elanap tyernek, “Ayenh thweney-angenh ngkweng-kety. Ayenh iley-angenh, ngenh apentey-angenharl. Ayeng ngkweng-angkwarr alpetyek. Ngan apmer ingwer-warl alhem, ayengap alhem arrpemarl. Ngan apmer ingwer-itwel anem, ayengap anem arrpemarl. Ngkwenh-rneman atyenh-rnem-anem aneyel. Athap Akngey apentetyek, ntwarl renh apenteyel-apeny.
RUT 1:17 Alakenhaym aylanth iteng anerl-aneyenh, aylanthap apmer ikwer-itwel ilweyenh. Ingwer-ingweran rernem ayenh akwerneyenh apmer ikwer-itwel. Inngarl ayeng angkeyel, INGKARTelarl aweyel-kety. Atha irrtywerremel ileyel apek, menty ra ayenh artewentyel atwetyek. Ayengan ngkweng-itwel anayntetyek ilwentyek-atwety.”
RUT 1:18 Naomi ra iterl-arek-anem, inngarlap Ruth iterrek, ikwer-angkwarr alpetyek, rap akeleyt-anemerrek.
RUT 1:19 Kel anherrenheng-atherr alhenh-antey Bethlehem-warl. Ratherrarl apmer ikwer-itwel arremerrey-alhek, akngerran apateyelpek-anem. Arelh apmer ikwer-areny-rnemel ayernerrek, “Inngarl Naomi yanhan, anwekantherr-warl apey-alpeyel?”
RUT 1:20 Naomi arrer-anem apetyek, rap angkek, “Ayenh Naomi antwey-angenh-anem. Itna Naomi mean-errem 'irrngerney'. Ayenganap inkwerelhey-angenh-anem aneyel. Ayenh Mara-anem antwey. Itna Mara mean-erreyel 'amperrng'. Akngey Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhekel ayenh amperrngel-anthek.
RUT 1:21 Atharl apmer nhenh iwerl-alhek awank-akerr, atha ilek-ilek atnyenek. Aleyan INGKARTel ayenh arrangkw akngey-alpek. Ilekek ayenh Naomi antweyel? Akngey Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhel atnert ayenh apmwelek. Ayengan amperrngerreyel-antey.”
RUT 1:22 Kel alakenhaym ra ayntenh. Anherrenheng-atherr Naomi-then Ruth Moab-areny-then ratherr Bethlehem-itwel aney-alpek. Ikwereng-arey apmer ikwer-areny-rnemel amern antywer parley akelp-akemel akarrelenh-anem.
RUT 2:1 Artwa anyentan Bethlehem-itwel anenh itnan Boaz. Ranap Naomi-wenh anewikwek Elimelekek apelty anenh, rap ilek-ilek atnyenenh man akngerr-then.
RUT 2:2 Ingwer-ingweran Ruth ra angkek Naomi-ek, “Anherreyay, mwerrang ayeng yanh-rnem-warl alhem, rernemarl amern antywer parley akeyel-warl? Ingwerenty apek amperrngerrem atyeng, rap menty atha ntang akwetyetyek ingkern-they.” Naomi-el tyernek, “Mwerr alheyaw!”
RUT 2:3 Ruth alhek-anem katen ikwer-warl, warrkenh-rnemelarl amern akenh-warl. Rap warrkenh-rnem apentenh, rernemarl amern-rnem akenh. Ra ntang akarrelenh, warrkenh-rnemelarl iwerl-alhek. Katen artwa Boaz-kenh anenh, Elimelekek apelty-kenh, Ruth-elap iterl-arey-angenh-anem. Rap apal ntang akarrelenh katen ikwerenh-itwel.
RUT 2:4 Artwa Boaz ran Bethlehem-they aremerreylpek katen ikwerenh-itwel-anem, rap angkek warrkenh ikwerenh-rnemek apmelerr-angkwarr, “INGKARTel arrenhantherrenh arntarnt-aretyek!” Rerneman tyernek, “INGKARTel ngenh arntarnt-aretyek arrpemarl!”
RUT 2:5 Boaz ra atyetyart akelyek angkek, “Arelh yanh ran angwenh-kenh?”
RUT 2:6 Atyetyart akelyel tyernek, “Arelh yanh ra Moab-areny, rap ilkwatherr Naomi-itwel apey-alpek.
RUT 2:7 Ra ayenh ayernek, ‘Mwerrang atha warrkenh-rnem apentem, ntang akarreletyek, rernemarl iwerl-alhem?’ Kel atha renh menty arek. Ingwepenh-antey ra nhenh-warl apetyek, rap pantey warrkerrenh. Ra alyepant ltyerrenh lywenty-itwel.”
RUT 2:8 Boaz ran alhek Ruth-warl, rap angkek, “Arelhay, atyeng awelhetyek. Artewenty iterrey-angenh. Nga nhenh-itwel anemer, ntang akarrelemel katen atyenh-itwel. Katen ingwerentyak-kenh-warl alhey-angenh. Arelh warrkenh atyenh-rnemant ntwa apentetyek.
RUT 2:9 Nhak araw, artwa warrkenh-rnemelarl amern antywer parley akeyel-warl, arelh warrkenh-rnemelarl akarreleyel-warl. Mwerr ntwan ingkern-theyarl apentetyek. Atha kel artwa warrkenh-rnem ilek, ‘Arelh renh menty ipmenh-arey!’ Nga angkethakwerrem apek, mwerr antywetyek tyampet yanh-penh. Artwernemel kwaty tyampet-warl aleth intem thelem.”
RUT 2:10 Ruth-el awek, rap ahern-warl kwenerrek. Ra angkek Boaz-ek, “Alethang ayengan, apmer ingwer-areny. Ilekek nga atham-athamel atyeng angkeyel?”
RUT 2:11 Ra tyernek, “Akngerr ingwer-rnemel ayenh ilenh ngkweng-akert. Ngan inpert-anemerrek, ntwap anherrengkw Naomi arntarnt-arenh arraty-angkwarr. Ntwap aynengkw-then amengkw-then iwerl-alhek apmer ngkwenh-then, ngan apmer ingwer-itwel-anem aney-alpek. Anenhantherrenh ntwa iterl-arey-angenh-tangkwel.
RUT 2:12 INGKARTan inkwerelheyel ngkweng, ntwarl anherrengkw arntarnt-arenh. Ngap apetyek ikwer-warl-athek. Ran Akngey aneyel Israel-kenh-rnemek, rap ngenh-anem arntarnt-arayntetyek.”
RUT 2:13 Ruth angkek ikwerek, “Ya, atyetyart. Ngan mwerr atyeng aneyel, ngap mwerr-angkwarr angkeyel atyeng. Ayengan iterreyel, nga alakenh apek anayntem atyeng. Ayengan arelh warrkenh ngkwenh-wenyarl, ntwanap ayenh arntarnt-areyel.”
RUT 2:14 Ingkern ampepel rernem akarrerrek, amern arlkwetyek. Boaz angkek Ruth ikwer, “Amern-warl apetyetyek. Nhanyem amern rtamp. Ltyewarl pwerlp arrernemel arlkwetyek.” Kel Ruth ra warrkenh-rnem-itwel arrernelhek, amern arlkwetyek. Boaz-el renh anthek amern ntang ampeng rwepenh. Ruth-el arlkwek atnertengek-atwety. Rap ntang ampeny awakek, ingwer-ingwerant arlkwetyek.
RUT 2:15 Ikwer-penhan Ruth rtnerl-alhemel alpek warrk-warl angkep-antey. Boaz ra artwa warrkenh-rnem ilanthek, “Menty arelh yanhel ntang akngerr akwetyetyek ampepel, arrantherrarl antywer parley akarrelek-itwel. Renh iltey-angenh-anem.
RUT 2:16 Arrantherr ntang aytnelheletyek akwerr-warl, ra akwetyetyek. Arrngert angkey-angenh.”
RUT 2:17 Alakenhaym Ruth-el ntang akwetyenh ingkenyarl aylpenhetyek-atwety. Rap ntang akatwek-anem ilpemel, akngerr innga, arrernemel yakweth ilkwewarl.
RUT 2:18 Ra yakweth inek, apmer-warl-anem akngetyemel, anherrikw ikwerenhek lwewarrernetyek. Naomi-elan arek, rarl ntang akngerr akngetyek. Ruth-elap renh anthek amern ntang ampeng rwepenh.
RUT 2:19 Naomi-el ayernek, “Nthenh-itwel ntwa ntang akngerr akwetyerl-alpek? Katen angwenh-kenh-itwel nga warrkerrenh? Artwa yanhan atham-atham ngkweng anenh. Athan Akngey ikwer katy ayernem, mwerr ikwer anetyek arrpemarl, renh irrngerney-anthetyek.” Ruth-elan angka ikwer ilek artwakert, katen antywer parley-akertek-artweyarl. Rap angkek, “Artwa katenek-artwey itnan Boaz.”
RUT 2:20 Naomi-el apateyelpemel awek, rap angkek, “INGKARTel Boaz renh irrngerney-anthetyek!” INGKART ra aylenhanth iwerl-alhey-angenh, rap aylekanth iterreyel-antey, anew aylekanth-kenh-atherrek-then! Artwa yanh Boaz ra akwerrk anewaty-kenh Elimelek-kenh! Ranap artwa arelh inpert arntarnt-arey-angker anwekantherrenh-angkwarr!”
RUT 2:21 Ruth angkek-anem, “Yew-yew, artwel ayenh ilek, warrkenh ikwerenh-rnem-itwel pweyterretyek, ntang akwety-ayntetyek. Ra angkek atyeng arrpemarl, ‘Mwerr ntwa nhenh-itwel akwety-ayntetyek, antywer parley ywerretyek-atwety.’”
RUT 2:22 Naomi-el tyernek-anem, “Ya, mwerr ntwa ntang akwety-ayntetyek arelh warrkenh-rnem-itwel Boaz-kenh katen-itwel. Katen ingwerentyak-kenh-itwel artwernemel ngenh apmwangkwarr inekerr.”
RUT 2:23 Kel alakenh-anyem Ruth ran arrer-apeny-antey anenh arelh warrkenh Boaz-kenh-rnemek. Ra ntang akwetyenh-antey, rernem antywer parley akemel ipmelhetyek-atwety antywer weyt-then. Ruth rap anenh-antey anherrikw ikwerenh-itwel Naomi-itwel.
RUT 3:1 Wik irrpetyap-penhan Naomi angkek Ruth-ek, “Anherreyay, atha artwa ngkweng inetyek, ngenh arntarnt-aretyek.
RUT 3:2 Artwa yanh Boaz ra akwerrk anewaty-kenh. Nga warrkerrenh arelh warrkenh ikwerenh-rnem-kenh-itwel. Lyert ingwel ra warrkerrerl-aneyenh apmer aterterr-itwel, rernemarl ntang ilpeyel-itwel.
RUT 3:3 Nga pwerlperretyek-tangkwel. Apernelhetyek-anem anter mwerr-angker inteyel-akertel. Ankwa mwerr-angkerel aylpetyek. Lyert ingwel nga alhetyek apmer aterterr yanh-warl, Boaz-kety arlengk-iwelhemel-tangkwel. Mpelhey-tangkwel, ra atnertengerremel anetyek-atwety.
RUT 3:4 Mwerranty awelhetyek! Anwekantherrenh-angkwarr alakenh aynteyel! Ntwa renh mwerranty arntarnt-aretyek, ra rtnerl-alhetyek. Renh arntarnt-aretyek, rarl panty ikwerenh arlpimpeletyek, ra ankwayntetyek. Mpelhey-tangkwel, rarl apelp aynteyelek. Ikwer-warl-anem alhey, panty akentewemel ingkety–angkwarr. Nga ankwayntemel arrernelhey ingkety-angkwarrel. Ran alerl atyekerretyek. Ra iterl-areyel, anwekantherrenh-angkwarr alakenh aynteyel. Rap ngenh ilem, nthakenh-anem irrem nga.”
RUT 3:5 Ruth-el tyernek, “Yew. Atha mpwarem, ntwarl ayenh ileyel-angkwarr.”
RUT 3:6 Rap apmer aterterr-warl alhek, rernemarl ntang ilpenh-warl. Rap iylpareth mpwarek, anherrikw ikwerenhelarl ilenh-angkwarr.
RUT 3:7 Amern arlkwenty-penh Boaz irrngerney-anem awelhenh, rap arrernelhek, rarl ntang mpwer tywenek-itwel. Ruth akater alhek ikwer-warl, rap panty akentewek ingkety–angkwarr. Ra arrernelhemel ayntek ingkety ikwerenh arrerenty-itwel.
RUT 3:8 Ampepenyel Boaz arwapeny atyekerrek, rap apateyelpek-anem. Rap angapety-iwelhemel arek, “Pwertay, arelh anyent aynteyel-kety!”
RUT 3:9 Ra ayernek, “Angwenh nganay?” Ruth-el tyernek, “Atyetyartay, ayengaw Ruth. Ngan akwerrk Naomi-kenh anewikw-kenh aneyel. Ntwa ayenh arntarnt-aretyek. Ngan artwa arelh inpert arntarnt-arey-angker. Alakenh atha iterl-areyel, ingwer-ingwer nga atyeng-itwel itengerretyek, ayenh arntarnt-aremel.”
RUT 3:10 Boaz-el tyernek, “Atha INGKART katy ayernem ngkweng, mwerr anetyek ngkweng inkwerelhemel. Nga athamerrenh anherrengkw ngkwenhek, mwerr-angkwarr arntarnt-aremel. Atyenganap nga inngarl-anem athamerreyel. Ayengan ngkweng-they arrwekel! Youngfella akngerr aneyel, ingwer-rneman man akngerr-akert, ingwer-rneman arrangkwarl. Ntwanap renh-rnem mentyarl arenh, ntwap ayenhan rlwanek!
RUT 3:11 Atererrey-angenh. Athan mpwarem, ntwarl ayerneyel-angkwarr. Ingkerrenh nhenh-arenyel iterl-areyel, ngarl arelh mwerr-angker.
RUT 3:12 Yew, ayeng akwerrk Naomi-kenh anewikw-kenh aneyel. Ikwer-artwey anyent ngkweng itengerremer. Artwa ingweran apek ngkweng itengerremer ayeng-mernt? Kakey atyenh apek? Remernt apek ngkweng itengerrem, ngenh arntarnt-aremel?
RUT 3:13 Nhenh-itwel-tangkwel nga anayntem. Aherlkenhey-alhetyek-athath akwentetyek. Anamerl apmer-warl-anem alpetyek, ingwerentyel arekerr. Ingwepenh ayengan alhem, artwa ikwer angketyek. Ra iterrem apek, ngkweng-itwel itengerretyek, kel mwerr. Arrangkw apek. Kel ayengan inkwerelhemel ngkweng-itwel itengerretyek, ngenh arntarnt-arayntetyek. Alakenh ayeng angkeyel, INGKARTelarl aweyel-kety. Innga wenh atha mpwarem, atharl ileyel-angkwarr. Nhenh-itwel-tangkwel anayntetyek.
RUT 3:14 Kel Ruth ra ayntek ingkety Boaz-itwel arrerenty aherlketyek-atwety. Rap akwentek aherlkenhey-alhetyek-athath, ingwerentyel renh alhengk-arekerr.
RUT 3:15 Ingwepenh-antey Boaz-an ikwer angkek, “Panty ngkwenh iney-alhetyek, nhenh-itwel arlpimpelemel.” Ruth-el panty arlpimpelek, rarl ilek-angkwarr. Artwel ntang akngerr thelek panty-warl arertnemel. Awerr-kety ra irrwerlelek, Ruth ra ntang artepel aylpwer-akngetyek. Boaz ran tawen-warl-anem alhek.
RUT 3:16 Ruth ra alpek apmer-warl-anem anherrikw ikwerenh-warl. Naomi-elan ayernek, “Anherreyay! Nthakenhay?” Ruth-el angka ilenh Boaz-akert, rarl mpwarek.
RUT 3:17 Rap angkek, “Nhenh araw, ntang akngerr! Ra atyeng anthek, rap angkek, ‘Ma! Nthakenh itepant-akert alpey-angenh anherrengkw-warl.’”
RUT 3:18 Naomi-elan tyernek, “Arternp-tangkwel mpwelhey. Boaz-el ra anamerl anwarnem-tangkwel. Rap alhem, artwamp-rnemek angketyek. Lyertant apek ra ngenh ilem.”
RUT 4:1 Ikwer-penhan Boaz ran alhek, keyt-itwel arrernelhetyek, rernemarl aylpenhem tawen-warl. Keyt ikwer-itwel rernem akarrerrenh, ilek-ilekek apmelerr angkayntetyek. Rarl ikwer-itwel arrernelhek, artwa ran apetyek, wetharl Boaz-el arrwekel itnewek. Ranap arelh inpert arntarnt-arey-angker anenharl. Boaz ikwer arlkek, “Atyeng apeltyay! Apetyay! Atyeng-itwel anetyek.” Artwa ra apetyek, ikwer-itwel anetyek.
RUT 4:2 Boaz-elan artwamp-rnem 10-anem inerl-apenh, rap angkek ikwer-rnem, “Apetyenh-arey! Aylek-itwel arrernelhetyek.” Rernemap aney-alhek-anem. Akngerr ingwer-rneman anenh arrpemarl.
RUT 4:3 Boaz angkek artwa ikwer-warl, “Ntwa apek awek, Naomi rarl apey-alpek Moab-they? Inperterrenty-penh ra iterreyel, katen anewikw ikwerenh-kenh Elimelek-kenh tharlemeletyek. Elimelek ra aylekenh-antey aneyel.
RUT 4:4 Ayengan iterrenh, ngkweng-warl angketyek. Aleyaym nga ilkelhem apek, katen yanh payemeletyek, artwamp-rnemel aweyelarl-kety. Ntwemernt payemelemer. Nganap apek iterreyel, mentyarl aretyek. Kel mwerr. Athanemarl payemeletyek.” Artwa ingwerelan awek, rap angkek, “Ya, mwerr, atha payemelem.”
RUT 4:5 Boaz-el tyernek, “Ntwarl katen payemelem, ntwap inem arelh Ruth wethey, inpert yanh Moab-areny, Elimelek-kenh ahenterrikw. Nga itengerrem ikwer-itwel, ra awey akely atnyenetyek, alerey Mahlon-kenh anetyek anwekantherrenh-angkwarr. Rarl alkenherreyenhel, rap apmer inetyek ikwer.”
RUT 4:6 Artwa ran angkek Boaz-ek, “Yew! Boaz, nga arraty angkeyel. Kel nthakenh ayeng Ruth-itwel itengerrey-angenh. Atha apmer payemelenty, aleraty atyenh-rnemel nthakenh iney-angenh, ayengarl ahaperrenty-penh. Kel nthakenh atha iney-angenh. Ntwantey inetyek!”
RUT 4:7 Alakenh angkenty-penh artwa ra pwet anyent lhelek, anthemel Boaz ikwer. Rap angkek, “Mwerr wenh ntwa apmer payemeletyek.” Alakenhap Israel-kenh-rnemelan mpwarenh. Rernem angkerrenh-tangkwel. Anyentelan pwet lhelenh, ingwer-warl-anem anthemel.
RUT 4:9 Boaz ranem angkek artwamp-rnemek ingwer-rnemek-then, “Kel arrantherr anngetherrarl areyel, atharl apmer payemeleyel Naomi-they. Arrantherr iterl-areyel, apmer yanh Elimelek-kenh-tangkwel, alerikw ikwerenh-atherr-then-kenh, Mahlon-then-kenh Kilion-then-kenh.
RUT 4:10 Arrantherrap areyel, atharl Mahlon-kenh anewikw ineyel arrpemarl, Ruth wethey Moab-areny. Ayengan ikwer-itwel intengerrem-anem. Aylanth ampernem atnyenem apek, ampernem Mahlon ikwer. Kel mwerraw. Alakenhaym apmer nhenh-areny-rnemel renh iterl-aretyek, iylpelerrey-angenh.”
RUT 4:11 Artwamp-rnemel ingwer-rnemel-then awek, rernemap angkek Boaz-ek, “Yew! Anantherran anngetherr arek. Mwerr alakenhan. Anantherrap INGKART ayernem, arelh renh arntarnt-arayntetyek, rarl apmer ngwenh-itwel aney-alpetyek. Anantherr INGKART ayernem, renh anthetyek ampernem akngerr. Awank-akerr artwa arwekeleny Jacob ra Rachel-then Leah-then-itwel itengerrek, ratherrap ampa akngerr atnyenek. Alakenh. Arelh atherr-they anantherr Israel-wenh-rnem akngerrerrek apmer nhenh-itwel. Ephrath-kenh-rnem ingkerrenhelan ngenh nakayntetyek. Bethlehem-areny-rnem ingkerrenhel ngenh iterl-aretyek.
RUT 4:12 Alakenh-kety anantherr INGKART ayernem, mpwelanthenh ampa akngerr anthetyek. Anewart weth-atherr arrwekeleny-atherr-apeny, Tamar-then Judah-then-apeny. Ratherr alerikw anyent atnyenek itnan Perez, ngkwenh arrwekeleny. Aleyan akngerr-anem Perez-kenh-antey aneyel. Alakenhey.”
RUT 4:13 Kel-anem Boaz-then Ruth-then itengerrek. INGKARTan athamerrenh Ruth ikwer. Ingwer-ingweran ra awey akely atnyenek.
RUT 4:14 Arelh Bethlehem-areny-rneman angkek-anem Naomi ikwer-warl, “INGKART nakey anantherr ingkerr! Ran ngenh anthek awey aperlengkw. Rarl alkenherrenty rap ngenh arntarnt-arem-anem. Israel-kenh-rnem ingkerrenhel renh iterl-areyenh.
RUT 4:15 Ngarl arelhampw irreyenhel, ra ngenh irrngerney-antheyenh, ngenh rlterrkelemel. Anherrengkw ngkwenhan artewenty ngkweng ilkelheyel, anperarl ingwer-rnem-angkwarran. Arelhampw anyentelan ampa irrwey 7 atnyenem apek, renh arntarnt-arayntetyek. Anherrengkwel ranap ngenh amentarrp athamerremel arntarnt-arenh arlengew-alenty. Aleyan ra aperlengkw ngkwenh-anem atnyenek.”
RUT 4:16 Naomi-elan awey renh inek, rap iytnwel-anem atnyenek, renhap arntarnt-aremel.
RUT 4:17 Arelh Bethlehem-areny-rnemel renh itnewek Obed, rernemap angkek, “Awey akely renh Naomi-ek atnyenek!” Ingwer-ingweran Obed ra awey akely atnyenek itnan Jesse. Jesse ran awey akely atnyenek itnan David-anem.
RUT 4:18 Perez-kenh-rnem alakenh aynteyel: Perez-an aynikw Hezron-kenh anek,
RUT 4:19 Hezron-an aynikw Ram-kenh anek, Ram-an aynikw Amminadab-kenh anek,
RUT 4:20 Amminadab-an aynikw Nahshon-kenh anek, Nahshon-an aynikw Salmon-kenh anek,
RUT 4:21 Salmon-an aynikw Boaz-kenh anek, Boaz-an aynikw Obed-kenh anek,
RUT 4:22 Obed-an aynikw Jesse-kenh anek, Jesse-an aynikw Atyetyart David-kenh anek.
1SA 1:1 Artwa anyent anenh itnan Elkanah. Ranap Ephraim-wenh-antey, apmer Ramah-el anenh apwert-ampeny-itwew.
1SA 1:2 Artwa Elkanah ra arelh atherr-akert anenh itnan Hannah Peninnah-then. Peninnah-an ampakertarl anenh, Hannah-an arrangkwarl.
1SA 1:3 Aherrety arrpanenhel artwa ra alpenh apmer ikwer-they ikwerenh-rnem-akert apmer Shiloh-warl. Apmer ikwer-itwew ra aylpey-alhenh warl INGKART-wenh-warl, kwenerr-aynteyew INGKARTew. INGKART ran Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew. Artwamp anenh apmer ikwerel itna Eli. Artwa alerikw ikwerenh-atherr Hophni Phinehas-then, ingkart-atherr anenh warl INGKART-wenh-itwew.
1SA 1:4 Arlta ingwerel Elkanah-el aker tyenkerr anthenh INGKARTew apmelerrel-ayeth, rap ikwerenh-rnemew-then anthenh, arlkwaynteyew. Aker ra anthenh Peninnah-ew ampernemew-then.
1SA 1:5 Arelh ingweran ikwerenh Hannah ampewenyarl, INGKARTelarl arrngertewew ampewety. Ikweran Elkanah-el aker akngerrarl anthenh, rarl ikwer ilkelhenhew artewentyel.
1SA 1:6 Peninnah-el renh kwanthenh ahelerreyew-atety, ra ampewenyarl.
1SA 1:7 Aherrety arrpanenh alakenh ayntenh. Apmelerr Hannah aylpenh warl INGKART-wenh-warl, arelh ingwerelan renh kwanthenh, rap artnenh-anem. Arlka ra apmwerrenh, nthakenh arlkwey-angenh.
1SA 1:8 Mpwernikwan ikwer angkenh, “Nthakenh ngan irreyel? Artney-angenh. Arlkwemer ntwa. Arlka apmwa aney-angenh. Ampa irrwey atnyeneyew iterrey-angenh artewenty. Ayengan ngkweng ilkelheyel artewenty!”
1SA 1:9 Ingwer-ingweran, rernemarl arlkwenh-penh apmer Shiloh-itwew, Hannah-an rtnerl-alhew-anem. Rap alhew warl INGKART-wenh-warl, angkaynteyew ikwer. Artwamp Eli-an anenh arriw-itwew.
1SA 1:10 Hannah-an arlkarl apmwerrew innga, rap artnemel angkenh INGKART ikwer.
1SA 1:11 “INGKARTay! Ngan Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew! Ayengan arwa warrkenh ngkwenh. Amperrngerra atyeng, ayengan arlka apmwarl. Iylpelerlewey-angenh ayenh. Nhaym atha ngenh ayerneyel. Awey atyeng antha! Ntwa ayenh awey anthem, athap ngenh angkep antheynem, raw ngkweng warrkerreyew ampwerreyew-atety. Nthakenh alta renh akey-angenh, ingwer-rnemel renh areyew, ra ngkwenharl.”
1SA 1:12 Rap intem-antey arreytemel angkenh INGKART-warl arleng-alenty. Eli-el arew, arrakertantarl akngelhenh, awey-angenh. Ra iterrew ikwer terangkew-arrpantey,
1SA 1:14 rap angkew, “Ilekew nga terangkan apetyew? Ngkwarl yanh iwa!”
1SA 1:15 Hannah-el tyernew, “Arrangkw artwampay! Ayengan terangk-wenyarl. Ayengan arelh arlkarl apmwerreyelarl. Ngkwarl atha antywey-angenh, arrangkw. Ayengan arreytenh alyepel INGKARTewarl, ikwer ilelhenh.
1SA 1:16 Ayenh apmwa antwey-angenh. Ayengan artnemelarl anenh. INGKART atha ayernenh, ayenh alpemeleyew.”
1SA 1:17 Eli-an angkew, “Irrepern nga! Artewenty iterrey-angenh alpanem. Anantherr Israel-wenh-rnemel Akngey mwerr-angker apentem. Ra anthemarl, ntwa renh ayernentyan.”
1SA 1:18 Hannah angkew ikwer, “Nga mwerr-angkwarrarl atyeng angkew.” Rap anperl-alhew mwerr awelhemel, amern-anem arlkwey-alpew.
1SA 1:19 Arlta ingwerel ingwepenh Elkanah akwentew, rap alhew ikwerenh-rnem-akert anyent-inger-anem, INGKART-warl kwenerremel angkaynteyew. Ikwer-penh rernem angkep-anem alpew apmer Ramah-warl. INGKARTel Hannah iylpelerlewey-angenh-antey, rarl ayernenhew.
1SA 1:20 Ikwer-penh ingwer-ingwer ra awey-anem atnyenew, rap renh itnewew Samuel. Rap angkew, “Atha renh itnewem Samuel, atharl INGKART ayernew-angkwarr-antey, renh atyeng antheyew.”
1SA 1:21 Aherrety anyent-penh Elkanah alhew ikwerenh-rnem-akert apmelerrel-ayeth apmer Shiloh-warl, kwenerr-aynteyew INGKART-warl, aker tyenkerr-then anthaynteyew ikwer. Elkanah-el ikwer antheyew, rarl arrwekel-antey arretengelew.
1SA 1:22 Arelh Hannah-an artenyarl anew. Rap angkew, “Aweyan atha aylpatyel-antey wanteyel. Rarl aylpaty-wety ipmelhem, athap renh akngemarl Shiloh-warl, INGKART-warl-anem antheyew. Ra anayntem-then ikwer-itwew.”
1SA 1:23 Elkanah-el tyernew, “Kel. Ngarl ilkelhem alakenh. Alerl anayntenh-atherr, awey aylpaty-wety ipmelhentyew. INGKARTel ngenh alpemelem, ntwarl arretengelew-angkwarr.” Hannah-an anenh awey ikwerenh alerl-antey alkenhelenh, rarl aylpaty antywenh-antey-akert.
1SA 1:24 Aherrety irrpety-penh aweyel amernant-anem arlkwenh. Elkanah alhew ikwerenh-rnem-akert apmelerrel-ayeth warl INGKART-wenh-warl Shiloh-warl. Amenheng-atherran alhew-anem ikwer-rnem-angkwarr. Rernem akngew pwelek irrwey ilkwa, amern arlety ampwerrk, ngkwarl-anem arranty nanikwet yenp-penh-akert.
1SA 1:25 Elkanah-el Hannah-el-then pwelek ipmew atwew INGKARTew, ratherr awey-then akngew artwamp Eli-warl.
1SA 1:26 Hannah angkew ikwer, “Artwampay, ntwa ayenh iterl-areyel apek? Awank-akerr ayengan rtney-alhenh ngkweng-itwel, artnemel angkenh INGKART-warl.
1SA 1:27 Atha ayernenh, ampa ayenh antheyew. Rap ayenh awew, nhanemap ayenh anthewan, atharl ayernewan.
1SA 1:28 Aleyan atha renh anthem INGKART-warl-anem. Ra warrkerr-aynteyew ikwer ampwerreyew-atety.” Rarl renh ilew, INGKARTelarl renh awew, Eli ra kwenerrew INGKART-warl-anem.
1SA 2:11 Ikwer-penh Elkanah angkep alpew ikwerenh-rnem-akert apmer Ramah-warl. Awey ran anenharl Shiloh-itwew. Eli-elan renh akalty-anthenh, INGKARTew warrkerr-aynteyew.
1SA 2:12 Eli-wenh alerikw-atherr, Hophni-atherr Phinehas-atherr, ratherr ingkart apmwatherr anenh. INGKARTew awelhey-angenh ratherr anenh.
1SA 2:13 Ingwerentyel INGKARTew aker anthenh, ratherr aker inenh apmwangkwarr artwa ikwer-they. INGKARTel awank-antey alakenh ilew, “Ingwerentyel aker anthem atyeng, artwa ingkartel aker anter-tangkwel rwel arrtyemer atyeng. Artwa akerew-arteyel kwatyel tyelk arrtyem, artwa ingkartel ra inem-anem ikwerew.” Ratherranap apmwel-ayetharl inenh alakenh. Ingwerentyelarl aker arrtyenh, ratherr warrkenh anyent thwenenh, ikwer-atherr inaynteyew.
1SA 2:14 Warrkenhel fork arlpenty ilkwel atanthenh. Aker akngerr apek ra inenh, aker akely apek. Ratherr inenh alakenh apmwel-ayeth akngerr-wenh. Ratherrap Israel-wenh-rnem ingkerrew irrkaty-angkwarr mpwarenh, rernemarl alhenh apmer Shiloh-warl, aker INGKARTew anthaynteyew.
1SA 2:15 Ratherr mpwelhey-angenh, anter-tangkwel arrtyeyew, arrangkw. Artwa warrkenh ra angkenh artwa akerew-artey ikwer, “Aker artwa ingkartew-atherr antha, ratherr rwel arrtyemel arlkweyew. Aker kwaty-penhew ratherr ilkelhey-angenharl. Aker arlety ikwer-atherr antha!”
1SA 2:16 Artwel ra apek tyernem, “Alerl anter-tangkwel arrtyey-ingkerr. Ntwap aker inem-anem.” Warrkenh ran angkenh, “Arrangkw! Anamerl ayenh anthay, rakerl-alhewerr-anem atha ngenh!”
1SA 2:17 Alakenh Eli-wenh alerelikw-atherran mpwarenh apmwangkwarr innga. Ratherr angka INGKART-wenh awelhey-angenh. INGKARTan ahelerrew ikwer-atherr.
1SA 2:18 Awey Samuel ra warrkerrenh INGKARTew. Ra aylpenh artwa ingkart-wenh arnkwel.
1SA 2:19 Aherrety arrpanenh amelikw ikwerenh kwet akely rlengkeny mpwarenh ikwer artwa ingkart-wenh-apeny. Rarl alhenh apmelerr-angkwarr apmer Shiloh-warl, rap kwet rlengkeny akngenh ikwer.
1SA 2:20 Eli-el INGKART ayernenh Elkanah-ew Hannah-ew-atherr alakenh, “INGKARTay, ntwa arelh nhenh anthew awey akely, rarl ngenh ayernenh. Rap ngkweng-anem anthew. Antha nhenh-atherr ampa ingwer-rnem-anem.” Ratherrap alpenh apmer-warl-anem angkep.
1SA 2:21 Inngarl INGKART mwerr anenh Hannah-ew. Ikwer-penh ra ampa ingwer-rnem-anem atnyenew; awey-rnem irrpety, kwey atherr. Ikwereng-arey-antey Samuel ra ilkwerreynenh INGKART-wenh warl-itwew, warrkerrenharl ikwer.
1SA 2:22 Eli-an artwamp innganem. Ra awenh, alerikw ikwerenh-atherrelarl apmwel-ayeth mpwarenh Israel-wenh-rnemew. Ra awenh arrpemarl, ratherrarl irrtyertel alhenh arelh warrkenh-rnem-akert, INGKART-wenh kalikwelarl warrkerrenh-rnem, arriwarl arntarnt-arenh-rnem.
1SA 2:23 Rap angkew ikwer-atherr, “Akngerrel ayenh ileyel, mpwelarl apmwa innga mpwareyel. Ilekew mpwel alakenhan apmwelheleyel?
1SA 2:24 Akngerran angkerreyel mpwelew, apmwel-ayetharl mpwareyel, rernemap apetyem ayenh ileyew.
1SA 2:25 Mpwel iterl-arem, artwa anyent apmwelhelem ingwerew, Akngeyarl ikwer katy angkem apek. Artwa anyent apek apmwelhelem INGKART-warl-athek, nthakenh ingwer ikwer katy angkey-angenh-anem, arrangkwarl.” Alerikw ikwerenh-atherranap ikwer awelhey-angenharl, arrwekel-anteyarlap INGKARTan iterrew, renh-atherr ilwerl-atheneyew.
1SA 2:26 Awey Samuel-an ilkwerreynenh arraty-angkwarr. INGKART ikwer ilkelhenh artewenty ingwer-rnem-then. ...
1SA 3:1 Awey Samuel-el ra artwamp ingkart Eli alpemelenh. Warrk ikwerenh alakenh ayntenh INGKARTew. Eli artwamp innganem irrew, arrkay-anem arenh. Rarl anenheng-arey, INGKART irrpetyapewant angkenh. Irrpetyapelant altyerr INGKART-wenh arenh. Ingwa ingwer-ingweran artwamp ankwayntenh.
1SA 3:3 Samuel ra amerrk-anem, rap ayntenh-anem warl INGKART-wenh-itwew, box impen Akngey-wenh-angkwarr. Atemwengkel-antey, lyenenty anter alip-akert ampenh-antey.
1SA 3:4 INGKART arlkew awey ikwer, “Samuel-ay!” Ra tyernew, “Yew! Ilekay?”
1SA 3:5 Rap anterrew Eli-warl angkey-alhew, “Ilekay? Nga atyeng arlkew.” Eli-an angkew, “Arrangkwew. Ayengan arlkey-angenh. Alpa ayntey-alpa.” Rap alpew ayntey-alpew-anem.
1SA 3:6 INGKART arlkew arrpemarl Samuel-ew, “Samuel-ay!” Rap akwentew, anterrew Eli-warl arrpemarl angkey-alhew, “Ilekay? Nga atyeng arlkew.” Artwampan angkew, “Aweyay, ayeng ngkweng arlkey-angenh. Alpa ayntey-alpa.”
1SA 3:7 Samuel-elan INGKART iterl-arey-angenh-antey, arrangkw-antey. Aleyant ikwer angkew alakenhan, ranap alhengk-awey-angenh.
1SA 3:8 INGKART arlkew arrpemarl, “Samuel-ay!” Rap akwentew, Eli-warl arrpemarl anterremel angkey-alhew, “Yew! Ilekay? Nga atyeng arlkew.” Artwampel iterl-arew-anem, INGKARTarl arlkenh ikwer,
1SA 3:9 rap angkew, “Alpa ayntey-alpa. Ingwerenty ngkweng arlkenty, angka alakenh, ‘INGKART, angka atyeng-warl. Ayengan awelhem-anem ngkweng.’” Ra alpew ayntey-alpew arrpemarl.
1SA 3:10 INGKART rtney-alhew arrer-anem Samuel-itwew, rap angkew ikwer irrkaty-angkwarran, “Samuel-ay!” Samuel angkew, “INGKART, angka atyeng-warl. Ayengan awelhem-anem ngkweng.”
1SA 3:11 INGKART angkew ikwer-warl, “Atha mpwarem ingwer-lkwer-anem apmer nhenh Israel-itwew. Ingwer-rnem apateyelpeyenh, rernemarl aweyenh alakenh.
1SA 3:12 Eli-rnem atha ilwerl-atheneyew, atharl ilew-angkwarr arrwekel-antey.
1SA 3:13 Alakenh atha renh ilew, ‘Ayengan ahel-anem irreyel ngkweng ngkwenh-rnemew-then, athap arrenhantherrenh ilwerl-atheneyenh. Ntwa iterl-arenhan, artwa alerengkw ngkwenh-atherrarl nyerr-weny awelhey-angenh angka atyenhew anenh. Ingkerrenh ikwer-atherr ilkelhey-angenh-anem irrew. Ntwan renh-atherr artwereley-angenh, arrangkw.
1SA 3:14 Alakenh-wety atha arrwekel-antey ngenh ilenh ngkwenh-rnem-then, “Arrantherran apmwelelhew akngerr-inger-anem. Aker arrtyey-angenh-anem atyeng-warl, arrangkw-anem. Nthakenh ntwa ayenh apmwa nhewetyan arternpeley-angenh.” ’”
1SA 3:15 Samuel-elarl awew-penh, rap aynteynew-anem. Ingwepenh-antey ra arriw altywerelew warl INGKART-wenh-itwew. Ra atererrew, Eli ilewerr, INGKARTarl ikwer angkew.
1SA 3:16 Artwampan arlkew ikwer, “Samuel apetya!” Samuel-el tyernew, “Yew! Ilekay?”
1SA 3:17 Artwampel ayernew, “Nthakenh Akngeyan angkew ngkweng-warl? Ila atyeng-warl arraty. Ntwa arraty atyeng iley-angenh, Akngeyan ngkweng ahelerrem artewentyel.”
1SA 3:18 Samuel-el ilew arraty-antey angka ingkerr akertew-atety. Eli angkew, “Inngarl ran INGKART ilkwarl. Ra arraty-angkwarr mpwarem.”
1SA 3:19 Samuel ra ilkwanem irrew. Angkernem rarl angkenh, innganemarlap rerneman, INGKARTarl ikwer-itwel anenh.
1SA 3:20 Akngerrel Israel-wenh-rnemel renh iterl-arenh. Rernem ingkerrenhel iterl-arenh, Samuel rarl artwa angkakert INGKART-wenh anenh.
1SA 3:21 Akngerr-inger INGKART aremerrey-alhenh ikwer-warl apmer Shiloh-itwew. Ra renh akalty-anthenh, arraty angkaynteyew.
1SA 4:1 Alakenh Samuel angkenh Israel-wenh-rnemew. Ingwer-ingweran artwa ahawarr akngerr Philistia-areny-rnem akarrerrew, atwerreyew werreyew-then pewenarrel Israel-wenh-rnem-then. Israel-wenh-rnem ayntey-alhew apmer Ebenezer arrerenty. Philistia-areny-rneman ayntey-alhew apmer Aphek arrerentyarl, ipert ingwer-ampenyarl.
1SA 4:2 Rernem alhew ampep-warl, werreyew Israel-wenh-rnem-then. Philistia-areny-rnemel renh-rnem ipmew atwew, akngerr innga, 4,000.
1SA 4:3 Israel-wenh-rnemarl alpew angkep apmer ikwer-rnem-wenh-warl, artwamp-rnem ayernerrenh, “Ilek-wety INGKARTel renh-rnem tyarlewew, anewantherrenh-rnem atweyew? Apmer Shiloh-warl alhey, box impen Akngey-wenh inerleweyew. Anantherr box renh atnyeneyew atwerrentyeng-arey Philistia-areny-rnem-then. Akngeyelan anenhantherrenharl alpemelem.”
1SA 4:4 Rernemap artwernem thwenew Shiloh-warl, box impen Akngey-wenh inerleweyew. Rerneman iterrew, “INGKART Ilkwa Ingkerrenhew ra box-itwew aneyel aympelh-akert atherr ampepel.” Artwamp ingkart Eli alerikw ikwerenh-atherr, Hophni Phinehas-atherr, ratherr alhew arrpemarl, box impen arntarnt-arenhey-alpaynteyew.
1SA 4:5 Rernemarl akngey-alpew box renh, Israel-wenh-rnem inkwerelhemel arlkalhelerrew. Arlkewarlel ahern akngenhelhelew.
1SA 4:6 Philistia-areny-rnemel awew, rernemap ayernerrew, “Nthakenh irreyel? Ilekewarl Israel-wenh-rnem arlkalhelerrew?” Rernemarl awew, Israel-wenh-rnemel box impen Akngey-wenh atnyeney-alpew,
1SA 4:7 rernemap atererrew. Rernemap apatemel angkerrew, “Pwertay! Akngey ikwer-rnem-wenh ikwer-rnem-warl-anem apetyew! Aleyant alakenh irrewan! Irrwernelhew innganem anantherr!
1SA 4:8 Nthakenh ingwerentyel anenhantherrenh arntarnt-arey-angenh nhelkwer-wety! Anantherr awew, rarl apmwa innga mpwarew Egypt-areny-rnemew arlpaw-ampeny-itwew.
1SA 4:9 Anantherr Philistia-areny-rnem rlterrk-antey aneyew! Renh-rnem antengeleyew, anantherraw atyetyart ikwer-rnem aneyew. Rernem anewantherr atyetyartarl anewerr! Atererrey-angenh ikwer-rnem-wety! Artewenty atweyew anantherr!”
1SA 4:10 Rernemap inngarl rlterrk alhew ikwer-rnem-angkwarr, ipmew-anem atwemel artwa ahawarr Israel-wenh-rnem 30,000. Ikwereng-arey Philistia-areny-rnemel irrtyert-inew box impen Akngey-wenh. Eli-wenh alerikw-atherr, Hophni-atherr Phinehas-atherr, ratherr ilwew arrpemarl. Ingwer-rneman arlperrtyarl anterrew, apmer-warl angkep alperlewew.
1SA 4:12 Arlta ikwerel-antey artwa anyent angka apmwakert anterrew, rernemarl atwerrenh-they. Ranap Benjamin-wenh-antey, rap anterreynenh apmer Shiloh-warl, arleng innga. Arlka apmwa innga anterrenh; arnkwa ra ilterrew, akapwert-warl ahern arrernelhew ikwer-rnem-wenh-angkwarr, rarl ikwer-rnem artewenty amperrngerrew.
1SA 4:13 Eli-an artwamp innganem, 98, aparrng-anem. Ra anenh arriwel arntarnt-arelhemel, chair-el anerl-anemel. Ra atererremel iterrew artewenty, apmwa innga ayntewerr box impen Akngey-wenh ikwer. Artwa rarl apmer-warl aremerrenhew, angka apmwa ilerl-apenh, akngerran artnalhelerrew-anem. Eli-el awew, rap arlkew artwa ikwer, “Nthakenh irreyelay? Ilekewarl akngerr artnalhelerreyel alakenhan?”
1SA 4:16 Artwa ra anterrew Eli-warl angkey-alhew, “Artwampay! Ayengan anterrey-alhew, rernemarl atwerrenh-they!” Artwampel ayernew, “Nthakenh irreway?”
1SA 4:17 Ra tyernew, “Anantherr Israel-wenh-rnem anterrey-alpew Philistia-areny-rnem-wety. Rernem artwa ahawarr ingwer-rnem anewantherrenh-rnem atwew, alerengkw ngkwenh-atherr-then. Box impen Akngey-wenh rernemap irrtyert-inew anewantherr-they!”
1SA 4:18 Eli-an anenh-antey chair ikwer-itwew. Rarl awew, Philistia-areny-rnemelarl box impen irrtyert-inew, rap aytnew artepel-ayeth ahern-warl. Artwamp antyelty irrewarl innga, rap rternng-anem akelhew. Artwa ilkwa ra anenh Israel-itwew aherrety 40-ew-atety. ...
1SA 5:1 Philistia-areny-rnemel irrtyert-akngeynew box impen Akngey-wenh. Ebenezer-they akngeynew apmer ingwer-warl Ashdod-warl, Philistia-itwew.
1SA 5:2 Rernemap aylpenhew ikwer-akert warl Dagon-wenh-warl. Dagon ampwal ilkwa apwert-penh arnwarnew. Philistia-areny-rneman kwenerrenh ikwer-warl inngewarl-arrpantey. Rernemap arrernew box impen ikwer-itwew.
1SA 5:3 Ingwepenh ingwerelan Ashdod-areny-rnem akwentew, rernemap arew ampwal ikwer-rnem-wenh, ahernel-anem atnertel-ayeth ayntenh. Arrwekel-ampeny box impen-itwew ra ayntenh. Rernemap renh rnkerneynew angkep arrpemarl.
1SA 5:4 Ingwepenh ingwerelan rernem arew, ampwal ra aytnew arrpemarl. Arrwekel-ampeny box ikwer-itwew ra ayntenh ahernel arrpemarl, atnertel-ayeth. Arlkan mwerr-antey akelhey-angenh-anteyarl. Akapwert akwatherr akelhewarl, arriw-itwew ayntenh aketh-itwew.
1SA 5:5 Warrkenh Dagon-wenh-rnemel ampwal arnangelew arriw-wety. Rernem ingwer-rnem-then arraty alhey-angenh-anemarl arriw-angkwarr. Rernem atnarnpenhenh-anem ikwer-angkwarr, warl ikwer-warlarl aylpenhenhan, ampwal renh lthwenewerr-arrpantey. Rernem atnarnpenhenh-antey angka nhenhan ingkwernenheng-arey.
1SA 5:6 INGKARTel apmwel-ayeth mpwarew Ashdod ikwer-ampeny-areny-rnemew. Ingkerrenh wangkew tywen-angketyarr-anem.
1SA 5:7 Ashdod-areny-rnemel arew arntety apmwa, rernemap angkerrew, “Anantherr Akngey Israel-areny-angkwarr irrwernelhew innganem. Dagon-an Akngeyel atwem arrpemarl! Iwemer anantherr box Akngey-wenh!”
1SA 5:8 Rernem yangkelhew, artwa ilkwa apmer ingwer-ampeny-areny-rnem apetyeyew, akarrerreyew Ashdod-itwew. Rernemap renh-rnem ayernew, “Nthakenh ilem anantherr box Akngey Israel-areny-wenh nhenhan, arntety-wety?” Rernem tyernew, “Apmer ingwer-warl Gath-warl-anem thwenenh-arey.” Box renhap rernem apmer Gath-warl-anem akngeynew.
1SA 5:9 Rernemarl akngeynew-penh, INGKARTel apmwel-ayeth mpwarew Gath-areny-rnemew-anem irrkaty-angkwarr, ater-anthew renh-rnem artewenty. Ingkerrenh wangkew tywen-angketyarr, akely-rnem ilkwernem-then.
1SA 5:10 Kel Philistia-areny-rnemel box renh apmer ingwer-warl-anem Ekron-warl akngeynew. Rernemarl arrer-anem irrew box ikwer-akert apmer Ekron-warl, akngerr ikwer-areny arlkalhelerrew arnarewarlel. “Pwertay mentyaw! Nhenh-rnemelan box renh Akngey-wenh apmer nhewarl-anemarl akngetyew! Ilwerl-atheneyenhanap ingkerrenh!”
1SA 5:11 Rernemap yangkelhew, artwa ilkwa apmer ingwer-ampeny-areny-rnem apetyeyew, akarrerreyew arrpemarl. Ekron-areny-rnem ikwer-rnem angkew, “Box yanh iwey! Thweneyney angkep apmer ikwerenh-warl, ingkerrenh-anem ipmew atwewerr apmer arrpanenh-itwew Philistia-ampeny!” Ilwernerrew akngerr arntety ikwer-penh. INGKARTel ater-anthew renh-rnem alakenharl. Rap apmwel-ayeth innga mpwarew Philistia-areny-rnemew.
1SA 5:12 Ingwer-rnem iteth-antey anenh-rnem, arntety ilkwakert anenh tywen-angketyarr. Rernemap altyerr ikwer-rnem-wenhew arlkalhelerrenh, renh-rnem ayerneyew mwerreleyew. ...
1SA 7:1 [Kel Philistia-areny-rnemel thweneynew angkep box impen Akngey-wenh Israel-warl. Israel-wenh-rnemelan] akngeynew apmer Kiriath Jearim-warl, warl Abinadab-wenh-warl apwert irrwerl-warl. Rernemap arrernew alerikw ikwerenh Eleazar, box renh arntarnt-araynteyew. Box ra rtnenh aherrety 20-ew-atety warl ikwer-itwew. Ikwereng-arey Israel-wenh-rnem alpwely anenh, intem-antey ayernenh INGKART, renh-rnem alpemeleyew.
1SA 7:3 Samuel-el renh-rnem ayernew, “Inngang arrantherr angkeperrem INGKART-warl? Arrantherrap alakenh irremer. Iwenh-arey ilek-ilek yanh-rnem arwerl-penh apwert-penh. Ampwal yanh-rnem iwenh-arey amarl-arrpantey itnan Astarte-rnem. Ampwal yanh-rnem Israel-areny-weny, arrangkw. Apmer ingwer-areny-wenh. INGKART anyentewant nakemel kwenerreyew, rap arrenhantherrenh arntarnt-arem Philistia-areny-rnem-wety.”
1SA 7:4 Rernemap awelhew, iwemel ampwal renh-rnem, artwarrpantey itnan Baal-rnem amarl-arrpantey itnan Astarte-rnem-then. Rernemap INGKARTewant-anem nakemel kwenerrenh.
1SA 7:5 Ikwer-penh Samuel yangkelhew Israel-wenh-rnemew, “Akarrerrenh-arey apmer Mizpah-itwew. INGKART atha ayerneyew arrewantherr.”
1SA 7:6 Akngerr akarrerrew-anem apmer ikwer-itwew. Samuel atyetyart ikwer-rnem anenh. Kwaty rernem inpew, thelemel ahern-warl. Alakenh rernem INGKARTew ilelhew nyerrerremel apmwa ikwer-rnem-wenh-they. Arlta ikwerel rernem amern arlkwey-angenh anenh, rernemap ilelhew, “Apmwel-ayeth mpwarew anantherr INGKART-angkwarr.”
1SA 7:7 Philistia-areny artwa ilkwernemel awew, Israel-wenh-rnemarl akarrerrew Mizpah-itwew, rernemap atnwenhew artwa ahawarr akngerr apmer ikwer-warl. Israel-wenh-rnemel awew, ingwer-rnemarl apetyenh, rernemap atererrew.
1SA 7:8 Rernemap angkew Samuel-warl, “INGKART katy ayern-aynta anewantherr, ipmelhey-angenh. Ayerna, anenhantherrenh mwanty arntarnt-areyew ikwer-rnem-wety.”
1SA 7:9 Samuel-el inew yep-yep akely, rap renh arrtyew ingkerrenh-antey INGKARTew. Ra ayerneynenh intem Israel-wenh-rnemew, INGKART rap renh awew-anem.
1SA 7:10 INGKARTel alakenh mpwarew, rarl Samuel awewel. Samuel rarl yep-yep akely arrtyenheng-arey, Philistia-areny-rneman arrerarl apetyenh ahel apmer ikwer-warl. INGKARTelap arwerlk ilkwa angkelh-angkelhelew awely-awely-apeny. Philistia-areny-rnem atererrew artewenty innga apatemel, rernemap aterel-anem anterreynew.
1SA 7:11 Israel-wenh-rnemel alwernew Mizpah-they apmer Beth Car-ew-atety, akngerr ipmew atwenhew ampep-itwew.
1SA 7:12 Philistia-areny-rneman arlperrty anterrew apatemel, arleng-alenty alpew, apey-alpey-angenh apmer Israel-warl. Samuel rap apwert ilkwa anyent inew, rnkernew-anem ampep-itwew apmer atherr-itwew, Mizpah-itwew Shen-itwew-then, ingkerrel iterl-araynteyew. Rap angkew, “INGKARTel anenhantherrenh arntarnt-arenh.” Rap apwert renh itnewew “Apwert Arntarnt-arey-angker-wenh.” INGKARTel renh-rnem arntarnt-arenh arleng-alenty Philistia-areny-rnem-wety, Samuel iteth-antey anenheng-arey. ...
1SA 8:1 Samuel alerikw atherr-akert. Alerikw ilkwan itna Joel, alerikw akelyan itnan Abijah. Aynarlewarl artwamp-anem irrew, ra arrernew renh-atherr ilkwa Israel-wenh-rnemew. Ratherr court-ew-artey-atherr, apmer Beersheba-itwew warrkerrenh.
1SA 8:3 Ratherranap aynarlew-apeny-weny. Anketyarlap ratherran, apwertant inaynteyew iterrenh. Artwa apmwel-rneman renh-atherr apwert anyelkel anthenh, ratherraw renh-rnem court-itwew tyarlew-aynteyew.
1SA 8:4 Ingwer-ingweran artwamp-rnem akarrerrew apmer Ramah-itwew, angkeyew Samuel-warl.
1SA 8:5 “Ngan artwamp-anem irrew. Alerengkw ngkwenh-atherr ngapeny-weny. Ratherran mwerr-wenyarl ilkwa aneyew anewantherr. Ntwa arrernemer artwa ilkwa anyent, atyetyart anewantherr aneyew. Apmer ingwer-rnem-itwewan atyetyart ilkwa anyentarl aneyneyel. Anantherran ilkelheyel irrkaty-angkwarr arrpemarl.”
1SA 8:6 Samuel-an arlkarerrew, rernemarl alakenh angkew-wety. Rap angkey-alhew INGKART-warl.
1SA 8:7 INGKART angkew ikwer, “Awelha ikwer-rnem, rernemarl ayerneyel-angkwarr. Rernem ngkweng-wety arlkarerrey-angenharl. Inngan atyeng-wetyarl rernem arlkarerreyel. Ilkelhey-angenh atyeng, ayeng atyetyart aneyew ikwer-rnem, arrangkw-anem.
1SA 8:8 Awank-akerr alakenh ayntew, atharl arrwekeleny-rnem atnwenhey-alpenh apmer Egypt-they. Rernem intem-antey atyeng-wety angkeperrenh, ampwal apmer ingwer-areny-rnemew kwenerrenh. Aleyan rernem irrkaty-angkwarr-antey mpwareyel. Ngkweng-wety-anem arlkarerreyel arrpemarl.
1SA 8:9 Mwerrarl ikwer-rnem awelheman. Menty rernem atyetyart ilkwa ingwer iney. Mwanty-tangkwel angka ikwer-rnem, ‘Atyetyart yanh-lkwer anenty, rap rlterrkarl mpwarem arrewantherr. Rap ilanthem, ilek-ilek mpwareyew rlterrk-angkwarr ikwer.’”
1SA 8:10 Samuel-el artwamp-rnem ilew, INGKARTarl angkew-angkwarr. ...
1SA 8:19 Rernem awelhey-angenh ikwer. “Arrangkw! Artwa atyetyart anyent anewantherr arrerneyew!
1SA 8:20 Apmer ingwer-rnem-itwewan artwa atyetyart ilkwa anyentarl aneyneyel. Anantherran ilkelheyel irrkaty-angkwarr arrpemarl. Atyetyart rap atnwenh-ayntem anenhantherrenh, atwerr-aynteyew ingwer-rnem-itwew.”
1SA 8:21 Samuel alhew, INGKART ileyew, rernemarl angkew-angkwarr.
1SA 8:22 INGKARTel tyernew, “Awelha ikwer-rnem. Atyetyart yanh-lkwer arrerna ikwer-rnem.” Samuel angkew artwamp-rnemew, “Kel. Alakenh mpwarem atha. Alpenh-arey-anem apmer-warl ingkerr.”
1SA 9:1 Artwamp ilkwa anenh itna Kish, ranap Benjamin-wenh-anteyarl.
1SA 9:2 Kish-wenh alerikw itnan Saul-arl. Artwa akely inngerr mwerr-angkerarlap ran, arlpenty innga ingwer-rnem-angkwarr anenh, Israel-itwew.
1SA 9:3 Artwamp Kish-el tangkey akngerr atnyenenh. Ingwer-ingweran tangkey-rnem ingwer-angkwarr irrtyert-alpew. Kish-ap angkew alerikw Saul-ew, “Nga warrkenh anyent-then alhenh-atherr, tangkey-rnemew nthweyew.” Ratherrap anperl-alhew,
1SA 9:4 nthweyew Ephraim-itwew apwert-angkwarr-tangkwel, ikwer-they Shalisha-ampeny-angkwarr-anem. Arrangkw-antey, arey-alhey-angenh-antey. Ikwer-they ratherr nthweyew alhew Shaalim-ampeny-warl-anem. Arrangkw-antey. Benjamin-ampeny-anem arrangkw arrpemarl ywarew.
1SA 9:5 Ratherrap alhew Zuph-ampenyew-atety-anem. Saul angkew, “Arleng-alenty aylanth apetyew. Angkep alpey, akngey atyenh artewenty iterremel mpwelherl-anewerr aylewanth, tangkey weth-rneman menty-anemarl ipmey.”
1SA 9:6 Warrkenhel tyernew, “Alerl-antey. Artwamp weth-alew, angka Akngey-wenh-akert? Ra apmer nhel arrer-antey aneyel. Tyak inngarl ran. Aylanth renh ayernemer. Ra apek iterl-areyel, tangkey-rnemarl alpew.” ...
1SA 9:14 Ratherrarl apmer ikwerel aremerrew, ratherrap artwamp Samuel arnarew. Ra alhenh apwert-warl, rernemarl aker arrtyenh-warl INGKARTew.
1SA 9:15 Arrwekel-antey INGKARTel renh ilew alakenh,
1SA 9:16 “Atha areyel, atyenh-rnemarl ingwer-rnemel alhengkerr-antheyel. Rernem ayenh ayernenh, athap renh-rnem awew. Ingwelarreng atha artwa akely thwenem ngkweng-warl, ranap Benjamin-wenh-anteyarl. Rap atyenh-rnem arntarnt-arem Philistia-areny-rnem-wety. Anter alip theleyew akapwert-warl. Alakenh renh atyetyart arrerneyew atyenh-rnemew Israel-wenh-rnemew.”
1SA 9:17 Samuel-el Saul warrkenh-then arnarew, INGKART angkew ikwer, “Yanh ra apetyeyel, atharl ngenh ilew apmwerrkel. Ran atyenh-rnemew atyetyart aneyenh.” Samuel mpwelhew ikwer-atherr keyt-itwew.
1SA 9:18 Saul-el iterl-arey-angenh artwamp renh, arrangkw-antey. Rap angkey-alhew ikwer apal, “Artwamp altyerr arey-angker aneyel apmer nhenh-itwew. Nthekarlap warlan ikwerenh?”
1SA 9:19 Samuel-el tyernew, “Ayengaw, altyerr arey-angkeran. Mpwelanth alhenh-atherr arrwekel apwert yanh-warl, akerarl arrtyem-warl INGKARTew. Rlengkan mpwelanth amern arlkwem atyeng-itwel. Ingwelarreng atha ngkweng-warl anayntelemel ilem, ngarl akwerrng iterreyel. Mpwelanthap apmer-warl-anem alpem.
1SA 9:20 Tangkey weth-rneman anterrewarl arlta irrpetyel, menty-anemarl ipmey. Ingwerentyel renh-rnem arey-alhew kel-antey. Angka nhenhew-anem iterra. Ntwa apek awew, akngerr alakenh angkerrew, ‘Artwa Kish-wenh-anteyarl rlwaneman, atyetyart anewantherr aneyew Israel-wenh-rnemew?’” ...
1SA 9:25 Rernem apey-alpew apwert irrwerl-they apmer Samuel-wenh-warl. Samuel-el Saul atnwenhew warl irrwerl-warl alkey-warl, ratherraw angkerreyew. Ingwelan Saul-then warrkenh-then ayntew irrwerl arlkarl-itwew.
1SA 9:26 Ingwepenh-antey Samuel arlkey-ayntew Saul-ew, “Akwentenh-atherr, apmer-warl-anem alpeyew.” Saul-then Samuel-then keyt-warl-athek-anem anperl-alhew.
1SA 9:27 Samuel angkew-anem ikwer, “Artwa warrkenh yanh thwena, arrwekel irreyew. Ngan alerlarl mpwelha. Atha ngenh angka INGKART-wenh-tangkwel iley-alkenh.” Warrkenh ra anperl-alhew arrwekel.
1SA 10:1 Samuel-el anter alip inew, thelemel Saul-warl akapwert-warl. Rap renh arrwantyew arreyl atherr-angkwarr ikwer-rnem-wenh-angkwarr angkemel, “INGKARTel ngenh arrerneyel, atyetyart aneyew ikwerenh-rnemew. Ntwap renh-rnem arntarnt-arem ahelengkw-rnem-wety apmer arrpanenh-areny. ...
1SA 10:6 Inweng INGKART-wenh ngkweng-warl arrerneyenh, arrawarrengel ngenh rlterrkeleyew. Ntwap angka INGKART-wenh ileyenh, angkakert Akngey-wenh-rnemarl akarrerreyenheng-arey. Ngap ingwer-lkwer-anem anem.
1SA 10:7 Ntwarl alakenh arem, ntwap iterl-areyew, Akngeyan ngkweng-itwel arrer-anem anayntem. Ilkelhentyel ntwa ilek-ilek mpwaraynteyew.” ...
1SA 10:9 Saul-arl anperl-alhew, anamerl-antey Akngeyel renh ingwer-lkwerelew. Ikwerel-antey ra angka INGKART-wenh ilew, artwamparl angkew-angkwarr. ...
1SA 10:17 Samuel yangkelhew Israel-wenh-rnemew, “Ingkerr akarrerreyew apmer Mizpah-itwew.” ...
1SA 10:24 Rernem akarrerrew apmer ikwer-warl. Samuel-el Saul-anem arrwekel rnkernew. Samuel angkew ingkerrew, “Artwa nhenh arenh-arey! INGKARTel renh rlwanew, atyetyart aneyew! Ingwerenty alakenh aney-angenh rapeny, arrangkw!” Akngerr inkwerelhemel arlkerrew ikwer, “Intem-antey ra aneyew atyetyart!” ...
1SA 11:1 Ikwer-penh atyetyart ilkwa apmer Ammon-areny apetyew itnan Nahash, artwa ahawarr akngerr-akert. Rernemap amperelew apmer Jabesh renh Gilead-ampeny-itwew. Akngerr ikwer-itwew nthakenh alhey-angenh aketh-warl anew. Rernem angkakert thwenew atyetyart ikwer-warl, alakenh angkeyew, “Ipmew anenhantherrenh atwey-angenh! Ngan atyetyart anewantherr anem. Anantherran warrkenharl ngkweng anem. Pip-warl anantherr alakenh ingkerrenhel ingkwerney, itnernem ingkwernelheyew ingkerrenh pip ikwer-warl.”
1SA 11:2 Atyetyartel thweneynew angkakert angkep, alakenh angkeyew, “Kel. Atha arrenhantherrenh atwey-angenh. Anngant arraty-ampeny atha tyerrem arrewantherr-itwew. Alakenharlan Israel-wenh-rnem nyerr-antheyew.”
1SA 11:3 Artwamp-rnem apmer ikwer-areny-rnemel angkakert thwenew angkep atyetyart ikwer-warl, alakenh angkeyew, “Alerl anantherr aney arlta 7-ew-atety-tangkwel. Kel anantherr thwenem angkakert-rnem apmer arrpanenh-warl Israel-ampeny-warl. Ingwer-rnem apetyey-angenh apek, anenhantherrenh alpemeleyew. Arrangkwelan, anantherr ngkweng-warl anthelhem. Ntwap anenhantherrenh annga tyerrem-anem.”
1SA 11:4 Angkakert-rnem aremerrew apmer Saul-wenh-itwew Gibeah-itwew, angka apmwakert. Apmer ikwer-areny-rnemel awew, rernemap atayel artnalhelerrenh.
1SA 11:5 Saul-an apal warrkerrenh katen-itwew. Rarl apey-alpenh pwelek atherr-akert, rap awew artnalhelerrenharl. Rap ayernew, “Nthakenh irreyelay? Ilekew akngerr artnalhelerreyel?” Rernem renh ilew, angkakert-rnemelarl ilew-angkwarr.
1SA 11:6 Saul-el awew, Inweng Akngey-wenhel renh rlterrkelew anamerl-antey arawerrng ilkwel. Ra ahelerrew artewenty atyetyart Ammon-areny ikwer.
1SA 11:7 Pwelek ikwerenh-atherr ipmew atwew, nayp ilkwel akep-akalthemel akely-akely. Angkakert akngerr-tangkwel akarrelew, aker akely-akely anthemel ikwer-rnem. Rap apmer arrpanenh-warl Israel-ampeny-warl thwenew, angkey-alheyew alakenh, “Aker tyeylp nhenh arenh-arey! Artwa ingkerrenhel apenteyew Saul-then Samuel-then, Ammon-areny-rnem-then werreyew! Artwa anyent arteny anenty, Saul-elap pwelek ikwerenh-anem akep-akaltheyenh aker nhenh-apeny!” Alakenhan Saul-el akngerr ater-anthew, INGKARTelarl rlterrkelewel. Rernemap ikwer anyent-inger awelhew.
1SA 11:8 Saul-el akarrelew artwa akngerr apmer anyent-itwew Bezek-itwew; 300,000 Israel-areny, 30,000 Judah-areny-rnem.
1SA 11:9 Saul-rnemel ilanthew angkakert Jabesh-areny-rnem, “Jabesh-areny-rnem ilenh-arey, ‘Ingwelarrengan ingwepenh-antey anantherr irrentemel atweyenh Ammon-areny-rnem!’” Jabesh-areny-rnemel awew, rernemap irrngerney irrew.
1SA 11:10 Rernemap angkakert thweneynew angkep atyetyart Ammon-areny-warl, alakenh iley-alheyew irrtywerremel irrtywerl-ampernemel, “Ingwelarreng anantherr anthelhem ngkweng-warl menty-anem. Ntwarrp anem, pwarrk antha, ngarl angkew-angkwarr.”
1SA 11:11 Saul-el ikwerenh-rnem irrpety-inger akalkelh-ayntew ingkeny tyerrelhey-angenhel-antey, 110,000 ingkerr amentew-ament, 330,000-penh. Aherlkewarlel-anem rernem anterrerrew apmer Ammon-areny-rnem-wenh-warl, artwa akngerr ipmew atwew. Rernemap renh-rnem atwenh-antey ingkeny ampepew-atety. Irrpetyapant-anem Ammon-areny-rnem aneyelpew, rernemap anterrerrew ingweram-angkwarr. ...
1SA 15:1 Ingwer-ingweran artwamp Samuel angkew Saul-ew, “INGKARTel ayenh ilew, ngenh atyetyart arrerneyew ikwerenh-rnemew Israel-wenh-rnemew. Awelha angka nhenhew-anem, rarl ayenh ilew ngwamp.
1SA 15:2 ‘Awank-akerr, Israel-wenh-rnemarl alperlewenh Egypt-they, Amalek-areny-rnem apetyew, renh-rnem atweyew. Aleyan athanemarl renh-rnem atweyew, rernemarl alakenh-anyem apmwa mpwarew atyenh-rnemew.
1SA 15:3 Amalek-areny-rnem atweyew alhenh-arey! Arrtyemel ilek-ilek ikwer-rnem-wenh! Ingkerrenh atweyew ywerrelhelemel; artwernem, arelh-rnem, ampernem, pwelek-rnem, yep-yep-rnem, kamwerl-rnem, tangkey-rnem-akerr ingkerr-antey! Atyeng ingkerrenh antheyew alakenh.’”
1SA 15:4 Saul-el angka thwenew apmer arrpanenh-warl, artwa ahawarr-rnem akarrerreyew apmer anyentel Telaim-el. Akngerr akarrerrew apmer ikwer-itwew; 200,000 Israel-areny-rnem, 10,000 Judah-areny-rnem.
1SA 15:5 Ra renh-rnem atnwenhew apmer Amalek-areny-rnem-wenh-warl, rernemap irrtyert-aylpew atwaty-itwew, apmer ikwer-itwew arrer-antey.
1SA 15:6 Ikwereng-arey ingwer-rnem-then anenh apmer ikwerel, Ken-areny-rnem. Saul-el angkakert ikwer-rnem thwenew, alakenh angkeyew, “Arrantherr Ken-areny-rnem alhemer-tangkwel arnangerremel, atha ingkerr ilwerl-atheneyenh-wety Amalek-areny-rnem. Nthakenh atha arrenhantherrenh atwey-angenh, arrantherrarl Israel-wenh-rnem alpemelew, arrwekeleny-rnem awank-akerrarl alperlewenh Egypt-they.” Ken-areny-rnem alhew-tangkwel apmer ikwer-they arnangerremel.
1SA 15:7 Saul-el artwa ikwerenh-rnem-akertel alwernew Amalek-areny-rnem apmer Havilah-they apmer Shur-ew-atety, akngerrakw-ampeny Egypt-they.
1SA 15:8 Saul-wenh-rnemel ipmew atwew artwa, arelh, ampa ingkerrenh-antey. Atyetyart Amalek-arenyan itnan Agag rernem atwey-angenh, arrangkwarl.
1SA 15:9 Itetharl renh atnyenew. Atnwenth mwerr-rnem-then iteth atnyenew; yep-yep, pwelek, akwerrk-rnem-then ikwer-rnem-wenh. Atnwenth apmwernemant rernem ipmew atwew. Ingkerrenh ipmew atwey-angenh-antey, arrangkw. Rernem awelhey-angenh, INGKARTelarl Saul ilew-angkwarr.
1SA 15:10 Ikwerel-antey INGKARTel artwamp Samuel ilew,
1SA 15:11 “Saul-an atyeng awelhey-angenh. Intwemelerrew atyeng-wety. Ayengan amperrngerreyel, atharl renh atyetyart arrernew.” Samuel-el awew, rap arlka apmwerrew. Ankwakel ra artnemel angkew INGKARTew.
1SA 15:12 Ingwepenh-antey Samuel akwentew, alhew-anem, Saul-ew nthweyew. Ingwerentyel renh iley-ayntew, “Arrangkw nhenh. Saul ra alhew apwert Carmel-warl. Apwert ikwer-itwew apwert arlpenty-anem ra rnkernew, ingkerrel iterl-araynteyew, rantarl Amalek-areny-rnem ywerrelhelemel atwew. Ikwer-penh ra alhew apmer Gilgal-warl-anem.”
1SA 15:13 Samuel-elarl renh arey-alhew, Saul angkew, “Samuel-ay! INGKARTel ngenh irrngerney-anthemer! Atha kel-antey mpwarew, rarl ilanthew-angkwarr!”
1SA 15:14 Samuel angkew, “Ntwa ilek-ilek ingkerr ywerrelhelemel atwey-angenh! Aleyan atha aweyel, yep-yep-rnem pwelek-rnem-then artneyelarl!”
1SA 15:15 Saul-el tyernew, “Artwa ahawarr-rnemel, rernemarl alakenhan mpwarew! Rernem atnwenth mwerr-rnem inew Amalek-areny-rnem-wenh. Iteth-antey rernem atnyenew, ntwaw arrtyaynteyew INGKARTew. Ingwer-rneman anantherr ipmewarl atwew.”
1SA 15:16 Samuel-el renh akeleytelew. “Akeleyt awelha atyeng-tangkwel! Atha ngenh ileyew, INGKARTarl atyeng angkew-angkwarr ingwel.” “Ya, ila ayenh.”
1SA 15:17 “Akely-tangkwel nga ilelhew. Nga ilkwa aneyew arrkernelhey-angenh. INGKARTel ngenh ilkwarl arrernew, ikwerenh-rnemew atyetyart anaynteyew.
1SA 15:18 Ra ngenh ilanthew, atweyew apmwa yanh-rnem Amalek-areny-rnem. Ngenh ilanthew, renh-rnem ywerrelhelemel atweyew ingkerrenh-antey.
1SA 15:19 Ilekew nga awelhey-angenh ikwer? Ilekew ntwa apmwa mpwarew INGKART-wenh-angkwarr? Ra ngkweng ahelerrew, ntwarl inew ilek-ilek ikwer-rnem-wenh.”
1SA 15:20 Saul-el apatemel tyernew, “Ay? Innga ayeng awelhew INGKARTew! Atha mpwarew, rarl ayenh ilanthew-angkwarr! Atha atwew ingkerr; artwa, arelh, ampethen. Atyetyart Agag-then atha akngey-alpew iteth-antey.
1SA 15:21 Artwa ahawarr-rnemel, rernem inew atnwenth mwerr-rnemant ikwer-rnem-wenh! Yep-yep-then pwelek-rnem-then rernem akngey-alpew, ntwaw arrtyeyew INGKARTew apmer nhenh-itwew Gilgal-itwew.”
1SA 15:22 Samuel angkew, “INGKART ilkelhem, angka ikwerenhew-tangkwel awelh-aynteyew. Aker pwelhew ra ilkelhem alyepant. Anter pwelhew ra ilkelhem alyepant. Ikwerarl awelhemewant ra inkwerelhem.
1SA 15:23 Ntwa iterl-aremer, ingwerenty awelhey-angenh INGKARTew, rap apmwa inngarl mpwarem. Apmwarlap alakenhan, inweng apmwa ayernenty-apeny. Ingwerenty tangkemel anenty, INGKARTan ikwer inkwerelhey-angenh. Apmwarlap alakenhan, ampwal-rnemewarl kwenerreyel-apenyarl arwerl-penhew apwert-penhew. Nga awelhey-angenh angka INGKART-wenhew, rap ngkweng-wety intwemelerrew arrpemarl. Nga atyetyart apmwanem irrew Israel-wenh-rnemew! Ngarl apmwelhelew-wety, INGKARTel ilew, ‘Nthakenh nga atyetyart aney-angenh-anem, arrangkw.’”
1SA 15:24 Saul angkew, “Ayeng-antey apmwelhelew. Awelhey-angenh INGKARTew ngkweng-then. Ayeng atererrew artwa ahawarr-rnem-wety, ikwer-rnemewant awelhew.
1SA 15:25 Athan ngenh ayernem, ahelerrey-angenh atyeng. Alpey-angenh atyeng-wety. Apey-alpa atyeng-itwel atyenh-rnem-warl. Ayeng INGKARTewant kwenerremel angkaynteyew.”
1SA 15:26 Samuel-anap alakenharl ikwer angkew, “Ngan awelhey-angenh INGKARTew. Nthakenh ayeng alpey-angenh ngkweng-itwel. Ngan awelhey-angenh INGKARTew, rap ngkweng awelhey-angenh arrpemarl. Nga atyetyart apmwanem irrew! Ngarl apmwelhelew-wety, INGKARTel ilew, ‘Nthakenh nga atyetyart aney-angenh-anem, arrangkw.’” ...
1SA 16:1 Ingwer-ingweran INGKART angkew Samuel-ew, “Samuel-ay! Saul ra atyetyart apmwanem. Athan renh alpemeley-angenh-anem. Ilekew nga amperrngerreyel ikwer? Pweterl anter alip-akert ina. Alhanem, artwamp Jesse areyew apmer Bethlehem-itwew. Alerikw anyent ikwerenh atha rlwanew, atyetyart aneyew, menty-anemarl Saul-an.”
1SA 16:2 Samuel-an angkew, “Nthakenh atha alakenh arnwarney-angenh! Ingwerentyel Saul ilewerr, ra ayenh ipmew atwewerr!” INGKARTan angkew, “Kapey-kapey akngeyna. Alakenh angkey-alha Bethlehem-areny-rnemew, ‘Atha arrtyemel antheyew kapey-kapey nhenh INGKART-warl.’
1SA 16:3 Artwamp Jesse ila, ra alerikw ikwerenh-rnem-akert apetyeyew, aker arlkweyew. Athap ngkweng ilem, artwa nthek-apeny atha rlwanewan, ntwaw theleyew anter alip ikwer-warl akapwert-warl. Alakenh-anyem atha renh rlwaneyew atyetyart arrwekel-antey.”
1SA 16:4 Samuel awelhew, INGKARTarl angkew-angkwarr, rap anperl-alhew-anem Bethlehem-warl. Ra aremerrey-alhew apmer ikwer-itwew, artwamp-rnem arnekerrey-ayntew ikwer, arrewemel atererremel. Rernemap ayerney-ayntew, “Nga apetyew, angka mwerr-angker ileyew? Arrangkw apek?”
1SA 16:5 Samuel-el tyernew, “Ya, ayeng inkwerelhemel apetyew, kapey-kapey nhenh arrtyemel antheyew INGKARTew arrewantherr-itwel. Arrewantherrenh-rnem ilenh-arey arnwarnelheyew, anantherraw kapey-kapey ingkerrenhel arrtyeyew INGKARTew.” Artwamp renh Jesse ra ilew arrpemarl alerikw ikwerenh-rnem-then. Rap renh-rnem alpemelew arnwarnelheyew.
1SA 16:6 Ingkerrarl akarrerrew, Samuel-el arew alerikw alkenh Jesse-wenh, itnan Eliab. Rap iterrew, “Nhaym apekarl ran, INGKARTelarl rlwanewan.”
1SA 16:7 INGKARTan angkew Samuel-ew, “Nhenh-weny. Atha yanh rlwaney-angenh. Ya, atha iterl-areyel, ran arlpenty rlterrkarl. Kel artwernem arrantherr alakenh iterrem. Atyenh-angkwarran alakenharl; atha renh kanper iterl-areyel.”
1SA 16:8 Samuel-el Jesse ayernew, alerikw ingwer-anem ikwerenh thweneyew Abinadab. Rap apetyew. Samuel-an angkew, “INGKARTel nhenh rlwaney-angenh.”
1SA 16:9 Jesse-el thwenew Shammah-anem. Samuel angkew, “Arrangkw. INGKARTel yanhan rlwaney-angenh arrpemarl.”
1SA 16:10 Jesse-el 7 ingkerrenh anyentarl-anyentarl rnkerneynew Samuel-angkwarr. Rap angkew, “INGKARTel rlwaney-angenharl nhenh-rneman.”
1SA 16:11 Samuel-elap ayernew, “Alerengkw ingwer apek ngkwenh aneyel?” Rap tyernew, “Ya. Alerey akely David-anem, ranap peleyn-itwew yep-yep-rnem arntarnt-areyel.” Samuel angkew, “Ingwerenty thwena, renh ingwerleweyew. Anantherrap ikwer-tangkwel mpwelhem. Nthakenh arlkwey-angenh amentel.”
1SA 16:12 Jesse-el thwenew ingwerenty, David ingweyew. Renhap ingwerl-alpew, ranap artwa mwerr-angker akely. INGKART angkew Samuel-warl, “Nhanyemart ran! Rtnerl-alhanem! Anter alip thelanem akapwert-warl!”
1SA 16:13 Rap inew anter alip pweterl-akert, thelemel David-warl akapwert-warl. Awayikw ikwerenh-rnemelan arenh. Arlta ikwer-penhan David rlterrk-anem anew Inweng INGKART-wenh-akert. Samuel ra alpew-anem apmer ikwerenh-warl Ramah-warl.
1SA 16:14 Inweng INGKART-wenh alpew-anem atyetyart Saul-they. INGKARTelan inweng apmwanem thwenew, Saul renh alhengkerr-antheyew.
1SA 16:15 Warrkenh ikwerenh-rnem angkew ikwer, “Atyetyartay! Anantherr areyel, INGKARTelarl inweng apmwa ngkweng-warl thwenew, ngenh alhengkerr-antheyew.
1SA 16:16 Anantherr alhem, artwa ingwerenty ingweyew, ampwal weth-lkwer ketay-apeny pelayerreyew ngkweng. Inweng apmwel ngenh alhengkerr-anthem, ra ampwal ngkweng pelayerrem, ngap mwerr-anemarl awelhem.”
1SA 16:17 Saul angkew ikwer-rnem, “Ya, artwa mwerrew nthweyew alhenh-arey, ampwal mwerr pelayerrey-angkerew, akngetyemel atyeng-warl.”
1SA 16:18 Warrkenh anyent angkew, “Atha iterl-areyel artwamp anyent Bethlehem-areny itnan Jesse-arl. Alerikw anyentan ikwerenh akaltyarl, ranap artwa mwerr-angker akelyarl. Ra anaynt angkem, ranap ater-weny arnkatyarl. INGKART arrer innga anem ikwer-itwel.”
1SA 16:19 Saul-el angkakert thwenew Jesse-warl, alakenh angkeyew, “Atyetyart Saul ra ilkelheyel, ntwa alerengkw David yep-yepew-artey thweneyew ikwer-warl.”
1SA 16:20 Jesse-elan tangkey inew, rap amern akngerr tywenew ngkwarl-then, arranty nanikwet yenp-penh-akert. Rap alerikw ikwerenh ilew, alheyew apmer Saul-wenh-warl, tangkey-then nanikwet akely-then akngemel.
1SA 16:21 David rap warrkerrenh Saul-ew-anem. Saul-an ikwer ilkelhew artewenty. Rap renh ilanthew, irrtyart-then alkwert-then ikwer katy akngaynteyew, Israel-wenh-rnemarl werrenh ingwer-rnem-then.
1SA 16:22 Saul-el thwenew angkakert Jesse-warl arrpemarl, alakenh angkeyew, “Saul David-ew ilkelheyel artewenty. Menty anaynteyew, ikwer warrkerr-aynteyew.”
1SA 16:23 Akngerr-inger INGKARTel thwenew inweng apmwa, Saul alhengkerr-anthaynteyew. David pelayerrerl-aynenh ampwal ikwerenh, inweng apmwa irrentenh. Saul ra mwerr-anem awelhenh.
1SA 17:1 Ingwer-ingweran Philistia-areny-rnem akarrerrew apmer Socoh-itwew Judah-ampeny-itwew, werreyew Israel-wenh-rnem-then. Rernem ayntey-alhew apmer ingwer-itwew, Socoh arrerenty.
1SA 17:2 Saul-el Israel-wenh-rnem akarrelew, rernemap ayntew peleyn-itwew apmer Ila-itwew. Ikwer-itwew rernem arnwarnelherrew, atwerreyew Philistia-areny-rnem-then.
1SA 17:3 Apwert anyent arrer-antey arrpemarl ayntenh. Rernemap peleyn-they alpew apwert ikwer-warl. Ikwer-they rernem arew, ingwer-rnemelan renh-rnem arntarnt-arenh apwert ingwer-ampeny-theyarl.
1SA 17:4 Artwa ahawarr anyent Philistia-areny itna Goliath anenh, ranap apmer Gath-areny. Artwa arlpenty ilkwa inngarlap ran.
1SA 17:5 Aheng-areyan ra aylpenh ampwalel ilek-ilek-warl, arlka ilpelheyew-arelh. Ampwal-rneman awerr innga, ayen-penh arnwarnew. Ingwerelan akapwertarl ilpelhenh, ingwer-atherran arlaw aylpeyew-arelharl. Arneltyarl ingwerelan ilpelhenh, ranap awerr inngarl. Ra irrtyart atherr akngenh, akarteng-then arlpenty-then. Irrtyart akartengan ayen-penh arrpemarl, rap piltel antwerrkerl-apenh arety-angkwarr.
1SA 17:7 Irrtyart arlpentyan arrwekel-ampeny arreylparl ayen-penharl. Ranap awerr innga arrpemarl. Artwa ahawarr ingweran alhenh arrwekel, alkwertarl ikwer katy akngenh.
1SA 17:8 Arlta arrpanenhel ra alhenh ampep-warl, arlkey-alhenh atayel Israel-wenh-rnemew alakenh, “Israel-wenh-rnemay! Ilekew arrantherr mpwelheyel? Arrantherr ahawarr-arrpantey! Ayenh arenh-arey! Ayengan ahawarr inngarl Philistia-areny! Arrantherran arwa Saul-wenh warrkenh-rnem! Artwa anyent-anem rlwanenh-arey thwenemel, aylanthaw atwerreyew!
1SA 17:9 Ra ayenh ipmew atwenty, anantherr ingkerrenh alpem Israel-warl, arrewantherr warrkerrey-alpeyew. Atha renh ipmew atwenty, arrantherr Philistia-warl alpem, anewantherrarl warrkerrey-alpem.
1SA 17:10 Arrwekel-antey arlka alpwelyerrey-angenh! Thwenenh-arey artwa anyent atyeng-warl, aylanthaw atwerreyew!”
1SA 17:11 Saul-el Israel-wenh-rnemel-then awew, rernemap atererremel apateyelpew. ...
1SA 17:15 Arlta arrpanenhel ingwepenh atwerrp artwa arlpenty ra angkey-ayntenh alakenh arlta 40-ew-atety. David-an alperl-arrernenh Saul-wenh apmer-they aynikw-wenh apmer-warl, yep-yep-rnem arntarnt-araynteyew aynewikw-wenh-then.
1SA 17:17 Ingwer-ingweran aynikw ikwerenh angkew, “Yakweth nhenh ina ntang ampeng-akert, rtamp-rnem 10-anem. Aknga awayewengkw-rnem.
1SA 17:18 Aker cheese-rnem 10 aknga, anthemel atyetyart ahawarr-rnemew. Anamerl! Ayeng artewenty iterremel amperrngerreyel awayewengkw-rnemew. Angka akngey-alpa ikwer-rnem-wenh. Atha iterl-areyew, rernem mwerr-antey aneyel.
1SA 17:19 Alha apmer peleyn-warl Elah-warl. Anewantherrenh-rnem-then Saul-akerr werreyel Philistia-areny-rnem-then peleyn ikwer-itwew.”
1SA 17:20 David awelhew aynewikw. Rap artwa ingwer-tangkwel arrernerl-alhew, yep-yep-rnem arntarnt-araynteyew. Ingwepenh ingwerelan ra ampwal-rnem tywenerl-alhew tangkey-warl, rap anpenhew-anem. Rarl aremerrey-alhew peleyn ikwer-itwew, rap arey-alhew, artwa ahawarr-rnem mpwelhenh, werreyew-anem. Rernem arlkalhelerrenh arnkatyelhelemel.
1SA 17:21 Israel-wenh-rnem-then Philistia-areny-rnem-then rernem rtnemel arerrenh.
1SA 17:22 David-el anthenhew ampwal-rnem artwa amernarl arntarnt-arenhew. Rap anterrew, ahawarr-rnemarl rtnenh-warl, awayikw ikwerenh-rnem areyew.
1SA 17:23 Rap angkey-alhew ikwer-rnemel-arleng. Artwa arlpenty Goliath ra alhew ampep-warl apmelerr-angkwarr, atayel angkerl-apenh. David-el renh awew, alakenharl angkenh.
1SA 17:24 Israel-wenh-rnemelan renh arew, rernemap anterrew aterel ikwer-wety.
1SA 17:25 Rernem arrwekel-antey alakenh angkerrenh, “Arlta arrpanenh ra apetyeyel, kwanth-aynteyew arrkentelhelemel anenhantherrenh. Artwa anyentel anewantherrenhel renh ipmew atwenty, Saul-el renh apwert akngerr anthem, kwey alerikw-then ikwerenh anthemel. Artwa apwert akarreley-angker-rnemel nthakenh ikwerenh-rnem iley-angenh-anem, Atyetyart Saul-ew apwert antheyew.”
1SA 17:26 David angkew artwernemew, arrerarl ikwer-angkwarr rtnenh-rnemew, “Artwa yanhel anenhantherrenh nyerrel-antheyel. Ingwerentyel renh akeleytelemer. Ilekarl Saul-el anthem, ra artwa renh ipmew atwentyewan? Nthakenh ra arrkentelheley-angenh artwa ahawarr INGKART-wenh-rnem, Akngey inngewenh-rnem, arrangkw!”
1SA 17:27 Rernem renh ilew, rernemarl angkerrew-angkwarr arrwekel-antey.
1SA 17:28 David-wenh awayikw alkenh Eliab ra awew, rap ahelerrew ikwer. “Ilekewarl ngaw apetyew? Yep-yep irrpetyap akely weth-rnem-alew? Angwenhel renh-rnem arntarnt-areyel aleyan? Ngan apmwelheleyel! Ilekew nga arrkernelheyel ilkwarrpantey? Nga arrkent apetyew arwa, araynteyew werreyelarl!”
1SA 17:29 David-el ayernew, “Ilekew ntwa ayenhan ilteyel? Ilekel ayengan apmwelhelew? Arwarl athan ayerneyel!”
1SA 17:30 Rap artwa ingwer-anem ayernew, “Ilekarl Saul-el anthem, ra Goliath renh ipmew atwenty?” Artwa ra ilew, rernemarl arrwekel-antey angkerrenh-angkwarr.
1SA 17:31 Ingwerenty alhew-anem, Saul renh ileyew, David-arl angkew-angkwarr. Saul-el artwa anyent-anem thwenew, David ingweyew.
1SA 17:32 David angkew ikwer, “Atyetyartay! Nthakenh anantherr atererremel aney-angenh artwa yanh-wety! Ayeng alhem. Atha renh amentel-antey atweyew.”
1SA 17:33 Saul-elan tyernew, “Arrangkwarl! Nthakenh ntwa renh atwey-angenh! Ngan artwa akelyarl, ran ahawarr arnkatyarl, akelyank anew ahawarr.”
1SA 17:34 David-an angkew, “Yep-yep aynaty-wenh-rnem atha arntarnt-arem. Layenel yep-yep anyent apek antwerrkem, iytarr-akngemel arlkweyew, payel apek.
1SA 17:35 Atnwenth ahelengkw atha alwernem atwemel, yep-yep tyarleweyew-atety. Ra atyeng arrkernelhem thnweyew, alherremel. Atha renh antwerrkem altethey, atwemel ipmew.
1SA 17:36 Akngerr-inger atha atwew layen-then pay-then. Athap ahelengkw yanh Philistia-areny atwem irrkaty-angkwarr, rarl nyerrel-antheyel ahawarr Akngey-wenh-rnem. Akngey rant anyent alkenh aneyel.
1SA 17:37 INGKARTel ayenh arntarnt-arew atnwenth ahelengkw-rnem-wety, rap ayenh arntarnt-arem arrpemarl artwa ahelengkw yanh-wety.” Saul-an angkew ikwer, “Kel. Alha, atwerreyew mpwelanth, INGKARTel ngenh arntarnt-aremarl.”
1SA 17:38 Aheng-areyan Saul aylpenh ampwalel ilek-ilek-warl, arlka ilpelheyew-arelh. Ampwal-rneman awerr innga, ayen-penh arnwarnew, rap anthew David-ew, raw aylpeyew. Rap ampwal ikwer anthew, ayen-penh arrpemarl, akapwert ilpelheyew-arelh-then.
1SA 17:39 David aylpew-anem, rap piltel arertnelhew, nayp arlpenty Saul-wenh arrernemel. Ngwampant ra ampwal awerr yanh-lkwerelan aylpew, renhap alhey-angenhelew. Rap angkew Saul-ew, “Nthakenh ayeng alhey-angenh alakenh. Ayengan nhelkwer-warl aylpey-angenh.” Rap lhelew,
1SA 17:40 irrertety ikwerenh inew ampwal tyangay-apeny yenp-penh-then, anpenhew-anem. Ilpay-itwew ra akwetyew apwert alyelk-rnem 5, yakweth-warl akwernemel. Rap alhew artwa Philistia-areny ikwer-warl-anem.
1SA 17:41 Goliath alhew arrpemarl ikwer-warl. Ahawarr ingwerelan alkwertarl katy akngeynenh arrwekel. Ratherrap David-an arrerelhew.
1SA 17:42 Artwa arlpenty ilkwel atherremel David arrkentelhelew, “Ngan artwa akelyarl!
1SA 17:43 Ilekew nga arwerl-akertan apetyeyel? Arengkang ayengan ngkweng? Kel apetya! Atha ngenh ipmew atweyew, thipel-then atnwenth ahelengkw-rnemel-then ngenh arlkweyew! Atha ngenh ilwerl-athenem!” Rap altyerr ikwerenh-rnem ayernenh, David atweyew.
1SA 17:45 David-el tyernew, “Nga apetyeyel, ayenh atweyew nayp arlpenty-akert, irrtyart atherr-anem. Ayenganap alhem ngkweng-warl, ngenh atweyew, INGKART Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhel rarl ayenh thwenew. Rant rlterrk anyent aneyel. Renhant ahawarr Israel-wenh-rnemel apentemarl. Ntwanap renh arrkentelhelewarl.
1SA 17:46 Rlengkanap ayenh alpemelem INGKARTel, ngenh atweyew. Athap ngenh athenemel atweyenh, ahenty-then akerrth-arternemel. Rlengkan arrantherr Philistia-areny-rnem ipma aynteyenh, thipel-then atnwenth ahelengkw-rnemel-then arrenhantherrenh arlkweyenh! Alakenh ingkerrel iterl-areyew, Akngey Israel-areny rant anyent inngan.
1SA 17:47 Anantherr akngerr akarrerrewel iterl-areyew, INGKARTel ikwerenh-rnem arntarnt-arem ikwerenh-angkwarr. Nayp arlpenty-akert irrtyart-then-akert nthakenh renh alpemeley-angenh, arrangkw. Anantherran ikwerenh-rnem, ament-wenyarl, anantherrap arrenhantherrenh ywerrelheleyenh ingkerrenh!”
1SA 17:48 Goliath retangkwel alhew, David atweyew. David-an anamerl-antey anterrew ikwer-warl,
1SA 17:49 apwert-anem tyerrenhew yakweth ikwerenh-they. Tyangayel ra wew renh rlwantey, ngkwernan iltewew akapwert-itwew. Goliath-an atnertel-ayeth aytnew ahern-warl, ayntey-alpew-anem.
1SA 17:50 Alakenh David-el artwa Goliath renh ipmew atwew. Nayp arlpentyel ra atwey-angenh, arrangkw. Ra apwert tyangay-akertel renh wew.
1SA 17:51 Rap anterrew ikwer-warl, rtney-alhew ikwer-itwew irrwerleng. Goliath-wenh pilt-they ra tyerreyelpew nayp arlpenty, ahenty-anem akerrth-atwew renh, arlkethen akapwert-then atherreleyelpew. Philistia-areny-rnemel arew, ahawarr ilkwa ikwer-rnem-wenh aynterl-anenty, rernemap anterrerrew.
1SA 17:52 Israel-wenh-rnemel renh-rnem ingkern-they alwernew, arlkemel atayel. Iwerr Shaaraim-angkwarr alwernew apmer Gath Ekron-then ikwer-atherrew-atety. Ipma akngerr aynteynenh iwerr ikwerel. ...
1SA 18:6 David-el artwa arlpenty Goliath ipmew atwew-penh, Israel-wenh-rnem ingkerr alperlewenh apmer-warl. Apmer arrpanenh-they arelh-rnem apetyew, renh-rnem rlwateyew, rntweynenh aylelheynenh inkwerelhemel. Ingwer-rnem teram akely pelayerrenh, ingwer-rneman ampwal ketay-apenyarl pelayerrenh.
1SA 18:7 Rernem alakenh aylelherl-apenh: “Saul-el ahelengkw akngerr atwew, David-elan ahelengkw akngerr inngarl atwew!”
1SA 18:8 Saul-el awew, rap ahelerrew artewenty innga. Ra iterrew alakenh, “Rernem angkeyel, David-elan ahelengkw akngerr inngarl atwew atyeng-angkwarr. Atyetyart apek renh arrerneyew arrkernelheyel.”
1SA 18:9 Ikwer-theyan rap alharlkwemel renh arntarnt-arenh intem-antey.
1SA 18:10 Arlta ingwerelan INGKARTel inweng apmwa arrpemarl thwenew Saul-warl. Ra artewentyel arwengkerrenh, warl kwenel anenh, arlkenty iwenh. David-an ampwal ketay-apeny ikwer pelayerrenh apmelerr-angkwarr. Saul-el ran irrtyart atnyenenh itepel,
1SA 18:11 rap iwew, alakenh iterremel, “Arnelty-angkwarr atha renh akwerterrp atantheyew!” David-an arnangerrew anamerl-antey irrtyart-wety. Atherr-inger ra renh atantheyew-anew. Atherr-inger David anamerl-antey ikwer-wety arnangerrew. ...
1SA 19:1 Ingwer-ingweran Saul-el alerikw ikwerenh Jonathan ilanthew warrkenh ikwerenh-rnem-then, “David ipmew atweyew!” Alerikwanap David-ew artewentyelarl ilkelhenh,
1SA 19:2 rap David ilew, “Aynatyan arrkernelheyel, ngenh ipmew atweyew! Anterra, irrtyert-aylpeyew katen-itwew! Arntarnt-arelha ingwelarreng ingwepenh.
1SA 19:3 Atha aynaty atnwenhey-alhem katen ikwer-warl, ngarl irrtyert-aylpem-itwew. Ayengap angkemarl ikwer-warl ngkweng-they. Rarl alpem-penh, athap ngenh ilem, rarl angkew-angkwarr.”
1SA 19:4 Ingwepenh Jonathan aynikw ikwerenh-then rtnenh katen ikwer-itwew, David-ew angkerrenh. Jonathan-el ra David-akert mwerrarl ilenh alakenh, “Nthakenh ntwa apmwa mpwarey-angenh ikwer. Ra apmwelheley-angenharl ngkweng. Ilek-ilek mwerr-angker mpwarew ngkweng, ngenh alpemelemel.
1SA 19:5 Ra artewenty iterrey-angenh, ipmew atwewerran, arrangkw. Rap arnkatyel artwa ilkwa Philistia-areny ipmew atwew. INGKARTel inngarl Israel-wenh-rnem alpemelew ikwereng-arey. Ntwan arew arrpemarl, ngap inkwerelhew. Ilekewarl nga iterrew, renh ipmew atweyewan?”
1SA 19:6 Saul awelhew alerikw ikwerenhew Jonathan-ew. “INGKART aweyel-wety, ayeng ngkweng arraty angkew. Ayeng arrkernelhey-angenh, David ipmew atweyew!”
1SA 19:7 Saul rarl alpew-wety, antengan Jonathan arlkew David-ew, tyerrelheyew. Rap renh ilew, aynikw ikwerenharl angkew-angkwarr. Ratherrap Saul ikwer-warl-anem alhew. David ikwer warrkerrenh arrpemarl angkep.
1SA 19:8 Ingwer-ingweran Philistia-areny-rnem apetyew arrpemarl, atwerreyew Israel-wenh-rnem-then. David ran atyetyart ahawarr-anem anew, rap Philistia-areny akngerr atwew. Ingwer-rneman aterel anterrerrew arleng.
1SA 19:9 David alpew apmer Saul-wenh warl-anem, ikwer warrkerreyew. Ingwer-ingweran Saul-warl INGKARTel inweng apmwa thwenew arrpemarl. David-an apmwal ketay-apeny pelayerrenh apmelerr-angkwarr. Saul-elan irrtyart arrpemarl atnyenenh itepel, rap iterrew, renh atantheyew arnelty-angkwarr akwerterrp-antey. Irrtyartel warlant atwew. David-an anterrew mwerr-antey ikwer-wety.
1SA 19:11 Saul-el artwernem thwenew, warl David-wenh arntarnt-areyew ingwel, ingwepenh renh ipmew-anem atweyew. Akelty ikwerenhel Michal-el renh ilanthew, “Anamerl anterra ingwel-antey! Mpwelhey-angenh! Ingwepenh rernem ngenh ipmew atwey-ayntewerr!”
1SA 19:12 Rap renh rwepel atwarrelhelew wintew-angkwarr, rap mwerr-antey irrtyert-anterrew. ... [[David-an anterrew artwamp Samuel-wenh apmer-warl Ramah-warl. Saul-el awew, rap alhew, nthweyew ikwer apmer ikwer-itwew.] ... ]
1SA 20:1 Ikwer-they David irrtyert-anterrew apmer Naioth-they Ramah-ampeny-itwew. Ra alhew Jonathan-wenh apmer-warl, renh ayerneyew, “Nthakenh irrew ayeng? Ilekel ayeng apmwelhelew? Ilek-wety aynelengkw ayenh ipmew atweyew nthweyel?”
1SA 20:2 Jonathan-el tyernew, “Arrangkwarl! Nthakenh ngenh ipmew atwey-angenh! Aynelaty ayenh iley-angenh, ra ilkelhenty, ngenh atweyew. Ra ayenh ilem-tangkwel, rarl ilkelhem-angkwarran. Ikwerenh-angkwarran. Nthakenh ayenh irrtywerremel iley-angenh. Apalarl nga angkeyel, inngeweny!”
1SA 20:3 David-el renh akeleytelew-anem. “Aynelengkw iterl-areyel, aylanthan arrerant-atherr mpwernenheng-atherr-anemarl. Ra alakenh iterrewerr, ‘Nthakenh alerey iley-angenh. Arlka ra apmwerrewerr!’ Awelha atyeng! Innga wenh! Rlengk-antey ayeng ilwem apek!”
1SA 20:4 Jonathan angkew, “Kel, ngarl iterreyel. Nthakenh irrem ayeng ngkweng aleyan?”
1SA 20:5 David angkew, “Ingwelarreng akngerran akarrerreyenh, INGKARTew angkaynteyew inkwerelhemel alkent ingkayltel apmelerrel-ayeth. Akngerr akarrerreyenh apmer aynewengkw-wenh-itwew, kwenty arlkwerreyew. Ayenh-then ra ilew, ikwer-itwew arlkweyew. Ayeng ingwa atherrel irrtyert-aneyew-tangkwel katen-itwew. Mwerrang alakenhan?
1SA 20:6 Aynelengkw atyeng ayernenty, ila renh alakenh: ‘David-el ayenh ayernew, “Mwerrang ayeng alheman apmer Bethlehem-warl? Aherrety arrpanenh atyenh-rnem akarrerrem arrpemarl apmelerr-angkwarr apmer ikwer-itwew, aker arrtyeyew INGKARTew.” ’
1SA 20:7 Aynengkw angkentyan, ‘Mwerr,’ kel mwerrarl. Ra ahelerrenty, ntwa iterl-ararl, ra iterreyel, ayenh ipmew atweyewarl.” ...
1SA 20:24 David alhew-anem, irrtyert-aylpeyew katen-itwew. Arlta ingwerelan akngerr akarrerrew apmer Saul-wenh-itwew. Saul-an anenh, amern arlkwemel
1SA 20:25 chair ikwerenhel irrkaty-angkwarr, alerikw-warl-athek. Atyetyart ahawarr itna Abner anenh arrpemarl Saul-awa. David-ant ywerrew.
1SA 20:26 Saul-el arenh akeleytel, ingwerenty ayerney-angenh-antey. Rap iterrenh ament-antey, “David apekan arnwarnelhey-angenh-anteyarl, apetyeyew nhewarl. Ra apek ilek-ilek mpwarenh, nthakenh alhewer apetyey-angenh-antey.”
1SA 20:27 Arlta ingwerelan Saul-el ikwer arew arrangkw-antey arrpemarl. Rap alerikw ikwerenh-anem ayernew, “Ilek-wety David-an aneyel, apetyey-angenh? Apmwerrkelan ra apetyey-angenh arrpemarl.”
1SA 20:28 Alerelikw tyernew, irrtywerremel alakenh ilemel, “David-el ayenh intem-antey ayernew, renh tyarleweyew, Bethlehem-warl alheyew.
1SA 20:29 Ra angkew, ‘Aherrety arrpanenh atyenh-rnem akarrerrem apmer ikwer-itwew, aker arrtyeyew INGKARTew. Awayaty atyenh yangkelhew, ayeng alheyew ikwer-rnem-warl. Ngan mpwernaty atyenharl, ntwap ayenh tyarlewemer, alheyew awayaty atyenh-rnem areyew.’ Alakenh ra angkew, nthekwern apetyey-angenh, amern arlkweyew ngkweng-itwel.”
1SA 20:30 Saul ra artewenty innga ahelerrew alerikw ikwerenhew, rap renh alakenh iltew, “Amengkw ngkwenh apmwa anenh, ngan rapeny arrpemarl! Atha iterl-areyel, ngarl awelheyel Jesse-wenh alerikwew, atyeng awelhey-angenh! Nyerrelarl alakenhan, amengkw-then nyerrel-anthem ntwa!
1SA 20:31 David iteth-antey anenty, nthakenh nga atyetyart Israel-itwew aney-angenh. Rlengk-antey artwa thwena, renh ingwerl-alpeyew atyeng. Nthakenh ra iteth aney-angenh!”
1SA 20:32 Jonathan-el aynikw ikwerenh ayernew, “Ilek-penh ra ilwem? Ilekel ra apmwelhelew?”
1SA 20:33 Aynelikw awew, rap irrtyart ikwer-warl iwew, ipmew renh-anem atantheyew. Alerikw ra anamerl-antey arnangerrew irrtyart-wety. Rap iterl-arew-anem, aynikw ikwerenharl ilkelhew, David ipmew atweyew.
1SA 20:34 Rap ahelerremel rtnerl-alhew, aketh-warl-anem tyerrelhenhew. Arlta ikwerelan ra amern arlkwey-angenh irrew, arlkarl apmwerrew. Arlka alpwelyerrew, aynikwarl ahelerrew David-ew artewenty.
1SA 20:35 Ingwepenh ra alhew katen-warl, David-ew angkeyew. ...
1SA 20:41 ... David tyerrelhey-ayntew-anem apwert-rnem-they. Irrpety-inger kwenerrew ra Jonathan-warl-athek. Ratherr arrwantyerrew arreyl atherr-angkwarr Jew-rnem-wenh-angkwarr. Jonathan artnew ikwer, David ran artnew arrpemarl artewentyel.
1SA 20:42 Jonathan angkew, “Alpanem mwanty-antey. INGKARTel ngenh arntarnt-arem. Aylanthan mwerrant-atherr anem intem-antey. INGKARTel aweyel, aylantharl alakenh angkeyel. Rap alpemelem ngkwenh-rnem atyenh-rnem-then mwerrant-arey anaynteyew intem.” David anperl-alhew-anem, Jonathan alpew arrpemarl apmer-warl.
1SA 21:1 Ikwer-penh David alhew apmer Nob-warl, areyew artwamp ingkart itnan Ahimelech. Artwamp rarl renh arey-alhew, rap atererremel arrewew ikwer-wety. Rap renh ayernew, “Ilekew ngan apetyew amentan? Nthekarl artwa ahawarr ngkwenh-rneman? Ilek-penh ngan?”
1SA 21:2 David-el tyernew irrtywerremel, “Atyetyart Saul-el ayenh thwenew, irrtyertel-antey warrk ikwer mpwareyew. Nthakenh atha iley-angenh, rarl ayenh ilanthew-angkwarr. Artwa ahawarr-rneman atha ilew, arrwekel alheyew, apmer ingwer-itwew ayenh rlwateyew.
1SA 21:3 Amern apek ntwa atnyeneyel? Antha atyeng. Rtamp-rnem irrpetyap apek? Amern ingwer-rnem apek antha.”
1SA 21:4 “Rtampewan ayeng arrangkwarl. Amern weth-lkwer nhenhant tyenkerrew-arelh. Artwa ingkartelant arlkwey-angker. Nga artwa ngkwenh-rnem-then arelh-rnem-wety amenterrenty, mwerrarl atha anthem.”
1SA 21:5 David angkew, “Ya! Alakenh arrpemarl anantherr irrem, atyetyart ilkwewarl warrkerreyelelan. Anantherr kel-antey arelh-rnem-wety amenterrew.”
1SA 21:6 Rap renh amern tyenkerr anthew, rtampew arrangkwel. Amern apmwerrkeny ra anthew. Amern rlengkenyan ayntenh-antey taypel INGKART-wenh-itwew.
1SA 21:7 (Ikwereng-arey artwa warrkenh anyent Saul-wenh anenh arrpemarl itnan Doeg, apmer Edom-areny. Ra INGKARTew kwenerremel angkenh. Ranap yep-yepew-artey rltwarl, rap awenh, David-arl angkenh artwamp ingkartew.)
1SA 21:8 David angkew artwampew, “Arrangkw-anteyarl ayeng apetyew, ampwal-rnem iney-angenh-antey. Atyetyartel ayenh ilew, anamerl-antey alheyew. Irrtyart apek ntwa atnyeneyel? Nayp arlpenty apek?”
1SA 21:9 Ra tyernew, “Ya, nayp arlpenty yanhan artwa Philistia-areny-wenh Goliath-wenh. Ntwa renh ipmew atwew apmer peleyn Ila-itwew. Arrangkw-anem ingwer atnyeney-angenh. Nga ilkelhentyelan aknga. Pantyelarl artelheyel aynteyel, arnkwa artwa ingkart-wenh arrerenty.” David-an angkew, “Mwerr-angkerarl yanhan ingwer-rnem-wenh-angkwarran! Antha atyeng.” ...
1SA 22:9 Artwa weth Edom-areny Doeg ra angkep alpew, Saul iley-alpew, “Atha David arew apmer Nob-itwew. Ran alhew artwa ingkart Ahimelech-warl Ahitub-wenh alerikw-warl.
1SA 22:10 Ahimelech ra ikwer INGKART ayernew, amern anthemel nayp arlpenty-then Goliath-wenh Philistia-areny.”
1SA 22:11 Saul-el awew, rap yangkelhew, Ahimelech ra apetyeyew ikwer-warl ikwerenh-rnem-akert. Rerneman artwa ingkart-rnem, apmer ikwer-itwew anenh. Rernem alhew ingkerr Saul-wenh apmer-warl, rarl angkew-angkwarr.
1SA 22:12 Rerneman aremerrey-alhew, ra angkey-ayntew Ahimelech-ew, “Alerikw Ahitub-wenhay! Awelha atyeng!” Ra tyernew, “Ilek?”
1SA 22:13 Saul-el ayernew, “Ilekew ngan iterrew, ayenh alakenh irrtywerl-amperneyew? Atyeng-wety rlengkan arlkarerreyel nga. Nga apek iterreyel, Jesse-wenh alerikw atyetyart ilkwa arrerneyew? Ntwa renh alpemelew amernel, nayp arlpenty-then ntwa anthew renh. INGKART-then ntwa ayernew ikwer! Yanhan atyeng-wetyarl arlkarerrewarl. Rap ingwer-ingwer mpwelhem, ayenh ipmew atweyew!”
1SA 22:14 Artwamp ingkart angkew, “Arrangkw atyetyartay! David inngarl ngkweng warrkerreyel! Artewenty warrkerreyel ingwer-rnem-apeny-weny! Ra malyengkw ngkwenharl, atyetyart ahawarr. Ingkerr apmer ngkwenh-itwew renh ilkelheyel artewenty.
1SA 22:15 Akngerr-inger atha INGKART ikwer ayernew apmelerr-angkwarr, ngap atyeng ahelerrey-angenharl! Nthakenh ntwa ayenh ayntarrp-iley-angenh atyenh-rnem-then, arrangkw! Anantherr iterl-arey-angenharl, apalarl anenh!”
1SA 22:16 Saul-an angkew, “Nga ngkwenh-rnem-then ilwem rlengk-antey!”
1SA 22:17 Rap warrkenh ikwerenh-rnem ilanthew, “Artwa ingkart-rnem ingkerr atwenh-arey ipmew! Rernem awelheyel David-ew, atyeng awelhey-angenharl. Rernem iterl-arew, rarl atyeng-wety anterrenh, atyeng iley-angenh, arrangkw!” Warrkenh-rnemelanap nthakenh INGKART-wenh warrkenh-rnem atwey-angenh.
1SA 22:18 Saul angkew Doeg-ew, “Kelaw! Ntweteyaym artwa ingkart yanh-rnem ipmew atwa!” Doeg ra apmer ingwer-arenyarl, rap awelhew, Saul-elarl renh ilanthew-angkwarr. Artwa ingkart-rnem 85 ra ipmew atwew.
1SA 22:19 Ikwer-they ra alhew apmer artwa ingkart-rnem-wenh-warl Nob-warl, rap ipmew arrpemarl ingkerrenh atwew; ampa, arelh, pwelek, tangkey, yep-yep-rnem-then.
1SA 22:20 Artwa anyentant mwerr-antey anterrew apmer ikwer-they itnan Abiathar. Aynikwan ikwerenh Ahimelech, arrengikwan ikwerenh Ahitub-arl. Ra alpew David-rnem-angkwarr. ...
1SA 24:1 Ingwer-ingweran Saul artwa ahawarr ikwerenh-rnem-akert alhew, rlwaterremel werreyew Philistia-areny-rnem-then. Rernemarl angkep alpewel, ingwerentyel renh alakenh ilew, “David-rneman apmer aterterr-ampeny-itwew aneyel En Gedi-itwew.”
1SA 24:2 Rap akarreleynew artwa ahawarr akngerr apmer arrpanenh-they Israel-ampeny-itwew, 3,000. Rap anpenhew, nthweyew David-rnemew. Nthweynenh apwert-rnem-angkwarr, apmer itnan Nanikwet Akngerr.
1SA 24:3 Ikwer-itwew ra yard yep-yepew-arelh arey-alhew intey-ampenyew. Rap aylpenhew intey-warl-tangkwel iylweylperreyew. David-an artwa ikwerenh-rnem-akertarl arrwekel-antey irrtyert-aylpew intey ikwer-warl akert inngewarl. Intey ran ilkwa innga. Saul apalarl aylpenhew, renh-rnem arey-angenh.
1SA 24:4 Artwerneman arreytenh David-warl, “Ntwa iterl-areyel, INGKART alakenh angkew, ‘Atha ngenh alpemelemarl, ngkweng-warl apmwa mpwarem-rnem atweyewarl. Ntwap mpwarem alhewer ikwer-rnem, nga ilkelhentyelan.’ Ya, ntwap renh ipmew atwemer!” Rap aperteynenh Saul-warl, arnkwanem akert akely ilterrenhew nayp ikwerenhel. Saul-an anenh-antey, awey-angenh-antey.
1SA 24:5 Ikwer-penhan David artewenty-anem iterrew, rarl Saul-ew apmwelhelew-penh.
1SA 24:6 Ra arreytemel angkew, “Nthakenh atha apmwa mpwarey-angenh atyetyart atyenhew, INGKARTelan renharl rlwanewarl, atyetyart ilkwa aneyew Israel-ew. Nthakenh atha renh arnep-arney-angenh, arrangkw.”
1SA 24:7 Alakenharl ra angkew, rap renh-rnem iltew, Saul atwewerr. Saul tyerrelhenhew intey-they aketh-warl-anem.
1SA 24:8 David-el renh alkwernew-tangkwel. Ranemarl tyerrelhenhew aketh-warl intey-they. Rap arlkew ikwer, “Atyetyartay!” Saul-el artepang areyelpew. David-an kwenerremel angkew,
1SA 24:9 “Akngerr ingwer-rnem ngkweng angkeyel, atha akwel apmwa mpwareyew ngkweng. Ilekew nga awelheyel ikwer-rnemewan?
1SA 24:10 Ngwampan INGKARTel aylenhanth pweytelew intey-itwew. Ingwerentyan angkew atyeng, ‘Ntwa atwemer ipmew renh!’ Ayenganap amperrngerrewarl ngkweng. ‘Arrangkw! Nthakenh atha atwey-angenh atyetyart atyenh. INGKARTel renh rlwanew, atyetyart aneyew Israel-ew!’
1SA 24:11 Malyeyay, nhenh ara! Arnkwa akert akely atha antwerrkeyel, atharl ngwamp akew! Atha ngenh ipmew atwey-angenh-antey, arrangkw! Ntwa iterl-aremer, ayeng ngkweng apmwelheley-angenh! Nthakenh ayeng atyetyart aneyew arrkernelhey-angenh ngkweng-angkwarr. Nganap atyeng nthweyelarl intem, ayenh ipmew atweyew.
1SA 24:12 Ingwer-ingweran INGKARTel court-emeleyenh aylenhanth. Ngkweng awakelheyenh apek ra, ngarl atyeng-warl-athek apmwelhelew. Athanap nthakenh ngenh atwey-angenh, arrangkw.
1SA 24:13 Ntwa angka iterl-areyel, anantherrarl ilerrem. Anantherr alakenh ilem: ‘Akngerrel nthakenh apmwa mpwarey-angenh. Apmwelant mpwarem alakenhan.’ Nthakenh atha ngenh atwey-angenh.” ...
1SA 24:16 David-arl angkew-penh, Saul-el ayernew, “Malyey! Nganang innga angkeyel?” Rap artnew artewentyel.
1SA 24:17 “Arraty nga angkeyel. Ntwan mwerr atyeng mpwarew, ayengan ngkweng apmwelhelewarl.
1SA 24:18 Aleyan nga atyeng amperrngerrew. INGKARTel aylenhanth pweytelew intey-itwew, ntwa ayenh ipmew atwey-angenharl.
1SA 24:19 Artwa ahawarrelarl arey-alhem anyent ingwer, nthakenh ra tyarlewey-angenh renh. Alakenh-anyemarl anewantherrenh-angkwarran. Nganap alakenh-wenyarl. Ntwa mwerr atyeng mpwarew. Alakenhan INGKARTel ngkweng-anem mwerr mpwarem.
1SA 24:20 Atha iterl-areyel, ingwer-ingweran nga atyetyart Israel-itwew aneyenh. Ikwer-penhan ngkwenh-rnem-anem atyetyart aneyenh.
1SA 24:21 INGKARTelarl aweyel-wety, ilelha-tangkwel atyeng, ntwa atyenh-rnem atwey-angenh-antey, ngarl atyetyart anemeng-areyan. Atyetyart nga anentyel, mwerr anaynta ikwer-rnem, rernem mwerr-anem anaynteyew, ingwer-rnem iylpelerrey-angenh anewerr itna atyenhew.”
1SA 24:22 David-el renh ilew, rarl ayernew-angkwarr. Saul alpew apmer-warl-anem. David-an alpew arrpemarl ikwerenh-rnem-akert apwert-rnem-warl, irrtyert anaynteyew.
1SA 25:1 Artwamp Samuel-an ahaperrew-anem. Israel-wenh-rnem akarrerrew, artnalhelerrenh. Rernemap renh akwernew apmer ikwerenh-itwew Ramah-itwew. Ikwer-penh David alpew artwa ikwerenh-rnem-akert apmer aterterr-ampeny-warl Maon-warl.
1SA 25:2 Artwa anyent apmer Maon-areny anenh itna Nabal, Caleb-wenh-antey. Apmer ikwerenhan apmer Carmel-ampeny-itwew. Ran apwert akngerr-akert, yep-yep-rnem 3,000, nanikwet-rnem 1,000. Artwa ahelengkwarlap ran. Akelty ikwerenh itnan Abigail. Ranap inngerr mwerr-angker, tyakarl anenh. Ingwer-ingweran Nabal-el yep-yep alta akenh apmer ikwer-itwew.
1SA 25:4 David-el awew, apmer arlpawelarl anenhel.
1SA 25:5 Rap ilew artwa akely-rnem 10 alakenh, “Carmel-warl alhenh-arey, artwa Nabal areyew. Alakenh ikwer angkenh-arey, ‘Atyetyart David mwerr-angkwarr angkeyel ngkweng!
1SA 25:6 INGKARTel ngenh arntarnt-arem ngwenh-rnem-then atnwenth-rnem-then!
1SA 25:7 Atha awew, ntwarl yep-yep-rnem altanem akeyel. Anantherran artwa yep-yepew-artey ngkwenh-rnem arntarnt-arenh mwanty, irrtyert-iney-angenh ikwer-rnem-they. Ahawarr ingwer-rneman irrtyert-awarr. Anantherran arntarnt-arem ingwer-rnem, irrtyertew iterrey-angenh.
1SA 25:8 Ayerna ngkwenh-rnem! Rernem ilem irrkaty-angkwarr. Alakenh anewantherr mwerr anemer nga, anantherrarl ngkweng warrkerreyel-apeny. Atha awew arrpemarl, ntwarl ilew akngerr ngwamp, akarrerreyew amern kwenty arlkweyew. Anantherran angayakw aneyel. Amern-then aker-then apek ntwa anthem?’”
1SA 25:9 Rernemap alhew apmer Nabal ikwerenh-warl, iley-alhew David-arl angkew-angkwarr. Ranap tyerney-angenh-anteyarl.
1SA 25:10 Rap renh-rnem ayernew, “Angwenharl David raw? Nthenh-apeny Jesse-wenh alerikwan? Ran warrkenh ingwer-rnem-apeny, atyetyart ikwer-rnem-wenh-wetyarl anterreyel.
1SA 25:11 Warrkenh atyenh-rnemewant atha antheman amern aker-then kwaty-akerr. Nthakenh atha anthey-angenh arrewantherrant atyenh-rnem-wetyan. Atha arrenhantherrenh iterl-arey-angenh. David-el thweney-angenh apek arrenhantherrenh?”
1SA 25:12 Rernemap alpew, David iley-alpeyew.
1SA 25:13 David angkew artwa ikwerenh-rnemew, “Nayp arlpenty-rnem inenh-arey! Mpa, alhey ikwer-warl!” Nayp arlpenty-rnem rernem arrernerl-alhew pilt-warl. David-el nayp arlpenty ikwerenh inerl-alhew arrpemarl. Rap anpenhew artwernem 400-akert. 200 ingwer-rneman anenh, apmer arntarnt-araynteyew anteng.
1SA 25:14 Warrkenh anyent Nabal-wenh anterrew akelty Nabal-wenh-warl Abigail-warl, iley-alhew-anem, “David-el thwenew angkakert-rnem apmer ikwer-they, atyetyart anewantherrenhew angkeyew. Ranap apmwel-ayeth angkew ikwer-rnem.
1SA 25:15 Rerneman mwerr-angker anenh anewantherr, anantherrarl yep-yep-rnem arntarnt-arenheng-arey. Rernem irrtyert-iney-angenh anewantherr-they.
1SA 25:16 Iternew ingwel-then rernem arntarnt-arenh anenhantherrenh mwanty, yep-yep-rnemarl akarrelenhan.
1SA 25:17 Atyetyart nhenh anewantherrenh irrwernelhew ament-antey. Apmwa innga ayntewerr anewantherr apmer nhenh-itwew. Nthakenh ntwa renh ilem? Ranap apmwarl, nthakenh ayeng ikwer angkey-angenh, arrangkw!”
1SA 25:18 Abigail ra mpwelhey-angenh. Rap ilek-ilek akarrelew: rtamp-rnem 200, ngkwarl arranty nanikwet-wenh yenp-penh-akert atherr, aker yep-yep ampeng-rnem 5, ntang ampeng yakweth-akert 5 arrpemarl, amern akngerr akatyerr-apeny, amern akngerr tywerrk-apeny. Rap tywenew tangkey-rnem-warl-anem.
1SA 25:19 Warrkenh ikwerenh-rnemew ra angkew, “Arrantherr arrwekel alhenh-arey. Ayengan ingkern-theyarl alhem.” Artwa ikwerenhew ra iley-angenh.
1SA 25:20 Abigail anperl-alhew tangkey-akert, rap apwert atwatyel-antey alpenh. Rap David-anem areynenh, artwa ikwerenh-rnem-akertarl apetyenh.
1SA 25:21 David-arl alpenhel, ra iterreynenh alakenh, “Arrangkwewap atha arntarnt-arenhan artwa ikwerenh-rnem yep-yep-rnem-then apmer nhenh-ampeny-itwew. Mwerr ayeng anenh ikwer, ran atyeng apmwel-ayetharl angkew.
1SA 25:22 Atemwengkel-antey atha atweyenh artwa, awey-rnem ingkerr apmer ikwerenh-itwew. Atha alakenh mpwarey-angenhan, ayengap irrwernelhem Akngey-angkwarr!” Alakenh David iterreynenh.
1SA 25:23 Abigail-elarl renh arenhew, rap atwarrenhew anamerl-antey tangkey-they, kwenerrew-anem ikwer.
1SA 25:24 Rap angkew, “Atyetyartay! Alerl-antey! Awelherl-ayna-tangkwel atyeng! Nga atyeng ahelerremer, mentyarl Nabal-an.
1SA 25:25 Ikwer awelhey-angenh apmwa yanhew. Nabal-an itna arwengkarl, alakenh ra mpwarem apmelerr. Ayengan aney-angenharl, warrkenh ngkwenh-rnemarl apetyeweng-areyan apmer anewantherrenh-warl.
1SA 25:26 INGKARTel ngenh artwerelew, akngerr ipmew atwewerr. Ngap anewantherr ahelerrey-angenh-anem. INGKARTelan ingwer-rnem atwemer, rernemarl apmwa mpwarem ngkweng, rarl Nabal arwengk atweyenh-apeny.
1SA 25:27 Nhenh araw! Atha akngetyew amern ilek-ilek ngkweng, artwa ngkwenh-rnemel-then arlkweyew.
1SA 25:28 Atha ngenh ayernem, ayenh ntwa ipmeyew, artwa atyenhelarl apmwa ngkweng mpwarew-wety. Atha iterl-arem, ingwer-ingweran INGKARTel ngenh atyetyart ilkwa arrerneyenh Israel-ew. Ingwer-anem ngkwenh-antey atyetyart ilkwa aneyenh irrkaty-angkwarr. Ngarl apmer-ingwer-areny-rnem-then werrerl-anem, ngap warrkerrem ikwer. Arraty-angkwarr-antey anaynteyew intem-antey nga ampwerreyew-atety.
1SA 25:29 Aleyan ingwer-rnemel ngenh alwernem, ipmew atweyew. INGKARTelan ngenh arntarnt-arem mwanty, iteth-antey anaynteyew. Ngan impenarl ikwerenh. Ingwer-rneman ra rlengk-anteyarl ywerrelheleyenh.
1SA 25:30 Rarl mwerr ngkweng mpwarew-penh, ngap anem atyetyart ilkwa Israel-itwew, rarl arrwekel-antey angkew-angkwarr.
1SA 25:31 Ntwarl atweyew-anewelan, nga nyerr-anemarl awelheyew-anew. Awethem ntwa atwey-angenh-antey anenhantherrenh. Ngarl atyetyart ilkwa aneyenhel, atyeng iylpelerrey-angenh-antey.” Abigail angkew arternpelemel David-ew alakenh.
1SA 25:32 David-an angkew, “INGKART atha nakem, Akngey Israel-areny! Rarl ngenh thwenew, ayenh rlwateyew.
1SA 25:33 Ra mwerr ngkweng mpwaremer, ngarl mwanty arraty iterrew-angkwarr. Ntwa ayenh artwerelew, akngerr ipmew atwewerr, ayengan ahelarl apetyenh.
1SA 25:34 Innga INGKARTelarl ayenh artwerelew, ngkwenh-rnem atwewerr. Nga anamerl-antey atyeng arnekerrew, atha atemwengkel-antey atwewerr artwa, awey-rnem-then ingkerr apmer ngkwenh-itwew!”
1SA 25:35 Rap ilew artwa ikwerenh-rnem, ilek-ilek amern ingkerr ineyew, Abigail-elarl akngetyew. Rap angkew ikwer, “Alpanem inkwerelhemel apmer ngkwenh-warl. Ayengarl ngkweng awelhew, athap mpwarem, ntwarl ayernew-angkwarr.”
1SA 25:36 Arelh ra alpenh apmer-warl, arrwekelan akngerr akarrerrew apmer ikwerenh-itwew, amern kwenty arlkwerreyew artwamp ikwerenh-itwel. Nabal-an inkwerelhemel aylelhenh ngkwarl-penh. Abigail-arl aney-alpewel, ra iley-angenh-antey artwamp renh, David-akert.
1SA 25:37 Ingwepenhan Nabal awelhenh mwerr-anem, Abigail-el renh ilew-anem angka apmwerrkeny. Rarl awewel, inweng-weny irreyelpew, arntety-anem. Rap lerrp-anem irrew, nthakenh akngelhey-angenh-anem.
1SA 25:38 Arlta 10-penh INGKARTel atwew-anem renh, rap ilwew-anem.
1SA 25:39 David-elarl awew, rarl ahaperrew, rap angkew, “Nakem INGKART! Artwamp ra apmwel-ayeth atyeng angkenh. INGKARTel renh ywerrelhelew, apmwel-ayetharl angkenh-penh. Ra ayenh artwerelew arrpemarl, apmwa mpwarewerr.” David-el angka thwenew Abigail-warl, renh ayernew, itengerreyew ikwer-warl. Rap angkakert-rnem thwenew apmer ikwer-warl Carmel-warl, rernemap angkey-alhew Abigail ikwer, “David-el anenhantherrenh thwenew. Nga ikwerenh-anem aneyew.”
1SA 25:41 Ra kwenerremel angkew alakenh, “Ya, ayeng alpem. Ayeng ikwer warrkerrem artwa ikwerenh-rnemew-then, ingkety-then apek irrarlk-aynteyew.”
1SA 25:42 Rap nganew tangkey-warl anamerl-antey, anpenhew-anem. Arelh warrkenh-rnem 5 alpew arrpemarl ikwer-angkwarr. Rernemap ingkerr-antey alpew-anem David-warl. Ratherr iteng-anem irrew.
1SA 25:43 David-wenh akelty arrwekeleny itnan Michal, Saul-wenh alerikw. Saul-elap renh rakeynew, artwa ingwer-warl-anem anthew Paltiel-warl, apmer Gallim-areny-warl. David-elan akelty ingwer-anem inew itnan Ahinoam, apmer Jezreel-areny. Ikwer-theyan rap Abigail-anem pweytelew Ahinoam-warl.
1SA 26:1 Ingwer-ingweran artwernem apmer Ziph-areny-rnem Gibeah-warl alhew, Saul-ew nthweyew. Rernemap angkew, “David-rnem irrtyert-anew-aneyel apwert Hakilah-itwew Jeshimon-itwew.”
1SA 26:2 Anamerl-antey Saul-el akarrelew artwa ahawarr-rnem Israel-wenh 3,000. Alhew-anem, David-ew nthweyew apmer ikwer-warl.
1SA 26:3 Rernemap ayntey-alhew apwert-ampeny-itwew iwerrel. David-rneman irrtyert-anew-anenh-antey apmer aterterr-ampeny-itwew. Rarl awewel, Saul apwert Hakilah-itwew aney-alhew,
1SA 26:4 rap thwenew artwa ikwerenh-rnem areyew. Rernemap irrtyert-they arerl-alpew, Saul ikwerenh-rnem-akertarl anenh.
1SA 26:5 Ingwelan David alhew apmer Saul-wenh-warl. Irrtyert-they rap renh arey-alhew atyetyart ahawarr-then Abner, alerikw Ner-wenh. Ratherr ampepel ayntenh, artwa ahawarr-rnemelan renh-atherr ampepewelew.
1SA 26:6 Artwa atherr alhew David-angkwarr, Ahimelech-an artwa Heth-arl alhenh, Abishai-an Zeruiah-wenharl. Zeruiah ra David-wenh angkwerikwarl, rap ampikw atherr atnyenew, Joab-then Abishai-atherr. Awayikwan ikwerenh Joab. David-el ayernew, “Angwenh anyent apetyem atyeng-angkwarr Saul-warl?” Abishai-an angkew, “Ayeng alhem.”
1SA 26:7 Ampepenyel ratherr apertenhew apmer Saul-wenh-warl. Ingkerrenh ankwa apelp ayntenh. Ratherr arey-alhew Saul-atherr, ampepelarl ayntenh. Irrtyart ikwerenh rtnenh ahernel arrer-antey.
1SA 26:8 Abishai arreytew, “Atyetyartay, nhenh ara! INGKARTan ilkelheyel, ntwa artwamp yanh atweyew ipmew, ngkweng-warl apmwa mpwareyelan! Irrtyartel atantheyew atha akwerterrp-antey! Ra ilweyew anamerl!”
1SA 26:9 David-el tyernew, “Nthakenh ntwa renh atwey-angenh! INGKART ngkweng awakelhewerr! Ra renh rlwanew, atyetyart aneyew anewantherr.
1SA 26:10 Ingwer-ingwer INGKART rantey renh ywerrelhelem; arntety-angkwarr apek, ahangkwarr apek, rwengk. Nthakenh aylanth atwey-angenh.
1SA 26:11 Atha INGKART intem ayernem, atha renh atwewerr, renhan rlwanewarl. Tyampet-then irrtyart-thenant aylanth iney anterremel.”
1SA 26:12 Ratherrap inerl-alhew, anterremel apmer ikwer-they. Ingwerentyel arey-angenh-antey. Ingkerrenh ankwa apelp-antey ayntenh, INGKARTelarl renh-rnem ankwathenew artewentyel.
1SA 26:13 Ratherrap artarnpenhew peleyn ingwer-ampeny-warl, arleng-anem apwertel rtney-alhew irrwerl.
1SA 26:14 David-an arlkew, “Abner! Aweyel apek ntwa ayenh?” Ra tyernew, “Angwenh aley arlkeyel, atyetyartan atyekeleyel?”
1SA 26:15 David kwanthemel angkew, “Abner, artwa ilek-apeny ngan? Nga ilelhem atyetyart ahawarr ilkwa ingwer-rnem-angkwarr! Ntwa arntarnt-arey-angenh atyetyart ngkwenh! Ngwamp ingwerenty alhew apmer arrewantherrenh-warl, atyetyart ipmew atweyew-anew!
1SA 26:16 Ngan ahawarr-arrpantey ilkwa! INGKARTel ngenh ipmew ilwerl-athenemer ahawarr ngkwenh-rnem-then! Arrantherr arntarnt-arey-angenh artewenty atyetyart, rarl rlwanew! Nhak ara! Irrtyart atyetyart-wenh-alew? Tyampet ikwerenh-alew?”
1SA 26:17 Saul akwentenhey-alpew, rap David alhengk-awew. “Malyey? Ngang aleyan angkeyel?”
1SA 26:18 David-el tyernew, “Ya atyetyart, ayeng angkeyel! Ilekew ntwan ayenh intem alwerneyel? Ayengan apmwelheley-angenharl! Ilekew ayenhan ayntarrp-ileyel?
1SA 26:19 Arternp atyeng awelha! INGKARTel apek ngenh ilew, atyeng-wety arlkarerreyew? Kel aker apek atha arrtyem ikwer, raw atyeng awakelhey-angenharl, atweyewan angkep. Artwernemel apek ilew, atyeng-wety nga arlkarerreyew? Kel INGKARTelan renh-rnem atwem, rernemarl ayenh irrentew atyenh-rnem-they. Nthakenh ayeng apmer atyenhel Israel-el aney-angenh-anem. Nthakenh ayeng INGKARTew aney-angenh. Alethang-apeny, apmer ingwerel-anem anem. Akngerran apmer ikwer-arenyel apentey-angenharl INGKART.
1SA 26:20 Nthakenh ayeng apmer nhenhel ilwey-angenh, INGKART-they arleng. Ayengan akelyarl, artwa atyetyart-wenyarl. Ilekew nga atyengan nthweyel? Aker-apenyarl ntwan ayenh alwerneyel?”
1SA 26:21 Saul-an angkew, “Ayengarl apmwelhelew. Ngan mwerrarl atyeng. Nthakenh ayeng ngkweng apmwelheley-angenh arrpemarl. Ntwan ayenh atwey-angenh-antey ipmew. Ayengarl apmwelhelew artewenty. Ngan alerey atyenh-apeny. Apey-alpa atyeng-warl!”
1SA 26:22 David angkew, “Irrtyart ngkwenh nhantey! Artwa anyent thwena, apetyeyew ineyew.
1SA 26:23 Ngwampan INGKARTel aylenhanthenh pweytelew, atha ipmew atwey-angenh-antey ngenh. Ra ngenh rlwanew, atyetyart aneyew. Nthakenh atha ngenh atwey-angenh, arrangkw! INGKART ra mwerrarl, ikwerarl awelheyel-rnemewan, arraty-thenarl aneyel-rnemewan.
1SA 26:24 Alakenh ayeng ilkelheyel, ra atyeng mwerr aneyew, iteth-then ayenh atnyeneyew, ngwamparl ayeng ngkweng iterrew-apeny, ipmew atwey-angenh-antey ngenh.”
1SA 26:25 Saul-an angkew, “INGKARTel ngenh arntarnt-arem! Ingwer-ingweran nga atyetyart ilkwa aneyenh, ilek-ilek mwerr-angker mpwarerl-aneyenh.” David alpew-anem apmer ikwer-they, Saul alpew arrpemarl Israel-warl.
1SA 28:3 Arrwekel-antey Saul-el ngangker-akert-rnem irrentew apmer Israel-they, INGKARTelarl ilew-angkwarr. Ikwer-they artwamp angkakert Samuel ahaperrew. Israel-wenh-rnem artnalhelerrew ikwer, renh akwernew apmer ikwerenh-itwew Ramah-itwew.
1SA 28:4 Ingwer-ingwer Philistia-areny-rnem akarrerrew apmer Shunem-itwew, werreyew Israel-wenh-rnem-then. Saul-el akarrelew ahawarr-rnem apmer Gilboa-itwew, Shunem-they arrer-antey arrpemarl.
1SA 28:5 Rarl Philistia-areny-rnem arew, rap atererremel artewentyel apatew. Akngerr inngarl renh-rnem arew, ywarn-anemap iterrewan.
1SA 28:6 INGKART ra ayernew. INGKARTel renh tyerney-angenh. Altyerr-angkwarr, artwa angkakert-angkwarr-then ra tyerney-angenh, arrangkw. Apwert artwa ingkart-wenh impen renharl iwew impalkert, ra iynwanyerr apek aytneyew, INGKART renh lwewarrerney-angenh, arrangkw.
1SA 28:7 Saul angkew artwa ikwerenh-rnemew, “Arelh ngangker-akertew nthwenh-arey. Atha Samuel ayerneyew ikwer-angkwarr. Ra apek ayenh tyerneyew.” Rernem ikwer angkew, “Anyentan aneyel apmer Endor-itwew.”
1SA 28:8 Rap arnkwa ingwer-warl-anem aylpew, ingwerelhelemel. Ingwel-antey ra alhew artwa atherr-akert, arelh ikwer nthweyew. Ra renh arey-alhew, rap angkew, “Aweyaw-rnemew katy angka atyeng! Artwa anyent ipma atha itnewem. Ina atyeng!”
1SA 28:9 Arelhel ra tyernew, “Ilekew ngan apetyew? Ntwa iterl-areyel, atyetyart Saul-elarl ngangker-rnem irrentew Israel-they! Ntwa ayenh irrwerneyel! Saul-el ingwer-rnem ilewerr, ayenh atweyew ipmew!”
1SA 28:10 Saul-el tyernew, “Atha ngenh arraty ilem, INGKARTelarl aweyel-wety. Nthakenh ngenh ingwerentyel atwey-angenh, ngkweng awakelhey-angenh!”
1SA 28:11 Arelhelap ayernew, “Aweyaw nthek-apeny ngkweng atha inem?” “Artwamp angkakert weth. Ina renh atyeng.”
1SA 28:12 Arelh angkew Samuel-wenh inwengew, rap apetyew ikwer-warl. Rarl renh arew, rap arlkenty iwew. Ran angkew Saul-ew, “Ilekew ntwa irrtywerl-ampernewan? Ngan Saul-arl!”
1SA 28:13 Saul angkew, “Kelaw! Atererrey-angenh! Ilek ntwa areyel?” Ra tyernew, “Inweng anyent atha areyel, ahern-theyarl aremerrey-ayntew nhanyem.”
1SA 28:14 Saul-el ayernew, “Ilek-apeny raw?” “Artwamp arnkwa arlpenty-akert apetyeyel.” Saul-el iterl-arew Samuel renh, rap kwenerrew, ilperr-ayntemel atnertel-ayeth ahern-itwew.
1SA 28:15 Samuel-ap angkew-anem, “Ilekew ntwan ayenh atyekelew, apey-alpeyew ngkweng-warl ipmethey?” Rtnemel Saul-el tyernew, “Apmwa innganem aleyan atyeng ayntem! Philistia-areny-rnem apetyeyel, ayenh atweyew. Akngeyan atyeng-wety ilkelhey-angenh-anem, awey-angenh ayenh. Angkey-angenh atyeng artwa angkakert-angkwarr, altyerr-angkwarr apek. Arrangkw, ayeng apateyel-anem, aleyan ngenh-anem atha ayernem.”
1SA 28:16 Samuel-an angkew, “INGKARTan ngkweng-wety intwemelerrew, awelhey-angenh-anem. Nthakenh ntwa ayenhan ayerney-angenh-anem, ngenh alpemeleyew, arrangkw.
1SA 28:17 Ayengarl iteth anenheng-arey, ra angka ngkweng-akert arrwekel-antey ayenh ilew. Athap ngenh ilew. Inngarlap aleyan ayntew. Ngan atyetyart Israel-ew aney-angenh-anem. INGKARTel kel-antey arrernew atyetyart ingwer-anem ngkweng-wety. David-arlap ran.
1SA 28:18 Ra alakenh mpwarew, ngan ikwer awelhey-angenharl. Rarl ahelerrew Amalek-areny-rnemew, ra ngenh ilanthew, renh-rnem ingkerrenh ywerrelheleyew, atnwenth-rnem-then ikwer-rnem-wenh. Ntwanap alakenh mpwarey-angenh, rarl ilanthew-angkwarr.
1SA 28:19 Philistia-areny-rnemel ngenh ipmew atweyenh ahawarr ngkwenh-rnem-then. Ingwelarreng INGKARTel ngenh iwerl-alheyenh. Philistia-areny-rnemel ngenh alerengkw ngkwenh-rnem-then ipmew atweyenh. Arrakerr apey-alpem, aney-alpeyew atyeng-itwel ipmernem-itwel.”
1SA 28:20 Saul ra amern-weny anenh arlta anyentew. Rarl awelhewel, rap alpwelyerreyelpew. Ra artewentyel atererrew aytnemel ahern-warl.
1SA 28:21 Arelhel arew, Saul-arl arrewemel ayntenh ahern-itwew, rap angkew, “Ayeng ngkweng awelhew. Ayeng atererrew, ntwa ayenh ipmew atwewerr. Athan ngkweng mpwarew, ntwarl ayernew-angkwarr.
1SA 28:22 Ngan atyeng-anem awelhemer. Amern atha ngenh antheyew, ngenh rlterrkeleyew, nga alpeyew-anem apmer-warl.”
1SA 28:23 Ran angkew, “Arrangkw. Nthakenh atha arlkwey-angenh.” Artwa ikwerenh-atherr irrkaty-angkwarr angkew, “Atyetyartay, amern ntwa arlkwemer!” Rap awelhew ikwer-rnem. Rap akwentew, pangkel-anem anenh.
1SA 28:24 Kapey-kapey anterant rtnenh apmer-itwew arelh-wenh, rap atwew anamerl-antey. Akerarl ampenh, amern arlety inew, rtamp-anem ampernew pikinpat-weny.
1SA 28:25 Rap ampeng-anem anthew Saul-ew ingwer-atherrew-then. Rernemap arlkwerl-alhew, alpew-anem atemwengkel-antey. ...
1SA 31:1 Arlta ingwerelan Philistia-areny-rnem Israel-wenh-rnem-then atwerrenh, werrenh pewenarrel apwert Gilboa-itwew. Israel-wenh ahawarr akngerr ilwernerrew ikwer-itwew, ingwer-rneman aterel anterrerrew.
1SA 31:2 Philistia-areny-rnemel Saul alwernew alerikw ikwerenh-rnem-then, rernemap renh-rnem arrerelhenhew. Alerikw ikwerenh-rnem irrpety ipmewarl atwew; Jonathan, Abinadab, Malki-Shua.
1SA 31:3 Ahawarr Saul-awel rtnenherrenharl-rnem rernem artewenty wenh ipantey. Philistia-areny-rnemel Saul renh akngerr-inger wew pewenarrel, artertilew renh amperelemel.
1SA 31:4 Ahawarr ingwerelan alkwertarl katy antwerrkenh. Saul angkew ikwer, “Nayp arlpenty ngkwenh ina, atanthanem ayenh ipmew! Yanh-rnemel INGKART iterl-arey-angenh-rnemel arrkentelhelewerr ayenh, ayenh-mernt atwewerr!” Ahawarran atererrew, nthakenh renh atwey-angenh. Saul ran amentel-antey nayp ikwerenh inew, atanthelhemel atnert-antey ipmew.
1SA 31:5 Artwa ahawarrel arew, atyetyart ikwerenh ipmarl ayntenh, ranemarl ipmew atanthelhew.
1SA 31:6 Saul, alerikw ikwerenh-rnem, artwa ikwerenh alkwert akngerl-aney-angker-then ingkerrenh-antey rernem ilwernerrew arlta ikwerel.
1SA 31:7 Angka apmwa arlpimperrew Jezreel, Jordan-angkwarr. Israel-wenh-rnemelarl awew apmer ikwer-atherr-ampeny-they, rernem anterrerrew aterel. Apmerant-anem aynteyelpew. Philistia-areny-rnem-anemarl aney-alpew apmer Israel-wenh-rnem-wenh-itwew.
1SA 31:8 Arlta ingwerelan Philistia-areny-rnem angkep alpew apwert Gilboa-warl, ilek-ilek ineyew ipmernem-wenh. Saul rernem arey-alhew ipma arrpemarl alerikw ikwerenh-rnem-then irrpety.
1SA 31:9 Renhap ahenty-anem akerrth-atwew, lhelpelelhew arnkwa awerr ahew-arelh. Akngerr anterrenh apmer arrpanenh-warl Philistia-ampeny-warl, angka inkwerelhemel ileyew. Rernemap aylpenhew warl kwenerreyew-arelh-warl, altyerr ikwer-rnem-wenh-warl nakemel aylelherreyew.
1SA 31:10 Arnkwa awerr Saul-wenh arrernew warl yanh-ikwer-warl, rernemarl altyerr amarl Astarte-warl kwenerrenh-warl. Saul ipma rernem atanthew parrik-warl apmer Beth Shan-itwew aketh-ampeny.
1SA 31:11 Angka apmwa awew apmer Jabesh Gilead-ampeny-they-then. Rernem arlka apmwerrew, Philistia-areny-rnemelarl alakenh mpwarew Saul ikwer. Rernemap iterl-arew, rarl renh-rnem alpemelenh arrwekel-antey.
1SA 31:12 Artwa arnkaty-rnem ingwel-antey alhew, Jabesh-they ankwakel alhemel Beth Shan-warl, ipmernem inerl-alpeyew. Rernemap ipma aynenheng-rnem atwarrelheley-alhew warl-they, akngeynemel Jabesh-warl. Apmer ikwer-rnem-wenh-itwew renh-rnem arrtyey-alpew,
1SA 31:13 ngkwern-rnem akwernemel arwerl awenth anyent intert-itwew. Arlta 7-ew-atety rerneman amern arlkwey-angenh anew amperrngerremel, Saul-ew iterremel.
2SA 1:1 Philistia-areny-rnem Israel-wenh-rnem-then atwerrenh, werrenh apwert Gilboa-itwew, Saul-arl ahaperrew ikwer-itwew. Arlta ikwerel-antey David-rnem Amalek-areny-rnem-then werrenh arrpemarl apmer ingwer-itwew. Renh-rnemarl antengelew-penh, David-rnem alpew-anem apmer Ziklag-warl apal-antey.
2SA 1:2 Arlta atherr-penh artwa akely-anem aremerrew Saul-rnem-they. Arnkwarl ilterrelhew-akert, akapwert-then ahernel artelhew, rarl angka apmwakert apetyew. Rap kwenerrey-alhew David-warl.
2SA 1:3 David-el ayernew, “Nthek-they ngan apetyew?” Ra tyernew, “Ayengan apmer Gilboa-they anterrey-alhew, ahelarl atwerrew-they.”
2SA 1:4 “Nthakenh irrew? Ila atyeng!” “Rernem ahawarr akngerr Israel-wenh-rnem wew ipmew pewenarrel. Ingwer-rneman arlperrty anterrerrew. Saul-then alerikw ikwerenh Jonathan-then ipmew atwew arrpemarl.” ...
2SA 1:11 David-el artwa ikwerenh-rnemel-then arnkwa ilterrew, rernemarl arlka apmwerreyelpew Saul-ew-then Jonathan-ew-then.
2SA 1:12 Rernemap artnew ingwelew-atety, amern-then arlkwey-angenh-anem. Rernem amperrngerrew Israel-wenh-rnemew, INGKART-wenh-rnemarl ilwernerrew. ...
2SA 2:1 Ikwer-penh David-el INGKART ayernew, “Nthakenh irrem? Alpemang ayeng, aney-alpeyew, apmer anyent-itwew Judah-ampeny-itwew?” INGKARTel tyernew, “Ya, alpa.” David-el ayernew, “Apmer nthenh-warl?” “Hebron-warl.”
2SA 2:2 Kel David alpew, aney-alpew-anem apmer ikwer-itwew. Akelty ikwerenh-atherr alpew ikwer-angkwarr; Ahinoam Jezreel-areny, Abigail Carmel-areny-then, inpertarl irrew Nabal-ew.
2SA 2:3 David ikwerenh-rneman alpew arrpemarl ampangketyarr. Ingwer-rneman alpew tawen Hebron ikwer-warlarl, ingwer-rneman alpew apmer ingwer-rnem-warlarl arrer-antey arrpemarl ikwer-ampeny.
2SA 2:4 Judah-areny-rnem akarrerrew-anem Hebron-itwew, David arrerneyew atyetyart ikwer-rnem, anter alip thelemel akapwert-warl, ikwer-rnem-wenh-angkwarr. ...
2SA 2:8 Ikwereng-arey Saul-wenh atyetyart ahawarrel, alerikw Ner-wenhel itnan Abner, ra akngetyew artwa anyent Ishbosheth apmer Mahanaim-warl. Ranap Saul-wenh alerikwarl.
2SA 2:9 Abner-el renh arrernew atyetyart ingwer-rnemew: Gilead-areny-rnemew, Asher-areny-rnemew, Jezreel-areny-rnemew, Ephraim-areny-rnemew, Benjamin-areny-rnemew-then.
2SA 2:10 Ishbosheth ra 40-anem irrew, renharl atyetyart Israel-ew arrernew. Rap atyetyart anew aherrety atherrew-atety. Judah-areny-rnemelanap David-arl atyetyart arrernew ikwer-rneman.
2SA 2:11 Rap atyetyart anew aherrety 7 alkent 6-ew-atety Hebron-itwew. ...
2SA 3:1 Saul-arl ilwew-penh, ikwerenh-rnem David-wenh-rnem-then intem-antey werrenh arlengew-alenty. David-wenh-rnem akngerrerrew, ingwer-rneman irrpetyap-anem irrew. David-wenh-rneman Judah-areny-rnemarl, ingwer-rneman Israel-areny-rnemarl. ...
2SA 5:1 David anenh atyetyart Judah-areny-rnemewant-tangkwel. Ingwer-ingweran Israel-wenh ingkerr akarrerrew Hebron-itwew, alakenh David-ew angkeyew, “Ngan anewantherr-apeltyarl.
2SA 5:2 Saul-arl anenheng-arey atyetyart ingkerrew anewantherr Israel-wenh-rnemew, nga anenh atyetyart ahawarr-rnemewarl. Ikwereng-arey alakenh INGKARTel ngenh ilew, ‘Ngan ingwer-ingwer atyetyart aneyenh, arntarnt-areyenh atyenh-rnem Israel-wenh-rnem, yep-yeparl arntarnt-arem-apeny.’”
2SA 5:3 Alakenh angkemel artwamp-rnem alhew David-warl, Hebron-warl rarl anenh-warl. Rap angkew, “Ya, ayeng atyetyart anem arrewantherr ingkerrew, arrantherrarl angkew-angkwarr.” Rap alakenh ingkwernew pip-warl-anem. Ingkerrenh ingkwernelhew pip ikwer-warl. Artwamp-rnemel renh atyetyart arrernew Israel-ew-anem, anter alip thelemel akapwert-warl, ikwer-rnem-wenh-angkwarr.
2SA 5:4 David ra 30-anem irrew, renharl atyetyart Israel-ew arrerneweng-areyan. Rap anew atyetyart arlengew-alenty, aherrety 40-ew-atety.
2SA 5:5 Aherrety 7-ew-atety David ra anew atyetyart Judah-areny-rnemew-tangkwel apmer Hebron-itwewan. Ikwer-penh ra atyetyart anew ingkerrew-anem, rap atyetyart ilkwanem aney-alpew apmer Jerusalem-itwew-anem. Rap apmer atherr pweytelew-anem, Judah-then Israel-then. Apmer ilkwa renh itnewew Israel-anem. ...
2SA 7:1 INGKARTel David alpemelemel arntarnt-arenh ahelengkw apmer ingwer-areny-rnem-wety. Ingwer-rneman werrey-angenh-anem ipmelhew Israel-wenh-rnem-then. David-ap inkwerelhemel-anem anenh warl ilkwa ikwerenh-itwew Jerusalem-itwew.
2SA 7:2 Rap angkew artwa angkakertew Nathan-ew, “Ayengan aneyel warl mwerr-angker ilkwa nhenh-itwew, box impen Akngey-wenh ranap rtneyel kalikw-itwew-antey! Warl ingwer atha arteyew box ikwer.”
2SA 7:3 Nathan-el tyernew, “INGKARTelan ngenh arntarnt-arem. Kel ilek-ilek ntwa mpwarem, nga ilkelhentyelan.”
2SA 7:4 Nathan-ewan INGKARTelan angka ingwerarl ilew altyerr-angkwarr, rarl ankwayntenh-itwew.
2SA 7:5 Ra ilew, alakenh David ileyew: “David, ngan warrkenh atyenh. Ayenh awa. Menty ayntey, warl artey-angenh box impen ikwer.
2SA 7:6 Warlel ayengan aney-angenh, atharl atnwenhenheng-arey Israel-wenh-rnem Egypt-they. Aleyan ayeng warlel aney-angenh arrpemarl, kalikwel-anteyarl aneyel. Kalikwel-antey ayeng anenh, Israel-wenh-rnemarl alhenh ikwer-akert apmer arrpanenh-warl.
2SA 7:7 Atha atyetyart-rnem arrernenh, renh-rnem arntarnt-araynteyew. Atyetyart renh-rnemanap atha ilanthey-angenharl, warl mwerr-angker ilkwa arteyew ikwer, arrangkw.
2SA 7:8 Kel, mwanty-antey awelha atyeng. Ngan yep-yep arntarnt-arey-angker-tangkwel anew. Athap ngenh-anem arrernew, atyetyart aneyew Israel-wenh-rnemew.
2SA 7:9 Ayengan arrer innga alhenh ngkweng-itwel, ntwarl ilek-ilek mpwarenheng-arey. Atha ngenh alpemelenh, apmer ingwer-areny-rnem irrenteyew ahelengkw-rnem Israel-they. Aleyan atha ngenh ilkwanem mpwarem. Akngerr apmer arrpanenh-arenyel ngenh iterl-areyenh, mwerr-angker antwemel.
2SA 7:10 Awank-they athan atyetyart-rnem atyenh-rnemew arrernenh. Ingwer-rnemelan atyenh-rnem alhengkerr-anthenh, renh-rnem-then atwerrenh. Nhepenh-anyem athan renh-rnem arntarnt-araynteyew apmer nhenh-itwew. Apmer ikwer-rnem-wenh-anem, ikwer-itwew rernem akeleyt anaynteyew, atererrey-angenh-anem. Ingwer-rnemel renh-rnem ipmeyew-anem. Arrwekel-antey atha ngenh ilem. Ngkwenh-rnem atha ilkwanem mpwareynem.
2SA 7:12 Ngarl ahaperreyenh, ngenhap akwerneyenh, ngkwenh-rnemarl aynteyel-itwew-antey. Alerengkw ngkwenh anyentan atyetyartarl atha rlwaneyenh, renh rlterrkelemel. Rap aneyenh atyetyart rlterrk ikwerenh-rnemew aleth-antey arlengew-alenty.
2SA 7:13 Nthakenh ingwerentyel apmer nhenh rakey-angenh ikwer-they. Alerikw ikwerenh-rnem ingkern-penh-rnem-then rernem atyetyart-anem aneyenh intem-antey.
2SA 7:14 Ayengan aynikw ikwerenh-apenyarl aneyenh, ran alerey atyenh-apenyarl aneyenh. Ra apmwelhel-aynteman, atha renh arratyel-ayntemarl, artewentyel arntarnt-arayntemel akalty-anthayntemel aynelikw-apeny.
2SA 7:15 Saul-ew ayeng ilkelhenh-tangkwel. Ikwer-penhan ayeng ilkelhey-angenh ikwer, athap ngenh-anem atyetyart arrernew ikwer-wety. Alerengkw ngkwenhewan ayeng ilkelh-ayntemarl intem, rarl atyetyart aneyenheng-areyan.
2SA 7:16 Ngkwenh-rnem intem anayntem. Anyent ngkwenhan atyetyartarl intem anayntem.” Alakenh INGKARTel ilew artwa angkakert Nathan-warl altyerr-angkwarr.
2SA 7:17 Ingwepenh ingwer-ingwer ra alhew, David-anem ileyew, INGKARTarl angkew-angkwarr. ...
2SA 11:1 Alyangkw-penh atyetyart-rnemel akarrelenh ahawarr ikwer-rnem-wenh, ingwer-rnem-then werraynteyew apmelerr-angkwarr. David-el atyetyart ahawarr Joab ilew, “Ahawarr ingkerr Israel-wenh-rnem akarrela, alheyew arrpemarl, werreyew Ammon-areny-rnem-then.” Rernemarl alhewel, rernemap rlwatew ahawarr Ammon-areny-rnem, atwew-anem artewenty ampep-itwew renh-rnem. Apmer Rabbah-anem rernem amperelew ikwer-penhelan. Apmer ikwer-areny-rnem nthakenh tyerrelhey-angenh amperelewarl-wety. David-an artenyarl anenh Jerusalem-itwew.
2SA 11:2 Rap atwerrp-anem ankwethey akwentew, aketh-warl-anem tyerrelhew, rtnenh-anem warl irrwerl-itwew. Rap ayternew-anem, arelharl pwerlperrenh. Arelh inngerr mwerr-angker inngarlap ran.
2SA 11:3 Rap warrkenh ikwerenh thwenew, alakenh ayerneyew, “Angwenharl raw nhenhey?” Warrkenh rap apey-alpew ilemel, “Bathsheba-arl yanhan, Eliam-wenh alerikw. Mpwernikwan ikwerenh Uriah-arl Heth-wenh-antey.”
2SA 11:4 David-el renh thwenew, arelh renh ingweyew ikwer. Ra ngwampant irrarlkelhenh, arelh-rnemarl irrarlkelhem-angkwarr alkent arrpanenhel, ikwer-rnem-wenh-angkwarr. Bathsheba-ap alhew, David-arl angkew-angkwarr, ayntenh-anem ratherr. Ikwer-penhap ra alpew-anem apmer ikwerenh-warl.
2SA 11:5 Arntetyel-anem arelhel ra angka thwenew David-warl.
2SA 11:6 David-el awew, ra thwenew angka Joab-warl, rernemarl werrenh-warl. Rap angkew, “Ahawarr Uriah thwena atyeng-warl.” Renhap thwenew Joab-el.
2SA 11:7 David-elarl renh arew, rap ayernew, “Joab-alew? Mwerrangay? Ahawarr Israel-wenh-rnem mwerr arrpemarl? Artewentyang rernem werrenh Ammon-areny-rnem-then?”
2SA 11:8 Uriah-el renh tyernew. David angkew ikwer, “Kel-anem alpa apmer-warl akelty ngkwenh-warl, pwerlperreyew ltyerremel. Joab-warl ingwelarrengant alpa.” Rarl alpew, David-el aker mwerr-angker thwenew warrkenh-angkwarr, Uriah-atherrel arlkweyew.
2SA 11:9 Uriah-anap apmer ikwerenhel ayntey-alpey-angenharl, arrangkw. Ran ayntew warrkenh-rnem-itwew atyetyart-wenh-rnem-itwel, aketh-itwew, David-wenh-itwew.
2SA 11:10 Warrkenh anyentel David ilew, “Uriah-an ayntey-alpey-angenharl warl ikwerenh-itwew.” Rap warrkenh renh ilew, Uriah ingweyew. Rarl apetyew, David-el renh ayernew, “Ilek-wety ngan alpey-angenh, ltyerreyew? Artewentyarl nga warrkerrenh, arleng-they-then nga apetyew.”
2SA 11:11 Uriah-el tyernew, “Nthakenh ayeng alpey-angenh apmer atyenh-warl. Akngerr werreyel-antey Ammon-areny-rnem-then: ahawarr-rnem Israel-areny, ahawarr-rnem Judah-areny, atyetyart ahawarr-rnem, Joab-akerr. Rernemap aynteyel ampep-itwew, kalikwan intelheyel. Box impen Akngey-wenh wethan rtneyel arrpemarl. Nthakenh ayeng alpey-angenh apmer atyenh-warl akelty atyenh-warl, aker arlkweyew, ngkwarl-then antyweyew, arrangkw! Arraty atha ngenh ilem, nthakenh ayeng alakenh irrey-angenh!”
2SA 11:12 David-an angkew ikwer, “Kel. Apmer atyenh-itwew anerl-alha. Ingwelarrengant atha ngenh thwenem.” Kel Uriah atherr-inger ayntew Jerusalem-itwew.
2SA 11:13 David-el anthew amern akngerr ngkwarl-then ilpertelelhemel. Rap angkew, “Ngkwarl-then antywa!” Uriah-an terangk innganem irrew. Ra alpey-angenh akelty ikwerenh-warl, ayntey-alpew panty ikwerenh-itwew warrkenh-rnem-itwel arrpemarl, irrkaty-angkwarr.
2SA 11:14 Ingwepenh David-el awew, pip-anem ingkwernew atyetyart ahawarr Joab ikwer. Rap angkew Uriah-ew, “Pip nhenhan anthey-alha atyetyart ngkwenhew Joab-ew.” Apalel-antey ra akngew.
2SA 11:15 Pip-angkwarr alakenh ilew, “Uriah renh thweneyew artewentyel werreyel-ampeny-warl, Ammon-areny-rnem arrerenty. Ingwer-rnem ila, arleng-apeny rtneyew ikwer-wety, renh pewenarrel ipmew wey-alkenh.”
2SA 11:16 Israel-wenh-rnemelan apmer Rabbah amperelenh-antey. Joab-el iterl-arew, ahawarr Ammon-areny tyak-rnemarl rtnenh. Rap Uriah thwenew, renh-rnem weyew arrer-they.
2SA 11:17 Ammon-areny-rnem arrer-anem irrew, arrer-they-anem wemel. Ingwer-rneman Israel-wenh-rnem wew ipmew. Uriah-an wew ipmew arrpemarl.
2SA 11:18 Joab-el artwa angkakert thwenew, David ileyew, alakenh irrenh apmer ikwer-itwew.
2SA 11:19 Ra angkew, “Atyetyartew angka apmwa ila.
2SA 11:20 Ra ahelerrewerr, arrangkwewarl rerneman ilwernerrewarl. Ra ayernewerr alakenh, ‘Ilekew arrantherr wenh arrer-theyan? Arrantherr apek alakenh iterrew, “Nthakenh wey-angenh anenhantherrenh Ammon-areny-rnemel?”
2SA 11:21 Arrantherr apek iylpelerrew angka Abimelech-akertew, Gideon-wenh alerikwew? Ra ilwew irrkaty-angkwarr arrpemarl apmer Thebez-itwew. Arelh anyentel apwert ilkwa iwew warl irrwerl-they, renhap ipmewarl lthwew. Ilekew arrantherr arrererrewan?’ Atyetyartelarl ayernem alakenh, ila renh, ‘Uriah-an ilwew arrpemarl.’”
2SA 11:22 Artwa angkakertan alhew Jerusalem-warl David-warl, ra angka iley-alhew, Joab-elarl ilanthew-angkwarr-antey.
2SA 11:23 Rap angkew-anem alakenh, “Ammon-areny-rnem arrer-anem apetyew tawen ikwer-rnem-wenh-they, werreyew ampep-itwew. Anantherr renh-rnem angkep-antey alwernew tawen ikwer-warl.
2SA 11:24 Tawen-areny-rnem rernem-anem wey-ayntew. Rernem ahawarr ngkwenh-rnem ingwerentyakant wew ipmew. Uriah ngkwenh wew ipmew arrpemarl.”
2SA 11:25 David-elan awew, rap angkew, “Angkep alpa, Joab ileyew alakenh, ‘Arlka apmwerrey-angenh. Ahel atwerrenh, alakenharlap irrem. Ingwerenty ilwem, ingwerentyan arrangkwarl. Arternp-antey arrkernelh-ayntenh-arey, warl-then atakeyew apmer ikwer-itwew ingkerr.’ Alakenh ila, intem-antey arlka apmwerrey-angenh ra aneyew.” David ra tangkew-anem.
2SA 11:26 Bathsheba rarl awew, mpwernikw ilwewarl, ra artnew ikwer.
2SA 11:27 Arlta 7-ew-atety ra artnew ikwer-rnem-wenh-angkwarr. Ikwer-they David-el warrkenh thwenew ikwer-warl, renh ingwerl-alpeyew. Ratherrap itengerrew-anem. Ingwer-ingwer awey-anem ikwer-atherrenh anew. INGKARTelanap renh-atherr arenh. Rap inkwerelhey-angenh, David-arl apmwelhelewan.
2SA 12:1 Kel INGKARTel ilew artwa angkakert Nathan, “Alha David-warl, ileyew renh angka nhenh. ‘Artwa atherr anenh apmer anyentel-antey irrkatyel. Ingwerelan ilek-ilek akngerr apwert-then atnyenenh, arrangkwarl ingweran anenh.
2SA 12:2 Ingwerelan yep-yep pwelek-rnem-then akngerrarl atnyenenh,
2SA 12:3 ingwerelan yep-yep amarl akely anyentantarl atnyenenh, rarl payemelew. Ra warl-itwew alkenhelew ikwerenh-rnem-itwew. Amern ikwer-rnem-wenh arlkwew, kwaty-then irrkwa ikwerenh-they antywenh. Rap iynwerl-ayntenh alerikw ikwerenh-apeny.
2SA 12:4 Ingwer-ingweran alethang anyent apetyew apmer arleng-they, rap ayntey-alhew apmer artwa apwert akngerr-akert-wenh-itwew. Ran ilkelhew, aker amperneyew alethang ikwer. Rap atnwenth ikwerenhan atwey-angenharl. Artwa irrepern ikwer-they ra yep-yep akely rakew, alethang ikweran amperneyew.’” Alakenh Nathan-el David ilenh.
2SA 12:5 David-el angka renh awew, rap ahelerrew artwa ikwer, rap angkew Nathan-ew, “Athan arraty ileyel, INGKARTelarl aweyel. Artwa yanh apmwelhelew. Ingwerentyel ipmew renh atwemer!
2SA 12:6 Ra athamerrey-angenhel apmwel-ayeth rakew. Rap yep-yep-rnem 4 anthemer angkep ikwer!”
2SA 12:7 Nathan angkew David-ew, “Ngarlap ran! Angka nhenhan ngkweng-akert! INGKARTelarl ilew angka nhenhan atyeng. Ra ngenh atyetyart arrernew Israel-wenh-rnemew. Saul-elarl ngenh ipmew atweyew-anew, ra ngenh arntarnt-arenh.
2SA 12:8 Ra ngenh atyetyart arrernew Saul-wety. Akelty ikwerenh-rnem ngkwengant-anem. Ngap atyetyart-anem apmer atherr-angkwarr-anem, Israel-ew Judah-ew-anem. Atyetyart apek anem apmer ingwerew-then? Kel, INGKARTel apek anthem ilek-ilek arrpemarl.
2SA 12:9 Ilek-wety nga angka ikwerenhew awelhey-angenh? Nga apmwelhelew ikwer-angkwarr. Ntwa Uriah thwenew, artewentyelarl werrenh-ampeny-warl, Ammon-areny-rnemelaw renh weyew pewenarrel ipmew. Ntwaw nheng arelh ikwerenh iney-alkenh ngkwengant-anem.
2SA 12:10 Kel, ngarl apmwelhelew, ngkwenh-rnem-then ntwa irrwernew. Intem-antey apmwan ayntayntem ngkwenh-rnemew, akngerr ilwerl-aneyenh. Alakenh aynteyenh, ngarl INGKART-wety arlkarerrenh, akeltyarl ntwa Uriah-wenh inew ngkweng.
2SA 12:11 INGKARTel ngenh angka ingwer-then ileyel. Ingwer-ingweran alerengkw anyentelan ngkwenhel irrwerneyenh ngenh. INGKARTel renh artwereley-angenh, rarl ineyenhel akelty ngkwenh-rnem, alhewer aynteyenh ikwer-rnem-akert.
2SA 12:12 Anyelkel ntwan akelty Uriah-wenh inenh. Ranap akelty ngkwenh-rnem anayntarl ineyenh, akngerrelaw areyew.”
2SA 12:13 David-an angkew Nathan-ew, “Ayeng apmwelhelew INGKART-angkwarr.” Nathan angkew, “Ya, arraty! Alakenharl apmwelhelemel arrkentelheleyel INGKART renh. Ranap ngkweng awakelhey-angenh. Ra nthakenh ngenh ipmew atwey-angenh. Awey irrngarl ngkwenh rantap ahaperreyenharl.”
2SA 12:15 Nathan alpew-anem apmer-warl. Akelty Uriah-wenhel awey akely David-wenh atnyenew, awey rap arntety ilkwerrew-anem, INGKARTelarl renh arntetyelew.
2SA 12:16 David-el intem-antey ayernenh INGKART awey ikwer, ra mwerrerreyew. Amern arlkwey-angenh, arrangkw, amperrngerrewarl ra awey ikwer. Ingwa arrpanenh ra aylpenh warl ikwerenh-warl ayntaynteyew, ayntenh arlertek-itwew ra. Pangk mwerrel ayntey-angenh.
2SA 12:17 Akngerr-inger warrkenh ikwerenh-rnem apetyenh ikwer-warl araynteyew. Ywarn-antey renh ilenh rtnerl-alheyew. Ywarn rernem arrkernelhenh, amern antheyew.
2SA 12:18 Arlta 6-penh ampa akely ahaperrew. David-wenh warrkenh-rnem atererrew, renh ilewerr angka apmwa. Rernem iterrenh alakenh: “Ampa akelyarl iteth-antey anenheng-arey, anantherr ywarn iterrew, angkeyew ikwer. Ran iylpelant awenh anenhantherrenh. Nthakenh anantherr angka apmwa nhenh iley-angenh, ra artewenty atwelhewerr!”
2SA 12:19 David-el warrkenh-rnem arew arreyterrenharl. Rap iterl-arew, ampa akelyarl ahaperrew. “Ayengan alerey-weny-anem anem, ngay?” Rernem tyernew, “Ya.”
2SA 12:20 Rap rtnerl-alhew. Rap pwerlperreyew alhew, anterel-then apernelhew inteng-inteng mwerr-angkerel, arnkwel-anem mwerr-angkerel aylpemel. Rap warl INGKART-wenh-warl-anem aylpew, angkaynteyew ikwer-warl kwenerremel. Rap alpew-anem warl ikwerenh-warl, ayernemel warrkenh ikwerenh-rnem, amern ikwer akngetyeyew, raw arlkweyew.
2SA 12:21 Rernem renh ayernew, “Nthakenh irreyel? Ampa akelyarl iteth anenheng-arey, ngan ayntemelant artnenh, amern arlkwey-angenh. Rarl ahaperrew-penh, ngan anamerl-antey akwentew, amern-anem arlkwemel! Nthakenh ngan irreyel?”
2SA 12:22 Ra tyernew, “Ya, amparl iteth anenheng-arey, ayeng ayntemelant artnenh, amern arlkwey-angenh. Ayengan iterrenh, ‘INGKART apek atyeng amperrngerreyew. Ampa akely ra mwerreleyew apek.’
2SA 12:23 Ran kel ahaperrew. Amern arlkwey-angenharl nthakenh atha renh angkep itetheley-angenh, arrangkw. Ingwer-ingweran ayeng ahaperreyenh arrpemarl. Aylakap aneyenh itengant-atherr. Nthakenh ra atyeng-warl apey-alpey-angenh nhenh-warlan.”
2SA 12:24 David alyep-antey angkew akelty ikwerenhew Bathsheba-ew, irrngerney-antheyew. Ingwer-ingwer awey ingwer-anem ratherr atnyenew, renhap itnewew Solomon. INGKART ilkelhew artewenty ampa akely ikwer,
2SA 12:25 rap artwa angkakert Nathan ilew, “Alha, ileyew renh-atherr, ratherr renh itnewemer Jedidiah, ayengarl artewentyel ikwer ilkelheyel.” ...
2SA 15:1 Ikwer-penh ingwer-ingweran David-wenh alerikw Absalom ilkelhew, atyetyart ilkwa aneyew. Pakey mwerr-angker ra inew nantew atherr-akert, ra akngaynteyew. Rarl pakey-akert alhenh, artwa 50 anterrenh arrwekel-ampeny, atyetyart ilkwarrpantey ra.
2SA 15:2 Ra ingwepenh-antey akwentenh, alhenh rtnaynteyew keyt ilkwitwew. Keyt-angkwarr akngerr alhenh Jerusalem-warl. Akngerr alhenh, atyetyart David ayern-aynteyew, renh-rnem arratyel-aynteyew. Absalom ra arlkey-ayntenh ikwer-rnem, “Ay! Nthenh-areny?” Artwa ra tyernenh apek, “Ephraim-wenh-antey, Benjamin-wenh-antey” apek. Alakenh.
2SA 15:3 Alerikw David-wenh ra angkayntenh irrtywerremel, “Awelha atyeng! Ngan arratyarl, ingweran ngkweng-warl apmwelhelewarl. Atyetyart aynaty yanhan nthakenh akngerrew awelhey-angenh, rernem alhenty ikwer-warl, arrangkw. Ra kwertengerl atnyeney-angenharl, katy ayern-aynteyew arrewantherr.”
2SA 15:4 Intem ra alakenh angkenh ingkerrew. Rap angkenh, “Ayeng atyetyart anemer apmer nhenh-itwewan! Ayeng mwerrarl ingkerrenhew anayntem irrkaty-angkwarr! Ingwerentyel apek ayenh ayernem, athap arratyarl ilem renh-rnem mwerr-angkwarr!”
2SA 15:5 Ingwerenty apek aremerrey-alhenh alerikw David-wenh-warl, rernemap kwenerrey-alhenh, artwa ilkwew-arrpantey ikwer iterrenh. Renh-rnem itep antwerrkenh atnyenemel arrwantyemel, rernemaw ikwer ilkelh-aynteyew-awaty, Jew-rnem-wenh-angkwarr.
2SA 15:6 Artwa Israel-wenharl alhenh, atyetyart David ayernemel araynteyew, alerikw ikwerenh alakenh irrayntenh. Alakenhan ra Israel-wenh-rnem akalty-anthenh, ikwerant-anem ilkelh-aynteyew, David menty-anem.
2SA 15:7 Ra alakenh irrenh arleng-alenty. Aherrety 4-penh, ra irrtywerremel angkew aynikw ikwerenhew atyetyartew, “Artwampay, ayengarl anenh apmer Geshur-itwew Aram-ampeny-itwew, atha INGKART alakenh ilew, ‘Ntwa ayenh tyarlewenty, Jerusalem-warl alpeyew, ayengan ngkweng kwenerrey-alpem apmer Hebron-itwew.’ Mwerrang atyeng alpeyewan Hebron-warl, INGKARTew kwenerr-aynteyew?”
2SA 15:9 David-el tyernew, “Kelaw. Mwerr nga alhewer alpem.” Rap alhew Hebron-warl-anem.
2SA 15:10 Alerikw David-wenhel ra angkakert anyelkel thwenew, Israel-wenh-rnem ileyew alakenh: “Terampet arlkenty awem, arrantherr ingkerr arlkenh-arey, ‘Absalom ra atyetyart anewantherr! Rernemap renh arrernew atyetyart Hebron-itwew!’”
2SA 15:11 Alerikw David-wenhel ilew artwernem 200, ikwer-angkwarr alheyew Hebron-warl, aker arrtyaynteyew INGKARTew. Ra arlkarerrenh David-wety, artwernemelan renh apentew apalelarl.
2SA 15:12 Aker arrtyeyew-athath, ra yangkelhew artwamp Ahithophel-ew-tangkwel, apetyeyew apmer ikwerenh-they Giloh-they. Ahithophel-an kwertengerl anenh David-ew-tangkwel awank. Anper arey-angkerarlap ran. Alakenh-anyem akngerran iterrew, alerikw David-wenhant-anem apent-aynteyew, menty-anem renhan. Renh apentey-angenh-anem, ikwer awelhey-angenh-anem.
2SA 15:13 Ikwer-penh artwa angkakert anyent alhew David-ew, rap angkew, “Israel-wenh-rnemel apenteyel alerengkw-anemarl!”
2SA 15:14 David apateyelpew. Rap warrkenh ikwerenh-rnemew angkew, ikwer-itwelarl anenh-rnemew Jerusalem-itwew, “Mpa! Ingkerrenh anantherr irrtyert-anterrey, antwerrkewerr anenhantherrenh! Anamerl-antey anantherr alpey, ra atep-atakewerr apmer nhenh, ingkerrenh atwemel!”
2SA 15:15 Warrkenh-rnemel tyernew, “Ya atyetyartay! Anantherr ngkweng awelhem, ntwarl ilem-angkwarr.”
2SA 15:16 David rap anpenhew ikwerenh-rnem-akert. Ra kwey warrkenh-rnem 10 ilew, ikwer-itwelarl itengerrew-rnem, anaynteyew anteng, arntarnt-araynteyew warl ikwerenh. ...
2SA 15:32 Rernemap anperlarr-alhew Apwert Alip-warl, rernemarl awank kwenerremel angkenh Akngey-warl ikwer-itwew. Kwertengerl anyent David-wenhel, Hushai-el, rlwatew renh-rnem apwert ikwer-itwew. Ranap Ark-wenh-anteyarl. Ra aremerrey-ayntew arnkwa ilterrelhenty-akert ahern-angketyarr akapwert, rarl amperrngerrew atyetyart ikwerenhew.
2SA 15:33 David-an angkew ikwer, “Apentey-angenh ayenh. Anngangewerr ntwa ayenh.
2SA 15:34 Nga alpem irrtyertel-antey Jerusalem-warl, aleraty atyenh ileyew irrtywerremel alakenh, ‘Atyetyartay! Ayengan ngkweng-anem warrkerreyew. Awankan ayeng warrkerrenh aynengkwew-tangkwel. Aleyan ayeng ngkwengant-anem warrkerreyew.’ Ngarl alakenh angkeman ikwer, ntwa ayenharl alpemelem. Ahithophel, anper arey-angker weth, rarl angka arraty angkenty, ntwa aleraty atyenh apatelhelem, angka ingwerarl ikwer ilemel.” ...
2SA 16:5 David-arl arrer-anem irrew apmer Bahurim-warl ikwerenh-rnem-akert, artwa anyent itnan Shimei aremerrey-ayntew, renh-rnem rlwatew. Ranap Saul-wenh akwerrk-anteyarl. Rap arrarletyel iltayntew David,
2SA 16:6 apwertel-then wew renh-rnem. David ra akngerr-akert arrpemarl alpenh, Shimei-elan apwertel wenh-antey.
2SA 16:7 Rap apmwel-ayeth angkew David-ew alakenh: “Irrwerney-angker apmwa! Ahelengkw! Atwenh-atwenh! Atyetyart-arrpantey! Alpa!
2SA 16:8 INGKARTel ngenh irrwernem aley-anyem angkep, ntwarl Saul-wenh-rnem akngerr atwew! Ngap atyetyart-anem arrernelhew ikwer-wety! INGKARTelap arrernew alerengkw ngkwenh Absalom-anem, atyetyart aneyew ngkweng-wety! Ngan ahelengkwarl, nga ament-antey irrwernelhew!”
2SA 16:9 Artwa atyetyart ahawarr anyent itnan Abishai, Zeruiah-wenh ampikw, ra angkew, “Atyetyart, artwa apmwa nthakenh alakenh ngkweng-warl angkey-angenh! Ayenh tyarlewa, akapwert atha amentewarl ileyew!” Zeruiah ra David-wenh angkwerikwarl, rap ampikw atherr atnyenew, Joab-then Abishai-atherr.
2SA 16:10 David-an awayenheng-atherrew angkew, “Mentyaw! Mpwelan arlarl! INGKART rantey apek ilew renh, ayenh arrarletyel ilteyew alakenh. Nthakenh ingwerentyel artwereley-angenh renh.” ...
2SA 16:15 Arlta ikwerel-antey Absalom, alerikw David-wenh, ikwerenh-rnem-then Israel-wenh-rnem-then aremerrew apmer Jerusalem-itwew. Ahithophel-an, artwa anper arey-angker weth, ra ikwer-itwel arrpemarl alhenh.
2SA 16:16 Artwa Hushai ra alhew, alerikw David-wenh rlwateyew. Hushai ra kwertengerl David-wenh-anteyarl anenh, ratherrarl awank-they alhenh akely-they. Ra irrtywerremel arlkew, “Atyetyart Absalom ngan mwerr! Nga atyetyart anemer intem-antey!”
2SA 16:17 Alerikw David-wenhel tyernew, “Ilekew nga alakenh arlkeyel? Ngap alhemer David-angkwarr.”
2SA 16:18 Hushai irrtywerremel angkew, “Nthakenh ayeng David-angkwarr alhey-angenh aley. Nganemarl atyetyartan. INGKARTel Israel-wenh-rnemel-then ngenh rlwanew, nga atyetyart aneyew. Ayengan ngkwenh-anemarl.
2SA 16:19 Aley mwerr-angkwarr-anem. Ayeng ngkweng warrkerrem irrkaty-angkwarr, ayengarl aynewengkw warrkerrenh-apeny.” Alerikw David-wenh ament iterrew, “Ya inngarl ra ileyel.”
2SA 16:20 Alerikw David-wenh ra angkew artwa ingwerew-anem, artwa anper arey-angker wethew, “Kelap. Ntwanem ila anewantherr, nthakenh irrem anantherr?”
2SA 16:21 Ra tyernew, “Kwey warrkenh 10 aynengkw ngkwenh-warlarl itengerrew-rnem. Rernem antengarl anenh, warl arntarnt-araynteyew. Ngap ayntem ikwer-rnemenp. Alakenhan ntwa aynengkw ngkwenh nyerrel anthem, rap ngkweng-wety arlkarerrem artewenty innga. Ingkerrelan iterl-areyenh, nganemarl atyetyart ilkwa anerl-aneyenh aleyan, warl ikwerenh-itwewan. Rernemarl awem, ntwa arnkatyel mpwarem, rernem ngenh apentem innganemarl.”
2SA 16:22 Warrkenh-rnemel kalikw mpwarew warl irrwerl-itwew, akngerrel areyew. Alerikw David-wenh ra aylpenhew arelh 10 ikwer-rnem-warl nyerr-weny.
2SA 16:23 Alakenh alerikw David-wenh awelhew angka artwa anper arey-angker-wenhew, aynikwarl awelhenh-angkwarr-apeny. Ratherr iterrew, anper arey-angker rarl angka Akngey-wenh iley-angker anenh, Akngey angkerl-anenty-arrpantey. Ratherran apmelerrel-ayeth ayernenh, ikwer awelhemel.
2SA 17:1 Artwa anper arey-angker weth, Ahithophel, ra angkew arrpemarl alerikw David-wenhew Absalom-ew, “Alerl atha rlwaney ahawarr-rnem 12,000, aynengkw renh alwerneyew rlengk ingwel.
2SA 17:2 Aleyan ra arlka apmwanem alhengkerr-then. Rap apateyelpeyenh, ayengarl ikwer arwapeny aremerreyelpeyenh, antwerrkeyew. Ikwerenh-rnem mentyarl anterrey. Renhantap atha ipmew-antey atweyenh.
2SA 17:3 Ingwer-rneman atha arlweleyenh, akngey-alpeyenh nhenh-warl. Rernemarl areyn, atyetyart ikwer-rnem-wenh ipma, rernemap inkwerelhemel mwerr-antey antelhenhey-alpeyenh.”
2SA 17:4 Alerikw David-wenh artwamp Israel-wenh-rnem-then rernem angkerrew, “Ya, alakenhan mwerrarl.”
2SA 17:5 Alerikw David-wenh angkew-anem, “Kel. Kwertengerl Hushai weth, iley renh-anem, apetyeyew anewantherr-warl. Angka ikwerenhew-tangkwel anantherr awelheyew.”
2SA 17:6 Hushai rarl apetyew, alerikw David-wenhel renh ilew, artwa anper arey-angkerarl angkew-angkwarr. Rap ayernew, “Nthakenh ngan iterreyel, Hushai? Angka artwa anper arey-angker-wenhew anantherr awelhem? Arrangkw apek? Nthakenharlap anantherr irrem?”
2SA 17:7 Hushai-elan irrtywerremel tyernew, “Artwa anper arey-angker yanhan arratyarl angkem. Aleyanap arrangkwarl. Angka yanhan apmwarl, rarl ngwamp ilew.
2SA 17:8 Ntwa aynengkw ngkwenh iterl-areyelarl, ran ahawarr rlterrkarl. Artwa ahawarr ikwerenh-rnem rlterrk arrpemarl, atnwenth ahelengkw-rnem-apeny. Ran tyak innga, arlengarl ayntey-alhem arntarnt-arelhemel ahawarr-rnem-wetyan.
2SA 17:9 Apwert intey-warl apek ra irrtyert-aylpenh, apwert-ampenyel. Nthakenh renh arey-alhey-angenh. Ra aremerremel atwewerr anenhantherrenh, ahawarr akngerr ipmew atwewerr. Anantherr mpwelhemer-tangkwel. Alakenh awenty ingwer-rnem iterrem, ‘Atyewey pwertay! David-rnemelan rernemant althenew Absalom-rnem!’
2SA 17:10 Rernem alakenh iterrenty, rernemap atererrem. Arnkaty-rneman atererrewerr arrpemarl. Ingkerrelan iterl-areyel, aynengkw ngkwenh ikwerenh-rnem-then rlterrkarl. Nthakenh antengeley-angenh, arrangkw.
2SA 17:11 Alakenh-wety nga irremer: ahawarr-rnem-tangkwel akarrelemer Israel-itwew apmer arrpanenh-itwew, akngerr innga alperr-apeny. Ntwarrp renh-rnem yerl-akngem.
2SA 17:12 Nthakenh aynengkw irrtyert-aylpey-angenh anewantherr-wety. Anantherr renh arey-alhem, renh atwemel artewenty, rap anamerlarl ilwem. Ikwerenh-rnem ilwem arrpemarl.
2SA 17:13 Ra irrtyert-aylpentyan tawen anyent-itwew apek. Anantherr ingkerrenh lhelpelhelem warlan, apwert-rnem rwepel iytarr-akngemel arleng. Apmer aketh-anem aynteyelpeyew. Intem anantherr alakenh irrayntem antwerrkeyew-atety.”
2SA 17:14 Alerikw David-wenhel artwamp Israel-wenh-rnemel-then rernem awew, rernemap angkerrew, “Angka arrwekelenyan artwa anper arey-angker-wenhan mwerr-wenyarl. Angka kwertengerl Hushai-wenhan mwerrarl.” INGKARTel renh-rnem arnep-arnew, alakenh iterreyew. Ra ilkelhew, rernem apenteyew angka anyelkel-antey Hushai-wenharl, alerikw David-wenh renh irrwerneyew. INGKARTel artwerelew, rernem awewerr angka artwa anper arey-angker-wenh. ...
2SA 18:1 David-el akarrelew ahawarr ikwerenh-rnem, rap renh-rnem ilew akalkerreyew amentew-ament. Rap atyetyart ahawarr-rnem irrpety arrerneynew ikwer-rnem-akert, renh-rnem yerl-akngeyew; Joab, ayteyikw ikwerenh Abishai, Ittai Gath-areny-anem. Rap ingkerrenh ilew, aneyew 1,000 ingweran, 1,000 ingweran, 1,000 ingweran. Rap 1,000 ikwer-rnem atyetyart ahawarr anyentel-anyent arrernew. Irrkaty-angkwarr-anem rap akalkelhew arrpemarl 100-anemarl. Rap 100 ikwer-rnem atyetyart ahawarr anyentel-anyent arrernew. Rap angkew ingkerrew, “Mpa! Alhey-anem, atweyew anantherr renh-rnem! Ayengan alhem arrpemarl arrewantherr-angkwarr!”
2SA 18:3 Ahawarr-rneman angkew, “Arrangkwarl! Nthakenh nga apetyey-angenh anewantherr-angkwarr! Ngan artwa ilkwarl, anantherran arrangkwarl. Ngenharl rernem alwerneyel, ipmew atweyewan. Anantherran ingkerr anterrenty, rernem alwerney-angenharl. Anantherr ingkerr ilwenty, rernem iterrem, ‘Kel mwerr menty!’ Nga ilwentyan, rernem inkwerelhem inngarl. Mwerr ngan anaynta tawen nhenh-itwew-antey anteng. Anewantherr rlterrk irrentyan, ntwa ahawarr ingwer-rnem thwenem ingkern-they, alpemeleyew.”
2SA 18:4 David-el tyernew, “Kel. Ayeng awelhem, arrantherrarl angkew-angkwarr.” Rap arlkew atayel, akngerrel aweyew, “Joab! Abishai! Ittai! Athamerrenh-arey Absalom-ew! Ran alerey atyenhan!” Rap keytel rtnenh, ahawarr-rnem intwarenh, rernemarl anperl-alhew.
2SA 18:6 David-wenh-rnem anperlarr-alhew, Israel-wenh-rnem-anem rlwatemel artnampeny-itwew Ephraim-itwew.
2SA 18:7 Rernem arnerant-arey alwernerremel atwerrenh, artnitwew werrenh. David-rnemel Absalom-rnem antengelew, akngerr atwemel ipmew. Akngerr innga ingwer-rnemanap angkethakw aperrerterremel ilwernerrew artnitwew. Arlta ikwerel-antey akngerr ilwernerrew, 20,000 innga.
2SA 18:9 Rernemarl werrenheng-arey, alerikw David-wenh ra alhenh tangkey-akert. Rap aynikw-wenh-rnem-anem rlwateyelpew, rap anterreyew-anem arrkernelhew. Tangkeyan anterrew arwerl ilkwewarl arraty-antey kweneng-apert. Arwerl iylpeyl-atherrel renh itethey antwerrkey-ayntew, rap aynterrarrerrey-alhew, tangkeyan anper-anteyarl anterrew.
2SA 18:10 Artwa anyentel aynikw-wenhel renh arey-alhew, rap alhew Joab-warl. “Ngwamp innga atha alerikw David-wenh arerl-alhew, arwerl-itwewarl aynterrarrerrenh!”
2SA 18:11 Joab angkew ikwer apatemel, “Innga ntwarl arew? Ntwap renh anamerl-antey atwemer ipmew! Athan ngenh apwert akngerr anthem atyetyart ahawarr-wenh pilt-then!”
2SA 18:12 Artwa ran tyernew, “Nthakenh atha alakenh iley-angenh! Ya, ntwa rlengk apwert akngerr anthem ayenh. Athanap renh ipmew atwey-angenharl atyetyart-wenh alerikwan, arrangkw! Anantherr ingkerrel awew, rarl Ittai-then mpwelenh ilanthenh alakenh: ‘Absalom-ew amperrngerrenh-arey! Alerey atyenh-anteyarl ran!’
2SA 18:13 Atha apek renh ipmew atwem, aynikw ikwerenhel anamerl-antey awem. Ran ingkerr iterl-areyel, rap ayenh-anemarl atwewerr ipmew. Ntwa apekan ayenh alpemeley-angenh, alakenh angkemel, ‘Ayengan arlarl! Ayengan ingwerarl!’”
2SA 18:14 Joab angkew, “Nthakenh ayeng mpwelhey-angenh ngkweng intem!” Rap irrtyart irrpety inerl-alhew, alhew-anem alerikw David-wenh-warl, arwerlelarl ra aynterrarrerrenh-warl. Rap arnelty-antey atanthew, rarl iteth-antey aynterrarrerrenh arwerl-itwew.
2SA 18:15 Artwa 10 Joab-itwew antelhew, rernemap renh ipmew-antey atwew.
2SA 18:16 Anamerl-antey Joab-el terampet angkelh-angkelhelew atayel. Alakenhan David-wenh-rnemel iterl-areyew, rernem ipmelheyelpeyew, Israel-wenh-rnem alwerney-angenh-anem.
2SA 18:17 Alerikw David-wenh rernem inew, iwemel renh irrka intwer-warl ampep-warl artnewarl. Apwert-rnem-anem rernem arrernew irrwerleng. Ikwerel-antey Israel-wenh-rnem arlperrty anterreynew angkep apmer ikwer-rnem-wenh-warl. ...
2SA 18:31 [Ikwer-theyan Joab-el artwa anyent thwenew, angkep anterreyneyew David-warl angkakert.] Rap angkey-alhew, “Atyetyartay! Angka mwerr-angker awa! INGKARTel atwew artewenty innga ingwer weth-rnem, ngkweng-wetyarl arlkarerrenh-rnem!”
2SA 18:32 David-el ayernew, “Alerey-alew atyenh Absalom? Mwerr-anteyang ra?” Artwa ra tyernew, “Irrwerney-angker weth-rnem, ngenharl alhengkerr anthenh, rernem ingkerrarl ilwemer artwa akely rapeny!”
2SA 18:33 David arlka apmwerreyelpew. Rap aylpenhew kwen-anem, keytelarl rtnenh-penh, artnemel artewenty. Rarl alpenhel, ra arlkenty iweynenh, “Alerey atyenh Absalom! Ayengarl ilwemeran. Ngan alerey atyenharl!” ...
MAT 1:1 Arrwekeleny Abraham anenh. Abraham-they Jesus-kenh-rnem anenh arrpemarl, atyetyart David-ek-atwety. Nhenh-rnem Jesus Christ-kenh,
MAT 1:2 Abraham Isaac-kenh aynikw anenh. Isaac Jacob-kenh aynikw anenh. Jacob Judah-kenh aynikw anenh, alerikw ingwer-rnem-then Jacob-kenh.
MAT 1:3 Judah Perez-kenh Zerah-kenh aynikw, Amikw ikwer-atherrenh Tamar. Perez Hezron-kenh aynikw, Hezron Ram-kenh aynikw.
MAT 1:4 Ram Amminadab-kenh aynikw, Amminadab Nahshon-kenh aynikw. Nahshon aynikw Salmon-kenh.
MAT 1:5 Salmon aynikw Boaz-kenh. Amikw ikwerenh Rahab. Boaz aynikw Obed-kenh. Amikw ikwerenh Ruth. Obed Jesse-kenh aynikw.
MAT 1:6 Jesse Atyetyart David-kenh aynikw. David aynikw Solomon-kenh, amikw ikwerenh artwa Uriah-itwek arrwekel itengirrek.
MAT 1:7 Solomon Rehoboam-kenh aynikw, Rehoboam Abijah-kenh aynikw, Abijah, Asa-kenh aynikw.
MAT 1:8 Asa Jehoshapat-kenh aynikw, Jehoshaphat Joram-kenh aynikw, Joram, Uzziah-kenh aynikw.
MAT 1:9 Uzziah Jotham-kenh aynikw anenh. Jotham Ahaz-kenh aynikw anenh. Ahaz Hezekiah-kenh aynikw anenh.
MAT 1:10 Hezekiah Manasseh-kenh aynikw anenh. Manasseh Amon-kenh aynikw anenh. Amon Josiah-kenh aynikw anenh.
MAT 1:11 Josiah Jeconiah-kenh aynikw anenh, Jeconiah-kenh ayteyikw-rnem-then. Rernem iteth anenharl-antey, ahelengkw-rnemel Israel-kenh-rnem apmer Babylon-warl atnwenheynek-kety.
MAT 1:12 Israel-kenh-rnem apmer Babylon-they alpek. Shealtiel aynikw ikwerenh Jeconiah. Shealtiel Zerubbabel-kenh aynikw anenh.
MAT 1:13 Zerubbabel Abiud-kenh aynikw anenh. Abiud Eliakim-kenh aynikw anenh. Eliakim Azor-kenh aynikw anenh.
MAT 1:14 Azor Zadok-kenh aynikw anenh. Zadok Akim-kenh aynikw anenh. Akim Eliud-kenh aynikw anenh.
MAT 1:15 Eliud Eleazar-kenh aynikw anenh. Eleazar Matthan-kenh aynikw anenh. Matthan Jacob-kenh aynikw anenh.
MAT 1:16 Jacob Joseph-kenh aynikw, Joseph Mary-kenh anewikw, Mary rey-antey Jesus renh ampa akely atnyenek. Renhey-antey itneweyel Christ-an.
MAT 1:17 Abraham-they David-ek-atwety, 14 anenhek. Atyetyart David-they 14-ek-atwety arrpemarl anenhel Babylonia-el anenh-rnemek-atwety. Babylonia-el anenh-penh 14-ek-atwety anenhek Christ-ek-atwety.
MAT 1:18 Mary Joseph-itwek itengirrey-angenh-antey, amperr-arenyel-antey. Mary ra Joseph alhelekarl anenh. Joseph ra arrwekeleny Atyetyart David-kenh arrpemarl, arleng-alenty ikwerenh-rnem anenhey-alpek. Itnweng Rlwartel Mary renh ampa akely anthek.
MAT 1:19 Joseph ra artwa arraty anenh. Ra iterrenh ipmelhetyek, artwa ingwer-akert-arrpantey.
MAT 1:20 Ra altyerr arek-anem. Ingkart-kenh angel-el renh ilek, “Joseph-ay, alerikw David-kenh, Itnweng Rlwartel ampa akely Mary anthek. Mary renh anew ngkweng inay, itengirretyek.
MAT 1:21 Alerl ampa ra atnyeneyenh. Renh itnewa Jesus. Itna alakenh-anyem aynteyel ingkerrenh itethileyenh apmwekety.”
MAT 1:22 Ingkart ra arrwekel ilek-angkwarr-antey, innganem ra alakenh ayntek, angkakert arrwekelenyel arrwekel ilek-angkwarr-antey, rap innganem ayntekan.
MAT 1:23 “Aleyak ra ampa akely atnyeneyenh. Renh itneweyel Immanuel. Itnan alakenh-anyem aynteyel. Akngey anwekantherr-itwek anem.”
MAT 1:24 Joseph ra akemirrek, ratherr itengirrek-anem, angel-el renh ilek-angkwarr-antey.
MAT 1:25 Ratherr iteng ayntey-angenh, awey ra aney-alentyan. Mary-el Jesus renh atnyenek-anem. Joseph-el awey renh itnewek Jesus.
MAT 2:1 Herod atyetyart anenh-antey arrwekelan Jesus atnyenek apmer Bethlehem-itwek, ahern Judea-ampeny-itwek. Artwa rernem ayerrer-they apetyek apmer Jerusalem-warl. Antyarrantarl artwel-rnem iterl-arenh apmer nthek-angkwarr ra born-irrek. Antyarr aremirrek ikwer-rnem-warl. Antyarrel ikwer-rnem-warl iylparrernek, antyarr-angkwarrant rernem iterl-arek, antyarr renh apentetyek, rarl ikwer-rnem iylparrerneman, rarl ikwerel born-irrekan.
MAT 2:2 Rernem ayernek, “Nthenh ampa akely ra, Jew-rnem-kenh atyetyart ilkwa? Anwantherr antyarr ikwerenh arenhey-alpenh, renharl antyarrel iylparrernek. Anwantherr antyarr renh aremel apentek. Anwantherr apetyek, ikwer inkwerelhemel.”
MAT 2:3 Atyetyart Herod ra angka awek, rap arlkarirrek atyetyart ingwer Jew-rnem-kenh-kety. Jerusalem-areny ingwer-rnem arlkarirrek arrpemarl. Rernem aterirrenh atyetyart Herod-kety, ahelengkw-rnem ilanthekerr, renh-rnem atwetyek.
MAT 2:4 Herod-el-anem tyaty-areny atyetyart ilkwernem-then akarrilek, artwa Moses-kenh angka akalty-anthey-angker-rnem-then, renh-rnem ayernek, “Nthenharlap ran, artwa itethiley-angker nheng aynteyel. Nthenh-itwek ra aremirreyenhan, pip arrwekeleny Akngey-kenhel aynteyel-angkwarr-antey?”
MAT 2:5 Rernem renh ilek, “Bethlehem-itwek, ahern Judea-ampeny-itwek, angkakert arrwekelenyel angkarl arrwekel ingkwernek-angkwarr-antey, ra irrkngarl ayntek.
MAT 2:6 Akngey-kenh pip arrwekeleny alakenh aynteyel: ‘Judea-ampenyel Bethlehem-areny-rnem rernem atyetyart ilkwakert-anem aneyenh. Bethlehem-areny anyent ra atyetyart Israel-kenh-rnem arntarnt-areyenh.’”
MAT 2:7 Herod artwa tyak-rnemek anyelkel yangkelhek, renh-rnem ayernek, “Ilenger arrantherr antyarr arek?”
MAT 2:8 Ra renh-rnem ilanthek, “Bethlehem-warl alhenherr-arey, ampa ikwer nthwetyek. Arrantherr arenty-penh, arrantherr atyeng-warl apey-alpenherr-arey, ayenh-anem iletyek. Ayengan ikwer-warl alhetyek arrpemarl, ikwer inkwerelhetyek arrpemarl.”
MAT 2:9 Artwa tyak-rnem Herod ikwer awelhek. Rernem antyarr wethey areynenh arrpemarl, awankarl rernem arek ayerrer. Rernem antyarr renh arek-penh, rernem ikwer artewentyel inkwerelhek innga. Ra ikwer-rnem iylparrernek. Antyarr ra ampa akely ayntenh-itwek-anem arlanirrek.
MAT 2:11 Artwernem warl kwen-warl aylpenhek, amenheng-atherr arey-alhek. Rernem kwenirrey-alhek ampwethel alernelhemel. Rernem ikwer anthek ilek-ilek, apwert gold-then apernelhey-angker mwerr-angker inteyel-rnem-then.
MAT 2:12 Ikwer-penhan rernem altyerr arek. Rernem angkarl awek-penh, rernem ilek, “Arrantherr iwerr ingwer-angkwarr alpenherr-arey atyetyart Herod-kety.” Rernem iwerr ingwerel-anem ikwerety alpek.
MAT 2:13 Artwa tyak rernem alpek-penh, Ingkart-kenh angel Joseph ikwer aremirrek, Ra renh ilek, “Akemirra, ampa akely-then amikw-then akngeyna Egypt-warl. Herod-arl ikwer nthweyel-kety, renh atwetyek. Arrantherr ikwer-itwel anem, atha arrenhantherr iletyek-atwety.”
MAT 2:14 Ingwa ikwerel-antey Joseph-el anew ikwerenh-then ampa akely-then Egypt-warl akngeynek.
MAT 2:15 Rernem-anem aney-alpek. Herod ra ilwekarl-kety, Akngeyel renh-rnem ilanthek, rernem angkep alpetyek, Israel-warl. Akngey-kenh angka alakenh ayntek, angkakert arrwekelenyel ingkwernek-angkwarr-antey, “Atha alerey atyenh renh atwenhek, Egypt-they.” Angka arrwekeleny innganem ayntek.
MAT 2:16 Herod ra iterl-arek-anem, artwa tyak arleng-areny rernemarl renh irrtywerl-ampernek, ra ahelirrek-anem. Ra ahelengkw-rnem thwenek, awey akely-rnem atwetyek. Awey aherrety atherrek-atwety anenh-rnem, ra ingkerrenh atwetyek, artwa tyak-rnem awek-penh, arlta ilengerarl Mary-el Jesus renh atnyenek, rernemarl antyarr arek-penh-angkwarr.
MAT 2:17 Angka innganem ayntek. Angkakert arrwekeleny Jeremiah ra arrwekel ilenh-angkwarr-antey,
MAT 2:18 “Apmer Ramah-itwek rernem artewentyel artnalhelirreyenh. Israel-kenh-rnem artneyenh ampa ikwerenh-rnemek, arternpirrey-angenh, rernemarl ingkerrenh ilwem.”
MAT 2:19 Atyetyart Herod ra ilwek-penh, Ingkart-kenh angel ra altyerr-angkwarr aremirrek, Joseph ra Egypt-itwek anenharl-warl.
MAT 2:20 Angel angkek, “Akemirra, ampa akely-then amikw-then akngeyna apmer Israel-warl. Ahelengkw ingkerrenh kel ilwekarl-kety.”
MAT 2:21 Joseph ranem akemirrek, amenheng-atherr akngeynek apmer Israel-warl.
MAT 2:22 Herod-kenh alerikw Archelaus ranem atyetyart ahern Judea-ampeny-itwek anenh. Joseph ranem awek-penh, ranem aterirrek. Ra altyerr arek, Ingkartelarl renh ilanthek, ra Galilee-warl alpetyek.
MAT 2:23 Rernem Nazareth tawen-itwek aney-alpek. Akngey-kenh angkakert arrwekeleny-rnemel ingkwernek, “Renh-anem itneweyn ‘Nazareth-areny,’” Angka arraty innganem ayntek.
MAT 3:1 Ingwer-inger, John Baptise-emeley-angker ra ingwer-rnem akalty-antherl-apenh ahern Judea-itwek, apmer arlpaw-itwek.
MAT 3:2 “Angkepirrenherr-arey apmwekety Akngey-warl, arlta Atyetyart ikwerenh arrerirreyelarl-kety, ingkerrenhel anwantherr Akngey renhant-anem apentetyek.”
MAT 3:3 John rey-antey arlkeyel angkakert, Angkakert Isaiah-kenh pip arrwekel aynteyel: “Angkakert ra arlkeyel apmer arlpawel. Iwerr arraty-angkwarrant ingkerrenhel apenterl-ayntetyek!”
MAT 3:4 Arnkwan ikwerenh alta kamwerl-penh, pilt yenp-penh arertnelhenh. Ra intelty-rnem arlkwenh, ngkwarl arwengalker-then.
MAT 3:5 Ingkerrenh apmer Jordan-ampeny-they John-warl akarrirrek apmer Judea-areny-rnem-then, Jerusalem-areny-rnem-then.
MAT 3:6 Rernem ilelhek John-ek, rernemarl apmwakert anenh. John-el renh-rnem baptise-emelek Jordan ilpayek.
MAT 3:7 Pharisee-rnem-then Sadducee-rnem-then John ikwer-warl apetyek arrpemarl, renh-rnem baptise-emeletyek. John-el renh-rnem ilek, “Arrantherr apmwangkwarrant apenteyel. Kel ingwerentyel arrenhantherr ilek, arrantherr apmwekety angkepirretyek-arrpantey Akngey-warl! Akngey arrekantherr ahelirreyel-antey.
MAT 3:8 Arrantherr innga angkepirretyek apmwekety, ingkerrenhel arrenhantherr aretyek.
MAT 3:9 Arrantherr Abraham-kenh-rnem tnakelhey-angenh anetyek. Akngey ilkelheyel ingwerek-ingwer ikwerenh-rnem anetyek. Akngeyel Abraham renh arntarnt-arenh, rarl ikwer awelhenh. Ikwer awelheyel-rnem rernem ikwerenh-rnem innga aneyel. Akngey ra ampa akngerram-akngerrilem, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek. Ran ilek-ilek mpwarem, artwernem apwert-penh mpwarey-angker.
MAT 3:10 Artwa apmwernem arwerl apmwarl arternemel, rwewarl iwem-apeny. Alakenh-apeny arrenhantherr iwekerr, arrantherr arraty-angkwarr apentey-angenh-they.”
MAT 3:11 “Atha arrwekel arrenhantherr kwatyelant baptise-emelem, arrantherr apmwekety ipmelhetyek. Artwa ingweran atyeng-they rlterrk inngan apetyem, ingkern-theyarl. Ayeng rlterrk-wenyarl, warrkenh apmwamwamarl, ran Atyetyart inngarl. Ra Itnweng Rlwart arrerney-angker.
MAT 3:12 Alakenh-anyem arlta ingkernel Akngeyel apmwangkwarrarl alheyel-rnem ingkerr-antey rwewarl iweyenh, irrarlkemel ampetyek, atherrk ilpatileyel-apeny.”
MAT 3:13 Jesus Galilee-they anperl-alhek Jordan lher-warl, John-el renh baptise-emeletyek.
MAT 3:14 John arrkngert angkek, “Ilekek ngan atyeng-warl apetyek? Ntwa ayenh baptise-emeley-areny!”
MAT 3:15 Jesus-el renh ilek, “Kel aleyan alakenh aynteyel: arraty-angkwarr-antey marenyel-areth, Akngey-kenh angka aynteyel-angkwarr-antey.” John-anem ikwer awelhek.
MAT 3:16 John-el Jesus renh baptise-emelek-anem. Kwaty-they tyerrelhenhey-alpek-anem kwenpay-anem amentant atherrirrekarl ra arek. Itnweng Rlwart ikwer-warl apetyek irrwerl-they, thip pwelker-apeny.
MAT 3:17 Ingkerrenhel awek alker irrwerl-theyarl angkek, “Nhanyem alerey atyenh, ayengan ikwer inkwerelheyel.”
MAT 4:1 Itnwengel-anem Jesus renh atnwenhek apmer arlpaw-ampeny-warl, arrentyel renh arrkernetyek.
MAT 4:2 Jesus ra amern arlkwey-angenh anenh, arlta 40-ek-atwety, angayakw.
MAT 4:3 Arrenty ra ikwer-warl apetyek, angkemel, “Akngey-kenh alerikw apek nga. Apwert nhernem akngartewa, amern irretyek, Akngey-kenh rlterrk-akertel.”
MAT 4:4 Jesus-el renh tyernek, “Akngey-kenh pipel aynteyel: ‘Ingwerenty nthakenh amernelant itethirrey-angenh. Rernem angka Akngey-kenh-angkwarrant itethirretyek.’”
MAT 4:5 Arrentyel Jesus renh atnwenhek Jerusalem-warl, tern ilkwewarl. Akngey-kenh apmer aknganenty-warl. Arrentyel Jesus renh tyaty ilkwa Jew-kenh irrwerl-warl atnwenhek, warl irrwerl-itwek rnkernek.
MAT 4:6 Arrentyel renh ilek, “Akngey-kenh alerikw apekap ngan? Kel irrwerl-they nhenh atnarnpa. Nthakenh nga atwelhey-angenh. Akngey-kenh pipel alakenh aynteyel: ‘Akngeyel angel-rnem thwenem, ngenh anterrkwetyek, atwelhekerr.’”
MAT 4:7 Jesus-el renh tyernek, “Akngey-kenh pipel alakenh aynteyel: ‘Nthakenh Ingkart Akngey arrkerney-angenh rlterrkek, rlterrk ilkwangkwarr.’”
MAT 4:8 Ikwer-penh Arrentyel Jesus renh atnwenhek apwert irrwerl inngewarl-anem. Arrenty-anem ikwer lwewarrernek apmer ingkerr tern ilkwernem, apmer ilek-ilek-akert, mwerr-angker-akert.
MAT 4:9 Arrentyel renh ilek, “Nga atyeng awelhemel kwenirrenty, atha ingkerrenh ngenh anthem.”
MAT 4:10 Jesus-el renh tyernek, “Arrenty, atyengety alhay! Akngey-kenh pipel aynteyel: ‘Akngey anyent ikwerant awelhetyek, Ingkart Akngey renhant apenterl-ayntetyek.’”
MAT 4:11 Arrentyel Jesus renh iwerl-alhek-anem. Angel irrwerl-areny ikwer-warl apetyek, renh arntarnt-aretyek.
MAT 4:12 Artwa ahelengkw-rnemel John tyayl-warl akwernek. Jesus-el angka awek-penh, ra apmer Galilee-warl alhek.
MAT 4:13 Ra Nazareth-itwek aney-angenh, ra anper-antey alhek Capernaum tawen-warl, ikwer-itwel aney-alhek, apmer Zebulun-itwel, Napthali-itwel.
MAT 4:14 Akngeyel angka arrwekel arrernek-angkwarr-antey, kel arraty-anem ayntek, angkakert Isaiah-el ilenh-angkwarr-antey.
MAT 4:15 “Awelhenherr-arey, Zebulun-areny-rnem-then, Napthali-areny-rnem-then, Jordan-they intwarr-ampeny, Galilee ahern artwa alethang-angketyarr.
MAT 4:16 Arrantherr apatemel aneyel, ingwemerntel aneyel-apeny, Ingkart iterl-arey-angenh. Arrekantherr arrer-anem ilwetyekan. Lyenentyel arrekantherr arrtyerneyenh, arrantherr iwerr arraty-angkwarr apentetyek.”
MAT 4:17 Jesus ranem renh-rnem akalty-anthenh, “Angkepirrenherr-arey apmwekety Akngey-warl-athek! Arlta ikwerenh arrer-anem ra Ingkart ingkerrenhek anetyek.”
MAT 4:18 Jesus alhenh Galilee kwaty alay impalth-angkwarr. Ra awayenheng-atherr arek. Anyent Simon itnan ingweran Peter, ingweran Andrew-arl. Netting ratherr kwaty-warl iwenh, irrpeng anterrkwetyek.
MAT 4:19 Jesus-an angkek ikwer-atherr, “Apetyenherr-atherr atyeng-angkwarr, atha mpwelenh akalty-anthetyek, mpwel ingwer-rnem akalty-anthetyek Akngey-kenh angkek, rernem-anem apentetyek arrpemarl, irrpeng mentyarl.”
MAT 4:20 Ratherr ikwer-angkwarr antelherl-alhek netting iwerl-alhemel.
MAT 4:21 Jesus ra alhenharl-antey, ra James-then John-then arek, Zebedee-kenh alerikw-atherr. Ratherr rtnwa kwen-itwek, aynikw-itwek netting mpwarenh. Jesus-el renh-atherr ayernek arrpemarl, “Atyeng-angkwarr apetyenherr-atherr!”
MAT 4:22 Ratherr rtnwa renh iwerl-alhek, aynikw-then-antey, Jesus-angkwarr antelherl-alhek.
MAT 4:23 Jesus ran ahern ingkerrenh-angkwarr alhenh Galilee-ampeny. Jew-rnem akalty-anthenh, Jew-kenh tyaty akely-rnem-itwek, angka mwerr-angker ilerl-apenh. Akngey rant atyetyart ingkerrenhek aneyel. Ranem arntety-rnem mwerrilerl-apenh.
MAT 4:24 Rernem ahern Syria-ampenyel angka awek. Rernem arntety ilek-ilek-akert-rnem ikwer-warl akngetyek, arrenty-akert-rnem-then, arwengkw-rnem-then, nthakenh alhey-angenh-rnem-then. Jesus-el renh-rnem ingkerrenh mwerrilek.
MAT 4:25 Galilee-ampeny akngerr innga Jesus ikwer-warl akarrirrek, 10-pel tawen-areny-rnem-then, Jerusalem-areny-rnem-then, Judea-areny-rnem-then anyentirrek arrpemarl, Jordan ilpay intwarr-ampeny-they.
MAT 5:1 Jesus-el akngerrarl arek-penh, ra apwert irrwerl-warl alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAT 5:2 Ranem renh-rnem akalty-anthek.
MAT 5:3 “Rernemarl ikwer-warl angkepirretyek arrkernelheyel, Akngeyel renh-rnem arntarnt-arem. Rernem Akngey-kenh-rnem ingkerrenh anem.
MAT 5:4 Rernemarl amperrngirreyel, Akngeyel renh-rnem arntarnt-arem, arternpilemel.
MAT 5:5 Rernem iterl-arelheyel rernemarl ahern-areny-rnem arwa aneyel, rernem ahern-areny ingkerrenhek atyetyart aneyenh.
MAT 5:6 Akngeyel ingwer-rnem arntarnt-arem arrpemarl, rernemarl ikwer arraty-angkwarr awelheyel, arratyirretyek ikwerenh-angkwarr. Akngeyel ikwer-rnem iwerr mpwarem, itnweng mwerr-angker anthemel.
MAT 5:7 Ingwer-rnem mwerrant-arey arntarnt-arerreyel, Akngeyel renh-rnem arntarnt-areyel ingkerrenh-anteyarl arrpemarl.
MAT 5:8 Arraty-angkwarr aneyel-rnem, Akngey ikwer-rnem inkwerelhem.
MAT 5:9 Aylperrepwenty atyetyart ilkwernem aheketyarl arrkngert angkeyel-rnem, Akngeyel renh-rnem alerey antweyel.
MAT 5:10 Rernem arraty-angkwarr alhetyek arrkernelheyel. Ingwer-rnemel renh-rnem irrwerneyelarl, Akngeyel renh-rnem arntarnt-arem arrpemarl.
MAT 5:11 Arrantherr atyeng-angkwarr alhetyek arrkernelheyel-rnem, ingwer-rnemel arrenhantherr irrwerneyelarl, Akngeyel arrenhantherr arntarnt-areyel arrpemarl.
MAT 5:12 Irrkngerney anaynta! Akngeyel ngenh atnyen-aynteman, apmer aknganenty-itwek. Awank-akerrarl ingwerel-rnem Akngey-kenh angkakert-rnem irrwernek-apeny, aleyarl aynteyel arrpem.”
MAT 5:13 “Aker-warl thalt arrernem. Thalt-penh nthakenh apmwirrey-angenh, intengirrey-angenh, arleng-alenty mwerr ayntem. Thalt-weny aker anamerl intengirrem, ikweweny. Alakenh-anyem Akngey-kenh angka aynteyel. Akngey-kenh angkekety amentirrenty, rap aleth-antey apmwirreman, Akngey-kenh-angkwarr apentey-angenh. Ikwer-angkwarr akaltyirrenty, rernem arleng-alenty mwerr aneman.
MAT 5:14 Lyenentyel arrtyernem-apeny, iwerr aketh arem. Ahern-areny ingkerrenhel arrenhantherr aketh-antey arem arrpemarl, nthenh-angkwarr alheman. Warl-rnem apwert irrwerl-itwek artelhenharl. Ingwer-rnemel anaynt arem arleng-they. Ingwer-rnemel arrenhantherr anaynt arem arrpemarl, rernem arraty-angkwarr apenteyelan.
MAT 5:15 Lherrm ampenty, nthakenh ntwa tyampet-warl akwerney-angenh. Renh akethek-anem arrernetyek irrwerl-warl, ingkerrenhel anaynt aretyek.
MAT 5:16 Arrantherr arraty-angkwarr apententy, ingwer-rnemel arrenhantherr aketh arem arrpemarl, rernem Akngey-kenh-angkwarrant apentem arrpemarl, ikwer inkwerelhemel.”
MAT 5:17 “Angka Moses-kenh aynteyel, angka arrwekeleny angkakert-rnemel pip-warl ingkwernek aynteyel arrpemarl. Atyeng arrantherr iterreyel, ayeng angka ingwer-akert apetyentyek-athen, angka Moses-kenh arrwekelenyek iylpelirrentyek-athen. Angka nthakenh iparelhey-angenh. Ayengan apetyek atha Akngey-kenh angka irrkaty renhey-antey arrekantherr iletyek, angka Akngey-kenh arlperrtyiletyek, ywerreyek-atwety.
MAT 5:18 Arraty innga atha arrenhantherr ileyel. Angka Akngey-kenh ywerrey-angenh, ahern-then alker-then ywerrey-alenty.
MAT 5:19 Angka Moses-kenh arrwekeleny-kety amentirrenty, ingwer-rnem apmwel-aretharl akalty-anthenty, arrantherr apmwelhileyel Akngey-kenh-angkwarr. Angka Akngey-kenh arraty apententy, ingwer-rnem arraty akalty-anthenty, arrantherr Akngey-angkwarr mwerrarl aneyenh.
MAT 5:20 Pharisee-kenh-rnem, artwa ilkwa Moses-kenh-rnem rernem apmwangkwarr apenteyel. Arrantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek. Arrangkwelan, angka Pharisee-kenh Moses-kenh apententy, arrantherr Akngey-kenh apmer-warl aylpey-angenh.”
MAT 5:21 “Moses-kenh angka arrwekeleny angka alakenh ayntenh, ‘Ra ingwer ipmek atwenty, renh angkep atweyenh arrpemarl.’
MAT 5:22 Athan arrenhantherr ileyel, ‘Ingwerentyel apek iltenty, arlta ingkernel Akngeyel renh ayerneyenh arrpemarl. Arrantherr ingwer-rnem apmwa antwenty, rwa aknganenty arrwekel ikwer mpwelheyel arlta ingkernel.’
MAT 5:23 Ngethen ingwerenty-then ahel mpwelanth ilterrekarl-penh, nga ikwer-warl alhetyek-tangkwel, sorry antwelhetyek, tyaty-warl aylpey-angenh, Akngey renh tyenkerr anthey-alenty. Ahenp-antey alhey-angenh. Ikwer-penh-anem ntwa Akngey renh tyenkerr anthey-alpem-anem, mwerrant-atherr anetyek. Alakenh-anyem Akngey-angkwarran mwerrant-arey anetyek.
MAT 5:25 Arrkent arwa ilterrey-angenh. Angketangkwel arratyilerrey mwerr-angkwarr, ra ngenh court-warl akngekerr, court-arenyel ngenh tyayl-warl akwernekerr.
MAT 5:26 Fine ilkwa ntwa payemeley-angenh, nthakenh nga tyerrelhey-angenh.”
MAT 5:27 “Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Ingwer-kenh anewikw nthakenh ikngwey-angenh.’
MAT 5:28 Athan arrenhantherr arraty ileyel, angka awerr innga. Nga arelh ingwerek ahenty anenty ikngwetyek-arrpantey, ngap apmwangkwarr iterreyelan.
MAT 5:29 Ntwa apek apmwangkwarr mpwareyel anngel. Ntwa apek annga atherr-akert apmwangkwarr mpwareyel-kety, mwerr ntwa annga anyent tyerrelhemel iwetyek, ngap Akngey-kenh apmer-warl aylpeman, annga anyent-akert.
MAT 5:30 Ntwa apek apmwangkwarr mpwareyel itepel. Ntwa apek itep atherr-akert apmwangkwarr mpwareyel-kety, mwerr ntwa itep anyent akelhem iwemer, mwerr-angkwarr Akngey-kenh apmer-warl aylpetyek.”
MAT 5:31 “Angka arrwekeleny alakenh aynteyel: ‘Mwerr arelh ikwerenh iwem. Artwa pip-warl itna inkwernelhemel, arelh ikwerenh pip renh anthemel, arelh ra pip renh aremel, artwa renh iwey-alentyan.’
MAT 5:32 Athan arrenhantherr arraty ileyel, angka atyenh awerr. Arelh ra artwa ingwer-angkwarr antelhenty, kel alakenh mwerr iwemarl. Arrangkwarl, arelh ngkwenh ntwa iwenty apmwel-areth, Akngey-angkwarr apmwa aynteyel.”
MAT 5:33 “Arrwekeleny-kenh aynteyel arrpemarl, ‘Ingkart itnewemel irrtywerremel ilelhey-angenh, Ingkartel arem.’ Arraty ntwa angkayntetyek.
MAT 5:34 Angka atyenhan awerr, atharl arrenhantherr ileyel. Alkenh itnewey-angenh, irrtywerremel ilelhey-angenh.
MAT 5:35 Ahern itnewey-angenh arrpemarl, ikwerenh arrpemarl. Jerusalem itnewey-angenh arrpemarl, apmer ilkwa atyetyart impen ikwerenh arrpemarl.
MAT 5:36 Irrtywerremel ilelhey-angenh, arratyant nga ilelhetyek.
MAT 5:37 Yaw apek, arrangkw apek, alakenh arraty innga nga ilelhetyek. Ingwer-angkwarr nga ilelhenty, arrenty-kenh-angkwarrarl.”
MAT 5:38 “Angka arrwekeleny aynteyel: ‘Ingwerentyel annga atwenty, ntwa renh annga angkep atweynetyek arrpemarl. Ingwerel ngenh arntek renh atwenty, renh arntek atwem arrpemarl.’
MAT 5:39 Ayengan arrekantherr-warl angkem, ngenh apek arreyl anyent-ampeny atwenty, renh angkep atwey-angenh, aleth-antey atwerrerl-anekerr. Nga menty anthelhetyek ra ngenh arreyl ingwer-angkwarr-anemarl atwenty.
MAT 5:40 Ingwerentyel kwet ngkwenhek ayernenty, ntwa kwet renh alhewer anthem arnkwa ingwer-then anthem. Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel.
MAT 5:41 Ingwerentyel ngenh ilanthenty, ikwer-angkwarr alhetyek, nga ikwer-angkwarr alha anper-antey, ikwer awelhemel. Angath-antey alhey-angenh.
MAT 5:42 Ingwerentyel ngenh amernek ayernenty angayakwel, ntwa renh amern anthetyekan. Ampwal ilek-ilek renh anthetyek arrpemarl.”
MAT 5:43 “Ingwer-rnemel ileyel, ikwer-rnem-kenh arntarnt-arayntetyek. Angka atyenhan awerr, atharl arrenhantherr ileyel, alakenh aynteyel, ingkerrenh arntarnt-arayntetyek alethang-rnem-then arntarnt-arayntetyek. Ingwerentyel ngenh irrwernenty, ntwa Akngey ayernetyekan ikwer, renh arntarnt-aretyek.
MAT 5:45 Arrantherrap Akngey-kenh-rnem ingkerrenharl aneman, arrantherrap alakenh mwerrant-arey anetyek. Akngeyel ingkeny arrernek ingkerrenhek, apmwernemek-then mwerr-rnemek-then, ilek-ilek ra anthek, kwaty anthek, amern ingkerrenh lyapelhiletyek, aker-then anteril-ayntetyek atherrkeny.
MAT 5:46 Ahern-areny-kenh alakenh aynteyel, ngkwenh-rnemant arntarnt-arayntetyek apmelerreny. Apmwamwam man kapmentek iney-angker-rnem rernem arntarnt-arayntetyek arrpemarl, apmelerreny. Akngey-kenh ingwer-angkwarr aynteyel, ingkerrenh arntarnt-arayntetyek. Alakenh Akngeyel anwenhantherr angkep antheman.
MAT 5:47 Ingwer-rnem Akngey apentey-angenh-rnem rernem ikwer-rnemekant inkwerelheyel. Alakenh-apeny-weny anayntetyek mwerr-angkwarr.
MAT 5:48 Arrantherr mwerr innga anayntetyek, Akngey irrwerl-areny aneyel-apeny.”
MAT 6:1 “Mwerr-arrpantey tnakelhey-angenh, arraty-angkwarr nga anetyek, ingwer-rnemel arrenhantherr awekerr. Arrantherr tnakelhenty, Akngey irrwerl-arenyel arrenhantherr nthakenh arntarnt-arey-angenh.
MAT 6:2 Ntwa irrpern-rnem man anthenty, ingwer-rnem akarriley-angenh, rernem ngenh aretyek. Apmwangkwarr alheyel-rnem rernem alakenh tnakelheyel, tyaty akely kwenel iwerr impalthel, ingwer-rnemel renh-rnem aretyek, tnaketyek. Atha arrenhantherr arraty ileyel, Akngeyel renh-rnem anthey-angenh.
MAT 6:3 Ntwa irrepern-rnem arnkwa anthenty anyelkel-antey, tnakelhey-angenhel, ingkerrenhel ngenh arekerr,
MAT 6:4 Akngeyelant ngenh aremel, rap ngenh arntarnt-arem arrpemarl.”
MAT 6:5 “Ingwer-rnem alhem tyaty akely-rnem-warl, aketh-warl, Jew-rnem angkerreyel-warl. Akngerr akarrirrenty, rernem angkem Akngey-warl, ingwerel-rnem renh-rnem mwerr-arrpantey aretyek, tnaketyek. Rernem tnakelheyel. Akngey alakenh-kety arlkarirreyel. Kel ra renh-rnem arntarnt-arey-angenh.
MAT 6:6 Ament Akngey-warl angkenty mwerrarl. Akngey ilkelheyel, ngenh arntarnt-aremarl.
MAT 6:7 Arrantherr aleth-antey angkey-angenh, artwa ingwer-arenyel-rnem angka akngerrileyel-apeny ingkart ikwer-rnem-kenh-warl.
MAT 6:8 Aleth angkey-angenh, rernem angkeyel-apeny. Anyent-inger-antey angketyek, kel ra ngenh aweyelarl.
MAT 6:9 Arrantherr alakenh ayernem, ‘Akngey anwekantherrenh, ngarl irrwerl aneyel. Ingkerrenh akalty-antha, anwantherr ngenh arraty iterl-aretyek.
MAT 6:10 Apey-alha, ingkerrenhek ingkart anetyek. Ingkerrenh arratyila, ngkweng awelhetyek, irrwerl-areny ingkerrenh ngkweng awelheyel-apeny.
MAT 6:11 Anwenhantherr intem-antey amern antherl-aynta.
MAT 6:12 Apmwa anwekantherrety iwa, anwernantherr arratyilerretyek, mwerrant-arey anwernantherr anetyek.
MAT 6:13 Anwernantherr apmwewarl irrekerr atnyena. Arrenty anwernekantherr irrpelthirreyelarl-kety, anwernenhantherr arntarnt-ara.’”
MAT 6:14 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ingkerrenh mwerrant-arey-anem anetyek atwerrey-angenh, Akngeyan arrekantherr ingkerrenhek inkwerelhem, apmwa ingkerrenh-kety, arrekantherrety Akngeyel iwem.
MAT 6:15 Arrangkwelan, Akngeyel apmwa arrekantherrety iwey-angenh.”
MAT 6:16 “Ingwer-inger amern-kety ipmelhem, amernekant aleth iterrey-angenh, Akngeyekant iterrerl-ayntetyek. Ingwer-rnem artwerrety anew-aneyel, irrepern antwelhemel. Akngey ikwer-rnem inkwerelhey-angenh, renh-rnem angkep anthey-angenh.
MAT 6:17 Alakenh amern-kety ipmelhenty, artwerrety aney-angenh. Inngerr lhewelhem apmelerreny-angkwarr. Irrepern antwelhey-angenh ingwer-rnemek.
MAT 6:18 Akngeyel kel aketh-antey areyel, arrenhantherr angkep anthem.”
MAT 6:19 “Ampwal akngerr ayerrpiley-angenh ahern nhenh-itwek. Arrangkwarlap ikwer-angkwarran. Ampwal akngerr apwert man-then akarriley-angenh, ingwerentyel irrtyert-inekerr, interrkel arlkwekerr.
MAT 6:20 Arraty-angkwarr apenterl-ayntem. Rap arrernem ilek-ilek mwerr-angker arrekantherr irrwerl-itwek. Mwerr-angker ayntayntem intem-antey irrwerl-itwek, nthakenh ywerrey-angenh, arrangkw. Ingwerentyel irrtyert-iney-angenh, interrkel arlkwey-angenh, arrangkw.
MAT 6:21 Arrantherranap ampwal ikwer-rnemant iterreyel, arrantherr ampwal renh-rnemant apenteyel.”
MAT 6:22 “Annga mwerr-akertel ntwa iwerr arraty apenteyel-apeny, anaynt-apeny.
MAT 6:23 Aparrngelan iwerr arraty apentey-angenh arrangkwarl, aperrertirrerl-alpeyel. Aparrngel-apeny rernem apmwangkwarr apenteyel, atwemengkel-apeny. Rernem Akngey-kety amentirreyel.”
MAT 6:24 “Arrantherr apwert man akngerrekant iterrerl-anenty, arrantherrap Akngey-kenh angkek-anem iylpelirrem-anem, Akngey-kenh angkan apentey-angenh, amentewarl-anem. Akngey-kenh angkan impenarl. Manek artewentyel iterrey-angenh, Akngey-kenh angkekant artewentyel iterr-ayntetyek. Nthakenh ntwa atherr-angkwarr apentey-angenh.
MAT 6:25 Alakenh iterrey-angenh, ‘Amern ilek atha arlkwetyek, ilek atha antywetyek, arnkwa ilek-warl ayeng aylpetyek?’ Iteth anayntetyekant nga iterr-ayntetyek, Akngey-kenh-angkwarr apenterl-ayntetyek.
MAT 6:26 Thip yanh-rnem arenh-arey. Thip nthakenh amentel amern lyapelhiley-angenh, amern warl-warl akwerney-angenh, awakelhey-angenh. Akngey irrwerl-areny rant thip-rnem wanteyel, arntarnt-areyel. Arrantherr Akngey-kenh impen thip-rnem-angkwarr. Anwenhantherr arntarnt-areyel arrpemarl.
MAT 6:27 Arrantherr artewentyel iterrerl-anenty, arrantherrap arwapeny ywerreman.
MAT 6:28 Arnkwekant iterrey-angenh. Solomon arnkwa mwerr-angker-warl aylpenh. Arnkwan ikwerenh ahern-areny-kenhant. Akngeyelant alpeyt mwerr-angker arrernek ahern nhewarl. Alpeyt arnkwernem-angkwarr mwerr-angker inngarl inngelheyel! Alpeyt yanh-rnem arenherr-arey! Anyentel-antey aneyel rernem arnkwel mwerr ilelhey-angenh.
MAT 6:30 Akngeyel atherrk lyapelhileyel. Atherrk arlenyirrem aherretyel, rernem antywer arrtyem. Akngeyel atherrk renharl arntarnt-areyel-apeny, ra anwenhantherr iwerl-alhey-angenh arrpemarl, arnkwa ilek-ilek anthemel arntarnt-arem mwerr-angkwarr. Arrantherr apal, Akngey renh tnakey-angenh, rarl anwenhantherr ingkerrenh arntarnt-arem.
MAT 6:31 Artewentyel iterrey-angenh, ‘Ilek anwantherr arlkwem, ilek anwantherr antywem, arnkwa ilek-warl anwantherr aylpeman?’ Ingkart apentey-angenh-rnem alakenh iterreyelan. Akngey alker-areny ra arrenhantherr areyel, ranem arrenhantherr ilek-ilek antheman, arntarnt-arem-then.
MAT 6:33 Arrantherr-anem ikwerenh-angkwarr apenterl-ayntetyek arraty-angkwarr, Akngeyel arrenhantherr atnyenem.
MAT 6:34 Ampwal ilek-ilek akngerr arrerney-angenh ingwer-ingerek. Ngant ikwerant iterretyek. Arlta arrpanenhel Akngeyel arenhantherr arntarnt-areyelan.”
MAT 7:1 “Arrantherr ingwer-rnem tyatyemiley-angenh, akngakey-angenh. Arrantherr renh-rnem apmwa antwey-angenh, Akngeyel ngenh arrpemarl ilekerr.
MAT 7:2 Nga mwerr-arrpantey ilelhenty, ngap irrtywerreyelarl. Alakenh Akngeyel ngenh akngakeyenh mwerr-rnem-they.
MAT 7:3 Artwa anyent annga arwerl-akert nthakenh arey-angenh. Mwerr-arrpantey irrtywerremel ilelheyel. Ra artwa ingwer annga ahern-angketyarr ileyel, ‘Annga ahern-akert irrarlkelha ntwa anaynt arey-alkenh!’
MAT 7:4 Nthakenh ingwerek alakenh angkey-angenh, ‘Atha ahern akely irrarlketyek annga ngkweng-itwel.’ Arrangkw! Ra apek arrkay arem, annga arwerl ilkwakert.
MAT 7:5 Rarl alakenh angkem, rap irrtywerremarl. Ra arwerl anngethey-tangkwel tyerrelhem, mwerr-anem arey-kety. Rap ahern akely irrarlkem annga ingwer-itwek-anem.”
MAT 7:6 “Nhanyem angka Akngey-kenh impen. Rant angkepiley-angker. Ahern-arenyelant-amperl nthakenh angkepiley-angenh. Apwert mwerr-angker impen, nthakenh pikepik anthey-angenh. Aker mwerr-angker arengk apmwa nthakenh anthey-angenh. Akngey-kenh angka impen arrpemarl apwert mwerr-angker impen-apeny.”
MAT 7:7 “Ntwa Akngey ayernenty, ranap ngenh anthemarl. Ntwa renh ayernenty, ranap ngkweng lwewarrernemarl. Ran iwerr ngkweng mpwareyel, ntwa ikwerenh-angkwarr apentetyek. Inngarlap ran! Akngey ranap ngkweng mpwaremarl, ngap aylpenhem-anem.
MAT 7:9 Alerengkwel ngenh amernek apek ayernem. Ntwa apwert ikwer anthey-angenh, arrangkw! Ntwa amernant anthem arlkwetyekan.
MAT 7:10 Alerengkwel ngenh aker irrpengek apek ayernem. Ntwa rtnwem ahelengkw ikwer anthey-angenharl, arrangkw! Ntwa aker irrpengant anthetyek arlkwetyekan.
MAT 7:11 Arrantherran apmwamwam aneyel, arrantherrap iterl-areyelarl, ilek-ilek mwerr-angker anthayntetyekan ampernemek. Akngey irrwerl-arenyan arrantherr-apeny-wenyarl, ilek-ilek anthey-angker. Ra mwerr-angkerarl arrekantherr anthem, arrantherr renh ayernentyan. Rant iterl-areyel.
MAT 7:12 Anwantherr ilkelheyel ingwer-rnemel anwenhantherr mwerr-angkwarr arntarnt-aretyek. Alakenh anwantherr mwerr-angkwarr renh-rnem-tangkwel arntarnt-aretyek. Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel, Moses-kenh-angkwarr angkakert ingwer-rnem-angkwarr-then.”
MAT 7:13 “Iwerr akely alpeyel Ingkart-kenh-angkwarr, nga arraty-angkwarr apentetyekan. Akngerr alpeyel iwerr ilkwangkwarr, apmwel-aretharl alheyel-rnem. Akngeyel renh-rnem ywerrelhileyenh.
MAT 7:14 Irrpetyap alheyel Ingkart-kenh-angkwarran. Rernem iteth intem-antey aneyenh.”
MAT 7:15 “Mwantyel arntarnt-arelhetyek mwerranty arraty apentetyek artwa apmwernem-kety. Rernem irrtywerremel angkakert mwerr-arrpantey ilelheyel-kety, yep-yep-rnem anik mwerr aneyel-apeny. Artwa apmwernem ahelirreyel arengk artnwerel ahelirrem-apeny tnhwerremel. Rernem apmwangkwarr akalty-antheyel, ngenh apmwewarlilekerr.
MAT 7:16 Apmwarlap ran, arwerl arleny-apenyarl. Arwerl arleny-penh nthekwern amern iney-angenh. Apmwa nthekwern akey-angenh, amern arnwekety akey-angenh arwerl arleny-penh apmwarl. Amern akatyerr akey-angenh arwerl arntek-arntek-penh apmwarl.”
MAT 7:17 Jesus-el angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh. “Arwerl ingweran amern mwerr-akertarl, arwerl apmwarenyan amern mentyarl.
MAT 7:18 Arwerl arleny-penh nthekwern amern akey-angenh. Amernek ywarn nthweyel.
MAT 7:19 Arwerl arlenyan apmwarl, rwewarl iwem arwerl renh.
MAT 7:20 Angkakert irrtywerrey-angker-rnem rernem arwerl arleny-apeny.
MAT 7:21 Apmwel-areth aneyel-rneman rernem arlkeyenh, ‘Ay, Ingkartay.’ Rernemap Akngey-kenh-warl aylpey-angenh. Arraty-angkwarr apenteyel-rnemant, Akngey ikwerenh-rnem aneyenh.
MAT 7:22 Arlta ingkernel ingwer-rnem arlkeyenh, ‘Ay, Ingkartay. Anwantherr angka ngkwenh ilerl-apenh arrpemarl, anwantherr arrenty-rnem irrentek, itna ngkwenh itnewemel, ilek-ilek mpwarek, rlterrk ngkwenh-akertel.’
MAT 7:23 Athan renh-rnem ileyenh, ‘Alpenherr-arey atyengety, athan arrenhantherr iterl-arey-angenharl.’”
MAT 7:24 “Rernem apek angka atyenh awek-penh, rernem arraty-angkwarr apenteyel rlterrk-anem, artwa warl apwert irrwerl rlterrk-itwek artek-apeny.
MAT 7:25 Kwaty-anem rntwey-alhek, atnyerr ilkwanem alhek. Warl atakelhey-angenh arrangkw, ra anyentel-antey apwert rlterrk ikwerel cement-apeny-itwek artelhenh.
MAT 7:26 Artwa ingwerel angka atyenh arwa iylpelant awek atyeng awelhey-angenh. Ra anamerl ywerreyenh warl apmwamwam anamerl ywerrek-apeny.
MAT 7:27 Kwaty ilkwa rntwey-alhek. Atnyerr alhek, awerel rlterrk pwey-alhek, warl apmwamwam renh-anem atakenhek, kel. Warl rlterrk intem-antey aneyenh, warl apmwamwam arrangkwarl, angath-antey atakelheyel. Artwa akalty intem-antey aneyel, Akngey-kenh. Artwa arwengk angath-antey ywerreyenh, warl apmwamwaman angath-antey ywerremel atakelhek-apeny.”
MAT 7:28 Jesus rarl angka ilenh-penh, ingkerrenh-anem apatek, rarl renh-rnem rlterrk innga akalty-anthek Akngey-kenh-angkwarr, artwa Jew-kenh akalty-anthey-angker-rnemel rlterrkel akalty-anthey-angenh.
MAT 8:1 Jesus apwert-they atwarrerl-alhek, akngerr ingwer-rnemel renh apentek.
MAT 8:2 Artwa tywen-angketyarr apetyek Jesus-warl. Tywen ywerrey-angenh intem-anteyarl anenh. Ra kwenirrenh Jesus-itwek, ampwethel alernelhemel. Ra angkek, “Nga rlterrk inngan, mwerriley-angker. Ntwa ayenh mwerriletyek tywen-rnem atyeng-they ywerrelhila, ayeng tywen-weny alyelk-anem anetyek.”
MAT 8:3 Jesus ranem renh arnep-arnek, angkemel, “Ayeng ilkelheyel, ngenh atha mwerriletyek.” Tywen-rnem arwapeny ywerrerl-alhek, mwerrirreyelpek.
MAT 8:4 Jesus ra arrkngert angkek, “Akater-anem aney-alpa! Ingwer-rnem-warl ilelhey-angenh anetyek, atharl ngenh tywen-angketyarr-penh mwerrilek. Atyetyart tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh-arenyek nga anyentekant ilelhey-alpa, ra ngenh mwerr-anem aretyek. Ntwa aker tyenkerr Atyetyart antha! Moses-kenh angka aynteyel, aker Atyetyartek anthetyek, ingkerrenhel ngenh aretyek, ngarl mwerrirrek-anem, ntwarl aker tyenkerr Atyetyart anthek.”
MAT 8:5 Jesus apmer Capernaum-warl-anem alpek. Artwa ahelengkw atyetyart irlkentyek-artwey Rome-areny ikwer-warl apetyek, ayernetyek.
MAT 8:6 “Ingkartay, warrkenh atyenh arlan aynteyel, akngelhey-angenhirrek, arlka ingkerr kwarnelheyel-kety.”
MAT 8:7 Jesus angkek, “Ayeng alhem ngkweng-angkwarr, renh mwerriletyek.”
MAT 8:8 Atyetyart irlkentyek-artwey ilelhek, “Ngan ilkwarl atyeng-angkwarr. Ayengan artwa apmwamwamarl. Ayeng nyerrirreyel ngkwengety, atha ngenh warl atyenh-warl atnwenheynekerr. Nga arntety ikwer angka, renh mwerriletyek.
MAT 8:9 Ayeng atyetyart arrpemarl ingwer-rnemek. Atha apek anyent ilanthem, rap awelhemarl. Atha anyent ingwerek arlkem, rap atyeng-warl apetyem. Atha warrkenh anyent ilanthenty, rap awelhemel warrkirremarl. Ngan atyetyart ilkwa innga, ingwer-rnem ngkweng awelhemarl.”
MAT 8:10 Artwa renh awek-penh Jesus ra apatek, rantarl renh-rnem ilek, “Artwa nhenhelant ayenh tnakeyel innga, ayengarl rlterrk ilkwakert, arleng-they mwerriley-angker. Ranap Jew-wenyarl, alethangarl. Nhareny-rneman arrangkwarl.
MAT 8:11 Akngerr akarrirreyenh apmer arrpanenh-they amern kwenty arlkwetyek arrwekeleny-rnem-itwek. Abraham-akerr, Isaac-akerr, Jacob-akerr, Rernem ingkerr anerl-aneyenh Akngey-itwel. Akngey-kenh-rneman ingkerrenh mwerr anayntem, inkwerelhemel amern kwenty arlkwerl-anemel. Jew-rnem alethang-rnem-then pweytirreyenh anerl-anemel arrpemarl. Akngeyelanap renh-rnem ingkerrenh arntarnt-arerl-aneyenh.
MAT 8:12 Jew-rnem Akngey-kenh arrwekel anenh-rnem arrangkwarl. Rernem ywarn iterremel arrangkeyenh, Akngeyarl ikwer-rnem-kety intwemelirreyenh-kety.”
MAT 8:13 Jesus-el atyetyart renh ilek, “Kel alpa, atha warrkenh ngkwenh mwerrilek, ntwarl ayenh tnakek.” Kel warrkenh ra mwerrirreyelpek.
MAT 8:14 Jesus-el awek, arelh ampwa Simon-kenh arntety rwenparl ayntenh.
MAT 8:15 Jesus alhek ikwer-warl, itep ikwerenh anterrkwek. Arelh ranem mwerrirrek. Ra akemirrek, amern-anem ra ampernek Jesus-ek.
MAT 8:16 Atwemengkel ingwer-rnemel atnwenhey-alhek arrenty-akert-rnem Jesus ikwer-warl. Ranem arrenty-rnem irrentek ikwer-rnem-they, Akngey-kenh angka rlterrk-akertel, arntety-rnem-then mwerrilek.
MAT 8:17 Alakenh angkakert Isaiah-el angka arrwekel ingkwernek, ra innganem irrek, “Ra arntety-rnem ingkerrenh mwerriley-angker.” Alakenh angka arraty innganem irrek.
MAT 8:18 Jesus-el artwa akngerr arek. Ra angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Mpa, kwaty ilkwangkwarr anwantherr artarnpenhey intwarr-ampeny-warl.”
MAT 8:19 Artwa anyent atyetyart Moses-kenh rap angkek Jesus-ek, “Atha ngenh apentetyek, ingweram-angkwarr nga alhenty.”
MAT 8:20 Jesus-el renh tyernek, “Arengk artnwer rernem inteyelarl aynteyel. Thip-rnem atharlkwel aneyel, Artwa Impen Akngey-kenh ayeng apmer-weny arrangkwarl, ayeng arwarl apmer arrpanenh-warl alheyel.”
MAT 8:21 Kwertengerl anyent ikwer angkek, “Ingkartay! Akngey atyenh ilwetyek arrer-anem. Ayeng alpetyek, renh arntarnt-arey-alpetyek. Renh aytarenty-penh, ayeng apey-alpem arrpemarl, atha ngenh apenterl-ayntem arrpemarl.”
MAT 8:22 Jesus angkek ikwer, “Menty, ingwerel-rnem renh aytarey. Ayenhantarl apenterl-aynta, mwerr-ayteng.”
MAT 8:23 Nganerl-alhek rernem rtnwewarl-anem anperl-alhek.
MAT 8:24 Kwaty awer-akert apetyek rntwey-alhek rlterrk innga. Awer ilkwel renh-rnem akngelhew-akngenhilek. Kwatyan lherrparnpek-anem rtnwewarl, rtnwan aylperl-alhetyek-anek-anem. Jesus rtnwel ankwaynterl-apenh apal.
MAT 8:25 Kwertengerl ikwerenh-rnemel Jesus akwentelhilek. Rernemap renh ilek, “Ingkartay, kwatyel anwenhantherr ilwerl-athenekerr!”
MAT 8:26 Jesus-an angkek ikwer-rnem, “Ilek-ketyarl arrantherr aterirreyel, atyeng irrpelthirremel-apeny, atharl arrenhantherrenh arntarnt-areyelan?” Jesus artewentyel arlkek awerek, atnengkirretyek. Kwaty awer-akert atnengkirreyelpek, arwapeny.
MAT 8:27 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renharl arek-penh, rernem ikwerety aterirrek, rarl kwaty awer-akert arternpilek rlterrkel. Rernemap ayernerrek, “Nthakenh awer-then kwaty-then ikwerant awelheyel.”
MAT 8:28 Jesus rtnwel artarnpenhek Galilee kwaty ilkwangkwarr kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, apmer Gadara-warl. Artwa arrenty-akert atherrel Jesus renh arlengek arnarek, apetyenharl. Ratherr kanper-antey anekirrey-ayntek Jesus-warl apmer awenng-angketyarr-they. Arrewaly-kenh awenng-angketyarrel ratherr anenh, nthakenh ikwer-atherr-warl alhey-angenh, ahelengkwek-atherrety.
MAT 8:29 Artwa ratherr arlkek, “Jesus, ngan Alerikw Akngey-kenh. Ntwa arraty ilay. Ilekek ngan apetyek? Aylernanthenh ntwa atwetyek? Arlta ingkernelant Akngeyel anwernenhantherr atweyenh!”
MAT 8:30 Apwertel atnwenth pikepik akngerr rtnenherrenh.
MAT 8:31 Arrenty-rnemel Jesus renh ilek, “Irrentey-angenh anwernenhantherr, apmer arleng-warl! Anwernenhantherr atnwenth yanh-rnem-warl thwena!”
MAT 8:32 Jesus-el kel renh-rnem irrentek, “Alpenherr-arey wenh!” Rernem kel tyerrelhek artwa ikwer-atherr-they, alhemel atnwenth-rnem-warl. Atnwenth rernem kel anterrerrek arrenty-akertan. Rernem arnkarr-they aytnek, kwaty alay kwen-warl. Rernem ilwek kwatyel kwen.
MAT 8:33 Artwa atnwenth arntarnt-arey-angker-rnem tawen-warl anterrerrek. Rernem iley-alhek tawen-areny-rnem, atnwenth-rnem kel ilwek kwaty ilkwa kwen, Jesus-elarl arrenty-rnem irrentek artwa ikwer-atherr-they.
MAT 8:34 Tawen-areny-rnem ingkerrenh rernem-anem alhek, rernem-anem Jesus renh aretyek. Rernem Jesus ikwerety aterirrek, itnweng rlterrk-akert-kety. Rernem angkenh, “Nga apmer ilenh-they alpetyek, apmer ingwer-warl-anem.”
MAT 9:1 Jesus rtnwewarl nganek, kwaty-angkwarr artarnpenhek. Ra angkep-anem alpek apmer ikwerenh-warl, tawen Capernaum-warl.
MAT 9:2 Artwa ingwerel-rneman artwa lerrp anyent akngey-alhek pantyel, Jesus-warl. Jesus-el renh-rnem arek, rernemarl renh tnakek mwerriley-angker. Ra artwa lerrprenh ilek, “Apmwan atha ngkwengety iwem.”
MAT 9:3 Artwa Pharisee-rnem-then Moses-kenh akalty-anthey-angker-rnem-then rernem angkerrenh, “Ran nhenhey irrtywerremel ilelheyel Akngey-arrpantey. Akngeyelant apmwan iwem!”
MAT 9:4 Jesus-el iterl-arek artwa renh-rnem, rernemarl ikwer irrpelthirremel angkerrenh. Ra renh-rnem ilek, “Arrantherran apmwel-aretharl angkerreyel, atyeng irrpelthirremel!
MAT 9:5 Ayengan Akngey-kenh Artwa Impen. Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl, rlterrk innga. Akngeyel ayenh rlterrkilek, artwa arntety mwerriletyek, apmwa ingkerrenh-they iwetyek, arrantherr ayenh iterl-aretyek. Atha akwentelhilemel thwenem, ra apmer-warl alpetyek panty inerl-alhemel.” Jesus angkek artwa arntetyek, “Akwentenhey-alpa, panty ngkwenh inerl-alhemel, apmer-warl-anem alpa!”
MAT 9:7 Artwa arntety-penh akwenterl-alhek, panty inerl-alhemel. Alpek-anem ra apmer-warl, mwerr-anem.
MAT 9:8 Akngerrel intwarek apatemel, arntety rarl apmer-warl alpek. Rernem Akngeyek-anem inkwerelhek, rarl ahern-areny-rnem rlterrkilek, ingkerrenh mwerril-ayntetyek. Rernemap angkerrenh-anem, “Ngay! Akngey inngarl yanhan!”
MAT 9:9 Jesus ra alpenh, ran artwa arek, itnan Matthew. Ra man akwetyenh, kapment-warl anthayntetyek. Jesus-anem angkek ikwer, “Atyeng-angkwarr apetya!” Ra warrk ikwerenh-kety ipmelhek, Jesus-angkwarrant-anem antelhenhek.
MAT 9:10 Ikwer-penhan Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akertel amern arlkwek artwa apmwernem-itwek, man akwetyey-angker-rnem-itwek warl kwenek.
MAT 9:11 Pharisee ingwer-rnemel Jesus-kenh kwertengerl-rnem ayernek, “Ilekek ra amern arlkweyel man akwetyey-angker-rnem-itwek, apmwa ingwer yanh-rnem-itwek?”
MAT 9:12 Jesus ra awek rernemarl angkerrenh. Ra renh-rnem ilek, “Ngangkerel arntety-rnemant arem, mwerr-rnem nthakenh arey-angenh. Ingwer-rnem rernem mwerr-arrpanteyarl iterl-arelheyel, atyeng-angkwarr-wenyarl. Ayengarl ran apmwa atha iwey-angkeran, arntety mwerriley-angkeran.
MAT 9:13 Angka Akngey-kenh-angkwarr akaltyirra! Atha mwerr-rnemant arntarnt-arey-angenh. ‘Angka ingweran aynteyel amern tyenkerr anthetyek. Nga ingwer-rnemek-tangkwel amperrngirra!’ Alakenh-anyem Akngey-kenh pipel aynteyel, anwantherr iterl-aretyek. Ayeng ilkelheyel ingwer-rnemek-then amentewarl alheyel-rnemek-then, Akngey-kenh angkek awelhey-angenh-rnemek, rernem atyeng-warl angkepirretyek.”
MAT 9:14 John-kenh kwertengerl-rnem apetyek Jesus-warl. Rernem renh ilek, “Anwantherr Pharisee-rnem-then Akngeyekant iterreyel, amernek iterrey-angenh. Kwertengerl ngkwenh-rnem-alew? Amern-kety ipmelhek arrpemarl?”
MAT 9:15 Jesus ikwer-rnem angkek, “Artwa anyent itengirrem-angkwarr, ingkerrenhel ikwer-angkwarr amern kwenty arlkwetyek, inkwerelhemel. Alakenh-anyem, kwertengerl atyenh-rnem anyentirremel aylperrem, amern kwenty arlkwetyek, atyeng inkwerelhemel. Ayengarl alpeyenh-ketyant, rernem ipmelheyelpeyenh.
MAT 9:16 Arnkwa apmwamwamel-rnem nthakenh anwantherr atanthey-angenh arnkwa mwerr-warl, renh arnwarnetyek. Arnkwa apmwamwam altherrkirrey-angker arrpemarl. Anwantherr menty arnkwa apmwamwam iwey, arnkwa mwerran atnyenemel.”
MAT 9:17 Jesus-el renh-rnem ilek, “Anwantherr theley-angenh ngkwarl wayn lyerteny arranty apmwamwam-warl. Arranty apmwamwam altherrkirremarl. Arranty-they ngkwarl wayn thelelhekerr ingkerrenh-antey, rwenpirrentyan. Arranty ampwanemarl. Anwantherr ngkwarl wayn lyertenyan arranty mwerr-warl-anem theletyek. Arranty mwerr-itwek wayn mwerr aynteyel, thelelhey-angenh anetyek.”
MAT 9:18 Jesus angkenharl-antey, artwa Atyetyart ilkwa ranem apetyek, ampwethel arrernelhek kwenirremel, “Kwey alerey atyenh kel ilwek. Renh arnep-arna, ra angkep itethirretyek.”
MAT 9:19 Jesus ra rtnerl-alhek, ikwer-angkwarr antelhenhek, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAT 9:20 Arelh anyent arntety inngan, aherrety 12-ek-atwety, arleng-alenty anenh. Arelh ra ingkern-they apetyek, arnkwanem Jesus-kenh arnep-arnek.
MAT 9:21 Ra ament-anem iterrek, “Atha arnkwa ikwerenh arnep-arnenty, ayengap mwerrarl irreman.”
MAT 9:22 Jesus ranem artepang arek arelh renh, ra ikwer angkek, “Nga mwerr-anem irrek, ntwarl ayenh tnakek.” Kel ikwerel-antey ra mwerrirrek.
MAT 9:23 Warl atyetyart-kenh-warl ra aylpenhek, ra arek ingwer-rnemarl artnalhelirrenh.
MAT 9:24 Ra angkek, “Arnangerrenherr-arey! Kwey ngkwenh ilwey-angenh, ankwarl ra aynteyel.” Ingkerrenh Jesus ikwer atherrenh irrpelthirremel.
MAT 9:25 Ingkerrenh aketh-warl irrentek-penh, Jesus ra aylpenhek, arrewaly rarl ayntenh-warl. Ranem akwethey rnkernek, rtnerl-alhetyek. Kwey ra akwentenhey-alpek-anem.
MAT 9:26 Ingkerrenhel ahern Judea-ampeny-they rernem angka awek-anem, Jesus-elarl renh itethilek.
MAT 9:27 Jesus apmer ikwer-they anperl-alhek, artwa aparrng atherrel Jesus renh apentenh ingkern-they. Ratherr arlkek, “Aylekanth amperrngirra! David-kenh alerikw!”
MAT 9:28 Jesus ranem warl kwen-warl aylpenhek. Artwa aparrng ratherr ikwer-warl apetyek, Jesus-el renh-atherr ayernek, “Mpwelanth ayenh tnakeyel, atha mpwelanth mwerriley-angker?” “Kel Ingkartay, aylernanth ngenh tnakeyel,” ratherr alakenh angkek.
MAT 9:29 Jesus-el annga renh-atherr arnek, angkemel, “Kel mpwelanth mwerrirrem-anem, ayenh tnakekarl-penh.”
MAT 9:30 Kel ratherr mwerrirrek-anem. Jesus ikwer-atherr arrkngert angkek, “Ingwer-rnemek ilelhey-angenh, atharl mpwelanth mwerrilek.”
MAT 9:31 Apmer arrpanenh-warl ratherr ilelherl-apenh, renh-atherrarl mwerrilek Jesus-el.
MAT 9:32 Jesus anperl-alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, ingwer-rnemel artwa arrenty-akert atnwenhek Jesus-warl. Arrentyel artwa arrwekel-antey renh angkey-angenh ilek.
MAT 9:33 Jesus-el arrenty renh irrentek, artwa ikwer-they. Artwa rap angkek-anem, mwerr-anem. Jesus renh arek-penh, ingkerrenh inkwerelhemel iterrek, “Aleyant anwantherr arek, Israel-ampenyek arey-angenh.”
MAT 9:34 Artwa Pharisee rernem angkerrenh, “Artwa yanh arrenty atyetyart-kenh rlterrk-akertel arrenty ingwer-rnem irrenteyel.”
MAT 9:35 Jesus ra apmer arrpanenh-warl akalty-antherl-apenh, Akngey-kenh-angkwarr apenterl-ayntetyek, Jew-kenh tyaty-itwek, arntety-rnem mwerrilerl-apenh.
MAT 9:36 Ra ingkerrenh arek, ra ikwer-rnem amperrngirrek, rernemarl ywarn iterrenh. Ingwerentyel renh-rnem akalty-anthey-angenh. Rernem apatemel anenh, atyetyartek arrangkw, yep-yep atyetyart-weny apatemel arlperrtyirrem-apeny.
MAT 9:37 Ra kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Akngerr ingwer-rneman Akngey-kenh angka awey-angenh-antey. Angkakert apetyey-angenh-antey, renh-rnem akalty-anthetyek.
MAT 9:38 Ingkart Akngey ayernetyek, angkakert thwenetyek, angka mwerr-angker ilerl-apayntetyek, akwerrp-rnem-warl.”
MAT 10:1 Jesus-el kwertengerl ikwerenh 12 akarrilek, ranem renh-rnem rlterrkilek, rernem-anem rlterrk ikwerenh-akertel arrenty-rnem irrenterl-apayntetyek, arntety ilek-ilek-akert-rnem mwerrilerl-apayntetyek.
MAT 10:2 Nhanyem itnernem ikwer-rnem, Simon, itnan ingweran Peter, awayikw ikwerenh Andrew, James-then John-then, Zebedee-kenh alerikw-atherr.
MAT 10:3 Philip-then Bartholomew-then, Thomas-then Matthew, man kapment-warl akwetyey-angker, James-then, Alphaeus-kenh alerikw, Thaddeus-then.
MAT 10:4 Ingweran itnan Simon Patriot. Judas Iscariot rarl Jesus renh ahelengkw-rnem-warl ahayiwenh.
MAT 10:5 Jesus-el angkakert 12 thwenek, Ranem renh-rnem ilek, “Jew-weny-rnem-warl alhey-angenh, Samaria-areny-rnem-warl alhey-angenh,
MAT 10:6 Israel-kenh-rnem-warlant alhenherr-arey, rerneman atyetyartek arrangkwarl, rernem apatemelarl aneyel-rnem-warl, yep-yep apatemel rtneyel-apeny.
MAT 10:7 Ilenherr-arey, arlta kel-anemarl arrerirreyel-kety, irrwerl-areny atyetyart ingkerrenhek anetyek.
MAT 10:8 Arntety-rnem mwerriletyek, arrewaly-rnem itethiletyek, tywen-rnem ywerrelhiletyek arntety-rnem-they, arrenty-rnem irrentetyek. Akngeyel ilek-ilek arrekantherr kel anthek. Arrantherr ngkweltyekant iterrey-angenh, arrantherr ingkerrenh ingwer-rnem mwerriletyek arwa.
MAT 10:9 Ngkwelty ilek-ilek akngeyney-angenh, thilp apek.
MAT 10:10 Yakweth akngey-angenh, arnkwernem akngey-angenh, ingkety aylpey-angker mentyarl, irrertety akngey-angenh. Ingwerentyel arrenhantherr anthem mwerr-angkwarr, warrk-penh.
MAT 10:11 Apmer ingwer-warl alhenty, warl anyentel-antey aney-alhetyek.
MAT 10:12 Warl ikwer-warl aylpentyel, Akngey ayerna, renh-rnem ingkerrenh arntarnt-aretyek.
MAT 10:13 Rernem ngkweng inkwerelhenty, nga ikwer-rnem-itwek mwerr aneman. Rernem ngkwengety arlkarirrenty, ikwer-rnem-kety amentirrem arrpemarl.
MAT 10:14 Tawen-areny-rnem ngkwengety arlkarirrenty, irrpelthirremel, ahern tertangkwelhila ingkety-theyan. Tawen-arenyel-rneman arem, rernem iterremarl, ‘Anwantherr arntetyirreyenh, Akngeyel anwenhantherr arntety ilkwa antheyenh, anwantherrarl ikwer inkwerelhey-angenh-they.’ Menty-anem yanh-rnem iwerl-alhem alpemelant-anem.
MAT 10:15 Arlta ingkernel Akngeyel arlkarirreyelarl-rnem ingkerrenh renh-rnem atwem, Sodom-areny-rnem-then Gomorrah-areny-rnem arrwekel atwek-apeny.”
MAT 10:16 “Kel-anem alhenherr-arey, mwanty-antey. Arrantherran anik ahelengkw-weny, yep-yep-rnemarl anik aneyel-apeny. Ingwer-rnem ahelengkw arengk artnwer-apenyarl. Arrantherr mwanty-antey arnwarnelhemel mwerrant-arey aney-alhenherr-arey, ikwer-rnem-itwel ahelengkw-weny, thip rwelyarr anikarl aneyel-apeny.
MAT 10:17 Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey artwa apmwa ahelengkw-rnem-kety arrenhantherrenh atwekerr tyaty Jew-kenh akely-rnem-itwek.
MAT 10:18 Artwa apmwernemel arrenhantherr arrerneyenh angka ilkwewarl, atyetyart-rnem-warl angketyek. Arrantherr angka atyenh iletyek Jew-weny-rnemek nyerrirrey-angenh.
MAT 10:19 Atyetyart ilkwel arrenhantherr angka ilkwewarl arrernenty, arrantherr ilelhetyek ikwer-warl, aterirrey-angenh. Akngeyel arrenhantherr akwerrng rlterrkilem, arrantherr arraty angketyek.
MAT 10:20 Angka ngkwenh-weny. Akngey-kenh Itnwengel arrenhantherr akwerrng rlterrkilem, arrantherr arraty angketyek.
MAT 10:21 Artwel-rnem ayteyikw ikwer-rnem-kenh ahayiweyenh ahelengkw-rnemel atwetyek. Ingwer-rnemelan alerikw ikwer-rnem-kenh ahayiweyenh, ahelengkw-rnemel atwetyek. Ampel-rnem amey ikwer-rnem-kenh-then akngey ikwer-rnem-kenh-then ahayiweyenh, ahelengkw-rnemel atwetyek.
MAT 10:22 Akngerr arrekantherrety arlkarirreyenh ayenharl apenteyel-kety. Arrantherr atyeng-angkwarr apententy, atyengety amentirrey-angenh, arrantherr intem-antey iteth aneyenh.
MAT 10:23 Tawen-areny-rnem arrenhantherr atwetyek arrkernelhenty, tawen ingwer-warl alhenherr-arey. Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ayeng apey-alheyenh arrer-anem.
MAT 10:24 Kwertengerl 12 lyertant akaltyirreyel, atyetyart-wenyarl, warrkenh atyenh-rnemarl. Ingwer-ingeran ra alyepel akalty-anemarl, ingwer-ingeran artewentyel akalty-anemarl. Rernem warrkirreyel, atyetyart alerl irreyenh. Ingwer-rnem atyeng irrpelthirrenh, rernem kwertengerl-rnemek irrpelthirreyenh arrpemarl, rernem atyeng warrkirrenharl-kety. Ingwer-rnemel apek ayenh Satan antwem, rernem arrenhantherr Satan antweyenh arrpemarl.”
MAT 10:26 “Ingwer-rnem-kety aterirrey-angenh. Ingkartel arem. Nthakenh anyelkel arlengkewelhey-angenh. Ingwer-ingerant arerl-arrernem-anem.
MAT 10:27 Atha arrenhantherr angka atyenh anyelkel-antey ileyel. Atha arreytemel arrenhantherr ileyel, ingwer-ingerant arrantherr alhewer arnkatyel iletyek. Ingwer-ingerant arrantherr angka atyenh aketh-antey alhewer iletyek, ingkerrenhel awetyek.
MAT 10:28 Ingwer-rnem-kety aterirrey-angenh. Rernem arlkant ngenh atwem, itnweng atwetyek arrangkwarl. Ahern-areny-kety aterirrey-angenh. Arrantherr Akngeyekant iterrerl-ayntetyek, rantarl arlkethen itnweng-then ywerrelhiley-angker.
MAT 10:29 Thip nyengk akely atherr tharlemiletyek man akelyek. Nyengk ahern-warl aytnenty, Akngeyel renh areyelarl.
MAT 10:30 Alta ingkerr akapwert-itwek nthakenh count-emiley-angenh, Akngey akalty arrpemarl.
MAT 10:31 Rarl thip nyengk-rnem arntarnt-areyel-apeny, rap arrenhantherr mwantyel arntarnt-arem arrpemarl.”
MAT 10:32 “Arrantherr ilelhenty ingwer-rnemek arrantherr atyenh-rnem aneyel, arlta ingkernel athap Akngey irrwerl-areny ilem, arrantherr kwertengerl atyenh-rnem aneyel.
MAT 10:33 Arrantherr atyengety arlkarirrenty, arlta ingkernel athap Akngey irrwerl-areny ilem, arrantherr atyenh-wenyarl.”
MAT 10:34 “Arrantherr atyeng iterreyel, ayeng apetyek ahern nhenh-warl, ingkerrenh arternpiletyek-arrpantey. Arrangkwarl! Akngerr ilterrerl-aneyenh arnerant-arey atyeng-they.
MAT 10:35 Rernem ilterrerl-aneyenh, aynenheng-rnem ilterrerl-aneyenh atyeng-they, amenheng-rnem atyeng-they ilterrerl-aneyenh arrpemarl, anherrenheng-rnem atyeng-they ilterrerl-aneyenh arrpemarl.
MAT 10:36 Ngkwenh-rnem ilterrerl-aneyenh atyeng-they arrpemarl.
MAT 10:37 Arrantherr atyeng inkwerelh-ayntetyek innga, ngkwenh-rnemant inkwerelhey-angenh.
MAT 10:38 Arrantherr arlka menty anthelhem, ayenhant arrantherr apenterl-ayntetyek.
MAT 10:39 Arrantherr amentewarl-anem alhenty, arrantherrap ywerrem-anem, intem iteth aney-angenh. Arrantherr arlka menty anthelhenty, arrantherrap Akngey-angkwarr iteth intem aneman.”
MAT 10:40 “Ingwerenty ngkweng inkwerelhenty, rap atyeng inkwerelhem arrpemarl. Ingwerenty atyeng inkwerelhenty, rap Akngeyek inkwerelhem arrpemarl rarl ayenh thwenek angkakert.
MAT 10:41 Ingwerenty apek artwa angkakert ikwer inkwerelhenty, Akngeyel renh arntarnt-arem arrpemarl. Ingwerenty artwa arratyek inkwerelhenty, Akngeyel renh arntarnt-arem arrpemarl, artwa arraty arntarnt-arem-apeny.
MAT 10:42 Ingwerentyel ngenh apek kwaty irrernt anthenty, nga atyenh kwertengerlarl aneyel, Akngey ikwer inkwerelhem. Akngeyel renh mwantyel arntarnt-arem arrpemarl.”
MAT 11:1 Jesus-el kwertengerl ikwerenh 12 ilanthek-penh, ranem alpek tawen-areny-rnem akalty-anthayntetyek, angka ikwer-rnem anayntiletyek.
MAT 11:2 John Baptise-emeley-angker tyayl-itwek anenh. Ranem awek-penh, John-el kwertengerl ikwerenh-rnem thwenek Jesus-warl.
MAT 11:3 Rernem Jesus renh ayernek, “Ngang John-el arrwekel ilenhan? Ingwerentyek apek anwantherr mpwelhem?”
MAT 11:4 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Alhenherr-arey, John iletyek, arrantherr anngetherr ayenh awek-penh, arek-penh.
MAT 11:5 Aparrng-penhel-rneman areyel-anem, lerrp-penh-rnem mwerr alheyel-anem, tywen-angketyarr-penh-rnem mwerrirrek, iylpel awey-angenh-rnem aweyel-anem, arrewaly-penh-rnem itethirrek-anem, akwerrp-rnemel angka mwerr-angker aweyel.
MAT 11:6 Akngeyel renh-rnem arntarnt-areyel, rernemarl ayenh tnakeyel.”
MAT 11:7 John-kenh kwertengerl-rnem alpek. Jesus-el-anem ingkerrenh angka John-akert ilek, “Ilek-apeny artwa arrantherr arekan apmer arlpaw-itwek? Atherrk arlpenty-apeny, artwa awerr-wenyarl.
MAT 11:8 Ilek-apeny artwa arrantherr arekan, arnkwa mwerr-angker-akert? Atyetyart ilkwekenh apmerelarl aneyel?
MAT 11:9 Ilek arrantherr arekan? Akngey-kenh angkakertan? Ran angkakert anyent impen inngarl!
MAT 11:10 Ranap irrkaty-antey, Akngey-kenh pipel aynteyelarl. Angkakert anyent impen rey-antey: ‘Atha angkakert thwenetyek arrwekel, iwerr mpwaretyek, rarl apetyemek.’
MAT 11:11 John ranem ahern-areny ingkerrenh-angkwarr impen-antey Akngey-kenh. Akngey-kenh-angkwarr apenteyel-rnem, rernem John-angkwarr ilkwa innga anem.
MAT 11:12 Artwa ahelengkw akngerr-anem ilkelhenh, Akngey-itwek aney-alpetyek. Rernem angkakert-rnem ipmek atwek.
MAT 11:13 Angkakert Akngey-kenh-rnemel ingwer-rnem akalty-anthenh. Akngeyel Moses law anthek arrpemarl. Rernem akalty-anthenh, John Baptise-emeley-angker ra aremirreyek-atwety.
MAT 11:14 John ra aneyel, angkakert arrwekeleny Elijah anenh-apeny. Awank-akerr Akngeyel ilek, renh thwenetyek ahern nhenh-warl. Renhey-antey anwantherr iterl-areyel.
MAT 11:15 Arrantherr atyeng awelhenherr-arey!”
MAT 11:16 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ampernem arlkalhelirreyel ampa ingwer-rnemek, ‘Ilek-ketyarl arrantherr arlkarirreyel arrkent alhewer ntwelhelirrey-angenh anwekantherr-itwek? Arlkarirreyelarl. Rernem amperrngirremel anwekantherr-itwek artney-angenharl.’ Ampernem arlkarirreyel artwa nhareny-rnemarl atyengety arlkarirreyel-apeny.
MAT 11:18 John ran artwa ipmeng, amern arlkwey-angenh, ngkwarl wayn antywey-angenh, arrangkw. Arrantherr ikwer angkerrenh arrenty-akertek-arrpantey! Arrantherr ikwerety arlkarirrenh.
MAT 11:19 Akngey-kenh Artwa Impen ayeng kel apetyek. Arrantherr ayenh ayntarrp-ileyel ankety-arrpantey, amern akngerr arlkwerl-anenty-arrpantey, ngkwarl wayn akngerr antywerl-anenty-arrpantey. Ayeng artwa apmwernem-itwel, arwa alhewer anem, ikwer-rnem-kety arlkarirrey-angenh. Ayeng alhewer anem man-awarr-rnem-itwek arrpemarl, ankety-rnem-itwek, man kapmentek akarrileyel-rnem-itwek. Akngey-kenh-angkwarr arratyarl aynteyel, alakenh-anyem atha apenteyel.”
MAT 11:20 Tawen arrpanenhel Jesus-el ilek-ilek mpwarek. Tawen-areny-rnem apmwekety angkepirrey-angenh-antey, apmwantey. Alakenh Jesus-el renh-rnem ilenh,
MAT 11:21 “Tawen Korazin-areny-rnem angkepirrey-angenhan. Akngeyel arrenhantherr artewentyel innga irrwampenh-antheyenh. Alakenh irrkaty arrpemarl aynteyenh ingwer-rnemekan tawen Bethsaida-arenyekan. Rernem ayenh anngetherr arek, atharl akngerr mwerrilenh, rernemap atyengety arlkarerrekarl. Tawen Tyre-areny-rnem-then tawen Sidon-areny-rnem-then. Rernem-alew? Rernemap nyerrirrem, apmwa ikwer-rnem-kety angkepirrem. Rernemap arnkwa apmwamwamel aylpem inmenthel-then apernelhemel. Arrantherr akwerrp, atyeng awelhey-angenh.
MAT 11:22 Arlta ingkernel, Akngeyel tawen Tyre-areny-rnem-then tawen Sidon-areny-rnem-then irrwampenh-antheyenh alyepelant. Rap tawen Korazin-areny-rnem-then tawen Bethsaida-areny-rnem-then irrwampenh-antheyenh artewentyel innga.
MAT 11:23 Tawen Capernaum-areny-rnem-alew? Rerneman apmwel-areth iterreyel alakenh, ‘Akngeyel anwernantherrenh irrwerl-warl akngeyneyenh, ikwer-itwel aney-alpetyek. Jesus-el ilek-ilek mwerr-angker mpwarenh arrekantherr-itwek.’ Alakenhap rernem iterreyelan. Rernem atyeng awelhey-angenh-anteyarl. Akngey rap renh-rnem atweyenh. Sodom-areny-rnem-alew? Akngeyel renh-rnem atwek, rernem renh arraty apentey-angenh-they. Alakenh-anyem ra arrenhantherr atwemarl.”
MAT 11:25 Ikwer-penh Jesus angkek, “Akngeyay, ngan atyetyart ingkerrenhek, ahern-areny-rnemek, alker-areny-rnemek. Ayeng ngkweng inkwerelheyel, ntwarl angka ngkwenh anayntilek, akwerrp-rnemek, ingkerrenhel ngenh iterl-aretyek-awaty, arraty apenterl-ayntetyek. Akalty-arrpantey ingwer-rnem tnakelheyel, angka ngkwenh nthakenh iterl-arey-angenh.
MAT 11:26 Alakenh Akngeyay, ntwa anwekantherr arrernek arrwekel.”
MAT 11:27 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnemek angkek arrpemarl, “Akngey atyenhel alakenh ayenh arrernek. Akngeyelant ayenh iterl-areyel innga. Atha anyentelant Akngey renh iterl-areyel innga. Atyeng-angkwarrant rernem Akngey renh iterl-aretyek.
MAT 11:28 Atha arrenhantherr mwantyel arratyilem, arrantherr ingwer-angkwarr iterreyel-kety.
MAT 11:29 Atyeng-angkwarr akaltyirra, atha arrenhantherr alpemiletyek.
MAT 11:30 Arrantherr ayenh apententy, mwerrarl arrekantherr aynteyel, awerr-wenyarl.”
MAT 12:1 Arlta anyent impen Saturday-el, Jesus alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert amern weyt-angketyarr-angkwarr. Kwertengerl ikwerenh-rnemel amern weyt inenhek, angayakwirrekerr.
MAT 12:2 Pharisee-el-rnem Jesus renh iltek, “Angka anwekantherrenh aynteyel, arlta nhelan nthakenh warrkirrey-angenh. Kwertengerl ngkwenhel-rnem amern weytarl inenhey-alhek Saturday-el, arlta anyent impenel. Apmwel-aretharl amern weytan inenhey-alhek, law anwekantherrenh rernem apmwilenhey-alhek.”
MAT 12:3 Jesus angkek artwa Pharisee-rnemek, “Mwerr amern anwantherr inenhey-alhek angayakwirrekerr. Arrantherrap iterl-aremer ingwer-rnemarl awank amern inek-apeny arrpemarl, David-kenhel-rnem.
MAT 12:4 Rernem Akngey-kenh warl impen-warl aylpek. Rernem amern tyenkerr impen akngek angayakwirrekerr. David-el renh-rnem ilek, ‘Amern inenhetyek angayakwirrekerr, arwa alhewer. Angka arrwekeleny aynteyel, tyaty-areny atyetyart-rnemelant amern impen arlkwetyek.’
MAT 12:5 Atyetyart ilkwernem priest-rnem-then rernem alhewer warrkirreyel-antey, ipmelhey-angenh arlta Saturday-el. Alakenh mwerrarl. Ingwer-rnemel renh-rnem ayntarrp-iley-angenh.
MAT 12:6 Angka atyenhan impen inngarl, tyaty ilkwa arrangkwarl.
MAT 12:7 Nthakenh arrantherr kwertengerl atyenh-rnem ayntarrp-iley-angenh arrpemarl. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel, irrepern-rnem amernel wantetyek, ipmelhey-angenh. Amern tyenkerr Akngeyek arrerney-angenh.
MAT 12:8 Ayengan Akngey-kenh Artwa Impen anyent, arlta ltyerrey-angker ikwer atyetyart. Atha anyentelant ilem, arlta ikwer, kwertengerl atyenh-rnem rernem arlkwetyek.”
MAT 12:9 Saturday-el, Jesus alhek warl kwen-warl Jew-kenh tyaty akely-warl.
MAT 12:10 Artwa anyent akwa arlwerrelhekarl akngelhey-angenh anenh warl kwenel. Pharisee-el-rnem Jesus renh arek, arrer-they, ra arntety renh mwerrilentyek. Artwa rernem angkerrenh, “Arlta Saturday-el rlengkan Jesus-el nthakenh arntety mwerriley-angenharl. Moses-kenh angka nhenh arrwekel aynteyel.” Jesus renh arek Pharisee-el-rnem, ra akengenty irrenty arlta anyent impen nhel. “Moses-kenh angka aynteyel, arlta Saturday-el nthakenh arntety mwerriley-angenh.”
MAT 12:11 Jesus-el artwa ilkwernem ilek, “Angka nhenhek iterrenh-arey arrantherr. Yep-yep apek aytnem irrkewarl, mwernelhemel. Ntwa renh angkep tyerrenhey-alpem itethilemel? Yep-yep itethilem-apeny arlta Saturday-elan,
MAT 12:12 Kel alakenh atha artwa arntety alhewer itethilem arrpemarl, arlta Saturday-elan.”
MAT 12:13 Artwa arntety renh ilek Jesus-el, “Akwa arratyirra!” Artwa ra akwa arratyirrek, mwerr-anem, akwa ingwer-apeny.
MAT 12:14 Pharisee-rnem rernem tyerrelhek tyaty-they. Rernem tyel-angkerrenh Jesus ikwer, rarl arntety renh mwerrilek, arlta anyent impen apmwilek Jesus-el. Rernem angkerrenh Jesus renh atwetyek.
MAT 12:15 Jesus-el awek, rernemarl ikwer mpwelhenh, ranem alpek apmer ingwer-warl. Akngerrel renh apentek. Ikwer-penhan, ra akngerr arntety-rnem mwerrilek.
MAT 12:16 Jesus-el renh-rnem artwerilek, “Arrantherr ingwer-rnem-warl iley-angenh. Arrantherr akater aney-alpenherr-arey.
MAT 12:17 Angka Akngey-kenh arraty innganem irrek. Angkakert Isaiah arrwekel ingkwernek, Akngey alakenh angkek,
MAT 12:18 ‘Aray, nhanyem artwa warrkenh atyenh, atharl renh rlwanek. Ayeng ikwer inkwerelheyel. Atha Itnweng atyenh arrernek ikwer-warl, ra angka arraty ilerl-apayntetyek Jew-weny-rnemek, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek ingkerrenhel.
MAT 12:19 Ra ingwer-rnem-then iltey-angenh, ra artewentyel arlkey-angenh iwerr ampepel.
MAT 12:20 Ra ingwer-rnem pwerep-anthey-angenh, rernem mwerr-angkwarr aneyel. Ra ikwer-rnem-itwel aneyenh.
MAT 12:21 Apmer arleng-areny, Jew-weny-rnem rernem renh iterl-arayntetyek-awaty, rarl renh-rnem itethileyenh.’ Alakenh angkek Akngey.”
MAT 12:22 Ingwer-rnemelan artwa aparrng anyent Jesus-warl atnwenhek. Artwa akerter arrenty-akert. Jesus-el renh mwerrilek. Artwa ranem mwerr angkek, mwerr-anem arek.
MAT 12:23 Rernem apatek, angkerrenh, “Nhanyem David-kenh innga!”
MAT 12:24 Pharisee-el-rnem awek-penh, rernem ikwer angkerrenh, “Artwa nhan arrenty-kenh rlterrk-akertel. Arrenty-kenh atyetyartel Jesus renh rlterrkilek, arrenty-rnem irrentetyek ingwer-rnem-they!”
MAT 12:25 Jesus-el renh-rnem iterl-arek, rernemarl angkerrenh. Rap angkek, “Arrenty-kenh rlterrk-akertel nthakenh atha irrentey-angenh ikwer-rnem-they. Ra ayenh rlterrkiley-angenh, ikwerenh-rnem irrenteyek. Akngey-kenh Itnweng-akertarl ayengan. Itnweng rlterrk-akertel atha arrenty-rnem ingkerrenh irrentetyek.
MAT 12:26 Atyetyart arrenty-kenhel nthakenh ikwerenh-rnem irrentey-angenh.
MAT 12:27 Arrantherr iterreyel, rarl ayenh rlterrkilerl-anenty-arrpantey, arrenty irrentetyek. Arrekantherrenh-rnem-alew, arrenty irrentey-angker ingwer-rnem-alew? Arrenty atyetyartel renh-rnem rlterrkiley-angenh, arrangkw! Arrantherr alakenh ayntarrp-ilenty, irrentey-angker ingwer-rnem arrekantherr ahelirrem.
MAT 12:28 Akngey-kenh Itnweng-akertelant atha arrenty-rneman irrentetyek. Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel, arrantherr iterl-aretyek.
MAT 12:29 Artwa rlterrkan aneyel warl ikwerenhel. Ingwerenty nthakenh aylpey-angenharl, arnkwa ikwerenh irrtyert-inetyek. Artwa rlterrk anyent ingwerarl apetyem warl ikwerenh-warl, renh anterrkwemel, arertnemel, arnkwa ikwerenh ingkerrenh akngeynemel. Atyetyart arrenty-kenhan artwa rlterrk-apeny. Ayeng anyent ran rlterrkan, arrenty-kenh atyetyart antengiletyek, arrenty ingwer-rnem irrentetyek.
MAT 12:30 Ingwerenty atyeng awelhey-angenh, rap atyengety amentirrekarl, rap apmwangkwarrarl anem ilpertel mpwareyel, ingwer-rnem Akngey-kety amentirrem arrpemarl.
MAT 12:31 Ra Akngey-warl angkepirrenty, Akngeyel kel apmwa ikwerety iwem. Ra Itnwengek irrpelthirrenty, Akngeyel apmwa ikwerety iwey-angenh.
MAT 12:32 Ra Akngey-kenh Artwa Impenek irrpelthirrenty, Akngeyel kel apmwan ikwerety iwem rarl ikwer-warl angkepirrem. Ra Itnweng Rlwartek irrpelthirrenty, Akngeyel apmwa ikwerety iwey-angenh, ahern nhel, apmwan ikwerety iwey-angenh intem-antey.”
MAT 12:33 Jesus-el angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh. “Arwerl mwerran amern mwerr-akertarl, arwerl arleny arrangkw amern-wenyarl. Arrantherr ayenh iterl-arey-angenh arwerl arleny-apeny.
MAT 12:34 Arrantherr anyelk-awarr, rtnwem anyelkel alheyel-apeny. Mwerr-arrpantey arrantherr angkeyel.
MAT 12:35 Artwa mwerr, ra mwerr iterreyel. Ra mwerr angkeyel ingwer-rnemek. Artwa apmwa ra apmwangkwarr iterreyel. Ra apmwel-areth angkem ingwer-rnemek. Mwerran ra mwerr-antey ilelhem. Apmwan ra apmwantey ilelhem.
MAT 12:36 Atha arrenhantherr arraty ilem. Arlta ingkernel Akngeyel ingkerrenh ayerneyenh, nthakenharl rernem angkenhan, arraty-angkwarr apek, apmwangkwarr apek.
MAT 12:37 Mwerrarl angkenh-rnem, arrantherr Akngey-angkwarr arraty aneyenh. Apmwel-areth angkenh-rnem Akngeyel renh-rnem irrenteyenh.”
MAT 12:38 Pharisee-el-rnem renh ayernek “Ilek-ilek-angkwarr mpwara, Akngey-kenh rlterrk-akertel, anwantherr ngenh iterl-aretyek, Akngey-kenh innga.” Moses-kenhel-rnem ayernek arrpemarl.
MAT 12:39 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr angka ilek-ilek ayerneyel-kety menty-anem, yanh ipmenherr-arey. Arrantherran apmwarl! Arrantherran intemarl arlkareweyel, ‘Mwerr-angker mwanty mpwara Akngey-wenh rlterrk-akertel!’ Nthakenh atha alakenh-anyem mpwarey-angenh arrekantherr. Athan angka Jonah-akertant ilem. Ranap angkakert Akngey-kenh arrwekeleny. Arrantherr angka weth iterl-areyel. Aylperr ilkwel renh kwertnew, ingwa atherrel ra ayntenh aylperr-itwel kwen. Akngeyel aylperr iylarnek, Jonah renh iteth-antey rlkwethel iwenhey-alpetyek aketh-warl kwaty impalth-warl. Ikwer-penhan rap tawen ilkwewarl Nineveh-warl alhek-anem, ra apmer ikwer-areny-rnem iletyek, apmwekety angkepirretyek Akngey-warl-athek. Ayengan Artwa Impen Akngey-kenh, ayengap arrekantherr katy ilweyenh, awenng kwenel aynteyenh ingwa atherrel, Jonah-arl aylperr-itwel atnertel kwenel ayntek-apeny, ingwa atherrel.
MAT 12:41 Nineveh-areny-rnem Jonah-ek awelhek, rarl angka Akngey-kenh ilenhek. Rernemap nyerrirrek-anem, apmwekety angkepirrek. Akngeyel mentyarl renh-rnem arek, atwey-angenharl. Kel ayengan Atyetyart ilkwa inngarl Jonah-angkwarr. Arlta ingkernel, Akngeyel ingkerrenh-antey ayerneyenh, rernem arraty-angkwarr apententyek. Arlta ikwerel-antey, Nineveh-areny-rnemel arrenhantherrenh apmwa antweyenh, arrantherrarl atyeng awelhey-angenh-antey, apmwekety angkepirrey-angenh-antey.
MAT 12:42 Arrantherr angka iterl-areyel arelh atyetyart Sheba-areny-akert. Rap arleng alhek innga Solomon ikwer-warl, Akngey-kenh angka akalty-ayteng awetyek. Ayengan akalty inngarl Solomon-angkwarr. Arlta ingkernel, Akngeyel ingkerrenh-antey ayerneyenh-angkwarr, arelh ra arrenhantherr apmwa antweyenh arrpemarl, arrantherr atyeng awelhey-angenh-they.”
MAT 12:43 Jesus angkek ikwer-rnem, “Arrenty-wenh-angkwarrarl alakenh-anyeman. Arrenty ra artwa anyentel-arleng-tangkwel anem, ingwerentyelap renh irrentem-anem ikwer-they. Ra artwa renh iwerl-alhem-anem, rap anpenhem-anem arlpaw-ampeny-warl-anem ywarn-antey nthwerl-ayntetyek, artwa ingwerek-anem, ikwer-itwel ltyerretyek.
MAT 12:44 Ran ament angkem, ‘Ayengan angkep artwa ikwer-warl alpem, ayengarl awank anenh-warl.’ Rap angkep alpem, artwa renh mwerr-anem arey-alpem, arlkan iylpwanem arrenty-weny-anem.
MAT 12:45 Artwa renh arem-penh, arrenty ra alpem, apmwa innga 7 ingwer-rneman ikngwerl-alpetyek, rernemap ingkerrenh artwa ikwer-warl aylpeyarr-alpetyek-anem. Artwa irrepern ra arrenty anyent-akert-tangkwel. Aleyan ra arrenty akngerr-akert-anem apmwa innganem. Angka atyenh apentey-angenh-they, alakenh apmwangkwarr apenteyel.”
MAT 12:46 Jesus-el akngerr ingwer-rnem akalty-anthenh. Amikw ikwerenh ayteyikw ikwerenh-rnem-then apetyek, renh aretyek. Rernemap akethel rtney-alhek, akngerrelarl arrngelek-kety. Ingwerentyel renh ilek, “Ntwa nhak-rnem awetyek alha! Amengkw ngkwenh ayteyengkw ngkwenh-rnem-then ngkweng mpwelheyel akethel.”
MAT 12:48 Ran angkek, “Kakey atyenhan angwenh-rnemarl? Amey atyenh angwenharl? Nhareny ingkerrenharl arrangkwarl, nhelarl aneyel-rneman. Arrantherr Akngeyek awelhenty, arrantherr atyenh arrpemarl.
MAT 12:49 Kwertengerl ilenh-rnemant atyenh inngerneman!
MAT 12:50 Angka Akngey-kenharl apenteyel-rnem atyenh ingkerrenh.”
MAT 13:1 Arlta anyent ikwerel-antey, Jesus warl-they tyerrelherl-alhek kwaty irrker-ampeny-warl. Ranem arrernelhey-alhek.
MAT 13:2 Akngerr innga akarrirrek apmer arrpanenh-they Jesus-warl, rap ilenh angka ikwer-rnem. Akngerrelarl tyetilek-kety ra rtnwewarl-anem nganek, kwatyelarl rtnwa rtnenh-warl. Ra rtnwethey-anem anemel-anem, angkan ikwer-rnem ilenh. Akngerr rtnenherremel awelhenh Jesus ikwer kwaty ilkwa impalthel.
MAT 13:3 Jesus-el angka akngerr ilenh. “Awelhenh-arey atyeng! Artwa anyentel ra ntang weyt iwerl-apenh, amern lyapetyek.
MAT 13:4 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan iwerr arlertek-warl iwerl-apenh. Thip-rnemel apetyemel arlkwek ingkerrenh.
MAT 13:5 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan ahern apwert-angketyarr-warl iwerl-apenh. Rernemap alyepel lyaperrek. Artekerr kwen-aylpey-angenh ahern apwert-angketyarrel. Nthakenh lyapey-angenh ahern apwert-angketyarrelan arrangkw.
MAT 13:6 Atherrk-rneman arlenyirrek-anem itwern-penh kwaty-wenyel.
MAT 13:7 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan ahern arlkerl-angketyarr-warl iwerl-apenh. Arlkerl artekerrel amern weyt lyapey-angenhilek. Arlkerl-angketyarrelan lyapey-angenh amern weyt arrangkw.
MAT 13:8 Artwa ra ntang ingwerentyan ahern mwerr-warl iwerl-apenh. Amern weyt ahern mwerrelan mwerrarl lyapek. Ntang weyt anyent-they amern akngerr lyapek, ntang 30 apek. Ntang weyt anyent ingwer-they 60 apek, ntang weyt anyent ingwer-they 100 apek. Aparnp-anem irrenh. Arnkengeny-anem inpanem.”
MAT 13:9 Jesus-el renh-rnem ilek, “Angka nhanyem mwerr atha arrekantherr ilem, arrantherrap iterl-arenherr-arey!”
MAT 13:10 Kwertengerl ikwerenh-rnem rernem renh ayernek, “Ilek ntwa angka anyelkelan ileyel anwekantherr. Angka ngkwenh anayntila anwekantherr!”
MAT 13:11 Jesus-el renh-rnem ilek, “Nhanyem atha angka arrekantherrant anayntilek, Akngey-kenh-angkwarr. Nthakenh atha angka ingkerr ingwer-rnemek anayntiley-angenharl. Nthakenh atyengan akngerr awelhey-angenharl.
MAT 13:12 Arrantherr Akngey-kenh angkek mwantyel awelhenty, inkwerelhemel, Akngeyel arrenhantherr intem-antey akaltyilem. Arrangkwelan, Akngeyel arrenhantherr akalty-anthey-angenh.
MAT 13:13 Atharl rernem angka anyelk-rnem awekarl-penhan, rernem ywarn iterrey-alpeyel.
MAT 13:14 Isaiah-el angka alakenh ingkwernek. Angka innganem ayntek, ‘Rernem ayenh awek-penh, rernem mwantyel awelhey-angenh-antey. Rernem ayenh arek-penh, rernem ayenh iterl-arey-angenh-antey, akwerrp.’ Angka innganem irrek.
MAT 13:15 ‘Rernem iylpel awelhey-angenh ingkerrenh. Rernem arey-angenh aparrng-apeny. Rernem atyeng mwantyel awelhenty, rernemap ingkerr Akngey-warl angkepirremarl.’
MAT 13:16 Arrantherr annga mwerr-akertel anngetherr areyel, iylpa mwerr-akertel aweyel,
MAT 13:17 Angkakert arrwekeleny-rnem artwa arraty-rnem-then rernem ilkelhenh, ayenh aretyek, aley arrantherr ayenh anaynt areyel-apeny. Rernem ilkelhenh ayenh awetyek, aley arrantherr ayenh aketh aweyel-apeny.
MAT 13:18 Angka nhanyem awelhenherr-arey, atharl arrenhantherr ilem, angka ntang-akert.
MAT 13:19 Amern weytarl arlperrty iwem-apeny, angka nhanyem Akngey-kenh ingkerrenh-angkwarr arlperrtyirrem. Ingwer-rneman ntang weytarl iwerr arlertek-warl iwek-apenyarl. Rernem Akngey-kenh angkek awelhem-tangkwel, rernem Akngey-angkwarr-anem apenteyel. Arrentyel Akngey-kenh angka ilpertileyel. Rernem intwemelirreyel Akngey-kety, rernem intem-anem apmwel-areth aneyenh.
MAT 13:20 Ingwer-rnemel Akngey-kenh angka awemarl-penh, rernem mwerrarl apenteyel angath-antey. Rernem ntang weytarl apwert-angketyarrelan iwek-apenyarl. Artekerr-rnem aylpeyel angath-antey apwert-angketyarrelan. Rernem alakenh-anyemarl Akngey-kenh angka apenteyel angath-antey. Rernem ipmelhemant-anem, ahelengkwel-rnem atwekerr, apmwa mpwarekerr.
MAT 13:22 Ingwerentyan ntang weytarl arlkerl-angketyarr-warl iwek-apenyarl. Rernem Akngey-kenh angka iylpelant aweyel. Rernem apwert manek ampwal ingwerentyek-then iterrerl-anem apmwel-areth. Mwerrek iterrekerr, ikwerant iterreyel. Rernem anterrkweyel-apeny ilpertilemel, arlkerlel ntang weyt anterrkweyel-apeny.
MAT 13:23 Ingwerentyan ntang weytarl ahern mwerr-warl iwek-apenyarl. Rernem Akngey-kenh angka awemel, rernem inkwerelhem.”
MAT 13:24 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Akngeyan Ingkart ingkerrenhek aneyel, alakenh-apeny anem. Artwa atyetyart anyentelan ntang weyt iwerl-apenh, amern ament lyapetyek.
MAT 13:25 Ingwel ra ankwayntenh warrkenh ikwerenh-rnem-then. Artwa apmwel apetyek, antywer apmwernem iwerl-apenh weyt-angketyarr-warl.
MAT 13:26 Atherrk mwerr-rnem lyapek, atherrk apmwernem-then lyapek iyntwerel.
MAT 13:27 Warrkenh ikwerenhel-rnem renh ayernek, ‘Nthakenharl atherrk apmwa nhenh-rneman lyapek mwerr-itwelan?’
MAT 13:28 Atyetyartel renh-rnem ilek, ‘Artwa apmwel atherrk apmwernem lyapelhiletyek.’ Warrkenh ikwerenh-rnem angkerrenh, atherrk apmwernem tyerreynetyek. Rernemap renh ayernek, ‘Atherrk apmwernem anwantherr tyerreyneyarl?’
MAT 13:29 Ra angkek, ‘Menty, ipmenherr-arey, amern-rnem-then tyerrekerr.
MAT 13:30 Amern ntang ampengirrentyelant, atha warrkenh atyenh-rnem thwenem, renh-rnem ingkerrenh tyerretyek, apmwernem akngakemel, mwerr-rnem ingwer-ampeny-warl arrernemel, atherrk apmwa rwewarl iwetyek. Mwerr-angkwarr atherrk mwerr-rnem pweytiletyek, warl ilkwewarl akwerney-alenty.’”
MAT 13:31 Jesus-el angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh, “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel arrpemarl. Ntang ankwerrernarl lyapeyel-apeny ahernel. Ntang ankerr-penh lyapem arwerl ilkwa. Thip-rnem ikwer-warl arrernelhemarl. Ankerr anyent-apeny, Akngey-kenh anyent anenh.”
MAT 13:33 Jesus-el renh-rnem angka ingwer-anem ilenh, “Amern arlety akely-penh amern ilkwerrem, arlwar rtnemel, arlwariley-angker-akert. Amern akngerr-anem ampernem. Alakenh-anyemarl yanhey, Akngey-kenh-angkwarr. Akngey-kenh-rnem akngerram-akngerr irreyenh arrpemarl, amern arlwariley-angker-akert-apeny. Alakenh-apeny Ingkart-kenh-rnem akngerram-akngerrirrem arrpemarl.”
MAT 13:34 Angka angath-antey renh-rnem akalty-anthenh, angka arrpanenh ikwer-rnem anayntiley-angenh. Angka anyelk-antey ayntenh, angka iley-angenh anaynt.
MAT 13:35 Akngey-kenh angkakert ra arrwekel ingkwernek-angkwarr-antey, kel arraty innga ayntek. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: “Atha angka anyelk ikwer-rnem iley. Arrwekeleny-rnemel angka anyelk-rnem awey-angenh-antey.”
MAT 13:36 Kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus ikwer-warl apetyek, renh ayernetyek, “Angka weth atherrk apmwepenh anayntila, ntang weyt-they iyntwerelarl lyapek.”
MAT 13:37 Jesus-el angka ikwer-rnem anayntilek, “Akngey-kenh Artwa Anyent Impen, ayeng artwa ntang mwerr iwerl-apenh-apeny.
MAT 13:38 Apmer amern-angketyarrel atherrk akngerr, ahern nhelarl akngerr aneyel-apeny. Akngeyek awelheyelarl-rnem ntang mwerr-apeny. Arrenty-kenh-rnem, rernem atherrk apmwapeny.
MAT 13:39 Atherrk apmwa iwey-angkeran anayntileyel arrentyan. Warrkenh-rnem anayntileyel angel-rnem.
MAT 13:40 Atherrk apmwa rwewarl iwem-apeny, alakenh-anyem aynteyel arlta ingkernel.
MAT 13:41 Akngey-kenh Artwa Impen atha angel-rnem thweneyenh, apmwernem akngakeyenh ikwerenh-rnem-they.
MAT 13:42 Angel-rnemel ingkerrenh inem, apmwangkwarr alheyel-rnem-then akngakeyenh, rwa ilkwewarl iweman, ingkerrenh artewentyel arrangkeyenh-warl.
MAT 13:43 Akngey-kenh-rnem arrtyerneyenh ingkenyel-apeny, ikwerenh ingkerrenh. Angka nhanyem mwerr atha arrekantherr ilem, arrantherrap ingkerrenhel iterl-aretyek!”
MAT 13:44 “Artwa ingwerel ampwal man-angketyarr arerl-alpek, inkwerelhemel. Ranem man renh arlwarrernek. Ra arterl-alhek, ra ingwer-inger apey-alpetyek. Ra anyent ikwerant arrkernelhenh, renhant inetyek. Ra ilek-ilek ikwerenh tharlemilek, apmer man-angketyarr renh payemeley-alenty. Ampwal man-angketyarr impen, mwerr-angker Akngey-kenh-angkwarr alakenh arrpemarl, impen alakenh-anyem aynteyelan.”
MAT 13:45 “Artwa anyent ingwer apwert pearl mwerr-angker ikwer nthwerl-apenh, impenek-antey.
MAT 13:46 Ra apwert mwerr-angker store-itwek arerl-alpek. Ra apwert arlwarrenherl-alpek, apmer ikwerenh-warl alpemel. Ra apwertekant arrkernelhenh. Artwa ranem ampwal ilek-ilek ikwerenh tharlemilek, apwert pearl mwerr-angker renh payemeley-alenty man ilkwel. Man ingkerrenh arimpek, apwert renhant payemeletyek. Akngey-kenh impeney-antey arrpemarl, apwert pearl-apeny.”
MAT 13:47 Jesus-el angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh, “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel; artwernem rernem netting iwek kwaty-warl, irrpeng ingwerek-ingwer anterrkwetyek.
MAT 13:48 Rernem-anem netting renh kwaty irrkerr-ampeny-warl ayteng-akngeynek irrpeng-angketyarr. Ikwer-penhan rernem irrpeng renh-rnem akngakeyenh. Irrpeng mwerr-rnem rernem atnyeneyel. Irrpeng apmwernem rernem menty iwem.
MAT 13:49 Alakenh-apeny arlta ingkernel aynteyenh. Angel-rnem apetyeyenh, apmwa ingkerrenh akngaketyek, mwerr-rnem-they.
MAT 13:50 Renh-rnem-anem ingkerrenh rwa aknganenty ikwer-warl iweyenh, ikwer-itwek-anem rernem artewentyel innga arrangkeyenh.”
MAT 13:51 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Arrantherr angka nhenh aweyel?” Rernem angkek, “Kel, anwantherr aweyel!”
MAT 13:52 Ikwer-penhan ra renh-rnem ilek, “Store-arenyel ampwal ilek-ilek tharlemileyel, awankeny-rnem-then lyerteny-rnem-then. Ingkart Akngey-kenh angka ingkerrenhek arraty akaltyirretyek, angka arrwekeleny-angkwarr akaltyirretyek angka lyerteny-angkwarr akaltyirretyek. Alakenh-anyem Akngey-kenh-angkwarr arraty apenteyel.”
MAT 13:53 Jesus tawen Nazareth, apmer ikwerenh-warl alpek. Ra warl kwen-warl aylpek, Jew-kenh tyaty akely-warl. Ra renh-rnem akalty-anthenh. Ingwer-rnem Jesus-ek inkwerelhek. Rernem angkerrenh, “Jesus rantarl ingkerrenh-angkwarr iterl-areyel, ran akalty innga. Ranap ngangker-akert inngarl nhenhey, arntety mwerriley-angkerarl.” Akngerr ingwer-rneman Jesus-ek irrpelthirremel angkerrenharl,
MAT 13:55 “Jesus ahern-areny-kenh alerikw! Ilek-ilek arwerl-penh arnwarney-angkeran-kenh! Ilenhan Mary-kenh ampikwarl! Ayteyikw-rneman ikwerenh apmer nhareny-rnemarl. Itnan ayteyikw-rnem ikwerenh, James, Joseph, Simon, Judas.
MAT 13:56 Arrempikw-rneman ikwerenh apmer nhareny-rnemarl. Ran anwantherr-apeny arrpemarl, Akngey-kenh inngewenyarl.”
MAT 13:57 Jesus angkek, “Apmer nhareny-rnemantarl atyeng irrpelthirremelan angkerreyel, ayeng angkakert Akngey-kenh inngewenyarl. Atyenh-rnem atyeng irrpelthirreyel arrpemarl.”
MAT 13:58 Apmer-areny-rnem ikwer irrpelthirrenharl-kety, Jesus-el renh-rnem mwerriley-angenh.
MAT 14:1 Herod, atyetyart Galilee-arenyel angka awek, Jesus-elarl arntety-rnem mwerrilenh, apmer arrpanenhek.
MAT 14:2 Herod ra ywarn iterrenh John Baptise-emeley-angker ikwer. Ra warrkenh-rnem ilek, “Rang angkep ipmepenh itethirrek, rang apmer arrpanenhek mwerrileyel?”
MAT 14:3 Herod-kenh awayikw anewikw ikwerenh arelh anyent itnan Herodias. Herod-el anew ikwerenh rakek. John-el renh ilek, “Ntwa nthakenharl awayengkwan anew ikwerenhan rakek? Apmwel-aretharl alakenhey! Awayengkw-anteyarl anew ikwerenh ntwa rakekan, arraty-wenyarl!” Arelh Herodias ra ahelirrek John ikwer. Herod-el artwa ahelengkw thwenek, John renh anterrkwetyek, tyayl-warl akwernetyek.
MAT 14:5 Herod aterirrek ingwer-rnem-kety, ingwer-rnemelarl John renh iterl-arek Akngey-kenh angkakert. Herod atherr-angkwarr iterrenh, mwerr-angkwarr, apmwangkwarr.
MAT 14:6 Atyetyart Herod-rnem-then Atyetyart ilkwa ingwer-rnem-then, apmer Galilee-areny-rnem akarrirrek, rernem amern kwenty ingkerrenhel arlkwetyek. Atyetyart ahelengkw-rnem-then rernem akarrirrek ingkerrenh amern ingkerrenhel arlkwetyek arrpemarl. Arelh Herodias-kenh ampikw rntwenh ikwer-rnem ingkerrenhek. Aleyak ikwer rernem inkwerelhek, rarl mwerr-angker Herod-kenh apmerel rntwenhek.
MAT 14:7 Herod-el kwey renh ilek, “Ilek-ilek akngerrek nga arlkwententy, atha ngenh anthem.”
MAT 14:8 Arelh Herodias ra iterrek, John renh atwetyek. Kwey ra amikw ikwerenh Herodias-warl alhek. Ra amikw renh ayernek, “Ilekekarl atha ayernem Atyetyart ilenhan?” Amelikw renh ilanthek, “Akapwert John Baptise-emeley-angker yanh ina, pmwar-warl arrernemel, ayenh anthemel!” Ikwer-penhan kwey rap Atyetyart Herod-warl alhek. Ra Atyetyart Herod renh ilek, “Akapwert John Baptise-emeley-angker arterna, pmwar-warl arrernemel, ayenh anthemel.”
MAT 14:9 Herod ra amperrngant-anem irrek John ikwer. Akngerrel renh awekarl-kety, ra nthakenh akengenty angkey-angenh. Nthakenh ra arrkngert angkey-angenh.
MAT 14:10 Herod-el ahelengkw thwenek tyayl-warl, John ahenty arternetyek. Ahelengkwel arreylpel akapwert arternek, akapwert renh pmwar-warl arrernemel, kwey renh anthek. Kwey ra amikw-warl akngeynek, John Baptise-emeley-angker akapwert.
MAT 14:12 John-kenh kwertengerl-rnemel angka awek, rarl ilwek. Rernem apetyek, ipma awenng-warl akwernetyek. Rernem renh akwernek. Rernem Jesus renh angka ilek.
MAT 14:13 Jesus ra angka John-akert awek-penh ra nganerl-alhek rtnwewarl, ra Galilee kwaty ilkwangkwarr artarnpenhek, apmer alther-warl, ampeny-warl, ra ament anayntetyek. Ingwer-rnem ingkern-they artenhirrek-anem ikwer-warl, ingkel alhemel tawen-they.
MAT 14:14 Jesus-anem rtnwethey atwarrek, ra akngerr arek. Ra ikwer-rnem amperrngirrek, ingkerrenh arntety-rnem-then mwerrilek.
MAT 14:15 Atwerrp, kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus-warl apetyek, ikwer angkek, “Amern-wenyarl nhanyeman, arrangkwarl. Yanh-rnem ingkerrenh-antey thwena tawen-rnem-warl, amern-tangkwel inerl-alpetyek. Atwerrpirrekerrem-awaty!”
MAT 14:16 Jesus angkek, “Arlkarel arrantherr wantenherr-arey.”
MAT 14:17 Rernem Jesus renh ilek, “Amern ampeng 5-pelant, aker irrpeng atherr-thenant.”
MAT 14:18 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atyeng-warl akngetyenherr-arey!”
MAT 14:19 Jesus-el renh-rnem ilek, rernem arrernelhetyek atherrk-warl. Amern irrpetyap aker irrpeng-atherr Jesus-el inek. Ra Ingkart Akngey-warl angkek inkwerelhemel, rarl amern anthek, aker irrpeng-then anthek. Jesus-el amern rlweth-akek. Ra kwertengerl ikwerenh-rnem anthek, rernem-anem antheynetyek ingwer-rnem. Jesus-el aker irrpeng rlweth-akek. Ra anthek kwertengerl ikwerenh-rnem rernem antheynetyek ingwer-rnem.
MAT 14:20 Rernem ingkerrenhel arlkwek-penh, rernem atnerteng-anem anek. Rernem akertang arlkwekarl-penh, rernem rtnwa amernek-arelh 12-pel-warl ampwerrk iweynek.
MAT 14:21 Artwa 5,000-el amern arlkwek, arelh-rnem-then, ampernem-then ingkerrenhel.
MAT 14:22 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilanthek, rernem rtnwel kwaty anthenayn-ampeny-warl artarnpenhetyek arrwekel-antey, ra ingwer-rnem ilanthek rernem apmer-warl-anem alpetyek.
MAT 14:23 Rap apwert irrwerl-warl nganek, Akngeyek ament angketyek. Atwerrpirrek-anem, ra ament-areny anenh.
MAT 14:24 Rtnwa ranem kwaty ampep-itwek. Awer ilkwel rtnwa renh akngelhew-akngelhilek.
MAT 14:25 Ingwepenh ingkeny tyerrelhey-angenhel, ra ingkel irrwerlap-alhek kwaty ampep-angkwarr, ahernel-apeny.
MAT 14:26 Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh arek, rernem aterirremel arlkenh, “Arrewaly yanhan.” Rernem aterirrek, arrewalyek-athen.
MAT 14:27 Jesus-el renh-rnem ilek, “Artewentyel aterirrey-angenh! Ayengarl nhan!”
MAT 14:28 Peter-el renh tyernek, “Ingkartay, ayenh ila, ayeng kwaty-angkwarr alhetyek ngkweng-warl!”
MAT 14:29 Ranem angkek, “Apetya”. Peter ranem rtnwethey atwarrelhilek, kwaty-angkwarr ingkel alhemel Jesus-warl.
MAT 14:30 Ranem aterirrek alherrp-kety, kwen-anem aylperl-alhetyek-anek. Ra arlkek, “Ingkartay, ayenh itethila!”
MAT 14:31 Jesus ra anamerl-antey iltya ikwerenh anterrkwek angkemel, “Ilek-kety ntwa ayenh tnakey-angenh!”
MAT 14:32 Ratherr rtnwewarl nganek, kwaty awer-akert arternp-anem irrek atnengk-anem.
MAT 14:33 Rernem renh tnakek, “Nga Akngey-kenh alerikw innga!”
MAT 14:34 Rernem artarnpenhek intwarr-ampeny-warl, apmer Gennesaret-ampeny-warl.
MAT 14:35 Apmer ikwer-areny-rnemel renh arek-penh, rernem-anem ingwer-rnem ilek. Apmer arrpanenh-they arntety-rnem akngetyek ikwer-warl.
MAT 14:36 Rernem iterrenh, “Anwantherr arnkwa ikwerenh arnenty anwantherr mwerrirremarl.” Rernem arnkwa arnep-arnek-penh rernem mwerrirrek-anem, arntety-weny-anem.
MAT 15:1 Moses-kenh-rnem-then Pharisee-rnem-then Jesus-warl akarrirrek Jerusalem-they.
MAT 15:2 Rernem arek, kwertengerl Jesus-kenhel-rnem itep aternngel amern alhewerarl arlkwek, itep lhewelhey-angenhel. Jew-rnem itep lhewelhenh amern arlkwey-alenty. Rernem Jesus renh ilek, “Kwertengerl ngkwenhel-rnem nthakenharl itep lhewelhey-angenharlan amern arlkwey-alenty. Arrwekeleny-kenh apmer nhel aknganek amern arlkwey-alenty itep lhewelhetyek.”
MAT 15:3 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Arrantherr Akngey-kenh angkekety intwemelirrek, ahern-areny-kenhant arrantherr apenteyel.
MAT 15:4 Atha ileyel Akngey-kenh angkel: ‘Arrantherr ameyek akngeyek awelhenherr-arey.’ Moses-kenh angka alakenh-anyemarl aynteyel arrwekelenyan: ‘Akngeyek ameyek apmwel-areth angkentyek, renh ipmek atwem.’
MAT 15:5 Arrantherr apmwel-areth akalty-antheyel, Akngey-kenh-angkwarr-weny. Arrantherr man ikwerel amey-rnem-then akngey-rnem-then arntarnt-arey-angenh, man ilenh arrantherr ayerrpileyel. Arrantherr irrtywerremel ileyel man nhenhan Akngey-kenh-arrpantey.
MAT 15:6 Arrantherr Akngey-kenh angkekety ipmelhek, angka arrekantherrenh-angkwarrant akalty-antheyel.
MAT 15:7 Arrantherr irrtywerremel ilelheyel. Awank-akerr Isaiah-el Akngey-kenh angka pip-warl ingkwernek, arrantherran aneyel-apeny.
MAT 15:8 Akngey angkek ikwer-rnem, ‘Arrantherr irrtywerremel atyeng inkwerelheyel, atyeng-angkwarr apentey-angenh.
MAT 15:9 Arrantherr apenteyel arrekantherrenh-angkwarrant, ahern-areny-kenh-angkwarrant, Akngey-kenh-angkwarr-weny. Alakenh arrantherr ingwer-rnem apmwangkwarr akalty-antheyel.’”
MAT 15:10 Jesus-el akngerr ingwer-rnem akarrilek. Ra renh-rnem ilek, “Atyeng arrantherr awelhetyek arternp.
MAT 15:11 Amern arrantherr arlkwetyek alhewer, nthakenharl arrantherr apmwelhiley-angenh Akngey-angkwarr, amern alhewer arlkwemel. Arrantherr apmwel-areth angkenty, arrantherr Akngey-angkwarr apmwelhilemarl.”
MAT 15:12 Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh ilek, “Pharisee-rnem ngkweng ahelirrenh nga apmwel-areth angkenty-arrpantey.”
MAT 15:13 Jesus-el renh-rnem ilek, “Apmwangkwarrarl akalty-antherl-anentyan, Akngeyel renh iwemarl, arwerl apmwa iwem-apeny. Pharisee-rnem arwerl apmwapeny.
MAT 15:14 Artwa aparrngel nthakenh atnwenhey-angenh artwa aparrng ingwer. Ratherr atherr-anteyarl aytnekerr irrkewarl aparrngant-atherr.”
MAT 15:15 Peter-el renh ayernek, “Angka anyelk anwernekantherr anayntila, angka amern alhewer arlkwentyek.”
MAT 15:16 Jesus angkek, “Ntwa iterl-arey-angenh-antey, ywarn iterreyel!
MAT 15:17 Amern alakenh arlkwemer, nthakenh arleng-alenty ayntey-angenh, rap atnert-they ywerrem.
MAT 15:18 Apmwel-areth angkenty, arrakert-they angka apmwel-areth ikwerenh tyerrelheman. Alakenh apmwelhileyel Akngey-angkwarran. Amern-then aker-then arrangkwarl, nthakenh Akngey-angkwarr apmwelhiley-angenh.
MAT 15:19 Arrantherr apmwel-areth iterrenty, arrantherrap Akngey-kety amentirremarl, apmwelhilemarl. Arrantherr ingwerenty ipmek atwenty, ingwer-kenh arrkar irrtyertel ikngwenty, arrantherr irrtyertel inenty, arrantherr tyel-angkenty ingwer-rnemek, arrantherrap Akngey-kety apmwangkwarrarl aneman. Amern arlkwenty itep aterrng-akertel nthakenh Akngey-angkwarr apmwelhiley-angenh. Kel ntwa amern arlkwetyek alhewer.”
MAT 15:21 Jesus ra anperl-alhek apmer Tyre-warl, Sidon-warl.
MAT 15:22 Ikwer-penh arelh Jew-weny Caanan-areny-anem anterrey-alhenh Jesus ikwer-warl arlkemel, “Ingkartay, David-kenh, atyeng amperrngirra! Ampa atyenh arrenty-angketyarr!”
MAT 15:23 Jesus-el renh tyerney-angenh, arelh rarl aleth-antey ikwer arlkeynenh. Kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus ikwer angkek, “Arelh yanh irrenta”.
MAT 15:24 Jesus ran angkek, “Akngeyel ayenh thwenek, atha Israel-kenh-rnemant arntarnt-arayntetyek, rernem aperrertirrekerr amentirrekerr yep-yep-rnem ingwer-rnemarl aperrertirrem-apeny atyetyart-wenyel.”
MAT 15:25 Arelh ranem arrer-apeny irrek. Rap kwenirrek-anem ikwer angkemel, “Ingkartay, atyeng amperrngirra!”
MAT 15:26 Jesus-el renh ilek, “Atha Jew-rnemant arntarnt-areyel, atyenh-rnemant. Anwantherr ampernem-tangkwel wantey. Ampel-rnem-tangkwel arlkwenty-penh arengk-rnemant-anem wantemel. Atha atyenh-rnem Jew-rnem-tangkwel arntarnt-areyel.”
MAT 15:27 Arelh angkek ikwer, “Arengkel-rnem arlkwetyek arrpemarl, arengk-kenh amernan rernem iwetyek arrpemarl. Jew-rnem rernem ingkerrenh atyenh-rnem-kety arlkarirreyel. Atyenh-rneman arengk-apenyarl aneyel, Jew-rnem-angkwarr. Atha ngenh iterl-areyel, ntwa ingkerrenh arntarnt-arey-angker. Atyeng-then amperrngirra!”
MAT 15:28 Jesus ran angkek, “Nga atyeng arternp awelhek, kel atha ngenh arntarnt-arem.” Kel anamerl-antey arrenty tyerrelhek kwey ikwerenh-they, kwey ikwerenh mwerr-anem irrek.
MAT 15:29 Jesus apmer ikwer-they alpek, ra kwaty Galilee impalth-angkwarr alhenh. Ra apwert ilkwewarl nganek, apwert-itwek anenh.
MAT 15:30 Akngerr ikwer-warl akarrirrek, Rernem arntety-rnem-then akngeynek ikwer-warl, lerrp-rnem-then aparrng-rnem-then akerter-rnem-then arntety ingwer-rnem-then. Jesus-el renh-rnem mwerrilek.
MAT 15:31 Ingkerrenh apateyelpek. Akerter-rnem mwerr-anem angkenh, lerrp-penh rernem mwerr-anem alhenh. Aparrng-penh-rnem arenh-anem. Rernem inkwerelhek Akngey Israel-kenhek, Jesus-elarl ingkerrenh mwerrilek, Akngey-kenh rlterrk-akertel.
MAT 15:32 Akngerr akarrirrek Jesus-warl. Amern ingkerrenh ywerrelhilek. Jesus irrepern angayakw-rnemek amperrngirrek. Jesus ilelhek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Ayeng irrepern angayakw-rnemek amperrngirreyel. Arlta irrpety-inger rernem anwekantherr-itwel anenh, angayakw. Nthakenh atha renh-rnem thweneyney-angenh, apmer arleng-warl alpetyek, rernem aytney-alpekerr angayakw angath-antey.”
MAT 15:33 Kwertengerl ikwerenh-rnemel renh ayernek, “Amernan anwantherr nthenh-itwel inem artwa arnkengeny wantetyek? Arrangkwarl nhenhan, aherretyarl! Atherrkeny-weny!”
MAT 15:34 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Amern akngerrelang arrekantherrenhan?” Rernem renh tyernek, “Ya, amern ampeng 7-ant aynteyel, aker irrpeng irrpety.”
MAT 15:35 Jesus-el ingkerrenh ilek, “Arrantherr ingkerrenh anenherr-arey ahernel.”
MAT 15:36 Jesus-el amern 7 renh-rnem inek aker irrpeng-rnem-then. Ra Ingkart Akngey-warl angkek, inkwerelhemel, amern-then aker-then akngerr anthetyek. Jesus-el amern-then aker-then rlweth-akek, kwertengerl ikwerenh-rnem anthemel, rernem artwa ingwer-rnem antheynetyek ingkerrenh.
MAT 15:37 Jesus-el amern irrpety-penh irrpelthel akngerrilek, ingkerrenh wantetyek. Amern akngerr menty-anem irrek. Kwertengerl rernem ingkerrenh amern-rnem akwetyeynek, teram 7-warl ampwerrk iwemel ingkerrenh. Teram 7 amern akngerr-akert rtnenh.
MAT 15:38 Artwa 4,000 rernem atnerteng-anem anenh, arelh-rnem-then ampernem-then.
MAT 15:39 Jesus-el ingkerrenh thwenek, rernem apmer-warl alpetyek. Jesus rtnwewarl nganek. Rtnwa ikwerel rernem alhek apmer ingwer-ampeny-warl-anem, apmer Magadan-warl.
MAT 16:1 Artwa Pharisee-rnem Sadducee-rnem-then Jesus-warl apetyek, ilerretyek. Rernem renh arrkernek, Akngey-kenh rlterrkek, ingwerek-ingwer-angkwarr mpwaretyek, mwerriletyek.
MAT 16:2 Ranem renh-rnem ilek, “Alker rnter-rnter irrenty atwerrpan ntwa arem, kel iterl-arem-anem ingwepenh alker akethirrem arrpemarl.
MAT 16:3 Kwenpayel artem, ingwepenh kwaty rntweyenh-anem. Arrantherr alhengk-areyel alker yanh, kwatyarl rntweyenh. Kwaty rntwey-alenty arrantherr arem, arrantherrap iterl-arem. Arrantherr aleyan iterl-arey-angenh, nthakenharl irreyenh.”
MAT 16:4 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr angka ingwerek-ingwer ayerneyel-kety menty-anem ayenh ipmenherr-arey. Arrantherran apmwarl! Arrantherran ayenh intemarl arlkareweyel, ‘Mwerr-angker mwanty mpwara Akngey-kenh rlterrk-akertel!’ Atha alakenh-anyem mpwarey-angenh arrekantherr. Athan angka Jonah-akertant ilem arrekantherr.”
MAT 16:5 Kwertengerl ikwerenh-rnem kwaty ilkwangkwarr artarnpenhek. Rernem amern ampeng iwerl-alhek apmerek.
MAT 16:6 Jesus-el renh-rnem ilek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey artwa Pharisee-rnem-kety, artwa Sadducee-rnem-kety. Ahelarl rernem arlwar rtneyel-kety, thwet-penh-apeny, apmwangkwarrarl rernem akalty-antheyel-kety.”
MAT 16:7 Kwertengerl ikwerenh-rnem apal angkerrenh Jesus-el renh-rnem ilerl-anentyek-athen, “Ra ahelirreyel anwekantherr, anwantherrarl amern iwerl-alhekek-arnterl.”
MAT 16:8 Jesus-el iterl-arek, rernemarl ikwer angkerrenh. Ra renh-rnem ilek, “Ilekekarl arrantherran amernek angkerreyel, arrantherr amern iwerl-alhek-penhan? Arrantherr ayenh tnakey-angenh, atha ingkerrenh amernel wantey-angker!
MAT 16:9 Ayenh arrantherr iterl-aremer, ayeng Akngey-kenh rlterrk-akert. Arrantherr ayenh iterl-aremer, atha artwa akngerr 5,000 wantek, amern 5-pelel.
MAT 16:10 Arrantherr ayenh iterl-aremer, atharl 4,000 amernel-then akerel-then wantekarl amern 7-pelel.”
MAT 16:11 Jesus-el renh-rnem ilek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey Pharisee-rnem-kety, Sadducee-rnem-kety. Ayeng amernek angkey-angenh. Mwanty arnwarnelhemel yanh-rnem-kety, rernemarl apmwangkwarrarl akalty-antheyelarl-kety.”
MAT 16:12 Kel rernem iterl-arek-anem, rarl artwa ingwer-rnemek angkenh, Pharisee-rnem-then Sadducee-rnem-then rernemarl apmwangkwarr akalty-anthenh.
MAT 16:13 Jesus ra apmer Caesarea Philippi-warl apetyek, ra kwertengerl ikwerenh-rnem ayernek, “Artwa angwenh Akngey-kenh Impenan rernem ileyel?”
MAT 16:14 Rernem angkek, “Ingwer-rnemel ileyel John Baptise-emeley-angker apek, Elijah apek, Jeremiah apek, Akngey-kenh angkakert ingwer-rnem apek.”
MAT 16:15 Ra renh-rnem ayernek, “Ilek arrantherr atyeng angkerreyel?”
MAT 16:16 Simon Peter-el renh ilek, “Nga Christ-arl, Akngey-kenh alerikwarl.”
MAT 16:17 Jesus-el renh ilek, “Simon, Jonah-kenh alerikw, Akngeyel ngenh arntarnt-areyel innga! Ahern-arenyel ngenh akalty-anthey-angenh. Akngey atyenh irrwerl-areny anyentelant ngenh akalty-anthekan, ntwa ayenh iterl-arayntetyek!
MAT 16:18 Peter rlterrkarl ngan. Apwert rlterrk-itwel warl artelhem-apeny, Peter rlterrk arrpemarl. Atyenh-rnemel rlterrk-angkwarr apenterl-ayntetyek ngkweng-angkwarrant. Arrentyel renh-rnem nthakenh ywerrelhiley-angenh.” Alakenh-anyem Jesus-el renh itnewek, itnan apwertarl, Peter renh.
MAT 16:19 “Atha ngenh mwerr-angkwarr arraty rnkerneyel, apmwa ingkerrenh-they iwetyek. Ntwa apmwa ingwer-they iwenty Akngey-kenh-angkwarr, kel. Akngeyel artwa renh areyel mwerr-anem, arraty-anem. Ntwa apek ingwer-they apmwa iwey-angenh, Akngeyel renh areyel arrangkwarl, apmwakert-anteyarl.”
MAT 16:20 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem artwerilek, “Atyeng angkerrey-angenh arrantherr anayntetyek, ayengarl Anyent Impenan, Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl.”
MAT 16:21 Ikwer-penhan Jesus-el renh-rnem akalty-anthek, “Arlta atyenhan arrer-anem. Alerl ayeng Jerusalem-warl alpetyek. Jew-kenh tyaty-areny Atyetyartel-rnem-then priest-rnemel-then ayenh anterrkweyenh, irrwampenh anthemel. Ahelengkwel-rnem ayenh ipmek atweyenh. Ingwa atherr-penh ayeng ipmepenh akemirreyenh arrpemarl.”
MAT 16:22 Peter-el renh ilek, “Akngeyel ngenh iwerl-alhey-angenh. Ahelengkwel-rnem ngenh atwey-angenh.”
MAT 16:23 Jesus-el renh ilek “Atyengety alhay Satan-ay! Ngarl iterreyel ahern-areny-kenh-angkwarr, Akngey-kenh-angkwarr-weny!”
MAT 16:24 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Arlka menty anthelhem atyeng-angkwarr apenterl-ayntetyek, amentewarl alhey-angenh. Ingwerenty apek iteth anetyek ilkelhenty, ra atyeng-angkwarr apenterl-ayntetyek, ikwer-rnem-angkwarr iterrey-angenh.
MAT 16:25 Nga amentewarl alhenty, ngap ilweman. Nga atyeng-angkwarr apententy, ngap iteth aneman.
MAT 16:26 Nga ahern-arenyekant iterrenty, ngap amentewarl irrem, ywerrem-anem.
MAT 16:27 Akngey-kenh Artwa Impen ranem apey-alpeyenh Akngey-kenh rlterrk ilkwakert, angel-rnem-akert. Ranem renh-rnem arntarnt-areyenh, rernemarl mwerr-angkwarr apentenh.
MAT 16:28 Ingwerel-rnem Akngey-kenh Artwa Impen areyenh-antey, ikwerenh-rnem-akert, rernem ilwey-alenty.”
MAT 17:1 Arlta 6-penh, Jesus-el renh-rnem atnwenhek apwert irrwerl ikwer-warl, amentewarl. Peter-then James-then awayikw ikwerenh John-then.
MAT 17:2 Kwertengerl ikwerenhel-rnem arek, inngerr renh arrtyernenty, ingkenyel arrtyernem-apeny, arnkwan arlter inngakertel.
MAT 17:3 Arrwekeleny-atherr, Moses-then Elijah-then Jesus-itwel aremirrek arrpemarl. Rernem angkerrenh.
MAT 17:4 Peter angkek Jesus ikwer, “Ingkartay, awethem ntwa anwernenhantherr atnwenhey-alhek nhewarl. Mwerr anwernantherr lywenty irrpety rnkerney, ingweran ngkwengarl, ingweran Moses-ekarl, ingweran Elijah-ekarl. Nga apek ilkelhentyekan.”
MAT 17:5 Peter rarl angkenh-antey, kwenpayel-anem renh-rnem artek ingkerrenh-antey. Rernem angkanem awek, irrwerl-theyarl angkek, “Nhenh alerey atyenh, ayeng ikwer inkwerelheyel, ikwer awelhenherr-arey!”
MAT 17:6 Rernem awek-penh, rernem ilperr iwelhek aterel.
MAT 17:7 Jesus-el renh-rnem arnep-arnek, angkemel, “Akemirrenherr-arey, aterirrey-angenh!”
MAT 17:8 Rernem-anem itnywenenhey-alpek Jesus anyentant-anem rtnerl-anenty.
MAT 17:9 Rernem apwert-they atwarrenhey-alpenh, Jesus-el renh-rnem artwerilek, “Anyelk aney-alpenherr-arey, arrantherrarl ayenh aytarek-penh. Ingwer-rnem iley-angenh, Akngey-kenh Artwa Impen ayeng ipmepenh itethirrenty-penhelant ingwer-rnem iletyek.”
MAT 17:10 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renh ilek, “Moses-kenh angka akalty-anthenh-anthenhel-rnem ileyel, ‘Elijah retangkwelarl apetyeyenh arrwekelan, Christ-ek-athath.’”
MAT 17:11 Jesus angkek, “Ya, arraty inngarl! Elijah kel arrwekel apetyek, ingkerrenh akaltyiletyek, rernem Akngey-angkwarr arratyirretyek. Rernem Elijah ikwer irrpelthirrenh. Alakenh-anyem rernem ayenh Artwa Anyent Impen Akngey-kenh irrpelthirremel atweyenh, ipmek-atwety. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel.”
MAT 17:13 Kel rernem iterl-arek-anem, “John wethekarl nhan angkeyel anwekantherr!”
MAT 17:14 Rernem apetyek, artwa akngerr akarrirrek-warl. Artwa anyent apmer ikwer-areny apetyek kwenirremel, Jesus ikwer-warl angkek,
MAT 17:15 “Ingkartay, atha awey arntety atyenh akngetyek ngkweng-warl, ntwa renh mwerriletyek. Awey ra arwengk-arwengk irreyel, rwewarl aytneyel, kwaty-warl-then.
MAT 17:16 Atha ywarn-antey ayernek kwertengerl ngkwenh-rnem, rernem awey atyenh mwerriletyek. Rernem arrangkwarl.”
MAT 17:17 Jesus angkek, “Akngerr-inger ayeng arrekantherr ywarn arrkernelhek, atha arrenhantherr akaltyileyek. Atyeng arrantherr arlkwentey-angenhel, iylpelantarl awenh. Nthakenh ayenhan arrantherr iterl-arey-angenh, ayengan arlertek ilkwakert? Awey ilenh atyeng-warl akngetya!”
MAT 17:18 Rernem akngetyek awey renh Jesus ikwer-warl. Jesus-el arrenty renh irrentek. Awey ra mwerrirrek-anem.
MAT 17:19 Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh ayernek ament-itwek, “Jesus, nthakenh ngkwengantarl arrenty ilenhan awelhemel alpek, anwernantherr ywarnarl ikwer arrkernelhek, arrenty renh irrentetyek.”
MAT 17:20 Jesus-el ilek kwertengerl ikwerenh-rnem, “Arrantherr Akngey renh rlterrk tnakey-angenh. Arrantherrap Akngey renh tnakenty, arrantherr apwert renh ilenty akngelhetyek, kel ra akngelhem. Ntwa Akngey renh tnakentyelan ntwa ilek-ilek mpwarem.”
MAT 17:22 Rernem alhek, apmer Galilee-angkwarr. Jesus-el kwertengerl-rnem ilek, “Ahelengkwel-rnem ayenh artwa anyent impen Akngey-kenh anterrkwemel atweyenh. Ingwa atherr-penh, ayeng ipmepenh itethirremel akwenteyenh.” Rernem ikwer alpwelyirrek-anem amperrngirremel, rarl renh-rnem ilek.
MAT 17:24 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Capernaum tawen-warl apetyek. Man akwetyey-angker rernem Peter renh ayernek, “Atyetyart ngkwenhel man antheyel Jew-kenh tyaty ilkwareny-rnemek, arrangkw apek?”
MAT 17:25 “Yaw, ra man antheyel,” Peter-el renh-rnem ilek. Peter ra apmer-warl alpek. Jesus-el renh ayernek, “Atyetyart ahern-areny-rnemel angwenh-rnem-they man-rnem ineyel, alerikw-rnem-they apek, ingwer-rnem-they apek?”
MAT 17:26 Peter-el renh tyernek, “Ingwer-rnem-they.” Jesus-el renh ilek, “Alerikw-rneman arrangkwarl, man anthey-angenharl.
MAT 17:27 Mwerr alakenh anwantherr ikwer-rnem irrwernelhey-angenhan, ikwer-rnem awelhemel. Nga alhetyek irrpeng anterrkwetyek. Arrakert altywerilemel, ngkweltyan ikwer-itwek anetyek, man akwetyey-angker anthemel, man tyaty ilkwareny-rnem-warl anthetyek.”
MAT 18:1 Kwertengerl 12 apetyek Jesus ikwer-warl renh ayernetyek, “Ngenharl apenteyel-rnem, kwertengerl angwenharl atyetyart ilkwan ingwer-rnem-they?”
MAT 18:2 Jesus arlkek ampa akely anyentek. Jesus ra ampa akely renh ampepek rnkernek.
MAT 18:3 Ra renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr ileyel. Ampernem-apeny arrantherr akarrirreyek Akngey-warl, ikwer awelhetyek, Akngey Atyetyart arrekantherrenh anem. Arrangkwelan, Akngey intwemelirrem arrekantherrety.
MAT 18:4 Ampa nhanyem atyetyart-arrpantey ilelhey-angenharl. Artwa anyent atyetyart-arrpantey tnakelhey-angenh, Akngeyel arrernem atyetyart ilkwa kwertengerl ingkerrenhek anetyek.
MAT 18:5 Ampa akely ikwer arrantherr inkwerelhenty, arrantherr atyeng inkwerelhem arrpemarl. Ampa akely arrantherr arntarnt-arem-apeny, arrantherr ayenhan arntarnt-aretyek arrpemarl.”
MAT 18:6 “Ingwerentyel kwertengerl atyenh-rnem arrkernenty, rernem apmweletyek, Akngeyel renh arntety ilkwa antheyenh. Ra irrwampenty awelhekerr, ingwerel nthakenh renh kwaty ampep-warl iwemer, apwert ilkwa ikwer-warl arrernenty itewarl. Artwa ingwerel atyenh-rnem apmwelenty, Akngeyel renh arntety ilkwa antheyenh. Atyenh-rnemarl apmweleyelarl-kety, artwa ikwer-warl apwert ilkwa itewarl arertnetyek renh kwaty-warl ikwerenp iwemel. Atyenh-rnem ra apmwelerl-anekerr renh iwetyek intem-antey kwaty kwen-warl.
MAT 18:7 Artwa anyentel ingwer-rnem rwewilenty, Akngeyel renh arntety antheman.
MAT 18:8 Artwa itepel apmwel-areth mpwareyel ingketyel apek. Artwa anyentel itep-atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, mwerran itep anyent-angkwarr renh akalthemel iwemer, ra itep-atherr-akertan rwa ilkwel apmwakert aney-kety. Mwerr-ayteng ra anetyek Akngey-kenh apmer-itwek intem-antey itep anyent-akert.
MAT 18:9 Artwa anyentel annga atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, mwerran annga renh tyerremer iwemel. Mwerr-ayteng ra anetyek Akngey-kenh apmer-itwek intem-antey annga anyent-akert. Annga atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, rwa ilkwewarl alhetyek.”
MAT 18:10 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr Akngey-angkwarr apenteyel-rnem-kety arlkarirrey-angenharl. Itnweng ikwer-rnem-kenh Akngey-kenh apmer-itwek aneyel.
MAT 18:12 Artwa anyentel yep-yep akngerr 100 arntarnt-arenh. Yep-yep anyent amentirrek ikwer-rnem-they. Aperrertirrek. Artwa ra yep-yep ingwer-rnem iwerl-alhem, yep-yep anyent ikwer nthwetyek. Rap nthwem yep-yep anyent renh arey-alheyek-atwety.
MAT 18:13 Ra renh arey-alhem, rap ikwer inkwerelhem. Rap ilem, ‘Inngantey atha arey-alhek!’
MAT 18:14 Akngey ilkelheyel ingkerrenhek, ingwer-rnemarl amentirreyel-rnemek-then rernem ikwer-warl ingkerrenh angkepirretyek.”
MAT 18:15 “Ingwerenty ngkweng apmwel-areth angkenty, mpwelanth-atherrap arratyilerretyek. Ra ngkweng awelhenty, mpwelanth mwerrant-atherr-anem anayntetyek. Ingkart-kenh-angkwarr alakenh aynteyel.
MAT 18:16 Ra apek ngkweng awelhey-angenh, ntwa ingwer-rnem ikngwetyek, ingkerrenh-angkwarr-anem arratyilerretyek, rernem ingkerrenhel awetyek, anngetherr.
MAT 18:17 Ingwer-rnemek awelhey-angenh arrangkw, tyaty-areny-rnemel renh arratyiletyek angkerremel. Tyaty-areny-rnem ingkerrenh alhetyek ikwer-warl, rernem ingkerrenhel awetyek, anngetherr aretyek. Ra apek tyaty-areny ingkerrenhek awelhey-angenh, menty-anem renh tyarlewetyek, ra apmwangkwarr menty alhetyek.
MAT 18:18 Nga mwerr angkenty, Akngey mwerr angkem arrpemarl. Nga arrkngert-angkenty, Akngey arrkngert angkem arrpemarl. Ntwa apmwa ingwer-they iwem Akngey-kenh-angkwarr, kel. Akngeyel renh areyel arraty. Ntwa apek ingwer-they apmwa iwey-angenh, Akngeyel renh areyel arrangkwarl, apmwakert-anteyarl.
MAT 18:19 Arrantherr angkerrenty, Akngey renh ayernenty, Akngey irrwerl-areny awelhem, rap arntarnt-areman.
MAT 18:20 Rernem akarrirrenty, itna atyenh-angkwarr, ayeng ikwer-rnem-itwek aneyel arrpemarl intem-antey.”
MAT 18:21 Peter Jesus-warl apetyek. Peter-el renh ayernek, “Arleng-alentyang anwantherr angkep atwerrey-angenh anetyek, mwerrant-arey anem, arratyilerretyek? Ra atwenty arrpemarl, anwantherr renh atwey-angenh arrpemarl. Angkep atwey-angenh ngay? 7-ingerant atwenty, anwantherr renh angkep atwey-angenh?”
MAT 18:22 Jesus-el renh tyernek, “7-inger-weny. Intem-antey atwerrey-angenh arrantherr anetyek, Akngey-kenh-angkwarr!
MAT 18:23 Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel; atyetyart ilkwel warrkenh-rnem akarrilem, angkerretyek, pwek iparetyek, man ilkwarl alheleyel.
MAT 18:24 Artwa ingwerel-anem renh alhelenh 50 million-arl.
MAT 18:25 Artwa ra arrangkw-antey anenh, pwek iparey-angenh-antey, ranem tharlemilek anewikw-then, alerikw-then ingkerrenh, apmer ikwerenh-then-antey, pwek renh iparetyek.
MAT 18:26 Artwa ra ampwethel alernelhemel, kwenirrek. Ra ilelhek, ‘Ayengan man-wenyarl, arrangkwarl. Alerl mpwelha, ingwer-ingerant atha ngenh man ingkerrenh antheynetyek, pwek iparetyek.’
MAT 18:27 Atyetyart ra ikwer amperrngirrek, irrepernek, man-wenyek. Ranem renh ilek, ‘Kel, menty angkep anthey-angenh, pwek payemeley-angenh.’
MAT 18:28 Artwa warrkenh ra alpek-anem, ra artwa ingwer-anem arey-alpek, rarl man thilp 100 alhelenh, man akely. Itethey anterrkwemel ra angkek, ‘Man ntwa ayenh angkep anthenhey-alpa!’
MAT 18:29 Artwa ranem ampwethel alernelhemel kwenirrek, ‘Alerl mpwelha, atha ngenh angkep anthetyek.’
MAT 18:30 Artwa warrkenh ra warrkenh ingwer tyayl-warl akwernek, man anthey-angenh-they.
MAT 18:31 Warrkenh ingwer-rneman ikwer amperrngirrek. Rernem-anem atyetyart renh ilek, ‘Artwa warrkenh ingweran tyayl-itwek aneyel.’
MAT 18:32 Atyetyart rantey yangkelhek artwa arrwekelarl ikwer ilelhekek, apetyetyek. Ra angkek, ‘Ngan apmwangkwarrarl alheyel! Athan ngenh menty-anem tyarlewek, pwek iparey-angenh. Nga ingwer-rnemek amperrngirrey-angenh, ayengarl ngkweng amperrngirrek-apeny.’
MAT 18:34 Atyetyart ranem ahelirrek. Ra warrkenh renh ahayiwek tyayl-areny-warl. Tyayl-arenyel renh tyayl-warl intem akwernek pwek ikwerenh ra ipareyek-atwety.”
MAT 18:35 Jesus angkek, “Akngey-kenh-angkwarr alakenh-anyem aynteyel arrpemarl. Nga awerr ingwer-rnemek aneyel, Akngey irrwerl-areny atyenh ngkweng awerr arrpemarl mpwelheyel, nthakenh ngenh arntarnt-arey-angenh.”
MAT 19:1 Jesus rarl ingkerrenh akalty-anthenh-penh, ra apmer Galilee-they alhek, apmer Judea-warl alhek, lher Jordan-they intwarr.
MAT 19:2 Akngerrel renh apentek. Ra arntety-rnem mwerrilek.
MAT 19:3 Artwa Pharisee-rnem ikwer-warl apetyek, renh arrkernetyek. Rernem renh ayernek, “Mwerrang artwel anew ikwerenh iwetyek?” Rernem iterrenh renh arrkernetyek, ra apmwel-areth angkentyek, rernem renh angka ilkwewarl arrernetyek.
MAT 19:4 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr iterl-arey-areny, Akngeyelarl angka nhenh anwekantherr arrernek. Moses-kenh angkan alakenh aynteyel, atharl arrenhantherr ileyel. Akngeyel artwethen arelh-then arrernek, ahern nhenh-warl.
MAT 19:5 Artwa akely amek-arenty-iperr ra amikw-then aynikw-then ipmem-anem ra arnkentyel-anem aneyel itengerrey-alentyan. Ratherr intem iteng anetyek.
MAT 19:6 Akngeyel renh-atherr itengilemel anthek artwa renh. Nthakenh ratherr iwerreyang, intem-antey ratherr anetyek. Nthakenh ingwerel renh-atherr akngakey-angenh.”
MAT 19:7 Rernem renh ilek, “Alakenh Moses-kenh angka aynteyel: ‘Artwa pip-warl itna inkwernelhemel, arelh ikwerenh pip renh anthemel, arelh ikwerety ipmelhetyek.’”
MAT 19:8 Jesus angkek, “Akngey-kenh angka ayntenh arrwekel, nthakenh iparey-angenh. Moses-el angka arrernek ingkern-they, rernemarl amentewarl alhenh-kety. Alakenh-they Moses-el angka arrernek, ingkern-penhel-rnem apenterl-ayntetyek.
MAT 19:9 Arelh ngkwenh ntwa iwenty, ntwa arelh ingwer ikngwenty, ntwa Ingkart-angkwarr apmwelhilem. Arelhel arrkarikw ikwerenh iwenty, artwa ingwer-anemarl ikngwetyek, mwerr arelh renh iwem.”
MAT 19:10 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renh ilek, “Alakenh aynteyel mwerr, anew-weny ament anetyek.”
MAT 19:11 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ingwer-rnem alakenh anetyek, Akngeyel ikwer-rnem arrernek-angkwarr-antey.
MAT 19:12 Ingwer-rnem arrangkwarl. Rernem anew inetyek ywarn. Ingwer-rnem itengirrey-angenh, Akngeyek warrkirr-ayntetyek.”
MAT 19:13 Akngerr Jesus-warl alhek, ampa ikwerenh-rnem-kenh-akert, ra akapwert renh-rnem arneyek. Jesus-kenh kwertengerl-rnemel ampa renh-rnem irrentek.
MAT 19:14 Jesus-el arek kwertengerl ikwerenh-rnem ampernemarl irrentek. Ra ahelirrek, angkemel, “Ampernem menty apetyey atyeng-warl! Alakenh ikwer-rnem arrkngert angkey-angenh! Ayeng arlkwenteyel ampernem ingkerrenh atyeng-warl apetyem. Akngey arlkwenteyel ra Ingkart ikwer-rnemek anetyek. Ampernem-apeny arrantherr akarrirrenty Akngey-warl, ikwer awelhetyek, Akngey Atyetyart arrekantherrenh aneyel.”
MAT 19:15 Jesus-el ampernem akapwert iltyel renh-rnem arnek. Jesus rap ayernek Akngey, ra ampa ingkerrenh atnyeneyek. Kel ra alhek-anem.
MAT 19:16 Artwa anyent man akngerr-akert Jesus ikwer-warl anterrey-alhekarl. Ra arrernelhek kwenirremel, Jesus-itwel angkemel, “Akalty-anthenh-anthenhay. Nthakenh ayeng iteth intem anetyek?”
MAT 19:17 Jesus-el renh ilek, “Nthakenharl ntwa ayenh ayerneyel, mwerr-angkwarr apenterl-ayntetyek? Akngeyant anyent mwerr! Ntwa Moses-kenh angka renh iterl-areyelarl. Ntwa ingwerenty ipmek atwetyekarl arrangkwarl. Ingwer-kenh anewikw nthakenh ikngwey-angenh. Ampwal-rnem nthakenh irrtyertel iney-angenh. Ingwer-rnemek irrtywerremel iley-angenh, inngant ntwa iletyek. Akngeyek-then ameyek-then awelhetyek. Ingwer-rnem mwerranty arntarnt-arerl-ayntetyek, ngkwenh-rnem arntarnt-areyel-apeny. Alakenh apententy, nga iteth intem-antey aneyenh.”
MAT 19:20 Artwa ra Jesus renh ilek, “Ayengan law ilenh-angkwarr apentenh awey akelyankel. Angka ingwer apek aynteyel, apentetyek?”
MAT 19:21 Jesus-el renh ilek, “Ampwal akngerr renh-rnem tharlemila man inemel, artwa ilenh-rnem, irrepern-rnem, man-weny-rnem ntwa man anthem. Ikwer-penhan Akngeyel-anem ngenh arntarnt-arem, ngenh atnyenem. Atyeng-angkwarrant-anem apetya!”
MAT 19:22 Artwa man-akert ra iterrek man-then ampwal-rnem-then ingkerrenh ra menty impen ayerrpiletyek. Artwa ra amperrngirrek, “Nthakenh-angkwarr ayeng iteth intem-antey aneyenh, man akngerr-akert, ampwal akngerr-akert?”
MAT 19:23 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Man-areny ilenh-rneman rernem Akngey-angkwarr anetyek arrangkwarl. Rernem manantarl apenteyel.
MAT 19:24 Kamwerlan neyl altywer akely-angkwarran nthakenh aylpenhey-angenh, arrangkwarl. Kamwerlan altywer akely-angkwarr aylpey-angenh-apeny, man akngerr-akert-rneman Akngey-kenh-angkwarr aylpey-angenh. Akngeyel nthakenh anyentiley-angenh ikwerenh-rnem-warl.”
MAT 19:25 Kwertengerl ikwerenh-rnem ywarn iterrek. Rernem renh ayernek, “Ilek-apeny-rnemant Akngey-kenh-angkwarr aylpem, Akngeyel ikwerenh-rnem-warl anyentiletyek?”
MAT 19:26 Jesus angkek, “Akngey rantarl iterl-areyel ikwerenh-rnem-warl anyentiletyek, ahern-arenyel-rnem iterl-areyang arrangkw.”
MAT 19:27 Peter-el renh ilek, “Anwernantherr-alew? Kwertengerl anwernantherran ampwal-rnem menty-anem ipmek, ngenhant-anem apenteyel. Akngeyel anwernenhantherr pweytilem, ikwerenh-rnem-warl? Anwantherr inem arrpemarl?”
MAT 19:28 Jesus-el renh-rnem ilek, “Akngey-kenh Artwa Impen ayeng aney-alpeyenh chair mwerr-angker-itwel rlterrk ilkwakert. Kwertengerl arrantherr arrpemarl chair mwerr-angker 12-itwek aney-alpeyenh arrpemarl. Arrantherr Israel kenh-rnem 12 amentew-ament ayerneyenh.”
MAT 19:29 “Artwa anyentarl alhenty, angka atyenh-akert ikwerenh-rnem iwerl-alhemel, angka Akngey-kenh ingwer-rnem ilerl-apayntetyek, Akngeyel renh aleth-antey arntarnt-arem. Artwa ra alhentyelan, ahern ikwerenharlap ra iwerl-alheman, ikwerenh-rnem-then, warl ikwerenh-then, ra iteth intem-antey aneyenh. Akngeyel renh antheyenh akngerr innga renh arntarnt-areyenh intem-antey.
MAT 19:30 Akngerr ilkelheyel Akngey-angkwarr apentetyek. Akngerr arrkernelheyel Atyetyart ilkwa anetyek, warrkenh iylpareth-rnem-they. Rernem arrangkwarl. Warrkenh iylpareth-rnem rernemant Atyetyart ilkwa aneyenh.”
MAT 20:1 Jesus-el angka anayntilek ikwer-rnem. “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel. Ingwepenh atyetyart alhek tawen-warl, warrkenh-rnem ikngwerl-alpetyek, amern-angketyarr-itwek warrkirretyek.
MAT 20:2 Ra angkek, ‘Arrantherr atyeng warrkirrenty, atha arrenhantherr man ilkwa anthetyek.’ Rernem mwerr angkenh ikwer. Ranem renh-rnem arrwekel thwenek amern-angketyarr-warl.
MAT 20:3 9 o’clock ingwepenh-antey, ranem artwa ingwer-rnem arey-alhek, tawen-itwek apatemel rnterl-anenty.
MAT 20:4 Ranem angkek ikwer-rnem, ‘Arrantherr atyeng warrkirrenty, atha arrenhantherr payemelem.’ Rernem ikwer-angkwarr iylpareth antelhek.
MAT 20:5 Ra tawen ikwer-warl alhek arrpemarl, rap arey-alhek artwa ingwer-rnem-anemarl, rernem apatemel rnterl-anenty. Renh-rnem ra ayerney-alhek warrkek arrpemarl, ra renh-rnem man anthetyek.
MAT 20:6 Atwerrp-anem 5 o’clock ra alhek arrpemarl tawen ikwer-warl. Ra ingwer-rnem-anemarl arey-alhek rnterl-anenty. Ra renh-rnem ayernek, ‘Ilekek arrantherr rntenherreyel apatemel?’
MAT 20:7 Rernem ikwer ilelhek, ‘Ingwerentyel anwenhantherr warrk anthey-angenh.’ Ranem renh-rnem ilek, ‘Arrantherr amern-angketyarr-itwek atyeng warrkirretyek.’
MAT 20:8 Atwerrp-anem atyetyart yangkelhek, warrkenh anyentek, ra apetyetyek, ra ingwer-rnem ngkwelty antheynetyek warrk-penh. Ranem artwernem ilek, ‘Ingkernarl apetyek-rnem-tangkwel man antha!’
MAT 20:9 Ra artwa ingkern-theyarl apetyek-rnem man ilkwa anthek.
MAT 20:10 Arrwekelarl warrkirrek-rnem, rernem-anem apetyek, man inetyek. Rernem iterrek, ‘Man ilkwa innga anwantherr ineyenh’, arrwekelarl warrkirrey-alhekel-rnem.
MAT 20:11 Rernem atyetyart ilkwa iltek, ‘Ntwa man ilkwan anthek ingkern-they apetyek-rnemantarl!
MAT 20:12 Artwa ingwer-rneman hour anyent warrkirrenh, ingkern-they apetyek-rneman, anwantherr itwern ilkwel aleth arlkarewelhenh. Ingkernarl apetyekel-rneman nthakenharl man ilkwa inek?’
MAT 20:13 Atyetyart ranem artwa anyent tyernek, ‘Atha ngenh man ilkwa antheynek, weth atharl ngenh arrwekel ilek-angkwarr-antey.
MAT 20:14 Man ngkwenh inerl-alha, akngeynemel apmer-warl. Atha renh-rnem man ilkwa antheyel mwerr-angkwarr. Ilek-they ntwa alharlkwek artwa ingwer-rnem, atharl man akngerr anthek? Man ilkwarl atha alhewer payemelem!’”
MAT 20:16 Jesus angkek, “Akngey-kenh alakenh aynteyel, Akngeyel ingkerrenh arntarnt-arem arrpemarl, ingkernarl apetyek-rnem arntarnt-arem arrpemarl.”
MAT 20:17 Jesus alhek Jerusalem-warl. Kwertengerl ikwerenh-rnemel renh apentek. Akngerrelan renh-rnem apentek ingkern-theyarl. Ra ilelhek kwertengerl ikwerenh-rnemek,
MAT 20:18 “Awelhenherr-arey atyeng! Rlengk apmer Jerusalem-warl anwantherr alhem. Ayeng Akngey-kenh Artwa Impen. Anwantherrarl Jerusalem-el aney-alhem. Ahelengkw-rnemel ayenh anterrkweyenh ikwer-itwel. Ayenh rernem akngeyenh, atyetyart tyaty-areny ilkwernem-warl, atyetyart ilkwa Moses-kenh angka akalty-antheyel-rnem-warl. Rernem ayenh ahayiweyenh, ingwer-rnemel ayenh ipmek atwetyek.
MAT 20:19 Rernem ayenh ahayiweyenh, Jew-weny ahelengkw-rnem-warl, rernem ayenh ipmek atwetyek. Rernem ayenh irrwaremel, whip-el-tangkwel atweyenh, ayenh rernem ipmek atwey-alenty. Ayeng ipmepenh akemirreyenh ingwa atherr-penh.”
MAT 20:20 Zebedee-kenh alerikw-atherr amikw ikwer-atherrenh apetyek Jesus-warl, kwenirremel.
MAT 20:21 Jesus-el renh ayernek, “Ilekay?” Arelh ra renh ilek, “Nga Atyetyart ilkwa aneyenh, Ntwa arraty ilay, ampa atyenh-atherr Atyetyart ilkwa arrpemarl ngkweng-itwel aneyenh?”
MAT 20:22 Jesus-el awayenheng ilek, “Mpwel atyeng mwerranty awelhenherr-atherr. Ahelengkw-rnemel ayenh artewentyel irrwampetyek atweyenh. Mpwel-alew? Mpwel arlka menty anthelhem arrpemarl, ayeng anthelhem-apeny?” Ratherr ilelhek Jesus ikwer-warl, “Ya, menty ahelengkw-rnemel aylernenh irrwampetyek atwey!”
MAT 20:23 Jesus-el renh-atherr ilek, “Rernem innga mpwelenh irrwampetyek atweyenh, ayenh irrpwampetyek atweyenh-apeny. Inpa, athan iterl-arey-angenharl, Akngeyelantarl iterl-areyel angwenharl Atyetyart ilkwa atyeng-apeny aneyenh, Akngey atyenhelant atyetyart ilkwa arrerneyenh.”
MAT 20:24 Kwertengerl 10 ingwer-rnem kwertengerl ikwer-atherrety arlkarirrek ratherrarl Atyetyart ilkwa anetyek arlkwentek, Jesus-apeny.
MAT 20:25 Kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus ra ilek, “Atyetyart Jew-weny ilkwernem awerr aneyel-rnem-angkwarr, arrantherr apentey-angenh. Arrantherr mwerrant-arey anenherr-arey. Ingwer atyenh-rnem Atyetyart ilkwa anem, mwerr-angkwarr ingkerrenh arntarnt-aretyek.
MAT 20:27 Arrantherr arntarnt-arerretyek, warrkenh iylpareth awelheyel-apeny. Alakenh atha arrenhantherr atyetyart ilkwa arrernem.
MAT 20:28 Akngey-kenh Artwa Impen anyent ayeng kel apetyek ahern nhenh-warl, ingkerrenh mwerr-angkwarr arntarnt-aretyek iylparethel. Ayeng arlkan anthelhem ingkerrenhek.”
MAT 20:29 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer Jericho-they alhek, akngerrel renh-rnem apentek.
MAT 20:30 Artwa aparrng atherr iwerr impalthel anenh. Ratherr awek ingwerentyelarl renh-atherr ilek, “Jesus apetyem nhangkwarr.” Ratherr arlkek Jesus ikwer, “Jesus, David-kenh, aylekanth amperrngirra!”
MAT 20:31 Akngerrel renh-atherr ilek, “Akater anenherr-atherr! Jesus renh arlkareweyang!” Ratherr artewentyel arlkek Jesus ikwer arrpemarl, “Artwa David-kenh! Aylernekanth amperrngirra!”
MAT 20:32 Jesus-el renh-atherr ayernek, “Nthakenh atha ilem?”
MAT 20:33 Artwa aparrng ratherr Jesus-warl angkek, “Ingkartay, annga mwerrila, aylernanth mwerr-anem aretyek!”
MAT 20:34 Jesus ikwer-atherr amperrngirrek, annga renh-atherr annga rlkerliletyek, ratherr arleng aretyek. Artwa aparrng ratherr kel mwerr arleng aremel-anem, Jesus-anem apentek.
MAT 21:1 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer ingwer-warl alhew Jerusalem-they arrer-antey, apmer Bethphage-warl, apwert Alip-angketyarr-arrangarr. Jesus-el kwertengerl atherr thwenek, ratherr arrwekel alhetyek,
MAT 21:2 “Mpwelanthan alhenherr-atherr tawen-warl. Mpwelanthap tangkey atherr arey-alhenherr-atherr, tangkey amenheng-atherr. Rwep lhelenherr-atherr, atyeng-warl inenhey-alhemel.
MAT 21:3 Ingwerentyel mpwelhenh ayernenty, mpwelanth ilenherr-atherr, ‘Ingkart ikwer aylernanth akngeyneyel wenh tangkey nhan.’ Ra anthem-anem.”
MAT 21:4 Alakenh-anyem Akngey-kenh angka arraty ayntenh, angkakert arrwekelenyel ilenh-angkwarr-antey.
MAT 21:5 “Jerusalem-areny-rnem, atyetyart ilkwa rarl apetyeyenh, tangkey-akert. Ra tnakelhey-angenh, tangkey ateralth-akert.”
MAT 21:6 Ratherr anperl-alhek, Jesus-elarl ilanthek-angkwarr-antey.
MAT 21:7 Ratherr tangkey renh-atherr ayteng-akngeynek Jesus-warl. Ratherr arnkwa tangkey artep-atherr-warl arrernek. Jesus-anem tangkey ateralth-warl nganek. Alakenh-anyem Akngey-kenh angka arraty innganem irrek, angkakert arrwekelenyel ilenh-angkwarr-antey.
MAT 21:8 Akngerr ingkerrenhel arnkwa ahern-warl panty iweynek, tangkey alhetyek ikwer-angkwarr Jesus-akert. Ingwerel-rnem alperrarl akek. Rernem ayatheweyneyek tangkey Jesus-akert ra alhetyek panty-angkwarr. Tangkey alhek panty-angkwarr Jesus-akert.
MAT 21:9 Artwa akngerrel Jesus renh apentek. Ingkerrenh ikwer inkwerelhek arrwekel-warl alhenh-rnem-then, ingkern-theyarl alhenh-rnem-then. Rernem Jesus-ek inkwerelhemel arlkek, “Anwantherr Atyetyart ilkwek inkwerelhey, David-kenh innga! Akngeyelarl renh thwenek anwekantherr-warl. Akngeyel renh arntarnt-areyel, ra Atyetyart ilkwa ingkerrenhek aneyel!”
MAT 21:10 Jesus alhek apmer Jerusalem-warl. Ingkerrenh ikwer inkwerelhek, ayernerremel, “Artwa angwenharlap ran nhenhey?”
MAT 21:11 Rernem angkerrenh, “Nhenhan Jesus-arl, angkakert Nazareth-areny ahern Galilee-areny.”
MAT 21:12 Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek weker-rnemel aker tharlemilenh, store-arrpantey. Ingwerel-rnem aker thiparl tharlemilenh. Jesus ra arek ingwerel-rnemarl aker tyenkerr tharlemilenh, ra ingkerrenh-antey renh-rnem irrentek, taypel-rnem iwemel, ampwal ngkweltyek-arelh-rnem-then. Jesus-el renh-rnem weker-rnem irrentek.
MAT 21:13 Ra renh-rnem ingkerrenh ilek, “Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Ingkerrenh akarrirrerl-ayntetyek warl nhenh-warl, Akngeyek inkwerelhemel.’ Irrtyert-awarr-rnemantarl apmer nhenh-warlan arrantherr arrernek!”
MAT 21:14 Artwa aparrng-rnem-then artwa lerrp-rnem-then ikwer-warl apetyek Jew-kenh tyaty ilkwitwek. Ra renh-rnem mwerrilek.
MAT 21:15 Jew-rnem tyaty ilkwitwek ampernem arlkalhelirrenh, “Nhanyem David-kenh.” Artwa priest-rnem-then Moses-kenh akalty-anthey-angker-rnem-then rernem arek-penh rernem ahelirrek-anem. Rernem Jesus renh ilek,
MAT 21:16 “Ntwa apek yanh-rnem alhengk-aweyel, rernemarl arlkalhelirreyel?” Jesus-el renh-rnem ilek, “Angka Akngey-kenh arrwekeleny aynteyel: ‘Ampernemel ayenh tnakeyel arraty-angkwarr.’”
MAT 21:17 Ra renh-rnem iwerl-alhek-anem apmer Bethany-itwel aney-alpek.
MAT 21:18 Ingwepenh Jesus Bethany-they anperl-alhek apmer Jerusalem-warl, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Ra angayakw-anem irrek ampepel.
MAT 21:19 Arleng-they, ra arwerl tywerrk arek. Ra alhek arrer-warl amernek aretyek. Amern aney-angenh arrangkw-antey ra arek, alperrant. Jesus-el arwerl renh ilek, “Arwerl nhepenh nthakenh ingwerentyel amern arlkwey-angenharl intem-antey!” Arwerl arleny-anem irrek.
MAT 21:20 Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh awek, rarl alakenh angkenh, rernem apatek.
MAT 21:21 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Anwantherr Akngey tnakem, ikwer irrpelthirrey-angenh, arrantherr alakenh mpwarem. Arrantherr areyel apwert aleyarl altyweneyel? Arrantherr apwert ilenh ilenty, ra alpetyek kwaty ampep-warl, ra inngarl awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem. Apwert ilenhan arrekantherr awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem-apeny, Akngeyan arrekantherr awelhem, alakenh-anyem.
MAT 21:22 Akngeyan arrekantherr awelhem, alakenh-anyem, arrantherr renh tnakenty, renh ayernenty.”
MAT 21:23 Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl aylpek. Ra renh-rnem akalty-anthenh. Atyetyart Jew-kenh tyaty-areny-rnem-then artwa ilkwernem-then ikwer-warl apetyek. Rernem renh ayernek, “Angwenhel ngenh atyetyart arrernek, ingkerrenh akalty-anthetyek.”
MAT 21:24 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr anyent-inger arwa ayernem, arrantherr apek atyeng iletyek. Arrantherr atyeng ilenty, athap arrenhantherr ilem arrpemarl, angwenhelarl ayenhan thwenek.
MAT 21:25 Angwenhel John renh arrernek, ingkerrenh baptise-emeletyek, irrwerl-arenyel apek, ahern-arenyel apek?” Rernem angkerrenh, “Nthakenh anwantherr Jesus renh iley-angenh, Akngeyel John renharl thwenek ahern nhenh-warl, anwenhantherr Jesus-elarl arraty ilekerr, anwantherr John ikwer awelhey-angenharl, akengentyarl John ikwer irrpelthirrenh.
MAT 21:26 Nthakenharl anwantherr iley-angenh, atyetyart ahern-arenyelarl John anwekantherr-warl thwenek, ingwer-rnemarl anwekantherr ahelirrekerr, rerneman John iterl-areyel, rarl Akngey-kenh angkakert inngan aneyel. Rerneman John tnakeyelarl, rarl Akngey-kenh angkakert inngarrpantey.”
MAT 21:27 Rernem Jesus ikwer-warl angkek, “Inpa, iterl-arey-angenh, angwenhelarl John renh thwenek ahern nhewarl.” Jesus angkek ikwer-rnemek, “Arrantherr ayenh arraty tyerneyang-kety, nthakenh atha arrekantherr arraty iley-angenh arrpemarl, angwenhelarl ayenh thwenek ahern nhewarl.”
MAT 21:28 “Atha angka arrekantherr iletyek. Artwamp-kenh alerikw-atherr anenh. Artwamp ra alerikw alkenh ilanthek, amern grapes-angketyarrel warrkirretyek.
MAT 21:29 Alerikwan menty-tangkwel angkek, ‘Arrangkw.’ Iterrerl-alpek. Ikwer-penh ra nyerrirrerl-alpek, rap angkep-anem alpek. Ra aynikwek awelhek, atherrk lyapelherl-ayntetyek.
MAT 21:30 Artwamp ra alerikw ingweran ilanthek-anem. Alerikwan angkek, ‘Ya, kel ayeng alhem!’ Ranap arrangkw alhey-angenharl.”
MAT 21:31 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Alerikw nthenh-apenyarl aynewikw awelhekan?” Rernem renh ilek, “Alerikw wetharl renh-tangkwel ayernek, rant ikwer awelhekan.” Jesus-el-anem ikwer-rnem ilek, “Apmwernem ingkerrenh rernem Akngey-warl angkepirrenhey-alpeyenh nyerrirremel, man akarriley-angker-rnem-then arelh apmwangkwarrarl alheyel-rnem-then. Rernem Akngey-kenh-angkwarr aylpeyel, arrantherran arrangkwarl.
MAT 21:32 John Baptise-emeley-angker ra iwerr arraty arrekantherr iylparrernekarl, arraty-angkwarr apentetyek. Arrantherranap ikwer irrpelthirrenhan. Apmwangkwarr alhenh-rnem, man akarriley-angker-rnem-then arelh apmwernem-then ikwer awelhenharl, Akngey-warl angkepirremel. Arrantherran anngetherr arek arrpemarl, angkepirrey-angenharl, John ikwer awelhey-angenh.”
MAT 21:33 “Arrantherr atyeng awelhenherr-arey. Apmerek-artweyel amern grapes lyapelhilek, parrik apwert-penh artek, amern grapes lyapetyek parrikel kwen. Warl arlpenty ra artek, artwa anyent irrwerl anayntetyek, arntarnt-arelherl-anemel, ingwerenty irrtyert apetyekerr amern aketyek. Irrkanem kwen angernemel, amern grapes lthwayntetyek, akarr areyirretyek. Atyetyartel warrkenh-rnem arrernek amern grapes arntarnt-arayntetyek, ra apmer ingwer-warl alhey-kety. Kel ra apmer ingwer-warl alhek.
MAT 21:34 Amern ampengirrentyel, ra warrkenh-rnem thwenek, amern grapes ampeng awaketyek ikwer.
MAT 21:35 Ingwer-rnemel warrkenh anyent atwek, ingweran ipmek-antey atwek, ingwer apwertel wek.
MAT 21:36 Ra warrkenh ingwer-rnem thwenek, akngerr. Rernem renh-rnem atwek arrpemarl.
MAT 21:37 Ran angkek, ‘Alerey anyent atyenh atha renh thwenetyek, rernem apek ikwer awelhetyek.’ Atyetyartel alerikw ikwerenh anyentant-anem thwenek.
MAT 21:38 Atyetyart-kenh alerikw rernem arnarek, rernem angkerrenh, ‘Ingwer-ingeran ranem grapes-angketyarrek atyetyart aneyenh. Anwantherr renh atwey, anwekantherr grapes-angketyarr ayntey-alkenh.’
MAT 21:39 Rernem renh anterrkwek, aketh-warl-anem iwemel ipmek atwek-anem renh.”
MAT 21:40 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Nthakenharl arrantherr iterreyel, atyetyart ra apey-alpeyenhel, nthakenharl warrkenh-rnem irreyenh?
MAT 21:41 Atyetyart priest-rnem-then artwa ilkwernem-then rernem renh tyernek, ‘Ra renh-rnem ipmek atweyenh. Ranem warrkenh mwerr-rnem arrerneyenh, rernem grapes-angketyarr mwerr arntarnt-arayntetyek, amern grapes ikwerenh arraty ikwer awaketyek.’”
MAT 21:42 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr Akngey-kenh angka arrwekeleny iterl-arey-areny. Angka alakenh aynteyel: ‘Arwerl arlpenty ingwerel iwem apmwek-athen. Arwerl ran impen-antey, lywenty artetyek. Ingkartel renh arrernek anwekantherr.’
MAT 21:43 Arrantherr ikwer impen anyentek awelhey-angenh, arrantherr amentewarl irrekerr ikwerenh-angkwarr-kety. Ingwer-rnemel renh tnakenty, ra renh-rnem arntarnt-aremarl.”
MAT 21:45 Atyetyart tyaty-areny-rnem-then Pharisee-rnem-then rernem awek-penh, rernem iterl-anem-arek, “Anwekantherrip nhenhey angkeyel wenh!”
MAT 21:46 Rernem iterrenh renh atwetyek-arrpantey. Rernem aterirrenh, ingwer-rnem-kety, rernemarl renh iterl-arenh angkakert Akngey-kenh.
MAT 22:1 Jesus-el angkanem ikwer-rnem ilek, renh-rnem akalty-anthek arrpemarl,
MAT 22:2 “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel. Atyetyart anyent anenh. Akngerr akarrirrek, amern kwenty arlkwetyek, alerikw ikwerenh itengirrenty aytaretyek.
MAT 22:3 Warrkenh-rnem thwenek, ingwer-rnem ikngwerl-alpetyek. Rerneman arlkarirrek ikwerety.
MAT 22:4 Ra warrkenh ingwer-rnem thwenek, ‘Ingkerrenh ikngwerl-alpenherr-arey, amern kwenty arlkwetyek, aker pwelek anter-akngerr ilek-ilek, arlkwetyekant-anem.’
MAT 22:5 Rernem ikwer awelhey-angenh. Ingwer-rnem amern weyt atherrk inetyek, ingwerenty amentewarl alherlewenh, ingwerenty amentewarl anew-anenh. Ingwer-rnem store-itwek warrkirrenh ampwal ilek-ilek mpwarenh.
MAT 22:6 Ingwer-rnemel warrkenh ingwer-rnem anterrkwemel atwek ipmek-antey.
MAT 22:7 Atyetyartel inngantey ingwer-rnem irlkentyilek, rernem apmwernem atwetyek, warl-rnem arrtyeynetyek.
MAT 22:8 Ra warrkenh ingwer-rnem thwenek, ingkerrenh ikngwerl-alpetyek, ‘Ingwer-rneman arrwekelarl ayernek-rneman arlkarirreyel amern kwenty ikwer-warl apetyey-angenh. Apmer arrpanenh-warl ingkerrenh ikngwerl-alpenherr-arey, ingkerrenh apetyeyek, kwenty arlkwetyek.’
MAT 22:10 Rernem amperirrenhey-alpek akwerr-warl ikngwerl-alpek, artwa ingwerek-ingwer ikngwenhey-alpek warl ikwerenh-warl, amern arlkwetyek, artwa mwerr-rnem-then apmwernem-then ingkerr apey-alhek amern kwenty arlkwetyek. Akngerr innga akarrirrek, warl kwen arrkngelek-anem.
MAT 22:11 Akngerr akarrirrek, arnkwa mwerr-angkerel aylpemel. Atyetyart rap arey-alhek artwa ingweran arnkwa aterrng-akertarl, arnkwa mwerrek aylpey-angenh.
MAT 22:12 Atyetyart ranem ayernek, ‘Ilek-kety nga arnkwa mwerrelan aylpey-angenh?’
MAT 22:13 Atyetyartel-anem artwernem ilanthek, artwa iltyatherr arertnetyek, ingkety-atherr-then aketh-warl-anem iwetyek, atwemengk-warl, artewentyel arrangkeyel-rnem-warl.
MAT 22:14 Akngey akngerrek yangkelhek, irrpety ingwer-rnemant-anem ra arrwekel-antey rlwaneynek, ikwerenh-rnem anayntetyek.”
MAT 22:15 Pharisee-rnem anyentirrek angkerretyek, rernem Jesus renh irrtywerl-ampernetyek, ra apmwel-areth angkenty renh awetyek.
MAT 22:16 Herod-el-rnem-then, Pharisee-rnem-then rernem artwernem thwenek, Jesus renh ayernetyek, “Ingkartay, anwantherr ngenh iterl-areyel. Ngan artwa arraty aneyel, ntwa Akngey-kenh angka arraty akalty-antheyel. Nga ahern-arenyek awelhey-angenh.
MAT 22:17 Nthakenh nga iterreyel, anwernantherr kapment ilkwernem man antheynetyek, menty?”
MAT 22:18 Jesus ra iterl-arek, rernemarl irrtywerremel angkek ikwer-warl. Ra renh-rnem ilek, “Arrantherr ayenh arrkerneyel, ayeng arrekantherr akengenty angketyek.”
MAT 22:19 “Ngkwelty atyeng akngetyay, atha tax maney aretyek.” Rernem ngkwelty anyent renh anthek.
MAT 22:20 Jesus angkek, “Angwenharl inngerr-akertan nhenhan, itna angwenh-kenh-akert nhan?”
MAT 22:21 Rernem ikwer ilek, “Caesar, atyetyart kapment ilkwarlap ran nhenhey!” Jesus-el renh-rnem ilek, “Man-areny-rnemelarl arrenhantherr manek ankem, arrantherr man renh-rnem anthenherr-arey, rernem-anem kapment man renh anthetyek. Akngey-kenh warrk-rnemel man ineynem, arrantherr ingkerrenhel arrernetyek arrpemarl, Akngey ikwer-anem rernem man renh arrernetyek.”
MAT 22:22 Jesus renh awemel, rernem apateyelpek, Jesus-el angka arraty ikwer-rnem ilekarl. Kel rernem alpek-anem.
MAT 22:23 Artwa Sadducee-rnem Jesus ikwer-warl apetyek, renh ayernetyek. Sadducee-rnem akalty-anthenh, arrewaly intem-antey ayntem, nthakenh ipmepenh akwentey-angenh. Rernem Jesus renh ayernek.
MAT 22:24 “Ingkartay, Moses-el angka anwekantherr arrernek, arelh inpertirrenty, ayteyikw ranemarl arelh ikwer-warl itengirretyek ikwer-atherrenh-anemarl, ampa ingwer-anem anetyek.
MAT 22:25 Anew ikwerenhek arelh anyent ran inpertirrek ampeweny-anteyarl, ra ayteyikw ikwerenh-itwel itengirrek arrpemarl. Arelh ra inpertirrek ayteyikw ingwerek-anemarl, ampeweny-antey arrpemarl. Ayteyikw-rnem 6 ilenh-rnem arelh anyent ikwer-itwel-antey, rernem ingkerrenh anyentarl-anyentarl itengirrek, arrewaly ingwer iylpelerlewenty, awayikw ingwer-itwel itengirremel, ra ampeweny arrangkw arrpemarl. Artwa anyent aytey aynek itengirrek, arelh ikwer-itwel-antey. Artwa ranem ilwek, ampeweny-antey, arelh anyent ikwerenh ampa ikwer-atherrenh aney-angenh-antey.
MAT 22:27 Arelh ranem ilwek.
MAT 22:28 Artwa rernem ipmepenh akemirrenty, artwa angwenharlap arelh ikwerenh inngan?”
MAT 22:29 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr apmwel-areth akalty-antheyel Akngey-kenh angka arrantherr iterl-arey-angenh. Arrantherr Akngey iterl-arey-angenh-antey, Akngeyan rlterrk ilkwakertarl aneyel, ingkerrenh ipmepenh itethiletyek.
MAT 22:30 Rernem ingkerrenh itethirremel alpeyenh rernem aney-alpeyenh intem-antey, arelh-itwel itengirrey-angenh, irrwerl-areny-rnem-apeny.
MAT 22:31 Akngeyel arrwekel-antey renh-rnem ilek, rernem angkeparl itethirreyenh, ipmepenh. Arrantherr angka ilenh iterl-arey-areny, angka ilenhan Akngey-kenh pipel arraty inngarl aynteyel. Arwerl wethelarl lherrm ampenh-apeny.
MAT 22:32 Akngeyel Moses renh ilek, ‘Ayeng ngkwenhek-rnem ingkerrenhek Atyetyart aneyenh, Abraham-ek, Isaac-ek, Jacob-ek.’ Rernem iteth-antey aneyarr-alpek Akngey-kenh apmerel irrwerl, Abraham-akerr, Isaac-akerr, Jacob-akerr. Arrantherran ingwer-rnem apmwel-aretharl akalty-antheyel intem ilwenty-arrpantey. Rernem ipmepenh itethirremel ingkerrenh alpek Akngey-itwel aney-alpek, intem-antey. Alakenh-anyem, anwantherrarl ilwem, Akngeyel anenhantherrenh angkep arrpemarl itethilem, anwantherrap apmer ikwerenh-warl irrwerl alpem, ra arrenhantherr arntarnt-arayntetyek apmer ikwerenh-itwek intem-antey.”
MAT 22:33 Jesus-el renh-rnem apatel-anthek.
MAT 22:34 Pharisee-el-rnem awek-penh, rernem anyentirrek, angkerretyek.
MAT 22:35 Artwa anyent ingwerel Jew-kenh-angkwarran iterl-arenhan. Ranem Jesus ikwer arrkernelhek, ayernemel,
MAT 22:36 “Ingkartay, Moses-el angka akngerr anwekantherr arrernek. Nthenh-apenyarl angka rlterrk impen inngan, anwantherr renh apentetyek?”
MAT 22:37 Jesus-el renh tyernek, “‘Anyent renhant apentetyek, anyent ikwerant iterretyek’,
MAT 22:38 Angka nhanyem impen, arrwekeleny.
MAT 22:39 Akngey-kenh angka ingweran alakenhaym aynteyel: ‘Arrantherr ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, ikwer-rnem inkwerelh-ayntetyek, ampa arrekantherrenh-rnem arntarnt-areyel-apeny.’
MAT 22:40 Angka ingwer-rnem arrangkwarl, Moses-kenh angka ingwer-rnem artwa angkakert ingwer-rnem-anem ingkern-they-anem aremirrek.”
MAT 22:41 Pharisee-rnem ikwer-itwek rtnenh-antey, Jesus-el renh-rnem ayernek,
MAT 22:42 “Nthakenh arrantherr iterl-areyel Christ itethiley-angker renhan. Angwenh-kenh ran?” “Ranem Atyetyart David-kenh,” rernem renh tyernek.
MAT 22:43 Jesus-el-anem renh-rnem tyernek, “Akngey-kenh itnwengel ikwer lwewarrernek. David-el Christ renh itnewek ‘Atyetyart atyenh’.
MAT 22:44 Akngeyel atyetyart atyenh renh ilek, ‘Atyeng-itwel ana! Arlkarirreyel-rnem, atha ngenh atyetyart arrernem ikwer-rnem.’
MAT 22:45 Nthakenh atyetyart David-kenh? David-el renh atyetyart antweyel. Nthakenh arrantherr iterreyel.”
MAT 22:46 Ingwerentyel arraty renh tyerney-angenh-they, rernemap menty-anem ipmelhek, angka ingwerek ayerney-angenh-anem.
MAT 23:1 Jesus-anem ingkerrenh-warl angkek kwertengerl ikwerenh-rnem-warl-then,
MAT 23:2 “Pharisee-rnem-then Moses-kenh-rnem-then akalty innga aneyel, angka Moses-kenh-angkwarran.
MAT 23:3 Rernem Moses-kenh angka arraty akalty-antherl-anenty, arrantherr ikwer-rnem awelh-ayntetyek, Pharisee-kenh-angkwarr apentey-angenh. Rernem ingwer-rnem akalty-anthem, rernem Akngey-kenh-angkwarr arraty apentey-angenh.
MAT 23:4 Rernem ingwer-rnem akalty-anthem, rernem renh-rnem aleth arntarnt-arey-angenh-anemarl.
MAT 23:5 Rernem tnakelheyel. Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey yanh-rnem-kety kwet arlpenty-akert-kety! Akngey-kenh pip-rnem rernem rlwewarl arertnelhem iyterlarr-apeny akwewarl-then, ingkerrenhel renh-rnem arayntetyek.
MAT 23:6 Warl ikwer-warl rernem anyentirrem, angkerr-ayntetyek. Rernem arrwekel-warl arrernelheyel arrkngelemel ingwer-rnem-kety, rernemant tnakelhetyek. Ingkerrenhel inkwerelhemel amern arlkwetyek, rernemant arrwekel-warl arrernelhetyek arrkngelemel ingwer-rnem-kety, rernemant tnakelhetyek.
MAT 23:7 Akngerr akarrirrenty-warl, akngerrel renh-rnem tnakelh-ayntetyek, ingkart ilkwarrpantey.
MAT 23:8 Arrekantherr akalty-anthey-angker anyentant. Akngey anyent irrwerl-areny rant ingkerrenhek aneyel. Ingkerrenh arrantherr aneyel, awayenheng-apeny, angkwerenheng-apeny.
MAT 23:9 Ingkart ahern-areny ntwa tnakey-angenh, Akngey-arrpantey. Akngey alker-arenyekant anwantherr awelhetyek.
MAT 23:10 Nthakenh ingkart rltwa tnakelhey-angenh. Artwa itethiley-angker rant atyetyart arrekantherrenh aneyel.
MAT 23:11 Ingwerenty apek atyetyart ilkwa anenty, rap warrkenh ingwer-rnemek.
MAT 23:12 Artwa anyent ilkwarrpantey ilelhenty, Akngeyel renh areyel arrangkwarl. Artwa ra apmwamwam ilelhenty, Akngeyel renh areyel mwerrarl.
MAT 23:13 Yaw-yaw! Pharisee-rnem-then angka Moses-kenh akalty-anthey-angker-rnem-then! Akngeyelan arrenhantherr artewentyel innga irrwampenh-antheyenh! Arrantherr angka Akngey-kenh arraty akalty-anthey-angenh, akngerr ingwer-rnem akaltyirretyek, ikwerenh-angkwarr anayntetyek. Arrangkwaw! Rerneman angka ikwerenh iterl-arey-angenh, arrantherr-apeny! Rernem irrtywerremel angkeyel Akngey-warl-athek arleng-alenty. Akngeyelarl ingkerrenh court-emileyenh, rap renh-rnem irrwampenh-antheyenh, irrtywalth renh-rnem. Ingwer-rneman ra alyepel irrwampenh-antheyenh.
MAT 23:15 Artwa Pharisee-rnemay, Moses-kenh-rnem-then arrantherr apmwangkwarr akaltyileyel. Arrantherr apmer arleng-warl alheyel, artwa anyent angkepiletyek, renh Ingkart-angkwarr akaltyiletyek. Arraty-wenyarl arrantherr apmwangkwarr akalty-antheyelarl, apmwangkwarr apenterl-ayntetyek, arrantherr apenteyel-apeny!
MAT 23:16 Rernem irrtywerremel ilelheyel tyaty ilkwangkwarr. Alakenh ingwer-rnem irrtywerremel ilelheyel, ‘Gold innga aynteyel-apeny tyaty ilkwitwel, arraty ayeng angkeyel wenh.’ Tyaty ilkwa impen, gold-an arrangkwarl.
MAT 23:18 Apwert ilperr-ilperr impen ikwer tyenkerr ampernetyek. Ingwer-rnemel irrtywerremel ilelheyel alakenh, ‘Apwert ilperr-ilperr tyaty ilkwitwek innga aynteyel-apeny, innga atha ileyel.’
MAT 23:19 Ingwer-rnem alakenh irrtywerremel ilelheyel, ‘Gold tyaty ilkwel innga aynteyel-apeny, arraty innga atha ileyel.’ Ingwer-rnem alakenh angkeyel, ‘Tyaty ilkwa alakenh aynteyel-apeny, innga arraty atha ileyel.’
MAT 23:21 Akngey-kenh warl ilkwa nhel anwantherr iterretyek, arraty apentetyek Akngey-kenh-angkwarr. Inngant nga ilelhetyek, irrtywerremel ilelhey-angenh.
MAT 23:22 Ingwer-rnem irrtywerremel ilelheyel alakenh, ‘Alkenhel arem’. Arrkent iley-angenh, arrantherr iterretyek Akngey anyent ikwer. Anwantherr iterretyek ra irrwerl-itwel anwekantherr mpwelheyel, irrtywerremel ilelhey-angenh.
MAT 23:23 Artwa Pharisee-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh artewentyel irrwampenh-antheyenh! Arrantherrarl amern atherrk akep-akalthem, akely anthem Akngeyekan, Moses-elarl akalty-anthenh-angkwarr. Angkan ikwerenh arrangkwarl. Angka akely nhan, arrangkwarl. Arrantherr arratyilerrey-angenh, ingwer-rnem arntarnt-arey-angenh, arrantherr Akngey-angkwarr arraty apentey-angenh. Arrantherr angka apenterl-anem angka ingkerr!
MAT 23:24 Arrantherr angka anyent impen ikweretyan iylpelirrekarl. Arrantherr angka apmwel-aretharl apenteyel, angka mwerr-angkwarr apentey-angenh.
MAT 23:25 Arrantherr Pharisee-rnem apmwel-areth iterreyel. Arrantherr mwerr-arrpantey inngelheyel, kwenan apmwarl. Arrantherr apmwernemarl rnter-rnem.
MAT 23:26 Arrantherr artwa aparrng-apeny. Arrantherr apmwekety angkepirretyek Ingkart-warl. Ikwer-penh arrantherr Akngey-angkwarr arraty aneman.
MAT 23:27 Arrantherr iterl-arelheyel arraty-angkwarr-arrpanteyarl. Arrantherr arlka kwenan apmwakert-anteyarl! Warl mwerrarl intelheyel-arrpantey ntwa arem, warl apmwarl kwenan. Arrantherr apmwakert-antey aneyel, warl mwerr-arrpantey intelheyel-apeny.
MAT 23:29 Akngeyelan arrenhantherrenh inngarl artewentyel irrwampenh-antheyenh! Awank-akerr artwa angkakert Akngey-kenh-rnem rernem akwernek awenng-warl. Arrantherr awenng-rnem ayterlkwel aperneyel mwerr-angker ilemel, angkakert-rnem iylpangk-ayntetyek.
MAT 23:30 Arrwekelenyel-rnem angkakert-rnem atwenh. Rernemap awelhey-angenh angka Akngey-kenhek, arrangkw. Alakenh-anyem arrantherr awelhey-angenh arrpemarl.
MAT 23:32 Arrantherran irrtywerremel ilelheyel arraty-angkwarr-arrpantey, rernemarl angkakert-rnem atwenh-apeny.
MAT 23:33 Arrantherr Ingkart-kety amentirrek. Rwa ilkwa arrwekel arrekantherr mpwelheyel.
MAT 23:34 Arrwekel-antey Akngey angkek, ‘Atha angkakert-rnem artwa akalty ingwer-rnem-then arrekantherr Jew-rnem-warl thwenetyek. Arrantherrarl ingwer-rnem ipmek atwem, ingwer-rnem arwerl iylpeyl-atherr-warl arrernem, ingwer-rnem whip-el atwem Jew-rnem-kenh tyaty akely-rnem-itwek, ingwer-rnem arntety anthemarl apmer arrpanenhel.’
MAT 23:35 Awank-akerr Cain-el ayteyikw Abel-tangkwel atwek. Ingwer-rnemel-anem atwenh angkakert Akngey-kenh-rnem. Artwa anyent Zechariah Barachiah-kenh alerikw rernem atwek arrpemarl, rarl rtnenh tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh kwen-itwel, ampwal rwek-arelh arrerenty. Yaw-yaw, atha arrenhantherrenh arraty ileyel. Akngeyan ahelirreyel arrekantherr. Arrwekeleny-rnemel angkakert Akngey-kenh-rnem awank-akerr atwenh-they, Akngeyel arrenhantherr atweyenh arrpemarl.”
MAT 23:37 Jesus-an amperrngirreyelpek Jerusalem-areny-rnemek. “Ayengan ikwer-rnem amperrngirreyel Jerusalem-areny-rnemek! Rernem Akngey-kenh angkakert-rnem atwek, Akngeyelarl ikwer-rnem thwenek. Rernem apwertel wemel, ipmew-antey atwek renh-rnem. Ayenganap ilkelhenh, renh-rnem ingkerrenh-antey arntarnt-arayntetyek. Ayengan ilkelhenh, renh-rnem ingkerrenh akarriletyek, tywek-tywekelarl akely-rnem akarrilem-apeny, aympelhel artemel. Alakenh-anyem. Arrangkwarl! Rernem ingkerrenhel ayenh artepelant arek!
MAT 23:38 Alakenh-anyem Akngeyelan apmer Jerusalem arntarnt-arey-angenh. Apmer yanhan ampeny arrangkw aynteyenh, alkey-anem. Tyaty ilkwa renhanap atep-atakeyenh ahernel-anem arlperrty-anem ayntey-ayntey-alheyenh.
MAT 23:39 Rernem ayenh arey-angenh arleng-alenty apmer yanh-itwek. Ingwer-inger ayeng angkep apetyeyenh. Rernemap ayenh areyenh-anem, alakenh-anem angkemel, ‘Artwa nhanyem mwerr-angker! Akngeyelan renh thwenek rlterrk-akertel!’” Angka nhanyeman Jesus-elan ilenh Jerusalem-areny-rnem-akert.
MAT 24:1 Jesus ra tyaty ilkwa iwerl-alhek-penh, kwertengerl ikwerenh-rnem apetyek ikwer-warl angkemel, “Warl nhenh-rnem ara!”
MAT 24:2 Jesus angkek, “Ingwer-ingeran ingwerel-rnem atakem-anem, tyaty ilkwa yanh akwarrkirreyenh.”
MAT 24:3 Rernem apwert alip-angketyarr irrwerl-warl nganek. Rernem ament rtnenherrenhel, rernem renh ayernek-anem, “Ilengerarl ingwerel-rnem tyaty ilkwa ilenh atakeyenh, akwarrkirretyek? Nthakenh anwantherr arlta ingkern iterl-areyenh? Ngarl apey-alpey-alpeyenhan ilekel anwernenhantherr ileyenhan?”
MAT 24:4 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey,
MAT 24:5 Ingwer-rnemarl apetyem-kety rernem irrtywerremel ilelheyenh-kety ayeng-arrpantey, ‘Ayeng Akngeyel wetharl awank-akerr alhelek, ayeng nhanyem-anem apetyek arrekantherr-warl.’
MAT 24:6 Apmer arrpanenh atwerrerl-anenty arrantherr awerl-aneyenh. Aterirrey-angenh arrantherr anetyek. Apmer aparnpan rernem ahel atwerreyenh ahern-then alker-then ywerrey-alenty.
MAT 24:7 Apmer ingwer-areny-rnem-then ahel atwerrerl-aneyenh. Angayakwel ilwenherreyenh, ahern akngelheyenh.
MAT 24:8 Alakenh-anyem aynteyenh ingweleman, ahern-then alker-then ywerrey-alenty.
MAT 24:9 Arrantherr atyeng-angkwarr apenteyel-kety rernem arrenhantherr tyayl-warl akwerneyenh, ingkerrenhel ngenh atweyenh. Ingwer-rnem arrekantherrety arlkarirreyenh, arrantherrarl atyeng-angkwarr apenteyenh.
MAT 24:10 Ingwer-rnem intwemelirreyenh, ingwer-rnem ahelengkw-rnem-warl ahayiweyenh tnhwerant-arey aneyenh.
MAT 24:11 Irrtywerrey-angker akngerr apetyeyenh Akngey-kenh angkakert-arrpantey, irrtywerremel ilerl-aynteyek.
MAT 24:12 Akngerrel apmwangkwarr apenteyenh, ipmelhemel-anem mwerrant-arey arnanekerr.
MAT 24:13 Arrantherr atyeng-angkwarr apenterl-anenty arlta ingkernek-atwety, Akngeyel arrenhantherr itethileman.
MAT 24:14 Angka atyenh arlpimpirreyenh apmer arrpanenh-warl, angka ilpertel-warl rernem ingkerrenhel awek-penh, arlta ra arrer-anemarl.”
MAT 24:15 “Arlta ikwerel, ahelengkw Jew-kenh tyaty ilkwitwek aneyenh. Akngey-kenh pip angka arrwekeleny-akert Akngey-kenh angka aynteyel, Akngey-kenh angkakert Daniel-elarl ingkwernek. Arrantherrarl awem, tyaty ilkwa ikwerelarl Atyetyart ilkwa ra aneyenh,
MAT 24:16 arrantherr Judea-areny-rneman alhetyek, apwert-warlarl.
MAT 24:17 Arnkwek iterrey-angenh, arrantherr arwa apwert-warl anpenheyekant.
MAT 24:18 Awangk alhentyel, kwetek angkep alpey-angenh, menty ra ayntey.
MAT 24:19 Ayeng amperrngirreyel arelh-rnemek, rernem ampa akely irrepern atnyeneyel-kety.”
MAT 24:20 Jesus angkek, “Akngey rantarl arlta anyent iterl-areyelan, anwantherr iterl-arey-angenharl. Arrantherr Akngey renh ayerney aherrety arrernetyek, irrerntel arrenhantherr atwekerr. Renh ayerney arrpemarl, arlta arrernetyek, arrantherr alhewerarl alhayntetyek, ltyerrey-angker-wenyel.
MAT 24:21 Arlta anyent ikwerel, artwa ingkerrenh arntetyirreyenh, alakenh awank-akerr anwantherr arntetyirrey-angenh. Anwantherr ingkern arntetyirrey-angenh alakenh.
MAT 24:22 Arrer-anem anwantherr mpwelhem. Arlta irrpetyap-penh Akngeyel ikwerenh-rnem ingkerrenh arntarnt-areyenh.
MAT 24:23 Akngerr arrekantherr-warl apetyem, arrenhantherr irrtywerremel iletyek, Akngeyel renh-rnem thwenenty-arrpantey ahern nhewarl, Christ-apeny. Rernem alakenh ingkerrenh-warl ilelhem. Arrantherr iylpelant renh-rnem awetyek, arrenhantherr ilpertileyekarl ilenhan arrkernelheyel.
MAT 24:24 Rernem apetyem, Christ-arrpantey Akngey-kenh angkakert-arrpantey, angka ilek-ilek-akert rernem arrekantherr arrkernelhetyek, arrantherr ikwer-rnem-kenh-angkwarr apentetyek.
MAT 24:25 Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey ikwer-rnem-kety, arrenhantherr ilpertilekerr, atharl arrenhantherr arrwekel ileyel-angkwarr.”
MAT 24:26 “Ingwer-rnemel alakenh ileyel, ‘Christ ra apmer arlpawelarl aremirrek.’ Ingwer-rnemel ileyel, ‘Christ ra warl kwenel irrtyertewelheyel ingwer-rnem-kety.’ Ikwer-rnem awelhey-angenh.
MAT 24:27 Ingkerrenhel Artwa Impen renh areyenh arrpemarl, anaynt, ahern-arenyel awely-awely areyel-apeny.
MAT 24:28 Thip-rnem akarrirreyel ipmitwel, thip inkwel. Anwantherr anaynt areyenh arrpemarl, rarl apey-alpeyenhek.”
MAT 24:29 “Ingkeny-then, alkent-then, antyarr-then rernem ingkerrenh akngelheyenh, ayeng Anyent Impen aremirrey-alenty. Ingkeny-then alkent-then ywerreyenh. Antyarr ingkerrenh irrwerl-they aytneyenh.
MAT 24:30 Arlta anyent ikwerel, ingkerrenhel ayenh arnareyenh, Artwa Impen anyent Akngey-kenh irrwerl-they apetyenty, rlterrk ilkwakert. Rernem artneyenh ingkerr.
MAT 24:31 Terampet angkelh-angkelhileyenh. Ikwer-theyan, atha alker-areny-rnem thwenem, rernem alhetyek, apmer arrpanenh-warl, Akngey-kenh-rnem ingkerrenh akarrilenhey-alpetyek.”
MAT 24:32 “Arrantherr iterrenherr-arey, arepampeyel akarley ampengirrentyel ngkweng ileyel aherrety ampep-anem. Akarleyel ileyel-apeny aherrety ampep arrer-anem, ingkeny-then alkent-then ratherr arrenhantherr ileyenh, ayeng alerl apey-alpeyenh arrekantherr-warl ahern nhewarl. Ayeng apey-alpeyenh ahern nhewarl antyarr-then aytnenty, ahern-then alker-then akngelhenty.
MAT 24:34 Itetharl aneyel-rnem ingwer-rnemel rernem iterl-aremel areyenh arrpemarl.
MAT 24:35 Innga atha arrenhantherr ileyel. Ahern-then alker-then ywerreyenh. Angka atyenh intem-antey aynteyenh.”
MAT 24:36 “Nthakenh ingwerentyel arlta iterl-arey-angenh, ilenger ayeng apey-alpeyenh ahern nhewarl. Alker-arenyel-rnem-then iterl-arey-angenh. Akngey anyent rant iterl-areyel, ilenger ayeng apey-alpeyenh ahern nhewarl.
MAT 24:37 Rap irrkaty-angkwarr aynteyenh Noah-arl anenh-angkwarr-antey.
MAT 24:38 Rernem apatemel anenh, ikwer-rnem-kenh-angkwarrant anenh, amernant arlkwerrenh, ngkwarlant antywerrenh, itengirrenh apmelerreny-angkwarr, Akngey iterl-arey-angenh. Noah-el rtnwa ilkwa arnwarnenh.
MAT 24:39 Akngeyel kwaty ilkwa thwenek. Noah-an aylpenhek ikwerenh-rnem-akert rtnwewarl kwen. Kwaty atnyerr ilkwa ra ingwer-rnem ilwerl-athenek. Akngey-kenh Artwa Impen anyent apey-alpey-alenty, alakenh aynteyenh.
MAT 24:40 Artwa atherr amern-angketyarrel warrkirrerl-anenty, angel-rnemel anyentant inerl-alheyenh, ingweran iwerl-alheyenharl.
MAT 24:41 Arelh atherr apek anerl-aneyenh, ntang atherl-anemel, angel-rnemelan anyentant inerl-alheyenh, ingweran iwerl-alheyenharl.
MAT 24:42 Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey! Arrantherr iterl-arey-angenh, ilenger Ingkart arrekantherrenh apey-alpeyenh.
MAT 24:43 Apmerek-artweyel nthakenh iterl-arey-angenh, anyelk-awarr ra apey-alheman. Ra arntarnt-arelhem, irrtyert-awarr ra anyelkel inekerr.
MAT 24:44 Arrantherr iterl-arey-angenh, ilenger Artwa Impen ayeng apey-alpeyenh. Akngey-kenh arlta impen anwantherr iterl-arey-angenh inpa aneyenh. Atyek-antey arntarnt-arerl-ayntenherr-arey!”
MAT 24:45 “Artwa ilkwa anyent anem warrkenh akngerrew-artey. Atwerrpan ra angkem ikwerenh-rnemek, ‘Ayengarl alhem-kety, arrantherran warl atyenh akarerl-ayntenherr-arey! Mpwelherl-anemel, ayengant apey-alpetyek-atety, arntarnt-arelhemel.’ Akngerr apmer ikwerel akarrirrem, amern akngerr inkwerelhemel amern kwenty arlkwerrem. Ingwa ikwerel-antey artwa ilkwa ra alpem warl ikwerenh-warl. Warrkenh ikwerenh-rnem atyek-antey anem, arntarnt-arelhem ikwer lyenenty-akert. Artwa ilkwan inkwerelhem, warrkenh ikwerenh-rnemarl atyek-antey ikwer mpwelhemek, rarl ilanthek-angkwarr. Ra renh-rnem ilem arrernelhetyek, rap amentel-antey amern-anem ampernem, rernem arlkwetyek.
MAT 24:46 Artwa ilkwa alhem-tangkwel. Rarl apey-alpemel, warrkenh renh arey-alpem, mwerrarl warrkirrerl-anenty. Ra inkwerelhem, rap angkem warrkenhek, ‘Nga artwa mwerrarl atyeng warrkirreyel.
MAT 24:47 Ngan atyetyart aneyenh warlek, pwelek-rnemek, ilek-ilek atyenh ingkerrenhek.’
MAT 24:48 Warrkenh ingweran arraty warrkirrey-angenh. Ra iterrem, ‘Atyetyart atyenh apey-alpey-angenh-antey, ywerreyel-antey.’
MAT 24:49 Warrkenh apmwa ra warrkenh ingwer-rnem atwem. Ran aynterlant-anem, amernant akngerrarl arlkwemel, ngkwarl-then antywem, terangk irretyek-atwety.
MAT 24:50 Warrkenh apmwa apal ayntem, atnaraty, atyetyartarl apey-alpeyenhek. Ingwer-ingerant atyetyart apey-alpek anyelkel.
MAT 24:51 Atyetyartel warrkenh apmwa artewentyel atwem, irrentemel artwa apmwernem-warl, atyetyart ikwer awelhey-angenh-rnem-warl-anem.” Alakenh-anyem Jesus ikwer-rnem angkenh.
MAT 25:1 Jesus-el renh-rnem ilek, “Angka atha iletyek, Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel. Artwa ra aleyak anyent-itwek itengirrey-alenty, aleyak 10 rernem alherlewek artwa anyent rlwatetyek lyenenty-akertel.
MAT 25:2 Aleyak 5-pel ingwer-rneman akwerrparl. 5-pel ingwer-rneman akaltyarl.
MAT 25:3 Aleyak 5-pel akwerrpel-rnem anter akelyarl akngek, rernem lyenenty lyerrtyiletyek.
MAT 25:4 5-pel akalty-rnem rernem anter ilkwarl akngek, anter ywerrekerr, lyenenty lyerrtyiletyek.
MAT 25:5 Rernem ingkerrenh mpwelhenh arleng-alenty. Renh-rnem ankwel atwek, rernem ankwanem ayntek.
MAT 25:6 Ampepenyelan ingweran arlkek, ‘Artwa yanhey ra apetyeyel-anem! Mpa anwantherr arnekirrey ikwer-warl!’
MAT 25:7 Aleyak-rnem akwentenhey-alpek, ingkerrenhel lyenenty-anem lyerrtyilek.
MAT 25:8 5-pel ingwer-rnem akwerrpel-rnem anterek-anem ayernenh aleyak ingwer-rnem, ‘Anter ingweran anthenherr-arey, lyenenty ywerrekarl-kety!’
MAT 25:9 5-pel ingwer-rnemel tyernek, ‘Arrangkw. Arrantherr store-warl alhenherr-arey anter ament payemeletyek!’
MAT 25:10 5-pel ingwer-rnem akwerrp-rnem alhek anter inetyek, artwa ra aremirrek ingkernarl, rernemarl store-warl alhek-kety. 5-pel aleyak akalty-rnem mpwelhenh, kel rernem aylpenhek warl ikwer-warl artwa ikwer-angkwarr, amern kwenty rernem arlkwetyek, artwa ra itengirrey-alenty. Ingwerentyel arriw martek-anem.
MAT 25:11 Ikwer-penhan aleyak akwerrp-rnem apey-alpek-anem warl ikwer-warl arrpemarl. Rernem arlkek, ‘Ingkartay! Warl altywerilay! Warl altywerilay! Anwernantherr aylpenhetyek arrpemarl!’
MAT 25:12 Artwa angkek, ‘Atha arrenhantherr arraty ilem, atha arrenhantherr iterl-arey-angenh.’”
MAT 25:13 Jesus-el angkanem anayntilek, “Alakenh-anyem aynteyel, ayeng apey-alpeyenh arrpemarl. Arrantherr mwanty arntarnt-arelhetyek, arrantherr iterl-arey-angenharl, ilenger ayeng apey-alpeyenhan.”
MAT 25:14 “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel, artwa anyentel artwa warrkenh irrpety arrernerl-alhek, rernem apmer arntarnt-arerl-ayntetyek.
MAT 25:15 Kel ra renh-rnem iterl-arek. Artwa ra arrwekel anthek artwa anyent man 5,000-anem. Artwa ingweran anthek 2,000, artwa ingweran 1,000. Artwa atyetyart alethel-anem ikwer-penhan anperl-alhek.
MAT 25:16 Atyetyart ra alhek-kety Artwa anyent ingwer 5,000-akertel, ra 5,000 ingwer-anem mpwarek.
MAT 25:17 Artwa 2,000-arl anthek, 2,000 ingwer-anem mpwarek, irrkaty-angkwarr arrpemarl.
MAT 25:18 Artwa anyent ingwer 1,000 anthekarl, ra irrka angernek, irrkewarl irrtyert akwernetyek arlengkewemel.
MAT 25:19 Ingwer-ingeran atyetyart angkep-anem apetyek apmer ikwerenh-warl. Ranem renh-rnem anyentel-anyentel manek ayerneynek.
MAT 25:20 Artwa 5,000-arl anthek ran ilelhek, ‘Atha 5,000 ingwer-anem ngkweng mpwarek.’
MAT 25:21 Atyetyart ranem angkek, ‘Ntwa mwerr-angkwarr mpwarek wenh! Ayeng ngkweng inkwerelheyel. Apetyay atyeng-angkwarr apmer mwerr-angkerel anetyek.’
MAT 25:22 Warrkenh ingwer 2,000-arl anthek, ranemarl ilelhek, ‘Atha 2,000 ingwer-anem ngkweng mpwarek.’
MAT 25:23 Atyetyart ranem angkek, ‘Ntwa mwerr-angkwarr mpwarek, ayeng ngkweng inkwerelheyel. Apetyay, atyeng-angkwarr apmer mwerr-angkerel anetyek.’
MAT 25:24 Warrkenh ingweran 1,000-akertel atyetyart ikwer ilelhek, ‘Ayengan arrangkwarl. Atyetyartay, ngan artwa awerrarl. Ntwa arwa alhewer man iney-angkeran ingkerrenh-they.
MAT 25:25 Ayeng aterirrek, man ingkerrenh irrkewarl akwernek, arlengkewemel. Nhanyem man ngkwenh ingkerrenh-antey.’
MAT 25:26 Atyetyart ranem renh ilek, ‘Ngan warrkenh apmwarl, alhengkerrarl. Ntwa ayenh iterl-areyel, atha ingkerrenh akarriley-angker, amern atha lyapelhey-angenh-itwek.
MAT 25:27 Ntwa man bank-warl arrerney-areny areyilemel.
MAT 25:28 Man ngkwenh antha artwa 5,000-akert-warl.
MAT 25:29 Arraty-angkwarr apenteyel-rnem Akngeyel renh-rnem arntarnt-areyenh. Apmwangkwarr alheyel-rnem, Akngey ikwer-rnem-kety ipmelheyenh.
MAT 25:30 Warrkenh apmwa akwerr-ampeny-warl irrenteyenh, atayel arrangkeyel-rnem-warl.’”
MAT 25:31 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ayeng Artwa Impen Akngey-kenh. Ayeng apey-alpeyenh rlterrk ilkwakert angel-rnem-then.
MAT 25:32 Ahern-areny-rnem ingkerrenh rernem anyentirreyenh atyeng-warl. Atha ingkerrenh akngakeyenh artwa anyentelarl yep-yep-rnem-then nanikwet-rnem-then akngakeyenh-apeny.
MAT 25:33 Yep-yep-rnem atha akngakeyenh arraty-ampeny-warl. Nanikwet-rnem atha akngakeyenh ayleng-ampeny-warl.
MAT 25:34 Athanem arraty-ampeny-rnem ileyenh, ‘Apetyenherr-arey, Akngey atyenh arrekantherr inkwerelheyel. Apmer nhenh atha arrekantherr arrwekel-antey mpwarek, ahern nhenh arrpmerney-angenh-antey.
MAT 25:35 Ayeng angayakwirrek, arrantherr amern anthek arlkwetyek. Ayeng angkethakwirrek, arrantherr ayenh kwaty antywetyek anthek. Ayeng alethangank, arrantherr ayenh arntarnt-arenh.
MAT 25:36 Ayeng arnkwek arrangkw anenharl, arrantherr ayenh arnkwa anthek. Ayeng arntetyirrek, arrantherr ayenh arntarnt-arenh. Ayeng tyayl-itwek anenharl, arrantherr atyeng-warl apetyek rwanng aretyek weth-lkwer ilkwatherr.’
MAT 25:37 Mwerrel-rnem renh tyernek, ‘Ingkartay! Ilenger ngenh anwernantherr angayakw arek, amern-anem anthemel? Ilenger ngenh anwernantherr angkethakw arek, kwaty-anem antywetyek anthek?
MAT 25:38 Ilenger ngenh alethang anwernantherr arek, warl-warl-anem atnwenheynek? Ilenger ngenh anwernantherr arnkwek arrangkw arek, arnkwanem ngkweng anthemel?
MAT 25:39 Ilenger ngenh arntety anwernantherr arek, tyayl-itwek-then ngenh arek?’
MAT 25:40 Atha tyerneyenh, ‘Atha arrenhantherr arraty ilem, arrantherr alakenh-anyem irrepern-rnem arntarnt-arek, rernem atyenh-rnem ingkerr.’
MAT 25:41 Ikwer-penhan ra ayleng-ampeny-rnemek ilek, ‘Arrantherr apmwernem alhenherr-arey atyengety! Alhenherr-arey rwa aknganenty-warl aletharl ampeyel-warl. Atha rwa mpwarekarl, renh-rnem arrtyetyek arrenty-kenh-rnem-then. Rwa nthakenh ilwernelhey-angenh.
MAT 25:42 Ayeng angayakwirrek, arrantherr ayenh amern arlkwetyek anthey-angenh. Ayeng angkethakwirrek, arrantherr ayenh kwaty antywetyek anthey-angenh.
MAT 25:43 Ayeng alethang anek, arrantherr atyengety intwemelant irrek. Ayeng arnkwek arrangkw anenharl, arrantherr ayenh arnkwa anthey-angenh. Ayeng arntetyirrek, ayenh arntety arntarnt-arey-angenh. Ayeng tyayl-itwek anek, arrantherr ilkwatherr apetyey-angenh atyeng-warl.’
MAT 25:44 Apmwel-rnem renh tyerneyenh, ‘Ingkartay! Anwernantherr ngenh angayakw arey-angenh? Anwernantherr angkethakw arey-angenh? Anwernantherr ngenh alethang anwernantherr arey-angenh? Anwernantherr ngenh arnkwek arrangkw arey-angenh? Ilenger ngenh arntety anwernantherr arek, tyayl-itwek-then, ngenh arntarnt-arey-angenh?’
MAT 25:45 Atha tyerneyenh, ‘Atha arrenhantherrenh arraty ilem, arrantherr apek artwa apmwamwam atyenh-rnemek alakenh-anyem arntarnt-arey-angenh, rernem atyenh-rnem ingkerr.’
MAT 25:46 Apmwerneman alheyenh apmer rwa aknganentyarl aleth ampeyel-warlarl. Mwerr-rneman apmer mwerr-warl alheyenh, rernem intem-antey iteth aneyenh ikwer-itwek.”
MAT 26:1 Jesus-el renh-rnem akalty-anthek. Ikwer-penh ra kwertengerl ikwerenh-rnem ilek,
MAT 26:2 “Arlta atherr-inger aynteyel tyenkerr-anem arlkwey-alenty. Ahelengkwel-rnem ayenh Akngey-kenh Artwa Impen artwa ingwer-rnem-warl ahayiweyenh, rernem arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthetyek.”
MAT 26:3 Moses-kenh-rnem-then, tyaty-areny ilkwernem-then Atyetyart Jew-rnem-kenh-then, rernem akarrirrek, atyetyart ilkwa tyaty-areny Caiaphas-kenh apmer-warl.
MAT 26:4 Rernem angkerrenh, Jesus renh anterrkwemel, renh ipmek atwetyek irrtyertel,
MAT 26:5 “Alerl-antey ra anayntey, akngerrel anwenhantherr atwekerr, ahelirremel ikwer-they.”
MAT 26:6 Jesus apmer Bethany-itwel anenh. Ra amern arlkwenh Simon-kenh warlel, kwertengerl ikwerenh-rnem-akertel. Simon-arl anenh awank tywen-akert apmer ikwerenhel, ra mwerr-anem aleyan.
MAT 26:7 Arelh anyentel anter mwerr-angker thelek, akapwert Jesus renh apernemel, arelh rarl anter renh payemelek man akngerrel.
MAT 26:8 Kwertengerl-rnemel renh arek, rarl Jesus akapwert anterel apernek. Rernem angkerrenh, “Ilek ra anter mwerran arimpeyel?
MAT 26:9 Ilek-ketyarl ra anwenhantherr anthey-angenh? Anwantherr tharlemiletyek, man akngerr inetyek, man-weny-rnem, irrepern-rnem anthemel.”
MAT 26:10 Jesus-el renh-rnem iterl-arek, rernemarl tyel-angkerrenh. Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ahelirreyang ikwer, mwerr-angkwarr ayenh anterel apernek.
MAT 26:11 Mwerr-angkwarr arrantherr man-weny-rnem arntarnt-arem. Aleth man-weny-rnem anayntem arrekantherr-itwel. Ayeng nthakenh aleth aney-angenh ahern nhel. Lyert arrantherr atyeng iterretyek.
MAT 26:12 Mareny-angkwarr arelh ra anterel apernek, ingwer-rnemel ayenh awenng-warl akwernetyek.” Jew-rnemel apmelerr arrewaly anterel apernenh awenng-warl akwerney-alenty.
MAT 26:13 “Atyenh-rnem apmer arrpanenh-warl alhentyel, angka atyenh ilayntetyek, rernem ingwer-rnem ileyenh, arelh anyentelarl ayenh anterel akapwert apernek mareny-angkwarr.”
MAT 26:14 Kwertengerl anyent, Judas, apmer Iscariot-areny alhek Atyetyart ilkwa tyaty-areny-rnem-warl Jesus renh ahayiwetyek, rernem Jesus renh anterrkwetyek, rernem renh ipmek atwetyek.
MAT 26:15 “Atha arrekantherr Jesus iylparrernenhenty, arrantherr renh anterrkwetyek, man ilek-apeny arrantherr ayenh antheman?” Rernem Judas renh man 30 payemelek.
MAT 26:16 Judas ra ament-anem iterrek nthakenh-angkwarr ra Jesus renh ahayiwenh ahelengkw-rnem-warl.
MAT 26:17 Arlta impen anyent ikwerel, Jew-rnem akarrirrek amern tyenkerr arlkwetyek. Jesus-kenh kwertengerl-rnem apetyek. Rernem renh ayernek, “Nthenh-warl anwantherr akarrirrem, anwantherr tyenkerr atyenhiletyek?”
MAT 26:18 Jesus angkek, “Alhenherr-arey, artwa anyent renh iley-alhenherr-arey, ‘Ingkartel anwernantherrenh thwenek, arlta ikwerenh arrerirrek, ranem tyenkerr arlkwetyek kwertengerl ikwerenh-rnem-akertel, warl ngkwenh-itwek.’”
MAT 26:19 Rernem kel tyenkerrek atyenhilek arrwekel, Jesus-elarl renh-rnem ilek-angkwarr.
MAT 26:20 Ingwel, Jesus kel alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert amern tyenkerr arlkwetyek.
MAT 26:21 Rernem amern arlkwenharl, Ra kwertengerl 12 ikwerenh-rnem ilek, “Artwa anyentel ayenh ahayiweyenh artwa ahelengkw-rnem-warl, rernem ayenh ipmek atwetyek.”
MAT 26:22 Kwertengerl ikwerenh-rnem amperrngirrek Jesus ikwer. Anyentel-anyentel rernem renh ayernek, “Ayeng-alew, Ingkartay?”
MAT 26:23 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Artwa anyentel atyeng-itwek amern arlkweyel, rarlap ayenh ahayiwem artwa ahelengkw-rnem-warl.
MAT 26:24 Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: ‘Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ra ilwem.’ Artwa anyentel ayenh ahayiwem artwa ahelengkw-rnem-warl, ayenh atwetyek. Ikwer-penh rap irrkngerney-weny-anemarl aneyenh. Akngeyel renh atwem. Artwa ilenh rarl apmwangkwarr alkenhirrek.”
MAT 26:25 Judas-el renh ayernek, “Ayeng-alew, Ingkartay?” Jesus-el renh tyernek, “Ngarl arraty ilelhek-angkwarr-antey!”
MAT 26:26 Rernem amern arlkwerrenharl-antey, Jesus-el amern inek, Akngeyek angkemel inkwerelhemel, rarl amern renh anthek. Ikwer-they, Jesus-el amern renh rlweth-akek. Ra kwertengerl ikwerenh-rnem anthek, angkemel, “Ina, arlkwa. Nhenhan arlka atyenharlap ran.”
MAT 26:27 Tyampet wayn-akert inek-penh, ra Akngey angkek inkwerelhemel, rarl wayn renh anthek. Ikwer-penhan ra renh-rnem anthek antywetyek.
MAT 26:28 Jesus angkek, “Nhenhan arrknga atyenharlap ran. Arrknga thelelhentyel ayeng ilwem, ingkerrenh-they apmwa irrarlkeyek. Akngeyel arrenhantherr alhelek, apmwa arrekantherrety iweyek, arrenhantherr anyentelhiletyek ikwerenh-rnem-warl.
MAT 26:29 Anyent-inger-antey atha wayn nhenhan antywetyek ahern nhenh-itwek. Ingwer-ingerant, atha ngkwarl wayn lyerteny antywem, Akngey atyenh-kenh apmer-itwekant.”
MAT 26:30 Rernemap aylelherrek-anem, Ingkart Akngey-warl-athek, inkwerelhemel. Rernem warl ikwer-they Apwert Alip-angketyarr-warl alhek.
MAT 26:31 Jesus angkek, “Ingwel lyert arrantherr alhem, arlperrtyirremel, yep-yep-rnem arlperrtyirremel anterrem, weth-apeny. Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: ‘Yep-yep arntarnt-arey-angker atwenty, yep-yep-rnemarl ingkerrenh arlperrtyirremel anterrem.’
MAT 26:32 Akngeyel ayenh itethilenty-penhant, ayeng apmer Galilee-warl alhem arrwekel.”
MAT 26:33 Peter ilelhek, “Kwertengerl ingwerel-rnem ngenh menty iwerl-alhenty, athan nthakenh ngenh iwerl-alhey-angenh.”
MAT 26:34 Jesus-el Peter renh ilek, “Atha ngenh arraty ileyel, tywek-tywek irrwey ingwepenh arlkey-ayntekerrem-awaty, nga ilelhetyek irrpety-inger ntwa ayenh iterl-arey-angenh akwerrp.”
MAT 26:35 Peter-el Jesus renh ilek, “Menty! Ayeng alakenh ilelhey-angenh ikwer-rnem-warl. Atha ngenh iwerl-alhey-angenh, aylenhanth-atherr-antey ahelengkw-rnemel atwetyek.” Kwertengerl ingwer-rnem ilelhek arrpemarl, renh-rnem ingkerrenh atwetyek ahelengkw-rnemel.
MAT 26:36 Jesus apmer ingwer-warl alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, apmer Gethsemane. Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Nhel arrantherr anayntenherr-arey, ayeng alhey-kety Akngey-warl angketyek.”
MAT 26:37 Jesus-el artwa irrpety atnwenhek, Peter-akerr, artwa ingwer atherr-then, Zebedee-kenh alerikw-atherr, renh-rnemant ra atnwenhek. Jesus ilelhek, “Ayengarl artewentyel iterremel ilwetyek-anem irreyel-kety. Arrantherr atyek anayntenherr-arey.”
MAT 26:39 Jesus ilperr-ayntek Ingkart Akngey-warl angkemel, “Akngeyay, ayeng ilkelheyel artwa ahelengkw ilenh-rnem ntwa atyengety anterrkwetyek, ayenh atwekerr. Ntwa atyengety renh-rnem anterrkwa, nga arlkwententyarlan.” Ikwer-penhan, Jesus angkek arrpemarl, “Akngey, ngarl rlterrk inngan, mwerr ayenh menty rernem arntety ilkwa anthey, ayenh ipmek atwey, ngarl arlkwenteyel-angkwarr. Ayeng ngkweng awelheyel.”
MAT 26:40 Jesus apey-alpek kwertengerl ikwerenh-rnem-warl. Ra renh-rnem arey-alpek ankwantey aynterl-anenty. Ra Simon Peter renh ilek, “Ilekekarl arrantherr ankwantey aynteyel, ngwang ywerrey-angenh ayeng anamerl-antey arrekantherr-warl apey-alpek.
MAT 26:41 Arrantherr atyeng atyek arntarnt-arelherl-anemer. Arrenhantherr ingwerentyel arrkernem, arrantherr apmwangkwarr apentetyek. Arrantherr Akngey renh ayernetyek kwenirremel, arrantherr apmwangkwarr apentekerr. Arrantherr ahern-areny arwarl, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek-arrpantey.”
MAT 26:42 Jesus alhek Ingkart Akngey-warl angketyek irrkaty-angkwarr arrpemarl. Ra angkek, “Akngey, mwerr ayenh menty rernem arntety ilkwa anthey awaretyel, ngarl arlkwenteyel-angkwarr. Ayeng ngkweng awelheyel.”
MAT 26:43 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-warl apey-alpek. Ra arey-alpek renh-rnem ankwantey aynterl-anenty arrpemarl. Rernem atyek-anem aney-angenh, renh-rnem ankwel intem-antey itnatwenh. Jesus-el renh-rnem akwentelhilek, rernem akater-anem ingkerrenh anenh, nyerrirremel.
MAT 26:44 Jesus alhek Akngey-warl angketyek arrpemarl, angka irrkaty arrpemarl.
MAT 26:45 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-warl apey-alpek, ra arey-alhek renh-rnem ankwantey aynterl-anenty arrpemarl. Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ankwantey arrpem intem aynteyel. Kel arrantherr ankwayntek. Artwa ahelengkw-rnemel Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ayenh rlengk anterrkweyenh, artwa apmwernem-warl ahayiwemel.
MAT 26:46 Ingkerrenh akwentenherr-arey, anwantherr alhetyek. Artwa ilenhel-anyem ayenh ahayiweyenh, artwa ahelengkw-rnem-warl, ayenh rernem anterrkwetyek.”
MAT 26:47 Judas apetyek ikwer-warl. Ra ahelengkw-rnem ikngwerl-alpek Jesus ikwer-warl. Atyetyart ilkwernem-then Atyetyart Jew-kenh tyaty-areny-rnem-then, rernem ahelengkw renh-rnem thwenek. Ahelengkw-rnem nayp arlpenty-akert apetyek, walth-then-akert.
MAT 26:48 Judas-elarl renh-rnem ilek arrwekel, rernem iterl-aretyek, “Athan artwa weth renh arrwantyem, arrantherraw renh anterrkwenherr-areyarl.” Ahelengkw-rnemel Jesus renh alhengk-arek, Judas-elarl arrwekel ilek-penh.
MAT 26:49 Judas Jesus ikwer-warl apetyek angkemel, “Atyetyartay!” Judas-el Jesus renh anterrkwemel arrwantyek. Jew-rnemel artwa ingkerrenh rlwatirremel, rernem arrwantyirremel apmelerr-angkwarr.
MAT 26:50 Jesus angkek ikwer, “Ilekek nga apetyek?” Kel ahelengkw-rnemel renh anterrkwek, Judas-elarl arrwantyek-warl.
MAT 26:51 Kwertengerl anyent Jesus-kenhel nayp arlpentyel atyetyart ilkwa ikwerenh warrkenh renh iylpa rlweth-arternek.
MAT 26:52 Jesus-el renh ilek, “Nayp arlpenty yanh arrerneyna, ingwerentyel ikwer-anterl angkep atwekerr nayp arlpenty-akertel.
MAT 26:53 Ayeng arlkwententyarlan, atha Akngey renh ayernem, ra angel akngerr thwenetyek atyeng-warl, ayenh itethiletyek.
MAT 26:54 Kel, mentyarl. Akngey-kenh angka nhenhan inngarl aynteyel, arrwekelelarl ra atyeng arrernek.”
MAT 26:55 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ilekekarl arrantherr apetyek irrtyertelan, ayenh arrantherr anterrkwetyekan? Nayp arlpenty-rnem-thenan, walth-rnem-thenan arrantherr akngetyek, ayenh atwetyek, ayeng apmwa atwey-angker-arrpantey! Akngerr-inger atha arrenhantherr akalty-anthenh angka Akngey-kenh, ilerl-anemel, Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek. Arrantherr ayenh anterrkwemer ikwer-antey artwa akngerrel arenty-angkwarr. Arraty-wenyarl alakenh arrantherr ayenh anterrkwek.
MAT 26:56 Kel mwerr ayenh arrantherr anterrkwemer, alakenh Akngey-kenh angka pipel aynteyel-angkwarr, angkakert arrwekeleny-rnemel ingkwernek-angkwarr, alakenh-anyem innganem atyeng mpwelheyel arrwekel.” Kwertengerl ikwerenh-rnem kel aterel anterrerrek.
MAT 26:57 Ahelengkwel-rnem Jesus renh akngek Caiaphas-kenh warl-warl atyetyart ilkwewarl. Atyetyart ilkwernem-then Moses-kenh-rnem-then ikwer-warl akarrirrek.
MAT 26:58 Peter-el renh-rnem apentek, arleng-theyarl. Peter arrernelhek atyetyart-kenh yard-warl, ahelengkw-rnem-itwek. Ra akarenh, nthakenh rernem Jesus renh ileyenh.
MAT 26:59 Atyetyart ilkwernem mpwelhenh, ingwer ayernetyek, Jesus renh ayntarrp-iletyek, rernem renh ipmek atwetyek.
MAT 26:60 Rernem apatek nthakenharl rernem Jesus renh atweyenh. Ingwer-rnemel ywarn-anteyarl Jesus renh ayntarrp-ilenh. Artwa ingwer atherr apetyek, renh ayntarrp-iletyek.
MAT 26:61 Ratherr ilenh irrtywerremel, “Jesus ilenh angkek, tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh ataketyek, tyaty ingwer-anemarl artey-alkenh arlta irrpety-inger-penh.”
MAT 26:62 Tyaty-areny atyetyart ilkwel Jesus renh ayernek, “Ntwa anwenhantherr tyerney-angenh-antey. Nthakenh rernem ngkweng angkerreyel? Ntwa anwernekantherr arraty ilay!”
MAT 26:63 Jesus akater anek, tyerney-angenh. Atyetyart ilkwel ayernek arrpemarl, “Akenhel arem, nga arraty-antey atyeng ilelha! Ngenhang Christ Akngeyel anwernenhantherr ilek, ngenh thwenetyek anwernekantherr-warl, ahern nhewarl, Akngey-kenh alerikw?”
MAT 26:64 Jesus ikwer ilelhek, “Ya, arrantherr areyenh, ayeng iteth alpenty Ingkart Akngey-warl intem ayeng aney-alpeyenh ikwer-itwel. Ayeng Atyetyart ilkwa aneyenh intem-antey, Akngey-apeny. Arrantherr ayenh areyenh, Ingkart Akngey-kenh apmer-they kwenpay-angkwarr apey-alpenty.”
MAT 26:65 Artwa atyetyartel arnkwa ikwerenh ilterrek angkemel, “Nhenhey apmwel-areth angkeyel Akngeyek. Ran nhenhey Atyetyart Akngey-apeny-arrpanteyarl ilelheyel! Arrantherr renh awek rarl angkek Akngeyek.
MAT 26:66 Nthakenh arrantherr iterreyel, nthakenh rarl apmwel-areth Akngeyek angkek?” Rernem angkerrenh, “Arratyarl anwantherr renh ipmek atwem.”
MAT 26:67 Artwa ingwer-rnemelan apelharl iwek, renh atwek. Ahelengkw-rnemel renh annga rag-el artek aparrng ilemel, renh atwemel.
MAT 26:68 Artwa ahelengkw-rnemel renh ayernek, “Ngan akaltyarl, Akngey-kenh Impen. Angwenhel ngenh atweyel?”
MAT 26:69 Peter-an akethel anenh. Kwey warrkenh Atyetyart tyaty-areny-kenhel Peter renh alhengk-arek ayernemel, “Ngan alhenhap Jesus Galilee-areny-angkwarr. Atha ngenh weth arekan, ngay?”
MAT 26:70 Peter ilelhek irrtywerremel, “Inpa, atha iterl-areyangarl renh.”
MAT 26:71 Peter anperl-alhek keyt-warl. Kwey warrkenh ingwerel Peter renh arek arrpemarl. Ra ilek artwa ingwer-rnem-warl-anem, “Nhanyemarl ran Jesus Nazareth-areny-angkwarrarl alhenhan, atharl renh alhengk-arekan.”
MAT 26:72 Peter irrtywerremel ilelhek arrpemarl, “Akenhel arem, arrangkw, atha iterl-arey-angenh renh.”
MAT 26:73 Artwa ingwer-rnemel Peter renh ilek, “Inngarl nga alhenh Jesus-angkwarr apmer Galilee-ampeny. Galilee-areny-apeny nga angkeyelan.”
MAT 26:74 Peter irrtywerremel ilelhek arrpemarl, “Ingkartel arem, arraty inngay ayeng angkem. Ayeng akwerrp, atha renh iterl-arey-angenh.” Peter-el renh tywek-tywek irrwey awek rarl ingwepenh arlkey-ayntek.
MAT 26:75 Peter ra iterl-arek, renharl Jesus-el arrwekel ilek-angkwarr, “Tywek-tywek irrwey ingwepenh arlkey-ayntekerr-awaty nga irrtywerremel irrpety-inger ilelhem.” Kel Peter alpek. Rap artewentyel artnenh-anem.
MAT 27:1 Ingwepenh Atyetyart tyaty-areny-rnem-then, atyetyart apmer-areny-rnem-then, rernem akarrirrek angkerretyek, Jesus renh atwetyek.
MAT 27:2 Rernem-anem renh arertnemel, Atyetyart Pilate-warl atnwenhek.
MAT 27:3 Judas-el kel ahelengkw-rnem-warl Jesus renh ahayiwek. Ranem ywarn iterrek amperrngirremel. Rap angkepirrek tyaty-areny atyetyart ilkwernem-warl, Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-warl alhek-anem. Ra ngkwelty-rnem atyetyart tyaty-areny-rnem angkep antheynetyek-arrpantey.
MAT 27:4 Ranem angkek nyerrirremel, “Ayeng-anem Akngey-angkwarr apmwelhilek, artwa mwerr innga atha ahayiwek ahelengkw-rnem-warl. Artwa alyelk ra apmwel-areth mpwarey-angenh.” Rernem renh ilek, “Ntwap renh ahayiwek anwekantherr-warl. Anantherr arlarl.”
MAT 27:5 Judas ran ngkwelty-rnem tyaty ilkwa kwen-warl iwek-penh, ranem ament ipmek aynterrarrewelhek.
MAT 27:6 Tyaty-areny atyetyart ilkwernemel ngkwelty renh akwetyemel, angkerrenh, “Artwa atwetyekarl anthekarl. Nthakenh ngkwelty nhenh angkep akwerney-angenh tyaty-warl.”
MAT 27:7 Rernem angkerrek-anem, apmer aterterr renh ingwer-itwek payemeletyek. Rernem iterrenh, awenng angernetyek, alethang arrewaly akwernetyek. Artwa ahern-penh mpwarey-angker anyent ra apmer tharlemilek ikwer-rnem.
MAT 27:8 Alakenh-they aley rernem “Apmer Arrkngangketyarr” itneweyel-antey.
MAT 27:9 Jeremiah-kenh pip alakenh arraty innganem aynteyel, rarl arrwekel ilenh-angkwarr-antey: “Ngkwelty 30-el payemeletyek, man rernem Israel-kenh artwa anyentek payemeletyek.
MAT 27:10 Rernem aterterr renh-anem payemelek, atnthepenh arnwarney-angker-kenh, Akngeyel renh-rnem ilanthek-angkwarr-antey.”
MAT 27:11 Rernem Jesus renh atnwenhek Atyetyart Pilate ikwer-warl. Pilate-el Jesus renh ayernek, “Nganang Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenh, ngay?” “Ya, alakenh nga angkeyel.” Jesus-el renh tyernek.
MAT 27:12 Tyaty-areny atyetyart ilkwel-rnem Jesus renh ayntarrp-ilek, ra irrtywerremel ilelhenty-arrpantey. Jesus akater-anem rtnenh, tyerney-angenh.
MAT 27:13 Pilate-el Jesus renh ayernek arrpemarl, “Ngenharl rernem ayntarrp-ileyel, nthakenh ngan angkem?”
MAT 27:14 Jesus akater-anem rtnenh, tyerney-angenh. Atyetyart ra ikwer apatek-anem, rarl akater-anem rtnenhek.
MAT 27:15 Aherrety arrpanenhel, amern tyenkerr arlkwenh apmelerr-angkwarr, Pilate-el artwa anyent tyayl-they tyarlewenh.
MAT 27:16 Artwa Barabbas artwa apmwa innga tyayl-itwek anenh.
MAT 27:17 Rernem ingkerrenh akarrirrek, Pilate-el renh-rnem ayernek, “Angwenh athan tyarlewem tyayl-theyan? Barabbas apek? Jesus apek, rernem renh itneweyel Christ, Akngeyelarl arrwekel ilek, renh thwenetyek ahern nhenh-warl ingkerrenh itethiletyek.”
MAT 27:18 Pilate-arl akalty, atyetyart-rnem Jesus-kety arlkarirrenh.
MAT 27:19 Pilate-el renh tyatyemilenh-angkwarr-antey, Pilate-kenh anewikwel angka thwenek ikwer-warl, “Artwa alyelk yanh ipmay! Ayeng artwa yanhek ilkelhey-angenh, renh atwetyek, altyerr apmwa atha arek-penh.”
MAT 27:20 Tyaty-areny atyetyart ingwer-rnem-then rernem renh-rnem ingkerrenh ilek, “Arrantherr Pilate ilenherr-arey, ra artwa Barabbas tyayl-they tyarlewetyek, Jesus-ant atwetyek.”
MAT 27:21 Pilate-el renh-rnem ayernek arrpemarl, “Artwa nthenh-apeny atha tyarleweman?” Rernem arlkek, “Barabbas renhant tyarlewa!”
MAT 27:22 Pilate-el renh-rnem ayernek arrpemarl, “Nthakenh atha Jesus renh ilem? Rernem renh Christ antweyel Akngeyelarl thwenek?” Rernem arlkek artewentyel, “Renh arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthenherr-arey, renh atwetyek!”
MAT 27:23 Pilate-el renh-rnem ayernek, “Ilekek atwetyek? Ran arlarl.” Rernem artewentyel innga arlkek, “Renh arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthenherr-arey, renh atwetyek!”
MAT 27:24 Atyetyart Pilate ra arek, ingkerrenh ahelirrenhant-anem. Kwatyel iltyatherr lhewelhek, anngetherr ikwer-rnem-itwek, “Arrantherrant ilkelheyel renh atwetyek. Ayeng arlarl!”
MAT 27:25 Rernem renh ilek, “Kel menty anwenhantherr ayntarrp-ilem ingkerrenhel, renh ipmek atwenty-penh, ingkern-penh-rnem-then ayntarrp-ilem arrpemarl.”
MAT 27:26 Pilate-el Barabbas renh tyarlewek, tyayl kwen-they. Pilate-el ahelengkw-rnem ilek, rernem Jesus renh whip-el atwayntetyek arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthetyek.
MAT 27:27 Ahelengkwel-rnem Jesus renh atnwenhek warl ilkwa rlterrk-warl, warl Atyetyart ilkwa Rome-areny-kenh-warl. Ahelengkw ingwer-rnem ikwer-rnem-warl akarrirrek.
MAT 27:28 Rernem arnkwa lhelek, ikwer-they, kwet arlpenty rnter-rnter-warl-anem renh akwernek.
MAT 27:29 Rernem mwekart-apeny mpwarek, arreylp-angketyarr atyetyartek-arrpantey, Jesus akapwert-warl arrernemel, arwerl iltya arraty-warl arrernemel. Rernem renh arrkentelhilemel ilek kwenirremel, “Nganap Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenh.”
MAT 27:30 Rernem apelh ikwer-warl iwek, akapwert-anem renh arwerlel atwemel.
MAT 27:31 Rernem irrpelthirremel kwanthenh-penh, rernem kwet lhelek, arnkwa ikwerenh-warl-anem akwernemel. Rernem renh atnwenhek, rernem renh atanthetyek, arwerl iylpeyl-atherr-warl.
MAT 27:32 Artwa anyent, itnan Simon apmer Cyrene-areny. Ahelengkw-rnemel arwerl iylpeyl-atherr-anem arrernek Simon ikwer-warl, ra arwerl renh aylpwer-akngeyn-ayntetyek. Simon-el arwerl iylpeyl-atherr iytarr-akngeynenh.
MAT 27:33 Ahelengkw-rnemel Jesus renh apwert ilkwewarl atnwenhek, apwert itnan Golgotha, apwert ngkwern akarnng-apeny.
MAT 27:34 Ahelengkw-rnemel arwerl mwerr-angker alperr-penh ngkwarl wayn-warl thelek, Jesus renh anthemel, ra irrwampenty awelhekerr, renh arlelpiletyek, renh atanthenty arwerl iylpeyl-atherrek. Rap arrkernek-anem. Jesus-el ngkwarl menty arek, antywey-angenh.
MAT 27:35 Ahelengkwel-rnem arnkwa ikwerenh lhelek, ahern-warl iwemel. Rernem Jesus renh arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthek. Ahelengkwel-rnem arrkenirrek arnkwa Jesus-kenhek, antengiletyek.
MAT 27:36 Kel rernem renh arenh-anem, arrernelhemel.
MAT 27:37 Ahelengkw-rnemel pip arrernek arwerl iylpeyl-atherr-warl angka ikwer-rnem-kenh-akert, “Nhanyem Atyetyart Jew-rnem-kenh.”
MAT 27:38 Artwa apmwatherr rernem arrernek Jesus-angkwarr ilwetyek. Artwa apmwatherr rernem rnkernek, akwerrant-atherr, Jesus ampepekilemel.
MAT 27:39 Akngerr angkepelarreng alhenh, Jesus ikwer irrpelthirrerl-anemel,
MAT 27:40 Rernem arlkek, “Weth ntwa anwernenhantherr ilek, ntwarl tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh atakenty-penhel, ntwa tyaty ilkwa ingwer-anemarl artetyek akwel. Ngan arlertek ilkwakert akwel. Nga ament-anem itethelhila! Atwarra arwerl iylpeyl-atherr-they!”
MAT 27:41 Atyetyart ilkwa tyaty-areny-rnem-then atyetyart ingwer-rnem-then Moses-kenh-rnem-then, rernem ikwer irrpelthirrenh. Rernem arrkent ikwer angkerrenh,
MAT 27:42 “Ran artwa ingkerrenh arntety-penh itethiley-angker, ranem ament-anem itethelhiley! Ra ament itethelhilenty, anwantherr ingkerrenhelarlap iterl-areman, rap Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenharl aneman.
MAT 27:43 Ra Akngey tnakeyel. Ra ilelhek, ra Akngey-kenh alerikw akwel. Akngeyelant renh itethilemer.”
MAT 27:44 Artwa apmwa weth atherrel Jesus renh arrkentelhilenh arrpemarl.
MAT 27:45 Ingkeny arlta ampepel ingwerrerl-alhek, atwerrpek-atwety.
MAT 27:46 Jesus-el Akngey renh ayernek, “Akngey atyenh, Akngey atyenh, ilek-kety ntwa ayenh menty arek?”
MAT 27:47 Ingwer-rnem Jesus-arrangarr rtnenherrenh. Rernem Jesus renh awenh, angkemel, “Jesus ra arlkeyel Elijah ikwer. Elijah Akngey-kenh angkakert arrwekeleny ran.”
MAT 27:48 Artwa anyentel ngkwarl wayn-warl antywer renh apelyilek, Jesus renh arwerl arlpenty-they antywetyek.
MAT 27:49 Ingwer-rnem angkerrenh, “Anwantherr mpwelhey Elijah ikwer-warl apetyetyek, renh arwerl iylpeyl-atherr-they tyarlewenty anwantherr aretyek.”
MAT 27:50 Kel Jesus arlkek, ilwemel.
MAT 27:51 Rag arlpenty Jew-kenh tyaty ilkwitwek ilterrelhek, irrwerl-they, kwenek-atwety. Ahern akngenherl-akngenhelhilek. Apwert-rnem akelhemel ngkweltyirremel.
MAT 27:52 Awenng-rnem altywerirrek, arrewaly-rnem itethirrek, Ingkart-angkwarr apenteyel-rnemarl.
MAT 27:53 Rernem awenng-they akemirrek. Ra itethirrek-penh, rernem Jerusalem-warl alhek. Rernem aremirrek, akngerr ingwer-rnemek,
MAT 27:54 Atyetyart ahelengkw-rnem-kenh ahelengkw-rnem-then rernem arek. Rernem ahern akngelhenh-akngelhenhek awelhek. Rernem aterirrek angkerrenh, “Jesus ranap Akngey-kenh Alerikw inngarl ilenhey.”
MAT 27:55 Arelh akngerr rernem akarrirrek apmer Galilee-they, renh arntarnt-aretyek, Jesus arwerl iylpeyl-atherrek ilwey-alenty. Rernem Galilee-they apetyek. Rernem arleng-they arntarnt-arelhenh.
MAT 27:56 Mary Magdala-areny, Mary ingwer-then, James-then Joseph-then, ikwer-atherrenh amikw, ingwer, James-then John-kenh amikw, rernem ikwer-rnem-itwel rtnenh. James-then John-then Zebedee-kenh alerikw-atherr anenh.
MAT 27:57 Atwerrp, artwa man-angketyarr apetyek itnan Joseph, artwa mwerr Ingkart-areny apmer ingwer-areny itnan Arimathea.
MAT 27:58 Joseph-el Pilate renh ayernek, arrewalyek. Pilate-el ingwer ilek, ra arrewaly renh arwerl iylpeyl-atherr-they atwarrelhiletyek, Joseph renh anthetyek.
MAT 27:59 Arnkwa mwerrel-anem ataperrelek.
MAT 27:60 Joseph-kenhel-rnem arrewaly renh intey awenng-warl akwernek. Intey awenng renh ilkwilek awank-akerr, arrewaly-anem intey-warl akwerney-alenty, apwert ilkwa arriw-itwek arrkngertiwemel. Kel ra alpek-anem.
MAT 27:61 Mary Magdala-areny-then, Mary ingwer-then ratherr intey akarelhilenh.
MAT 27:62 Ingwepenh arlta ltyerrey-angker ikwerel, tyaty-areny atyetyart ilkwernem-then artwa Pharisee-rnem-then Pilate-warl akarrirrek.
MAT 27:63 Rernem ikwer angkek, “Jesus ra irrtywerremel ikwer-rnem ilelhenty-arrpantey, ingwa atherr-penh ipmepenh itethirremel apey-alpetyek-arrpantey.
MAT 27:64 Artwernem irrpety thwenay, arriw ilenh akarerl-ayntetyek arlta irrpetyek-atwety, kwertengerl ikwerenh-rnemel ipma renh tyerremel akngekerr, ingwer-rnem-anem ilekerr, itethirrenty-arrpantey.”
MAT 27:65 Pilate-el renh-rnem ilek, “Ahelengkw-rnem atnwenha, rernem awenng renh akarerl-ayntetyek.”
MAT 27:66 Atyetyart rernem apwert renh mwantyel akentek rlterrk, ahelengkw renh-rnem-anem rnkernek, awenng renh akarerl-ayntetyek.
MAT 28:1 Arlta ltyerrey-angker Ingkeny tyerrelhey-alentyel, Mary Magdala-areny Mary ingwer-then alhek, intey renh aretyek.
MAT 28:2 Ikwer-penh ahern akngelhekarl ratherr awek, Ingkart-kenh angel ikwer-atherr-warl apetyek irrwerl-they. Ranem apwert renh atwepert-iwek, ranem apwert ikwer-itwek anenh.
MAT 28:3 Angel ranem lyenentyel-apeny arrtyernek, arnkwan ikwerenh arlter innga.
MAT 28:4 Ahelengkw-rnem aterirremel ahern-warl aytnek, ipmapeny-anem ayntenh.
MAT 28:5 Angel angkek ikwer-atherr, “Aterirrey-angenh anenherr-atherr! Atha mpwelanth iterl-areyel. Mpwelanth Jesus-ek nthweyel, arwerl ilpeyl-atherr-warl atanthekek.
MAT 28:6 Ra nhenh aney-angenh-anem. Akngeyel renh itethilek, weth rarl ingkerrenhek arrwekel ilelhek-angkwarr. Apetyenherr-atherr, intey renh aretyek, rarl ayntenh.
MAT 28:7 Alhenherr-atherr, kwertengerl ikwerenh-rnem iletyek, rarl ipmepenh itethirrek. Ra Galilee-warl alhek arrwekel, arrantherr alhetyek renh arey-alhetyek. Alakenh-anyem ayeng angkakert apetyek, mpwelenhanth atha ilek.”
MAT 28:8 Ratherr aterirremel-antey anterrek inkwerelhemel, kwertengerl-rnem iletyek.
MAT 28:9 Jesus-el renh-atherr rlwatek, ratherr-anem kwenirremel arrernelhek ingkety atherr anterrkwek, ikwer inkwerelhek.
MAT 28:10 Jesus angkek, “Aterirrey-angenh, kwertengerl atyenh-rnem ilenherr-arey, rernem ayenh Galilee ikwer-itwek arey-alhetyek.”
MAT 28:11 Ratherr alhenharl-antey ahelengkw-rnem tern ilkwewarl alhek. Rernem tyaty-areny atyetyart-rnemek angka ilek.
MAT 28:12 Atyetyart tyaty-areny-rnem-then rernem angkerrenh, ahelengkw-rnem payemeletyek rernem menty akater anayntetyek, ingwer-rnemek angka Jesus-akert iley-angenh, rarl itethirrek. Atyetyart ingwer-rnem angkerrenh arrpemarl.
MAT 28:13 “Ingwer-rnem ilayntenherr-arey, kwertengerl weth-rnemelarl arrewaly tyerremel irrtyert akngek, awenng-they. Anwantherr arnkwa ayntenharl-antey.
MAT 28:14 Pilate ra angka awenty, mwerrarl anwantherr renh ilem, nthakenh arrenhantherr ayntarrp-ileyangarl.”
MAT 28:15 Rernem ahelengkw-rnem man payemelek. Rernem-anem akater anenh. Apmer Judea-areny-rnem rernem arraty iterl-arey-angenh-antey.
MAT 28:16 Kwertengerl 11-pel alhek Galilee-warl, apwert ilkwewarl, Jesus-el kel renh-rnem ilek arrwekel, renh rlwatetyek.
MAT 28:17 Rernem renh arek, ikwer inkwerelhemel. Ingwer-rnem arrangkwarl, ikwer irrpelthirrenh.
MAT 28:18 Jesus ikwer-rnem-warl apetyek angkemel, “Akngeyel ayenh arrernek, alker-areny-rnemek, ahern-areny-rnemek, Ingkart ingkerrenhek anetyek.
MAT 28:19 Apmer arrpanenh-warl alhenherr-arey, ingkerrenh akalty-anthetyek, rernem kwertengerl atyeng-anem anayntetyek. Baptise-emelenherr-arey renh-rnem itna Akngeyek, Alerek, Itnweng Rlwartek angkemel.
MAT 28:20 Akalty-anthenherr-arey renh-rnem, angka atyenh ingkerrenh ywerreyek-atwety. Ayeng arrekantherr-itwek aneyenh, ahern nhenh ywerreyek-atwety.”
MAR 1:1 Nhanyeman angka mwerr-angker Jesus Christ-ek, Akngey-kenh Alerikw.
MAR 1:2 Akngey-kenh angkakert artwa Isaiah anenh. Awank-akerr Isaiah-el ingkwernek Akngey-kenh angka pip-warl. Akngey alakenh-anyem angkek, “Angka atyenh-akert atha thwenem ikwer-rnem-warl, rernem iterl-aretyek Ingkartarl ingkern-they apetyem.”
MAR 1:3 Angkakert irrkaty ra arlkeyel apmer arlpawel, “Anwantherr iterrey mwerr-angkwarr, Ingkart ikwer mpwelhetyek, rarl apetyemek.”
MAR 1:4 Alakenh-anyem, John, Baptise-emeley-angker apmer arlpaw-itwel anenh. Arnkwan ikwerenh John-kenh alta kamwerl-penh, pilt yenp-penh-akert. Ra intelty-rnem arlkwenh, ngkwarl arwengalker-then. Akngerr-anem apmer arrpanenh-they, apmer Judea-ampenyel, John-warl akarrirrek, tawen Jerusalem-areny-rnem-then. Rernem ilelhek John-ek, rernemarl apmwakert anenh. John angkek ingkerrenhek, “Anwantherr Akngey-angkwarrant-anem apentetyek. Angkepirrenh-arey apmwekety, Akngey-warl. Atha arrenhantherr baptise-emilem. Akngeyel apmwa arrekantherrety iwetyek.” Ra renh-rnem ingkerrenh baptise-emilek, Jordan Ilpayek.
MAR 1:7 John ilelhek ikwer-rnem, “Artwa ingweran atyeng-they rlterrk inngan apetyem ingkern-theyarl. Ayeng nthakenh kwenirrey-angenh pwet ikwerenh lhelhetyek. Ran Atyetyart ilkwa anwekantherrenh, ayengan rlterrk-wenyarl.
MAR 1:8 Atha arrwekel arrenhantherrenh baptise-emilem kwatyelant. Rarl apetyem inngan anwekantherr-warl. Ra Itnweng Rlwart ikwerenh arrernetyek anwekantherr-warl.”
MAR 1:9 Ikwer-penhan Jesus-anem Jordan Ilpay-warl, Nazareth-they apmer Galilee-ampeny-warl apetyek. John-el renh kwatyel baptise-emilek.
MAR 1:10 Jesus tyerrelhemel kwaty-they, rap arek kwenpay-rnem amentirrenty. Ikwer-they, rap arek Itnweng Rlwartarl apetyek irrwerl-they, ikwer-warl, thip-apeny.
MAR 1:11 Akngey-kenh angka irrwerl-itwek ra awek, rarl angkek, “Ngarl alerey atyenh. Ayeng ngkweng inkwerelheyel.”
MAR 1:12 Ikwer-they, Akngey-kenh Itnwengel thwenek Jesus renh iparrp-antey aherrety-warl.
MAR 1:13 Alkent anyentel ra anenh, apmer arlpawel. Arrenty ikwer-warl apetyek, Jesus renh arrkernetyek rlterrkek, rarl ikwer-angkwarr awelhetyek. Jesus apmer atnwenth ateralth-angketyarrel anenh. Angel-rnemel renh arntarnt-arenh.
MAR 1:14 Artwa ahelengkwel John anterrkwek. Ra renh tyayl-warl akwernek. Ikwer-they Jesus apmer Galilee-warl alhek, Akngey-kenh angka mwerr-akert, akalty-anthetyek.
MAR 1:15 Jesus-el renh-rnem ilek, “Kel, Akngey ikwerenh-rnemek Atyetyart alkenh anetyek. Angka mwerr nhenh awemel, arrantherr apmwekety angkepirrenhey-alpenherr-arey Akngey-angkwarrant apentetyek.”
MAR 1:16 Jesus alhek kwaty ilkwa impalth-angkwarr, apmer itnan Galilee. Ra awayenheng-atherr Simon Andrew arek, aker irrpeng anterrkwenherl-anenty, netting-akertel.
MAR 1:17 Jesus angkek, “Atyeng-angkwarr apetyenherr-atherr. Atha akaltyiley mpwelenh, akngerr-anem ikngwerl-alpenherr-atherr, Akngey-warl.”
MAR 1:18 Awayenhengel-atherr netting iwerl-alhek, Jesus-anem apentek.
MAR 1:19 Jesus-el arey-alhek Zebedee-kenh alerikw-atherr, James, John, ratherrarl netting arnwarnenh rtnwitwek, aker irrpengek-arelh.
MAR 1:20 Jesus-el renh-atherr ilek, “Atyeng-angkwarr apetyenherr-atherr.” Zebedee, aynikw ikwer-atherrenh ratherr iwerl-alhek rtnwitwek-antey, warrkenh-rnem-akert.
MAR 1:21 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert tawen Capernaum-warl alhek. Jesus alhek Jew-rnemarl warl kwenel angkerrenh-warl Saturday-el, arlta anyent impenel. Ra renh-rnem akalty-anthek.
MAR 1:22 Rernem Jesus renh awemel, rernem apateyelpek, rarl angka arraty rlterrk innga ilek, alhewer-antey. Rernem angkerrenh “Akalty-anthenh-anthenh nhel-rnem anwenhantherr apmwel-areth akalty-antheyel. Rernem nyerrantarl irreyel. Rernem akwerrparl, alhewer akalty anthey-angenh.”
MAR 1:23 Artwa arrenty-akert aylpenhek warl kwenel Jew-rnemarl angkerrenh-warl. Ra artewentyel arlkek,
MAR 1:24 “Jesus Nazareth-areny, nga ilekek apetyek? Ntwa atwetyek anwernenhantherrenh irrentetyek apmer nhethey? Ntwa anwernenhantherrenh ywerrelhilemel atwetyek? Atha ngenh iterl-areyel, ngan Akngey-kenh angkakert impenarl apetyek!”
MAR 1:25 Jesus angkek arrenty ikwer-warl, “Nga akater ana! Tyerrelha ikwer-they!”
MAR 1:26 Artwa ra arwengkirrek, arrenty-kety. Arrenty ra artewentyel arlkek, artwa ikwer-they tyerrelhemel.
MAR 1:27 Rernem apatemel arek. Ingkerrenh rernem angkerrenh, “Artwa nhanyem ngangker rlterrk-akertan, arrenty artwa arntety-they iwey-angkeran! Artwa nhanyem akalty inngan! Arrenty-rnem awelheyel Jesus ikwerant.”
MAR 1:28 Ingkerrenhel awek apmer arrpanenhel Galilee-ampenyel Jesus-elarl arrenty irrentek.
MAR 1:29 Jew-rnemarl warl kwenel angkerrenh-they, Jesus-el ikngwerl-alhek artwa atherr James-then John-then. Artwa 5-pel, Simon-then Andrew-then ikwer-atherrenh apmer-warl alhek.
MAR 1:30 Jesus-el awek arelh ampwa Simon-kenh arntety rwenparl ayntenh.
MAR 1:31 Jesus alhek ikwer-warl, renh itep anterrkwemel, akwentelhilek. Ra renh mwerrilek. Arelh ra amern anthek ingkerrenhek.
MAR 1:32 Atwemengkel, ingwer-rnemel atnwenhey-alhek arntety-rnem-then arrenty-akert-rnem-then Jesus ikwer-warl.
MAR 1:33 Ingkerrenh tawen Capernaum-areny-rnem akarrirrek warl arriw-warl, rernem Jesus renh aretyek.
MAR 1:34 Jesus-el arntety akngerr mwerrilek, arrenty-rnem irrentek, ingwer-rnem-they. Arrenty-rnemel kel iterl-arek Jesus rarl Alerikw Akngey-kenh apetyek. Arrenty-rnem Jesus-ek angkey-angenh-anem. Jesus-el kel renh-rnem akatelhilek.
MAR 1:35 Jesus ingwepenh-antey warl-they alhek, ra ament-areny Akngey-warl angketyek.
MAR 1:36 Simon ikwerenh-rnem-akert alhek nthwetyek ikwer.
MAR 1:37 Rernem renh arey-alhek. Simon-el renh ilek, “Ingkerrenh ngkweng nthweyel!”
MAR 1:38 Jesus angkek, “Ayeng ahern nhenh-warl apetyek, Akngey-kenh angkakert apmer arrpanenhek atha iletyek.”
MAR 1:39 Ra alhek apmer arrpanenh-warl, apmer Galilee-ampenyel. Ra arrenty-rnem irrentek, ingkerrenh, ikwer-rnem-they. Ra akalty-anthek Jew-rnem ingkerrenh, arraty-angkwarr renh apent-ayntetyek.
MAR 1:40 Artwa tywen-angketyarr apetyek Jesus-warl. Ra kwenirrenh Jesus-itwel ampwethel alernelhemel. Ra angkek, “Ngan rlterrk inngan, mwerriley-angker, ntwa ayenh mwerriletyek. Nga ilkelhentyarl apekan, ntwa ayenh mwerrila!”
MAR 1:41 Jesus amperrngirrek ikwer. Ra itep arrernek ikwer-warl. Ra angkek, “Ayeng ilkelheyel, ngenh atha mwerriletyek. Kel, nga mwerr-anem.”
MAR 1:42 Tywen ikwer-they ywerrek kanper-antey. Ra mwerr-anem irrek.
MAR 1:43 Jesus-el artwa renh ilek,
MAR 1:44 “Akater-anem aney-alpa! Atyetyart tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh-arenyek nga anyentekant ilelhey-alpa, ra ngenh mwerr-anem aretyek. Ntwa aker Atyetyart-warl antha! Moses-kenh angka aynteyel aker Atyetyartek anthetyek, ingkerrenhel ngenh aretyek, rernem iterretyek ngarl mwerrirrek-anem, ntwarl aker Atyetyart-warl akngek.”
MAR 1:45 Artwa ra akngerrek-anem ilelhey-alpek, renharl mwerrilek Jesus-el. Jesus tawen arrpanenh-warl alhey-angenh-antey. Tawen-areny-rnem-ketyan Jesus anper-alhenh, rernem renh arlkarewerl-anekerr. Akngerr ingwer-rnem-anem apetyek Jesus-warl, apmer arrpanenh-they.
MAR 2:1 Jesus angkep-anem apetyek apmer Capernaum-warl, ra apmer anyentel-antey anenh. Ingkerrenhel awek Jesus ra apmerelarl aney-alpek.
MAR 2:2 Rernemap akarrirrenhey-alhek-anem. Warl kwenan arrkngelek akngerrel, ingwer-rneman rtnenherrenh arriwelarl, Jesus-kenh angka awetyek. Jesus-el ilenh Akngey-kenh angka ikwer-rnem.
MAR 2:3 Artwa 4-pelelan akngey-alhek artwa lerrp anyent pantyel Jesus-warl.
MAR 2:4 Akngerrelarl arrkngelek-kety iwerran kwen aylpekerran, rernem apatenh akethel-antey. Rernemap iterrek, rernem nganetyek irrwerl-anem. Rernemap warl renh irrwerl altywerilek, rernemap artwa arntety renh pantyinp rwepel atwarrelhilek, ingkerrenharl Jesus-itwel rtnenherrenh-warl.
MAR 2:5 Jesus-elan iterl-arek kanper-antey, rernemarl renh iterl-arek mwerriley-angker. Ran artwa arntety renh ilek, “Apmwan atha ngkwengety iwem.”
MAR 2:6 Artwa Pharisee-el-rnem, artwa akalty-anthenh-anthenh-rnem-then Jesus renh iylpelant awenh. Rernem angkerrenh,
MAR 2:7 “Ilek-arrpantey ran nhenh angkeyel? Ran nhenhey apmwel-areth angkeyel Akngey-arrpantey. Akngey anyentelant apmwan iwem!”
MAR 2:8 Jesus-el iterl-arek artwa renh-rnem, rernemarl ikwer irrpelthirremel angkerrenh, “Ran nhey nthakenh apmwa iwey-angenhan arntety-they.” Ra renh-rnem ilek, “Arrantherran angkerreyel nthakenh atha apmwa iwey-angenh arntety-they. Arrantherran apmwel-aretharl angkerreyel, atyeng irrpelthirremel!
MAR 2:9 Akngeyelan ayenh rlterrkilek, artwa arntety mwerriletyek, apmwa ikwer-they iwetyek. Nthakenh atha renh akwentelhilemel thwenem, ra apmer-warl alpetyek, panty ikwerenh inerl-alhemel. Awelhenh-arey atyeng! Atha Akngey-kenh angka arrekantherr iletyek. Ayengan Akngey-kenh Artwa Impen. Akngeyel ayenh thwenek rlterrk-akert, apmer ingkerrenh-warl rlterrk innga. Atha apmwa ingkerrenh-they iwey-angker, Akngeyelarl ayenh rlterrkilek.” Jesus angkek artwa arntetyek,
MAR 2:11 “Akwenterl-alha, panty ngkwenh inerl-alhemel, apmer-warl alpa.”
MAR 2:12 Artwa arntety-penh akwenterl-alhek, panty inerl-alhek. Alpek-anem ra apmer-warl, mwerr-anem. Akngerrel intwarek apatemel arntety rarl apmer-warl alpek. Rernem Akngeyek-anem inkwerelhek. Rernemap angkek-anem, “Ngay! Akngey inngarl yanhan! Artwa anper inngarl ilenhan! Mwerriley-angker inngarlap ran nhenhey! Aleyant anwantherr arek alakenh-anyem mwerriley-angker!”
MAR 2:13 Jesus alhek Galilee kwaty ilkwa impalth-warl. Akngerr ikwer-warl apetyek, ra renh-rnem Akngey-kenh angkek akaltyilek.
MAR 2:14 Ikwer-penhan ra alhek. Ra Levi, Alphaeus-kenh alerikw arey-alhek, ngkweltyarl ingkerrenh-they akarrilenh, man kapment-warl anthetyek. Irrtyert-awarrarl ra anenh. Jesus angkek ikwer, “Atyeng-angkwarr apetya!” Levi warrk ikwerenh ipmerl-alhek, ra Jesus-angkwarrant-anem alhek.
MAR 2:15 Ratherr alhek Levi-kenh apmer-warl, amern arlkwetyek. Irrtyert-awarr ingwer-rnem Levi-kenh apmer-warl akarrirrek. Jew-rnem renh-rnem arlkarirrenh manarl rernem ingkerrenh-kety irrtyertewenh, kapment-warl anthetyek. Apmwa ingwer-rnem Levi-kenh apmer-warl akarrirrek arrpemarl, Jesus renh awetyek.
MAR 2:16 Pharisee-el-rnem Jesus arek apmwernem-itwekarl amern arlkwek kwertengerlarl ikwerenh-rnem-akertel. Pharisee-el-rnem ayernek Jesus-kenh kwertengerl-rnem, “Ilekekarl arrantherr amern arlkweyel apmwernem-itwekarl? Anwantherr amern arlkwey-angenh apmwa yanh-rnem-itwek.”
MAR 2:17 Jesus-el awek Pharisee-el-rnemarl angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek. Ra angkek, “Arntety-wenyarl ingwer-rnem ngangker-akertel mwerriletyek arlkwentey-angenharl aneyel. Ayengarl ran apmwa atha iwey-angkeran, mwerriley-angker. Ingwer-rnem iterl-arelhek rernem mwerr-angkwarr-arrpanteyarl aneyel, atyeng-angkwarr-wenyarl. Atha renh-rnem nthakenh apmwa iwey-angenh ikwer-rnem-they, rernem arlkwentey-angenh apmwa ikwer-rnem-they atha iwetyek.”
MAR 2:18 Jew-rnem-kenh arlta anyent impenel, Pharisee-el-rnem menty amern arek, arlkwey-angenh, John-kenh kwertengerl-rnem-then. Rernem Akngeyekant iterrenh. Ingwer-rnemel Jesus renh ayernek, “Nthakenharl amern arlkweyel kwertengerl ngkwenh-rnem arlta lyertan arrangkwarl amern arlkwetyek?” Pharisee-rnem John-kenh kwertengerl-rnem-then, rernem arraty-angkwarr apenteyel, arlta nhel amern arlkwetyek, arrangkwarl.
MAR 2:19 Jesus angkek, “Artwa anyent itengirrem-angkwarr ingkerrenhel ikwer-angkwarr tyenkerr arlkwetyek, inkwerelhemel. Alakenh-anyem, kwertengerl atyenhel-rnem amern arlkwetyek arrpemarl, atyeng-angkwarr.
MAR 2:20 Ikwer-penhan rarl apmer-warl alpek, tyenkerr arlkwey-angenh arrangkw-antey, Akngeyekant iterremel. Alakenh-anyem ayeng alpeyenh Ingkart Akngey-warl. Kwertengerl atyenhel-rnem amern arlkwey-angenh, Akngey ikwerant iterremel aneyenh.”
MAR 2:21 “Arnkwa apmwamwamel-rnem nthakenh anwantherr pweytiley-angenh arnkwa mwerr-warl, renh arnwarnetyek. Arnkwa apmwamwam altherrkirrey-angker arrpemarl. Anwantherr menty arnkwa apmwamwam iwey, arnkwa mwerran atnyenemel.”
MAR 2:22 Jesus-el renh-rnem ilek, “Anwantherr theley-angenh ngkwarl wayn lyerteny arranty apmwamwam-warl. Arranty apmwamwam altherrkirremarl. Arranty-they ngkwarl wayn thelelhekerr ingkerrenh-antey, rwenpirrentyan. Arranty apmwanemarl. Anwantherr ngkwarl wayn lyertenyan arranty mwerr-warl-anem theletyek. Arrantherr arranty apmwamwam ipmem-apeny, arrantherr arnkwa apmwamwam iwem-apeny, arrantherr Pharisee-rnem-kenh angka ipmenherr-arey, atyengant-anem awelhenherr-arey.”
MAR 2:23 Arlta anyent impen Saturday-el, Jesus alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert amern weyt-angketyarr-angkwarr. Kwertengerl ikwerenh-rnemel amern weyt inenhek, angayakwirrekerr.
MAR 2:24 Pharisee-el-rnem Jesus renh iltek, “Angka anwekantherrenh aynteyel, arlta nhelan nthakenh warrkirrey-angenh. Kwertengerl ngkwenhel-rnem amern weytarl inenhey-alhek Saturday-el, arlta anyent impenel. Rernemap warrkirrenhey-alhek-apeny. Apmwel-aretharl amern weytan inenhey-alhek law anwekantherrenh arlta anyent impen nhel law-arl ntwa anwekantherrenh apmwelenhey-alhek.”
MAR 2:25 Jesus angkek artwa Pharisee-rnemek, “Mwerr amern anwantherr inenhey-alhek angayakwirrekerr. Arrantherrap iterl-aremer ingwer-rnemarl awank amern inek-apeny arrpemarl, David-kenhel-rnem.”
MAR 2:26 Rernem Akngey-kenh warl impen-warl aylpek. Abiathar Atyetyart anenh warl ilkwel. Rernem amern tyenkerr impen akngek angayakwirrekerr. David-el renh-rnem ilek, “Amern inenhetyek angayakwirrekerr, arwa alhewer.”
MAR 2:27 Jesus ilelhek ikwer-rnemek, “Ayengan atyetyart ilkwarl David-angkwarr. Ayengan Akngey-kenh Artwa Impen anyent. Angka atyenh aynteyel, arlta Saturday-el amern arlkwetyek angayakwirrekerr, arwa alhewer.”
MAR 3:1 Saturday-el, Jesus alhek warl kwen-warl Jew-rnem angkerrenh-warl. Artwa anyent akwa arlwerrelhekarl, akngelhey-angenh anenh warl kwenel.
MAR 3:2 Pharisee-el-rnem Jesus renh arek, arrer-they, ra arntety renh mwerrilentyek. Artwa rernem angkerrenh, “Arlta Saturday-el rlengkan Jesus-el nthakenh mwerriley-angenharl. Moses-kenh angka nhenh arrwekel aynteyel.” Jesus renh arek Pharisee-el-rnem, rarl akengentyirrek arlta anyent impen nhel. “Moses-kenh angka aynteyel, arlta Saturday-el nthakenh ingwerenty mwerriley-angenh.”
MAR 3:3 Jesus-el arntety renh ilek, “Nga akethel nhel rtna, ngenh ingkerrenhel aretyek.”
MAR 3:4 Jesus-el renh-rnem ilek, “Nthek-angkwarran arrantherr angkerreyel? Atyeng ilenherr-arey law arrekantherrenhan nthek-angkwarrarl? Atha apek mwerrilem renh arlta anyent impen nhel rlengk. Atha apek ilwerl-athenem renh arlta impen nhel.” Rernem akatek, tyerney-angenh.
MAR 3:5 Jesus ahelirrek Pharisee-ek-rnem, rernem artwa arntety amperrngirrey-angenhek, rernemap iterl-arek ra menty ilwetyek. Jesus amperrngirrek Pharisee ikwer-rnem, rerneman mwerranty ikwer awelhey-angenh. Artwa arntety renh ilek Jesus-el, “Akwa arratyirra!” Artwa ra akwa arratyirrek, mwerr-anem.
MAR 3:6 Pharisee-rnem alhek Herod-rnem-warl, rernem tyel-angkerretyek Jesus ikwer, rarl arntety anyent mwerrilek, arlta anyent impen apmwelek, Jesus-el. Rernem angkerrek, Jesus renh atwetyek.
MAR 3:7 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert akarrirrek, kwaty ilkwa Galilee impalthel-antey. Akngerr apmer arrpanenh-they ikwer-warl akarrirrek, Galilee, Judea, Jerusalem, Idumea, Jordan Ilpay akngerrakw-areny-rnem-then. Rernem akarrirrek, apmer Tyre-ampeny-they, apmer Sidon-ampeny-they. Rernem Jesus renh awek, rarl arntety anyent renh mwerrilek.
MAR 3:9 Akngerr akarrirrek Jesus-warl, renh awetyek. Akngerrelarl tyetilek-kety kwaty ilkwa impalthek. Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert rtnwewarl nganek, Jesus ra ingkerrenh akalty-anthetyek rtnwethey.
MAR 3:10 Ikwer-penhan, ra akngerr arntety-rnem mwerrilek. Arntety ingwerel-rneman renh ayernek, renh-rnem-anemarl mwerriletyek. Rernem iterrek, “Anwantherr renh arnep-arnenty, anwantherrap mwerrarl irreman.”
MAR 3:11 Arrentyel-rneman renh arek rarl arntety-rnem mwerrilek. Arrenty-rnem aytnerl-alhek kwenirremel. Rernem artewentyel arlkek, “Ngan Akngey-kenh inngarl apetyek.”
MAR 3:12 Jesus-el arrenty-rnem akatek, “Arrantherr ingwer-rnem-warl iley-angenh, ayeng Akngey-kenh Alerikw. Arrantherr akater aney-alpenherr-arey.”
MAR 3:13 Jesus alhek apwert ilkwewarl kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAR 3:14 Jesus ra rlwanek irrpetyap kwertengerl ikwerenh-rnem ikwer-itwek anetyek ilkwatherr, rernem apmer ingwer-rnem-warl alhetyek, Jesus-kenh angka iletyek.
MAR 3:15 Jesus-el rlterrk ikwerenh anthek, kwertengerl ikwerenh-rnemel arrenty-rnem irrentetyek.
MAR 3:16 Jesus-el artwernem 12 rlwanek, ra renh-rnem Akngey-angkwarr akaltyiletyek, kwertengerl ikwerenh-rnem-anem rernem anetyek. Itnan renh-rnem ra itneweynek, Simon, awayenheng-atherr James, John, Andrew, Philip, Bartholomew, Matthew, Thomas, James, Alphaeus-kenh alerikw, Thaddeus, Simon Patriot, Judas Iscariot. Simon atherr ra rlwanek, anyentarl Jesus-el itnewek Peter, ingwer Canaan-areny, itnan Simon Patriot. Kwertengerl awayenheng-atherr itna James, John, Zebedee-kenh alerikw-atherr. Jesus-el renh-atherr arrkent akenh itnewek “Artwa ahawarr-atherr.”
MAR 3:19 Apmer Iscariot-areny, itnan Judas, rarl artwa ahelengkw-rnem atnwenhek Jesus-arl anenh-warl, rernem renh anterrkwetyek, atwetyek.
MAR 3:20 Jesus alpek apmer ikwerenh-warl, rarl awank-akerr anenh-warl. Akngerrarl akarrirrekel ikwer-warl, renh amern arlkwey-angenhilek.
MAR 3:22 Artwa ilkwernem apmer Jerusalem-areny-rnem-then artwa akalty-anthenh-anthenh-rnem-then apetyek Jesus ikwer-warl. Rernemap ikwer angkerrenh, “Artwa nhenh arwengk-apenyarl angkeyel. Atyetyart arrenty-kenhelan Jesus renh rlterrkilek, ra arrenty-rnem ingkerrenh irrentetyek.”
MAR 3:23 Jesus-el artwa ingkerrenh akarrilenhey-alpek, rernem ikwer-warl apetyetyek, Ra renh-rnem akalty-anthetyek ingkerrenh. Rap renh-rnem ilek, “Awelhenherr-arey atyeng, atharl arrekantherr inngarl ileyel.
MAR 3:24 Arrenty-kenh rlterrk-akertel nthakenh atha irrentey-angenh ikwerenh-rnem-they. Ra ayenh rlterrkiley-angenh, ikwerenh-rnem irrenteyek. Akngey-kenh Itnweng-akertarl ayengan, arrenty-rnem ingkerrenh irrentetyek. Atyetyart arrenty-kenhel nthakenh ikwerenh-rnem irrentey-angenh.
MAR 3:27 Artwa rlterrk aneyel warl ikwerenhel. Ingwerentyel nthakenh arnkwa ikwerenh ingkerrenh iney-angenh. Artwa anyent ingwer rlterrk apetyem warl ikwerenh-warl renh anterrkwemel, renh arertnemel, arnkwa ikwerenh ingkerrenh akngeynemel. Atyetyart Arrenty-kenh artwa rlterrk-apeny. Ayengan ikwer-they rlterrk inngarl, ikwerenh-rnem irrentetyek.
MAR 3:28 Artwa ingwerenty ra apmwel-areth intem anayntem, Akngeyelan ikwerety apmwa iwemarl.
MAR 3:29 Artwa anyent rarl Akngey-kenh Itnweng apmwelem, Akngeyelan ikwerety apmwa nthakenh iwey-angenh-anemarl, arrangkw-anemarl. Ra apmwel-areth intem anem ilweyek-atwety. Akngeyel renh nthakenh arntarnt-arey-angenh-anem, arrangkw-anem. Rap menty anem, ilweyek-atwety.”
MAR 3:31 Jesus-kenh amikwel-then ayteyikw-rnemel-then rernem awek apmer ingwer-they Jesus ra arwengkirrentyek-athen. Rernem angkerrenh, “Ingwerel-rnem ileyel Jesus rarl arwengkirrek. Mpa! Anwantherr ikwer-warl alhey, anwantherr renh aretyek.” Rernem ikwer-warl ingkerrenh alhek. Rernem artwa anyent thwenek angkakert, Jesus renh ikngwetyek.
MAR 3:32 Ra Jesus renh ilek, “Amengkw-then ayteyengkw-rnem-then ngkweng akethel mpwelheyel.”
MAR 3:33 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atyenh-rnem akethel mpwelheyel, ngay? Ayeng Akngey-kenh arrpemarl.
MAR 3:34 Arrantherr Akngeyek mwantyel awelhem, arrantherrap Akngey-kenh inngarl aneman, amey atyenh-apeny, ayteyaty atyenh-rnem-apeny. Akngey anyent-angkwarran, anwantherr aneyel ikwerenh-rnem. Arrantherr amey atyenh-apeny, ayteyaty atyenh-rnem-apeny.”
MAR 4:1 Akngerr innga akarrirrek apmer arrpanenh-they Jesus-warl, rap ilenh angka ikwer-rnem. Jesus-el akalty-anthek renh-rnem Galilee kwaty ilkwa impalthek. Akngerrelarl tyetilek-kety ra rtnwewarl-anem nganek, kwatyelarl rtnwa rtnenh-warl. Ra rtnwethey-anem anemel-anem, angkan ikwer-rnem ilenh. Akngerr rtnenherremel awelhenh Jesus ikwer kwaty ilkwa impalthel.
MAR 4:2 Ra angka akngerr ilenh. “Awelhenh-arey atyeng! Artwa anyentel ra ntang weyt iwerl-apenh, amern lyapetyek.
MAR 4:4 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan iwerr arlertek-warl iwerl-apenh. Thip-rnemel apetyemel arlkwek ingkerrenh.
MAR 4:5 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan ahern apwert-angketyarr-warl iwerl-apenh. Rernemap alyepel lyaperrek. Artekerr kwen-aylpey-angenh ahern apwert-angketyarrel. Artekerran nthakenh lyapey-angenh ahern apwert-angketyarrelan.
MAR 4:6 Atherrk-rneman arlenyirrek-anem itwern-penh kwaty-wenyel.
MAR 4:7 Artwa ra ntang weyt ingwerentyan ahern arlkerl-angketyarr-warl iwerl-apenh. Arlkerl artekerrel amern weyt anterrkwek, nthakenh lyapey-angenhilek. Aylertnenharl renh, intwey-angenh ilenh. Arlkerl-angketyarrelan lyapey-angenh amern weyt arrangkw.
MAR 4:8 Artwa ra ntang ingwerentyan ahern mwerr-warl iwerl-apenh. Amern weyt ahern mwerrelan mwerrarl lyapek. Ntang weyt anyent-they amern akngerr lyapek, ntang 30 apek. Ntang weyt anyent ingwer-they 60 apek, ntang weyt anyent ingwer-they 100 apek. Aparnp-anem irrenh. Arnkengeny-anem inpanem.”
MAR 4:9 Jesus-el renh-rnem ilek, “Angka nhanyem mwerr atha arrekantherr ilem, arrantherrap iterl-arenherr-arey!”
MAR 4:10 Akngerr ingwer-rnem alperlewek apmer-warl, angka mwerrarl awek-penh. Jesus-akerr kwertengerl ikwerenh-rnem-then anenharl akngerr ingwer-rnem-then. Rernem renh ayernek, “Ntwa anwernenhantherr angka ngkwenhel anayntila!”
MAR 4:11 Jesus-el renh-rnem ilek, “Nhanyem atha angka arrekantherrant ilem, Akngeyelarl ikwerenh-rnem ingkerrenh arntarnt-areyel-apeny. Nthakenh atha angka ingkerr ingwer-rnemek iley-angenharl. Nthakenh atyengan akngerr awelhey-angenharl.
MAR 4:12 Rernem apek atyeng mwantyel awelhenty, rernemap ingkerr Akngey-warl angkepirremarl. Akngeyel apmwa ikwer-rnem-kety iwem. Atharl angka ikwer-rnem ilek, rernem angka atyenh awekarl-penhan, rernem ywarn iterrey-alpeyel.”
MAR 4:13 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Angka nhanyem arrantherr iterl-arey-angenharl, angka ingweran nthakenh arrantherr iterl-arey-angenh.
MAR 4:14 Amern weytarl arlperrty iwem-apeny, angka nhanyem Akngey-kenh ingkerrenh-angkwarr arlperrtyirrem. Akngey-kenh angka arlperrtyirrem arrpemarl ingkerrenh-angkwarr, ingkart-rnemel ileyel ingkerrenhek.
MAR 4:15 Ingwer-rneman ntang weytarl iwerr arlertek-warl iwek-apenyarl. Rernem Akngey-kenh angkek awelhem-tangkwel, rernem Akngey-angkwarr-anem apenteyel. Arrentyel Akngey-kenh angka ilpertileyel, thip irrpwerl ilengel-rnem ntang ilpertilem-apeny. Rernem intwemelirreyel Akngey-kety, rernem intem-anem apmwel-areth aneyenh.
MAR 4:16 Ingwer-rnem angath-antey Akngeyan apenteyel. Rernem Akngey-kenh angka awemarl-penh, rernem mwerrarl apenteyel angath-antey. Rernem ntang weytarl apwert-angketyarrelan iwek-apenyarl. Artekerr-rnem aylpeyel angath-antey apwert-angketyarrelan. Ingwerel-rnem alakenh-anyemarl Akngey-kenh angka apenteyel angath-antey. Rernem ipmelhem-anem.
MAR 4:18 Ingwerentyan ntang weytarl arlkerl-angketyarr-warl iwek-apenyarl rernem Akngey-kenh angka iylpelant aweyel.
MAR 4:19 Rernem apwert manek ampwal ingwerentyek-then iterrerl-anem apmwel-areth.
MAR 4:20 Ingwerentyan ntang weytarl ahern mwerr-warl iwek-apenyarl. Rernem Akngey-kenh angka awemel, rernem inkwerelhem.”
MAR 4:21 Jesus-el renh-rnem ilek, “Lyenenty nthakenh arrantherr irrtyertewey-angenh. Lyenenty arrtyenherr-arey, akethek ingkerrenhel aretyek. Iylpel awelhenherr-arey atyeng! Artwa anyentel lyenenty arrernetyek ampep-warl, ingkerrenhel aretyek. Ra irrtyertewey-angenh teram-warl, ra irrtyertewey-angenh kweneng-apert pangk-warl.
MAR 4:22 Ingwerel ilek-ilek irrtyert akwernem, ingwerentyel nthakenh arey-angenh. Ingwer-ingerant renh arerl-arrernem.
MAR 4:23 Arrantherr angkek Akngey-kenh mwantyel awelhenherr-arey, atharl arrekantherr ilem.”
MAR 4:24 “Arrantherr angkek Akngey-kenh awelhemer mwantyel.
MAR 4:25 Arrantherr Akngey-kenh angkek mwantyel awelhenty, inkwerelhemel, Akngeyel arrenhantherr intem-antey akaltyilem.”
MAR 4:26 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrekantherr iley, Akngeyelarl ikwerenh-rnem ingkerrenh arntarnt-areyel-apeny. Nthakenharl athan anayntilem arrekantherr? Alakenh-anyem atha arrenhantherr ilem, arrantherraw iterl-aretyek. Artwa anyentelan ntang weyt iwerl-apem, lyapetyek ahern-warl.
MAR 4:27 Rap ankwayntem ingwel, atnaraty ayntemel, ntang weytan ament lyapey-alkenharl kwaty-penh. Ntang rap amern-akert-anem lyapem. Artwa ra iterl-arey-angenh, ntang weyt ahernelant lyapelhilem. Ntang weytan atherrk lyapem, amern-akert.
MAR 4:29 Artwa ra apetyem-anem, amern weyt akalthetyek nayp arreylp amper-amperel. Ranem amern inem-apeny akngerr, Akngeyelan alakenh-anyemarl ikwerenh-rneman akarrilem.”
MAR 4:30 Jesus ikwer-rnem angkek, “Nthakenh Akngeyelan ikwerenh-rnem akarrileyel? Nthakenharl atha ilem arrenhantherr? Angka impen Akngey-kenh-angkwarr atha ilem.
MAR 4:31 Ntang ankwerrernarl lyapeyel-apeny ahernel.
MAR 4:32 Ntang ankerr-penh lyapem arwerl ilkwa. Thip-rnem ikwer-warl arrernelhemarl. Ankerr anyent-apeny, Akngey-kenh anyent anenh. Ntang arwerl akngerr aneyel-apeny, Akngey-kenh-rnem akngerr-anem aneyel. Rerneman arlperrtyirrem, ntang arwerl akngerr arlperrty aneyel-apeny. Alakenh-anyeman irrpetyapelant Akngey-kenh angkan apenteyel. Ikwer-penhan akngerrel-anem Akngey-kenh angka apenteyel. Rerneman arlperrtyirrem, ntang arwerlel arlperrty aneyel-apeny.”
MAR 4:33 Jesus-el ingwer-rnemek angka arrpanenh ilenh angath-antey. Ra ilek renh-rnem nhek-atwety. Angka alakenh-anyem irrpetyapelant iterl-arenh. Akngerr ingwerel-rnem angkeyan iterl-arey-angenharl.
MAR 4:34 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem-warl ilenh angka akngerr ilenh ywerrelhemel.
MAR 4:35 Atwerrp, Jesus angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Mpa! Kwaty ilkwangkwarr anwantherr artarnpenhey akngerrakw-ampeny-warl.” Nganerl-alhek rernem rtnwewarl-anem anperl-alhek.
MAR 4:36 Jesus ra kwertengerl ikwerenh-rnem-akert artarnpenhek kwaty ilkwangkwarr akngerrakw-ampeny-warl. Rtnwa ingwer-rneman ingkern-theyan renh-rnem apentek arrpemarl kwaty ilkwangkwarr.
MAR 4:37 Kwaty awer-akert apetyek rntwey-alhek rlterrk innga. Awer ilkwel renh-rnem akngelhew-akngelhilek. Kwatyan lherrparnpek-anem rtnwewarl, rtnwan aylperl-alhetyek-anek-anem.
MAR 4:38 Jesus rtnwa ingkernel rtemalel ankwaynterl-apenh. Kwertengerl ikwerenh-rnemel Jesus akwentelhilek. Rernemap renh ilek, “Akalty-anthenh-anthenhay, akwentay! Ntwan anwernenhantherr kwaty-kety arntarnt-arey-angenh. Ntwa anwernenhantherr kwatyel aylpenty aretyekarl ngan arlkwenteyel?”
MAR 4:39 Jesus artewentyel arlkek awerek, atnengkirretyek. Kwaty awer-akert atnengkirreylpek, arwapeny.
MAR 4:40 Jesus-an ikwer-rnem angkek, “Ilek-ketyarl arrantherr aterirreyel, atyeng irrpelthirremel-apeny, atharl arrenhantherrenh arntarnt-areyelan?”
MAR 4:41 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renharl awek-penh rernem ikwerety aterirrek, rarl kwaty awer-akert ilek rlterrkel. Rernemap ayernerrek, “Nthakenh awer-then kwaty-then ikwerant awelheyel?”
MAR 5:1 Jesus rtnwel atarnpenhek Galilee kwaty ilkwangkwarr kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Rernem apmer Gerasa kwaty ilkwa impalthek rtnwa rnkernek.
MAR 5:2 Artwa arwengk arrenty akngerr-akertel Jesus arlengek arnarek, apetyenharl. Ra kanper-antey anekirrey-ayntek Jesus-warl apmer awenng-angketyarr-they. Arrewaly-kenh awenng-angketyarrel ra anenh, arnkwakert-wenyel.
MAR 5:3 Akngerr-inger apmer ikwer-arenyel-rnem renh arertnek tyeynel, arlaw atherr, akwatherr. Ran renh tyeyn akenhant.
MAR 5:5 Intem-antey ra awenng arrerentyel anenh, apwert-ampenyel. Akngerr-inger ra ilperl arreylpel akelhenh, artewentyel arlkemel, arlta arrpanenhel ipantey arlkenh, ingwepenhek-atwety.
MAR 5:6 Ra anterremel Jesus-warl anekirrek, kwenirrey-alhemel, ampwethel alernelhemel.
MAR 5:7 Jesus-el ilek, arrenty kel tyerrelhetyek, artwa ikwer-they. Artwa ra arlkek, “Jesus, ngan Alerikw Akngey-kenh irrwerl-areny. Ilekek ngan apetyek? Ntwa atyeng arraty ilay, ntwa ayenh irrenteyang!”
MAR 5:9 Jesus-el renh ayernek, “Itnan ilek nga?”
MAR 5:10 Artwa ra ilelhek, “Itna ayeng ‘Akngerr’, ayeng arrenty akngerr-akert.” Ra arrkngert angkek Jesus-ek, “Ntwa irrentey-angenh renh-rnem apmer arleng-warl!”
MAR 5:11 Apwertel atnwenth pikepik akngerr 2,000 rtnenherrenh.
MAR 5:12 Arrenty-rnemel Jesus renh ilek, “Irrentey-angenh anwernenhantherr apmer arleng-warl! Anwernenhantherr atnwenth pikepik-rnem-warl thwena!”
MAR 5:13 Jesus-el kel renh-rnem irrentek. Rernem kel tyerrelhek artwa arwengk-they, alhemel pikepik-rnem-warl. Pikepik-rnem kel anterrek. Rernem kwaty alay-warl aylpenhek, intem-antey. Rernem ilwek kwaty ilkwel kwen.
MAR 5:14 Artwa ingwer-rnem pikepik arntarnt-arey-angker-rnem tawen-warl alhek. Rernem iley-alhek tawen-areny-rnem, pikepik-rnem kel ilwek kwaty ilkwa kwenel. Tawen-areny-rnem rernem-anem alhek, rernem-anem aretyek.
MAR 5:15 Rernem artwa renh arek, rarl mwerr-anem anenh, arnkwakert-anem, rarl mwerr-anem iterremel anenh. Rernem Jesus ikwerety aterirrek, itnweng rlterrk-akert-kety.
MAR 5:16 Rernem angkerrenh artwa ikwer pikepik-rnemek-then.
MAR 5:17 Rernem Jesus renh ilek, “Nga apmer ilenh-they alpetyek, apmer ingwer-warl-anem.”
MAR 5:18 Jesus nganetyek irrek rtnwewarl, artwa ra Jesus renh ayernek, “Ayeng-then ngkweng-angkwarr alhey, mwerrang ngay?”
MAR 5:19 Jesus angkek, “Menty! Nga apmer-warl alpa, ngkwenhek-rnem ilelhey-alpa, atharl ngenh mwerrilek, Itnweng Akngey-kenh rlterrk-akertel.”
MAR 5:20 Artwa ra apmer Decapolis-warl alhek, 10 tawenel anenh-rnem-warl. Ra ilelhek ingkerrenhek, “Jesus-el ayenh mwerrilek.” Rernem apatemel awek. Rernem angkerrenh, “Ilenharl angka mwerran!”
MAR 5:21 Jesus rtnwel Galilee kwaty ilkwangkwarr alhek. Akngerr Jesus-warl ingkerrenh kwaty impalth-warl akarrirrek.
MAR 5:22 Atyetyart Jew-rnem-kenh ra anenh, itnan Jairus.
MAR 5:23 Artwa atyetyartel Jesus renh ilek, “Kwey atyenh ilwetyek arrer-anem. Apetyay! Renh arnep-arna, ra mwerrirretyek!”
MAR 5:24 Akngerr ingkerrenhel renh-atherr apentek. Akngerrel renh-atherr tyetilek, rernem arrer-they renh awetyek.
MAR 5:25 Ingkerrenh akarrirrek Jesus-warl. Arelh anyent arntety inngan, aherrety 12-ek-atwety, arleng-alenty anenh. Ra ngangker arrpanenh-warl alhenh, renh mwerriletyek. Ngangker-akertel renh mwerriley-angenh, tywen-antey ra kwarnelheyel. Arelhel ngangker-akert-rnem man ingkerrenhek anthek, ingkerrenh-antey, ra man-weny-anem. Ngangker-akertel-rnem renh artewentyel-anem arntety anthek.
MAR 5:27 Rap awenh ingwer-rnemel ilerrerl-anenty, “Jesus ra arntety ilkwa mwerriley-angker.”
MAR 5:28 Ra ament-anem iterrek, “Atha arnkwa ikwerenh arnep-arnenty, ayengap mwerrarl irreman.”
MAR 5:29 Arelh ra arnkwanem Jesus-kenh arnep-arnek-penh, ra mwerr-anem irrek, arntety-weny-anem.
MAR 5:30 Jesus ra iterl-arek, renharl ingwerentyel arnep-arnek, itnweng ikwerenh alhek, arntety ikwer-warl, mwerriletyek. Rap angkek, “Angwenhel arnkwa atyenhan arnep-arnek?” Ingkerrenh akarrirrek Jesus-warl, akngerrel renh tyetilek.
MAR 5:31 Kwertengerl ikwerenh-rnemel Jesus renh ilek, “Akngerr ngkweng-warl apetyem. Nthakenh ntwa iterl-arey-angenh akngerr-angkwarr. Akngerr nhenh-angkwarran ntwa nthakenh alhengk-areyang renhan, rarl arnkwa ngkwenh arnep-arnekan.”
MAR 5:32 Jesus-el artepang arenhey-alpek, “Angwenhel atyenh arnkwan arnep-arnek?”
MAR 5:33 Arntety ra apetyek Jesus-warl. Kwenirrey-alhek-anem ra. Ra aterel anem arrewek Jesus-kety. Ra arraty-antey Jesus-warl ilelhek rarl arnkwa arnep-arnek-penh, “Ayengarl arntety intem-antey anenhel, atha arnkwa ngkwenh arnep-arnek. Ayeng mwerr-anem irrek, atharl arnkwa ngkwenh arnep-arnek-penh.”
MAR 5:34 Jesus ikwer angkek, “Ayenh ntwa iterl-aremer, ayeng Itnweng Akngey-kenh rlterrk-akert. Aterirrey-angenh ana! Akngeyel ngenh arntarnt-areyel.”
MAR 5:35 Jesus-el angkantey ilenh, artwa ingwer-rnem apmer Jairus-kenh-they angkakert apetyek. Rernem angkek Jairus-warl, “Ngan akalty-anthenh-anthenh ilenh-itwel anngangelheyel! Ngwang angkey-angenh ilenh-itwel. Kwey ngkwenh kel-antey ilwek!”
MAR 5:36 Jesus-el renh-rnem awek. Rap angkek Jairus-warl, “Artewentyel iterrey-angenh! Irrpelthel mwerriley-angker ayengan, kwey renh mwerriletyek.”
MAR 5:37 Jesus arrkngert angkek, “Menty irrpetyap atyeng-angkwarr apetyey! Peter-then awayenheng-atherr, James-then, John-then.”
MAR 5:38 Rernem Jairus-kenh apmer-warl alhek. Rernem awek, Jairus-kenh apmer-itwek, ingwer-rnem artnalhelhirrenh. Artewentyelap rernem artnenh, amperrngirremel.
MAR 5:39 Jesus angkek, “Ilekek arrantherr artnalhelhirreyel? Kweyan ilwey-angenharl ankwarl aynteyel!”
MAR 5:40 Ingwer-rneman ikwer atherrenh, irrpelthirremel. Rernem iterl-arek kwey rarl kel ilwek. Jesus-el thwenek ingwer-rnem, tyerrelhemel alhetyek, warl-they. Jesus-el atnwenhek kwey-kenh amikw-then aynikw-then kwertengerl ikwerenh-rnem-then arrewaly-warl.
MAR 5:41 Jesus-el itepel kwey renh anterrkwek. Ra akwentelhilek kwey renh angkemel, “Kwey, akwenta!” Kwey ra akwentek, rap alhenh-anem. Ingkerrenhap inkwerelhek-anem. Jesus angkek, “Ingwer-rnem iley-angenh-antey.” Jesus-el ilek amikw-then, aynikw-then, “Amern-anem renh anthenherr-atherr, ra arlkwetyek!”
MAR 6:1 Jesus tawen Nazareth, apmer ikwerenh-warl alpek, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAR 6:2 Saturday-el, ra warl kwen-warl aylpek, Jew-rnemarl angkerrenh-warl. Ra renh-rnem akalty-anthenh. Ingwer-rnemantarl Jesus-kenh angkek inkwerelhek. Rernem angkerrenh, “Jesus rantarl ingkerrenh-angkwarr iterl-areyel, ran akalty innga. Ranap ngangker-akert inngarl nhenhey, arntety mwerriley-angkerarl.” Akngerr ingwer-rneman Jesus-kenh angkek irrpelthirremel angkerrenharl,
MAR 6:3 “Jesus ahern-arenyarl mwerran ilek-ilek arwerl-penh arnwarney-angkeran! Ilenhan Mary-kenh ampikwarl! Ayteyikw-rneman ikwerenh apmer nhareny-rnemarl. Itnan ayteyikw-rnem ikwerenh, James, Judas, Joses, Simon. Arrempikw-rneman ikwerenh apmer nhareny-rnemarl. Ran anwantherr-apeny arrpemarl, Akngey-kenh inngewenyarl.”
MAR 6:4 Jesus angkek, “Apmer nhareny-rnemantarl atyeng irrpelthirremelan angkeyel, ayeng angkakert Akngey-kenh inngewenyarl.”
MAR 6:5 Akngerr-warl Jesus-el itep arrernek irrpelthirrenharl-rnem-warl-then. Irrpetyapantarl ikwer inkwerelhekan. Rernemap arntety-penhan mwerrarl irrek.
MAR 6:6 Jesus rap ywarn iterrek ikwerarl irrpelthirrenhek-rneman. Ikwer-theyan ra apmer arrpanenh-warl alhek, Akngey-kenh angka ingkerrenh-warl ileyn-ayntetyek.
MAR 6:7 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ingkerrenh-antey rlterrkilek. Ra renh-rnem atherrarl-atherrarl thwenek, rernem alhetyek angka Akngey-kenh-angkwarr akalty-anthetyek. Ra renh-rnem rlterrkilek, rernem arrenty-rnem irrenteyek.
MAR 6:8 Ra angkek ikwer-rnem, “Atnemel arrantherr irrertety alhetyek akngenherr-arey. Amernan arrantherr akngeyang, menty! Arrantherr alhentyelan yakwethan mentyarl ayntayntey, manenpan. Iltyant alhenherr-arey atnemant-akert.
MAR 6:9 Ingketyek-arelh impen akngenherr-arey, arnkwa arlkelant akngenherr-arey.”
MAR 6:10 Jesus-el atherr-atherrarl amentew-ament ilek, “Mpwelanth alhem tawen-warl, warl anyentel-antey aney-alhenherr-atherr! Mpwelanth warl anyentelarl aney-alhenty-penh, mpwelanth tawen ingwer-warl-anemarl alhetyek.
MAR 6:11 Mpwelenhantharl tawen-arenyel-rnem irrentey-ayntem irrpelthirremel, ahernan irrarlkelhenh-atherrarl ingkety-theyan. Tawen-arenyel-rneman arem, ingketyarl mpwelanth irrarlkelheman ahern, rernem iterremarl, ‘Anwantherr arntetyirreyenh, Akngeyel anwenhantherr arntety ilkwa antheyenh, anwantherrarl renh-atherr arey-ayntem, inkwerelheyangel.’ Ikwer-theyan, mpwelanth tawen ingwer-warl-anemarl alhenherr-atherran.”
MAR 6:12 Jesus-kenh kwertengerl-rnem apmer arrpanenh-warl alhek, renh-rnem iletyek, rernem mwerr-angkwarr anetyek, apmwekety angkepirremel Akngey-angkwarrant-anem apentetyek.
MAR 6:13 Kwertengerl ikwerenh-rnem rernem arrenty akngerr irrentek tawen arrpanenhek. Rernem arntety-rnem mwerrilek, tawen arrpanenhek. Rernem anterel apernek, Akngey-warl angkemel, renh-rnem mwerriletyek.
MAR 6:14 Herod-el Jesus renh awek, rarl arntety-rnem mwerrilenh, apmer arrpanenhek. Herod ra ywarn iterrenh John, Baptise-emeley-angker, “Rang angkep ipmepenh itethirrek, rang apmer arrpanenhek mwerrileyel.”
MAR 6:15 Ingwer-rnem angkerrenh, “Elijah rang alker-they apey-alpek anwekantherr-warl, arntety-rnem mwerriletyek, apmer arrpanenhek.” Ingwer-rneman angkerrenh, “Artwa angkakert ingwer ipmepenh angkep itethirremel, apey-alpek anwekantherr-warl, apmer arrpanenh arntety-rnem ingkerrenh mwerriletyek.”
MAR 6:16 Atyetyart Herod apal angkenh, “John-ap ran! Itethirrenhey-alpekan, atharl thwenek ingwerel renh ahenty rlweth-aketyek, atwetyek!”
MAR 6:17 Herod-el kel iterl-arek, rarl ahelengkw thwenek, ra John renh anterrkwemel atwetyek.
MAR 6:18 Awayikw ikwerenh Herod-el anew ikwerenh rakek, itnan Herodias. John-el renh ilek, “Ntwa nthakenharl awayengkwan anew ikwerenhan rakek? Apmwel-aretharl alakenhey! Awayengkw-anteyarl anew ikwerenh ntwa rakekan, arraty-wenyarl!” Arelh Herodias ra ahelirrek John ikwer. Herod-el John renh anterrkwek, tyayl-warl akwernemel.
MAR 6:19 Arelh Herodias ra iterrek, John renh atwetyek.
MAR 6:20 Herod aterirrek John-kety, rarl arraty Akngey-angkwarr anenh-kety. Herod-el arntarnt-arenh renh arleng-alenty. Herod atherr-angkwarr iterrenh, mwerr-angkwarr, apmwangkwarr.
MAR 6:21 Arelh Herodias mpwelhenh Atyetyart ilkwek, renh ayerneyek, John renh atwetyek. Atyetyart Herod-rnem-then Atyetyart ilkwa ingwer-rnem-then, apmer Galilee-areny-rnem akarrirrek, rernem amern ingkerrenhel arlkwetyek. Atyetyart ahelengkw-rnem-then rernem akarrirrek ingkerrenh amern ingkerrenhel arlkwetyek arrpemarl.
MAR 6:22 Arelh Herodias-kenh ampikw rntwenh ikwer-rnem ingkerrenhek. Aleyak ikwer rernem inkwerelhek, rarl mwerr-angker Herod-kenh apmerel rntwenhek. Herod-el kwey renh ilek, “Ilek-ilek akngerrek nga arlkwententy, atha ngenh anthem.”
MAR 6:24 Kwey ra amikw ikwerenh, Herodias-warl alhek. Ra amikw renh ayernek, “Ilekekarl atha ayernem Atyetyart ilenhan?” Amelikw renh ilanthek, “Akapwert John Baptise-emeley-angker yanh ina, pmwar-warl arrernemel, ayenh anthemel!”
MAR 6:25 Ikwer-penhan kwey rap Atyetyart Herod-warl alhek. Ra Atyetyart Herod renh ilek, “Akapwert John Baptise-emeley-angker aka, pmwar-warl arrernemel, ayenh anthemel.”
MAR 6:26 Herod ra amperrngant-anem irrek John akapwert ikwer. Akngerrel renh awekarl-kety, ra nthakenh akengenty angkey-angenh. Nthakenh ra arrkngert angkey-angenh.
MAR 6:27 Herod-el thwenek ahelengkw tyayl-warl, John ahenty rlweth-aketyek.
MAR 6:28 Ahelengkwel arreylpel akapwert rlweth-akek, akapwert renh pmwar-warl arrernemel, kwey renh anthek. Kwey ra amikw-warl akngeynek, John Baptise-emeley-angker akapwert.
MAR 6:29 John-kenh kwertengerl-rnemel awek, rarl ilwek. Rernem apetyek, ipma awenng-warl akwernetyek. Rernem renh akwernek.
MAR 6:30 Kwertengerl Jesus ikwerenh-rnem Jesus ikwer-warl apetyek. Rernem ilelhek rernemarl akalty-anthek apmer arrpanenhek, mwerr-angkwarr apmer arrpanenhek anetyek Akngey-kenh-angkwarr.
MAR 6:31 Akngerr Jesus ikwer-warl apetyek. Kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Jesus renh amern arlkweyangilek akngerrel. Jesus angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Mpa, anwantherr alhey, apmer ingwer-warl, ikwer-rnem-kety!”
MAR 6:32 Nganerl-alhek rtnwewarl, rernem kwaty ilkwangkwarr artarnpenhek artempel ingwer-warl.
MAR 6:33 Ingwerel-rnem renh-rnem iterl-arek apmer ingwer-warlarl rernem artarnpenhek kwaty ilkwangkwarr, rtnwel. Kwaty ilkwa anper-alhemel, rernem alhek ikwer-rnem-warl.
MAR 6:34 Akngerr Jesus ikwer-warl akarrirrek. Ra renh-rnem akalty-anthek, atwerrpek-atwety.
MAR 6:35 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renh ilek, “Ingwer-rneman thwena tawen-rnem-warl, amern ikwerenh-rnem-kenh ineyek, atwerrpirrekerrem.
MAR 6:36 Amern-wenyarl nhanyeman, arrangkwarl. Atwerrpirrekerr-awaty renh-rnem thwena!”
MAR 6:37 Jesus angkek, “Arrantherr wantenherr-arey.” Rernem ywarn iterrek, rarl Jesus-el renh-rnem ilek. Rernem angkek, “Man akelyarl nthakenh amern ineyang artwa akngerrek.”
MAR 6:38 Jesus angkek, “Amern aretyek alhenherr-arey akngerrek.” Rernemap amernek nthwerl-apenh. Rernem Jesus renh ilek, “Aker irrpeng atherr, amern irrpetyap.”
MAR 6:39 Jesus-el ilek kwertengerl ikwerenh-rnem, rernem iletyek akngerr arrernelhetyek ingkerrenh atherrk-warl.
MAR 6:40 Ingkerrenh rernem arrernelhek amentew-ament.
MAR 6:41 Aker irrpeng-atherr amern irrpetyap Jesus-el inek. Ra Ingkart Akngey-warl angkek inkwerelhemel, ra amern akngerr anthetyek, aker irrpeng akngerr anthetyek. Jesus-el amern rlweth-akek. Ra kwertengerl ikwerenh-rnem anthek, rernem-anem antheynetyek ingwer-rnem. Jesus-el aker irrpeng rlweth-akek. Ra anthek kwertengerl ikwerenh-rnem rernem antheynetyek ingwer-rnem.
MAR 6:42 Artwa akngerrel amern arlkwek-penh, rernem mwerr-anem, atnerteng-anem anek. Artwa akngerrel amern arlkwek. Rernem arrangkw-anem aneyel, rernem atnerteng-anem aneyel Amern akngerr-antey ayntenh. Rernem amern akngerr ywerrelhey-angenh. Amern ikwer-rnem-angkwarr akngerr-anteyarl. Rernem akarrilek arrernemel teram 12-warl. Amern akngerr-anteyarl rtnenh 12 teram ikwer.
MAR 6:45 Jesus-el ilek kwertengerl ikwerenh-rnem, rtnwel rernem kwaty ilkwangkwarr artarnpenhetyek, apmer Bethsaida-warl. Ingwer-rnem Jesus-el ilerl-alhek rernem apmer-warl alperlewetyek.
MAR 6:46 Ra nganek apwert ilkwewarl, ra angketyek Akngey-warl. Jesus apwert irrwerlel ament-areny rtnenh. Rtnwa kwaty ilkwa ampepel rtnenh kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Kwertengerl ikwerenh-rnem artarnpenhek kwaty ilkwangkwarr artempel ingwer-warl. Jesus-el arnarenh renh-rnem ikwer-rnemenp awerelarl twetiwenh. Rtnwa arraty alheyang, renh-rnem alhengkerr anthek. Jesus ingwepenh kwaty ilkwa ampepel apetyek, ngwangkant akethirrenhey-alhentyel.
MAR 6:49 Jesus ikwerenhel-rnem renh arnarek kwaty ilkwa ampepek, rarl apey-alhenh ingketyel kwaty ilkwa ampepel. Rernem aterirrek. Rernem iterrek, “Artwa itnweng arrewaly anwekantherr-warl kwaty ilkwa ampepel apetyeyel.” Rernem arlkek, aterirremel. Jesus angkek, “Aterirreyang anenherr-arey! Ayeng Jesus. Aterirrey-angenh arrantherr!”
MAR 6:51 Jesus ra nganek rtnwewarl, kwatyan atnengk-anem irrek.
MAR 6:52 Kwertengerl ikwerenh-rnem ywarn iterrek, rarl amern akngerrilek.
MAR 6:53 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert rtnwel kwaty ilkwangkwarr alhek artempel ingwer-warl, tawen Gennesaret-itwel.
MAR 6:54 Rernem atwarrirrek rtnwa ikwer-they. Akngerr yanh-arenyel-rnem Jesus renh iterl-arekarl.
MAR 6:55 Rernemap anterreyelperl-anew, arntety-rnem akarriletyek, ingkerrenhel panty-warl, renh-rnem arrernemel, Jesus-el mwerriletyek.
MAR 6:56 Apmer arrpanenh-they arntetyan apeyarr-alhek Jesus-el mwerriletyek. Arntetyel-rnem Jesus renh ayernek, arnkwa ikwerenh arnetyek. Rernemarl Jesus-kenh arnkwa arnep-arnek-penh, rerneman mwerr-anem irrek.
MAR 7:1 Moses-kenh-rnem-then Pharisee-rnem-then anenh, Jerusalem-areny-rnem-then. Rernem Jesus-warl akarrirrek.
MAR 7:2 Rernem arek, kwertengerl Jesus-kenhel-rnem itep aternngel amern alhewerarl arlkwek, itep lhewelhey-angenhel.
MAR 7:3 Jew-rnem-then, Pharisee-rnem-then itep lhewelhenh amern arlkwey-alenty.
MAR 7:4 Amern store-ek inemel, rernem irrarlkemel ingkerrenh kwatyel, rernem ampernemel arlkwey-alenty. Arrwekeleny-rnem-kenh angka nhenh ayntenh. Tyampet-rnem irrkwernem-then ingkerrenh rernem irrarlkek, rernem amern ampernemel arlkwey-alenty.
MAR 7:5 Rernem Jesus renh ilek, “Kwertengerl ngkwenhel-rnem nthakenharl itep lhewelhey-angenharlan amern arlkwey-alenty. Arrwekeleny-kenh apmer nhel aknganek amern arlkwey-alenty itep lhewelhetyek.”
MAR 7:6 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr tnakelheyel. Awank-akerr Isaiah-el Akngey-kenh angka pip-warl ingkwernek, arrantherran aneyel-apeny. Akngey angkek ikwer-rnem,
MAR 7:7 ‘Arrantherr irrtywerremel atyeng inkwerelheyel, angka atyenh-angkwarr apentey-angenh. Arrantherr akwerrng iterreyel arrekantherrenh-angkwarrant, alakenh-anyem arrekantherrenh iterrenty Akngey-kenh-angkwarr-weny.’”
MAR 7:8 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Arrantherr iterreyel arrekantherrenh-angkwarrarl, arrantherr anetyek. Arrantherr Akngey-kenh-angkwarr apentey-angenh.
MAR 7:9 Atha ileyel Akngey-kenh angkel, ‘Arrantherr amey-rnem-then, akngey-rnem-then ikwer-rnem awelhenherr-arey. Moses-kenh angka alakenh-anyemarl aynteyel arrwekelenyan. Ameyek, akngeyek awelheyang, arrantherr apmwangkwarrarl aneyel.’
MAR 7:11 Arrantherr arntarnt-areyang akngey-then amey-then. Arrantherr apmwel-areth akalty-antheyel, Akngey-kenh-angkwarr-weny. Arrantherr man ikwerel amey-rnem-then akngey-rnem-then arntarnt-arey-angenh, man ilenh arrantherr ayerrpileyel. Arrantherr irrtywerremel ileyel man nhenhan Akngey-kenh-arrpantey.
MAR 7:13 Arrantherr angka Akngey-kenh ingkerrenh ipmeyel, angka arrekantherrenh-angkwarr apenteyel.”
MAR 7:14 Jesus-el renh-rnem akarrilek. Ra ilek, “Atyeng arrantherr awelhenherr-arey arternp. Amern arrantherr arlkwetyek alhewer, nthakenharl arrantherr apmwelhiley-angenh, amern alhewer arlkwemel. Angka Akngey-kenh nhenh aynteyel, amern alhewer arlkwetyek. Arrantherr apmwel-areth angkenty, arrantherr Akngeyek apmwelhileyel.”
MAR 7:17 Jesus-el renh-rnem ilek-penh, ra apmer-warl alpek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh ayernek, “Ntwa anwernenhantherr anayntiletyek angka irrkaty, ntwarl renh-rnem ilek-apeny.”
MAR 7:18 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ywarn-antey iterreyel angka nhenhan atharl arrenhantherr ileyelan. Amern arrantherr inemel alhewer arlkwetyek, nthakenh apmwelhiley-angenh. Amern arrantherr arlkwenty, kwernenhenty atnert-warl, rap atnert-they ywerrenhem. Amern, aker, alhewerarl arrantherr arlkwem.
MAR 7:20 Arrantherr apmwel-aretharlap iterrenty, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr ingwer-kenh arrkar irrtyertel ikngwenty, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr irrtyert-awarr anenty, arrantherr apmwel-aretharl ilenh-angkwarran-anem. Arrantherr ingwerenty atwenty, arrantherrap apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherrarl irrtywerremel ilenty, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr ahelirrenty ingwer-rnemek, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr tyel-angkenty ingwer-rnemek, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr ingkerrenh-angkwarr alhewer alhenty, arrantherr apmwangkwarrarl anem. Arrantherr mwerr-arrpantey tnakelhenty, arrantherr apmwangkwarrarlap aneman. Arrantherr Akngeyek irrpelthirrenty, arrantherr apmwangkwarrarl anem.
MAR 7:23 Alakenh-anyem, arrantherr apmwangkwarrarl anem, arrantherrarl iterreyel-angkwarr, arrantherr Akngey-kenh-angkwarr apmwelhileyel, ikwer inkwerelheyang-anem. Amern alhewer arlkwemel, nthakenh arrantherr apmwelhiley-angenh.”
MAR 7:24 Jesus ra apmer Tyre-warl alhek, warl ingwer-kenhel aney-alhek. Jesus-el renh-rnem ilek, “Ingwer-rnem iley-angenh, rernem ayenh arlkarewerl-anekerr. Ayeng artenyel aneyel, atha kwertengerl atyenh-rnemantarl akaltyilem.”
MAR 7:25 Arelh apmer Phoenicia-areny ra awek, Jesus-arl aney-alhek warl ingwer-kenhel. Arelh alethang anyent Greek, angka ingwer angkenh, Jew-kenh angkeweny. Ra Jesus-warl alhek, kwenirrey-alhemel, ampwethel alernelhemel. Kwey ikwerenh arrenty apmwakertarl anenh. Amikwel Jesus renh ayernek, “Ampa atyenh-kety, ntwa arrenty irrenta!”
MAR 7:27 Jesus angkek, “Nthakenh atha ingwer-rnem arntarnt-arey-angenh. Anwantherr ampernem-tangkwel wantey. Atha atyenh-rnemantarl, Jew-rnem arntarnt-areyel. Rernem ampernem-apeny atyenh. Arengk-rneman ampel-rnem arlkwenty-penhant wantey. Atha atyenh-rnem, Jew-rnem-tangkwel arntarnt-areyel. Atha arrenty-rnem Jew-rnem-kety irrentem.”
MAR 7:28 Arelh anyent angkek ikwer, “Arengkel-rnem arlkwetyek arrpemarl, arengk-kenh amernan rernem iweyek arrpemarl. Jew-rnem rernem ingkerrenh atyenh-rnem-kety arlkarirreyel. Atyenh-rneman arengk-apenyarl aneyel, Jew-rnem-angkwarr. Jew-rnemel renh-rnem arntarnt-arey-angenh. Atha ngenh iterl-areyel, ntwa ingkerrenh arntarnt-arey-angker. Ayenh-then arntarnt-ara!”
MAR 7:29 Jesus-el arelh ilek, “Nga arraty atyeng-warl angkek. Kel arrenty tyerrelhemel alpek kwey ngkwenh-they.”
MAR 7:30 Arelh apmer ikwerenh-warl alpek. Ra arek, arrenty kel tyerrelhemel alpenty kwey ikwerenh-they.
MAR 7:31 Jesus alpek apmer Tyre-ampeny-they, apmer Sidon-angkwarr, Galilee kwaty ilkwewarl. Ra apmer Decapolis-angkwarr alhek.
MAR 7:32 Artwa ingwer-rnemel artwa anyent atnwenhek Jesus-warl. Ra angkey-angenh, iylpa arwengk awey-angenh akerter. Rernem Jesus renh ayernek, ra renh mwerriletyek, iylpa altyweriletyek, mwerr-anem ra angketyek.
MAR 7:33 Jesus-el artwa anyent renh tawen-they akwerr-warl atnwenhek. Jesus-el itep-atherrel iylpatherr-warl arrernek, artwa arwengk ikwer-warl. Jesus-el itep ikwerenh-warl apelh arrernek. Ra aleny artwa arwengk renh itepel arnep-arnek, ra mwerr angketyek, awetyek.
MAR 7:34 Jesus-el irrwerl alker itnywenek, angkemel, “Iylpatherr irrpelthel altywerila!”
MAR 7:35 Ikwer-penh artwa ra mwerr-anem aweyel-anem, mwerr-anem angkeyel-anem.
MAR 7:36 Jesus-el renh-rnem artwerilek, “Ingwer-rnem-warl iley-angenh. Akater anenherr-arey, atharl artwa anyent mwerrilek.”
MAR 7:37 Ingkerrenh rernem artewentyel iterrek, angkerrenhan, “Ngangker inngan yanhey, artwa yanhan arntety-rnem mwerriley-angkerarlap ran, awey-angenh-rnem-then, angkey-angenh-rnem-then.”
MAR 8:1 Akngerr akarrirrek Jesus-warl. Amern ingkerrenh ywerrelhilek. Jesus irrepern angayakw-rnemek amperrngirrek.
MAR 8:2 Jesus ilelhek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Ayeng irrepern angayakw-rnemek amperrngirreyel. Arlta irrpety-inger rernem anwekantherr-itwel anenh, angayakw.
MAR 8:3 Nthakenh atha renh-rnem thweneyney-angenh, apmer arleng-warl alpetyek, rernem aytney-alpekerr angayakw angath-antey.”
MAR 8:4 Kwertengerl ikwerenh-rnemel renh ayernek, “Amernan anwantherr nthek-warl inem? Akngerr nhenh-rnem-akertan? Arrangkwarl nhenhan, aherretyarl! Atherrkeny-weny!”
MAR 8:5 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Amern akngerrelang arrekantherrenhan?” Rernem renh tyernek, “Ya, amern ampeng 7-ant aynteyel.”
MAR 8:6 Jesus-el ingkerrenh ilek, “Arrantherr ingkerrenh anenherr-arey ahernel.” Jesus-el amern 7 renh-rnem inek. Ra Ingkart Akngey-warl angkek, inkwerelhemel, amern akngerr renh anthetyek. Jesus-el amern rlweth-akek, kwertengerl ikwerenh-rnem anthemel, rernem artwa ingwer-rnem antheynetyek ingkerrenh.
MAR 8:7 Aker irrpeng-rnem-then irrpety kwertengerl ikwerenh-rnemel inek, Jesus renh anthemel. Ra Ingkart Akngey-warl angkek, inkwerelhemel aker irrpeng renh anthetyek. Jesus-el aker irrpeng renh rlweth-akek, kwertengerl ikwerenh-rnem anthemel, rernem artwa ingwer-rnem antheynetyek ingkerrenh.
MAR 8:8 Jesus-el amern irrpety-penh irrpelthel akngerrilek, ingkerrenh wantetyek. Ingkerrenh 4,000 inkwerelhek, Jesus-elarl amern ingkerrenh wantek. Amern akngerr menty-anem irrek. Kwertengerl rernem ingkerrenh amern-rnem akwetyeynek, teram 7-warl ampwerrk iwemel ingkerrenh. Teram 7 amern akngerr-akert rtnenh. Jesus-el ingkerrenh thwenek, rernem apmer-warl alpetyek.
MAR 8:10 Jesus, kwertengerl ikwer-rnem-akert rtnwewarl nganek. Rtnwa ikwerel rernem alhek apmer ingwer-ampeny-warl-anem, apmer Dalmanutha-warl.
MAR 8:11 Rernem atwarrirrek rtnwethey. Pharisee-rnem Jesus-warl apetyek, renh ilerretyek. Rernem renh arrkernek, Akngey-kenh rlterrkek, ingwerek-ingwer-angkwarr mpwaretyek, mwerriletyek.
MAR 8:12 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherrarl angka ingwerek-ingwer ayenh ayerneyel-kety. Menty! Ayenh ipmenherr-arey, arlkareweyang! Ayeng menty-anem aneyel arrekantherrety.”
MAR 8:13 Jesus alhek ikwer-rnem-kety. Ra rtnwel nganerl-alhek. Ra apmer ingwer-warl alhek, kwaty ilkwangkwarr anthenayn, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAR 8:14 Kwertengerl ikwerenhel-rnem amern ampeng iwerl-alhek apmerek. Amern anyentant rernem akngek.
MAR 8:15 Jesus-el renh-rnem ilek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey Jew-kenh angkarl apenteyel-rnem-kety, Atyetyart Herod-kety. Ahelarl rernem arlwar rtneyel-kety, thwet-penh-apeny, apmwangkwarrarl rernem akalty-antheyel-kety.”
MAR 8:16 Kwertengerl ikwerenh-rnem angkerrenh, “Ra ahelirreyel anwekantherr, anwantherrarl amern iwerl-alhekek-arnterl.”
MAR 8:17 Jesus-el ra iterl-arek, kanper-antey, rernemarl ikwer angkerrenh. Ra renh-rnem ilek, “Ilekekarl arrantherran iterreyelan, amern arlkwey-angenhan? Arrantherr ingkerrenhel artewentyel iterl-arey-angenh-antey. Kel, arrantherr areyelan, arrantherr iterl-arey-angenharl. Kel, arrantherr aweyelan, arrantherr iterl-arey-angenharl.
MAR 8:18 Ayenh arrantherr iterl-aremer, ayeng Akngey-kenh Itnweng rlterrk-akert. Arrantherr ayenh iterl-aremer, atha artwa akngerr 5,000 wantek, amern irrpetyapel, aker irrpetyapel.”
MAR 8:19 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Nthakenty teram arrantherr amern-then aker-then akwetyemel ampwerrk iwek, rernemarl akertang arlkwek-penh?” Rernem ikwer ilelhek, “Anwernantherr amern-then aker-then 12 teram-warl akwetyemel ampwerrk iwek.”
MAR 8:20 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ayenh iterl-aremer, atharl 4,000 amern-then aker-then wantekarl.” Jesus-el renh-rnem ayernek, “Nthakenty teram arrantherr amern-then aker-then akwetyemel ampwerrk iwek, rernemarl akertang arlkwek-penh?” Rernem Jesus ikwer ilelhek, “Anwernantherr amern-then aker-then 7 teram-warl akwetyemel ampwerrk iwek.”
MAR 8:21 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ayenh iterl-aremer, ayeng Akngey-kenh Itnweng rlterrk-akert.”
MAR 8:22 Jesus, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer Bethsaida-warl alhek. Artwa tawen-arenyel-rnem artwa aparrng Jesus-warl atnwenhek, renh mwerriletyek.
MAR 8:23 Jesus-el aparrng renh tawen-they akwerr-warl atnwenhek. Jesus-el apelhel annga apernek. Jesus-el renh ayernek, “Ntwa apek areyel?”
MAR 8:24 Artwa aparrng ra ilelhek Jesus-warl, “Ya, artwernem atha areyel-anem, arwerl-apenyarl arrkay alherleweyel.”
MAR 8:25 Jesus-el annga artwa aparrng renh arnep-arnek arrpem. Artwa Jesus-warl ilelhek, “Atha anaynt-anem areyel.” Ra ingkerrenh-anem arek.
MAR 8:26 Jesus-el artwa renh ilek, “Kel-anem apmer-warl alpa! Tawen-angkwarr alpey-angenh, akwerrel-antey alpa! Ingwerel-rnem-anem ngenh ayerney-ayntekerr, ayenh arlkarewerl-anekerr.”
MAR 8:27 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer Caesarea Philippi-ampeny-warl alhek. Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ayernek, “Nthakenh atyeng angkerreyel akngerran?”
MAR 8:28 Rernem ikwer ilek, “Ingwer-rneman ngkweng iterreyel John baptise-emiley-angker-arrpanteyarl, ngan ipmepenh itethirremel apey-alpenty-arrpantey. Ingwer-rneman ngkweng iterreyel angkakert Elijah-arrpanteyarl, ahern nhewarl apey-alpenty-arrpanteyarl, irrwerl-they. Ingwer-rneman ngkweng iterreyel angkakert ingwer-arrpanteyarl, ipmepenh itethirremel apey-alpenty-arrpanteyarl.”
MAR 8:29 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ayernek, “Angwenh-arrpantey arrantherr iterl-areyel ayenhan?” Peter ra ilek, “Ngan Christ-arl, Akngeyel awankarl anwernenhantherr alhelekarl, ngenh thwenetyek anwernekantherr-warl, ahern nhewarl.”
MAR 8:30 Jesus-el renh-rnem artwerilek, “Alerl, iley-angenh-antey, ayengarl inngan Christ-an, ingwer-ingerant artwa ingwer-rnem ilenherr-arey.”
MAR 8:31 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Moses-kenh-rneman atyeng irrpelthirremel angkerreyel ayenh rernem atwetyek, atyetyart ilkwa tyaty-areny-rnem-then. Ayeng ipma ayntem ingwa atherrel. Ingwa atherr-penh, Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ayeng ipmepenh itethirremel akwenteyenh.”
MAR 8:32 Jesus-el aketh-antey anayntilek, angka arraty rarl ingwa atherr-penh ipmepenh akwenteyenh. Peter arleng-antey rtney-alhek, ingwer-rnem-kety, ratherr angkerretyek. Peter arrkngert angkek Jesus ikwer-warl, “Nthakenh rernem ngenh ipmek atwey-angenh, nga intem iteth aneyenh.”
MAR 8:33 Jesus-el Peter renh ilek, “Menty! Ntwa ayenh arrkerneyel, arrenty-kenh angkel, ngan ahern-arenyekarl awelheyel, Akngey-kenh-angkwarr-weny. Akngey atyeng arlkwententyarlan, rernem ayenh menty ipmek atwetyek.”
MAR 8:34 Jesus-el ingkerrenh akarrilek. Rernem Jesus ikwer-warl apetyek, kwertengerl ikwerenh-rnem-then. Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrekantherrenh-angkwarr arrantherr iterrey-angenh. Atyengant arrantherr iterrerl-ayntenherr-arey. Apmwel-rnem arrenhantherr ileyel, arrenhantherr arwa ilpertileyel, ayenhant arrantherr apentekerr, ingwerel-rneman ilperteleyel.
MAR 8:35 Atyenhel-rneman ayenh apentetyek, intem-antey rernem ilweyek-atwety, angkepirrey-angenh, angka atyenh ilerl-apayntetyek. Apmwel-rnem renh-rnem atwenty arwerl iylpeyl-atherr-warl arrernemel, kwertengerl atyenhel-rnem ayenh apentetyek. Rernem intem-antey iteth aneyenh.
MAR 8:36 Arrantherr ampwal akngerrekant atnyenenty, Akngeyekan arrantherr iylpelirrenty, arrantherr intem iteth aney-angenh. Mwerr-ayteng arrantherr Akngeyekant inkwerelhetyek.
MAR 8:38 Apmwel-rnem artwa anyent renh arrkernem, ra atyengety angkepirretyek, ra atyeng ilkelheyang irretyek nyerrirremel, ra ipma intem-antey aynteyenh. Artwa anyentarl atyengety angkepirrenty, ra ipma intem-antey aynteyenh. Ingwer-ingerant Artwa Anyent Impen Akngey-kenh ayeng apey-alpeyenh, alker-areny-rnem-akert, Akngey-kenh rlterrk-akertel. Angka ilkwewarl angkerreyenh-angkwarr atha ileyenh, ‘Artwa nhanyeman atyengety angkepirrek, ra ipma intem-antey aynteyenh. Ayeng ikwerety angkepirrem, rarl atyengety angkepirrek-apeny.’”
MAR 9:1 Jesus angkek ikwer-rnemek, “Awelhenherr-arey atyeng! Akngey aremirreyenh ikwerenh-rnem-warl arlertek ilkwakert, atyetyart ingkerrenhek. Arrantherr ingkerrenhel arlertek ilkwakert renh areyenh arrantherr ilwey-alentyel.”
MAR 9:2 Arlta 6-penhan, Jesus-el kwertengerl-rnem irrpety, apwert irrwerl-warl atnwenhek, rernem ilarrerl-alhetyek akngerr-kety, Peter-akerr, James-akerr, John-akerr. Rernem apwert ilkwewarl nganey-alhek. Kwertengerl-rnem-itwel anngetherr Jesus ingwer irrek. Kwertengerl ikwerenhel-rnem arek Jesus renh arnkwa arlter-akertel arrtyernenty, arlertek rlterrk inngel. Ingwerel nthakenh arnkwernem arnwarney-angenh arlter innga mpwaremel.
MAR 9:4 Arrwekeleny-atherr, Moses-then Elijah-then Jesus-itwel aremirrek. Ratherr arrwekeleny Akngey-kenh angkakert atherr anenh, ratherr ywerrey-alenty. Ratherr atherr-antey Jesus-itwel angkerrenh.
MAR 9:5 Kwertengerl Peter anyentan angkek Jesus ikwer, “Ingkartay, awethem ntwa anenhantherrenh atnwenhey-alhek nhewarl. Mwerr anwernantherr lywenty irrpety rnkerney, ingweran ngkwengarl, ingweran Moses-ekarl, ingweran Elijah-ekarl. Ngapek ilkelhenty.”
MAR 9:6 Peter apal-apal angkek ikwer-atherr, ratherr ahern-arenyek-athen, rernemarl ater-anem irrek Moses-then Elijah-then aremirrek-kety.
MAR 9:7 Ikwer-penhan kwenpayel-anem renh-rnem artek. Akngey kwenpay-angkwarr angkek, “Nhanyem alerey atyenh. Ayeng ikwer inkwerelhem. Arrantherr ingkerrenh ikwerant awelhemel anenherr-arey!”
MAR 9:8 Kwertengerl-rnemel artepang arek angkakert ikwer-atherr. Rernem arek Jesus anyentant-anem rtnerl-anenty.
MAR 9:9 Jesus atwarrerl-alhek apwert-they kwertengerl irrpetyap ikwerenh-rnem-akert. Jesus-el artwerilek kwertengerl ikwerenh-rnem, “Ingwer-rnemek ileyang aney-alpenherr-arey, arrantherrarl apwert irrwerlek arek-penh. Ayengarl Akngey-kenh Artwa Impenan. Ayeng ilwenty-penhel, ayengarl itethirremel, Akngey-warl irrwerl alpeyenh. Ikwer-penhan arrantherr akngerr-warl-anem iletyek.”
MAR 9:10 Kel rernem akatek, iley-angenh-antey ingwer-rnem-warl, Jesus-el renh-rnem ilek-angkwarr. Rernem ywarn iterrek Jesus rarl renh-rnem ilelheyelpekek, rarl ipmepenh itethirremel akwenteyenhek.
MAR 9:11 Kwertengerl ikwerenhel-rnem Jesus renh ilek, “Moses-kenh angka akalty-anthenh-anthenhel-rnem ileyel, ‘Elijah retangkwelarl apetyeyenh arrwekelan, Christ, Akngeyel awank-akerrarl anwernenhantherr alhelek, ran apetyeyenh ingkern-theyarl ahern nhewarl.’”
MAR 9:12 Jesus angkek, “Ya, arraty inngarl! Elijah apetyek arrwekel ingkerrenh akaltyiletyek, rernem Akngey-angkwarr apentetyek. Rernem Elijah ikwer irrpelthirrenh, iterl-arey-angenh. Rernem renh irrpelthirremel atwek, ipmek-atwety. Alakenh-anyem rernem Artwa Anyent Impen Akngey-kenh irrpelthirremel atweyenh, ipmek-atwety. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel.”
MAR 9:14 Rernem alpek kwertengerl ingwer-rnem-warl. Rernem arenhey-alpenh kwertengerl ingwer-rnem, rernemarl kwertengerl Moses-kenh-rnem-then ilerrenh.
MAR 9:15 Apmer ikwer-areny-rnem Jesus ikwer inkwerelhek, renh arnaremel. Ikwer-warl rernem anterrey-alhek.
MAR 9:16 Kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus-el ayernek, “Nthakenh arrantherr ingwer-rnem-then ilerreyel?”
MAR 9:17 Artwa anyent apmer ikwer-areny Jesus ikwer-warl angkek, “Ingkartay, ngan akalty-anthenh-anthenh mwerr inngarl! Atha awey anyent atyenh akngetyek ngkweng-warl, ntwa mwerriletyek, renh angkeyangilek arrentyel.
MAR 9:18 Akngerr-inger arrentyel renh anterrkwenh. Awey ra aytnek, arntek akarlkwelhemel, apelh-angketyarr irremel. Ra arwengkirremel aytnek, akngelhey-angenh irrek. Atha ywarn-antey ayernek kwertengerl ngkwenh-rnem rernem awey atyenh mwerriletyek, arrenty ikwerety irrentetyek. Rernem renh ikwer-they irrenteyek-arrpantey, arrangkwarl.”
MAR 9:19 Jesus angkek, “Akngerr-inger ayeng arrekantherr ywarn arrkernelhek, atha arrenhantherr akaltyileyek. Atyeng arrantherr arlkwentey-angenhel, iylpelantarl awenh. Nthakenh ayenhan arrantherr iterl-arey-angenh, ayengan arlertek ilkwakert? Awey ilenh atyeng-warl akngetya!”
MAR 9:20 Rernem akngetyek awey renh Jesus ikwer-warl. Arrentyel awey renh arwengkilek. Intewek ahern-warl. Awey arwengk ayntek, apelh-angketyarr irremel.
MAR 9:21 Jesus-el awey aynikw ikwerenh ayernek, “Arlta ilekel ra arwengkirrenh? Intem-anteyang?” Aynikw ikwerenhel Jesus renh tyernek, “Alakenh ra awey akely ilenh arwengkirrenh artnerrenty-iperrank.
MAR 9:22 Akngerr-inger arrentyel renh ipmek atwetyek, ra arrkernelheyel awey ilenhek, rwewarl awey renh akngeynetyek. Ra kwaty-warl aylpenhetyek ilwetyek, kwaty kwenel. Ingwer-rnemel ileyel ngap ran arntety mwerriley-angkeran. Ngapek ra rlterrk-akertan arntety mwerriley-angkeran, aylernekanth amperrngirra! Awey aylernekanthenh mwerrila!” aynikwel Jesus renh ayernek.
MAR 9:23 Jesus-el renh ilek, “Nga atyeng iterreyel, atharl awey ilenh mwerriley-angenh. Ntwa ayenh iterl-aremer, ayeng arntety mwerriley-angker.”
MAR 9:24 Anamerl-antey aynikwan artnemel angkek, “Ya, ngenh atha tnakeyel, ntwarl renh mwerrilem. Akalty-antha ayenh, mwerranty atha ngenh iterl-aretyek.”
MAR 9:25 Jesus-el arek, akngerrarl akarrirrek ikwer-warl, anamerl-antey. Jesus rap rlterrk angkek arrenty ikwer, “Arrenty, arwengkiley-angker nga! Atha ngenh ilem, tyerrelha awey ilenh-they! Angkepirrey-angenh, intem-antey alpa!”
MAR 9:26 Arrenty artewentyel arlkek. Rap awey renh arrewelhilek, rarl tyerrelhek ikwer-they. Awey rap ipmapeny-anem ayntek. Akngerran angkerrenh, “Awey ra kel ilwek!”
MAR 9:27 Jesus-el awey renh akwa anterrkwemel, akwentelhilek.
MAR 9:28 Jesus warl kwen-warl aylpek. Kwertengerl ikwerenh-rnemel renh ayernek, “Jesus, nthakenh ngkwengantarl arrenty ilenhan awelhemel alpek, anwernantherr ywarnarl ikwer arrkernelhek, arrenty renh irrentetyek. Akaltyila anwernenhantherr, anwernantherr arrenty-rnem irrentetyek.”
MAR 9:29 Jesus-el ilek kwertengerl ikwerenh-rnem, “Arraty arrantherr perayirremelantarl Akngey ikwer-warl, arrantherr arrenty ilenh irrenteman.”
MAR 9:30 Jesus iterrek kwertengerl ikwerenh-rnem akaltyiletyek ament-itwek, akngerr ingwer-rnem-kety. Apmer ikwer-they rernem alhek, apmer Galilee-angkwarr.
MAR 9:31 Jesus-el anyelkel renh-rnem ilek, ingwerel-rnem renh awekerr. “Ahelengkwel-rnem ayenh Artwa Anyent Impen Akngey-kenh rernem anterrkwemel atweyenh. Ingwa atherr-penh, ayeng ipmepenh itethirremel akwenteyenh.”
MAR 9:32 Kwertengerl ikwerenhel-rnem ywarn iterl-arek, rarl renh-rnem ilek. Aterirrekarl rernem Jesus renh ayernekerran.
MAR 9:33 Rernem warl kwen-warl aylpey-alhek, apmer Capernaum-itwel. Jesus-el renh-rnem ayernek, “Ilekekarl arrantherr ilerrenhey-alpenh, anwantherrarl apetyenharlan?”
MAR 9:34 Rernem nyerrirremel akatek. Jesus ran tyerney-angenh, rernemarl ilkelhenh Atyetyart ilkwa anyent anetyek, kwertengerl ingkerrenhek, Jesus rapeny.
MAR 9:35 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr Atyetyart ilkwa anetyek, arrantherr warrkenh-apeny anetyek, ingwer-rnem arntarnt-aremel.”
MAR 9:36 Jesus-el ampa akely anyent rnkernek, akwa arrernemel ikwer-warl. Ra renh-rnem ilek,
MAR 9:37 “Atyeng inkwerelhemel, arrantherrap Akngeyek inkwerelhetyek arrpemarl, rarl ayenh thwenek, ahern nhewarl. Ampa akely ikwer arrantherr inkwerelhenty, arrantherrap atyeng inkwerelhem arrpemarl. Ampa akelyarl arrantherr arntarnt-arem-apeny, arrantherr ayenhan arntarnt-aretyek arrpemarl.”
MAR 9:38 John angkek, “Artwa anyent ingwerel arrenty irrentek itna ngenh-apeny itnewemel, rlterrk ngkwenh-akertel, arrenty-rnem irrentetyek. Anwernantherr renh iltek, ‘Nga ipmelha, ngan ingkart-wenyarl, anwernantherrarl ingkart inngan!’”
MAR 9:39 Jesus angkek, “Menty! Renh tyarlewa! Arratyarl ra ayenh itna itneweyel arrenty renh irrentetyek, ra atyeng apmwel-areth angkey-angenh.” Jesus-el John renh ilek, artwa ilenh iltey-angenharl.
MAR 9:40 “Artwa ilenhan atyeng ilkelheyelarl, ra atyeng irrpelthirrey-angenharl.”
MAR 9:41 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Arraty atha arrenhantherr ileyel, ingwerentyel ngenh apek kwaty anthenty, nga atyenh kwertengerlarl aneyel, Akngey ikwer inkwerelhem. Akngeyel renh mwantyel arntarnt-arem arrpemarl.”
MAR 9:42 “Ingwerentyel kwertengerl atyenh-rnem arrkernenty, rernem apmweletyek, Akngeyel renh arntety ilkwa antheyenh. Ra irrwampenty awelhekerr, ingwerel nthakenh renh kwaty ampep-warl iwemer, apwert ilkwa ikwer-warl arrernenty itewarl. Artwa ingwerel atyenh-rnem apmwelenty, Akngeyel renh arntety ilkwa antheyenh. Atyenh-rnemarl apmweleyel-kety, artwa ikwer-warl apwert ilkwa itewarl arertnetyek renh kwaty-warl ikwerenp iwemel. Atyenh-rnem ra apmwelerl-anekerr renh iwetyek intem-antey kwaty kwen-warl.
MAR 9:43 Artwa itepel apmwel-areth mpwareyel. Artwa anyentel itep-atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, mwerran itep anyent-angkwarr itep renh akemer iwemel, ra itep-atherr-akertan rwilkwel apmwakert aney-kety. Mwerr-ayteng ra anetyek Akngey-kenh apmer-itwek intem-antey itep anyent-akert.
MAR 9:45 Artwa ingketyel apmwel-areth mpwareyel. Artwa anyentel ingkety-atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, mwerran ingkety renh akemer iwemel, ra ingkety-atherr-akertan rwilkwel apmwakert aney-kety. Mwerr-ayteng ra anetyek Akngey-kenh apmer-itwek intem-antey ingkety anyent-akert.
MAR 9:47 Artwa anngel apmwel-areth mpwareyel. Artwa anyentel annga atherr-akertel apmwel-areth mpwareyel-kety, mwerran annga renh tyerremer iwemel, ra annga atherr-akertan rwilkwel apmwakert aney-kety. Mwerr-ayteng ra anetyek Akngey-kenh apmer-itwek intem-antey annga anyent-akert.
MAR 9:48 Tyerrel-rnem-tangkwel renh-rnem arlkweyenh rernem rwel-anem ampey-alentyan. Rwa ilkwa ampeyenh intem-antey.
MAR 9:49 Thalt-penh atnwenth mwerrarl ayntem, intengirrey-angenh.
MAR 9:50 Thalt-weny atnwenth anamerl intengirrem. Thalt mwerr-angker ilenh-apeny ingkerrenh mwerrant-arey anetyek, inkwerelhemel.”
MAR 10:1 Jesus Jordan Ilpay-angkwarr artarnpenhek, apmer Judea-warl alhek. Akngerr akarrirrek ikwer-warl. Ra renh-rnem ingkerrenh akaltyilek.
MAR 10:2 Pharisee-rnem ikwer-warl apetyek, renh arrkernetyek. Rernem renh ayernek, “Mwerrang artwel anew ikwerenh iwetyek?” Rernem iterrenh renh arrkernetyek, ra apmwel-areth angketyek, rernem renh angka ilkwewarl akngetyek.
MAR 10:3 Jesus-el renh-rnem ayernek, “Ilek-angkwarrarl Moses-kenh angkan aynteyel?”
MAR 10:4 Rernem renh ilek, “Moses-kenh angka nhenh aynteyel: ‘Artwa pip-warl itna ingkwernelhemel, arelh ikwerenh pip renh anthemel, arelh renh iwetyek.’”
MAR 10:5 Jesus angkek, “Moses-el arrenhantherr iterl-arenh, arrantherrarl apmwel-areth aneyel, ikwer-angkwarr-anem arrenhantherr law renh anthek.
MAR 10:6 Arrantherr iterl-aremer Akngeyel angka nhenh anwekantherr anthek, atharl arrenhantherr ileyel. Akngeyel arelh-then artwethen arrernek, ahern nhenh-warl, ratherr intem iteng anetyek.
MAR 10:7 Ra artwel amikw-then aynikw-then ipmem-anem ra arnkentyel-anem aneyel itengerrey-alentyan.
MAR 10:8 Akngeyel renh-atherr itengilemel anthek artwa renh. Nthakenh ratherr iwerreyang, intem-antey ratherr anetyek.
MAR 10:9 Nthakenh ingwerel renh-atherr akngakey-angenh.”
MAR 10:10 Jesus warl kwen-warl aylpenhek, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Rernem Jesus renh ayernek, “Nthakenharl ntwa Pharisee-rnem ilek?”
MAR 10:11 Jesus angkek, “Arelh ngkwenh ntwa iwem, ntwa arelh ingwer-rnemarl ikngwetyek, ntwa ilenh iwem apmwel-aretharl.
MAR 10:12 Arelh anyentel arrkarikw ikwerenh iwerl-alpem, artwa ingwer-warl-anemarl alhemel, apmwel-aretharl.”
MAR 10:13 Akngerr Jesus-warl alhek, ampa ikwer-rnem-kenh-akert, ra akapwert renh-rnem arnetyek. Jesus-kenh kwertengerl-rnemel ampa renh-rnem irrentek.
MAR 10:14 Jesus-el arek kwertengerl ikwerenh-rnem ampernemarl irrentek. Ra ahelirrek, angkemel, “Ampernem menty apetyey atyeng-warl! Alakenh ikwer-rnem arrkngert angkey-angenh! Ayeng arlkwenteyel, ampernem ingkerrenh atyeng-warl apetyetyek. Akngey arlkwenteyel, ra Ingkart ikwer-rnemek anetyek.
MAR 10:15 Atha arrenhantherr ileyel. Ampernem-apeny arrantherr akarrirretyek Akngey-warl, ikwer awelhetyek, Akngey Atyetyart arrekantherrenh anem.”
MAR 10:16 Jesus rap ampernem atnyeney-ayntek-anem. Rap akapwert iltyel renh-rnem arnek. Jesus rap ayernek Akngey, ra ampa ingkerrenh atnyeneyek.
MAR 10:17 Jesus rarl anperl-alhek-warl, artwa man akngerr-akert anyentan Jesus ikwer-warl anterrey-alhekarl. Ra arrernelhek kwenirremel, Jesus-itwel angkemel, “Akalty-anthenh-anthenhay, ngan artwa mwerran. Nthakenh ayeng iteth intem anetyek?”
MAR 10:18 Jesus-el renh ilek, “Nthakenharl ayenh mwerran ntwa ileyel? Akngeyantarl ntwa mwerran iletyek.
MAR 10:19 Ntwa Moses-kenh angka renh iterl-areyelarl, ntwa ingwerenty ipmek atwetyekarl arrangkwarl. Ingwer-kenh anewikw nthakenh ikngwey-angenh. Ampwal-rnem nthakenh irrtyertel iney-angenh. Ingwer-rnemek irrtywerremel iley-angenh, inngant ntwa iletyek. Akngeyek-then ameyek-then awelhetyek.”
MAR 10:20 Artwel Jesus renh ilek, “Ingkartay, ayengan law ilenh-angkwarr anek awey akelyank.”
MAR 10:21 Jesus inkwerelhek ikwer, renh awemel, rarl ikwer ilelhek. Jesus-el renh ilek, “Artwa ilenh-rnem, irrepern-rnem, man-weny-rnem ntwa man ingkerrenh-then ampwal-rnem-then renh-rnem antheyna! Ikwer-penhan Akngeyel-anem ngenh arntarnt-arem, ngenh atnyenem. Man antheynenty-penh atyeng-angkwarrant-anem apetya!”
MAR 10:22 Artwa man-akert ra iterrek man-then ampwal-rnem-then ingkerrenh ra menty impen anterrkwetyek. Artwa ra amperrngirrek, “Nthakenh-angkwarr ayeng iteth intem-antey aneyenh, man akngerr-akert, ampwal akngerr-akert?”
MAR 10:23 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Man-areny ilenh-rneman rernem Akngey-angkwarr anetyek arrangkwarl. Rernem manantarl apenteyel.”
MAR 10:24 Kwertengerl ikwerenh-rnem ywarn iterrek. Rerneman iterrenh Akngeyelang man akngerran man-areny ilenh-rnem anthentyek-athen.
MAR 10:25 Jesus angkek, “Kamwerlan neyl altywer akely-angkwarran nthakenh aylpenhey-angenh, arrangkwarl. Kamwerlan altywer akely-angkwarr aylpey-angenh-apeny, man akngerr-akert-rneman Akngeyel nthakenh anyentiley-angenh ikwerenh-rnem-warl.”
MAR 10:26 Kwertengerl ikwerenh-rnem ywarn iterrek. Rernem renh ayernek, “Ilek-apeny-rnemant Akngeyel ikwerenh-rnem-warl anyentiletyek?”
MAR 10:27 Jesus angkek, “Akngey rantarl iterl-areyel ikwerenh-rnem-warl anyentiletyek, ahern-arenyel-rnem iterl-areyang arrangkw.”
MAR 10:28 Peter-el renh ilek, “Anwernantherr-alew? Kwertengerl anwernantherran ampwal-rnem menty-anem ipmek, ngenhant-anem apenteyel. Akngeyel anwernenhantherr anyentilem, ikwerenh-rnem-warl?”
MAR 10:29 Jesus-el renh-rnem ilek, “Artwa anyentarl alhem, angka atyenh-akert ikwerenh-rnem iwerl-alhemel, angka Akngey-kenh ingwer-rnem ilerl-alpetyek, Akngeyel renh aleth-antey arntarnt-arem. Artwa ra alhentyelan, ahern ikwerenharlap ra iwerl-alheman, ikwerenh-rnem-then, warl ikwerenh-then, Akngeyel renh arntarnt-areyenh, intem-antey. Akngey ra ingwer-rnem renh anthem ilkwatherr, warl ingwer-rnem-then. Apmwernem arrkernelherl-aneyenh, apmwangkwarr apentetyek-arrpantey, rernem-anem arlkarirremel atweyenh. Ra iteth intem-antey aneyenh.
MAR 10:31 Akngerr ilkelheyel Akngey-angkwarr apentetyek. Akngerr ilkelheyel Atyetyart arrwekel anetyek, warrkenh iylpareth-rnem-they. Rernem ingkern-they apetyeyenh, warrkenh iylpareth-rnem-warl.”
MAR 10:32 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Jerusalem-warl alhek. Kwertengerl ikwerenh-rnemel renh apentek. Akngerrelan renh-rnem apentek ingkern-theyarl. Rernem aterirrek, ingwer-rnemel Jesus renh atwekerr apmer Jerusalem-itwek. Jesus arlkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, rernem rtnetyek.
MAR 10:33 Ra ilelhek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Awelhenherr-arey atyeng! Rlengk apmer Jerusalem-warl anwantherr alhem. Ayeng Akngey-kenh Artwa Impenan. Anwantherrarl Jerusalem-el aney-alhem. Ahelengkw-rnemel ayenh anterrkweyenh ikwer-anem. Ayenh rernem akngeyenh, atyetyart tyaty-areny ilkwernem-warl, atyetyart ilkwa Moses-kenh angka akalty-anthenh-anthenh-rnem-warl. Rernem ayenh ahayiwetyek, alethang ahelengkw-rnem-warl, rernem ayenh ipmek atwey-alenty.
MAR 10:34 Rernem ayenh irrwaremel whip-el-tangkwel atweyenh, ayenh rernem ipmek atwey-alenty. Ingwa atherr-penh ayeng ipmepenh itethirreyenh.”
MAR 10:35 Artwamp Zebedee-kenh alerikw-atherr, James-akerr, John-akerr. Ratherr Jesus renh ayernek, “Ingkartay, aylern ngenh ayernetyek apetyek.”
MAR 10:36 Jesus-el renh-atherr ayernek, “Ya, ilekekay?”
MAR 10:37 Ratherr renh ayernek, “Nga Atyetyart ilkwa aneyenh, kwertengerl ngkwenh-atherr, aylern apekanap Atyetyart ilkwa arrpemarl aneyenh, ngay? Ntwan aylernenh arraty-antey ilay.”
MAR 10:38 Jesus-el renh-atherr ilek, “Mpwel atyeng mwerranty awelhenherr-atherr. Ahelengkw-rnemel ayenh artewentyel irrwampetyek atweyenh. Mpwel-alew? Ahelengkw-rnemel mpwelenh artewentyel irrwampetyek atweyenh arrpemarl?”
MAR 10:39 Ratherr ilelhek Jesus ikwer-warl, “Ya, menty ahelengkw-rnemel aylernenh irrwampetyek atwey!”
MAR 10:40 Jesus-el renh-atherr ilek, “Inpa, athan iterl-arey-angenharl. Akngeyelantarl iterl-areyel, angwenharl ingweran Atyetyart ilkwa atyeng-apeny aneyenh, atyetyart ilkwan ingkerrenhek aneyenh, ayeng-apeny.”
MAR 10:41 Kwertengerl ingwer-rnem kwertengerl ikwer-atherr arlkarirrek ratherrarl Atyetyart ilkwa anetyek arlkwentek, Jesus-apeny.
MAR 10:42 Kwertengerl ikwerenh-rnem Jesus ra ilek, “Atyetyart ilkwernem apmer arrpanenh aneyel-rnem-apeny-wenyarl arrantherr mwerrant-arey anenherr-arey. Rernem atyetyart awerr ingkerr. Ingwer atyenh-rnem Atyetyart ilkwa anem, mwerr-angkwarr ingkerrenh arntarnt-aretyek.
MAR 10:44 Arrantherr Atyetyart ilkwa anem, arrantherr renh-rnem arntarnt-aretyek, warrkenh iylpareth awelheyel-apeny.
MAR 10:45 Akngey-kenh Artwa Impen anyent kel apetyek ahern nhenh-warl, ingkerrenh mwerr-angkwarr arntarnt-aretyek iylparethel, warrkenh-rnem iylpareth awelheyel-apeny.”
MAR 10:46 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer Jericho-warl alhek. Akngerrel renh-rnem apentek. Artwa aparrng Bartimaeus, Timaeus-kenh alerikw iwerr impalthel anenh. Rap ingwer-rnem ayerneyam-ayntenh renh-rnem ngkweltyek arlkarewemel.
MAR 10:47 Ra awek ingwerentyelarl renh ilek, “Jesus Nazareth-areny apetyem nhangkwarr kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.” Artwa aparrng arlkek Jesus ikwer, “Jesus, David-kenh alerikw, atyeng amperrngirra!”
MAR 10:48 Akngerrel artwa aparrng renh ilek, “Akater ana! Jesus renh arlkareweyang!” Aparrng artewentyel arlkek Jesus ikwer arrpemarl, “Artwa David-kenh! Annga ayenh mwerrila, atha aretyek!”
MAR 10:49 Jesus rtnek, artwa ingwer-rnemek angkemel, “Atnwenhey-alhenherr-arey atyeng-warl, artwa aparrng ilenh!” Rernem artwa aparrng renh ilek, “Aterirrey-angenh, Jesus ikwer-warl apetya!”
MAR 10:50 Artwa aparrng kwet ikwerenh iwemel, Jesus ikwer-warl atnarnpenhek, inkwerelhemel.
MAR 10:51 Jesus-el renh ayernek, “Nthakenh atha ngenh ilem?” Artwa aparrng Jesus-warl angkek, “Ingkartay, annga ayenh mwerrila, aremel arrpemarl ayeng anetyek!”
MAR 10:52 Jesus-el artwa renh ilek, “Kel, ntwa ayenh iterl-areyel, ayengan mwerriley-angker. Kel ntwa mwerr arleng aremel-anem nga anem.” Artwa aparrng kel mwerr arleng aremel-anem, Jesus-anem apentek.
MAR 11:1 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhek apmer atherr-warl, itnan apmer ratherr Bethany, Bethphage. Apmer Jerusalem-they apmer ratherr arrer-antey, Apwert Alip-arrangarr.
MAR 11:2 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-atherr thwenek, ratherr arrwekel alhetyek, “Mpwelanthan alhenherr-atherr tawen-warl. Mpwelanthap tangkey ateralth rwep lhelhenherr-atherr arwerl-itwek atyeng-warl ayteng-akngey-alpenherr-atherr.
MAR 11:3 Ingwerentyel mpwelhenh ayernenty, ‘Ilekek mpwelanth rwep lhelheyel?’ Mpwelanth ilenherr-atherr, ‘Ingkart-kenh aylernanth. Ingkartel angkep arrpemarl ngenh anthenhey-alpem.’”
MAR 11:4 Ratherr alhek apmer ikwer-warl, ratherr arey-alhek tangkey Jesus-elarl ilek-angkwarr-antey. Ratherr rwep renh lhelhenh.
MAR 11:5 Ingwer-rnemel renh-atherr ayernek, “Ilekek mpwelanth tangkey lheleyel?”
MAR 11:6 Ratherr renh-rnem ilek Jesus-elarl renh-atherr ilek-angkwarr. Rernem artwa renh-atherr tyarlewek, ratherr tangkey renh ayteng-akngeyneyek.
MAR 11:7 Ratherr ayteng-akngeynek tangkey Jesus-warl. Ratherr arnkwa tangkey artep-warl arrernek. Jesus tangkey-warl nganek.
MAR 11:8 Akngerrel arnkwa ahern-warl panty iweynek, tangkey alhetyek ikwer-angkwarr Jesus-akert. Ingwerel-rnem alperrarl akek. Rernem ayatheweyneyek tangkey Jesus-akert ra alhetyek panty-angkwarr. Tangkey alhek panty-angkwarr Jesus-akert.
MAR 11:9 Artwa akngerrel Jesus renh apentek. Ingkerrenh ikwer inkwerelhek arrwekel-warl alhenh-rnem-then, ingkern-theyarl alhenh-rnem-then. Rernem Jesus-ek inkwerelhemel arlkek, “Akngeyel artwa nhanyem anwekantherr-warl thwenek. Anwantherr Atyetyart ilkwek inkwerelhey, Akngeyelarl renh thwenek anwekantherr-warl. Akngeyel renh arntarnt-areyel, ra Atyetyart ilkwa ingkerrenhek aneyel, David-arl anenh-apeny aneyel.”
MAR 11:11 Jesus alhek apmer Jerusalem-warl. Kel ra tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh-warl aylpenhey-alhek, ra tyaty ilkwa renh arwa aretyek. Atwerrp-anem, Jesus apmer Bethany-warl anperl-alhek, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
MAR 11:12 Ingwepenh Jesus Bethany-they anperl-alhek apmer Jerusalem-warl, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Ra angayakw-anem irrek ampepel.
MAR 11:13 Arleng-they, ra arwerl tywerrk arek. Ra alhek arrer-warl amernek aretyek. Amern aney-angenh arrangkw-antey ra arek.
MAR 11:14 Jesus-el arwerl renh ilek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Arwerl nhepenh nthakenh ingwerentyel amern arlkwey-angenharl intem-antey!” Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh awek, rarl alakenh angkenh.
MAR 11:15 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Jerusalem-warl alhek. Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek weker-rnemel aker tharlemilenh, store-arrpantey. Jesus ra arek ingwerel-rnemarl aker tharlemilenh, ra ingkerrenh-antey renh-rnem irrentek, taypel-rnem iwemel, ampwal ngkweltyek-arelh-rnem-then. Ingwerel-rnem aker thiparl tharlemilenh, Jesus-el renh-rnem aker ingkerrenh irrentek.
MAR 11:16 Jesus arrkngert angkek ikwer-rnem, “Warl nhenh-angkwarr nthakenh aker akngey-angenh.”
MAR 11:17 Ra renh-rnem ingkerrenh akalty-anthek, “Akngey-kenh angka warl nhel aynteyel ingkerrenh apmer arrpanenh-they akarrirretyek warl nhenh-warl, Akngeyek inkwerelhemel. Irrtyert-awarr-rnemantarl apmer nhenh-warlan arrantherr arrernek!”
MAR 11:18 Atyetyart Jew-rnem-kenh tyaty ilkwernem-then Moses-kenh angkakert-rnem-then, rernem awek Jesus-kenh angka. Rernem angkerrenh Jesus ikwer, renh atwetyek. Atyetyart rerneman aterirrek ingwer-rnem-kety, renh anterrkwey-angenh-antey, akngerr rernem Jesus ikwer inkwerelhek-kety.
MAR 11:19 Atwerrp, Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhek apmer Jerusalem-they akwerr-warl.
MAR 11:20 Ingwepenh-antey, arwerl tywerrk arlenyirrekarl rernem arey-alhek, Jesus-elarl arwerl tywerrk renharl ilek-penh.
MAR 11:21 Peter-el arwerl tywerrk renh alhengk-arek, angkemel, “Ingkartay, ngarl weth arwerl tywerrk nhek akengenty angkek, ra arleny-anem irrek.”
MAR 11:22 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Anwantherr inkwerelhetyek Akngeyek, ikwer irrpelthirrey-angenh.
MAR 11:23 Arrantherr areyel apwert ilenharl altyweneyel? Arrantherr apwert ilenh ilenty, ra alpetyek kwaty ampep-warl, ra inngarl awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem. Apwert ilenhan arrekantherr awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem-apeny, Akngeyan arrekantherr awelhem, alakenh-anyem.
MAR 11:25 Arrantherr Akngey ayernetyek, arrantherr mwerrant-arey-anem anemer. Arrantherr ingkerrenh mwerrant-arey-anem anetyek, Akngeyan anwekantherr ingkerrenhek inkwerelhem, apmwa ingkerrenh-kety, arrekantherrety Akngeyel iwem.”
MAR 11:27 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl aylpenhek, apmer Jerusalem-itwel. Moses-kenh akalty-anthenh-anthenh-rnem-then, atyetyart ikwer-areny-rnem-then Jesus ikwer-warl apetyek.
MAR 11:28 Artwa rernem Jesus renh ayernek, “Angwenhelarl ngenhan thwenek, ingkerrenh mwerr-angkwarr akaltyiletyek, arntety-rnem mwerriletyek?”
MAR 11:29 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr-anem ayerney, arrantherr atyeng-anem arraty iletyek. Atyengarl arrantherr arraty ilem, atha arrekantherr iletyek, angwenhelarl ayenhan thwenek.
MAR 11:30 Angwenhelarl John Baptise-emeley-angker thwenek ahern nhenh-warl, ingkerrenh kwatyel baptise-emiletyek? Akngeyel apek? Ahern-arenyel apek?”
MAR 11:31 Rernem angkerrenh, “Nthakenh anwantherr Jesus renh iley-angenh, Akngeyel John renharl thwenek ahern nhenh-warl, anwenhantherr Jesus-elarl arraty ilekerr, anwantherr John ikwer awelheyangarl, akengentyarl John ikwer irrpelthirrenh, renharl Akngeyel thwenek inngarl ahern nhewarl.
MAR 11:32 Nthakenharl anwantherr iley-angenh Atyetyart ahern-arenyelarl John anwekantherr-warl thwenek, ingwer-rnemarl anwekantherr ahelirrekerr, rerneman iterl-areyel Akngeyel John renh thwenekarl.”
MAR 11:33 Rernem Jesus ikwer-warl angkek, “Inpa, iterl-arey-angenh angwenhelarl John renh thwenek, ahern nhewarl.” Atyetyart ilkwernem apatemel, akater-anem rtnenherrenh. Jesus angkek ikwer-rnemek, “Arrantherr ayenh tyerneyang-kety, nthakenh atha arrekantherr iley-angenh, angwenhelarl ayenh thwenek ahern nhewarl.”
MAR 12:1 Jesus-el renh-rnem akalty-anthemel ilek, “Artwa Atyetyart amern grapes lyapelhilenh-ilenh. Artwa anyentel grapes ntang iweyn-ayntetyek, amern lyapetyek, parrik-anem arteynemel, amern grapes lyapetyek parrikel kwen, warl arlpenty-anem artemel, artwa anyent ikwer-warl nganetyek, irrwerl-they arayntetyek, amern ingwerentyel inekerr. Irrkanem kwen angernemel, amern grapes renh lthwetyek, ingketyel-anem lthwemel amern grapes-penh akarr areyirretyek. Atyetyartel warrkenh-rnem arrernek amern grapes arntarnt-arayntetyek, ra apmer ingwer-warl alhey-kety.
MAR 12:2 Amern grapes ampeng awaketyek artwa Atyetyart ikwer. Amern grapes arntarnt-arenh-arenhel warrkenh ikwerenh ra thwenek ra anthetyek amern grapes artwa Atyetyart renh, ament arrpemarl. Amern grapes renh artwa warrkenh anyentel ra amern grapes ra arlperrtyilemel anthek artwa ingkerrenhek. Atyetyart anyent ra thwenek artwa warrkenh ikwerenh amern grapes inetyek.
MAR 12:3 Rernem artwa warrkenh renh atwek amern grapes-angketyarr-they irrentemel, amern grapes-they alharlkwek.
MAR 12:4 Artwa warrkenh Atyetyart ikwerenh-warl apetyek, grapes-weny. Atyetyart ra warrkenh ingwer-anemarl thwenek, amern grapes ikwerenh renh inetyek. Rernem artwa warrkenh ingwer-anemarl irrentemel akapwert atwek. Ra Atyetyart ikwerenh-warl amern grapes-weny arrangkw-antey alpek.
MAR 12:5 Atyetyartel warrkenh ingwer-anemarl thwenek, amern grapes ikwerenh inetyek. Rernem warrkenh ingwer-anemarl ipmek atwek. Anyentarl-anyentarl Atyetyartel warrkenh ikwerenh-rnem amern grapes-angketyarr-warl thwenenh, amern grapes inetyek. Rernem warrkenh ingwer-anemarl atwek, ingwer-rneman ipmekarl atwek.
MAR 12:6 Atyetyart ikwerenh alerikw anyentant-anem aneyelpek. Atyetyart ra iterrek, ‘Artwa aler anyent atyenh atha thweney, rernem apek nyerrirremel, amern grapes atyenh anthetyek.’ Atyetyart ra alerikw ikwerenh thwenek, amern grapes inetyek.
MAR 12:7 Rernem arnarek, atyetyart ikwerenh-anemarl alerikw apetyeyel amern grapes inerl-alpetyek. Rernem angkerrenh, ‘Ay, atyetyart alkenh ikwerenh alerikw-anem apetyeyel, aynikw ikwerenh ilwenty-ketyan ranemarl apmerek-artwey amern grapes-ek Atyetyart aneyenh!’ Amern grapes-angketyarr-they alharlkwelhek, rernem apmer renh grapes-angketyarr Atyetyart aney-kety.
MAR 12:8 Rernem alerikw renh ipmek atwek, arrewaly renh iwemel parrik-they akwerr-warl.
MAR 12:9 Atyetyart ra apey-alpentyelan, warrkenh amern grapes-angketyarrel aneyel-rnem, renh-rnem ingkerrenh atwetyek, warrkenh ingwer-rnem-anemarl arrernemel, amern grapes-angketyarrek, rernem amern grapes mwantyel arntarnt-arayntetyek.”
MAR 12:10 Jesus-el renh-rnem ingkerrenh ilek, “Arrantherr Akngey-kenh angka weth iterl-aremer. Arwerl arlpenty ingwerel iwem apmwek-athen. Arwerl ran mwerr-angkerarl ilenhey, Akngeyelarl warl artek arwerl-penh. Anwantherr apatenty-kety, Akngeyel anwekantherr mwerr-angkwarr warl artetyek. Ayeng arwerl arlpenty impen weth-apeny. Akngeyel ayenh thwenek Atyetyart ingkerrenhek anetyek. Akngey atyeng inkwerelheyel. Ingwer-rnem atyeng inkwerelheyel arrpemarl.”
MAR 12:12 Artwa ilkwernem Jew-rnem-kenh rernem iterrek, “Jesus anwekantherr angkeyel, anwantherr artwa warrkenh apmwernem ilenh-rnem-apeny irrekerr.” Rernem iterrek Jesus renh anterrkwetyek, rernemap iterrek artwa ingwer-rnem-ketyarl, menty-anem.
MAR 12:13 Pharisee-el-rnem-then Atyetyart Herod-el-rnem-then rernem artwa ingwer-rnem thwenek, rernem Jesus renh ayernetyek, ra Atyetyart ilkwernemek akengenty angkentyek. Ra akengenty angkenty, rernem renh ingwer-ingerant anterrkwetyek.
MAR 12:14 Artwa anyent Jesus-warl angkek, “Anwernantherr ngenh iterl-areyel, ntwa Angka Akngey-kenh arraty ileyel. Nthakenh nga iterreyel, anwantherr kapment ilkwernem man anthetyek?”
MAR 12:15 Jesus ra iterl-arek, rernemarl ikwer irrtywerremel angkerrenh arraty-angkwarr-arrpantey Ra renh-rnem ilek, “Arrantherr ayenh arrkerneyel, ayeng arrekantherr akengenty angketyek. Ngkwelty atyeng akngetya, atha aretyek!”
MAR 12:16 Rernem ngkwelty anyent renh anthek. Jesus angkek, “Angwenharl inngerr-akertan nhenhan?” Rernem ikwer ilek, “Caesar, atyetyart ilkwarlap ran nhenhey!”
MAR 12:17 Jesus-el renh-rnem ilek, “Man-areny-rnemelarl arrenhantherr manek ayernenty, arrantherr man renh-rnem anthenherr-arey, rernem-anem Atyetyart Caesar man renh anthetyek. Akngey-kenh warrk-rnemel man ineynem, arrantherr ingkerrenhel arrernemer arrpemarl, Akngey ikwer-anem rernem man renh arrernetyek.” Rernem Jesus renh awemel, rernem apateyelpek.
MAR 12:18 Artwa Sadducee-rnem Jesus ikwer-warl apetyek, renh ayernetyek. Sadducee-rnem iterrenh, arrewaly intem-antey ilwem, ra nthakenh ipmepenh akwentey-angenh.
MAR 12:19 Rernem Jesus ikwer angkek, “Moses-el angka anwenhantherr anthek, arelh inpertirrenty, ayteyikw ranemarl arelh ikwer-warl itengirretyek ikwer-atherrenh-anemarl, ampa ingwer-anem anetyek.
MAR 12:20 Anew ikwerenhek arelh anyent ran inpertirrek ampeweny-anteyarl, ra ayteyikw ikwerenh-itwel itengirrek arrpemarl. Arelh ra inpertirrek ayteyikw ingwerek-anemarl, ampeweny-antey arrpemarl. Ayteyikw-rnem 6 ilenh-rnem arelh anyent ikwer-itwel-antey, rernem ingkerrenh anyentarl-anyentarl itengirrek, arrewaly ingwer iylpelerlewenty, awayikw ingwer-itwel itengirremel, ra ampeweny arrangkw arrpemarl. Artwa anyent aytey aynek itengirrek, arelh ikwer-itwel-antey.
MAR 12:22 Artwa ranem ilwek, ampeweny-antey, arelh anyent ikwerenh ampa ikwer-atherrenh aney-angenh-antey.”
MAR 12:23 Sadducee-el-rnem Jesus renh ayernek, “Artwa rernem ipmepenh akemirrenty, artwa angwenharlap arelh ikwerenh inngan?”
MAR 12:24 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr apmwel-areth iterreyel Akngey-kenh angka arrantherr iterl-arey-angenh. Arrantherr Akngey iterl-arey-angenh-antey, Akngeyan rlterrk ilkwakertarl aneyel.
MAR 12:25 Rernem ingkerrenh itethirremel alpeyenh Akngey-kenh apmer-warl, rernem aney-alpeyenh intem-antey, arelh-itwel itengirrey-angenh, irrwerl-areny-rnem-apeny.
MAR 12:26 Akngeyel arrwekel-antey renh-rnem ilek, rernem angkeparl itethirreyenh, ipmepenh. Arrantherr angka ilenh iterl-arey-areny, angka ilenhan Akngey-kenh pipel arraty inngarl ileyel, arwerl wethelarl lherrm ampenh-apeny. Akngeyel Moses renh ilek, ‘Ayeng ngkwenhek-rnem ingkerrenhek Atyetyart aneyenh, Abraham-ek, Isaac-ek, Jacob-ek.’
MAR 12:27 Rernem iteth-antey aneyarr-alpek Akngey-kenh apmerel irrwerl, Abraham-akerr, Isaac-akerr, Jacob-akerr. Arrantherran apmwel-aretharl iterreyel intem ilwentyek-arrpantey. Rernem ipmepenh itethirremel ingkerrenh alpek Akngey-itwel aney-alpek, intem-antey. Alakenh-anyem, anwantherrarl ilwem, Akngeyel anenhantherrenh angkep arrpemarl itethilem, anwantherrap apmer ikwerenh-warl irrwerl alpem, ra arrenhantherr arntarnt-arayntetyek apmer ikwerenh-itwek intem-antey.”
MAR 12:28 Artwa anyentan Jesus-kenh angkek mwantyel awelhenh inkwerelhemel. Ra angkek, “Moses-el angka akngerr anwenhantherr anthek. Ilekek angka Atyetyart inngan, anwantherr renh apentetyek?”
MAR 12:29 Jesus angkek, “Angka Akngey-kenh impenan nhanyeman-angkwarrarl atha ileyel, ‘Israel-kenh-rnemay, arrantherr atyeng awelhenherr-arey! Akngey anyent impen aneyel. Ingwer ikwer-apeny aney-angenh arrangkw, rant anyent aneyel.
MAR 12:30 Anyent renhant ingkerrenhel apentetyek, anyent ikwerant ingkerrenh iterretyek.’ Angka nhanyem impen.
MAR 12:31 Akngey-kenh angka ingweran alakenh aynteyel, ‘Arrantherr ingwer-rnem arntarnt-aretyek, ampa arrekantherrenh arrantherr arntarnt-areyel-apeny.’”
MAR 12:32 Artwa Moses-kenh anyent, ra Jesus-ek inkwerelhek, rarl angka arraty-angkwarr ilelhek. Ra angkek, “Ntwa arraty-angkwarr ingkerrenhek ileyel, Akngey anyent impen aneyel ingkerrenhek anwekantherr, ingwer ikwer-apeny aney-angenh arrangkw.
MAR 12:33 Amern tyenkerr anwantherr Jew-rnemel anthem Akngey renh. Anwantherr Akngey-kenh angka ilenh-angkwarr anwernantherr apentetyek, amern tyenkerr Akngey-angkwarr anthey. Arraty-ayteng anwantherr ingkerrenh arntarnt-arem, ampa anwekantherrenh anwantherr arntarnt-areyel-apeny ntwarl anwenhantherr ilenh-angkwarr. Akngey-kenh impen apentetyek-ayteng.”
MAR 12:34 Artwa anyent rarl angkek arraty, Jesus-el renh ilek, “Nga Akngey-kenh-apenyarl aneyel.” Kel ingwer-rnem akatek, Jesus renh ayerney-angenh.
MAR 12:35 Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek, Jesus-el intem-antey renh-rnem akaltyilek. Jesus-el renh-rnem ilek, “Moses-kenh-rnem nthakenh ileyel David-kenh artwa Christ inngan?
MAR 12:36 Akngey-kenh Itnwengel ikwer lwewarrernek. David-el ilek, ‘Akngeyel Christ, atyetyart atyenh renh ilek, aylernanth anyent-apeny aneyel.’ Akngeyel renh ilek, ‘Ingwerentyel arlkarirreyel-rnem, atha ingkerrenh renh-rnem menty ipmem.’
MAR 12:37 David-el Christ renh itnewek, ‘Atyetyart atyenh.’ Ayeng Christ Atyetyart ilkwa inngan Akngey-kenh rlterrk inngakertel. Ayengan David-kenh artwa arrpemarl, atyeyart ilkwa David-angkwarr.” Jesus renh awemel, rernem ingkerrenh inkwerelhek.
MAR 12:38 Jesus angkek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey Moses-kenh angkakert ilenh-rnem-kety, kwet arlpenty-akert-rnem-kety, rernemarl ileng tawenel tnakelherl-apeyel-kety, rernem arrenhantherr ilpertilelhekerr.
MAR 12:39 Rernem warl kwenel Jew-rnem angkerreyel-warl alheyel, rernemant arrwekel-warl arrernelheyel arrkngelemel ingwer-rnem-kety, rernemant tnakelhetyek. Ingkerrenhel inkwerelhemel amern arlkwetyek, rernemant arrwekel-warl arrernelhetyek arrkngelemel ingwer-rnem-kety, rernemant tnakelhetyek.
MAR 12:40 Rernemant warl-rneman arrkngeleyel inpert-rnem-ketyan. Rernem Akngey-warl irrtywerremel angka ilemel-arrpantey. Akngerr-inger, Akngeyel Moses-kenh angkakert-rnem iltem.”
MAR 12:41 Jesus-an anenh tyaty Jew-rnem-kenhel kwen arrerenty, Jew-rnemarl Akngeyek inkwerelhemel angkerrenhel. Ran arenh akngerr, rernemarl ngkwelty ampwal manek-arelh-warl arrernenh. Ingwer-rnemelan man akngerr-akert-rnemelan apetyek tyenkerr man akngerrarl arrernek.
MAR 12:42 Arelh inpert-anem apetyek, rap ngkwelty akely atherrant arrernek.
MAR 12:43 Jesus-an angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Apetyenh-arey. Atha angka arraty arrekantherr iletyek. Arelh inpertelan ngkwelty akely atherr arrernek, Akngeyekan ra akngerrarl. Ingwer-rnemelan akngerr arrernek, Akngeyekan ra akelyarl.
MAR 12:44 Man akngerr-akert-rnemelan amern ikwer-rnem-kenh inek-penh ngkwelty akngerrarl akngey-alpek. Arelh inpertelan ingkerrenharl arrernek. Arrangkw-anem ra aneyel, amern iney-angenh.”
MAR 13:1 Jesus-el arek tyaty ilkwarl Jew-rnem-kenh, kwertengerl ikwerenh-rnem-akertel. Rernem Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl aylpenhek. Rernemap tyerrelhek tyaty ikwer-they, rernem arek inkwerelhemel. Kwertengerl anyent ikwerenh Jesus-ek angkek, “Tyaty ilkwa mwerr-angkerarl artek nhanyeman.”
MAR 13:2 Jesus angkek, “Ingwer-ingeran ingwerel-rnem atakem-anem, tyaty ilkwa yanh akwarrkirremel, ngkweltyirretyek.”
MAR 13:3 Rernem Apwert Alip-warl nganek. Rernem ament rtnenherrenh, Peter-akerr, James-akerr, Andrew-akerr John-akerr. Jesus-anem rernem ayernek,
MAR 13:4 “Ilengerarl ingwerel-rnem tyaty ilkwa ilenh atakeyenh, akwarkirremel ngkweltyirretyek? Ngarl Akngey-kenh apmer-warl alpenty-penhan, angwenhelarl anwernekantherr ileman ngarl ahern nhewarl apey-alpeyenh arrpemarl?”
MAR 13:5 Jesus-el renh-rnem ilek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey, ingwer apetyemarl, arrenhantherr ingwer-angkwarrarl ilekerr. Mwantyel awelheyek ikwer.
MAR 13:6 Apmwa ahern-areny ingkerrenh akngerr arlpimpirreyenh ahern nhel arrekantherr-warl, arrenhantherr irrtywerremel iletyek, ‘Ayeng Akngeyel wetharl awank-akerr alhelek, ayeng nhanyem-anem apetyek arrekantherr-warl.’ Akngerr ingwer-rnemel apentemarl angka Atyetyart ilenh-kenh-angkwarr.
MAR 13:7 Ingwer-rnemel atwerreyel-kety arrantherr aterirrey-angenh anetyek. Ahern-then alker-then ywerreyenh. Aparnpan apmer arrpanenh ahel atwerreyenh. Aparnpan apmer arrpanenh ingkerrenh ahel atwerreyenh ahern-then alker-then ywerrey-alenty.
MAR 13:8 Apmer ingwer-areny-rnem-then ahel atwerreyenh. Apmer ingwer-areny-rnem atwerl-apem apmer ingwerek. Ahern nharl akngelheyenhel, ingkerrenh warl-rnem-then akngenherl-akngenhelhileyenh. Ingkerrenh apateyenh amern-wenyel, apmer arrpanenhel. Ingkerrenh arntety ilkwa aynteyenh apmer arrpanenhel. Artwa apmwernemel mwerr-rnem ingkerrenh atweyenh.”
MAR 13:9 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey artwa apmwernem-kety! Rernem arrenhantherr atweyenh warl Jew-rnemarl angkerrenh-itwek. Artwa apmwernemel arrenhantherr akngeyenh angka ilkwewarl Atyetyart-rnem-warl angketyek. Arrantherr angka atyeng-angkwarr ilemer.
MAR 13:10 Kwertengerl atyenh-rnem alheyenh apmer arrpanenh-warl angka atyenh ilerl-aperl-ayntetyek ahern-then alker-then ywerrey-alenty.
MAR 13:11 Atyetyart ilkwel arrenhantherr angka ilkwewarl arrernem, arrantherr ilelhetyek ikwer-warl. Arrantherr aterirrey-angenh angketyek Akngey-kenh Itnweng-akert. Akngey-kenh Itnwengel arrenhantherr akwerrng rlterrkilemel anthem, arrantherr arraty iterl-aremel angketyek.
MAR 13:12 Artwel-rnem ayteyikw ikwer-rnem-kenh ahayiwem, ahelengkw-rnemel renh-rnem atwetyek. Ingwer-rnemelan alerikw ikwer-rnem-kenh ahayiwem, ahelengkw-rnemel renh-rnem atwetyek. Ampel-rnem amey ikwer-rnem-kenh-then akngey ikwer-rnem-kenh-then ahayiwem, ahelengkw-rnemel renh-rnem atwetyek.
MAR 13:13 Akngerrel arrekantherrety arlkarirreyel ayenharl apenteyel-kety. Arrantherrarl atyenh-rnem ingkerrenh aneyenh, arrantherr intem-antey iteth aneyenh.”
MAR 13:14 “Arlta ikwerel, ahelengkw Jew-kenh tyaty ilkwitwek aneyenh. Arrantherrarl awem, tyaty ilkwa ikwerelarl Atyetyart ilkwa ra aneyenh, arrantherr Judea-areny-rneman alhetyek, apwert-warlarl.
MAR 13:15 Arnkwek iterrey-angenh, arrantherr arwa apwert-warl anpenheyekant.
MAR 13:16 Kwetek angkep alpey-angenh, menty ra ayntey.
MAR 13:17 Ayeng amperrngirreyel arelh-rnemek, rernem ampa akely irrepern atnyeneyel-kety, ingwer-rneman thapelarl aneyel-kety ampa akely-rnem-akert.
MAR 13:18 Angwenhelarl arlta anyent renhan iterl-areyel? Akngey rantarl iterl-areyelan, anwantherr iterl-arey-angenharl. Arrantherr renh ayernetyek, perayirremel, rwenpelant arlta anyentan anwantherr atnyenetyek, irrerntel renh-rnem atwekerr, irrerntelhelekerr.
MAR 13:19 Arlta anyent ikwerel, artwa ingkerrenh arntetyirreyenh, alakenh awank-akerr anwantherr arntety ilkwa atnyeney-angenh. Alakenh anwantherr arntety ilkwa atnyeney-angenh arrpemarl, arntety ilkwa nhanyemarl anwantherr atnyenem-apeny.
MAR 13:20 Arrer-anem anwantherr mpwelhem arlta irrpetyapel-anem. Arlta irrpetyap-penh Akngeyel ikwerenh-rnem ingkerrenh arntarnt-areyenh.
MAR 13:21 Arrantherr renh-rnem iylpelant awenherr-arey. Arrantherr ikwer-rnem awelhey-angenh, rernem irrtywerremel arrenhantherr ileyel-kety. Akngerr arrekantherr-warl apetyem, arrenhantherr irrtywerremel iletyek ilek-ilek mpwaretyek, renh Akngeyel thwenenty-arrpantey ahern nhewarl, Christ-apeny. Rernem alakenh ingkerrenh-warl ilelhem. Rernem alakenh ingkerrenh-warl ilelhem. Rernem apetyem, arrenhantherr arrkernetyek, arrantherr ikwer-rnem-angkwarr anetyek. Arrantherr iylpelant renh-rnem awetyek, arrenhantherr ilpertileyekarl ilenhan arrkernelheyel. Arrantherr renh-rnem iterl-arem, iylpelant awetyek.
MAR 13:23 Mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey ikwer-rnem-kety, arrenhantherr ilpertilekerr, atharl arrenhantherr ileyel-angkwarr.”
MAR 13:24 “Arlta anyent ikwerel, akngerr arntety ilkwakert aneyenh. Akngerr apmer arrpanenhel atwerreyenh. Ingkeny-then, alkent-then, antyarr-then rernem ingkerrenh akngelheyenh, Christ anyent impen aremirrey-alenty. Ingkeny-then alkent-then ywerreyenh. Antyarr ingkerrenh irrwerl-they aytneyenh.
MAR 13:26 Ingkerrenhel ayenh arnareyenh, Artwa Impen anyent Akngey-kenh irrwerl-they apetyenty, rlterrk ilkwakert.
MAR 13:27 Ikwer-theyan, atha alker-areny-rnem thwenem, rernem alhetyek, apmer arrpanenh-warl, Akngey-kenh-rnem ingkerrenh akarrilenhey-alpetyek.”
MAR 13:28 “Arrantherr iterrenherr-arey, arepampeyel akarley ampengirrentyel ngkweng ileyel aherrety ampep renh. Akarleyel ileyel-apeny aherrety ampep arrer-anem, ingkeny-then, alkent-then ratherr arrenhantherr ileyenh, ayeng alerl apey-alpeyenh arrekantherr-warl ahern nhewarl, ahern-then alker-then ywerrey-alenty. Alkent-then akngelhey-angenh, arlan aneyel anyentel-antey.
MAR 13:30 Arrantherr apmer nhelarl aneyel-rnem, arrantherr ingkerrenh ilweyenh, atha arrenhantherr inngarl ileyel. Angka atyenhan arraty inngarl aynteyel. Jerusalem-arenyel-rnem tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh atakeyenh ngkweltyilemel, arrenhantherr-anem rernem ingkerrenh atweyenh. Innga atha arrenhantherr ileyel. Ahern-then alker-then ywerreyenh. Angka atyenh intem-antey aynteyenh.”
MAR 13:32 “Anwantherr alker-areny-rnem-then iterl-areyang, ilenger ayeng apey-alpeyenh ahern nhenh-warl. Ingkart Akngey anyent rant iterl-areyel ilenger ayeng apey-alpeyenh ahern nhewarl.
MAR 13:33 Mwanty-antey arntarnt-arelhenherr-arey! Arlta anyent ikwerel, anwantherr iterl-arey-angenh ilenger ayeng apetyem.
MAR 13:34 Atyetyart inwekel alhem-kety, ra warrkenh-rnem arrernerl-alhem, rernem apmer ikwerenh akarerl-ayntetyek. Warrkenh anyentel warl iwerr renh arntarnt-arem atyekel-antey, ingwer-rnem aylpenhey-alhekerr apmer-warl. Warrkenh-rnemel iterl-arey-angenh ilenger Atyetyart ra apey-alpeyenh, atwerrp apek, ingwa ampepel apek, ingwepenh apek. Atyek-antey mpwelhayntenherr-arey atyeng!
MAR 13:37 Angka ilenh atha ileyel apmer arrpanenhek, atyeng rernem intem mpwelhayntetyek.”
MAR 14:1 Jew-rnem akarrirrenh, amern alerrkw arlkwetyek, Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr atnyenetyek, Akngeyek inkwerelhemel. Arlta atherr-inger ayntek tyenkerr-anem arlkwey-alenty. Moses-kenh-rnem-then Atyetyart Jew-rnem-kenh-then, tyaty-areny ilkwernem-then angkerrenh, Jesus renh anterrkwemel, renh ipmek atwetyek, “Alerl-antey ra anayntey, akngerrel anwenhantherr atwekerr, ahelirremel ikwer-they.”
MAR 14:3 Jesus apmer Bethany-itwel anenh, Simon-kenh warlel, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, Simon-arl anenh awank tywen-akert apmer ikwerenhel, ra mwerr-anem aleyan. Rernem anenh-itwek, arelh anyentel anter mwerr-angker thelek, akapwert Jesus renh apernemel, arelh rarl anter renh payemelek man akngerrel.
MAR 14:4 Ingwer-rnemel arek, anterel ra Jesus akapwert apernek. Rernem angkerrenh, “Ilek ra anter mwerran arimpeyel?
MAR 14:5 Ilek-ketyarl ra anwenhantherr anthey-angenh? Anwantherr tharlemiletyek, man akngerr inetyek, man-weny-rnem irrepern-rnem anthemel.”
MAR 14:6 Jesus-el ilek, “Arrantherr ahelirreyang ikwer, mwerr-angkwarr ayenh anterel apernek.
MAR 14:7 Mwerr-angkwarr arrantherr man-weny-rnem arntarnt-arem. Aleth man-weny-rnem anayntem arrekantherr-itwel. Ayeng nthakenh aleth aney-angenh ahern nhel. Lyert arrantherr atyeng iterretyek.
MAR 14:8 Mareny-angkwarr arelh ra anterel apernek, ingwer-rnemel ayenh awenng-warl akwernetyek.” Jew-rnemel arrewaly anterel apernenh awenng-warl akwerney-alenty.
MAR 14:9 “Atyenh-rnem apmer arrpanenh-warl alhentyel, angka atyenh ilayntetyek, rernem ingwer-rnem ileyenh arelh anyentelarl ayenh anterel akapwert apernek mareny-angkwarr.”
MAR 14:10 Kwertengerl anyent, Judas, apmer Iscariot-areny alhek Atyetyart ilkwa tyaty-areny-rnem-warl Jesus renh ahayiwetyek, rernem Jesus renh anterrkwetyek, rernem renh ipmek atwetyek. “Atha arrenhantherr atnwenhey Jesus-warl, arrantherr renh anterrkwetyek.” Artwa ilkwel-rnem Judas renh man alhelek. Judas ra ament-anem iterrek artwa ilkwa renh-rnem ra irrtyertel atnwenhetyek artwa akngerr-kety, Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akertarl anenh-warl.
MAR 14:11 Atyetyart-rnem inkwerelhek, angkarl rernem awek, rernem renh ilek man anthetyek, rarl Jesus ahayiwem ikwer-rnem-warl, rernem renh atwetyek. Judas iterrenh, artwa irrpetyap irrentyelant Atyetyart-rnem-warl Jesus renh ahayiwetyek, rernem renh anterrkwetyek, atwetyek.
MAR 14:12 Arlta impen anyent ikwerel, Jew-rnem akarrirrek amern tyenkerr arlkwetyek. Rernem yep-yep akwerrk-rnem atwek, arlkwetyek. Jesus-kenh kwertengerl-rnem apetyek. Rernem renh ayernek, “Nthenh-itwek anwantherr ingkerrenh akarrirrem, anwantherr tyenkerr arlkwetyek?”
MAR 14:13 Jesus angkek kwertengerl ikwerenh-atherrek, “Mpwelanth arey-alhenherr-atherr tawenek, artwa anyentel kwatyarl tyampetel akngeyneyel. Mpwelanth renh apenteynenherr-atherr, warl kwen-warl. Artwa renh iley-alhenherr-atherr, ‘Ingkartel aylernenh thwenek, apmerek-artwey ngenh awetyek, nthekek anwantherr tyenkerr arlkwem.’
MAR 14:15 Apmerek-artweyel mpwelekanth iylparrerney, room irrwerl-ampeny anwantherr tyenkerr arlkwetyek.”
MAR 14:16 Kwertengerl ikwerenh-atherr alhek apmer Jerusalem-warl. Ratherr arey-alhek artwa anyent renh, kwaty ra akngeyn-anenty tyampetel. Ratherr renh apentek, warl kwen-warl. Ratherr kel tyenkerrek atyenhilek arrwekel, Jesus-elarl renh-atherr ilek-angkwarr. Ikwer-penhan ratherr angkep alpek Jesus-warl.
MAR 14:17 Ingwel, Jesus kel alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert amern tyenkerr arlkwetyek. Ra kwertengerl 12 ikwerenh-rnem ilek, “Artwa anyentelan amern arlkweyel nhenhey arrpemarl anwekantherr-itwek, rarl ayenh ahayiweyenh artwa ahelengkw-rnem-warl, rernem ayenh ipmek atwetyek.”
MAR 14:19 Kwertengerl ikwer-rnem amperrngirrek Jesus ikwer, renharl awekel rarl ilelhek ikwer-rnem. Anyentel-anyentel rernem ilelhek, “Ayengan arrangkwarl! Atha ngenh ahelengkw-rnem-warl ahayiwey-angenharl!”
MAR 14:20 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Artwa anyentel anwekantherr-itwek amern arlkweyel, artwa anyent rarlap ayenh ahayiwem artwa ahelengkw-rnem-warl.
MAR 14:21 Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: ‘Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ra ilwem. Artwa anyentel ayenh ahayiwem artwa ahelengkw-rnem-warl, ayenh atwetyek.’ Artwa anyent rarl ayenh ahayiwem-penh, rap irrkngerney-weny-anemarl aneyenh. Ayenh ahayiwek ahelengkw-rnem-warl, Akngeyel renh atwem. Artwa ilenh rarl apmwangkwarr alkenhirrek, rernem renh alkenhilek apmwangkwarr.”
MAR 14:22 Jesus-el-anem amern inek, Akngeyek angkemel inkwerelhemel, rarl amern renh anthek. Ikwer-they, Jesus-el amern renh rlweth-akek. Ra kwertengerl ikwerenh-rnem anthek, angkemel, “Amern nhenhan arlka atyenharlap ran.”
MAR 14:23 Tyampet wayn-akert inek-penh, ra Akngey angkek inkwerelhemel, rarl wayn renh anthek. Ikwer-penhan ra renh-rnem anthek antywetyek. Ingkerrenhel antywek.
MAR 14:24 Jesus angkek, “Wayn nhenhan arrknga atyenharlap ran. Arrknga thelelhentyel ayeng ilwem, ingkerrenh-they apmwa irrarlkeyek. Akngeyel arrenhantherr alhelek, apmwa arrekantherrety iweyek, arrenhantherr anyentelhiletyek ikwerenh-rnem-warl.
MAR 14:25 Nthakenh atha wayn antywey-angenh arrekantherr-itwek, ahern nhenh-itwekan. Ingwer-ingerant, atha ngkwarl wayn lyerteny antywem, Ingkart Akngey-kenh apmer-itwekant.”
MAR 14:26 Rernemap aylelherrek-anem, Ingkart Akngey-warl-athek, inkwerelhemel. Rernem warl ikwer-they Apwert Alip-warl alhek.
MAR 14:27 Jesus angkek, “Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Yep-yep arntarnt-arey-angker atwenty, yep-yep-rnemarl ingkerrenh arlperrtyirremel alhem.’ Ingwel lyert arrantherr alhem, arlperrtyirremel, yep-yep-rnem arlperrtyirremel alhem, weth-apeny.
MAR 14:28 Akngeyel ayenh itethelenty-penhant, ayeng arrwekel alhem apmer Galilee-warl.”
MAR 14:29 Peter ilelhek, “Kwertengerl ingwerel-rnem ngenh menty iwerl-alhenty, athan nthakenh ngenh iwerl-alhey-angenh.”
MAR 14:30 Jesus-el Peter renh ilek, “Atha ngenh arraty ileyel, tywek-tywek irrwey ingwepenh arlkey-ayntekerrem-awaty, nga ilelhetyek irrpety-inger ntwa ayenh iterl-arey-angenh akwerrp.”
MAR 14:31 Peter-el Jesus renh ilek, “Menty! Ayeng alakenh ilelhey-angenh ikwer-rnem-warl. Atha ngenh iwerl-alhey-angenh, aylernanth-atherr-antey ahelengkw-rnemel atwetyek.” Kwertengerl ikwerenh-rnem ilelhek arrpemarl, renh-rnem ingkerrenh atwetyek ahelengkw-rnemel.
MAR 14:32 Rernem apmer arwerl-angketyarr-warl alhek, artna inngewarl, itnan apmer ran Gethsemane. Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Artna nhel arrantherr anayntenherr-arey, ayeng alhey-kety Ingkart Akngey-warl angketyek.”
MAR 14:33 Jesus-el atnwenhek artwa irrpety ikwerenh-rnem, Peter-akerr, James-akerr, John-akerr, renh-rnemant ra atnwenhek. Jesus ilelhek, “Ayengarl artewentyel iterremel ilwetyek-anem irreyel-kety, arrantherr atyek anayntenherr-arey.”
MAR 14:35 Jesus ilperr-ayntemel ayntenh, Ingkart Akngey-warl angkemel, “Akngeyay, ayeng ilkelheyel artwa ahelengkw ilenh-rnem ntwa anterrkwetyek atyengety ayenh atwekerr. Ntwa atyengety renh-rnem anterrkwa, nga arlkwententyarlan.”
MAR 14:36 Ikwer-penhan, Jesus angkek arrpemarl, “Akngey, ngarl rlterrk inngan, ngarl arlkwentem ikwer-rnem ayenh menty arntety ilkwa anthetyek, ipmek atwetyek. Mwerr ayenh menty rernem arntety ilkwa anthey, ayenh ipmek atwey, ngarl arlkwenteyel-angkwarr. Ayeng ngkweng awelheyel.”
MAR 14:37 Jesus apey-alpek kwertengerl ikwerenh-rnem-warl. Ra arey-alpek renh-rnem ankwantey aynterl-anenty. Ra Simon Peter renh ilek, “Ilekekarl arrantherr ankwantey aynteyel? Arrantherr atyek-anem anerl-anenty, atha arey-alpemer, ngwang ywerrey-angenh ayeng anamerl-antey arrekantherr-warl apey-alpek.
MAR 14:38 Arrantherr atyeng atyek arntarnt-arelherl-anemer. Arrenhantherr ingwerentyel arrkernem, arrantherr apmwangkwarr apentetyek. Arrantherr Akngey renh ayernetyek kwenirremel, arrantherr apmwangkwarr apentekerr.”
MAR 14:39 Jesus alhek Ingkart Akngey-warl angketyek irrkaty-angkwarr arrpemarl.
MAR 14:40 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-warl apey-alpek. Ra arey-alpek renh-rnem ankwantey aynterl-anenty arrpemarl. Rernem atyek-anem aney-angenh, renh-rnem ankwel intem-antey itnatwenh. Jesus-el renh-rnem akwentelhilek, rernem akater-anem ingkerrenh anenh, nyerrirremel.
MAR 14:41 Jesus alhek Ingkart Akngey-warl angketyek arrpemarl. Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-warl apey-alpek, ra arey-alhek renh-rnem ankwantey aynterl-anenty arrpemarl. Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ankwantey arrpem intem aynteyel. Kel, anyent-inger arrantherr ankwayntek. Artwa ahelengkw-rnemarl Akngey-kenh Artwa Anyent Impen ayenh rlengk anterrkweyenh.
MAR 14:42 Ingkerrenh akwentenherr-arey, anwantherr alhetyek. Artwa anyent ilenh arrantherr areyel? Ilenhel-anyem ayenh ahayiwek, artwa ahelengkw-rnem-warl, ayenh rernem anterrkwetyek.”
MAR 14:43 Apmwernem Judas ikwer-angkwarr apetyek, Jesus renh iylparrernetyek. Ra ikngwerl-alpek ahelengkw-rnem Jesus ikwer-warl. Apmwernem ayen arlpenty-akert apetyek, walth-then-akert. Atyetyart ilkwernem-then Atyetyart Moses-kenh-rnem-then, rernem ahelengkw renh-rnem thwenek. Judas-elarl renh-rnem ilek arrwel, ikwer-rnem iylparrernetyek, “Athan artwa weth renh arrwantyem, arrantherraw renh anterrkwenherr-areyarl.” Ahelengkw-rnemel Jesus renh alhengk-arek, Judas-elarl ilek-penh. Judas Jesus ikwer-warl apetyek angkemel, “Atyetyartay.” Ra angkek alakenh Judas, renh ra anterrkwemel arrwantyek. Jew-rnemel artwa ingkerrenh rlwatirremel, rernem arrwantyirremel.
MAR 14:46 Kel ahelengkw-rnemel renh anterrkwek, Judas-elarl arrwantyek-warl.
MAR 14:47 Kwertengerl anyent Jesus-kenhel Atyetyart ilkwekenh warrkenh renh iylpa rlweth-akek.
MAR 14:48 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ilekekarl arrantherr apetyek irrtyertelan, ayenh arrantherr anterrkwetyekan? Ayen arlpenty-rnem-thenan, walth-rnem-thenan arrantherr akngetyek, ayenh atwetyek, ayeng apmwa atwey-angker-arrpantey!
MAR 14:49 Athan angka Jew-rnem-kenh apmweley-angenharl. Akngerr-inger atha arrenhantherr akalty-anthenh angka Akngey-kenh, ilerl-anemel, Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek. Arrantherr ayenh anterrkwemer ikwer-antey artwa akngerrel arenty-angkwarr. Arraty-wenyarl alakenh arrantherr ayenh anterrkwek. Alakenh Akngey-kenh angka nhenharl pipel aynteyel-angkwarr, mwerran ayenh arrantherr anterrkwemer.”
MAR 14:50 Kwertengerl ikwerenh-rnem aterel anterrek, arlperrtyirremel.
MAR 14:51 Artwa anyent arnkweweny ra pantyelant artelhek. Ahelengkw-rnemel renh anterrkwenh panty-they, ra tyerrelhemel anterrek arnkweweny-anem.
MAR 14:53 Jesus renh anterrkwek ahelengkw-rnemel, warl Atyetyart ilkwekenh-warl akngeynemel. Atyetyart alkenh ingwer-rnem akarrirrek Moses-kenh-rnem ikwer-itwel.
MAR 14:54 Peter-el ingkern-they apentek ahelengkw-rnem Jesus-arl rernem atnwenheynek. Peter aney-alhek ahelengkw-rnem-itwel, warl ilkwa Atyetyart-kenh arrerenty. Rwel-anem rernem ingkerrenh anek, arlterrngirremel.
MAR 14:55 Atyetyart ilkwernem rernem angkerrenh, “Angwenharl ikwer akaltyan rarl renh awek-penhan, Jesus rarl law anwekantherrenh apmwel-areth angkekan? Angwenhel anwenhantherr arraty-antey, rarl awek-penhel? Anyent ingwerel anenhantherr ileyek arraty-antey, rarl Jesus renh awek-penhel. Intem-antey rernem renh-rnem ayernenh, rernem arraty iletyek.”
MAR 14:56 Angka ingkerrenhel ilenh ingwerek-ingwer irrtywerremel.
MAR 14:57 Ingwer-rnemel ilenh irrtywerremel, “Tyaty Jew-rnem-kenh ilkwa aketyek angkenty-arrpantey ra ilek, renh arlta irrpety-inger-penh tyaty ingwer-anemarl artetyek angkenty-arrpantey.”
MAR 14:58 Alakenhaym, angka ingwerek-ingwer rernem ilenh irrtywerremel.
MAR 14:59 Atyetyart ilkwel-rnem iterl-arey-angenh ingwerek-ingwer artwa ingwerel-rnem angkan ilenh, Jesus angkenty-arrpanteyarl angka amentew-ament ingkerrenh. Rernem apatek Jesus renh atwekerr.
MAR 14:60 Atyetyart ilkwel Jesus renh ayernek, “Nthakenh rernem ngkweng angkerreyel? Ntwa anwernekantherr arraty ilay!”
MAR 14:61 Jesus akater anek, tyerney-angenh. Atyetyart ilkwel ayernek arrpemarl, “Nga arraty-antey atyeng ilelha! Ngenhang Christ Akngeyel anwernenhantherr alhelek, ngenh thwenetyek anwernekantherr-warl, ahern nhewarl?”
MAR 14:62 Jesus ikwer ilelhek, “Ya, arrantherr areyenh, ayeng iteth alpenty Ingkart Akngey-warl intem ayeng aney-alpeyenh ikwer-itwel. Ayeng Atyetyart ilkwa aneyenh intem-antey, Akngey-apeny. Arrantherr ayenh areyenh, Ingkart Akngey-kenh apmer-they apey-alpenty.”
MAR 14:63 Artwa Atyetyartel arnkwa ikwerenh ilterrek angkemel, “Nhenhey apmwel-areth angkeyel Akngeyek. Ran nhenhey Atyetyart Akngey-apeny-arrpanteyarl ilelheyel!
MAR 14:64 Arrantherr renh awek rarl angkek Akngeyek. Nthakenh arrantherr iterreyel, nthakenh rarl apmwel-areth Akngeyek angkek?” Rernem angkerrenh, renh ipmek atwetyek.
MAR 14:65 Artwa ingwer-rnemelan apelharl iwek, Jesus ikwer irrpelthirremel. Ahelengkw-rnemel renh annga rag-el artek aparrng ilemel, renh atwemel. Artwa ahelengkw-rnemel renh ayernek, “Angwenhel ngenh atweyel?” Kel ahelengkwel Jesus renh atwek arrpemarl.
MAR 14:66 Peter-an rwelarl anenh, arlterrngirremel irrernt-kety.
MAR 14:67 Kwey warrkenh Atyetyart tyaty-areny-kenhel Peter renh alhengk-arek ayernemel, “Ngan alhenhap Jesus Galilee-areny-angkwarr. Atha ngenh weth arekan, ngay?”
MAR 14:68 Peter ilelhek, irrtywerremel, “Inpa, atha iterl-areyangarl renh.” Peter anperl-alhek keyt-warl rtney-alhemel keyt-itwel. Tywek-tywek irrwey ra awek. Anyent-inger ra arlkek.
MAR 14:69 Kwey warrkenh ra Peter renh arek arrpemarl. Ra ilek artwa ingwer-rnem-warl-anem, “Nhanyemarl ran Jesus-angkwarrarl alhenhan, atharl renh alhengk-arekan.”
MAR 14:70 Peter irrtywerremel ilelhek arrpemarl, “Arrangkw, atha iterl-arey-angenh renh.” Artwa ingwer-rnemel Peter renh ayernek, “Inngarl nga alhenh Jesus-angkwarr apmer Galilee-elan. Galilee-areny-apeny nga angkeyelan.”
MAR 14:71 Peter-el irrtywerremel ilelhek arrpemarl, “Ingkartel arem, arraty inngay ayeng angkem. Ayeng akwerrp, atha renh iterl-arey-angenh.”
MAR 14:72 Peter-el renh tywek-tywek irrwey awek, rarl ingwepenh arlkey-ayntek. Peter ra iterl-arek, renharl Jesus-el ilek-angkwarr, “Tywek-tywek irrwey ntwa ingwepenh arlkey-ayntekerr-awaty ntwa atyeng irrtywerremel irrpety-inger iletyek.” Kel Peter artnenh-anem.
MAR 15:1 Moses-kenh Atyetyart-rnem-then Atyetyart tyaty-areny-rnem-then, atyetyart Jew-rnem-kenh-then, rernem akarrirrek ingkenyarl tyerrelhenhey-alhekel, angkerretyek. Rernem angkerrenh, rernem Jesus renh arertnemel atnwenhetyek Atyetyart ilkwa ikwer-warl. Rernem Jesus renh atnwenhek Atyetyart Pilate ikwer-warl, renh rnkernek Atyetyart Pilate-itwel.
MAR 15:2 Pontius Pilate-el Jesus renh ayernek, “Nganap Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenh, ngay?” “Ya, arraty nga angkeyel,” Jesus-el tyernek.
MAR 15:3 Atyetyart ilkwel-rnem Jesus renh ayntarrp-ilek, ra irrtywerremel ilelhenty-arrpantey.
MAR 15:4 Pilate-el Jesus renh ayernek arrpemarl, “Ngenharl rernem ayntarrp-ileyel, nthakenh ngan angkem?”
MAR 15:5 Jesus akater-anem rtnenh, tyerney-angenh. Pilate ywarn-antey iterrek, Jesus rarl akatemel-anem rtnenhew. Pontius Pilate-el Jesus renh ahayiwek, rernem renh atwetyek.
MAR 15:6 Amern Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwek-penh, Pilate-el artwa anyent tyayl-they tyarlewetyek.
MAR 15:7 Artwa Barabbas ahelengkw atwenh-atwenh tyayl-itwek anenh. Jew-rnem akngerr Atyetyart Pilate ikwer-warl alhek, renh ayernetyek, ra artwa anyent tyayl-they tyarlewetyek.
MAR 15:9 Atyetyart ilkwel renh-rnem ayernek, “Angwenh athan tyarlewem tyayl-theyan? Jesus, atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenhang atha tyarlewem?” Ra ilkelhenh Jesus renh tyarlewetyek.
MAR 15:10 Pilate iterrenh Atyetyart tyaty-areny-rnem Jesus-kety arlkarirrenh, ingwer-rnem ingkerrenh ikwerantarl inkwerelhek. Ikwer-theyan rernem renh rnkernek.
MAR 15:11 Atyetyart tyaty-areny ingwer-rnemel Jew-rnem ingkerrenh ilek, “Arrantherr Pilate ilenherr-arey, ra artwa Barabbas tyayl-they tyarlewetyek.”
MAR 15:12 Atyetyart Pilate-el renh-rnem ayernek arrpemarl, “Angwenh athan tyarleweman? Atyetyart alkenh Jew-rnem-kenh arrantherr ileyel, nthakenharl atha renhan ilem?”
MAR 15:13 Jew-rnem ikwer arlkek, “Renh arwerl iylpeyl-atherr-warl tywena, renh atwetyek.”
MAR 15:14 Pontius Pilate-el renh-rnem ilek, “Nthakenh anwantherr renh ayntarrp-iley-angenh, ran anwekantherr akengenty mpwarey-angenharl.” Rernem arlkek arrpemarl, “Renh arwerl iylpeyl-atherrek tywenenherr-arey, renh atwetyek!”
MAR 15:15 Pontius Pilate ikwer-rnem awelhenh. Ra Barabbas renh tyarlewek, tyayl kwen-they. Rap ahelengkw-rnem ilek, rernem Jesus renh whip-el atwayntetyek, rernem ahelengkw ingwer-rnem-anem Jesus renh anthetyek, rernem renh arwerl iylpeyl-atherrek tywenetyek, renh ipmek atwetyek.
MAR 15:16 Ahelengkwel-rnem Jesus renh atnwenhek warl ilkwa rlterrk-warl, warl Atyetyart-kenh-warl. Ahelengkw ingwer-rnem ikwer-rnem-warl akarrirrek.
MAR 15:17 Rernem arnkwa ikwerenh lhelhek ikwer-they, kwet arlpenty irrpwerlel-anem renh akwernek. Rernem Atyetyart-kenh mwekart-apeny mpwarek, arreylp-angketyarr, Jesus akapwert-warl arrernemel.
MAR 15:18 Rernem renh arrkentelhilemel ilek, “Nganap Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenh.”
MAR 15:19 Rernem apelh ikwer-warl iwek, akapwert-anem renh arwerlel atwemel, ikwer irrpelthirremel, renh tnakeyek-arrpantey.
MAR 15:20 Rernem irrpelthirremel kwanthenh-penh, rernem arnkwa irrpwerl lhelhek, arnkwa ikwerenh-warl-anem akwernemel. Rernem renh atnwenhek, rernem renh atanthetyek, arwerl iylpeyl-atherr-warl.
MAR 15:21 Artwa anyent, itnan Simon apmer Cyrene-areny apetyenh tawen Jerusalem-warl, apmer ingwer-they. Ahelengkw-rnemel arwerl iylpeyl-atherr-anem arrernek Simon ikwer-warl, ra arwerl renh aylpwer-akngeyn-ayntetyek. Simon-el arwerl iylpeyl-atherr iytarr-akngeynenh. Simon ikwer-atherrenh aynikw anenh, Rufus-atherr, Alexander-atherr.
MAR 15:22 Ahelengkw-rnemel Jesus renh apwert ilkwewarl atnwenhek, apwert itnan Golgotha, ranap apwert akarnng-apeny.
MAR 15:23 Ahelengkw-rnemel arwerl mwerr-angker alperr-penh ngkwarl wayn-warl thelek, Jesus renh anthemel, ra irrwampenty awelhekerr, renh arlelpiletyek, renh atanthenty arwerl iylpeyl-atherrek. Jesus-el ngkwarl menty arek, antywey-angenh.
MAR 15:24 Ahelengkwel-rnem arnkwa ikwerenh lhelhek, ahern-warl iwemel. Ingwepenh, rernem Jesus renh arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthek. Rernem arwerl iylpeyl-atherr Jesus-enp irrwerlilek, arraty rnkernemel, ra arwerl iylpeyl-atherrel irrwerl ilwetyek-atwety. Ahelengkwel-rnem arrkenirrek arnkwa Jesus-kenhek, antengiletyek.
MAR 15:26 Ahelengkw-rnemel pip arrernek arwerl iylpeyl-atherr-warl angkakert ikwer-rnem-kenh, “Nhanyem Atyetyart Jew-rnem-kenh.”
MAR 15:27 Artwa apmwatherr rernem arrernek Jesus-angkwarr ilwetyek. Artwa apmwatherr rernem rnkernek, akwerrant-atherr, Jesus ampepekilemel.
MAR 15:29 Jew-rnem akngerr angkepelarreng alhenh, Jesus ikwer irrpelthirrerl-anemel, “Weth ntwa anwernenhantherr ilek, ntwarl tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh akenty-penhel, ntwa tyaty ilkwa ingwer-anemarl anwernekantherr artelhetyek akwel. Ngan arlertek ilkwakert akwel.
MAR 15:30 Nga ament-anem itethelhila! Atwarra arwerl iylpeyl-atherr-they!”
MAR 15:31 Atyetyart ilkwa tyaty-areny-rnem-then Moses-kenh-rnem-then, rernem ikwer irrpelthirremel, angkepelarreng alhenh. Rernem arrkent ikwer angkerrenh, “Ran artwa ingkerrenh arntety-penh itetheley-angker, ranem ament-anem itethelhiley!
MAR 15:32 Ra ament itethelhilenty, anwantherr ingkerrenhelarlap iterl-areman, rap Atyetyart ilkwa Jew-rnem-kenharl aneman.” Artwa apmwa weth-atherrel Jesus renh arrkentelhilenh arrpemarl.
MAR 15:33 Ingkeny arlta ampepel ingwerrerl-alhek, atwerrpek-atwety.
MAR 15:34 Jesus-el Akngey renh ayernek, “Akngey atyenh, Akngey atyenh, ilek-kety ntwa ayenh menty arek?”
MAR 15:35 Akngerr Jesus-arrangarr rtnenherrenh. Rernem Jesus renh awenh, angkemel, “Jesus ra arlkeyel Elijah ikwer. Elijah Akngey-kenh angkakert arrwekeleny ran.”
MAR 15:36 Artwa anyentel ngkwarl wayn-warl antywer renh apelyilek, Jesus renh arwerl arlpenty-they arrakert renh irrpelhilek angkemel, “Anwantherr mpwelhey Elijah ikwer-warl apetyetyek, renh arwerl iylpeyl-atherr-they tyarlewenty anwantherr aretyek.”
MAR 15:37 Kel Jesus arlkek, ilwemel.
MAR 15:38 Rag arlpenty Jew-kenh tyaty ilkwitwek ilterrelhek, irrwerl-they kwenek-atwety.
MAR 15:39 Atyetyart ahelengkw-rnem-kenhel arek Jesus ilwenty. Ra angkek, “Jesus ranap Akngey-kenh Alerikw inngarl ilenhey.”
MAR 15:40 Akngerr ingkerrenh rernem akarrirrek, renh aretyek, Jesus arwerl iylpeyl-atherrek ilwey-alenty. Mary Magdala-areny, Mary ingwer-then, James-then Joses-then, ikwer-atherrenh amikw, ingwer itnan Salome, rernem ikwer-rnem-itwel rtnenh. Rernem irrkaty-rnem-antey, kwertengerl-rnem Jesus-kenh rernem arntarnt-arenh, apmer Galilee-itwel.
MAR 15:42 Jew-rnem ltyerrenh warrk-weny-anem, arlta Saturday-el, nthakenh arrewaly akngey-angenh awenng-warl. Arlta Saturday ikwer-rnem-kenh anek, ltyerrey-angker. Joseph artwa mwerr apmer ingwer-areny itnan Arimathea. Friday-el atwerrp, ra alhek Atyetyart Pilate-warl, renh ayernetyek arrewalyek.
MAR 15:44 Pilate ra iterrek ywarn. Pilate-el ahelengkw Atyetyart renh ayernek, “Jesus ra iteth-antey?”
MAR 15:45 Ahelengkwel renh ilek, “Jesus kel ilwek.” Pilate-el Joseph renh ilek, ra arrewaly renh arwerl iylpeyl-atherr-they atwarrelhiletyek, renh awenng-warl akwernetyek.
MAR 15:46 Joseph-el arnkwa mwerr-angker payemelek, arrewaly renh ikwerenp akwernetyek, awenng-warl. Joseph-el arrewaly renh arwerl iylpeyl-atherr-they atwarrelhilek, renh mwerr-angkwarr awenng-warl akwernetyek. Arnkwa mwerrel-anem ataperrelek, ra intey awenng-warl akngek. Joseph-kenhel-rnem arrewaly renh intey awenng-warl akwernek, apwert ilkwa arriw-itwek arrkngertewemel. Intey awenng renh ilkwilek, awank-akerr, arrewaly-anem intey-warl akwerney-alenty.
MAR 15:47 Mary Magdala-arenyel-then, Mary Joseph-kenh amikwel-then ratherr arek Joseph-el apwert ilkwa arriw awenngek arrkngertewenty.
MAR 16:1 Saturday ingwel, arelh-rnem alhek, Mary Magdala-areny-akerr, Salome-akerr, Mary, James-kenh amikw-akerr. Rernem alhek anter inetyek, arrewaly renh apernetyek anterel.
MAR 16:2 Sunday atwemengkel-antey rernem awenng-warl alhek.
MAR 16:3 Rernem angkerreynenh, “Artwa angwenhel apwert yanh arnangelhileyenh intey-theyant?”
MAR 16:4 Rernem arenhek awenng intey rarl arrwekel-antey altywerirrek.
MAR 16:5 Rernem intey-warl aylpenhek. Rernem arek artwa anyent arnkwa arlter-akert anerl-anenty. Rernem aterirrek ikwerety.
MAR 16:6 Artwa anyent angkek ikwer-rnem, “Aterirreyang atyengety arrantherr! Atha arrenhantherr iterl-areyel, arrantherr apetyek Jesus Nazareth-areny aretyek, rarl arwerl iylpeyl-atherrel ilwek. Nhenh Jesus ayntey-angenh, arrangkw. Ra iteth akwentemel alpek. Nhenh arrantherr areyel, arrangkw. Arenherr-arey, nhelanyemarl ra ayntenh ipman!
MAR 16:7 Jesus kel alhek apmer Galilee-warl arrwekel-antey. Arrantherr alhentyel, arrantherr renh arey-alhem apmer Galilee-ek. Arrantherr Peter renh ilenherr-arey kwertengerl ingwer-rnem-then, atharl arrenhantherr ilek-angkwarr.”
MAR 16:8 Rernem intey-they aterel anterrek, artwa ikwerety. Rernem arrewey-alhek, ywarn iterl-aremel. Rernem angka iley-angenh-antey, Jesus-arl akemirrek-penh.
MAR 16:9 [Jesus kel itethirremel akwentek awenng-they. Rap aremirrek Mary Magdala-areny ikwer-warl, Mary irrkaty ikwer-warl, rarl arrenty 7-pel ikwer-they awank-akerr irrentek-warl.
MAR 16:10 Mary rarl arek-penh, kwertengerl Jesus ikwerenh-rnem ra ilek. Jesus ikwer kwertengerl ikwerenh-rnem apal amperrngirremel artnenh, ra intem ipmek ayntentyek-athen.
MAR 16:11 Mary renharl awek-penh, kwertengerl ikwerenh-rnem iterrek Mary-el irrtywerremel ilentyek-athen.
MAR 16:12 Jesus aremirrek kwertengerl ikwerenh-atherr-warl ampepel, apalarl ratherr tawen-they alpenh-warl. Ratherr Jesus renh arek arlka lyerteny-akert-anemarl ra aremirrek.
MAR 16:13 Kel, ratherr tawen-warl alpek. Ratherr kwertengerl ingwer-rnem iley-alpek, ratherrarl Jesus renh arek. Rernem renh-atherr iylpelant awenh irrpelthirremel, ratherr irrtywerremel ilerl-anentyek-athen.
MAR 16:14 Ingwer-ingeran Jesus aremirrek kwertengerl ikwerenh-rnem-warl-anem, rernemarl amern arlkwenh-warl. Jesus-el renh-rnem ilek, “Rernem ayenharl arek-penhel-rneman, inngarl arrekantherr-warl ilek, arrantherr ikwer-rnem irrpelthirrenharl, irrtywerremel ilenty-arrpanteyarl.”
MAR 16:15 Jesus-el renh-rnem thwenek. “Angka atyenh apmer arrpanenhek iley-ayntenherr-arey!
MAR 16:16 Rernem atyeng irrpelthirrey-angenh awelhem, rernem kel baptise inem, Ingkart Akngeyel renh-rnem intem-antey atnyenem. Ingwerel-rnem ayenh iylpelant awem irrpelthirremel, rernem ipma intem-antey aynteyenh.
MAR 16:17 Artwa anyent atyeng irrpelthirreyang awelhem, ra atyenh rlterrk ilkwakertel arrenty ingkerrenh-they irrentem. Artwa anyent rarl atyeng mwerr-angkwarr awelhem, ra tyakarl angka ingwerek-ingwer angkem.
MAR 16:18 Artwa anyent rarl atyeng awelhem, irrpelthirreyang, ra rtnwem anterrkwem tnhwey-angenh, arrangkw. Artwa anyent rarl atyeng awelhem, irrpelthirreyang, ra apmwa ilwenh-ilwenh antywem, nthakenh ra ilwey-angenh. Artwa anyent rarl atyeng awelhem, ra arntety-rnem mwerrilem ingkerrenh, itep ikwerenhel arnep-arnemel.”
MAR 16:19 Kel ilek-penh, Jesus ra alker-warl alpek, Ingkart Akngey-itwel aney-alpek intem-antey.
MAR 16:20 Kwertengerl ikwerenh-rnemel ilerl-apenh apmer arrpanenhek. Akngey-kenh rlterrk-akertel rernem arrenty ingkerrenh-they irrentek. Rernem arntety-rnem mwerrilek. Ingwerel-rnem renh-rnem arek, angkemel, “Akngey-kenh akalty inngarl nhernemey!”]
LUK 1:1 Ya, Theophilus, angka nhanyem ngkweng. Akngerrelan angka Jesus-akert ingkwernenh. Rap ilek-ilek mwerr-angker mpwarew, rarl anenhel ahern nhenh-itwew.
LUK 1:2 Ingwer-rnemelan renh arew, rarl iteth-tangkwel ahern nhenh-itwew anenh. Rernemap apmer arrpanenh-warl alhenh, angka ingwer-rnemew ilerl-apenh.
LUK 1:3 Rernem atyeng awank-antey ilew. Ayengan akaltyerrew mwanty, renh-rnem ayernemel. Ayengan ilkelhew arrpemarl artewentyel, angka nhenh Jesus-akert ngkweng ingkwerneyew.
LUK 1:4 Ntwa angka nhenh alyepel iterl-areyel. Nthakenh nga iterreyel? Arraty apek? Apmwel-ayeth apek nhenhey? Alakenh atha ngkweng ingkwerneyel, ntwa arraty-angkwarr iterl-areyew-awaty.
LUK 1:5 Awank-akerr Herod-an apmer ilkwa Judea-ampeny-itwew atyetyart alkenh anenh. Apmer ikwer-itwew artwa anyent anenh, itnan Zechariah. Zechariah ran Abijah-wenh-antey anew, ranap artwa rltwa tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-arenyarl. Akelty ikwerenh itnan Elizabeth, ranap Aaron-wenh-anteyarl anew.
LUK 1:6 Ratherrap Akngey-wenharl anenh, arraty-angkwarrarl. Aletharl ratherr angka Akngey-wenh rlterrkan arraty-angkwarr apentenh. Ratherrap Akngeyew awelhenh, rarl ikwer-atherr angkenhew.
LUK 1:7 Zechariah-then Elizabeth-then ampwatherr, ratherrap ampeweny-antey anenh, Elizabeth-el nthakenh ampa atnyeney-angenh, arrangkw.
LUK 1:8 Ingwer-ingweran Zechariah tyaty ilkwitwew Jerusalem-itwew warrkerrenh. Aherrety nhel ayntew ikwer-rnem-wenh-anem, warrkerreyew warl ikwer-itwew. Abijah-wenh-rneman rernemap artwa rltwernemarl.
LUK 1:9 Rernemap artwa anyent rlwanenh, tyaty ilkwewarl aylpeyew. Rap arrtyenh arwerl irrtywel mwerr-angker intey-angker Ingkartew. Arlta ikwerel-antey rernemap Zechariah-anem rlwanew. Rap kwen aylpenhew, arwerl irrtywel arrtyeyew.
LUK 1:10 Ingwer-rneman akethelarl akarrerrenh, Akngey-warl-athek angkaynteyew.
LUK 1:11 Zechariah-an kwenelarl rtnenh, Ingkart-wenh antyerl ikwer-itwel aremerrey-alhew-anem. Rap arrer-antey rtnenh apwert ilkwangkwarr, rwa rarl ampenh-angkwarr.
LUK 1:12 Zechariah rarl arew, antyerlarl rtney-alhew, rap ikwer-wety artewentyel innga atererrew.
LUK 1:13 Antyerlan ikwer angkew, “Zechariah, atererrey-angenh! Ntwa Akngey awey akelyew ayernenh, ran ngenh awenharl. Akelty ngkwenhel awey akely atnyeneyenh. Ntwap renh John itnewa.
LUK 1:14 Mpwelantharl renh atnyeneyenhel, rap mpwelenhanthenh irrngerney-anthem. Akngerran ikwer irrngerney irreyenh arrpemarl.
LUK 1:15 Ranap Inweng Akngey-wenh-akertarl, renharl atnyeneyenhan. Rarl ilkwerreyenhel, Ingkartel renh alkenh inngarlap ileyenhan, rap ngkwarl wayn nthekwern antywey-angenh, arrangkw.
LUK 1:16 Ingkart Akngeyel arawerrng ikwerenh antheyenh, rarl artwa angkakertew Elijah-ew awank-akerr anthew-apeny. Akngeyelap renh Inweng ikwerenh-akert Jew-rnem-warl thweneyenh. Ingwer-rnemelan aweyenh angkerl-anenty, rernemap Ingkart Akngey-warl angkeperrenhey-alpeyenh. Rap akwerrng arratyeleyenh. Amperneman aynaynewantherrenh-then awelherreyew. Ingwer-rneman Akngeyew awelhey-angenh-rnem, rap akwerrng arratyeleyenh, rernem arraty-anem aneyenhan. Alakenh-anyem alerengkw ngkwenh rap akngerr arratyeleyenh. Rernem Ingkartew mpwelheyenh, rarl ahern nhenh-warl apetyeyenh.” Alakenh-anyem antyerl Zechariah-ew angkew.
LUK 1:18 Zechariah-el antyerl ayernew, “Inngang angka ngkwenh arraty? Aylanthan ampwatherr-anem! Nthakenh aylanth awey akelyan atnyenem?”
LUK 1:19 Antyerlel renh tyernew, “Ayengan Gabriel. Ayeng Akngey-itwew rtneyel irrwerl-itwew. Ra ayenh thwenew, angka mwerr-angker ngkweng ileyew. Nganap atyeng awelhey-angenharl!
LUK 1:20 Ranap inngarl aynteyenh! Nhepenh-anyem nga angkey-angenh-anem, ngap akerter-anem arlengew-alenty aneyenh, ngarl atyeng irrpeltherrew. Alerengkwarl ngkwenh atnyeneyenhel, Akngeyelap ngenh angkiparreleyenh arrpemarl.” Alakenh-anyem antyerlan ikwer angkew.
LUK 1:21 Zechariah-an antyerlew tyaty ilkwitwew awelhenh, ingwer-rneman akethel-antey rtnenherrenh. Rernem ikwer mpwelhenh, aketh-warl tyerrelheyew. Rernemap iterrenh, “Nthakenh irrew, kwenan arleng-alenty ywerrew?”
LUK 1:22 Rarl kwen-they tyerrelhenhey-alpew, ranap nthakenh iley-angenharl, rarl antyerl arew. Rap akerter-theyant iltyerrenh, ikwer-rnem angkeyew-arrpantey. Rerneman iterl-arew-anem, rarl altyerr mwerr-angker warl kwen-itwew arew.
LUK 1:23 Zechariah rap tyaty ilkwitwew arlta 7-ew-atety anenh. Rarl warrk irrenh-penh, rap apmer-warl-anem alpew.
LUK 1:24 Ikwer-penhan akelty ikwerenh Elizabeth alerl-antey mpwelhenh. Rap warl kwen-itwew alkent 5-ew-atety anenh, rarl nyerrerrenh, ingwer-rnemel renh arewerr.
LUK 1:25 Rap angkenh ament-antey, “Ayengan ampeweny anenh. Akngerrel ayenh kwanthenh, rernemap ayenh nyerrel anthenh. Aleyan Akngeyel ampa atyeng anthew-anem. Kel-anem, ayeng aketh-warl tyerrelhem. Ayenharl akngerrel areyenh, rernem atyeng inkwerelheyenh, Akngeyelan ayenh arntarnt-arayntemarl!”
LUK 1:26 Elizabeth warl ikwerenh-they tyerrelheweng-arey, Akngeyel antyerl Gabriel thwenew tawen anyent-warl, itnan Nazareth, apmer Galilee-ampeny-itwew.
LUK 1:27 Rap antyerl thwenew, kwey aleyak Mary-ew angkeyew. Mary-anap Joseph-ewant mpwelhenh, ranap artwitwewan ayntey-angenh, arrangkw-antey. Joseph ran atyetyart David-wenh-antey anew.
LUK 1:28 Antyerlan Mary-warl apetyew, rap ikwer angkew, “Ya, Mary! Ingkart ngkwengel-arleng aneyel, ngkweng inkwerelhemel!”
LUK 1:29 Mary-an apatew. “Ilek-athek wenh ra alakenh atyeng angkew?”
LUK 1:30 Antyerlan ikwer angkew, “Mary, Akngeyan ngkwengarl inkwerelheyel. Atererrey-angenh.
LUK 1:31 Ngap mpwelheyenh, awey akely atnyeneyew, ntwap renh Jesus-arl itneweyenhan.
LUK 1:32 Rarl ilkwerreyenhelan, atyetyartarlap ingkerrew ra aneyenhan. Ingkerrelanap renh Alerikw Akngey-wenh ileyenh. Ilkwarlap ra aneyenh, Akngey ilkwa irrwerl-areny-wenh Alerikw. Akngeyel renh rlwanew, atyetyart alkenh aneyew, David anenh-apeny, David-wenh-rnem-they. Awank-akerr ra atyetyart alkenh Israel-wenh-rnem-wenh anenh.
LUK 1:33 Ampengkw ngkwenhan atyetyart alkenh Israel-wenh-rnem-wenh intem-antey aneyenh.”
LUK 1:34 Mary-el antyerl ayernew, “Aleyak ayeng, akwerrp-antey. Nthakenh atha ampa akely atnyeneman?”
LUK 1:35 Antyerlan ikwer angkew, “Inweng Mwerr-angker irrwerl-arenyan ngkweng-warl apetyeyenh, rap ngenh kwenpayel-apeny arteyenh. Awey akely renh atnyenentyel, akngerrelanap renh Alerikw Akngey-wenh ileyenh.
LUK 1:36 Ntwa arelhampw Elizabeth iterl-areyel. Ingwer-rnem alakenh angkerrenh, ‘Elizabeth-el nthakenh ampa akely atnyeney-angenh, arrangkw!’ Ranap mpwelheyel-anemarl. Alkent irrpety-penhel ra awey akely atnyeneyenh.
LUK 1:37 Inngarlap ra! Akngeyel ilek-ilek anthey-angker!” Alakenh-anyem antyerl angkew Mary-ew.
LUK 1:38 Mary-an antyerlew angkew, “Inngarlap alakenhan, ngarl atyeng angkeyel. Ayengan Akngeyewant-anem aneyenh. Ayengan ikwer mpwelheyew, Ingkartel ampa akely atyeng antheyew-atety.” Antyerlan alpew-anem, Mary-an iwerlelpew-anem.
LUK 1:39 Ikwer-penhan ingwer-ingwer Mary-el apmer ikwerenh iwerl-alhew, Elizabeth arerl-alpeyew. Rap anamerl-antey apmer akely ikwer-warl alhew apwert ilkwangketyarr-warl, Judea-ampeny-itwew.
LUK 1:40 Rap Zechariah-wenh apmer-warl alhew, Elizabeth-ew arlkew-anem. Rap kwen aylpenhew, Elizabeth-anem atnyeney-alheyew.
LUK 1:41 Elizabeth-el Mary arlkewarl awew, rap artewentyel inkwerelhew. Elizabeth-an Inweng Mwerr-angker-akertel Mary-ew angkew, “Ngan inngan inkwerelhem arelh ingwer-rnem-angkwarr artewentyel. Ampengkw ngkwenh ilkwa aneyenh ampa ingwer-rnem-angkwarr. Ayengan arelhampwarl. Ilekew nga apetyew, ayenh areyew? Atha ngenh awew, ngarl atyeng arlkew, ayeng awelhemel artewentyel inkwerelhew. Akngeyel ngkweng ampa mwerr-angker inngarl antheyenh. Ran ngkweng artewentyel innga inkwerelheyel, ampa akelyewan inkwerelheyel arrpemarl. Ampengkw ngkwenhan atyetyart ilkwa aneyenh, ingwer-rnem-weny-apeny aney-angenharl.
LUK 1:45 Angka wethan, Ingkart-wenh antyerlelarl ngenh ilew, rarl innga wenh aynteyenh. Akngeyan ngkweng inkwerelheyel, ngarl ikwer awelhew, rarl innga ngkweng angkew.” Alakenh Elizabeth-an Mary-ew angkew.
LUK 1:46 Mary rap alakenh Ingkartew aylelhenh-anem: “Yew! Akngeyan atyeng iterreyel, ilek-ilek atyeng mpwareyew. Ayengan kwey aleyakarl, Akngeyewant anem, akely-anteyarl ayeng. Atha renh nakem. Ayengan Akngey-warl-athek inkwerelheyel, rarl ayenh arntarnt-areyel. Nhepenh-anyem akngerran angkayntem, ‘Mary-ay! Akngeyel ilek-ilek ngkweng mpwarenh!’ Akngey mwerr-angker innga.
LUK 1:50 Akngeyel angka ikwerenh-warl awelheyel-rnem arntarnt-arem; arrwekel-penh-rnem-then, rlengkeny-rnem-then, ingkern-penh-rnem-then.
LUK 1:51 Ran rlterrk ikwerenh lwewarrernew. Ingwer-rneman mwerr-arrpantey ilelhenh-rnemarl, Akngeyelan renh-rnem arlperrtyelew, rap renh-rnem ikwer-wety intem-antey thwenew.
LUK 1:52 Ingwer-rneman atyetyart ilkwernem anenharl, renh-rnem arrangkwarl arrerneynew. Arrangkwarl anenh-rnem rerneman atyetyart ilkwernem ikwer-rnem-angkwarr aneyenh.
LUK 1:53 Ingwer-rneman angayakw amern-wenyarl anenh. Akngeyelan ikwer-rnem anthew, mwerr-angker arlkweyew. Ingwer-rneman akngerr-akertarl. Akngeyel ilek-ilek akngew, rap renh-rnem arrangkw-anemarl anthew.
LUK 1:54 Awank-akerr Akngey arrwekeleny-rnemew angkew, rarl ikwer-rnemel-arleng anayntem, ampernemel-arleng-then. Abraham-ew ra angkew, ran ikwer ilkelheyel ampernemew-then, rap aleth-antey arntarnt-arem. Inngarlap ran arntarnt-arenh iylpelerrey-angenharl. Iylpelerrey-angenh Israel-wenh-rnemew. Intem-antey ra arntarnt-arayntenh, renh-rnem atnyenerl-anemel.” Alakenh-anyem Mary-an Akngey-warl-athek aylelhenh.
LUK 1:56 Ikwer-penh Mary Elizabeth-wenh apmer-itwew alkent irrpetyew anew, rap angkep-anem apmer ikwerenh-warl Nazareth-warl alpew.
LUK 1:57 Mary-elan Elizabeth iwerlelpew, angkep-anem apmer ikwerenh-warl alpew. Elizabeth-elan awey akely-anem atnyenew.
LUK 1:58 Ingwer-rnem angkew Elizabeth-wenh-rnemew apmer ikwer-areny-rnemew-then alakenh, “Ingkart Elizabeth-ew iterrenh!” Rernemap ingkerrenh inkwerelhew.
LUK 1:59 Kel awey akely renh atnyenew, arlta 7-penh ingwer-rnem Zechariah-wenh apmer-warlarl alhew. Rerneman renh artweleyew Jew-rnem-wenh-angkwarr. Rernemap iterrenh, renh itneweyew Zechariah-apeny.
LUK 1:60 Elizabeth ranap ikwer-rnem arrngert angkew, “Mpwelhenh-arey! Zechariah itnewey-angenh. John-arl renh itneweyewan!”
LUK 1:61 Rernem ikwer angkew, “Ilekewarl ntwa John-an itnewem? Mpwelewanthenh-rneman itnan alakenh ayntey-angenh!”
LUK 1:62 Rernemap akerterant-anem iltyerrenh, angkeyew-arrpantey Zechariah-ew, awey-wenh aynikwew. Rernemap ayernew, “Ilek itna ntwa awey akelyewan arrernem?”
LUK 1:63 Zechariah itep iltyerrew, renh-rnem ayerneyew ampwal alyelkew ingkwerneyew-arelhew. Rap alakenh ingkwernew, “Itnan John.” Rernem ywarn iterrew.
LUK 1:64 Arntwapeny Zechariah-el itna ingkwernew, Akngeyelan renh angkiparrelew, Zechariah rap renhan nakew.
LUK 1:65 Ingwer-rnemarl rtnenherrenh-rnem atererrew, rernemarl Zechariah awew. Ywarn rernem iterrew, apatew-anem. Rernem alherlewew, angka ingwer-rnemew ilerl-apenh, apwert-angketyarr-itwewarl anenh-rnemew, Judea-ampeny-itwew.
LUK 1:66 Akngerrel angka ampa akely John-akert awew. Rernem iterl-arew, ra Ingkart-wenh Inweng Mwerr-angker-akert. Rernemap ayernerrew, “Ampa akely yanh ilkwerreyenhelan, nthakenharlap ra irreyenhan?”
LUK 1:67 John-wenh aynikw Zechariah rarl alakenh-anyem Inweng Mwerr-angker-akert aylelhenh:
LUK 1:68 “Anantherran Israel-wenh-rnem, anantherr Ingkart nakem, Akngey anewantherrenh. Rap anewantherr-warl apey-alpew anaynteyew, anenhantherrenh arntarnt-araynteyew. Rap apmwa anewantherr-wety irrarlkeyew, anenhantherrenh angkep ikwer-warl-athek pweytelemel.
LUK 1:69 Ran atyetyart David-apeny thwenew, awank-akerrarl anenh-apeny, David-wenh-antey. Ran anenhantherrenh iteth atnyen-ayntem Akngeyew.
LUK 1:70 Alakenh-anyem angkakert Akngey-wenh-rnemel ilenh awank-akerran. Akngeyelan anenhantherrenh ingwer-rnem ilkelhey-angenh-wety iteth atnyen-ayntem, atwerreyelarl-wety-then. Ra anenhantherrenh ilew, rarl arntarnt-araynteyenh, iwerl-alhey-angenh, arrangkw. Ra anewantherr iterr-ayntem, rarl Abraham awank-akerr ilew-angkwarr.
LUK 1:73 Akngeyel Abraham ilew, ‘Atha arrenhantherrenh ingwer-rnem ilkelhey-angenh-wety iteth atnyen-ayntem, atwerreyelarl-wety-then.’ Ran anenhantherrenh iteth atnyen-ayntem, anantherran renh apent-aynteyew atererrey-angenhel, ikwer intem-antey arraty anaynteyew. Angka Akngey-wenh innganemarl ayntem! Anantherr inkwerelhem Akngey-warl-athek.” Alakenh-anyem Zechariah Akngey-warl-athek aylelhenh.
LUK 1:76 Rap awey akelyew John-ew-anem alakenh aylelhew: “Alereyay! Ngarl ilkwerreyenhan, ingwer-rnemel ngenh angkakert Akngey-wenh ilayntem. Akngeyan inngarl wenh irrwerl aneyel. Nga alheyenh, ingwer-rnem alakenh ileyew, ‘Ingkartan apey-alpeyenh rlengk-penh-antey!’ Nga alheyenh, ingwer-rnem apmwangkwarr aneyel-rnem alakenh ileyew, ‘Akngeyelan arrenhantherrenh irrarlkey-angker!’ Rap renh-rnem iteth atnyen-ayntem ikwer.
LUK 1:78 Akngeyan mwerr-angker aneyel, ingwer-rnemew ingkerrenhew athamerremel. Rlengkan anewantherr apmwarl aynteyel, atemwengkel-apeny aneyel. Anantherr apmwangkwarr aneyel, iterl-arey-angenh, arraty alheyewan. Anantherran ilwewerr atererreyel. Itwernel anewantherr iwerr lwewarrernem. Alakenh-anyem Akngeyan apmer mwerr-angker-they apetyeyenh. Rap anewantherr iwerr lwewarrernem, arraty anantherr anaynteyew. Ran alakenh-anyem anenhantherrenh alpemelem, rarl anewantherr artewentyel ilkelheyelarl.” Alakenh-anyem Zechariah-an alerewikwan aylelhenh.
LUK 1:80 John rap ilkwanemerrew, Inweng Akngey-wenhel renh rlterrkelew-anem. Ra ament-anem arlpaw-itwew anenh-tangkwel, angka Akngey-wenh ingwer-rnemew-anem ilerl-apenh.
LUK 2:1 John Baptise-emeley-angker atnyeneweng-arey, atyetyart anenh itnan Quirinius, ranap atyetyart apmer Syria-itwew. Artwa ilkwa ingweran apmer Rome-itwew anenh, itnan Atyetyart Augustus, ranap atyetyart ilkwarl apmer arrpanenhew. Ra ikwerenh-rnem ilanthew, apmer renh-rnem atnyenew-warl alherleweyew, itna pip-warl ingkwernelheyew. Aleyant alakenh ikwerenh-rnem itna pip-warl ingkwernelh-ayntew.
LUK 2:3 Akngerr ingwerentyan apmer ikwer-rnem-wenh-warl alpew, renh-rnemarl atnyenew-ampeny-warl, itna pip-warl ingkwernelheyew.
LUK 2:4 Joseph tawen Nazareth-itwew anenheng-arey, Galilee-ampeny. Ran tawen Bethlehem-areny, Judea-ampeny. Apmer irrkaty-itwew atyetyart David-arl awank-akerr anenh-itwew, Joseph-anap David-wenh-anteyarl anew. Joseph-an Nazareth-they Bethlehem-warl alpew, itna pip-warl ingkwernelheyew.
LUK 2:5 Mary-an ikwerel-arleng alpew arrpemarl. Akely-penh Mary Joseph-ew anthew, ratherrap arrangkw-antey aynteyang-penh-weny-antey. Mary-anap Inweng Mwerr-angker-akert mpwelhenh-anem.
LUK 2:6 Ratherrarl Bethlehem-warl arrernelhew, ratherrap apmerew-arrpantey nthwenh, wak pwelek-wenhel-anem aylpemel aynteyew. Wak ikwer-itwew Mary-el awey akely atnyenew, rap renh ataperrelew pantyel. Rap athenew ampwal atherrkew-arelh-warl, pwelek-rnemarl wanteyelew-arelh-warl.
LUK 2:8 Ankwarengel artwa yep-yepew-artey-rnem Bethlehem arrerenty anenh. Rerneman apmelerrel-ayeth yep-yep-rnem arntarnt-arenh.
LUK 2:9 Antyerl Ingkart-wenhan aremerrey-alhew, rtney-alhew ikwer-rnem-itwew. Ranap rlterrk Ingkart-wenh-akert, rap ingkenyel-apeny arrtyernew. Yep-yepew-artey-rneman atererrew ikwer-wety.
LUK 2:10 Antyerl ikwer-rnem angkew, “Atererrey-angenh! Ayengan apetyew, angka mwerr-angker ileyew. Angka nhenhel arrenhantherrenh ingkerrenh irrngerney-antheyenh.
LUK 2:11 Tawen Bethlehem-itwew, atyetyart David-arl anenh-itwew, ampa akely ngwamp atnyenew. Ran apmwa irrarlkey-angker, itnan Christ. Renharl Akngeyel ilew, rarl ahern nhenh-warl thweneyew, ranap atyetyart ingkerrenhew aneyenh. Nhanyem ran, Akngeyarl angkew, ra ahern nhenh-warl thweneyew.
LUK 2:12 Atharl arrewantherr lwewarrernem, ampa akely renh areyew. Arrantherr alhenty Bethlehem-warl, ampa akely renh wak pwelek-wenh-itwew arey-alhenh-arey. Ra ataperrel aynteyel pantyel ampwal atherrkew-arelh-itwew, pwelek-rnemarl wanteyelew-arelh-itwew.” Alakenh-anyem antyerlan yep-yepew-artey-rnemew angkew.
LUK 2:13 Antyerlarl angkew-penh, antyerl akngerr-anem aremerrew irrwerl-they apmer ikwer-itwew, rernemap Akngey alakenh nakew:
LUK 2:14 “Arrantherr ingkerrenhel Akngey irrwerl-areny mwerr-angker ilenh-arey! Akngeyan inkwerelhem arrewantherr. Mwerr-angkwarr aneyel-rnem rernem arlka mwerr-anem aneyenh!”
LUK 2:15 Ikwer-penhan antyerl-rnem ywerrerl-alhew-anem, rernemap irrwerl-warl alpew-anem. Yep-yepew-artey-rnem angkerrew, “Mpa, alhey Bethlehem-warl, ampa nheng areyew, antyerlelarl anewantherr ilew.”
LUK 2:16 Rernem anperlarr-alhew anamerl-antey, wak pwelek-wenh ikwer nthweyew. Wak ikwer-itwew rernem aylpey-alhew, Mary-then Joseph-then arey-alhew ampa irrngarl akely-akert. Ran ayntenh ampwal atherrkew-arelh-itwew.
LUK 2:17 Rernem renh arew, rernemap aynikw-then amikw-then angka ilew, antyerlelarl ikwer-rnem iley-alhew.
LUK 2:18 Yep-yepew-artey-rnemel angka ikwer-atherr ilew-penh, Mary intem-antey angka ikwer iterreynenh. Rernemap alpew-anem wak pwelek-wenh ikwer-they yep-yep-rnem-warl. Rernemarl alperlewenhel, rernem inkwerelhemel aylelheynenh Akngeyew alakenh, “Inngarl nhenhan! Anantherr ampa akely arey-alhew, antyerlelarl anewantherr ilew-angkwarr!” Ingwer-rnemel renh-rnem awew, inkwerelhemelarl aylelheynenh Akngeyew, rernemap apatew.
LUK 2:21 Ampa akelyarl atnyenew-penh, arlta 7-penh, Joseph-then Mary-then Jerusalem-warl ikwer-akert alhew. Ratherr renh tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-warl akngeynew. Ratherrap renh Jew-rnem-wenh-angkwarr artweleyew, renh itnewemel Jesus, antyerlelarl Mary arrwekel-antey ilew.
LUK 2:22 Alkent anyent-penh Joseph-then Mary-then Jesus-akert angkep alpew Jerusalem-warl, tyaty ilkwa ikwer-warl arrpemarl, Moses-elarl akalty-anthenh-angkwarr. Ratherr Jesus tyaty ilkwewarl akngeynew, Akngey-warl renh antheyew Moses-wenh-angkwarr.
LUK 2:23 Moses-wenh-angkwarr alakenh aynteyel: “Awey arrwekeleny atnyenem, aynelikw-then amelikw-then renh Akngey-warl-tangkwel anthem.”
LUK 2:24 Angka rlterrk ikwer-angkwarr arrpemarl, “Ampa atnyenem, amelikwan pwelker atherr Akngeyew anthem.” Alakenh-warl Joseph-then Mary-then tyaty ilkwewarl alhew, pwelker atherr antheyew, artwa rltwernemel katy arrtyeyew Akngey-warl-athek.
LUK 2:25 Ikwereng-arey artwamp anyent Jerusalem-itwew anenh itnan Simeon. Ran mwerr-angker, ran angka rlterrk Akngey-wenh mwanty apentenh. Ran Akngeyew arternp mpwelhenh. Ra areyew, ikwerenh-rnem Israel-wenh-rnem renh-rnem tyarlewenty, ikwer-rnem-wenh-angkwarrarl anenh-wety.
LUK 2:26 Inweng Mwerr-angker ikwer awank angkew, “Ngarl itetharl aneyel-awaty, ntwap inngarl artwa renhan areyenh, Akngeyelarl thwenew.”
LUK 2:27 Arlta ikwerel-antey Joseph-then Mary-then Jesus-akert tyaty ilkwewarl alhew, Inweng Mwerr-angkerel artwamp Simeon ilew, tyaty ilkwewarl arrpemarl alheyew.
LUK 2:28 Simeon-el ampa akely Jesus arey-alhew, rap renh iney-alhew. Rap renh antwerrkew-anem, angkemel irrwerl-warl Akngey-warl-athek alakenh:
LUK 2:29 “Ingkart ngan ilkwarl! Angka awankarl ntwa atyeng ilew, rap inngarl aleyan ayntem! Aleman ayeng mwerr-anem, ayengan mpwelheyel-anem ilweyew-athath.
LUK 2:30 Atha awey akely arew-anem, ntwarl anewantherr-warl thwenew. Rarl ilkwerreyenhelan, ra apmwa akngerr-wety irrarlkeyenh. Alakenh ngarl arrwekel-antey iterrew, renh thweneyew ingkerrew.
LUK 2:32 Ra lyenenty-apeny, rarl alethangew-rnem iwerr lwewarrerneyenh ngkweng-warl-athek. Ingkerrelan ngkwenh-rnem Israel-wenh-rnem mwerr antweyenh.” Alakenh-anyem Simeon angkenh Akngey-warl-athek.
LUK 2:33 Aynikw-then amikw-then Jesus-wenh apateyelpew, ratherrarl awew, Simeon alakenh angkenh.
LUK 2:34 Artwamp ra angka mwerr-angkwarr angkew ikwer-atherr, rap Mary-ew-anem angkew, “Akngeyelan ampengkw ngkwenh thwenew, raw Israel-wenh-rnem ingkerrew angkeyew. Ingwer-rnem awelheyelarl-rnem Akngey-itwel aney-alpeyenh. Awelhey-angenh ingwer-rneman, ingwer-angkwarr rwelarl aney-alpeyenh. Ingwer-rnemel renh-rnem angka Akngey-wenh ilerl-aneyenh. Awelhey-angenh-rneman arlkarerreyenh, rernemap apmwel-ayeth angkerl-aneyenh intem.
LUK 2:35 Rernem irrtyertel apmwel-ayeth angkeyenh-rnem, iterrerl-anemel apmwel-ayeth rernem, kel ingwer-rnemelan iterl-areyenharl. Mary, ngethen arlkan apmwerrerl-alheyenh, ntwarl areyenh, ampengkw ngkwenh ilwenty.” Artwamp Simeon-elan alakenh-anyem Mary ilew.
LUK 2:36 Jerusalem-itwew arelhampw innga anenh, itnan Anna. Ranap angkakert, angka Akngey-wenh iley-angker. Ranap alerikw Phanuel-wenh, Asher-wenh-antey anew. Aleyakank ra itengerrew, rap anenh mpwernikw-akert aherrety 7-ew-atety, rap inpert-anem irrew ingwer-ingwer.
LUK 2:37 Rap inpert anenh, amperrel anenh aherrety 84-ew-atety. Arlta arrpanenh ra tyaty ilkwewarl alhenh, Akngey-warl-athek angkaynteyew. Itwernew-then ingwel-then ra angkaynteyew ikwer, rap amern arlkwey-angenh anenh, ra Akngeyew angkaynteyew-athath.
LUK 2:38 Simeon Mary-ew angkenheng-arey, Anna-an aylpenhew arrpemarl tyaty ilkwewarl. Ingwer-rneman anenh arrpemarl. Rernem artwa ikwer mpwelhenh, Akngeyelarl thweneyenh. Raw Jerusalem-areny-rnem tyarleweyenh, ikwer-rnem-wenh-angkwarrarl anenh-wety. Anna-el ampa akely arew, ra inkwerelhemel Akngey nakew, rap ingkerrew-anem ilew angka Jesus-akert.
LUK 2:39 Joseph-el-then Mary-el-then pwelker atherr Akngey-warl anthew-penh, ratherrap angkep alpew ampa akely-akert Nazareth-warl, Galilee-ampeny-warl.
LUK 2:40 Awey Jesus rap ilkwerreynenh-anem, Akngeyew akaltyerremel. Akngeyan ikwer inkwerelhew.
LUK 2:41 Aherrety arrpanenhel Jew-rnem akarrerrem, kwenty arlkweyew. Rernemarl akarrerrem, amern ilperr-ilperr arlwarelheley-angenh arlkwew-arlkwem, aker yep-yep-then. Rernemap iylpangkem, antyerl Akngey-wenhelarl awey alkenh-rnem Egypt-areny-rnem-wenh atweynenh awank-akerr. Rap mentyarl arew awey alkenh-rnem Israel-wenh-rnem-wenh, renh-rnem ipmew atwey-angenh. Aynikw-then amikw-then Jesus-wenh apmelerr Jerusalem-warl alhenh. Jesus-an apmerrk-anem, 12-anem, ranap aleyant ikwer-atherrel-arleng alhew.
LUK 2:43 Arlta irrpetyap-penh rerneman ingkerrenh ipmelhew, Nazareth-areny-rnem alperlewew-anem. Jesus-an Jerusalem-itwew artenyarl anenh, aynelikw-then amelikw-then iterl-arey-angenh, apalel ratherr alpenh.
LUK 2:44 Ratherran iterrew, ra ikwerenh-rnemel-arleng alperl-anenty-arrpantey. Alpenh ratherr ingwel-anem irrew, ratherrap nthwenh-anem, ingwer-rnem ikwer ayernemel.
LUK 2:45 Arrangkw. Ratherrap ikwer ywarew, ingwepenh-antey ingwer-ingweran angkep arrpemarl Jerusalem-warl alpew, ikwer nthweyew.
LUK 2:46 Arlta atherr-penhelan ratherr renh arey-alhew-anem tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-itwew. Rarl artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnemel-arleng ampepel anenh. Jesus rap ikwer-rnem awelhenh, renh-rnem ayernemel-anem.
LUK 2:47 Rernemap apatew, rarl renh-rnem ametyew-arrernenh.
LUK 2:48 Aynelikw-then amelikw-then Jesus-wenhel arey-alhew, ratherrap apatew arrpemarl ikweran. Amikw ikwerenh ikwer angkew, “Ampay! Ilekewarl nga alakenh-anyeman iterrew? Aylernanthap ngkweng ywarn iterrew, apmer arrpanenhel ngkweng nthwenhan!”
LUK 2:49 Jesus-elan ayernew, “Ilekewarl mpwelanth atyeng nthwenh? Mpwelanthap iterl-aremer, Akngey atyenh-wenh apmerel ayeng anerl-aneyew!”
LUK 2:50 Ratherran iterl-arey-angenh-antey, rarl ikwer-atherr angkewan.
LUK 2:51 Jesus-an ilkwatherrel-arleng Nazareth-warl alpew-anem, rap intem-anem ikwer-atherr awelhenh. Amikwan angka ikwerenh-rnemew intem-antey iterreynenh.
LUK 2:52 Rap ilkwerrew, arraty-angkwarr-anem akalty-anem ra anenh. Akngeyan ikwer inkwerelhew, ingwer-rnem-then ikwer ilkelhew.
LUK 3:1 Atyetyart akngerr apmer arrpanenhel anenh. Artwa alkenh anyent Rome-areny anenh, itnan Atyetyart Tiberius, apmer arrpanenhew-artey. Ran aherrety 15-ew-atety atyetyart alkenh apmelerr anenh. Artwa Rome-areny ingweran anenh, itnan Pontius Pilate, ranap atyetyartarl anenh Judea-ampeny-itwew. Artwa ingweran itna Herod, atyetyartan anenh Galilee-ampeny-itwew. Awayikw ikwerenhan itna Philip, atyetyartan anenh apmer atherrew-antey, Iturea-ampeny-itwew-then Traconitus-ampeny-itwew-then. Artwa ingweran itna Lysanius, atyetyartan anenh Abilene-ampeny-itwew.
LUK 3:2 Artwa Jew atherr anenh, Jerusalem-areny ratherran, itnan Annas-then Caiaphas-then. Ratherrap artwa rltwa anenh tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-itwew. Artwa nhenh-rnem atyetyartarl anenheng-arey, John-an apmer arlpaw-ampenyel anenh. Zechariah-wenh alerikwarlap ran. Akngeyel angka ikwerenh ikwer ilew-anem.
LUK 3:3 Kel John-el angka Akngey-wenh awew, rap ilpay Jordan-el-antey alhenh, rap angka ilerl-apenh akngerr ingwer-rnemew alakenh: “Arrantherran amperrngerrenh-arey, apmwethey angkeperrenhey-alpenh-arey! Arrantherr iterrenh-arey, arraty-angkwarr Akngey-warl-athek anaynteyew! Akngey rap apmwa ingkerr arrewantherrenh irrarlkem. Atharl arrenhantherrenh baptise-emelem kwaty-warl, ingwer-rnemel areyew, arrantherr apmwewety angkeperrenty!” Alakenh-anyem John-el ingkerrenh ilenh.
LUK 3:4 Nhenhan angka irrkaty-antey John-akert, Isaiah-el pip-warl ingkwernew awank-akerr. Ranap angkakert Akngey-wenh, rap alakenh ingkwernew: “Artwa anyent apmer arlpawel ament-areny arlkeyel-anem alakenh, ‘Arrantherr iwerr arratyelenh-arey, Ingkart anewantherrenh rarl apetyeyenhew!
LUK 3:5 Alakenh-apeny wenh! Atwaty-atwaty ingkerrenh ahernel artem! Apwert arrpanenh akalthemel ilperr-ilperrelemel! Iwerr amper-amper-rnem-then arratyelemel! Iwerr ikert-ikert-rnem-then alyelkelemel!
LUK 3:6 Ingkerrelan aley ingwer-ingwer areyenh-anem, rap apmwa akngerr-wety irrarlkeyenh.’” Alakenh-anyemarl Isaiah-elan pip-warl ingkwernew John-akert.
LUK 3:7 Akngerr akarrerrenh John-warl apmer arrpanenh-they, ra renh-rnem kwaty-warl baptise-emel-aynteyew. John rap ikwer-rnem angkew, “Arrantherr irrtywerl-amperney-angker-rnem! Arrantherr apmwel-ayeth apmwel-ayeth apek alakenh iterreyel: ‘Anantherran Akngey-wenh-angkwarr alheyel. Anantherran kwaty-warl baptise-emelenty, Akngeyelanap anenhantherrenh apmwa antwey-angenh.’ Arrangkwaw! Apmwel-ayetharl aneyel-rnem, Akngeyel renh-rnem ikwer-wety arleng irrentem. Arrantherran apmwel-ayeth anenty, Akngeyelan arrenhantherrenh-anem arleng irrentem intem-antey.
LUK 3:8 Apmwel-ayetharl alheyel-penh, arraty-angkwarr-anem alhaynteyew. Apmwewety angkeperrenhey-alpenh-arey, Akngeyel areyew, arrantherrarl aneyel arraty-angkwarr. Arrantherr alakenh angkeyel: ‘Anantherran Abraham-wenh-antey awank-akerr-penh. Akngeyel Abraham arntarnt-arenh, rap anenhantherrenh arleng ikwer-wety thweney-angenh, arrangkw.’ Arrantherr apmwel-ayeth iterreyel! Akngey ilkelhenty, ran Abraham-wenh-rnem apwert nhenh-rnem-they arnwarnewerr arrewantherr-wety. Rap arrenhantherrenh intem-antey irrentem. Nhan inngarl!
LUK 3:9 Rlengkan Akngey mpwelheyel, apmwernem rwewarl iweyew. Rernem arwerl amern apmwakert-apeny. Arwerl nhelkwer anantherr arternemarl, rwewarl iwemel. Alakenh arrewantherr irrewerr, arraty-angkwarr Akngeyew alhemer!” Alakenh-anyem John ikwer-rnemew angkew.
LUK 3:10 Rernemarl awewel, ayernew-anem, “Nthakenh irrem anantherr, arraty Akngeyew anaynteyew?”
LUK 3:11 John-el tyernew, “Arrantherr arnkwa atherr atnyeneyel, anyentan ingwerentyakew arnkwewenyew anthenh-arey. Arrantherr amernarl atnyeneyel, ingwerentyakew amern-wenyew antherreynemel.”
LUK 3:12 Artwernem apwert akarreley-angker-rnem apetyew John-warl. Rernemap apwert kapmentew akarrelenh. Rernem apetyew ikwer-warl, ra renh-rnem kwaty-warl baptise-emeleyew. Rernemap ayernew, “Nthakenh irrem anantherr, arraty Akngeyew anaynteyew?”
LUK 3:13 Ra tyernew, “Apwert akngerr akngey-angenh ingwer-rnem-wety. Apwert akngenherr-arey, kapmentelarl ilanthew-angkwarr.”
LUK 3:14 Artwa ahawarr-rnem-anem apetyew John-warl, rernemap ayernew, “Nthakenh irrem anantherr, arraty Akngeyew anaynteyew?” John-el tyernew, “Pwerep-anthey-angenh ingwer-rnem, rernem apwert antheyew. Ingwer-rnem iley-angenh, ikwer-rnemew nga irrtyertel angkem apek, rerneman apwert antheyneyew. Apwert akngerr angwarey-angenh. Arrantherr apwert-akert inkwerelhemel anerl-anemer, arrewantherrew-arteyelarl warrk-penh anthew-akert.”
LUK 3:15 Ingkerrel awew, John-arl angkenh, rernemap inkwerelhemel iterrenh-anem, “Artwa nhenh apek Akngeyelarl thwenew ahern nhenh-warl.”
LUK 3:16 John-an ingkerrew angkew, “Arrangkw. Ayengan artwa ingwerarl. Atha arwa baptise-emeley-angker kwaty-warlant. Rlengk-penh-antey ranem apetyeyel, ayeng-apeny-wenyarlap ran. Ayengan warrkenh akelyarl, ranem atyetyart ilkwarl. Atharl kwaty-warl arrenhantherrenh baptise-emeley-angker. Ranap arrenhantherrenh irrarlkey-angker Inweng Mwerr-angkerelarl, rwelarl apmwamwam irrarlkemel ampem-apeny.
LUK 3:17 Angka atha arrewantherr ileyew. Anantherran ingkerrenh ntang-apeny. Arrantherran iterl-areyel, arelhelarl ntang aympernem-apeny. Ra ntang mwerr-angker tyampet-warl arrerneynem, ingwer-ingwer arlkwaynteyew, irrnya ntang-penh rwewarlarl iweynemel. Alakenh-anyem artwa ran apetyeyenh, ranap mwerr-rnem-then apmwernem-then amentew-amenteleyenh. Ran mwerr-rnem aleth-antey atnyeneyenh, rap apmwerneman rwewarl iweyenh, aletharl ampeyel-warl.”
LUK 3:18 Alakenh-anyem John-elan ingkerrenh ilenh. Rap aleth-antey angka mwerr-angker Akngey-wenh ilenh, rernem Akngey-warl-athek angkeperrenhey-alpeyew.
LUK 3:19 John-elarl akalty-anthenheng-arey, artwa atyetyart Herod-an apmwel-ayeth anenh. Rap anentyikw ayteyikw-wenh rakew, itna Herodias. Ra ikwer amentew atnyeneyew. Ayteyikw ikwerenh itnan Philip. John-elan alakenh Herod iltew, “Ntwan apmwel-ayeth ayteyewengkw Philip-ew arnwarnew! Ilekewarl ntwa arelh ayteyengkw-wenhan rakew?” John-elan Herod iltenh, rarl aleth-antey apmwelhelenh.
LUK 3:20 Herod apmwelhelew arrpemarl. Rap artwa ahawarr ikwerenh-rnem ilanthew, John tyayl-warl akwerneyew. Rernemap renh akwernew, Herod-elarl ilew-angkwarr.
LUK 3:21 John tyayl-warl akwerney-angenh-antey, rap akngerr intem kwaty-warl baptise-emelenh, Jesus-thenap ra baptise-emelew arrpemarl. Jesus kwaty-they tyerrelhey-ayntew, rap Aynewikw ikwerenhew angkenh. Anamerl-antey altywererrew alkeran,
LUK 3:22 Inweng Mwerr-angker-anem apetyew irrwerl-they thip-apeny. Pwelker-apenyarlap ran, rap Jesus-warl arrernelhew. Akngeyan angkew irrwerl-they, “Ngan anyentarl alerey atyenh. Ayeng ngkweng artewentyel ilkelheyel. Ntwa ayenh irrngerney ilem.”
LUK 3:23 John-elarl renh kwaty-warl baptise-emelew-penh, Jesus rap alhenh, ingwer-rnem akalty-antherl-apenh. Ran 30-anemarl irrew. Akngerran iterrenh, ra Joseph-wenh alerikw-arrpantey.
LUK 3:24 Joseph-an alerikw Heli-wenh. Heli-an alerikw Matthat-wenh. Matthat-an alerikw Levi-wenh. Levi-an alerikw Melki-wenh. Melki-an alerikw Jannai-wenh. Jannai-an alerikw Joseph-wenh.
LUK 3:25 Joseph-an alerikw Mattathias-wenh. Mattathias-an alerikw Amos-wenh. Amos-an alerikw Nahum-wenh. Nahum-an alerikw Esli-wenh. Esli-an alerikw Naggai-wenh.
LUK 3:26 Naggai-an alerikw Maath-wenh. Maath-an alerikw Mattathias-wenh. Mattathias-an alerikw Semein-wenh. Semein-an alerikw Josech-wenh. Josech-an alerikw Joda-wenh.
LUK 3:27 Joda-an alerikw Joanan-wenh. Joanan-an alerikw Rhesa-wenh. Rhesa-an alerikw Zerubbabel-wenh. Zerubbabel-an alerikw Shealtiel-wenh. Shealtiel-an alerikw Neri-wenh.
LUK 3:28 Neri-an alerikw Melki-wenh. Melki-an alerikw Addi-wenh. Addi-an alerikw Cosam-wenh. Cosam-an alerikw Elmadam-wenh. Elmadam-an alerikw Er-wenh.
LUK 3:29 Er-an alerikw Joshua-wenh. Joshua-an alerikw Eliezer-wenh. Eliezer-an alerikw Jorim-wenh. Jorim-an alerikw Matthat-wenh. Matthat-an alerikw Levi-wenh.
LUK 3:30 Levi-an alerikw Simeon-wenh. Simeon-an alerikw Judah-wenh. Judah-an alerikw Joseph-wenh. Joseph-an alerikw Jonam-wenh. Jonam-an alerikw Eliakim-wenh.
LUK 3:31 Eliakim-an alerikw Melea-wenh. Melea-an alerikw Menna-wenh. Menna-an alerikw Mattatha-wenh. Mattatha-an alerikw Nathan-wenh. Nathan-an alerikw David-wenh.
LUK 3:32 David-an alerikw Jesse-wenh. Jesse-an alerikw Obed-wenh. Obed-an alerikw Boaz-wenh. Boaz-an alerikw Salmon-wenh. Salmon-an alerikw Nahshon-wenh.
LUK 3:33 Nahshon-an alerikw Amminadab-wenh. Amminadab-an alerikw Admin-wenh. Admin-an alerikw Arni-wenh. Arni-an alerikw Ram-wenh. Ram-an alerikw Hezron-wenh. Hezron-an alerikw Perez-wenh. Perez-an alerikw Judah-wenh.
LUK 3:34 Judah-an alerikw Jacob-wenh. Jacob-an alerikw Isaac-wenh. Isaac-an alerikw Abraham-wenh. Abraham-an alerikw Terah-wenh. Terah-an alerikw Nahor-wenh.
LUK 3:35 Nahor-an alerikw Serug-wenh. Serug-an alerikw Reu-wenh. Reu-an alerikw Peleg-wenh. Peleg-an alerikw Eber-wenh. Eber-an alerikw Shelar-wenh.
LUK 3:36 Shelar-an alerikw Cainan-wenh. Cainan-an alerikw Arphaxad-wenh. Arphaxad-an alerikw Shem-wenh. Shem-an alerikw Noah-wenh. Noah-an alerikw Lamech-wenh.
LUK 3:37 Lamech-an alerikw Methuselah-wenh. Methuselah-an alerikw Enoch-wenh. Enoch-an alerikw Jared-wenh. Jared-an alerikw Mahalalel-wenh. Mahalalel-an alerikw Kenan-wenh.
LUK 3:38 Kenan-an alerikw Enosh-wenh. Enosh-an alerikw Seth-wenh. Seth-an alerikw Adam-wenh. Adam-an artwa arrwekeleny, Akngeyelarl arnwarnew.
LUK 4:1 Jesus Inweng Mwerr-angker-akert anperl-alhew ilpay Jordan-they. Inweng Mwerr-angkerel renh atnwenheynew apmer arlpaw-warl.
LUK 4:2 Apmer ikwer-itwew arrenty ilkwel renh arrkernenh inwek 40-ew-atety, renh Akngey-wety intwemeleleyew-arrpantey. Arlta arrpanenh amern-weny ra anenh, angayakw innganem irrew.
LUK 4:3 Arrenty ilkwa ra Jesus-warl alhew, rap ayernew, “Inngang ngan Alerikw Akngey-wenh? Ila apwert nhenh, amern irreyew, ntwa arlkweyew!”
LUK 4:4 Jesus-el tyernew, “Arrangkw wenh! Nthekwern atha arnwarney-angenh! Alakenh aynteyel pip Akngey-wenhel: ‘Nthekwern arrantherr iteth intem-antey aneyang, amernant arlkwemel.’”
LUK 4:5 Ikwer-penh arrenty ilkwel Jesus atnwenhew apwert irrwerl inngewarl, apmer arrpanenhap lwewarrernenh. Rap angkew ikwer,
LUK 4:6 “Akngeyel atyeng apmer arrpanenh-then ilek-ilek mwerr-angker-then anthew. Ayeng ilkelhenty, athap anthem ingkerrenh-antey ingwerentyakew.
LUK 4:7 Nga atyeng kwenerrenty, athap ngkweng ingkerrenh-antey anthem arrpemarl.”
LUK 4:8 Jesus-el tyernew, “Arrangkw wenh! Nthekwern ayeng ngkweng awelhey-angenh! Alakenh aynteyel pip Akngey-wenhel: ‘Arrantherr kwenerr-aynteyew Akngeyewant. Anyentew ikwerew awelh-aynteyew.’”
LUK 4:9 Arrenty ilkwel Jesus atnwenhew tawen Jerusalem-warl-anem. Rap renh irrwerl rnkernew tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-warl, irrwerl innga. Rap ayernew, “Inngang ngan Alerikw Akngey-wenh? Atnarnpa warl irrwerl nhenh-they ahern-warl!
LUK 4:10 Alakenh aynteyel pip Akngey-wenhel: ‘Antyerl-rnem ileyenh Akngeyelan, ngenh mwanty arntarnt-araynteyew.
LUK 4:11 Rernemap itep-they ngenh antwerrkenheyew, aytnewerran. Nthekwern ngenh atwey-angenh, arrangkw.’”
LUK 4:12 Jesus-el tyernew, “Arrangkw wenh! Nthekwern ayeng ngkweng awelhey-angenh! Alakenh aynteyel pip Akngey-wenhel arrpemarl: ‘Akngey arrkerney-angenh, ra apmwelheleyew-arrpantey.’”
LUK 4:13 Arrenty ilkwel rarl Jesus arrkernenh-penh, rap ywerrerl-alhew-anem. Rap ikwer mpwelhenh ingwer-ingwerewant-anem.
LUK 4:14 Jesus-an Inweng Mwerr-angker arawerrng-akert rap angkep alpew Galilee-warl. Rap tyaty Jew-rnem-wenh arrpanenh-warl alhenh, renh-rnem akalty-antherl-apaynteyew Akngeyew. Galilee-areny-rnem angkerrenh alakenh ikwer, “Ran mwerr-angkwarr anenhantherrenh akalty-antheyel.”
LUK 4:16 Jesus alhew tawen Nazareth-warl, rarl ilkwerrew-warl. Saturday-el, arlta ltyerrey-angker Jew-rnem-wenh-angkwarr ikwerel, ra tyaty Jew-rnem-wenh ikwer-itwew aney-alhew. Ran apmelerr alhenh. Rap rtnerl-alhew, angka Akngey-wenh ingwer-rnemew reytemeleyew.
LUK 4:17 Artwa rltwa warlew-arteyel pip arlpenty anthew ikwer, ranap angkakert Isaiah-el awank-akerr ingkwernewarl. Ranap pip panty-apeny ataperreleyelarl. Jesus-el pip arlpimpelew, rap angka nhanyem arew-anem, rap ingwer-rnemew alakenh reytemelew-anem:
LUK 4:18 “Ayengan Inweng Mwerr-angker-akert-anem. Akngeyel ayenh rlwanew, angka mwerr-angker ikwer-akert irrepern-rnem-warl ilaynteyew, akwerrp-rnem-warl-then iterl-arey-angenh-rnem-warl. Ingwer-rnemew apmwelarl, renh-rnem rwepel-apeny arertnew. Akngeyel ayenh thwenew, renh-rnem ileyew, ra apmwa ikwer-rnem-wety irrarlkemarl. Ra ayenh thwenew aparrng-rnem-warl, rernem areyew-awaty. Ra ayenh thwenew, ingwer-rnem-then ileyew, Akngeyel renh-rnem arntarnt-aremarl, ingwer-rnemelarl apmwel-ayeth ikwer-rnem arnwarnem-wetyan.
LUK 4:19 Ra ayenh thwenew, ingkerrenh ileyew, ‘Akngeyan arrewantherr iterreyel, ra arrenhantherrenh akngey-alpeyew angkep ikwer-warl.’”
LUK 4:20 Jesus-el angka reytemelew-penh, rap pip ataperrelew, angkep antheynew artwa rltwa warlew-arteyew. Rap arrernelheynew-anem, ingwer-rnem akalty-antheyew. Rernemap renh atwew-arenh.
LUK 4:21 Rap angkew ikwer-rnemew, “Angka yanhan atyeng-akert, Isaiah-elarl ingkwernew. Angka atharl ngwamp reytemelenh, inngarlap ran rlengk ayntem.”
LUK 4:22 Rernemarl awewel, Jesus-arl alakenh angkew, rernemap apateyelpew. Nakew-anem renh ayernerremel rernem, “Nthekwern ra angkeyel alakenh? Ran alerikw Joseph-wenh, apmer nhenh-areny!”
LUK 4:23 Ra angkew ikwer-rnem, “Atha arrenhantherrenh iterl-areyel. Arrantherr ayenh ilem, ‘Jesus-ay! Ntwa mwerr-angker mwanty mpwara arawerrng-akertel apmer nhenh-itwew, ngarl ilkwerrew-itwew!’ Arrantherr awew, ingwer-rnemarl angkerrenh, atharl arntety-rnem mwerrelenh tawen Capernaum-itwew. Arrantherr ayenh ayernem apek, athan alakenh mpwarey-angker. Arrantherr apek ayenh alakenh kwanthem, ‘Ngangkeray! Ntwa ingwer-ampeny-areny-rnem mwerrelenh! Nhenh-areny-rnem-alew?’
LUK 4:24 Kel awelhenh-arey atyeng! Apmer ingwer-areny-rnem angkakert Akngey-wenh awelhem, apmer ikwerenh-areny-rneman arrangkwarl.
LUK 4:25 Awelheyel arrantherr atyeng? Arrantherr angka Elijah-akert iterl-areyel. Ranap angkakert Akngey-wenh Israel-areny awank-akerr anenh. Akngeyelan kwaty thweneyangarl aherrety irrpetyelan. Amern-weny ayntenh, ingkerrenh-anem angayakwan apmer ikwer-itwew. Kel akelty inpert Jew-rneman akngerrarl anenh Israel-itwew.
LUK 4:26 Akngeyelanap Elijah thweneyangarl akelty inpert Jew ikwer-rnem-warlan, renh-rnem alpemeleyew, arrangkwarl. Ra renh thwenew akelty inpert Sidon-areny-warl, tawen Zarephath-areny-warl.
LUK 4:27 Arrantherr angka Elisha-akert iterl-areyel. Ranap angkakert Akngey-wenh Israel-itwew awank-akerr anenh arrpemarl. Apmer ikwer-itwew arntety Jew-rnem akngerr anenh tywen-angketyarr. Elisha-elan ikwerenh-rnem mwerreley-angenh, arrangkw. Ranap artwa alethang Naaman mwerrelew, apmer ingwer-areny Syria-areny.” Alakenh-anyem Jesus-el akalty-anthenh.
LUK 4:28 Kel ingkerrenharl warl ikwerel anew-anenh awelherremel, rerneman Jew-rnemarl. Jesus rernem awew, rarl alakenh angkenh, rernemap ahelerrew ikwer.
LUK 4:29 Rernemap rtnerlarr-alhew, renh antwerrkemel, atnwenheynemel aketh-warl arleng. Tawen Nazareth ranap apwert-itwew irrwerl. Rernemap renh akngeynew apwert impalth-warl, renh twetiweyew irrwerl-they, ra aytneyew kwenel-athek ilweyel.
LUK 4:30 Rernem nthekwern renh antwerrkey-angenh, arrangkw. Ran alanty-alperl-alhew ikwer-rnem-wety.
LUK 4:31 Ikwer-penh Jesus tawen Capernaum-warl alhew, Galilee-ampeny-warl. Ran apmer ikwer-itwew aney-alhew Saturday-ew-atety. Arlta ikwerel-antey, arlta ltyerrey-angker Jew-rnem-wenh-angkwarr ikwerel, rap aylpew tyaty Jew-rnem-wenh ikwer-warl. Rap angka Akngey-wenh akalty-anthenh.
LUK 4:32 Angka ikwerenhant rap ilenh, angka ingwer-rnem-wenh iley-angenh, arrangkw. Rernemap apatewarl ikwer.
LUK 4:33 Artwa arrenty-akert anenh warl ikwer-itwew. Rarl akalty-anthenheng-arey, arrenty alakenh arlkew,
LUK 4:34 “Ay! Ngan Jesus Nazareth-areny! Nthakenh ileyenh ntwan anenhantherrenh? Ngang irrwerl-they apetyew, anenhantherrenh irrenteyew? Atha ngenh iterl-areyel. Ngan artwa mwerrarl, Akngeyelarl thwenew. Ngan inngarl ikwerenh!”
LUK 4:35 Jesus-el arrenty iltew, “Nga akeleyt anaynta! Tyerrelha ikwer-they!” Arrentyelan artwa renh ilatwew athenemel, rap ikwer-they tyerrelhew-anem. Artwa renhanap akep-akalthey-angenh-antey, mwerr-antey.
LUK 4:36 Ingkerrelap arew, rernemap apatew angkerremel-anem, “Angka ilek-apeny ran angkeyel? Artwa nhenhel angka rlterrk ingwer-lkwer ileyel. Ran arrenty-rnem ileyel, rernemap iylparethelarl awem! Rernem tyerrelherl-alhem, alpem-anem!”
LUK 4:37 Apmer yanh-areny-rnemel angka ikwer-akert ileynenh ingwer-rnemew Galilee-areny-rnemew.
LUK 4:38 Ikwer-penh Jesus warl ikwer-they anperl-alhew, apmer Simon-wenh-warl-anem alhew. Simon-ew apelty-rnemel renh ayernew, “Mwerikw Simon-wenh arntety aynteyel warl nhak-itwew, akapwert rwenp innga. Ntwa apek renh alpemelem?”
LUK 4:39 Ra rtney-alhew akelty arntety ikwer-itwel, rap angkew, “Ipmelha! Tyerrelha ikwer-they!” Arwapeny tyerrelherl-alhew arntety ran, rap ywerrerl-alhew-anem. Akelty rap akwentenhey-alpew, amern-anem ikwer-rnem anthew.
LUK 4:40 Arlta ikwerel-antey, itwernan aylperl-alhenhel, apmer ikwer-areny-rnemel arntety-rnem arrenty-akert-rnem-then akngetyenh Jesus-warl, ra mwerreleyew. Ra itep-anem arrernenh ikwer-rnem-warl, mwerrelemel.
LUK 4:41 Arrenty-rnem tyerrelhenh ingwer-rnem-they, arrenty rernemap ikwer arlkenh, “Ngan Alerikw Akngey-wenh!” Rernem iterl-arew, Akngeyelarl renh thwenew ahern nhenh-warl. Arrenty-rnem ilkelhew, angka ikwer-akert ingkerrenhew ileyew. Rap arrenty renh-rnem akeleytelew apatelhelemel, ilewerr ingwer-rnem-warl.
LUK 4:42 Ingwepenh ingwerelan itwernarl aherlkewel-anem. Rap akwenterl-alhew, apmer ingwer-warl-anem anperl-alhew, apmer akeleyt-ampeny-warl-anem. Ra ament-anem anaynteyew, Akngey-warl-athek angkaynteyew-anem. Arntety-penh-rneman ikwer nthwenh arrpemarl ingkernan. Rernem renh arey-alhew, ikwer angkemel, “Nga anemer anewantherrel-arleng.”
LUK 4:43 Ra tyernew, “Arrantherr iterreyel arrewantherrenharrp-angkwarr. Akngeyel ayenh thwenew, angka mwerr-angker Jew-rnem ingkerrew ileyew. Atha renh-rnem ileyew, Akngeyan Ingkart ingkerrew apmer arrpanenh-arenyew aneyel. Nthekwern ayeng anayntey-angenh arrewantherr-itwel apmer nhel. Ayeng alheyew apmer ingwer-rnem-warl-then. Kel ayeng alpeyel-anem.”
LUK 4:44 Ikwer-penh Jesus-an alhenh ingweram-angkwarr apmer Jew-rnem-wenh-itwew. Rap angka mwerr-angker Akngey-akert ilerl-apenh tyaty Jew-rnem-wenh arrpanenh-itwew.
LUK 5:1 Ingwer-ingweran Jesus kwaty alay impalthel rtnenh Galilee-itwew. Akngerr akarrerrenh, angka Akngey-wenh awaynteyew. Arrerant-arey rernem ikwer-itwew rtnenherrew, arrer-they awaynteyew.
LUK 5:2 Rap rtnwa atherr arew, kwaty impalth-itwewarl rtnenh. Rtnwew-artey-rnem aylperr antwerrkey-angker-rnem, rernemarl netting rwep-penh aylperrew-arelh irrarlkenh.
LUK 5:3 Ra rtnwa anyent-warl nganerl-alhew, ranap Simon-wenharl. Rap Simon ilew, ra rtnwa renh arleng-awatyeleyew impalth-they. Rap rtnwa arleng-awatyelew. Jesus rap arrernelhew-anem, rap rtnwel anerl-anemel akngerr innga akalty-anthenh.
LUK 5:4 Rarl akalty-anthenh-penh, rap Simon-ew angkew, “Rtnwa nhenhel alherlewey kwaty intwer-warl-awaty. Ntwa ngkweng apelty-rnemel-then netting kwaty-warl atwarrelhelenh-arey, aylperr-rnem antwerrkeyew.”
LUK 5:5 Simon-an angkew, “Anantherr ankwakel ywarn-antey arrkernenh, aylperr-rnem antwerrkeyew-arrpantey. Arrangkw! Kel athap netting atwarrelhelem, aylperr-rnem antwerrkeyew, ntwarl ilanthew.”
LUK 5:6 Rernemap kwaty intwer-warl-awaty alherlewew, netting atwarrelhelew, aylperr akngerr innga antwerrkew-anem. Netting akelheyew-anew-anem aylperr akngerr-akert.
LUK 5:7 Ra akelhewerr, rernem rtnwa ingwer-akert-rnemew iltyerrew-anem, renh-rnem alpemeleyew. Ingwer-rnem apetyew, rernemaw ingkerrenh netting rtnwa atherr-warl ayteng-ineyew. Rtnwa atherran aylperl-alheyew-anew, aylperr akngerrelarl awerrelew.
LUK 5:8 Aylperr antwerrkey-angker-rnemel aylperr akngerr arew, rernemap apateyelpew-anem. Simon Peter-then ikwer apelty atherr-then, James-then John-then, rerneman apateyelpew arrpemarl. James-then John-then ratherr alerikw-atherr Zebedee-wenh. Simon Peter rap Jesus-ew kwenerrew-anem angkemel, “Atyetyart, alha arleng atyeng-wety! Ayengan artwa apmwa!” Jesus-an Simon Peter-ew angkew, “Atererrey-angenh. Ntwa aylperr akngerr inenh-apeny awank-they, nhepenh-anyem ntwa artwa akngerr-anem Akngey-warl akngey-alpeyenh.”
LUK 5:11 Ikwer-penhan rernem rtnwa atherrel impalth-warl alpew, arlwereng-warl iytarr-akngew, rnkernenhemel. Simon Peter-then James-then John-then rernem ingkerrenhel-antey iwerlelpew, Jesus-anem apentenhew.
LUK 5:12 Ikwer-penh Jesus anenh apmer ingwerel. Apmer ikwer-itwew artwa anyent tywen-angketyarr anenh. Rarl renh arew, ra kwenerrew-anem ikwer ahern-warl angkemel, “Ingkartay! Atha iterl-areyel, ntwa arntety mwerreley-angker. Nga ilkelhenty, tywen-rnem mwerrela atyeng-itwew. Yenp alyelkela.”
LUK 5:13 Rarl amperrngerrew-anem ikwer, rap itep-anem ikwer-warl arrernew angkemel, “Ya wenh! Atha ngenh mwerreleyew!” Arwapeny tywen-rnem arrangkwerrenhew.
LUK 5:14 Rap renh ilew-anem, “Ingwer-rnem-warl ilelhey-angenh, tywen-rnemarl mwerrerrew! Alhetangkwel tyaty Jew-rnem-warl. Artwa rltwa tyatyew-artey ikwer ilelha. Arternp rtna, ra arlka ngenh areyew. Ra ngenh areyew, nga mwerr-anem tywen-weny-anem. Aker-anem ikwer antha, ra ngkweng katy arrtyeyew, Moses-elarl ilew-angkwarr. Alakenh-anyem akngerrel iterl-areyew, ngarl mwerr-anem irrew.”
LUK 5:15 Artwa ranap ingwer-rnemew ilelherl-apenh. Angka Jesus-akert arlpimperrew apmer arrpanenh-warl. Akngerr-anem akngerr-anem akarrerrenh ikwer-warl, angka ikwerenh aweyew, arntety-penh mwerrerreyew.
LUK 5:16 Akngerr-wetyan ra anperl-alhenh ament-antey apmer alkey-warl, Akngey-warl-athek angkaynteyew.
LUK 5:17 Ingwer-ingwer Jesus anenh warl anyent-itwew kwen, akngerr akalty-anthenh. Artwa Pharisee-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem anenh. Ingwer-rnem Jerusalem-areny, ingwer-rnemarl apmer arrpanenh-areny, Galilee-ampeny-areny, Judea-ampeny-areny. Akngeyel renh rlterrkelenh, arntety akngerr mwerrel-aynteyew.
LUK 5:18 Artwa ingwer-rnem apetyew, artwa lerrp panty-akertel akngetyemel. Rernem kwen akngeyew, Jesus-ew arrerenty arrerneyew.
LUK 5:19 Ingwer-rneman rtnenherrenh arriwel-antey, nthakenh kwen aylpey-angenh, arrangkw. Rernemap iterrew, artwa lerrp ikwer-akert nganenheyew ladder-angkwarr warl irrwerl-warl. Warl renh irrwerl altywerelew-penh, rernemap artwa arntety renh pantyinp rwepel atwarrelhelew ampep-warl, Jesus-arl anenh-warl.
LUK 5:20 Jesus-el artwa lerrp arew ikwer apelty-rnem-then, rap iterrew, “Artwa nhenh-rnemel iterl-areyel, atha renh mwerreley-angker.” Rap angkew artwa lerrpew, “Athan apmwa ngkweng-wety irrarlkem. Atha ngenh atwey-angenh, ngarl apmwel-ayeth anenh-penhan.”
LUK 5:21 Artwa Pharisee-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem awew, Jesus-arl ikwer angkew. Rernemap iterrenh, “Nthekwern ra alakenh angkey-angenh! Ran Akngey-arrpantey iterreyel! Akngeyelant apmwa irrarlkey-angkeran, angkep pweyteleyewan!”
LUK 5:22 Kanper-antey Jesus-el iterl-arew, rernemarl iterrenh. Rap ayernew, “Ilekewarl arrantherr alakenh atyeng iterreyel?
LUK 5:23 Nthakenh ayeng irrem artwa lerrp nhenhew? Atha apek apmwa ikwer-wety irrarlkem. Atha apek ilanthem, ra rtnerl-alheyew.
LUK 5:24 Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, atha lwewarrerneyew, Akngeyelarl arawerrng atyeng anthew, apmwa ingkerrenh irrarlkeyew.” Jesus-an angkew artwa lerrpew, “Awelha atyeng. Rtnerl-alha, panty ngkwenh inerl-alha, apmer-warl-anem alpemel!”
LUK 5:25 Anamerl-antey artwa lerrp-penh rtnerl-alhew, panty ikwerenh inerl-alhew, apmer-warl-anem alpew. Rap aylelheynenh inkwerelhemel Akngeyew, apmer-warl alpenhel.
LUK 5:26 Ingkerrel renh intwarenh, rarl apmer-warl alpenh panty-akert. Rernemap apateyelpew, inkwerelhemel-anem angkerrenh, “Inngang wenh! Akngey rlterrk inngarl! Aleyant anantherr ngwampant alakenh arew!”
LUK 5:27 Jesus-el artwa lerrp mwerrelew-penh, rap warl ikwer-they alpew-anem. Ra warl apwert akarreleyew-arelh arey-alhew. Artwa anyent warrkerrenh warl ikwer-itwew itnan Levi. Itna ingweran Matthew, rap apwert-anem akarrelenh kapmentew. Apwert akarreley-angker-rnem akngerr irrtyert-awarr-rnem. Rernem apwert akngerr iney-angker atnyenemel, akelyant anthem kapmentewan. Jesus-el Levi arey-alhew, rap angkew, “Atyeng-angkwarr-anem apetya, ayenh apentemel!”
LUK 5:28 Levi rtnerl-alhew, warrk ikwerenh iwerlelpew, Jesus-anem apentenh.
LUK 5:29 Ikwer-penh Levi-el Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-then atnwenheynew warl ikwerenh-warl, kwenty arlkweyew. Apwert akarreley-angker-rnem arlkwemel anenh. Ingwerentyak-rnem-then anenh, angka Moses-wenharl apentey-angenh-rnem.
LUK 5:30 Artwa Pharisee-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem anenh arrpemarl. Rernemap kwertengerl-rnemew angkew, “Apwert akarreley-angker-rnem-itwel arrantherr arlkwemel aneyel, angka Moses-wenh apentey-angenh-rnem-then-itwelan! Ilekew arrantherr alakenhan?”
LUK 5:31 Jesus-el awew, rernemarl angkew, rap angkew, “Ngangker-rnemel nthekwern mwerr-rnem mwerreley-angenh, arrangkw. Arntetyant mwerreley-angker.
LUK 5:32 Nthakenh atha alakenh mwerr-rnem iley-angenh, anaynteyew arraty-angkwarr. Ayeng apetyew, atha apmwernemant ilaynteyew, Akngey-warl angkeperrenhey-alpeyew, ikwerewant anaynteyew.”
LUK 5:33 Ingwer-rnemel Jesus ayernew, “Akngerr-inger kwertengerl John-wenh-rnem kwertengerl artwa Pharisee-rnem-wenh-then rernem amern arlkwey-angenh-anem arlengew-alenty anem, Akngey-warl-athek angkaynteyew. Alep arrantherr-alew? Ilekew ntwan kwertengerl ngkwenh-rnem-thenel intem amern arlkwem?”
LUK 5:34 Jesus-el angka ilew renh-rnem alakenh: “Arrantherr iterl-areyel, artwethen arelh-then arlwentherrem anewantherrenh-angkwarr. Artwa arlwentherreyew-athath, ikwer apelty-rnem apetyem apmer ikwerenh-warl, rernemap tyenkerr-anem arlkwem ingkerrenhel. Rernemap arlkweyel aleth-antey, rarl aneyel-awaty ikwer-rnemel-arleng.
LUK 5:35 Ikwer-penh artwa renh akngew-penh, rernemap amern arlkweyang irrem. Artwa rapeny ayeng ywerrerl-alheyenh kwertengerl-rnem-wety. Rernem amern arlkwey-angenh anem, Akngey-warl-athek angkaynteyew-anem.”
LUK 5:36 Jesus ikwer-rnem angkew, “Atha angka nhanyem ileyew arnkwa awankeny-akert, altherrk-akert. Nthakenh ntwa arnkwa ngwampeny-they akalthey-angenh, awankeny-warl wap arrerneyew, arrangkw. Arnkwa ngwampeny rap apmwamwam irrewerr. Nthekwern ntwa arnkwa ngwampeny awankeny-warl atanthey-angenh, ingwer-lkwerarlap aynteman.”
LUK 5:37 Jesus-el angka ingwer-anem ilew ampwal ngkwarl waynew-arelh-akert, ampwal yenp nanikwet-penh arranty-apeny-akert. Rap angkew, “Nthekwern anantherr ngkwarl wayn rlengkeny rlkwerrp-akert theley-angenh ampwal awankeny-warl, rap wangkemarl antyerlperremel. Artwa akwerrp alakenh irrem. Ngkwarl wayn thelelhem ampwal-they ahern-warl, ampwal ranap apmwerremarl.
LUK 5:38 Artwa akaltyel thelem ngkwarl wayn rlengkenyan ampwal rlengkeny-warl, arraty-angkwarr.”
LUK 5:39 “Ngkwarl wayn antywenh-antywenh-rnem rernem ngkwarl awankeny arrkernem, arleng-alentyarl rtnenh-penh, rernemap angkem, ‘Ngkwarl nhanyem mwerrarl, ngkwarl rlengkeny-apeny-wenyarl!’ Rernemap ngkwarl rlengkenyan iylpelant irremel iwerlelpem.”
LUK 6:1 Saturday anyentel, arlta ltyerrey-angker Jew-rnem-wenh-angkwarr ikwerel, Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer arlpaw-ampeny-angkwarr alhenh. Rernemap amern weyt-angketyarrel alhenh. Kwertengerl-rnemel amern weyt akeynenh irrnyewerl-apenh, arlkwemel arlkwemel.
LUK 6:2 Artwa Pharisee-rnemel arew renh-rnem, rernemap angkerrew, “Moses-wenh-angkwarr aynteyel, nthakenh anantherr warrkerrey-angenh arlta ltyerrey-angker nhenhelan. Anantherr ingkerrenh ltyerremer. Kwertengerl yanh-rnem apmwelheleyel, rernemap warrkerreyel, amern inaynteyew.”
LUK 6:3 Jesus angkew artwa Pharisee-rnemew, “Alhewerarl anantherr amernan inayntem, arlta anyent nhenhel ltyerreyew-arelhelan. Arrantherr angka Atyetyart David-akert iterl-areyel, rarl amern inerl-alpew kalikw Akngey-wenh-they. David ikwerenh-rnem-akert amern-weny angayakw anenh,
LUK 6:4 rap aylpew kalikw ikwer-warl, amern tyenkerr renh inerl-alpeyew. Moses-wenh-angkwarr aynteyel, artwa rltwa kalikw-areny-rnemelant amern tyenkerr arlkwemer. David-el arlkwew, artwa ikwerenh-rnemew anthemel alhewer-antey arrpemarl amernan. Rernem amern tyenkerr arlkwewan, Akngeyanap ahelerrey-angenharl ikwer-rnem.
LUK 6:5 Ayengarl nhayman angkeyel! Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, atyetyart ilkwarl David-angkwarran. Alhewerarl amern akarreleyew arlta ltyerrey-angker nhenhelan, atyengan mwerrarl alakenh!”
LUK 6:6 Arlta ingwerel ltyerrey-angkerel, Jesus aylpenhew tyaty Jew-rnem-wenh-warl. Rap aney-alhew, ingwer-rnem-anem akalty-anthenh. Artwa anyent akwa apmwa arlwerrelhewarl anenh.
LUK 6:7 Artwa Pharisee-rnemel artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnemel-then rernem artewentyel Jesus arenh. Rernem renh arenh, ra apek artwa akwa apmwa mwerrelentyew. Rernem alakenh iterrenh, “Jesus-el artwa mwerrelenty arlta ltyerrey-angker nhenhel, rap apmwelhelemarl. Ingwerenty mwerrelenty, rap warrkerremarl!” Rernem mpwelhenh arntarnt-arelhemel, ra apmwelhelentyew.
LUK 6:8 Ra iterl-arenh, rernemarl iterrenh. Rap angkew artwa akwa arlwerr-arlwerrew, “Rtnerl-alha, ingwer-rnemel ngenh areyew.” Artwa rap rtnerl-alhew-anem.
LUK 6:9 Jesus-el rtnenherrenharl-rnem ayernew, “Nthakenh arrantherr iterreyel? Nthakenh angka Moses-wenhelan ileyel? Nthakenh irrem arntetyewan arlta ltyerrey-angkerelan? Renh arntarnt-arem apek, mwerrelemel? Menty apek renh ipmem? Renh apek alpemelem? Atwem apek renh?”
LUK 6:10 Jesus-el renh-rnem arew-penh, rap angkew artwa ikweran, “Akwa arratyela!” Akwa rap arratyerreyelpew, mwerr-anem.
LUK 6:11 Rernem arew, Jesus-elarl artwa arntety mwerrelew, rernemap pwetherrew. Rernemap akarrerrew, alakenh angkerreyew, “Nthakenh anantherr arrngert angkem, Jesus-el ra alakenh arrpemarl mpwarewerr?”
LUK 6:12 Ingwer-ingwer Jesus apwert ilkwewarl nganeynenh, Akngeyew angkaynteyew, rap ankwakel ikwer angkenh.
LUK 6:13 Ingwepenhan ra arlkew renharl apenteyel-rnemew, rernemap ikwer-warl alhew apwert irrwerl-warl. Rap artwernem 12 rlwanew kwertengerl-rnem ikwer, rap angkew-anem, “Arrantherr angka mwerr-angker ilerl-apayntenh-arey.”
LUK 6:14 Artwa nhenh-rnem rlwanew Jesus-el: Simon, renh Peter itnewew; ayteyikw Peter-wenh Andrew; awayenheng-atherr James-then John-then; Philip; Bartholomew;
LUK 6:15 Matthew; Thomas; alerikw Alphaeus-wenh itnan James; Simon, kapment-wety apmelerr rarl arlkarerrenh;
LUK 6:16 alerikw James-wenh Judas; Judas Iscariot-akerr. Ingwer-ingweran Judas Iscariot-el Jesus artwa Jew alkenh-rnem-warl ahayiwemarl, rernem atwemel antwerrkeyew.
LUK 6:17 Ikwer-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert atwarrenhey-alpew apwert irrwerl-they kwenel-athek ahern aterterr-warl. Apmer ikwer-arenyan akngerr akarrerrew arrpemarl. Ingwer-rneman Judea-ampeny-areny Jerusalem-areny-then anew-anenh. Ingwer-rneman kwaty alay impalth-areny, Tyre-areny Sidon-areny. Ingkerrenh-antey ikwer mpwelhenh.
LUK 6:18 Rernemap apetyew, ikwer awelheyew. Arntety-rnem-then apetyew, ra mwerreleyew. Ingwer-rneman arrenty-akert apetyew, rap arrenty-rnem irrentew.
LUK 6:19 Arawerrng rlterrk Akngey-wenh-akertel ra arntety-rnem mwerrelenh. Rernem arrerant-arey rtnenherrenh ikwer-itwew, ra renh-rnem arnep-arneyew.
LUK 6:20 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem arenh, rap angkew-anem ikwer-rnem, “Kel-anem arrantherran aleyan irrpetyapant apek atnyen-ayntem, Akngeyan arrewantherr inkwerelhemarl. Akngey-wenh-anem arrantherran. Ran Atyetyart arrewantherrenh, rap arrenhantherrenh arntarnt-areyenh.
LUK 6:21 Kel-anem arrantherran aleyan angayakw-anem apek, Akngeyan arrewantherr inkwerelhemarl. Rap amern-anem anthem, arrantherrap atnerteng-anem irreyenh. Kel-anem arrantherran aleyan alpwelyerremel-anem apek artnem, Akngeyan arrewantherr inkwerelhemarl. Ingwer-ingweran rap arrenhantherrenh irrngerney-antheyenh, arrantherrap atherreyenh-anem.
LUK 6:22 Ayeng Artwa Innga Akngey-wenh, arrantherr ayenh apenteyew. Ingwer-rneman arrewantherr ilkelhey-angenh irremarl, arrenhantherrenhap kwanthemarl, irrtywerremel ilem, irrentemel. Akngeyan arrewantherr inkwerelhemarl.
LUK 6:23 Awank-akerr akngerran arlkarerrenh angkakert Akngey-wenh-rnem-wety. Rlengkan arrantherr angkakert weth-rnem-apeny. Ingwer-ingwer arrantherr aney-alpem Akngey-itwel, rap arrewantherr ilek-ilek mwerr-angker antheyenhan. Arrantherrap ikwer iterr-ayntenh-arey inkwerelhemel.” Alakenh Jesus-an angkenh ikwer-rnem.
LUK 6:24 Ikwer-penh Jesus ingwer-rnemew-anem angkenh, rernemarl rtnenherrenhew awelherremel. “Kel-anem arrantherr aleyan ilek-ilek-anem apek atnyen-ayntem. Ingwer-ingweran ampwal-rnem arrewantherrenh apmwanem aynteyenh.
LUK 6:25 Kel-anem arrantherr aleyan amern akngerr-anem apek atnyen-ayntem. Ingwer-ingweran arrantherr angayakw-anem amern-weny-anem irreyenh. Kel-anem arrantherran atherreyel-anem apek. Ingwer-ingweran arrantherr alpwelyerremel-anem artneyenh.
LUK 6:26 Kel-anem ingwer-rneman mwerr-anem apek angkem arrewantherr. Awank-akerr arreng aynewantherrenhel alakenh ilenh angkakert-arrpantey-rnem-wety, irrtywerremel iley-angker-rnem-wety.”
LUK 6:27 Jesus angkew ikwer-rnem, “Angka nhenh awenh-arey! Ingwer-rnem arrewantherrety arlkarerrenty, arrantherran mwerr-angkwarrel ikwer-rnem anaynteyew.
LUK 6:28 Ingwer-rnemel arrenhantherrenh apmwel-ayeth iltenty, apmwethen mpwarenty, arrantherrap Akngeyarl ayernenh-arey ikwer-rnem.
LUK 6:29 Ingwerel ngenh itepel atwenty arreyl ingwer-angkwarr, menty anthelha. Angkep atwey-angenh. Menty anthelha, arreyl ingwer-angkwarr-then ra ngenh atwey. Arnkwa ingwerel rakenty, menty ikwer antha. Arnkwa ingwer-then ikwer antha.
LUK 6:30 Ingwerel ayernenty, ntwap antharl. Ra apek inenty ayerney-angenhel, kel renh ayerney-angenh, angkep anthenhey-alpeyew.
LUK 6:31 Arrantherran inkwerelheyew, ingwerentyel mwerr arrewantherr arnwarnentyan. Kel alakenh arrantherran ingwer-rnemew arnwarneyew.
LUK 6:32 Arrantherr ingkerrew ilkelherl-anemer. Nthakenh arrantherr rlwaney-angenhan, arrewantherr ilkelhentyant ingwerenty, arrangkw. Apmwangkwarrarl aneyel-rneman alakenh-anyem. Rernem ingwer-rnemewant ilkelh-ayntem, rernemarl ikwer-rnem ilkelheyel-apeny. Ingwerentyakew rernem ilkelhey-angenh. Arrantherr apek rernem-apeny, apmwangkwarrarl aneyel-rnem-apeny. Akngeyelan nthakenh arrenhantherrenh mwerr-angker anthey-angenhan, arrantherr alakenh arnwarnenty-penh.
LUK 6:34 Arrantherr apwert arlentherl-anemer alhewer ingwer-rnemew-then. Nthakenh arrantherr rlwanentyant apwert anthey-angenh, ingwerentyew arrewantherr angkep anthentyewant, arrangkw. Apmwangkwarrarl aneyel-rnem alakenh-anyem. Rernem apwert arlenthem irrpetyapewant, apwert angkep anthey-angkerew-rnemant. Ingwerentyakan apwertew intywekeley-angker-rnemarl. Rernem iltyant-anem apek, apwert-weny, nthakenh angkep anthey-angenh. Arrantherran apek apmwangkwarrarl aneyel-rnem-apeny, apwert angkep anthey-angkerew-rnemant arlenthemarl. Akngeyel nthakenh arrenhantherrenh mwerr-angker anthey-angenhan, arrantherr alakenh arnwarnenty-penh.
LUK 6:35 Arrantherran athamerrerl-anemer ingwer-rnemew, arrewantherr ilkelheyangew-rneman, ikwer-rnem mwerr arnwarn-ayntemel. Akngey-wenh-angkwarr-apeny, rarl ingkerrenhew athamerreyel-apeny, mwerr-rnemew-then apmwernemew-then. Rap ingkerrenhew ilek-ilek mwerr-angker anthem. Alakenh-anyem arrantherr antherl-anemer ingwer-rnemew. Arralty-aney-angenh, rernem nthekwern angkep antheyney-angenharl. Akngeyan arrewantherr inkwerelhemarl. Arrantherr alakenh anenty, Akngey irrwerl-arenyelap arrenhantherrenh alerikw-rnem antwem.
LUK 6:36 Inngarlap! Ingwer-rnemew atham-atham anaynteyew, Akngey-apeny.” Alakenh-anyem Jesus-el akngerr akalty-antheynenh.
LUK 6:37 Ikwer-penh Jesus angkew ikwer-rnem, “Ingwer-rnem apmwa antwey-angenh, Akngeyelap arrenhantherrenhan apmwa antwewerr arrpemarl. Ingwer-rnem ayntarrp-iley-angenh, Akngeyelap arrenhantherrenh ayntarrp-ilewerr arrpemarl. Ingwer-rnem arrewantherr apmwelhelem, menty-anem ipmenh-arey iylpelerremelant.
LUK 6:38 Arrantherr akelyant anthem ingwer-rnemew, Akngey ran akelyant anthem arrewantherrarl. Arrantherr akngerr anthem ingwer-rnemew, Akngey ran akngerr anthem arrewantherrarl. Arrantherr iterl-areyel, ntangarl anantherr akarrelem-apeny. Tyampet-warl arrerneynem-apeny arriwew-atety. Alakenh-anyem Akngeyel antheynem, lherrparnpeyew-atety. Arrantherr ingwer-rnemew athamerrerl-anenty, Akngeyan arrewantherrarl athamerrem arrpemarl, ilek-ilek-then antheynemel.”
LUK 6:39 Jesus-el angka akely irrpety-anem ilenh: “Artwa aparrngel nthekwern atnwenhey-angenh artwa aparrng ingwer itep-they, arrangkw. Ratherr atherr-anteyarl aytnewerr irrkewarl.”
LUK 6:40 “Apmerrkel nthekwern iterl-arey-angenh, akwerrp-antey, artwapeny-wenyarl ra. Rarl ilkwerreyenhel, rap artwant artewentyelan akaltyerreyenh.”
LUK 6:41 “Ngarl iterreyel, nga mwerr-arrpantey, ngantey irrtywerreyelarl. Nthekwern ntwa ingwerentyak arratyeley-angenh, ntwarl angka Akngey-wenhew apmwel-ayeth akalty-anthem. Artwa aparrng-apenyarlap ngan, anngel arey-angenh.
LUK 6:42 Nthakenh ingwerew alakenh angkey-angenh, ‘Atyeng apeltyay, atha ahern akely irrarlkeyew annga ngkweng-itwew’. Arrangkw! Ntwan apek arrkay areyel, arwerl arlpentyelarl ilpeyel annga ngkwenhan! Ngarl alakenh angkeyel, ngap irrtywerreyelarl. Ntwap arwerl ina annga ngkwenh-they-tangkwel, ntwap mwerr-anem arem. Ntwap ahern akely irrarlka annga ingwerentyak ikwer-itwew-anem.”
LUK 6:43 Jesus-el angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh. “Arwerl mwerran amern mwerr-akertarl, arwerl ingweran paytey-angketyarrarl amern apmwakertarl.
LUK 6:44 Anantherr amern iterl-aremarl arwerl arrpanenh-itwew. Amern tywerrk nthekwern arlketyerr-angketyarrel aney-angenh, arrangkw. Amern arnwekety nthekwern alatyeytel aney-angenh, arrangkw.
LUK 6:45 Alakenh nga iterrerl-aynteyew akwerrngan. Kel alakenhaym nga angkeman. Nga mwerr-angkwarr aneyel, ngap mwerr iterreyel akwerrngan, ngap angka mwerrarl angkem arrakertan intem. Nga apek apmwa, ngap apmwel-ayeth iterreyel akwerrngan, ngap apmwel-ayetharl angkeyel arrakertan intem.”
LUK 6:46 Jesus angkew ikwer-rnem, “Ilekewarl arrantherr ayenh antweyel ‘Ingkart’? Arrantherr atyeng awelhey-angenh. Arrantherr aney-angenh, ayengarl angkeyel-angkwarr, arrangkw.
LUK 6:47 Ilek-apeny artwa ran, rarl atyeng awelhem? Ran arraty anem Akngeyew, ayengarl angkeyel-angkwarr. Rap ikwer-itwel aney-alpem intem.
LUK 6:48 Ran artwa anyent-apeny, rarl warl arnwarneyew-apeny. Ran apmer ahern rlterrk alalewew. Warlarl arnwarnew-penh, rlterrk innga rtnewan. Kwaty apangw ilkwa rntwey-alhew, atnyerr-anem apetyew warl ikwer-warl, ranap nthekwern atakelhey-angenharl.
LUK 6:49 Atha ileyew angka ingwer-anem, artwa ingwer-akert-anem. Ran warl arnwarneyew arrpemarl. Ran apmer ahern rlterrk alalewey-angenh, arrangkw. Ran warl arlwereng-warl arnwarnew, ilpay impalth-warl. Kwaty apangw ilkwa rntwey-alhew, atnyerr-anem apetyew warl ikwer-warl, warlap atakenhew-anem. Arrantherr angka atyenh awenty, arrewantherrenharrp-angkwarr alhem, arrantherranap artwa nhenh-apenyarl. Arrantherr nthekwern Akngey-itwel aney-alpey-angenh intem, arrangkw.”
LUK 7:1 Ikwer-penh Jesus akngerrew angkenh-penh, rap angkep alpew tawen Capernaum-warl.
LUK 7:2 Artwa ahawarr alkenh apmer ikwer-itwew anenh. Ran atyetyart ahawarr-rnem 100-ew, ranap atyetyart alkenh Rome-arenyew warrkerrenh. Ran artwa warrkenh anyent atnyenew, rarl ikwer ilkelhenh. Warrkenh ranap arntetyarl, kelepenh ilweyew-anenh.
LUK 7:3 Artwa ahawarr alkenhel awew, Jesus-elarl akngerr mwerrelenh. Rap artwa Jew alkenh-rnem thwenew Jesus-warl, renh ayerneyew, artwa warrkenh renh mwerreleyew.
LUK 7:4 Artwa rernem Jesus-warl alhew, rernemap angkew ikwer, “Atyetyartay! Apetya anewantherrel-arleng, artwa arntety nhak mwerreleyew. Artwa ahawarr alkenh-wenh warrkenharlap ran. Artwa ahawarr ran mwerr-angker. Ranap atham-atham anewantherr Jew-rnemew, rarl apwert anthew anewantherr, warl akarrerreyew-arelh arteyew. Alakenh-anyem nga apetyemer, artwa warrkenh ikwerenh mwerreleyew.”
LUK 7:6 Jesus angkew, “Kel ayeng alhem.” Ra anperl-alhew ikwer-rnemel-arleng. Artwa anyent anterrew, artwa ahawarr alkenh ileyew, Jesus-arl apetyenh. Artwa ahawarr alkenhel awew, Jesus-arl arrer-anem apetyenh, rap nyerrerrew. Rap ikwer apelty-rnem ikwer-warl thwenew, renh ileyew apetyey-angenh. Rernemap renh ampep-itwew arey-alhew, angkanem ilew ikwer, artwa ahawarr alkenharl angkew-angkwarr: “Ngan alkenharl atyeng-angkwarr. Ayengan artwa mwerr-wenyarl. Ayeng nyerrerreyel, ngenh nthakenh atha rlwatey-angenh, arrangkw. Warl atyenh-warl apetyey-angenh.
LUK 7:7 Atha ngenh nthakenh iley-angenh, nhenh-warl apetyeyew. Atha iterl-areyel, nga Akngeyew warrkerreyel. Ntwa awemarl, rarl ilantheman. Alakenh-anyem ayeng warrkerrem atyetyart alkenh Rome-arenyew. Ayeng atyetyart ahawarr-rnem 100-ew. Atha anyent ilanthem alakenh, ‘Yanh-angkwarr!’, rap alhem. Atha anyent ingwer ayernem, ‘Apetya!’, rap apetyemarl. Atha anyent ingwer ilanthem, ‘Warrkerra!’, rap warrkerremarl. Ngan ayeng-apenyarl. Ngarl angkem-apeny, rap anamerl irrem. Arwa angka, warrkenh atyenh rap anamerl-antey mwerrerremarl.”
LUK 7:9 Jesus-el awew, rap apateyelpew. Ra angkew ingwer-rnemew rtnenherrenharl-rnemew, “Aleyant atha awew alakenhan! Atha inngarl arrenhantherr ileyel. Artwa ahawarr weth ranap alethangarl, rap atyeng rlterrk iterreyel. Atha artwa Jew renh arey-angenh-antey, rarl atyeng aley rlterrk iterrenharl.”
LUK 7:10 Artwa ahawarrew apelty-rnem rernemap warl-warl alperlewew-anem angkep. Rernemap aremerrey-alpew warl-itwew, warrkenh mwerr-anem arey-alpew, arntety-weny-anem.
LUK 7:11 Ikwer-penh Jesus anperl-alhew Capernaum-they tawen akely-warl Nain-warl. Kwertengerl ikwerenh-rnem akngerr ingwer-rnem-then alherlewenh ikwerel-arleng.
LUK 7:12 Rerneman apmer ikwer-warl arrer-anem alherlewenh, akngerr-anem rernem arey-alhew. Ikwer-areny-rnem apmer ikwer-they artnemel alherlewenh, artwa ipma ampwal ilperr-ilperrel-ayeth akngeynenh. Artwa akelyarlap ran, rarl ilwewan. Amewikw-wenh ranap anyentarl. Akelty irrepern ran inpert, artnemel alhenh.
LUK 7:13 Jesus-el renh arew, amperrngerrew-anem ikwer, rap angkew, “Artney-angenh.”
LUK 7:14 Ra alhew, ampwal ilperr-ilperr-anem arnew. Artwernem ampwalarl akngeynenh-rnem rtneyelpew. Rap angkew artwa ipmew, “Awelha atyeng! Akwenta!”
LUK 7:15 Anamerl-antey artwa ipmepenh akwentenhey-alpew, rap angkenh-anem. Artwa rap rtnenh-anem. Jesus-el renh atnwenhew amikw ikwerenh-warl.
LUK 7:16 Ingkerrel arew, artwa ipmepenh rtnerl-alhewarl, rernemap atererrew apateyelpemel. Rernem inkwerelhemel angkew alakenh Akngeyew, “Jesus ran angkakert Akngey-wenh! Akngey rlengkan apetyew, anenhantherrenh arntarnt-areyew!”
LUK 7:17 Angka Jesus-akert rap arlpimperrew apmer arrpanenh-warl Judea-ampeny-warl, apmer ingwer-rnem-warl-then.
LUK 7:18 Jesus angka Akngey-wenh ilerl-apenh-antey. Arntety-rnem akngerr ikwer-warl apetyenh, rap renh-rnem mwerrelerl-apenh. Rap aparrng-rnem-then mwerrelenh, rernem areyew. Ingwer-rnem arrenty-akert apetyenh ikwer-warl, rap arrenty-rnem irrentenh ikwer-rnem-they. Ikwerel-antey ra alakenh warrkerrerl-apenh, John Baptise-emeley-angker tyaylel-antey anenh. Kwertengerl-rnemel John-wenhel John arerlenty-akngenh tyayl-itwew, rernemap angka Jesus-akert iley-alhenh. John-el ayernew, “Nhenhang ran, Akngeyelarl ilew, rarl ahern nhenh-warl thweneyenh? Atha iterl-areyew.” Rap kwertengerl atherr thwenew Jesus-warl, renh ayerneyew. Ratherr ikwer-warl alhew ayernew-anem, “Ngang ran, Akngeyelarl rlwanew, ahern nhenh-warl thweneyew? Arrangkw apek. Ingwerentyakew-antey apek mpwelh-ayntem alerl-antey? Rwengk.”
LUK 7:22 Ra renh-atherr tyernew, “Alpenh-atherr mpwelanth John-warl, ayenh iley-alpenh-atherr. Ilenh-atherr ilek-ilek, mpwelanth arew. Ilenh-atherr ilek-ilek, mpwelanth awew. Aparrng-penh-rnemel areyel, lerrp-penh-rnem alheyel-anemarl. Tywen-angketyarr-penh-rnem alyelk-anem, arwengk-penh-rnemel aweyel-anemarl. Ipmepenh-rneman iteth-anem, apwert-weny-rnemel angka mwerr-angkerant-anemarl aweyel.
LUK 7:23 Mpwelanth atherr-angkwarr iterrey-angenh atyeng, Akngeyanap mpwelewanth inkwerelhemarl.”
LUK 7:24 Kwertengerl John-wenh atherr angkep alpew, ikwer ileyew. Jesus ingwer-rnemew angkew rtnenherrenharl-rnemew, “Arrantherr atyeng awelhenh-arey! Arrantherr John iterl-areyel. Renh tyayl-warl akwerneyew-athath, ra anenh apmer arlpaw-ampenyel-tangkwel. Ilekewarl arrantherr John-ew nthwenh? Arrantherr apek iterrenh ikwer, ra irrwerlap-aynterl-anenty-arrpantey? Arrangkw! John-an alakenh-wenyarl.
LUK 7:25 Artwa ilek-apenyew arrantherr nthwenh? Artwa arnkwa rlengkeny-akertew arrantherr nthwenh? Arrangkw! Arnkwa rlengkenyarl aylpeyel-rnem rerneman atyetyart-rnem, warl ilkwernemelarl aneyel-rnem. John-an alakenh-wenyarl.
LUK 7:26 Kel ilenh-arey ayenh. Artwa ilek-apenyew arrantherr nthwenh? Arrantherr apek angkakert Akngey-wenhew nthwenh? Ya wenh! John renh thwenew Akngeyel angka ikwerenh-akert. Ran angkakert ingwer-rnem-apeny-weny.
LUK 7:27 Awank-akerr Akngeyel angkakert ikwerenh Malachi ilew, rarl John ahern nhenh-warl-tangkwel thweneyew, Jesus renh thweneyew-athath. Akngey alakenh Jesus-ew angkew, ‘Atha artwa thweneyenh ikwer-rnem-warl, akwerrng renh-rnem arratyeleyew, rernem ngkweng awelheyew-awaty. Alakenh ra iwerr arratyeleyenh.’
LUK 7:28 Awelhenh-arey atyeng! John angkakert ingwer-rnem-angkwarr ilkwarl, rernemarl anenh apmer nhenh-itwew awank-akerr. Aleyan Akngey-wenh-rnemarl John-angkwarr ilkwa. Ingkern-penh-rnem-then John-angkwarr ilkwa arrpemarl, rernemarl arrer-they ayenh iterl-areyel.”
LUK 7:29 Akngerrelan John awenh. Apwert akarreley-angker-rnem kapmentew rernem awenh arrpemarl. Ra ingkerrenh kwaty-warl baptise-emelenh, rernemap iylparethel awelhenh, rernemap angkenh, “Akngey-wenh-angkwarr mwerrarl!”
LUK 7:30 Akngey ilkelhenh, artwa Pharisee-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem arraty ikwer anaynteyew. Rernem John-ew awelhey-angenh, arrangkw. John-el nthekwern renh-rnem kwaty-warl baptise-emeley-angenh. Rerneman ilkelhey-angenh irrenh angka Akngey-wenh-wety, Akngey rarl John ilew.
LUK 7:31 Jesus ikwer-rnem angkew, “Alep arrantherr-alew? Arrantherr nthekwern inkwerelhey-angenh!
LUK 7:32 Arrantherr ampernem-apeny, amentant atherrelerremel arrkenterrem. Ingwer-rnemel arlkem alakenh ingwer-rnemew, ‘Arrantherr rntwey-angenh, anantherrarl aylelherrenhew inkwerelhemel! Arrantherr artney-angenh, anantherrarl aylelherrenhew alpwelyerremel!’ Ampernem-apenyarlap arrantherran!
LUK 7:33 Ingwer-rnem-apeny-wenyarl John. Ran amern arlkwey-angenh, ngkwarl wayn antywey-angenh, arrangkw. Irrkalty antemarn-thenant arlkwenh. Arrantherr renh arew-penh, arrantherrap apmwel-ayeth angkew, ‘Ra arrenty-akert!’
LUK 7:34 Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Athan apmelerrel arlkweyel, antyweyel ingwer-rnemel-apeny. Arrantherr apmwel-ayeth ileyel, ‘Jesus amern akngerr arlkweyel, ngkwarl-then antyweyel! Ikwer apelty-rnem apwert akarreley-angker-rnem angka Moses-wenh apentey-angenh-rnem-then!’ Arrantherr atyeng alakenh tyel-angkeyel.
LUK 7:35 Awelhenh-arey atyeng! Arrantherran John-wenh-angkwarr ilkelhey-angenh anenh. Atyenh-angkwarran ilkelhey-angenh arrpemarl arrantherr! Akngeyelan arraty-angkwarr mpwarew, rarl aylanthenh thwenew. Rernem aylanthenharl apenteyel-rnem, rernemap arraty-angkwarr anem. Alakenh-anyem ingkerrel arem, Akngeyelarl arraty-angkwarr aylanthenh thwenew.”
LUK 7:36 Artwa Pharisee anyent anenh itnan Simon, rap angkew Jesus-ew, “Nga apetyem apek warl atyenh-warl, amern arlkweyew.” Jesus alhew warl ikwerenh-warl, ratherrap amern arlkwenh ilperr-ayntemel.
LUK 7:37 Tawen ikwer-itwew arelh apmwa anenh. Ra awew, Jesus-el amern arlkwenh warl Simon-wenh-itwew. Ra apwert akngerr anthew, pweterl akely anter-akert ineyew, mwerr-angkerarl intenh-akert.
LUK 7:38 Ra kwen-anem aylpenhew warl ikwer-warl anter-akert, Jesus ingkety-angkwarr ingkern-they rtney-alhew artnemel. Rap altyweneyelpew arrngwelty thelelhemel ingkety ikwer-itwew. Ingkety ra iparenh alta arlpentyel arrwantyemel, anter thelemel.
LUK 7:39 Simon-el arelh arew, rarl mpwarenh, ra iterrew, “Inngarl artwa nhenh angkakert Akngey-wenh? Renh iterl-aremer ra! Arelh apmwel renh arnep-arneyel!”
LUK 7:40 Jesus-el iterl-arew, rarl iterrenh, rap angkew, “Simon, atha ngkweng angka ileyew.” Rap tyernew, “Ya, ila atyeng.”
LUK 7:41 Jesus ikwer angkew, “Artwa atyetyartel apwert arlenthew artwa atherrew. Rap 10,000 tala anthew ingwerewan 1,000 tala ingwerewan.
LUK 7:42 Ikwer-penh ingwer-ingwer arrangkw-anem anem ratherr apwert-weny-anem. Ratherr ywarn-anem iterrew, apwert angkep antheyneyew atyetyart-warl. Artwa atyetyart rap ahelerrey-angenh ikwer-atherr, arrangkw. Rap angkem, ‘Mwerr, menty’, rap renh-atherr tyarlewew.” Angka Jesus-el ilew-penh, rap ayernew, “Simon, nthakenh nga iterreyel? Artwa nthenh-apeny inngan artwa atyetyart ikwer ilkelhem?”
LUK 7:43 Simon-el tyernew, “Artwa weth apek, ikwerarl atyetyartel 10,000 tala anthew, rarl apwert akngerr alhewer-antey anthew.” Jesus angkew, “Mwerr, arraty nga angkew!”
LUK 7:44 Jesus-el artepang areynew, arelh-anem arew, rap Simon-ew angkew, “Arelh nhenh ntwa areyel, rtneyelarl? Ayeng apetyew warl ngkwenh-warl, ntwa atyeng kwaty anthey-angenharl anewantherrenh-angkwarran, ingkety iparelheyew. Arelh nhenhelarlap ingkety arrngwelty ikwerenhel-anem irrarlkenh, alta arlpentyel-then iparenhan.
LUK 7:45 Ayeng apetyew warl ngkwenh-warl, ntwa ayenh arreyl arrwantyey-angenharl anewantherrenh-angkwarran. Arelh nhenhelarlap ingketyan arrwantyey-alhenhan.
LUK 7:46 Ayeng apetyew warl ngkwenh-warl, ntwa atyeng anter mwerr-angker anthey-angenharl anewantherrenh-angkwarran, inngerr apernelheyew altethen. Arelh nhenhelarlap anter mwerr-angker intey-angkerel ingkety aperney-alhenhan.
LUK 7:47 Ingwer-rnem ament iterreyel, rernem apmwelhelem alyepelant. Akngeyel apmwa irrarlkem ikwer-rnem-wety, rernem Akngeyew alyepant ilkelhenty. Ingwer-rneman arelh nhenh-apenyarl. Rernem iterl-arelhem apmwa innga. Akngeyel apmwa irrarlkem ikwer-rnem-wety, renh-rnem angkep ikwer-warl-athek pweytelenhey-alpemel. Rernem Akngeyew artewentyel ilkelheman, intem iterrerl-anemel ikwerewant. Arraty atha ileyel! Akngeyel apmwa irrarlkew arelh nhenh-wety, renh angkep ikwer-warl-athek pweytelenhey-alpew-anem alhewer-antey. Alakenh-anyem arelh ra atyeng inngan ilkelheyel.”
LUK 7:48 Jesus angkew arelh ikwer, “Irrepern, nga apmwel-ayeth anenh. Atha apmwa ingkerr irrarlkew ngkweng-wety, ngenh Akngey ikwer-warl-athek pweytelenhey-alpew-anem alhewer-antey.”
LUK 7:49 Ingwer-rnemel awew, rernem angkerrew, “Ra nthekwern alakenh angkey-angenh! Akngeyant alakenh angkey-angker!”
LUK 7:50 Jesus angkew arelh ikwer, “Ngarl atyeng iterrew, Akngeyelap apmwa ngkweng-wety irrarlkew. Arlka mwerr-anem aney-alpa.”
LUK 8:1 Ikwer-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhenh, angka mwerr-angker ilerl-apenh apmer arrpanenh-itwew. Ra akngerr ingwer-rnem ilerl-apenh, Akngeyan atyetyartarl aneyenh ingwer-rnemew, rernemarl ikwer iterreyel-rnemewan.
LUK 8:2 Arelh-rnem irrpetyap alherlewenh ikwerel-arleng. Ingwer-rnem arntety-tangkwel anenh, rap awank renh-rnem mwerrelew. Ingwer-rneman arrenty-akertarl anenh, rap awank arrenty-rnem ikwer-rnem-they irrentew. Arelh ingweran itnan Mary Magdala-areny. Jesus-el awank arrenty-rnem 7 irrentew ikwer-they.
LUK 8:3 Arelh ingweran itnan Joanna. Mpwernikwan ikwerenh itnan Cuza, artwa ilkwa anenh atyetyart Herod-wenh apmerel. Arelh ingweran itnan Susanna, arelh ingwer-rnem-akerr. Arelh nhenh-rnem Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-thenel-arleng alherlewenh, rernemap renh-rnem arntarnt-arerl-apenh, amern-then apwert-then antherl-apenh.
LUK 8:4 Ingwer-ingwer akngerr innga akarrerrew Jesus-warl apmer arrpanenh-they, ranap angka nhanyem ikwer-rnem ilenh.
LUK 8:5 “Artwa amern lyapelheley-angkeran anenh, rap amern weyt lyapelhelenh. Rap alhew yakweth ntang-akertinp, ntang arlperrty iwaynteyew. Rarl alhenhel, ntang-rneman ra iwerl-apenh. Ntang ingwer-rneman ra iwew iwerr arlertek-warlarl. Akngerrelan ntang-rnem lthwerl-apenh. Thip-rnem arrernelhenh, ntang-anem arlkweynenh.
LUK 8:6 Ntang ingwer-rneman ra iwew ahern apwert-angketyarr-warlarl, rernemap alyepelant lyaperrew. Artekerran nthakenh lyapey-angenh ahern apwert-angketyarrelan, arrangkw. Atherrk-rneman itwern-penh rtwewenyel arlenyerrew-anem.
LUK 8:7 Ntang ingwer-rneman ra iwew ahern arlkerl-angketyarr-warlarl. Arlkerl-rnemelap atherrk akely-rnem ilperteleynew, rernem nthakenh lyapey-angenh, apmwerrew-anem.
LUK 8:8 Ntang ingwer-rneman ra iwew ahern itwelh-itwelh-warlarl. Atherrk-rnem rernemap mwerrarl lyapew ntang-penh. Atherrk-rnemarl ampeng-anem irrew, amern akngerr inngap ayntewan, rernem arlkwaynteyewan. Ntang anyent-they ntang akngerr lyapew, 100 innga.” Jesus-elarl angka ilew-penh, rap atayel ingkerrew angkew, “Iylpel mwanty-antey awenh-arey!”
LUK 8:9 Ikwer-penhan kwertengerl-rnem Jesus-wenh apetyew ikwer-warl ayerneyew, “Anantherran angka ntang-akert iterl-arey-angenh. Anenhantherr akalty-antha, anantherr iterl-araynteyew.”
LUK 8:10 Jesus-el angka renh anayntelew ikwer-rnem. “Akngey rarl Atyetyart aneyel ikwerenh-rnemew. Atha arrenhantherrenhant alakenh akalty-anthem. Ingwer yanh-rneman atha nthakenh akalty-anthey-angenharl, athap angka nhelkwer-rnem ikwer-rnem ilemarl. Ayengarl ikwer-rnem angkem, ‘Rernem ayenh anngelant arem, rernemap ayenh iterl-arey-angenharl, arrangkw. Rerneman ayenh iylpelant awem, awelhey-angenh, akwerrp-antey.’”
LUK 8:11 Jesus angkew ikwer-rnem, “Alakenhaymarlap angka nhenhey aynteyel. Angka Akngey-wenh ranap ntang-apeny. Angka rap ingweram-angkwarr arlperrtyerrem.
LUK 8:12 Ntang ingwer-rneman artwa wethel ra iwew iwerr arlertek-warlarl. Akngerr iwerr nhenh-apenyarl. Rernem angka Akngey-wenhew awelhem-tangkwel, rernemap Akngey arrkernem. Arrenty ilkwan apetyem, rap angka mwerr-angker ilpertelem, thipelarl ntang arlkwem-apeny. Rerneman ipmelhem-anem, Akngey apentey-angenh, Akngeyelarl nthakenh renh-rnem intem-antey antwerrkey-angenh, arrangkw.
LUK 8:13 Ntang ingwer-rneman ra iwew ahern apwert-angketyarr-warl. Artekerr-rneman nthakenh aylpey-angenh ahern apwert-angketyarr-warl, arrangkw. Alakenh-anyem akngerrelan angka Akngey-wenh awem, inkwerelhem-anem Akngey-angkwarr, arwa angath-antey. Apmwa ayntentyelan, rernem ipmelhem, angka Akngey-wenh apentey-angenh, arrangkw. Rernem iylpelerrem, angka Akngey-wenh iwerlelpem.
LUK 8:14 Ingwer-rneman ahern arlkerl-angketyarr-apeny. Rernem angka Akngey-wenh awem-tangkwel, apwertel-then ampwal-rnemel-then renh-rnem ilpertelem-anem. Rerneman ament-antey arralty-anem, ilek-ilek mwerr-angkerew iterrem, arrkentel-arlengant anaynteyew. Alakenh-anyem ilek-ilek ingwer-rnemel akwerrng ilpertelem-anem, arlkerl-rnemelarl atherrk-rnem lyapey-angenhelem-apeny. Angka ranap nthakenh renh-rnem rlterrkeley-angenh, arrangkw. Rernemap arraty aney-angenh Akngeyewan.
LUK 8:15 Ingwer-rneman ahern itwelh-itwelh-apenyarl. Rernem angka Akngey-wenh intem-antey antwerrkem. Arraty-angkwarr-anem rernem anem. Apmwarl ayntemeng-arey, rernem angka Akngey-wenh apentem intem-antey. Alakenh-anyemap rernem mwerr-angker warrkerrem Akngeyewan, ntang akngerrarl ahern itwelh-itwelhelan lyapeynem-apeny.”
LUK 8:16 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Kwenyel anantherr lyenenty arrtyem. Anantherr nthakenh arlengarrel artey-angenh, nthakenh pantyel artey-angenh, arrangkw. Anantherr irrwerl tywenem, ingwerentyel anaynt arenhey-alhem warl-itwew, rernemap aylpenhey-alhemarl.
LUK 8:17 Kel angka Akngey-wenh alakenh-anyem. Atha akngerr akalty-anthem angka nhelkwerel, rerneman arraty iterl-arey-angenharl. Ingwer-ingwer Akngeyelan angka ikwerenh anaynt ileyenh. Angkan ikwerenh irrtyertel ayntey-angenh, akngerrelan iterl-areyenh-anem.”
LUK 8:18 “Kel arrantherran atyeng mwanty awelh-ayntenh-arey! Akngey arrantherr awem iylparethel, rap arrenhantherrenh akalty-anthem, ilek-ilek iterl-areyew. Arrantherr ikwer awelhey-angenh, rap arrenhantherrenh akwerrngarl ilpertelem. Arrantherrap angkan ikwerenh iylpelerlewem-anem.” Alakenh Jesus angkew ikwer-rnem.
LUK 8:19 Ingwer-ingwer Jesus anenh warl anyent-itwew, akngerr ingwer-rnem akalty-anthenh. Amikw ikwerenh ayteyikw ikwerenh-rnem-then apetyew, renh areyew. Rernemap arleng-antey rtney-alhew, akngerrel arrngelew-wety.
LUK 8:20 Ingwerentyel renh ilew, “Amengkw ngkwenh ayteyengkw ngkwenh-rnem-then mpwelheyel ngkweng akethel, ngenh areyew.”
LUK 8:21 Ran alakenh tyernew, “Angka Akngey-wenharl awelheyel-rnem rernemarl amey atyenh ayteyaty-rnem-thenan. Rernemarl atyenh-rnem inngan.”
LUK 8:22 Ingwer-ingweran Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Mpa! Alhey anantherr kwaty alay anthenayn-ampeny-warl.” Rernemap nganerlarr-alhew rtnwewarl, anperlarr-alhew-anem.
LUK 8:23 Rerneman kwaty alay-angkwarr artarnpeynenh, ran ankwanem irrenhew. Kwaty rwarr-akert-anem rntwey-alhew rlterrk innga, renh-rnem akngenherl-akngenhelhelew. Kwatyan lherrparnpew-anem rtnwewarl, aylperl-alheyew-anew-anem, aterelerrey inngap ayntewarl.
LUK 8:24 Jesus-anem rernem atyekelew, “Ingkart akwentay! Kwatyel anenhantherrenh ilwerl-athenewerr!” Rap akwentenhey-alpew, atayel innga angkew rwarrew-then kwatyew-then. Ingkerrap arternperreyelpew.
LUK 8:25 Ran angkew ikwer-rnem, “Ater-anemarl arrantherr irreyel? Ilekew atyeng awelhey-angenh? Arrantherr ayenh iterl-aremer! Nthakenharl athan arrenhantherrenh iwerl-alhey-angenh!” Rernem apatemel atererrew, rernemap angkerrew, “Pwertay! Artwa ilek-apenyarlap nhenhan? Rwarrel-then kwatyel-then renh awem!”
LUK 8:26 Ikwer-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhew rtnwa ikwerel kwaty alay anthenayn-ampeny-warl. Rernemap kwaty alay-angkwarr artarnpenhew apmer Galilee-they, aremerrey-alhew tawen Gerasa ikwer-itwew-anem.
LUK 8:27 Rernem rtnwethey atwarrew, kwaty impalthel-anem rtnenh. Artwa arwengkan apmer ikwer-areny Jesus-warl arnekerrey-ayntew. Ranap arrenty-akert, arnkwewenyarl intem alhenh, apmer ikwerenh-rnem-itwel aney-angenh, arrangkw. Rap intey-angketyarrel anenh, ipmernemarl akwernenh-itwew.
LUK 8:28 Apmer ikwer-areny-rnemel renh arertnenh tyeynel itep-atherr ingkety-atherr-then. Arrentyarl angkep ikwer-warl aylpeyam-alpenh rlterrkelenh, rap tyeyn-rnem akalthenh, arleng-anem anterremel. Arrentyel rwew-alhenh, ra arleng ament alhaynteyew. Jesus-elan renh arew, rap arrenty-anem iltew, “Arrenty apmway! Tyerrelha ikwer-they!” Artwa ra arlkenty iwew atayel, rap kwenerrey-alhew, Jesus-arl rtnenh-itwew. “Jesus-ay! Nga Alerikw Akngey-wenh! Nthakenh ileyew ntwa ayenh? Ayengan irrepern apmwa. Ayenh irrwampenh-anthey-angenh!”
LUK 8:30 Jesus-el ayernew, “Itnan ilek nga?” Arrenty akngerran ikwer-itwew anenh. Ra tyernew, “Itna ayeng ‘Akngerr’.”
LUK 8:31 Arrenty-rnemel renh ayernenh akngerr-inger, “Irrentey-angenh anenhantherr arrenty apmwernem antwerrkeyel-warl, aleth-antey tyarlewey-angenh-warl!”
LUK 8:32 Pikepik akngerran arlkwew-arlkwenh arrer-antey apwertel. Arrenty rernem ayernew, “Irrenta anenhantherr pikepik yanh-rnem-warl!” Ra renh-rnem irrentew, rernemarl ayernew-angkwarr-antey.
LUK 8:33 Rernem artwethey tyerrelhew, anamerl-antey aylpew pikepik-rnem-warl. Pikepik-rnemap arwengkerrew, anterrew arlperrty-anem. Rernem anterrew kwenel-athek, kwaty alay-warl aylpew, ilwenherrew-anem.
LUK 8:34 Pikepikew-artey-rnemel arew, rernemap tawen Gerasa-warl anterrew, apmer akely-rnem-warl-then. Rernem ingkerrenh ilew, “Pikepik-rnem arwengk-arwengk kwaty-warl aylpewaw!” Rernemap apmer akely-areny-rnem-then ilew.
LUK 8:35 Akngerrel angka awew, rernem anterrerrew areyew, nthakenh irrenhan. Rernemap Jesus arey-alhew, artwa arwengk-penh ikwer-itwew mwerr-anem arnkwakert anenh. Akwerrng arraty-anem anenh, arrenty-weny-anem. Rernemap Jesus-wetyan atererrew.
LUK 8:36 Ingwer-rnemel rernemarl arewel, rernemap ingkerrew ilew, artwarl arrenty-akert-penh mwerrerrew.
LUK 8:37 Tawen Gerasa-areny-rnem artewentyel atererrew, rernemap Jesus ilew, “Nga alpemer apmer nhenh-they apmer ingwer-warl.” Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert nganerl-alhew rtnwewarl, rernemap anperl-alheyew-alenty alerl-antey rtnenherrenh.
LUK 8:38 Artwa arwengk-penh ra angkew ikwer, “Atyetyartay! Mwerrang ayeng alpem ngkweng-angkwarr?” Ra tyernew,
LUK 8:39 “Nthekwern ntwa ayenh apentey-angenh. Ngkwenh-rnem-warl alpa. Iley-alpa, Akngeyarl ngkweng amperrngerrew, rarl ngenh mwerrelew.” Ra kwertengerl ikwerenh-rnem-akert anperl-alhew, artwa ran alpew apmer ikwerenh-warl. Rap akngerr ilerl-apenh alakenh, “Jesus-el arwengk-penh ayenh mwerrelew!”
LUK 8:40 Ikwer-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apey-alpew kwaty alay Galilee anthenayn-ampeny-they. Akngerrel renh arnarenh, rernemap ikwer arnekerrey-ayntew kwaty alay impalth-itwew.
LUK 8:41 Artwa anyent itnan Jairus anenh, artwa rltwarlap ran tyaty Jew-rnem-wenh-itwew. Anyentant ikwerenh kwey alerikwan, ranap 12-arl. Arntety inngap ra ayntenh, ilweyew-anemel. Jairus rap apetyew, ampwethel arrernelhew, Jesus-arl rtnenh-itwew. Rap ayernew artnemel, “Mwerrang apetyem apmer atyenh-warl?” Jesus rap alhew Jairus-el-arleng. Ingwer-rnemel renh-atherr apenteynenh, tyet inngitwew ingkerrenh-antey alperlewenh.
LUK 8:43 Arelh anyent ingwerarl alpenh ikwer-rnemel-arleng, ranap arelh-rnem-wenh arntety-akertarl aherrety 12-ew-atety. Ngangker-rnemew ra apwert akngerr antheynenh, apwertanap ywerrew-anem. Ngangker-rnemel nthekwern renh mwerreley-angenh, arrangkw. Rap arntety intem-antey anenh.
LUK 8:44 Rap Jesus-warl apetyew ingkern-angkwarr, arnkwa Jesus-wenh arnerlewew. Anamerl-antey arntety ywerrenhew.
LUK 8:45 Jesus-el renh-rnem ayernew, “Angwenhel ayenh arnerlewew?” Rernem ingkerrenh angkew, “Rwengk!” Peter ikwer angkew, “Ingkartay, akngerr nhenhan tyetel alperleweyel!”
LUK 8:46 Jesus angkew, “Innga wenh! Ingwerentyel ayenh arnew! Atha iterl-areyel, arawerrngarl tyerrelherl-alhew atyeng-they!”
LUK 8:47 Arelh rarl arnewan alakenh iterrenh, “Pwertay! Ayeng iterrew anyelkel arneyew-arrpantey. Jesus-el ran ayenh iterl-areyelarl. Ayeng nthakenh irrtyert aylpey-angenh.” Rap atererrew, kwenerrey-alhew arrewemel, Jesus-arl rtnenh-itwew. Ingwer-rnemel renh arenh, rap angkew ikwer-rnem, “Ayeng wenh! Ayeng arntety aherrety 12-ew-atety anenh. Atharl arnkwa Jesus-wenh arnerlewew, anamerl-antey-anem ayeng mwerrerrenhew.”
LUK 8:48 Jesus ikwer athamerrew artewentyel, rap angkew, “Arelhampway! Nga mwerrerrew, ngarl atyeng rlterrk iterrew. Apmer-warl alpanem, nyerrerrey-angenh alhewer-anem.”
LUK 8:49 Jesus angkenh-antey arelh ikwerel-arleng, artwanem apetyew angkakert Jairus-wenh apmer-they. Jairus ran rtnenh-antey Jesus-el-arleng. Artwa ra angkew Jairus-ew, “Arrangkw wenh! Alerengkw ngkwenh atnengkanerrew. Arrangkwel-anem Ingkart akngetyey-angenh, menty-anem.”
LUK 8:50 Jesus-el awew, rap angkew Jairus-ew, “Artewenty iterrey-angenh. Nga atyeng awelhenty, alerengkw ngkwenh mwerrerrem.”
LUK 8:51 Rernemarl ingkerrenh arternp-antey alperlewenh, rernemap aremerrey-alhew Jairus-wenh apmerel-anem. Jesus arrngert angkew ingwer-rnemewan, kwen aylpenhewerran. Rap ilew, irrpetyapant aylpenheyew ikwerel-arleng; Peter, awayenheng-atherr James-then John-then, kwey-wenh aynikw-then amikw-then-akerr.
LUK 8:52 Ingwer-rnem kwen arrwekel-antey aylpew, rernemap artnalhelerrenh kwey ipma ikwer. Ra ikwer-rnem angkew, “Artnalhelerrey-angenhaw! Kwey nhenhan ilwey-angenh, ankwarl aynteyel!”
LUK 8:53 Ingkerrel awew, rarl angkew, rernemap irrpeltherremel atherrew ikwer, rernemarl iterl-arew, kwey rarl ipma ayntenh.
LUK 8:54 Ra kwey itep-they antwerrkew, angkew-anem, “Kwey akwenta!”
LUK 8:55 Anamerl-antey rwarr ikwer-warl apey-alpew, kwey rap iteth-anem akwentenhey-alpew. Aynelikw-then amelikw-then arew, ratherrap apateyelpew. Jesus ikwer-atherr angkew, “Amern anthenh-atherr ikwer. Ingwerentyak iley-angenh, atharl kwey renh itethelew ipmepenh.”
LUK 9:1 Ikwer-penh Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem 12 akarrelew ikwer-warl. Renh-rnem ra rlterrkeleyew, rernem arrenty-rnem irrent-aynteyew, arntety-rnem-then mwerrel-aynteyew.
LUK 9:2 Rap renh-rnem ilew, “Arrantherr apmer arrpanenh-warl alhayntenh-arey. Ingwer-rnem ilerl-apayntenh-arey, Akngeyan atyetyart ilkwa ingkerrenhew apmer arrpanenh-arenyew. Arntety-rnem-then mwerrelerl-apayntenh-arey.
LUK 9:3 Ilengem akngeyney-angenh; irrertety-weny, yakweth-weny, amern-weny, apwert-weny, arnkwa ingwer-weny, arrangkw. Arwa alhenh-arey.
LUK 9:4 Arrantherr apmer ingwerel aremerrey-alhem, ingwerentyel apek ilem warl ikwerenhel aneyew. Kel mwerr, anenh-arey ikwerel-arleng, akalty-anthenty-penhant alperl-alhemel.
LUK 9:5 Arrantherrarl apmer ingwerel aremerrey-alhem, ingwerentyel iley-angenh apek, warl ikwerenhel aneyew. Irrentewerr apek apmer yanh-areny-rnemel, awelhey-angenh apek arrewantherr. Menty aney, alpemelant ikwer-rnem-wety. Pwet atherr lhelenh-arey, ahern apmer yanh-wety irrarlkemel anewantherrenh-angkwarr. Alakenh-anyem rernem iterl-areyew, Akngeyan ahelerreyel ikwer-rnem.” Alakenh Jesus-el renh-rnem ilanthew.
LUK 9:6 Kel kwertengerl-rnem anperlarr-alhew, rernemap apmer arrpanenh-warl alhenh, angka mwerr-angker Akngey-wenh ilerl-apenh, arntety-rnem-then mwerrelerl-apenh.
LUK 9:7 Angka Jesus-akert ingweram-angkwarr arlpimperrew. Ingwer-rnem angkerrenh, ran John Baptise-emeley-angker apek, itetherrenty-arrpantey ipmepenh. Renharlap Herod-el awank ipmew atwew. Ingwer-rneman angkerrenh, ran Elijah apek, angkakert Akngey-wenh awank anenharl-arrpantey. Ingwer-rneman angkerrenh, ran angkakert Akngey-wenh ingwer arrwekeleny apek, itetherrenty-arrpantey ipmepenh. Herod-el angka Jesus-akert awew, rap ilpertelelhemel iterrew, “Atha artwa atyenh-rnem ilanthew, John akapwert akeyew. Artwa angwenh ran nhenhey, alakenh arnwarnerl-apeyel? Atha renh rlwateyew.”
LUK 9:10 Angka mwerr-angker Akngey-wenh ilerl-apenh-penh, kwertengerl Jesus-wenh-rnem apey-alpew ikwer-warl. Rernem ilelhey-alpew ikwer, rernemarl mpwarerl-apenh. Ra renh-rnem atnwenheynew akngerr-wety tawen ingwer-warl Bethsaida-warl.
LUK 9:11 Akngerrel awew, rarl alpew apmer ikwer-warl, rernemap renh apenteynew. Ra renh-rnem arnarew apetyenharl, rap arnekerrey-ayntew ikwer-rnem. Ra ikwer-rnem angka ilew, Akngey atyetyart ingkerrew anem. Arntety-rnem-then ra mwerrelenh arrpemarl.
LUK 9:12 Jesus warrkerrenh-antey ingkeny aylpeyew-atety. Kwertengerl-rnem 12 angkew ikwer, “Anantherr apmer arlpaw-itwew aneyel amern-weny. Ntwa renh-rnem apmer ikwer-rnem-wenh-warl thwenemer, rernem amern ineyew, ankwethen aynteyew.”
LUK 9:13 Ra tyernew, “Arrantherran anthenh-arey amern ikwer-rnem!” Artwernem 5,000 anew-anenh, arelh-rnem-then ampernem-akert; akngerr inngey. Kwertengerl-rnem angkew Jesus-ew, “Anantherr amern akelyant atnyeneyel, amern rtamp-rnem 5, aker aylperr atherr-then. Anantherr nthakenh alhey-angenh, amern akngerrew ineyew.” Ra kwertengerl ikwerenh-rnemew angkew, “Ilenh-arey renh-rnem, rernem arlwarey-arlwarey arrernelheyew, ingwer-rnem 50, ingwer-rnem 50 arrpemarl.”
LUK 9:15 Kwertengerl-rnemel renh-rnem ilew, rernem arrernelheyneyew alakenh.
LUK 9:16 Ra inew amern rtamp-rnem aker aylperr atherr-then, irrwerl-warl-athek aremel, “Akngeyay, anantherr inkwerelhem, ntwarl amern-then aker-then anthew anewantherr.” Rap rlweth-akeynew amern-then aker-then akelyarl-akely, antheynemel kwertengerl-rnemew-anem. Rernem antheynenheng-arey, amern-then aker-then akngerrerrew. Rernem antherl-apenh, akngerrel arlkweyew.
LUK 9:17 Ingkerrel atnerteng irreyew-atety arlkwew. Rernemarl arlkwew-penh, kwertengerl-rnemel amern ampeny-ampeny akwetyerl-apenh, rtnwernem 12-warl arrernerl-apenh arriwew-atety.
LUK 9:18 Ingwer-ingwer Jesus ament alhew, Akngey-warl-athek angkaynteyew. Kwertengerl ikwerenh-rnem ikwerel-arleng aneyarr-alhew. Rap renh-rnem ayernew, “Ilek ingwer-rnemelan ayenh ilem?”
LUK 9:19 Rernem tyernew, “Ingwerentyelan ngenh ileyel John Baptise-emeley-angker-arrpantey. Ingwerentyel ngenh ileyel Elijah-arrpantey. Ingwerentyelan ngenh ileyel angkakert Akngey-wenh-arrpantey, awank-akerrarl anenh, ipmepenh itetherrenty-arrpantey.”
LUK 9:20 Jesus angkew, “Arrantherr-alew? Ilekarl arrantherr ayenh ileyel?” Peter-el tyernew, “Ngan artwa renh, Akngeyarl awank-akerr angkew, ra ahern nhenh-warl thweneyew.”
LUK 9:21 Jesus arrngert angkew ikwer-rnem alakenh, “Innga wenh! Arrantherrap ingwerentyak iley-angenh, Akngeyelarl ayenh thwenew ahern nhenh-warl.”
LUK 9:22 “Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ingwer-ingwer apmwel-ayeth-anem atyeng aynteyenh. Arlka ayeng irrwampeyenh, ayengap apmwa awelheyenh. Akngerr atyeng-wety arlkarerreyenh; atyetyart-rnem Jew-rnem-wenh, artwa rltwernem tyaty ilkwareny-rnem-then, artwa angka Moses-wenhew akalty anthey-angker-rnem-akerr. Ingwer-rnemel ayenh atweyenh ipmewarl. Ingwa atherr-penhan ayeng angkeparl itetherreyenh ipmepenh.” Alakenh-anyem ra ilelhew kwertengerl ikwerenh-rnemew.
LUK 9:23 Jesus angkew akngerrew, ikwerel-arlengarl anenh-rnemew, “Ingwerenty ayenharl apenteyew, ra nthakenh ikwerenharrp-angkwarr alhey-angenh, arrangkw. Ingwer-rnemel renh irrwampenh-anthem, ayenh apententy. Ran ipmelhey-angenh, ayenh apent-aynteyew intem-anteyarl.
LUK 9:24 Ra iterreyel apek ament, mwanty iteth-antey arntarnt-arelh-aynteyew. Alakenhan apmwel-ayetharl iterreyel. Rap atnengkanerrem arrpemarl, nthakenh Akngey-itwel intem-antey aney-alpey-angenh, arrangkw. Alakenh apek ingweran iterreyel, ‘Ayeng apek ilwenty, atharl Jesus apenteyel, kel mwerrarl.’ Rap Akngey-itwel intem-antey aney-alpem.
LUK 9:25 Ingwerentyel apek ilek-ilek mwerr-angker inaynteyew ikwer. Apwert-then ra inaynteyew, amern-then inaynteyew, arnkwethen akngerr inaynteyew. Ampwal yanh-rnem-akert ra nthekwern Akngey-itwel aney-alpey-angenh, arrangkw! Ra ayenh apentey-angenh, rap ilwemarl, nthekwern Akngey-itwel aney-alpey-angenh, arrangkw.
LUK 9:26 Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ingwer-ingweran ayeng apey-alpeyenh irrwerl-they antyerl akngerr-akert. Anantherrap arrtyernenhey-alpeyenh itwernel-apeny, rlterrk Akngey-wenh-akertel. Arrantherr apek nyerrerrem, ayenh apentewerr angka atyenh-wety-then, ayengap arrantherr-wety nyerrerrem arrpemarl.
LUK 9:27 Ayengan arraty angkeyel arrewantherr. Ingwerenty apmer nhelarl rlengk anew-aneyel-rnem, rernem Akngey anngel areyenh. Rernem ilweyew-alenty, rernem areyenh, Akngeyarl atyetyart ilkwa aneyenh ingkerrew.”
LUK 9:28 Wik anyent-penh Jesus alhew apwert irrwerl-warl, Akngey-warl-athek angkaynteyew-anem. Rap kwertengerl-rnem irrpety atnwenhew, Peter awayenheng-atherr James-then John-then.
LUK 9:29 Jesus-arl angkenh Akngeyew, inngerran ingwer-lkwererrew, arnkwa arlter innga irrew, amparrkew-anem.
LUK 9:30 Arwapeny artwa atherr-anem ikwerel-arleng rtneyelpew, angkey-alhew ikwer, ratherranap Moses-then Elijah-then.
LUK 9:31 Rernemap ingkerrenh amparrkenh. Artwa ratherr angkew Jesus-ew, “Rlengk-anteyap nga ilwey-alhem Jerusalem-itwew, Akngeyelarl awank ilew-angkwarr.”
LUK 9:32 Jesus-arl angkenh artwa ingwer-atherrew, Peter artwa ikwer apelty atherr-then ankwa apelp ayntenh. Rernem ankwethey akwentenhey-alpew, rernemap arew, Jesus artwa ingwer-atherr-then ingkerrenh rernem amparrkenh.
LUK 9:33 Artwa ingwer-atherr alpeyew-alenty rtnenh, Peter angkew, “Ingkartay! Mwerr anantherr mpwelhenh-antey! Anantherr lywenty-rnem irrpety mpwareyew; ngkwengarl anyentan, ingweran Moses-ewarl, ingweran Elijah-ewarl!” Ran iterl-arey-angenh, ranap apmwel-ayeth angkenh. Ra iterrenh, artwa atherrang anenty-arrpantey ahern nhenh-itwew alerl.
LUK 9:34 Peter angkenh-antey, kwenpayel-anem renh-rnem ingkerrenh artew, kwertengerl-rneman atererrew.
LUK 9:35 Rernemap awew, Akngey rarl angkew kwenpay-they alakenh-anyem, “Nhanyem Alerey atyenh-antey, atharl awank ilew, renh thweneyew ahern-warl. Awelhenh-arey ikwer, rarl angkeyelewan arrewantherr!”
LUK 9:36 Akngey angkenh-penh, rap ywerrerl-alhew, kwertengerl-rnemel arew, Jesus-arl ament-anem rtnenh. Rernemap iterl-arew, mwerr-angker rernem arew. Rernem ingwer-rnemew iley-angenh-antey. Ingwer-ingwerantap rernem ilerl-arrernew ingwer-rnemewan.
LUK 9:37 Ingwepenh ingwerel Jesus kwertengerl-rnem irrpety-akert atwarreynenh apwert irrwerl-they. Ingwer-rnemel arew, rernemarl atwarrenhey-alpenh, akngerr innga ikwer-rnem arnekerrew.
LUK 9:38 Artwa anyentan arlkew, “Atyetyartay! Amperrngerra alerey atyenh anyentew! Akngemang atha renh ngkweng-warl, raw mwerrerreyew?
LUK 9:39 Arrentyan aylpem ikwer-warl angkepelarreng, awey rap arlkenty iwem. Arrewelheleyam-alpem renh angkepelarreng, iwem renh ahern-warl-then. Iylkerretyan thelelhem arrakert-they. Arrenty ran antelhem ikwer-itwel intem-antey. Rap angkep apeyam-aylpem ikwer-warl, renh irrwampenh-anthem intem-antey, awey rap ilweyew irrem.
LUK 9:40 Atha kwertengerl ngkwenh-rnem ayernew, arrenty irrenteyew ikwer-they. Rernemap arrangkwarl, irrentey-angenharl.”
LUK 9:41 Jesus angkew ikwer-rnemew ingkerrew, “Arrantherran atyeng awelhey-angenh arrangkw-antey! Arrantherran apmwel-ayetharl iterreyel. Ayengan arlkarewelheyel, arrenhantherrenh akalty-antheyel angkepelarreng! Ayeng nthakenh arrewantherrel-arleng aney-angenh arleng-alenty!” Rap artwa ikwer angkew, “Akngetya alerengkw ngkwenh atyeng-warl.”
LUK 9:42 Aynelikw awey renh akngetyenh, arrentyel renh ilatwew ahern-warl arrewelhelemel. Jesus-el arrenty irrentew awey ikwer-they, renhap atnwenhew-anem aynikw-warl.
LUK 9:43 Ingwer-rnemarl rtnenherrenh, rernemap apatew. Rernem angkew, “Inngangay! Akngeyel arnwarnem arawerrng-akertel!” Ingkerrenh angkerrenh-antey, Jesus nakenh. Rap angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew,
LUK 9:44 “Awelhenh-arey arternp atyeng! Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ingwerentyel ayenh ahayiweyenh artwa apmwernem-warl, rernem ayenh atweyew ipmew-antey.”
LUK 9:45 Kwertengerl-rnemel nthakenh iterl-arey-angenh, rarl ilelhenh ikwer-rnem. Akngey ikwer-rnem arrngert angkew, rernem iterl-arewerr. Rernem apatenh, renh ayerneyew, angka ikwer-rnem anaynteleyew.
LUK 9:46 Ikwer-penh kwertengerl-rnem angkerrenh, rernemap ilterrenh alakenh, “Angwenharlap ilkwa inngan anewantherr-they?”
LUK 9:47 Jesus-el nthakenh renh-rnem awey-angenh. Kel ra renh-rnem iterl-arenhan, rernemarl alakenh iterrenhan. Ra ilew, ampa akely apetyeyew, rtneyew ikwerel-arleng.
LUK 9:48 Ra angkew kwertengerl-rnemew, “Nga ampew mwerr anem, ngap atyeng mwerr anem arrpemarl. Ngan atyeng mwerr anem, ngap Akngeyewarl mwerr anem arrpemarl. Akngey ranap ayenharl thwenew. Ngarl akely antwelhem, ngap ilkwarl Akngey-angkwarr.” Alakenh Jesus angkenh ikwer-rnem.
LUK 9:49 John-an angkew, “Ingkartay! Anwernantherr arew, artwa anyentel arrenty-rnem irrentenharl, itna ngkwenhel itnewemel. Anwernantherr renh iltew, anewantherr-areny-wenyarlap ran.”
LUK 9:50 Jesus angkew, “Arrngert angkey-angenh. Ran anewantherr tyel-angkey-angenh, ranap anewantherr-apeny.”
LUK 9:51 Kel Jesus-el iterl-arenh, rarl Jerusalem-itwew ilweyenh, irrwerl-anem alpeyenh angkep. Ra iterrew, Jerusalem-warl alheyew-antey, rap anperl-alhew-anem.
LUK 9:52 Galilee-they ra alheyew akwerterrp-antey Samaria-ampeny-angkwarr Judea-warl. Rap angkakert-rnem thwenew arrwekel Samaria-warl, apmer ikwer-rnem alaleweyew.
LUK 9:53 Apmer ikwer-areny-rnemel awew, Jesus-arl alpenh Jerusalem-warl, rernemap angkew, “Arrangkw! Nthakenh ra nhel ayntey-angenh! Jew-rneman arrantherran apmer arrewantherrenhel ayntemer!”
LUK 9:54 Angkakert-rnem angkep alpew, Jesus ileyew, Samaria-areny-rnemarl angkew. James-then John-thenel awew, ratherrap ahelerrew angkew-anem, “Ingkartay! Ayla ayernem Akngey, rwa thweneyew irrwerl-they, renh-rnem ilwerl-atheneyew?”
LUK 9:55 Ra arrngert angkew.
LUK 9:56 Rernem anper-antey apmer ikwer-angkwarr alhew, apmer ingwerel-anem ayntey-alhew.
LUK 9:57 Rernem iwerrel-antey alperlewenh Jerusalem-warl, artwa anyent rernem arey-alhew. Artwa rap angkew Jesus-ew, “Atha ngenh apenteyew, ingweram-angkwarr nga alhenty.”
LUK 9:58 Jesus-el tyernew, “Arengk artnwer inteyel ayntem ntywetyarl. Thip akerrkan atharlkwel ayntem ntywetyarl. Artwa Innga Akngey-wenh athan apmer atnyeney-angenhan.”
LUK 9:59 Jesus angkew artwa ingwerew, “Apenta ayenh!” Artwel tyernew, “Ingkartay! Akngey atyenh ilweyew-aneyel. Ayeng angkep alpeyew, renh arntarnt-arey-alpeyew. Renh akwernenty-penh, atha ngenh apenteyenh-anem.”
LUK 9:60 Jesus angkew ikwer, “Inweng Akngey-wenh atnyeney-angenh-rnem menty rernem akwernerl-ayntey. Nga alhemer, ingwer-rnemarl ilerl-apaynteyew, Akngeyan ikwer-rnem atyetyart anaynteyew, renh-rnem arntarnt-araynteyew.”
LUK 9:61 Artwa ingweran angkew arrpemarl, “Ingkartay! Atha ngenh apenteyew. Ayeng-tangkwel apmer-warl alpeyew arrwekel, atyenh-rnem atha iley-alpeyew, ayengan alpeyel ngkwengel-arleng.”
LUK 9:62 Jesus-el tyernew, “Arrangkw. Ntwa ayenh apententy, nthekwern nga angkeperrey-angenh. Ngan iterreyel angkeperreyew, nthekwern ntwa angka Akngey-wenh iley-angenh, rarl atyetyart ingkerrew aneyel, arrangkw.”
LUK 10:1 Ikwer-penh Jesus-el rlwanew 72 ingwer-rnem-anem. Ra renh-rnem atherrarl-atherrarl thweneyew, rap angkew ikwer-rnem, “Apmer ingkerr-warl alhayntenh-arey, ingwer-rnem ilerl-apayntenh-arey, ayengan ingkern-theyarl alheyenh.
LUK 10:2 Akngerr ingwer-rnem aneyel apmer arrpanenhel. Rernem mpwelheyel, angka mwerr-angker Akngey-wenh awaynteyew. Athanap warrkenh-rnem irrpetyapant atnyeneyel, ingwer-rnem akalty-anthaynteyewan. Arrantherr ayernemer alakenh, ‘Akngeyay, ntwa warrkenh ingwer-rnem rlwana, akngerr ingwer-rnem awelheyew ngkweng.’
LUK 10:3 Kel-anem alhenh-arey. Mwanty-antey alhenh-arey, rlterrk inngarl arrewantherr aynteyenh-wety! Arrantherran anik, yep-yep-apenyarl. Ingwer-rneman ahelengkw, artnwer-apenyarl.
LUK 10:4 Ampwal-rnem akngeyney-angenh; yakweth-weny, apwert-weny, pwet anyentant. Arrantherr ingwer iwerr-itwew rlwatenty, aleth angkey-angenh, kel anperl-alhemel arrpemarl.
LUK 10:5 Arrantherr apmer anyent-itwew aremerrey-alhem, warl anyent-warl-tangkwel alhenh-arey. Arrantherr aylpenheyew-alenty warl ikwer-warl, angkenh-arey artwa warlew-artey ikwer alakenh, ‘Akngeyel ngenh arnep-arnem ngkwenh-rnem-then, mwanty arntarnt-arem intem-antey.’
LUK 10:6 Artwa yanh apekan ahelengkw, Akngeyelap renh arnep-arney-angenh. Artwa ahelengkw-weny apek ra, Akngeyelap renh arnep-arnem ikwerenh-rnem-then.
LUK 10:7 Arrantherr warl ikwer-itwewant anenh-arey, warl ingwerel ayntey-angenh. Amern-then aker-then arlkwenh-arey, warl ikwer-areny-rnemelarl antheman. Kwaty-then antywenh-arey, rernemarl antheman. Rernem arntarnt-arem arrenhantherrenh, pay-apeny anthemel, arrantherrarl atyeng warrkerreyelan.
LUK 10:8 Arrantherr apek anperl-alhenty apmer ingwer-warl. Apmer ikwer-areny-rnem inkwerelhemel arnekerrem apek arrewantherr. Warl ikwer-rnem-wenh-warl apek arrenhantherrenh atnwenheynem, anthemel amern ilek-ilek. Kel arrantherrap inkwerelhemel arlkwenh-arey ikwer-rnem-itwew.
LUK 10:9 Mwerrelenh-arey arntety-rnem apmer ikwer-areny. Renh-rnem ilenh-arey, arltarl arrer-anem irreyel-wety, Akngeyarl ingkerrenhew atyetyart aneyenh, arntarnt-areyenh renh-rnem.
LUK 10:10 Arrantherr alhenty apmer ingwer-warl apek. Apmer yanh-areny-rnem arlkarerrem arrewantherr-wety, rernemap awelhey-angenh arrewantherr. Kel ampererremel alhenh-arey apmer ikwer-angkwarr, alakenh angkemel,
LUK 10:11 ‘Arenh-arey nhanyeman! Anantherr arrewantherrety pwet-they ahern nhenh-areny lertnem. Awelhenh-arey! Arltan arrer-anemerreyel, Akngeyarl ingkerrenhew atyetyart aneyenh, renh-rnem arntarnt-areyenh. Arrantherranap Akngey-wetyan arlkarerreyelarl!’ Alakenh-anyem arrantherr ilerl-apemer apmer ikwer-itwew.
LUK 10:12 Arlta anyentel, ingkerrenh-antey ywerreyelpeyenhel, Akngeyelan akarrelenhey-alpeyenh apmer arrpanenh-areny-rnem ikwer-warl. Ra renh-rnem ayerneyew, nthakenh rernem anenharl. Rap apmwerneman irrwampenh-antheyenh, mwerr-rnemantarl ra arntarnt-areyenhan. Arrantherr apek iterl-areyel angka tawen Sodom-akert? Awank-akerr Akngeyel irrwampenh-anthew ingkerrenh apmer ikwer-itwew, rernemarl apmwel-ayeth anenh. Ran ikwer-rnemew ahelerrew. Kel arlta anyentel, ingkerrenharl ywerreyelpeyenhel, ra irrwampenh-antheyenh alyepel Sodom-areny-rnem. Ingwer-rnem arrewantherr awelhey-angenh-rnem, Akngey rap artewentyel renh-rnem irrwampenh-antheyenh.” Alakenh-anyem Jesus angkew artwernem 72 ikwer-rnem.
LUK 10:13 Jesus angkew ingkerrew, “Tawen Korazin-areny-rnem Akngeyel renh-rnem irrwampenh-antheyenh artewentyel innga. Rernem atyeng awelheyangan. Alakenh irrkaty arrpemarl aynteyenh ingwer-rnemewan tawen Bethsaida-arenyewan. Rernem ayenh arew, atharl akngerr mwerrelenh, rernemap atyeng-wety arlkarerrewarl. Ayeng tawen Tyre-warl tawen Sidon-warl-then alheyew-anew, mwerrelerl-aneyew-anew renh-rnem, rernem atyeng awelhemerarl. Rernemap nyerrerrem, apmwa ikwer-rnem-wenh-wety angkeperrem. Rernemap arnkwa apmwamwamel rernem aylpem anewantherrenh-angkwarr, inmenthel-then apernelhemel. Alakenh-anyem ingwer-rnemel renh-rnem areyew, rernemarl apmwewety angkeperrew.
LUK 10:14 Arlta anyentel, ingkerrenh ywerreyelpeyenhel, Akngeyel tawen Tyre-areny-rnem-then tawen Sidon-areny-rnem-then irrwampenh-antheyenh alyepelant. Rap tawen Korazin-areny-rnem-then tawen Bethsaida-areny-rnem-then irrwampenh-antheyenh artewentyel innga.
LUK 10:15 Tawen Capernaum-areny-rnem-alew? Rerneman apmwel-ayeth iterreyel alakenh, ‘Akngeyel anwernantherrenh irrwerl akngeyneyenh, ikwer-itwel aney-alpeyew. Jesus anenh apmer anwernewantherrenh-itwew, rap ilek-ilek mwerr-angker mpwarenh.’ Alakenhap rernem iterreyelan. Rernem atyeng awelhey-angenh-anteyarl. Akngey rap renh-rnem arleng ikwer-wety iweyenhan.”
LUK 10:16 Jesus angkew artwernem 72 ikwer-rnem, “Ingwerenty arrewantherr awelhem, rap atyengan awelhem arrpemarl. Ingwerenty arrewantherrety arlkarerrem, atyeng-wety ra arlkarerrem arrpemarl. Ingwerenty atyeng-wetyan arlkarerrem, rap Akngey-wetyan arlkarerrem arrpemarl. Akngey rarlap ayenh thwenew ahern nhenh-warl.” Alakenh-anyem Jesus-an angkew artwa 72 ikwer-rnemewan. Rernemap anperl-alhew apmer arrpanenh-warl-anem.
LUK 10:17 Ikwer-penh ingwer-ingwer artwa 72 weth-rnem, Jesus-elarl thwenew-rnem, rernem inkwerelhemel apey-alpew Jesus-warl. Rernemap ilelhew, “Ingkartay! Innga wenh! Anwernantherr arrenty-rnem ilterl-apenh, itna ngkwenh itnewemel, rernemap awelhew anwernewantherr! Anwernantherr irrentew arntety-rnem-they, rernemap ywerrerl-alhew!”
LUK 10:18 Jesus ikwer-rnem angkew, “Atha arew, arrenty alkenh Satan-wenh arawerrng akelyarl-akelyarl irrenhey-alpenh. Ran rlterrk-weny-anem.
LUK 10:19 Arrantherr atyeng awelhenh-arey! Atha arrewantherr rlterrk anthem, athap arrenhantherrenh arntarnt-arayntem. Arrantherr rtnwem ahelengkw-rnem lthwerl-apayntem arnperrk-rnem-then, arrantherrap alethel alhayntem arntety-weny. Arrantherrap Satan-angkwarr-anem rlterrkarl. Nthekwern ra irrwampenh-anthey-angenh, arntety-then anthey-angenh, arrangkw.
LUK 10:20 Arrantherrap inkwerelhemel angkeyel, ‘Innga wenh! Arrenty-rnem anwernenhantherr iylparethel aweyel!’ Mwerr-angkwarr arrantherr inkwerelhemel angkem, ‘Akngeyel anenhantherr iterl-areyel, rarl anenhantherr itna ingkwernew pip ikwerenh-warl.’”
LUK 10:21 Jesus-arl angkenh artwernem 72 ikwer-rnem, Inweng Mwerr-angkerel renh irrngerney-anthew. Ra angkew alakenh Aynikw ikwerenhew, “Akngeyay, ngan atyetyart alkenh ingkerrew ahern nhenhew-then alkerew-then. Atha ngenh nakem. Ntwa angka ngkwenh ilew akwerrp-rnem-warl. Ntwa angka ngkwenh iley-angenharl akalty-rnem-warl. Ya, Akngey, ntwa alakenh arnwarnew, ngarl ilkelhew-angkwarr.” Alakenh Jesus angkew Aynikw ikwerenhew.
LUK 10:22 Jesus artwernem 72 ikwer-rnem angkew arrpemarl, “Akngeyel ilek-ilek ikwerenh atyeng anthew. Ayengan Alerikw ikwerenh. Rant anyentel ayenh iterl-arem innga. Athant anyentel renh iterl-arem innga arrpemarl. Atha rlwanew-rnemel rernemarl Akngeyan iterl-arem arrpemarl, atharl renh lwewarrernem ikwer-rnem.”
LUK 10:23 Jesus-el artepang arenhey-alpew, ra angkew kwertengerl-rnem 12 ikwer-rnemant, “Arrantherr inkwerelheyel-anem, aleyan arrantherrarl anngel areyel ilek-ilek mwerr-angker-rnem. Aleyant Akngeyel lwewarrernew alakenh.
LUK 10:24 Angkakert Akngey-wenh arrwekeleny-rnemel Atyetyart ilkwernemel-then rernem ilek-ilek mwerr-angker areyew, aley arrantherrarl areyel-apeny. Rernem aweyew, aley arrantherrarl aweyel-apeny. Arrangkw. Alakenh-anyem atha arrenhantherrenh ilem inkwerelhenty.”
LUK 10:25 Artwa akalty anyent anenh, ranap angka Moses-wenhew akalty-anthey-angkerarl. Rap Jesus arrkerneyew rtnerl-alhew. “Atyetyartay! Nthakenh irrem ayeng, Akngey-itwel intem-antey aney-alpeyewan?”
LUK 10:26 Jesus-el tyernew, “Ntwa kel angka Moses-wenh iterl-areyel. Ilek angka nhenhelan aynteyel?”
LUK 10:27 Artwa akalty angkew, “Alakenh angka Moses-wenhel aynteyel: ‘Artewentyel ilkelh-aynta Akngeyewan, ikwer anthelhemel, ikwerant iterremel, ikwer warrkerremel.’ Alakenh-then ra aynteyel: ‘Ngarl arntarnt-arelhem-apeny mwanty, ntwap ingwer-rnem arntarnt-araynta arrpemarl.’”
LUK 10:28 Jesus-an angkew ikwer, “Arraty nga angkeyel. Nga alakenh irrenty, ngap alpem Akngey-itwel, aney-alpeyew intem-antey.”
LUK 10:29 Artwa akalty ra ilkelhew, Jesus-el renh nakeyew, rap ayernew, “Angwenharlap atha arntarnt-areman?”
LUK 10:30 Jesus-el angkanem ilew artwa ikwer. “Artwa Jew anyent anenh Jerusalem-itwew. Rap iterrew, alheyew tawen ingwer-warl Jericho-warl, rap anperl-alhew-anem. Artwa irrtyert-awarr-rnem irrtyert-aylpew arrwekel iwerrel, rernemap renh apetyenharl arnarew. Rernemap renh antwerrkemel apwert rakew. Renhap arnkwa lhelemel atwew, iwerlelpemel ahern-itwew ayntaynteyew, rap kelepenh ilweyew-anew.
LUK 10:31 Ikwer-penh artwa rltwa tyaty Jew-rnem-wenh-areny alhew iwerr irrkaty ikwerel. Ra arenhew, artwarl ayntenh, rap anper-antey alhew ikwer-angkwarr.
LUK 10:32 Artwa warrkenh tyaty Jew-rnem-wenh-areny iwerr ikwerel arrpemarl alhenh, ranap Levi-wenh-antey. Arrer innga arntety ikwer-angkwarr alhew, rap iterrew, ‘Ayeng arlarl.’ Arenhemel anper-antey ra alhewan.
LUK 10:33 Artwa ingwer-anem tangkey-akert alhenh iwerr ikwerel arrpemarl, ranap Samaria-arenyarl. Ra arey-alhew, artwa arntetyarl ayntenh, rap amperrngerrew ikwer.
LUK 10:34 Rap alhew ikwer-warl, ngkwarl wayn thelew artwa tywen-rnem-warl, anterel apernemel arertnew-anem. Rap artwa renh tangkey-warl tywenerl-alhew, akngeynew warl anyent-warl-anem. Rap renh athenew panty-warl, ankwakel-anem renh arntarnt-arenh.
LUK 10:35 Ingwepenhan artwa Samaria-areny ra apwert-anem anthew artwa apmerew-arteyew. Rap angkew, ‘Ayengarl alpeyel-wety-anem, atha ngkweng apwert nhanyem anthem. Ntwa artwa arntety nhanyem arntarnt-araynta. Ingwer-ingwer ayeng apey-alpentyan, athap ngenh apwert anthem, artwa ran arternp mwerrerr-aynteyew.’”
LUK 10:36 Jesus-elarl angka ilenh-penh, ra artwa akalty-anem ayernew, “Nthakenh ngan iterreyel angka nhenhew? Artwa nthenh-apenyel arntarnt-arenh artwa arntety mwantyel?”
LUK 10:37 Artwa akaltyan angkew, “Artwa wethaw Samaria-areny, renharl alpemelew!” Jesus-an angkew ikwer, “Ya, arraty. Anantherr iterl-areyel, Jew-rnem ilkelhey-angenh Samaria-areny-rnemewan. Artwa Samaria-areny ranap arntarnt-arenh artwa Jew ikwer. Alakenh-anyem nga alhemer, ingwer-rnemew mpwareyew mwerr-angker. Ngkwenh-rnemewant iterrey-angenh. Jew-rnemewant iterrey-angenh. Ntwa mwerr mpwaraynta ilkelhey-angenh-rnemew-then.”
LUK 10:38 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert iwerrel-antey alhenh Jerusalem-warl, rernemap aremerrey-alhew apmer ingwerel. Arelh itna Martha anenh apmer ikwer-itwel, rap renh-rnem ilew, amern arlkweyew apmer ikwerenh-itwew.
LUK 10:39 Rernem kwen aylpenhew warl ikwer-warl, aney-alhew-anem. Martha-wenh ayteyikw Mary anenh Jesus-itwel. Jesus-el renh akalty-anthenh. Mary ran awelhenh ikwer.
LUK 10:40 Martha warrkerrenh artewenty innga, amern akngerr ampernemel. Rap alhengkerrerrew, rap alhew, Jesus ayerneyew, “Ingkartay, ayek ntwan areyel? Mary-el ayenh iwerl-alhew. Ayengant ament warrkerreyel. Ntwa renh ilemer, ayenh alpemeleyew!”
LUK 10:41 Rap renh tyernew athamerremel, “Martha-ay! Ilekew nga ahelerreyel Mary-ewan? Ilekew nga arralty-aneyel, amern akngerr ampern-aynteyewan?
LUK 10:42 Mwerr-angkwarr iterra, Mary-arl iterreyel-angkwarr. Nthakenh ayeng ikwer arrngert angkey-angenh.”
LUK 11:1 Arlta ingwer-ingwerelan Jesus anenh, Aynikw ikwerenhew-anem angkemel. Rarl angkenh-penh, kwertengerl anyent apetyew ikwer-warl, angkey-alhew ikwer, “Ingkartay! Akalty-antha anenhantherr, arraty angkaynteyew Akngeyew, John-elarl kwertengerl ikwerenh-rnem akalty-anthenh-apeny. Ntwa apek akalty-anthem anenhantherr alakenh?”
LUK 11:2 Jesus-an angkew ikwer-rnem, “Alakenh angkayntenh-arey: ‘Akngeyay, ingkerrelarl ngenh iterl-aremer, nakemel angkerl-anemer. Ngan Atyetyart ingkerrew. Anantherr ingkerrenh ngkweng awelhem.
LUK 11:3 Intem anthaynta amern-then aker-then anewantherr arlta arrpanenhel.
LUK 11:4 Ingwer-rnemel apmwel-ayeth anewantherr mpwarenty, menty-anem anantherr renh-rnem ipmemel tyarlewem iylpelerremel. Anantherr apmwelhelenty, anantherr ngenh ayerneyew, apmwa irrarlkeyew anewantherr-wety. Anenhantherr awakelhey-angenh, angkep atweyewan. Intem arntarnt-araynta anenhantherr, arrkernewerr anenhantherr ingwerentyel, apmwel-ayeth anaynteyew.’ Alakenh angkeman arrantherr Akngeyewan.”
LUK 11:5 Jesus-an angkew ikwer-rnem, “Nhanyem atha arrewantherr angka ilem. Nga apek alhem ampepenyel warl ngkwenh-rnem-wenh-warl, amernew aparelheyew. Ntwa apek ayernem alakenh, ‘Apmarleyay! Amern atyeng antha,
LUK 11:6 atyenharl apetyewew arleng-they. Ayengan apateyel, nthakenh atha ilem. Ayengan arrangkw, ilekel atha wantey-angenh.’
LUK 11:7 Warl ikwer-arenyan kwen-they-antey apek angkem, ‘Atyekeley-angenh! Ipma anenhantherr! Ayengan atyenh-rnem-akert aynteyel, arriwan atha akentew-anem. Nthakenh akwentey-angenh, amern ngenh antheyew, arrangkw.’
LUK 11:8 Ra apek alakenh ngkweng angkem aynterl-anemel, arrangkw nthakenh ngenh anthey-angenh. Nga apek iterrem ngkwenh-wenyarl. Ntwa renh ayernem alhewer-antey, rap akwentenhey-alpemarl. Rap amern-anem nyerrerremel ngkweng anthem, ingwer-rnemel renh awewerr, rarl iylpelant aweyel.
LUK 11:9 Arternp awelhenh-arey arrantherr! Ntwa ayerna Akngey, ranap ngkweng anthemarl. Nga nthwa, ranap ngkweng lwewarrernemarl. Ntwa arriw rltar-atwa, ranap ngkweng altywerelemarl.
LUK 11:10 Inngarlap ran! Ntwa Akngey ayernenty, ranap nthakenh iylpelant awey-angenharl. Nga nthwenty, ranap nthakenh irrtyert-aylpey-angenharl. Ntwa arriw rltar-atwenty, Akngey ranap ngkweng altywerelemarl, ngap aylpenhem-anem.
LUK 11:11 Alerengkwel ngenh aker aylperrew apek ayernem. Ntwa rtnwem ahelengkw ikwer anthey-angenharl, arrangkw! Ntwa aylperrant anthem arlkweyewan.
LUK 11:12 Ampengkwel ngenh aker kwartew apek ayernem. Ntwa atneth-akert ikwer anthey-angenh, arrangkw!
LUK 11:13 Arrantherran apmwangkwarr aneyel, arrantherrap iterl-areyelarl, ilek-ilek mwerr-angker anthaynteyewan ampa arrewantherrenhewan. Akngey irrwerl-arenyan arrantherr-apeny-wenyarl. Ra mwerr-angker inngarl anthem. Ra arrantherr-apeny-wenyarl. Ra anthem Inweng Mwerr-angkerarl arrewantherr, arrantherr renh ayernentyan.”
LUK 11:14 Arlta ingwerelan Jesus-el artwa arrenty-akert arey-alhew. Arrentyel artwa renh angkey-angenhelenh. Jesus-el arrenty irrentew ikwer-they, artwa rap angkenh-anem. Akngerrelan apatemel arew.
LUK 11:15 Ingwer-rneman angkerrenh, “Atyetyart arrenty-rnem-wenhel Jesus yanhan rlterrkelew, ra arrenty-rnem irrent-aynteyew.”
LUK 11:16 Ingwer-rneman iterrew, Jesus arrkerneyew, rernemap ayernew, “Mwerr-angker mwanty mpwaraynta arawerrng-akertel! Alakenh anantherr areyew, Akngeyelanang inngarl ngenh thwenew.”
LUK 11:17 Jesus-elan kanper-antey iterl-arew, rernemarl iterrenh, rap angkanem ikwer-rnem ilew. “Artwa ilkwa apek atyetyart anem apmer anyentew. Akngerr apmer ikwer-areny-rnem apek amentew-amenterrem, intem-antey rernem atwerrerl-anenty. Nthakenh rerneman anyent-antey aney-angenh, rernemap ingkerrenh arlperrty alhem. Apmer ikwer-rnem-wenh-itwew irrpetyapant-anem aneyelpem. Artwa ilkwa ran atyetyart irrpetyapew-anem anem. Akngerr-rneman altyernem-then atwerrem apek intem. Nthakenh rerneman anyent-antey aney-angenh, rernemap ingkerrenh arlperrty alhem. Apmer ikwer-rnem-wenh-itwew irrpetyapant-anem aneyelpem.
LUK 11:18 Arrantherran iterreyel, atyetyart arrenty-rnem-wenhel ayenh rlterrkelerl-anenty-arrpantey. Arrangkwarl yanhey! Ran atyetyart atyeng aney-angenharl. Ran atyetyart arrenty-rnemewantarl aneyel. Nthekwern ra arrenty-rnem irrentey-angenh, ra atyetyart arrenty-rnem irrpetyapew aneyelpewerr. Nthekwern atyetyart arrenty-rnem-wenhel ikwerenh-rnem irrentey-angenh, arrangkw.
LUK 11:19 Arrantherr iterreyel, rarl ayenh rlterrkelerl-anenty-arrpantey, arrenty-rnem irrent-aynteyew. Iterrenh-arey arrpemarl arrantherr! Arrewantherrenh-rnem-alew, rernemarl arrenty-rnem irrentey-angker arrpemarl? Arrenty Satan-elang renh-rnem rlterrkeley-angenh, arrangkw! Nga alakenh angkenty, rernemap ngkweng ahelerrem, rernemarl ilem, ‘Rlterrk Akngey-wenhelant arrenty irrentey-angker.’
LUK 11:20 Akngey atyetyart ilkwanem ingkerrew anem. Arawerrng ikwerenh-akertel athan arrenty-rnem irrentey-angker inngarl. Anngel arrantherr aley areyel.”
LUK 11:21 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh, arawerrng Akngey-wenhan rlterrk Satan-wenh-angkwarr. “Artwa rlterrk ilkwel warl ikwerenh arntarnt-arem. Rarl alakenh arntarnt-arem, ilek-ilek ikwerenh mwanty ayntem warl kwenel. Ingwerentyakel nthakenh irrtyert-iney-angenh.
LUK 11:22 Artwa ingwer rlterrk innga ikwer-angkwarr apetyenty, renhap athenemel atwem. Rap inem ilek-ilek warlelarl aynteyel-rnem, rap arlperrtyelemel anthem ikwerenh-rnemew-anem.”
LUK 11:23 Jesus angkew, “Ingwerenty atyeng ilkelhey-angenh, atyenh-wenyarl ra. Ran ingwer-rnem atyeng-warl akngetyey-angenh, ranap renh-rnem atyeng-wety thweneyelarl arleng.”
LUK 11:24 Jesus angkew ikwer-rnem, “Arrenty-wenh-angkwarrarl alakenh-anyeman. Ra artwa anyentel-arleng-tangkwel anem, ingwerentyelap renh irrentem-anem ikwer-they. Ra artwa renh iwerl-alhem-anem, rap alhem-anem, arlpaw-ampeny-warl-anem ywarn-antey nthwem, artwa ingwerew arternperreyew. Ran ament angkem, ‘Ayengan angkep artwa ikwer-warl alpem, ayengarl awank anenh-warl.’
LUK 11:25 Rap angkep alpem, artwa renh mwerr-anem arey-alpem. Ranap arrenty atnyeney-angenh-anem. Inweng Akngey-wenh rap atnyeney-angenh arrpemarl, rarl warl aternng-weny arey-alpem-apeny, iylpwanem.
LUK 11:26 Arrenty rarl arem-penh, ra alpem, apmwa innga 7 ingwer-rneman ingwerl-alpeyew, rernemap ingkerrenh artwa ikwer-warl aylpey-alpem-anem. Artwa irrepern ra arrenty anyent-tangkwel atnyenenh. Aleyan ra anem apmwa innganem, arrenty akngerr-akert. Angka atyenhew awelhemer apenterl-anemel, alakenh ikwer apmwa ayntewerr arrpemarl.”
LUK 11:27 Jesus-arl angkenh-antey, arelh anyent arlkew, “Amengkw rarl ngenh alkenhelew ra inkwerelheyel!”
LUK 11:28 Jesus-el tyernew, “Arrangkwarl. Ingwer-rnem angka Akngey-wenhewarl awelheyel-rnem, rernemarl inkwerelheyel inngan.”
LUK 11:29 Akngerr-anem akngerr-anem akarrerrenh Jesus-warl, rap angkew ikwer-rnem. “Arrantherran apmwarl! Arrantherran intemarl ayerneyel, ‘Mwerr-angker mwanty mpwara Akngey-wenh arawerrng-akertel!’ Nthakenh atha alakenh-anyem mpwarey-angenh arrewantherr. Athan angka Jonah-akertant ilem. Ranap angkakert Akngey-wenh awank-akerrarl anenh.
LUK 11:30 Arrantherr angka weth iterl-areyel. Aylperr ilkwel renh kwertnew, ingwa atherrel ra ayntenh aylperr-itwel kwen. Akngeyel aylperr iylarnew, Jonah renh iteth-antey rlkwethel iwenhey-alpeyew aketh-warl kwaty impalth-warl. Ikwer-penhan rap tawen ilkwewarl Nineveh-warl alhew-anem, ra apmer ikwer-areny-rnem ileyew, apmwewety angkeperreyew Akngey-warl-athek. Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, ayengap arrewantherr katy ilweyenh, awenngel ingwa atherrel aynteyenh, Jonah-arl aylperr-itwel ingwa atherrew ayntew-apeny. Ayengap angkep itetherreyenhan ipmepenh, arrantherraw Akngey-warl-athek angkeperreyew.
LUK 11:31 Nineveh-areny-rnem Jonah-ew awelhew, rarl angka Akngey-wenh ilenhew. Rernemap nyerrerrew-anem, apmwewetyan angkeperrew. Akngeyel apmwa irrarlkew ikwer-rnem-wety, rap ikwer-rnem awakelhey-angenharl, angkep renh-rnem atweyewan, arrangkwarl. Kel ayengan ilkwa inngarl Jonah-angkwarr. Arlta anyentel, Akngeyel ingkerrenh-antey rnkerneyenh, renh-rnem ayernemel, iylpareth rernem awelhenty. Arlta ikwerel-antey, Nineveh-areny-rnemel arrenhantherrenh apmwa antweyenh, arrantherr atyeng awelhey-angenharl, apmwewety angkeperrey-angenh. Arrantherr angka iterl-areyel arelh atyetyart Sheba-areny-akert. Ra awew, atyetyart Solomon akalty innga. Rap alhew antekerr-they arleng innga, Solomon renh aweyew, akalty innga angkenh. Ayengan akalty inngarl Solomon-angkwarr. Arlta anyentel, Akngeyel ingkerrenh-antey rnkerneyenh, renh-rnem ayernemel, iylpareth rernem awelhenty. Arlta ikwerel-antey, arelh atyetyart Sheba-arenyel arrenhantherrenh apmwa antweyenh, arrantherr atyeng awelhey-angenharl, apmwewety angkeperrey-angenh.”
LUK 11:33 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Kwenyel anantherr lyenenty arrtyem. Anantherr nthakenh arlengarrel artey-angenh, nthakenh pantyel artey-angenh, arrangkw. Anantherr irrwerl tywenem, ingwerentyel anaynt arenhey-alhem warl-itwew, rernemap aylpenhey-alhemarl.
LUK 11:34 Alakenh-anyem anngelan iwerr anewantherr lwewarrernem, anantherrap anaynt-anem arem. Anngel mwerr arem, mwerran anantherr anem lyenentyel-apeny. Annga apmwa, anantherr anem atemwengkel-apeny.
LUK 11:35 Mwanty anaynta, lyenenty ngkwenh ilwewerr, aparrngerrewerr nga!
LUK 11:36 Nga intem anem lyenenty Akngey-wenhel, renh apentemel, ntwa renh iterl-arem inngarl. Nthakenh ngenh atemwengkel artey-angenh. Nthakenh ngan apal aney-angenh, iylpelant renh awey-angenh.”
LUK 11:37 Ikwer-penh Jesus-elarl akalty-anthenh-penh, artwa Pharisee anyentel renh ilew, amern arlkweyew warl ikwerenh-itwew. Jesus alhew ikwerel-arleng, amern arlkweyew.
LUK 11:38 Artwa Pharisee-el renh arew, rap apatew. Rap iterrew, “Ay! Artwa nhenh iltya atherr irrarlkelhey-angenh Moses-wenh-angkwarr, amern arlkweyew-alentyan.”
LUK 11:39 Jesus ikwer angkew, “Arrantherr Pharisee-rnem tyampet aketh-ampeny aleth irrarlkeyel. Arrantherr apmwel-ayeth iterreyel. Aketh-ampeny arrantherr mwerr-arrpantey, kwenan apmwarl. Arrantherr apmwernemarl rnter-then.
LUK 11:40 Arrantherr arraty iterrey-angenharl. Akngeyelan arrenhantherrenh arnwarnew, iterl-areyel arrenhantherrenh kanper.
LUK 11:41 Arrantherr arraty anemer. Amern-rnem akngerr arrantherr atnyeneyel. Kel ingwer-rnem anthenherr-arey arrangkwarl aneyel-rnem. Alakenh Akngeyan inkwerelheyenharl arrewantherr, rap inngarl arrenhantherrenh apmwewety irrarlkeyenhan.
LUK 11:42 Arrantherr artwa Pharisee-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh artewentyel irrwampenh-antheyenh! Arrantherrarl lyapelheleyel-apeny amern atherrk akely-rnem akep-akalthemel, akelyarl-akely anthem Akngeyewan, Moses-elarl akalty-anthenh-angkwarr. Mwerr-angker. Ingwer-rnem-alew? Arrantherr mwerr ingwer-rnemew arnwarney-angenh, arrangkw. Arrantherr Akngeyew artewentyel ilkelhey-angenh, arrangkw. Arrantherr artewentyel ilkelhemer Akngeyew ingwer-rnemew-then. Alakenh-anyem arrantherr Moses-angkwarr apentemer.
LUK 11:43 Arrantherr artwa Pharisee-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh artewentyel irrwampenh-antheyenh! Arrantherr alhenty tyaty Jew-rnem-wenh-warl, arrwekel intem aney-alhem, ingwer-rnemel arrenhantherrenh araynteyew-awaty. Arrantherr inkwerelhem, ingwer-rnemarl arrewantherr kwenerrey-alhem, atyetyart ilkwa antwem.
LUK 11:44 Arrantherr artwa Pharisee-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh artewentyel irrwampenh-antheyenh! Ingwer-rnemel arrenhantherrenh arem, rernemap iterrem, arrantherran mwerr-arrpantey. Arrantherran anenty apmwel-ayeth, ingwer-rnemel apentem, rernemap apmwel-ayeth arrpemarl irrem. Akngeyan arrewantherr awakelheyenh, rap atweyenh arrpemarl!” Alakenh-anyem Jesus angkew artwa Pharisee-rnemew.
LUK 11:45 Artwa akalty anyent awelhenh, ranap artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angkerarl. Rap angkew Jesus-ew, “Atyetyartay! Ntwarl artwa Pharisee-rnem alakenh iltem, ntwap anwernantherrenhan iltem arrpemarl!”
LUK 11:46 Jesus-el tyernew, “Yew-yew! Arrantherr angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh artewentyel irrwampenh-antheyenh arrpemarl! Arrantherr akalty-anthem arrewantherrenh-angkwarr. Arrantherr akngerr pwerep-anthem, angka ingkerr Moses-wenhew awelheyew. Alakenh ingwerentyel artwa pwerep-anthem, ilengem awerr akngaynteyew-apeny. Pwerep-antheyel arrantherr alakenh wenh, arrantherranap renh-rnem alpemeley-angenh, arrangkw.
LUK 11:47 Akngeyelan arrenhantherrenh inngarl artewentyel irrwampenh-antheyenh! Angkakert Akngey-wenh arrwekeleny-rnem awenng-rnem-itwew aynteyneyel. Arrantherr awenng-rnem inngelhelemel intem aperneyel. Arreng arrewantherrenh-rnemel angkakert-rnem atwenharl awank-akerr. Rernemap awelhey-angenh angka Akngey-wenhew, arrangkw.
LUK 11:48 Arrantherranap awenng-rnem inngelhelemel intem aperneyel! Arrantherran alakenh mpwarem, arrantherrap apmwel-ayeth ileyel, arreng arrewantherrenh-rnem arraty anenty-arrpantey, rernemarl angkakert-rnem atwenh awank-akerr.
LUK 11:49 Arrwekel-antey Akngeyel iterl-arenh alakenh. Rap angkew, ‘Atha angkakert-rnem ingwer-rnem-then Jew-rnem-warl thweneyew. Rernemarl ingwer-rnem atwem ipmew, ingwer-rneman alhengkerr anthemantarl.’
LUK 11:50 Cain-el ayteyikw Abel-tangkwel atwew. Ingwer-rnemel-anem atwenh angkakert Akngey-wenh-rnem. Artwa anyent Zechariah rernem atwew arrpemarl, rarl rtnenh tyaty ilkwa Jew-rnem-wenhel kwen, ampwal rwew-arelh arrerenty. Yew-yew, atha arrenhantherrenh arraty ileyel. Akngeyan ahelerreyel arrewantherr. Ra arrenhantherrenh ayntarrp-ileyenh, arreng arrewantherrenh-rnemelarl angkakert Akngey-wenh-rnem atwenh awank-they.
LUK 11:52 Yew-yew! Arrantherr angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnemay! Akngeyelan arrenhantherrenh inngarl artewentyel irrwampenh-antheyenh! Arrantherr angka Akngey-wenh arraty akalty-anthemer, akngerr ingwer-rnem akaltyerreyew, ikwerenh-angkwarr anaynteyew. Arrangkwaw! Rerneman angka ikwerenh iterl-arey-angenh, arrantherr-apeny!”
LUK 11:53 Ikwer-penh Jesus anperl-alhew apmer ikwer-they. Artwa Pharisee-rnem-then artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem renh apenteynenh intem. Rernem ahel ikwer angkerrenh, renhap intem ayerneynenh.
LUK 11:54 Rernemap ikwer arrkernelhenh, ra apek apmwel-ayeth angkentyew, rernem ayntarrp-ileyew renharl.
LUK 12:1 Akngerr-anem akngerr-anem akarrerrenh Jesus-warl, interrenty rtnenherrenh ankertewerrenhanap. Rap kwertengerl ikwerenh-rnemew-tangkwel angkenh. “Mwanty anayntenh-arey, artwa Pharisee-rnem-apeny irrewerr. Rernem aney-angenh, rernemarl angkem-angkwarr.
LUK 12:2 Rernem nthakenh irrtyertel apmwel-ayeth mpwarey-angenh, Akngeyelarl arem-wety. Ra arem, rap apmwan anayntelenhey-alpem angkeparl, akngerrel iterl-areyewan. Arrantherran nthakenh irrtyertel apmwel-ayeth mpwarey-angenh arrpemarl.
LUK 12:3 Kel mwanty angkayntenh-arey. Arrantherr apek ingwerew irrtyertel ingwel angkem. Ingwerentyakel awemarl, rap ingwepenh akngerrew iley-ayntem. Arrantherr apek warl kwen-itwew arreytemel angkem. Ingwerentyakel awemarl, rap atayel angka arrewantherrenh ilem, akngerrel aweyew.”
LUK 12:4 Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Arrantherr atyeng apelty-rnem, athan arrenhantherrenh arraty ileyel. Atererrey-angenh artwa ahelengkw-rnem-wety. Rerneman arrenhantherrenh ipmew atwey-angker. Ipmew atwenty-penhan rernem nthakenh arrenhantherrenh irrwampenh-anthey-angenh-anem, arrangkw-anemarl.
LUK 12:5 Arrantherr Akngey anyent-wetyant atererremer. Ilkelhentyelan rap arrenhantherrenh-tangkwel atwewerr, rap iwewerr rwa ilkwewarl-anem, aletharl ampeyel-warl. Ikwer-wety arrantherr atererremeran.
LUK 12:6 Nyengk yanh-rnemew iterrenh-arey. Anantherran iterrem, nyengkew-rnem apmwewathen. Akngeyanap ikwer-rnem athamerrem, iylpelerlewey-angenh renh-rnem.
LUK 12:7 Arrewantherr Akngeyan athamerrem inngarl. Arrantherr akngerr innga alperr-apeny. Ranap kanper ingkerrenh anyentarl-anyentarl iterl-arem. Rarl thip-rnem arntarnt-arem-apeny, rap arrenhantherrenh mwanty inngarl arntarnt-arem.”
LUK 12:8 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnemew angkew, “Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ayengan arraty arrewantherr angkeyel. Arrantherr ingwer-rnem ilenty, alhewer angkemel, ‘Athan Jesus apenteyel’, ayeng arrewantherr inkwerelhemarl. Athap ilem antyerl Akngey-wenh-rnem, ‘Inngarl rernem ayenh apenteyel!’
LUK 12:9 Arrantherr apek ingwer-rnem ilem, ‘Athan Jesus-arl iterl-arey-angenh’, ayengap arrewantherr-wety intwemelerremarl. Athap ilem antyerl Akngey-wenh-rnem, ‘Renh-rnem atha iterl-arey-angenhaw!’
LUK 12:10 Arrantherr apek atyeng apmwel-ayeth angkem, Artwa Akngey-wenh Innga ikwer. Arrantherrap Akngey-warl alakenh angkem, ‘Akngeyay! Apmwa atyeng-wety irrarlka.’ Rap apmwa renh irrarlkem arrewantherr-wety. Rap arrewantherr awakelhey-angenharl, arrenhantherrenh angkep atweyewan, arrangkwarl. Arrantherr apek apmwel-ayeth angkem Inweng Mwerr-angker Akngey-wenh ikwer. Akngeyelanap nthakenh apmwa renh irrarlkey-angenharl arrewantherr-wety, arrangkwarl. Arrantherrap apmwa ikwer-akert-antey anayntem intem-antey.
LUK 12:11 Arrantherr ayenh apententy, mwanty ingwer-rnemel arrenhantherrenh antwerrkewerran, tyaty Jew-rnem-wenh-warl akngewerr-anem. Rernem arrenhantherrenh court-warl apek akngewerr-anem. Artwa rltwernemel-then atyetyart ingwer-rnemel-then rernemap arrenhantherrenh arrkernem, ayern-ayntem-anem intem. Atererrey-angenh, rernemarl ayernem-wetyan.
LUK 12:12 Inweng Mwerr-angker Akngey-wenh ra akalty-anthem, angkeyew arraty, rernem ayernentyan.”
LUK 12:13 Akngerr ingwer-rnem anenh-antey, Jesus-ew awelherrenh. Artwa anyentan angkew ikwer, “Atyetyartay! Awayaty atyenhel-then ayla akngey aylewenh iylpelerlewew. Awayaty atyenhel akngew akngey-wenh ilek-ilek ingkerrenh. Ntwa renh ilemer, ampwal-rnem arlperrtyeleyew atyengarl ingwerentyan.”
LUK 12:14 Jesus-el tyernew, “Ayengan arla, mpwel-wenharl yanhan! Nthakenh atha iley-angenh. Mpwelarrp arlperrtyelenh-atherr!”
LUK 12:15 Rap ingkerrew-anem angkew, “Arternp anemel awelhenherr-arey. Anketyerrerl-aney-angenh! Nthakenh arrantherr ampwal akngerrew inkwerelhey-angenh. Nthakenh ilek-ilekel arrenhantherrenh akngey-angenh Akngey-warl, arrangkw.”
LUK 12:16 Jesus-el angkanem ilenh ikwer-rnem. “Artwa anyent anenh ampwal akngerr-akert. Ra apmer akngerrew-artey anem, rap amern akngerr lyapelhelenhan.
LUK 12:17 Warlan amern akwerneyew-arelh ingkerrenh arrngelew. Rap nthakenh amern lyerteny-rneman akwerney-angenh, ingwer-ingwer arlkwaynteyewan. Rap ywarn-anem iterrew.
LUK 12:18 Rarl ament iterrenh-penh, ra angkew, ‘Alakenh atha mpwarey. Atha warl akely-rnem atakey, ilkwernem-anem arteyneyew. Alakenhan mwerrarl, atha amern ingkerrenh akwerneyew ampwal-rnem-then.
LUK 12:19 Kel ilek-ilek atha atnyeneyel-anem, ayeng ltyerreyew-anem, warrkerrey-angenh-anem. Atha inkwerelhemel amern-then arlkwaynteyew, ngkwarl-then antywaynteyew.’
LUK 12:20 Akngeyel ranap renh arew, angkew-anem ikwer, ‘Ngan apmwel-ayeth iterreyel! Rlengkan ingwel nga ilwem! Amern yanh-rnem-alew, ngkwengarl ntwa amentew akarrelenh? Rernemap ingwer-rnemewant-anem aynteman.’”
LUK 12:21 Jesus-el angka ilenh-penh, rap angkew ikwer-rnem, “Alakenh-anyem irrem artwa anketyewan, ampwal mwerr-angker-rnemarl akarreleyel amentew, ingwer-rnem anthey-angenh. Ran Akngeyew iterrey-angenh. Ra iterreyel, rant ilek-ilek atnyenerl-anenty-arrpantey, Akngey-angkwarran arrangkwarl.”
LUK 12:22 Ikwer-penh Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Nthakenh arrantherr intem artewenty iterrey-angenh amernew-then arnkwew-then. Akngeyel arrenhantherrenh arntarnt-aremarl.
LUK 12:23 Mwerrarlap amern-then arnkwethen atnyeneyew. Iteth aneyew mwerr inngarl.
LUK 12:24 Angerl yanh-rnem arenh-arey. Rernem-alew? Rernem irrngwa ilkanthey-angenharl, amern atherrkeny lyapeyewan, arrangkw. Amern ampengerrenty, rernemap akalthemel iney-angenh, arrangkw. Rernem amern warl-warl-anem akwerney-angenh, ingwer-ingwer-anem arlkwaynteyew. Arrangkwarl! Akngey rant renh-rnem wantem, rarl ikwer-rnem athamerreman. Arrewantherranap ran athamerrem inngarl, nthakenh iwerl-alhey-angenh!
LUK 12:25 Arrantherr ilkelheyel, arleng-alenty anaynteyew, ampwerreyew-atety. Nthakenh arrantherr iterrey-angenh, arleng-alenty anaynteyew, arrangkw. Arleng-alenty apek arrantherr anem, arrangkw apek. Alakenh artewenty iterrey-angenh, amern akngerr ineyew, arrantherr arlkwaynteyew.
LUK 12:27 Arnkwewan artewenty iterrey-angenh arrpemarl. Alpeyt yanh-rnem arenh-arey. Rernem-alew? Rernem warrkerrey-angenh. Arnkwethen atanthey-angenh, rernem aylpeyew, arrangkw. Mwerr-angkerarl rernem rtnew-rtnem. Atyetyart Solomon, awank-akerrarl anenh, arnkwa mwerr-angker arlkeny-arlkenyelarl ra aylpenh. Arnkwa Solomon-wenh mwerr-angker, alpeyt-rnemanap mwerr-angker inngarl!
LUK 12:28 Akngeyel arnwarnew ilek-ilek alpeyt-rnem atherrk-rnem-then. Aherretyel rernem arlenyerrem, anantherrap arrtyem-anem. Ra ingkerr arntarnt-arem, arrewantherr Akngey artewenty athamerrem, nthakenh iwerl-alhey-angenh! Artewenty iterrey-angenh, arnkwa akngerrel aylpaynteyew. Arrantherran Akngeyewan awelh-aynteyew. Irrtywerremel renh apentey-angenh!
LUK 12:29 Kel iterrey-angenh alakenh, ‘Amern-then aker-then-alew? Kwaty-then teylip-then-alew?’ Alakenh artewenty iterrey-angenh!
LUK 12:30 Ingwer-rnem Akngey iterl-arey-angenh-rnemel rernem alakenh intem iterrem. Akngey irrwerl-arenyel arrenhantherrenh iterl-aremarl, nthakenh iwerl-alhey-angenh. Ra iterl-arem, arrantherrarl amern-weny arnkweweny-thenan aneyelan, rarlap antheman arrewantherr.
LUK 12:31 Akngeyan atyetyart ilkwa ingkerrew, rap arrenhantherrenh arntarnt-areyel. Ikwerew ament arrantherr iterrenty, rap anthem amern-then arnkwethen ampwal ingwer-rnem-thenan arrewantherr.”
LUK 12:32 Jesus angkew kwertengerl 12 ikwer-rnem, “Arrantherran irrpetyap. Atererrey-angenh. Arrantherr yep-yep-rnem-apeny, Akngeyan yep-yepew-artey-apenyarl. Rap arrenhantherrenh ayerrpelew, ikwer-itwel aney-alpeyew.
LUK 12:33 Ampwal-rnem arrantherrarl akarrelenh-rnem ahern nhenh-itwew, arrangkwarlap ikwer-angkwarran. Ampwal-rnem akngerr apwert-then akarrelenty, ingwerentyel irrtyert-inewerr apek, interrkel arlkwewerr apek. Ampwal-rnem tharlemelenh-arey, apwert-anem ingwer-rnemew anthemel arrangkwarl aneyel-rnemew. Arrantherrap alakenh-anyem Akngey-warl anthem. Rap arrernem arrewantherr ilek-ilek mwerr-angker irrwerl-itwew. Mwerr-angker ayntayntem intem-antey irrwerl-itwew, nthakenh ywerrey-angenh, arrangkw. Ingwerentyel irrtyert-iney-angenh, interrkel arlkwey-angenh, arrangkw.
LUK 12:34 Arrantherr iterl-arenty, Akngeyel ilek-ilek mwerr-angker arrewantherr irrwerl-itwew atnyeneyel, arrantherrap intem iterrem Akngeyew. Arrantherr ilek-ilekant atnyenem ahern nhenh-itwew, arrantherranap iterrem ampwal ikwer-rnemewant.”
LUK 12:35 Jesus angkew ikwer-rnem, “Mwanty arntarnt-arelh-ayntenh-arey atyeng, ayengarl angkep apey-alheyenh ahern nhenh-warl. Angka nhew awelhenh-arey. Artwa ilkwa anyent anenh warrkenh akngerrew-artey. Atwerrpan ra angkew ikwerenh-rnemew, ‘Ayengarl alhem-wety atyeng apelty areyew, arrantherran warl atyenh arntarnt-arayntenh-arey. Mpwelherl-anemel, ayengant apey-alpeyew-atety, arntarnt-arelhemel atyeng.’ Rap anperl-alhew ikwer apelty-wenh apmer-warl-anem. Akngerr apmer ikwerel akarrerrenh, amern akngerr inkwerelhemel kwenty arlkwerrenh. Ingwa ikwerel-antey artwa ilkwa ra alpew warl ikwerenh-warl. Warrkenh ikwerenh-rnem atyek-antey anenh, arntarnt-arelhenh ikwer lyenenty-akert. Rarl arlkey-alpew, rerneman arriw ikwer altywerelew. Artwa ilkwan inkwerelhew, warrkenh ikwerenh-rnemarl atyek-antey ikwer mpwelhemew, rarl ilanthew-angkwarr. Ra renh-rnem ilew arrernelheyew, rap amentel-antey amern-anem ampernew, rernem arlkweyew.
LUK 12:38 Mwerrang awelheyelay? Artwa ilkwa ingwer apek apey-alpew ampepenyel ingwel, aherrk-aherrkel apek. Warrkenh ikwerenh-rnem atyek-antey mpwelhenh ikwer, rernemap inkwerelhey-ayntem, artwa ilkwa ran inkwerelhew arrpemarl ikwer-rnem.”
LUK 12:39 Jesus-elan angka ingwer-anem ikwer-rnem ilenh. “Irrtyert-awarr alhew anyelkel-antey warl anyent-warl. Rap warlew-artey iley-angenh-antey, warlew-artey ra ikwer atyek-anteyarl arntarnt-arelherl-anewerr, alwernemel renh irrentewerrarl. Rap kwen aylpenhew, ilek-ilek-anem inew.
LUK 12:40 Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Arrantherr atyeng arntarnt-arelheyewan, arrantherrarl iterl-arey-angenh, ayengarl angkep apey-alheyenhan. Arrantherr apal anerl-anewerr, ayengan arwapeny apey-alheyenh, aremerrey-alheyenh.” Alakenh-anyem Jesus ilelhenh kwertengerl ikwerenh-rnemew.
LUK 12:41 Peter-el Jesus ayernew, “Ingkartay, 12 anwernantherrant iterrem angka nhenhew? Ingkerrenh-antey apek iterrem angka ikwer?”
LUK 12:42 Jesus-elan tyernew alakenh: “Atha angka arrenhantherrenh artwa akalty-akert ileyew, rarl arraty intem Akngeyew anem. Artwa ilkwel artwa nhelkwer-anyem arew. Rap renh arrernew, atyetyart ampepel aneyew, rarl warrkenh ingwer-rnem arntarnt-araynteyew, amern antherl-aynteyew.
LUK 12:43 Artwa ilkwa alhew-tangkwel. Rarl apey-alpewel, warrkenh renh arey-alpew, mwerrarl warrkerrenh artewentyel.
LUK 12:44 Ra inkwerelhew, rap angkew warrkenhew, ‘Nga mwerr-angker innga warrkerrew. Nhepenh-anyem nga warlewant atyetyart aney-angenh. Ngan atyetyart aneyenh ilek-ilekew; warlew, pwelek-rnemew, atherrkew, ilek-ilek ingkerrenh atyenhew.’
LUK 12:45 Warrkenh ingweran arraty warrkerrey-angenh apek. Ra iterrew, ‘Atyengew-artey apey-alpey-angenh-antey, intem apek alhew.’ Ran iltemel atwenh warrkenh ingwer-rnem, artwernem-then arelh-rnem-akerr. Ran aynterlant-anenh, amernant akngerrarl arlkwemel, ngkwarl-then antywenh, terangkerreyew-atety.
LUK 12:46 Rap apal ayntem, ikwerew-arteyarl apey-alpewel. Artwa ikwerew-arteyel renh artewentyel atwew, irrentemel ingwer-rnemarl anenh-warl, Akngey apentey-angenh-rnem-warl-anem.” Alakenh-anyem Jesus ikwer-rnem angkenh.
LUK 12:47 Jesus-el angka warrkenh-akert anayntelew. “Mwerr arrantherr aweyel angka nhenhan? Warrkenhel iterl-areyel arraty-angkwarr, ikwerew-arteyelarl renh ilanthew-angkwarr, rap alakenh irremer. Ra apmwelhelenty, ikwerew-arteyel renh artewentyel irrwampenh-anthem.
LUK 12:48 Ikwerew-arteyel renh mwanty iley-angenh apek, alakenh ileyew. Warrkenh ra apmwelhelenty, ikwerew-arteyel renh alyepelant irrwampenh-anthem. Kel alakenhaym Akngeyelan anthem warrk akely ingwerenty anyentew. Akngey ilkelhem, ikwer arraty warrkerreyew. Rap renh ayerney-angenh warrk ingwerewan. Akngeyel apek warrk ilkwarl ingwerentyak anyentew anthem-anem. Akngey ilkelhem, ra ikwer arraty warrkerreyew arrpemarl. Nthekwern ra alakenh angkey-angenh, ‘Warrk nhayman ilkwarl, nthekwern atha arnwarney-angenh.’”
LUK 12:49 Jesus-elan kwertengerl ikwerenh-rnem akalty-anthenh-antey, rap ikwer-rnem angkew, “Ayeng apetyew ahern nhenh-warl, angka Akngey-wenh ilaynteyew. Ingwer-rnemelan iylparethel awey-angenh. Akngeyel renh-rnem rwewarl iweyenh, aletharl ampeyel-warl. Ayengan iterreyel, ‘Akngey alakenh anamerl irremer!’
LUK 12:50 Ingwer-rnemel-tangkwel ayenh atweyenh, artewentyel irrwampenh-anthemel. Akngeyel ilew awank-akerr, alakenharl irreyenh. Ayengan artewenty iterreyel-anem mpwelheyel, ayenh rernem ywerrelhelemel ipmew atweyew-atety.
LUK 12:51 Arrantherr apmwel-ayeth iterreyel alakenh, ‘Jesus-ang apetyew ahern nhenh-warl, ingwer-rnem ileyew, akeleyt anaynteyew?’ Arrangkwarl! Akngerr ilterrerl-aneyenh arnerant-arey atyeng-they.
LUK 12:52 Ingwer-rnem altyernem anerl-aneyenh warl anyentel. Ingwer-rnemel ayenh apenteyenh, ingwer-rnemelan arrangkw apek.
LUK 12:53 Rernemap ingkerrenh ilterrerl-aneyenh, akeleyt aney-angenh, arrangkw. Aynenheng-rnem ilterrerl-aneyenh. Amenheng-rnem ilterrerl-aneyenh arrpemarl. Anherrenheng-rnem ilterrerl-aneyenh arrpemarl. Alakenhaym akngerran ilterrerl-aneyenh atyeng-they.”
LUK 12:54 Jesus angkew akngerrarl rtnenherrenhew, “Arrantherrarl akwerrkel-akwerrkel arem, alker-itwewarl artenhey-alpem, arrantherrap alakenh angkem, ‘Ya, rlengkan kwatyarl rntwem.’ Raw inngarl rntweman.
LUK 12:55 Arepal pwenty, arrantherr alakenh angkem, ‘Ya, aherrety-anem irrenhey-alpeyenh alerl-antey.’ Rap inngarl aherrety irreman.
LUK 12:56 Arrantherran arraty iterrey-angenh! Arrantherr arem akwerrkel-akwerrkel-then arepal-then, arrantherrap arem, nthakenh irreyenh. Arratyip! Arrantherr iterl-aremer, ran aynteyenh, ayengarl angkeyel-angkwarr. Rlengkan arrantherr anngel ilek-ilek areyel. Arrantherrap iterl-arey-angenh, nthakenh irreyenh arrwekel.
LUK 12:57 Arrantherr iterl-aremer, arraty aneyew. Kel arrantherr arraty anayntenh-arey!
LUK 12:58 Athan angka ilem, arraty-angkwarr aneyew-arelh. Mwanty innga iterrenh-arey! Ntwa apek ingwerenty iltenh. Ra apek artewenty ahelerrew ngkweng, ngenh court-emeleyew apek. Nga angkemer ikwer-warl, arternp ikwer awelhemel. Ra apek ngkweng angkem, ‘Menty-anem iylpelerrey’. Alakenhaym mwerrant-atherr-anem mpwelanth pweyterremarl. Ngetangkwel apek ikwer-warl ilelhey-angenh, ra ngenh inngarl court-emelewerr. Artwa court-ew-arteyel ngenh ilem, apwert akngerr ikwer antheyew. Ra ngenh ahayiwem-anem iltyemwerney-warl, akwernem-anem iltyemwerneyel ngenh.
LUK 12:59 Ngenhap arlengew-alenty tyayl-itwew atnyenem, ntwa apwert antheyew-atety, artwa court-ew-arteyelarl ilanthew-angkwarr.” Alakenh-anyem Jesus-el akngerr akalty-anthenh.
LUK 13:1 Jesus-el akngerran akalty-anthenh-antey, ingwer-rneman apetyew ikwer-warl angka apmwakert. Rernemap ikwer-warl angkey-alhew, “Anantherran ngwampant apetyew Jerusalem-they. Nhakan akngerr Galilee-areny-rnem aylpew tyaty ilkwewarl Jew-rnem-wenh-warl, Akngeyew kwenerr-aynteyew. Atnwenth-rnem-then rernem Akngeyew atwew arrtyemel. Rernemarl alakenh irrenhewarl, Atyetyart Pilate-wenh ahawarr-rnem rernem alhew, aylpenhew-anem tyaty ilkwewarl. Rernemap Galilee-areny-rnem ingkerrenh atwey-alhew ipmew-antey!”
LUK 13:2 Jesus-el awew, rap ayernew, “Nthakenharl arrantherran iterreyel? Ilek-wety akngerr Galilee-areny-rnem ilwew? Rerneman irrwernelhew, apmwel-ayetharl apek anenh? Akngeyelap apek renh-rnem irrwampenh-antheyew? Ingwer-rnem Galilee-arenyan mwerr-angkwarr apek anenh?
LUK 13:3 Awelhenh-arey atyeng arrantherr! Arrantherr nyerrerremel apmwewety angkeperremer Akngey-warl, arrantherran ilwewerr arrpemarl.
LUK 13:4 Arrantherr apek angka awew, artwa 18 weth-rnem tawen Siloam-areny-akert? Warl arlpenty ilkwa atakelhew, aytnemel ikwer-rnem-warl, lthwew-anem renh-rnem ipmew-antey. Rernem-alew? Arrantherr apek iterreyel, Siloam-areny-rneman apmwel-ayetharl anenh? Akngeyan ikwer-rnem iterrey-angenh apek, renh-rnem arntarnt-arey-angenh, ingkerrenh-anemarl ilwew? Arrangkw, alakenh-weny. Rerneman apmwelhelew, arrantherr-apeny.
LUK 13:5 Arrantherr apmwewety angkeperremer Akngey-warl, arrantherrap ilwewerr arrpemarl.”
LUK 13:6 Jesus-el renh-rnem akalty-antheyew, Akngeyan akngerrew mpwelheyel, rernem angkeperrenhey-alpeyew apmwethey, ra renh-rnem irrwampenh-anthewerr. Rap ilenh-anem angka ikwer-rnem. “Artwa ilkwelan katen atnyenenh, rap arwerl tywerrk-apeny lyapelhelenh katen ikwer-itwew. Rap arerlenty-akngenh amern anentyew arwerl ikwer-itwew ywarn-antey.
LUK 13:7 Rap angkew warrkenh ikwerenhew, ‘Aherrety irrpetyew-anem atha arenh arwerl nhenh amern anentyew. Arrangkwarl! Arwerl nhenhelan ahern arrngelem arrangkwew. Arterney-anem, arwerl ingwerant-anem lyapelheley-alkenh.’
LUK 13:8 Artwa warrkenh angkew, ‘Artwa ilkway, aherrety anyentew-anem alerl mpwelhey. Alerl atha angerney ahern itwelhelemel, atna pwelek-wenh-anem arrernemel.
LUK 13:9 Aherrety anyent-penhel mwerr-anem apek lyapem. Kel mwerr. Amern aney-angenhan, athap arternemarl.’” Alakenh-anyem Jesus-elan ilenh ikwer-rnem.
LUK 13:10 Ikwer-penh, Saturday-el, arlta ikwerel ltyerrey-angkerel, Jesus aylpenhew tyaty ilkwewarl Jew-rnem-wenh-warl. Rap akngerr innga akalty-anthenh.
LUK 13:11 Arelh arntety anyent anenh. Ran artep apmwa alhenh, nthekwern arratyerrey-angenh, arrangkw. Arrenty anyentel renh arntetyelew awank-akerr, aherrety 18-el.
LUK 13:12 Jesus-el renh arew, rap arlkew-anem, ra apetyeyew. Rap angkew, “Irrepern ngan arelhampw! Atha arrenty ngkweng-wety irrentem.”
LUK 13:13 Rap arelh arnew itepel, rap anamerl-antey arratyerrenhey-alpew-anem. Arelh rap artewentyel inkwerelhew, Akngey nakemel.
LUK 13:14 Artwa rltwa tyatyew-arteyel arew, ra ahelerrew Jesus-ew. Rap ingkerrenh iltew alakenh, “Arlta 6-ant warrkerreyew-arelh. Rlengkan Saturday-el, arlta ltyerrey-angker. Saturday-el anantherr Akngey-warl-athek angkem. Arlta ingwer-rnemel arrantherr apetyemer mwerrel-aynteyewan.”
LUK 13:15 Jesus-el alakenh tyernew, “Arrantherr artwa rltwernem apmwel-ayeth iterreyel, Akngey apenterl-anenty-arrpantey arraty! Arlta arrpanenhel arrantherr atnwenth-rnem tyarlewem, kwaty antywaynteyew, atherrk-then arlkwaynteyew. Nthakenh arrantherr angkethakw iwerl-alhey-angenh, rtnaynteyew parrikel kwen. Saturday-el arrantherran alakenh-anyem iwerl-alhey-angenh arrpemarl.
LUK 13:16 Arrantherranap atnwenthew ilek-ilekew amperrngerrem. Alakenh ayengan amperrngerrew arrpemarl arelhampw nhenhew, atha Saturday-el mwerrelemel.”
LUK 13:17 Artwa rltwernemel awew, rernemap apatew, Jesus-elarl nyerrel-anthew. Ingwer-rneman inkwerelhewarl, Jesus-elarl ilek-ilek mwerr-angker mpwarenhew arawerrng rlterrk-akertel.
LUK 13:18 Ingwer-ingwer Jesus-elan akngerr akalty-anthenh angka Akngey-akertew, rarl atyetyart aneyenh ingkerrenhew. Rap ayernew, “Nthakenharlap Akngey-wenh-rneman akngerrerrem? Ilek-apenyarlap rerneman?
LUK 13:19 Rernemanap arwerl akely-apenyarl. Thip anyent arrernelhem, atharlkw arwerl ikwer-itwew mpwareyew. Arwerlarl ilkwerrem-warl thip akngerr-anem akarrerrem, atharlkw arwerl ikwer-itwew mpwareyew. Alakenh-anyem akngerr-anem akarrerrem Akngey-warl.”
LUK 13:20 Jesus-elap renh-rnem ayernew arrpemarl, “Nthakenharlap Akngey-wenh-rnem akngerrerrem? Ilek-apenyarlap rerneman?
LUK 13:21 Arelhel apek amern rtamp akely atherr-tangkwel ampernem. Rap amperneyneyel akngerrerreyew-atety, ingkerrenhel arlkweyew. Alakenh-anyem Akngey-wenh-rneman irrpetyap-tangkwel, ikwer-they akngerr-anem akngerr-anem irrem.”
LUK 13:22 Jesus alhenh-antey Jerusalem-warl. Rap apmer arrpanenh-warl alhenh, akalty-antherl-apenh akngerr.
LUK 13:23 Ingwerelan renh ayernew, “Atyetyartay! Akngeyel irrpetyap apekant akngeyneyenh, ikwer-itwel aney-alpeyew, akngerr-weny apek arrangkw?” Jesus-el angkanem ikwer-rnem ilenh.
LUK 13:24 “Arrantherran arraty anemer. Mwanty atyeng iterrenh-arey, irrwerl Akngey-itwel aney-alpeyew. Ranap arriw tyet-angkwarr aylperl-anenty-apeny. Akngerran akethelarl rtnerl-aneyenh warl-itwew. Rernemap twetiwerrerl-aneyenh, kwen aylpeyew-anem.
LUK 13:25 Warlew-arteyelarl arriw akenteyenh, ingwerenty nthakenh kwen aylpenhey-angenh, arrangkw. Arrantherr Akngey-warl-athek arraty aney-angenh-rnem, arrantherrap akethel rtnayntem. Arrantherrap arriwan rltar-atwerl-aneyenh ywarn-antey, ayernerl-aneyenh alakenh-anyem, ‘Atyetyartay! Arriw anewantherr altywerela!’ Warlew-arteyelan tyerneyenh, ‘Arrangkwaw! Athan arrenhantherrenh iterl-arey-angenh! Nthek-arenyarl arrantherran?’
LUK 13:26 Arrantherrap angkeyenh, ‘Iterl-areyelanap ntwa anenhantherr! Anantherrarlap anenh, amern arlkwenh ingkerrel-antey! Ntwa apmer anewantherrenh-itwew akalty-anthenh!’
LUK 13:27 Ranap tyerneyenh arrpemarl, ‘Rwengk, athan arrenhantherrenh iterl-arey-angenh, ayenh apentey-angenharl! Atha apmer arrewantherrenh iterl-arey-angenh! Arrantherr irrtywerremel ayenh apentenh, apmwel-ayeth anemel! Alpenh-arey atyeng-wety!’
LUK 13:28 Ikwer-penhan arrantherr areyenh Abraham, Isaac, Jacob, angkakert Akngey-wenh-rnem-akert. Rernem ingkerr anerl-aneyenh Akngey-itwel. Nthakenh arrantherran ikwer-rnemel-arleng aney-alpey-angenh, arrangkw. Arrantherr ahelerremel artnerl-aneyenh, Akngeyarl arrewantherr-wety intwemelerreyenh.
LUK 13:29 Akngey-wenh-rneman anew-anerl-aneyenh, inkwerelhemel amern kwenty arlkwerl-anemel. Jew-rnem alethang-rnem-then pweyterreyenh anerl-anemel arrpemarl. Rerneman akngerrakw-areny, altwerl-areny, ayerrer-areny, antekerr-areny-akerr. Akngeyelanap renh-rnem ingkerrenh arntarnt-arerl-aneyenh.
LUK 13:30 Akngeyan ilkelhew, Jew-rnem-tangkwel ikwer iterreyew rlterrk. Rernemap ampep-they ipmelhew. Aleyan ingwer-rnemant-anem iterrem ikwer rlterrk. Rernem-tangkwel Akngey-itwel aney-alpeyenh.”
LUK 13:31 Jesus-arl angkenhewarl, artwa Pharisee-rnem apetyew ikwer-warl angkey-alhew, “Artwa atyetyart apmer Galilee nhenh-areny, artwa Herod, ra ilanthew, ngenh ipmew-antey atweyew! Ngan alpeyew apmer nhenh-wety!”
LUK 13:32 Ra tyernew, “Herod ra atyetyart apmwa. Ayengan atererrey-angenh ikwer-wety. Arrantherr iley-alpenh-arey renh, athan arrenty-rnem irrent-ayntem alerl-antey, arntety-rnem-then mwerrel-ayntem. Ayengan warrkerr-ayntem, warrk atyenh atha ywerrelheleyew-atety.
LUK 13:33 Ayengap anperl-alheyenh Jerusalem-warl-anem. Arlta irrpetyel ayeng alpayntem iwerr ikwerel-antey apmer ikwer-warl. Akngeyelan ayenh ilew, apmer ikwer-warl alpeyew. Herod-el nthakenh ayenh ipmew atwey-angenh apmer nhenh-itwew Galilee-itwew, arrangkw. Jerusalem-itwewant ayenh ipmew atweyenhan, angkakert-rnem atwew-apeny ikwer-itwew. Rernemap ingkerr ilwew Jerusalem-itwew.”
LUK 13:34 Jesus-an amperrngerreyelpew Jerusalem-areny-rnemew. “Ayengan ikwer-rnem amperrngerreyel Jerusalem-areny-rnemew! Rernem atwew Akngey-wenh angkakert-rnem, Akngeyelarl ikwer-rnem thwenew. Rernem apwertel wemel, ipmew-antey atwew renh-rnem. Ayenganap ilkelhew, renh-rnem ingkerrenh-antey arntarnt-araynteyew. Ayengan ilkelhew, renh-rnem ingkerrenh akarreleyew, tywek-tywekelarl akely-rnem akarrelem-apeny, aympelhel artemel. Alakenh-anyem. Arrangkwarl! Rernemanap ayenh ingkerrenhel artepelant arew!
LUK 13:35 Alakenh-anyem Akngeyelan apmer ikwer-rnem-wenh Jerusalem arntarnt-arey-angenh. Apmer yanhan alkey-anem aynteyenh. Tyaty ilkwa renhanap atep-atakeyenh, ahernel-anem ayntey-alheyenh. Rernem nthakenh ayenh arey-angenh arleng-alenty apmer yanh-itwew. Ingwer-ingwer ayeng angkep apetyeyenh. Rernemap ayenh areyenh-anem, alakenh-anem angkemel, ‘Artwa nhanyem mwerr-angker! Akngeyelan renh thwenew arawerrng rlterrk-akertel!’” Angka nhanyeman Jesus-elan ilenh Jerusalem-areny-rnem-akert.
LUK 14:1 Saturday anyentel, arlta ltyerrey-angker ikwerel Jew-rnem-wenh-angkwarrel, Jesus alhew artwa Pharisee alkenh-wenh apmer-warl, amern arlkweyew. Artwa Pharisee ingwer-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem akarrerrew arrpemarl apmer ikwer-warl, amern arlkweyew. Rernemap mwanty-antey Jesus arntarnt-arenh. Rernem alakenh iterrenh, “Angka Moses-wenh ra apentey-angenh apek, arntety ingwerenty mwerrelem Saturday-el.”
LUK 14:2 Artwa anyent anenharl arntety ilkwakert. Akwatherr-then arlaw-atherr-then ingkerrenh wangkew. Rap rtnerl-alhemel Jesus-warl alhew.
LUK 14:3 Jesus-elan artwa ilkwernem-anem ayernew, “Nthakenh arrantherr iterreyel? Ilek Moses-wenh-angkwarran aynteyel? Mwerrarlang artwa arntety mwerreleyewan arlta ltyerrey-angkerel? Arrangkw-part?”
LUK 14:4 Artwa ilkwerneman akeleyterrew, arrangkw tyerney-angenh. Jesus-elan artwa arntety arnew, renh mwerrelew. Rap artwa arntety-penh thwenew, mwerr-anem alpeyew apmer ikwerenh-warl.
LUK 14:5 Artwa ran alpew-wety, Jesus-el ayernerl-arrernew artwa ilkwernem, “Angka nhenhew iterrenh-arey arrantherr. Alerengkw ngkwenh apek aytnenty-alhem irrka intwer-warl Saturday-el. Ngap ikwer amperrngerrem, renhap tyerrem-anem. Pwelek ngkwenh apek aytnem. Ngap ikwer amperrngerrem, renhap tyerrem arrpemarl. Kel alakenh ayeng arntetyew amperrngerrew, athap mwerrelem Saturday-elan.”
LUK 14:6 Artwa ilkwa rerneman akeleyterrew, arrangkw tyerney-angenh, apatemel anew-anenh.
LUK 14:7 Kel akngerr anew-anenh artwa Pharisee alkenh-wenh apmerel. Jesus-el arew, rernemarl ilkelhew ingkerrenh, arrwekel aneyew artwa alkenh-itwel, amern arlkweyew. Jesus-elan renh-rnem arew, rap angkanem ikwer-rnem ilew, rernem iterl-areyew.
LUK 14:8 “Arrantherr iterl-areyel, artwethen arelh-then itengerrem anewantherrenh-angkwarr. Akngerran akarrerrem apmer anyent-warl, inkwerelhemel amern kwenty arlkwemel ikwer-atherr-itwel. Apmer ikwerew-arteyel apek ngenh ilem, ntwa amern arlkweyew arrpemarl. Pwertay mwanty! Arrwekel aney-angenh artwa ilkwel-arleng. Arrwekel-antey apek ra artwa ingwer-tangkwelarl ilew, ilkwa ngkweng-angkwarrarl.
LUK 14:9 Artwa apmerew-arteyel ngenh ilem, arnangerreyew artwa ilkwa ingwer-wety. Ngap aney-alpem ingkern-ampenyelarl. Akngerrelap ngenh arem. Kel ngap artewenty inngey nyerrerrem-anem, ngay?
LUK 14:10 Ngarl apmer ikwerel aney-alhem, mwanty-tangkwel iterra. Ingkern-ampenyel-tangkwel aney-alhemer. Apmerew-arteyel ngenh arem, rap ngenh ilem, arrwekel-ampenyel aneyew ikwer-itwel. Akngerrelap ngenh arem, rernemap ngenh iterl-arem ilkwarl.
LUK 14:11 Kel alakenh-anyem aynteyel: nga ilkwa aneyew arrkernelhem, ingwer-rnemelap ngenh akelyarl ilem. Nga apek akely-antey inkwerelhemel anem, ingwer-rnemelap ngenh ilkwarl ilem.”
LUK 14:12 Artwa alkenh Pharisee ikwer Jesus angkew-anem. “Ingwer-ingwer apek nga iterrem alakenh, ‘Atha apek ingwer-rnem ilem, apmer atyenh-warl apetyeyew, amern-then aker-then arlkweyew.’ Ngkwenh-rnemant ntwa iley-angenh. Ngkweng apelty-rnemant ntwa iley-angenh. Ingwer-rnem apwert akngerr-akert ntwa iley-angenh. Arrangkw! Ingwer-ingwer rernem ngenh ilewerr, amern arlkweyew ikwer-rnem-itwew-anem.
LUK 14:13 Ntwa amern akngerr ampernenty, ngap alakenh irremer. Apwert-weny-rnem-then lerrp-rnem-then aparrng-rnem-then ntwa ilemer, amern ngkweng-itwew arlkweyew.
LUK 14:14 Yanh-lkwer-rnemel nthakenh antheyney-angenh angkep. Akngeyelanap ngenh arntarnt-arem, irrngerney-anthemel ngenh. Ingwer-ingweran ra antheynem angkep ngkweng. Arlta ikwerel, rarl itethelem arraty-angkwarr aneyel-rnem, rap inngarl antheynem ngkweng angkep.”
LUK 14:15 Akngerr ingwer-rnem anew-anenh-antey artwa Pharisee alkenh-wenh apmer-itwew, amern arlkwemel Jesus-ew awelhenh. Rerneman apmwel-ayeth iterrenh alakenh, “Arrangkwarl aneyel-rnem rernem nthakenh aney-alpey-angenh Akngey-itwel, arrangkw.” Artwa anyentan ikwer angkew, “Anantherr inkwerelhem, Akngey-itwel aney-alpeyew amern arlkwemel. Rap arntarnt-arayntem anenhantherrenh.”
LUK 14:16 Jesus-an angkew, “Atha angka ileyew artwa ilkwakert. Artwa rap amern akngerr inew aker-then, rap iterrew, ‘Athap akngerr ilem, apetyeyew apmer atyenh-warl, amern inkwerelhemel arlkweyew.’ Rap ikwer-rnem yangkelhew, amern arlkweyew ikwer-itwew. Rernem apetyeyew, warrkenh ikwerenh-rnemel amern-then aker-then ampernentyewarlant.
LUK 14:17 Ikwerenh-rnemel ampernew-penh, rap warrkenh anyentan ikwerenh thwenew, ingwer-rnem ingwerl-alpeyew. ‘Apetyenh-arey arrantherr! Artwa ilkwa atyengew-arteyarl mpwelheyel amern kwenty-akert!’
LUK 14:18 Rernemanap anyentarl-anyentarl arlkarerrew, apetyewerr amern arlkweyew. Artwa anyentan angkew, ‘Ngwampan atha katen payemelew, athap rlengk areyew. Angkep alpa, ilerl-alpeyew artwa ngkwengew-artey, nthakenh atha ikwer-itwew arlkwey-angenharl.’
LUK 14:19 Artwa ingwer-anem angkew, ‘Ngwampan atha pwelek-rnem 10 payemelew. Atha renh-rnem arrkernemel warrkemeleyew. Angkep alpa, iley-alpeyew artwa ngkwengew-artey, nthakenh atha ikwer-itwew arlkwey-angenharl.’
LUK 14:20 Artwa ingwer-anemarl angkew, ‘Ngwampan ayeng itengerrew. Ayengan aneyew apmer-itwew akelty atyenh-akert.’
LUK 14:21 Artwa warrkenh alpem, artwa ikwerew-artey iley-alpeyew, rernemarl arlkarerrew. Artwa ilkwa ra nyerr-anem irrew, rap ahelerremel angkew, ‘Anamerl alha tawen-warl! Alha irrepern ileng-rnemew, iwerrel aneyelew-rnem nthweyew. Apwert-wenyew-rnem-then nthwa. Lerrpew-rnem-then aparrngew-rnem-then nthwa. Renh-rnem akngey-alpa apmer atyenh-warl, amern arlkweyew!’
LUK 14:22 Warrkenh rap alhew, ikwer-rnem nthweyew. Rap renh-rnem arey-alhew, atnwenhew-anem artwa ilkwewenh apmer-warl. Rap angkey-alpew, ‘Nhanteyaw! Atha akngey-alpew, ntwarl ilanthew-penh. Warl nhenhanap arrngeley-angenh-antey. Akngerr inngarl akarrerreyenh-wety.’
LUK 14:23 Artwa ilkwelan warrkenh ikwerenh thwenew arrpemarl. ‘Anamerl alha tawen aketh-ampeny-warl, ingwer-rnem irrkerel anew-aneyelew-rnem nthweyew. Rerneman apetyeyew arrpemarl apmer atyenh-warl. Warl atyenh akngerrel arrngelenheyew!’
LUK 14:24 Rap angkew-anem akngerrew warl ikwer-itwew, ‘Awelhenh-arey atyeng! Ingwer-rneman atha ilew arrwekel-antey ywarn. Rernem ayenh nyerrel anthew. Rernemap nthakenh amern atyenh arlkwey-angenharl, arrangkw!’” Jesus-elan angka nhenh ilenh, artwa ilkwel-rnemarl angka Akngey-wenh inwerlewenh. Nthakenh rernem ikwer-itwel aney-alpey-angenh.
LUK 14:25 Jesus-an alhenh-antey tawen Jerusalem-warl. Akngerrelan renh apenteynenh. Rap artepang arew, angkew-anem ikwer-rnem,
LUK 14:26 “Ingwerenty athamerrem ikwerenh-rnemewant. Aynewikw-then amewikw-then ra ilkelhem. Ra ilkelhem akeltyew-then alerikwew-rnem-then, awayikwew-then angkwerikwew-then. Rant mwantyelelhem arrpemarl. Kel ra kwertengerl atyenh aneyew apek, rap atyeng athamerremer artewentyel. Ra atyeng artewentyel ilkelheyew, ikwerenh-rnemewan alyepel. Ran ayenh apenteyew, ikwer amenterrpewant iterrey-angenh.
LUK 14:27 Ra apek kwertengerl atyenh aneyew, rap ayenh intem apent-aynteyew, ipmelhey-angenh. Ingwer-rnemel apek renh irrwampenh-anthewerr, rarl ayenhan apenteyel. Intem aneyew ra, ipmelhey-angenh.
LUK 14:28 Angka nhenhew awelhenh-arey arrantherr. Artwa anyent ilkelhew, warl arteyew. Rap iterrew-tangkwel, ‘Apwert akngerr antheyew, warl arteyewan. Ya, apwert akngerr atha atnyeneyel.’ Rap warl mwerr-angker-anem artew.
LUK 14:29 Artwa ingwer-anemarl ilkelhew, warl arteyew. Ranap mwanty-tangkwel iterrey-angenh, arrangkw. Rap warl ilkwarrpantey arteyew, apwert ikwerenh angath-antey ywerrew. Akngerrelan renh arew, warl ikwerenh ywerrelheley-angenh-antey, rernemap artwa renh atherrelhelenh,
LUK 14:30 ‘Ran mwanty-tangkwel iterrey-angenh! Aleyan ra apwert-weny warl-weny-then-anem!’
LUK 14:31 Angka ingwerew-anem awelhenh-arey arrantherr. Artwa ilkwa atherr apmer ilkwew-artey atherr anenh. Anyentel artwa ahawarr-rnem 10,000 atnyenew, ingwerelan 20,000-arl atnyenew. Ingwer-ingweran ratherr ilterrenhan. Artwa ilkwa arrwekeleny iterrew mwanty, ‘Ran artwa ahawarr akngerrarl atnyeneyel atyenh-rnem-angkwarr. Nthakenh atha atyenh-rnem ilanthey-angenh, ingwer-rnem atweyew, arrangkw. Rernem atyenh-rneman atwewerrarl!
LUK 14:32 Angkakert-rnem-tangkwel atha thwenemer arleng-they-antey, akeleyt-antey artwa ilkwa ikwer angkerl-alpeyew. Anyenterremer aylanth atwerrey-angenh.’ Alakenh-anyem ra mwanty-tangkwel iterrew. Angkakert-rnem alhew artwa ilkwa ingwer-warl, rernemap ikwer angkerl-alpew akeleytelemel.”
LUK 14:33 Jesus-an angkew-anem ingkerrew, “Artwa warl artey-angker ra apwert-tangkwel arew, mwanty iterremel. Artwa ilkwa wethan iterrew artwa ikwerenh-rnem ahawarr-rnemew-tangkwel mwanty. Ingwerenty ayenh apenteyew, rap alakenh-tangkwel iterreyew mwanty, ra angkeperrewerr atyeng-wety. Ra iterremer, ‘Ingwer-rnemel ayenh irrwernewerr.’ Rap atyeng-tangkwel iterremer. Ikwerenh-rnemewan ra alyepel iterremer. Ampwal-rneman ra iwerlelpemer, ayenhant-anem apenterl-anemer.”
LUK 14:34 Jesus-el angka ingwer-anem ilew thalt-akert. “Anantherr thalt rlker-anthem-apeny aker-warl, anantherrap angkem, ‘Mwerr-angkerarl alakenhan.’ Thalt ra apek menty aynterl-anem, rap apmwerrem-anem ikweweny-anem. Nthakenh anantherr mwerreley-angenh, arrangkw. Anantherrap iwem rapety-warl. Mwanty iterrenh-arey angka nhenhew, arraty-angkwarran anemel. Thalt-weny aker anantherr nthakenh arlkwey-angenh, ikweweny wethey. Irrkaty arrpemarl Inweng Mwerr-angker-weny nthakenh anantherr Akngey-angkwarr aney-angenh, arrangkw.”
LUK 15:1 Artwernem apwert kapmentew akarreley-angker-rnem angka Moses-wenh apentey-angenh-rnem-then rernem akarrerrew, Jesus-ew awelh-aynteyew.
LUK 15:2 Artwa Pharisee-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem tyel-angkenh Jesus-ew alakenh, “Artwa nhenhan apmwarl! Inkwerelhemel artwa apmwernem-itwew anerl-apeyel, amern-then arlkwerl-apeyel!”
LUK 15:3 Jesus-el awew, rernemarl angkerrenh, rap angkanem ilenh.
LUK 15:4 “Artwa yep-yepew-artey anyent anenh, yep-yep-rnem 100 rarl atnyenenh. Yep-yep anyent ament alhew, rap aperrerterrew-anem. Artwa yep-yepew-arteyel 99 ingwer-rnem iwerl-alhew, atherrk arlkwaynteyew. Rap alhew, yep-yep anyent ikwer nthweyew. Rap nthwenh nthwenh arey-alheyew-atety.
LUK 15:5 Renharl arey-alhewel rap artewentyel inkwerelhewan, nthek-warl tywenerl-alhemel akngey-alpew-anem apmer-warl.
LUK 15:6 Rarl apmer-warl aremerrey-alpew, rap arlkey-alpew ikwer apelty-rnemew, ‘Apetyenh-arey arrantherr! Anantherr ingkerrenh inkwerelheyew. Yep-yep nhanyem atha inerl-alpew aperrertarl irrew-penh!’
LUK 15:7 Ingwerenty Akngey iterl-arey-angenh ra nyerrerremel ikwer-warl angkeperrenty, irrwerlel aneyel-rnem inkwerelhem, yep-yepew-artey inkwerelhew-apeny yep-yep ikwerenhew. Ingwer-rneman kel-anteyarl arraty ikwer aneyel.”
LUK 15:8 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Arelh anyent anenh ngkwelty-rnem 10-akert. Ngkwelty-rnem gold-penh, nthakenh anthey-angenh, nthakenh iwey-angenh, arrangkw. Rerneman impenarl ikwerenh, ra atnyenenh mwanty-antey. Ngkwelty anyentan aytnew, ywerrew-anem. Arelhel lyenenty-anem arrtyew, warl ikwerenh irrarlkemel arternp. Rap nthwenh nthwenh arey-alheyew-atety.
LUK 15:9 Renharl arey-alhewel rap artewentyel inkwerelhewan. Rap ikwer apelty-rnemew arlkew, ‘Apetyenh-arey arrantherr! Anantherr ingkerrenh inkwerelheyew. Ngkwelty impen nhanyem atha arey-alhew ywerrewarl-penh!’
LUK 15:10 Ingwerenty Akngey iterl-arey-angenh ra nyerrerremel ikwer-warl angkeperrenty, irrwerlel aneyel-rnem inkwerelhem, arelh inkwerelhew-apeny ngkwelty ikwerenhew.”
LUK 15:11 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Artwamp anyent alerikw atherr-akert.
LUK 15:12 Akelyelan aynikw ayernew, ‘Akngeyay! Ingwer-ingweran ntwa akalkelhelem ampwal-rnem apwert-rnem-then aylernew, anewantherrenh-angkwarr. Rlengk-antey aylernew ntwa alakenh-anyem akalkelem!’ Artwampel rap akalkelhelew-anem alerikwew-atherr.
LUK 15:13 Ikwer-penh ingwer-ingwer alerikw akelyel akarrelew ilek-ilek apwert-rnem-then. Rap apmer ikwerenh iwerlelpew, apmer ingwer-warl-anem alpew arleng intem. Apmer ikwer-itwew ra arrkentel-arlengant anenh, apwert-akerr arimpemel apmwel-ayeth.
LUK 15:14 Apwertan ikwerenh ingkerr ywerrew. Apatemel-anem ra aneyelpew. Apmer ikwer-itwew kwaty rntwey-angenh, arrangkw. Aynterrk ayntenh, amern-weny-then ayntenh. Akngerran angayakw anenh. Artwa akely ran angayakw arrpemarl anenh. Ywarn ra iterrenh, amern ineyew arlkweyewan.
LUK 15:15 Rap artwa ilkwa apmer ikwer-areny warrkew-anem ayernew. Artwa ilkwel renh thwenew, pikepik ikwerenh-rnem arntarnt-araynteyew. Rap pikepik-rnem wantenh.
LUK 15:16 Angwenhel renh amern anthey-angenh, arrangkw. Rap angayakw-antey anenh, amern apmwa pikepik-rnem-wenh angwarenh.
LUK 15:17 Ran iterrenh, ‘Ayengan angayakw-anem inngey, ayengarl apmwelhelew. Artwa warrkenh akngey atyenh-wenh-rnem rernemap amern akngerr arlkwem atnertengerreyew-atety. Ayenganap angayakwarl ilweyel!
LUK 15:18 Atha apmer nhenh iwerlelpemer, akngey atyenh-wenh apmer-warl alpemel. Ayengap ikwer angkey-alpemer, “Akngeyay, ayeng-antey apmwelhelew ngkweng. Iylpelant atha ngenh awenh, Akngey irrwerl-areny-then.
LUK 15:19 Ayenh alerey antwey-angenh. Ayengan nyerrerreyel. Warrkenh-anem ayenh arrerna ngkweng.” Alakenh-anyem ayeng akngey atyenh-warl angkeyew.’ Rap akwenterl-alhew, anperl-alhew-anem aynikw-wenh apmer-warl-anem.
LUK 15:20 Rap arrer-anem alpenh aynikw-wenh apmer-warl. Artwampan intemey arntarnt-arelhenh ikwer, rap renh arnarew-anem arleng-itwew. Rap alerikw ikwerenhew amperrngerrew. Ra anterrew, atnyenew-anem arrwantyemel.
LUK 15:21 Alerikw ikwerenh angkew, ‘Akngeyay, ayeng-antey apmwelhelew ngkweng. Iylpelant atha ngenh awenh, Akngey irrwerl-areny-then. Ayenh alerey antwey-angenh.’
LUK 15:22 Aynelikwanap renh akeleytelew, arlkemel artwa warrkenh ikwerenh-rnemew, ‘Apetyenh-arey arrantherr! Anamerl alhenh-arey, arnkwa mwerr ineyew, alerey atyenh aylpeyew! Iltyew-arelh-then pwet atherr-then ikwer akngetyey, ra aylpeyew!
LUK 15:23 Aker kapey-kapey anterant ikwer atwey, anantherr amperneyew! Rlengk anantherr kwenty arlkwem!
LUK 15:24 Ayengan iterrenh ilwentyew-athen ikwer. Ran iteth-antey! Ayeng iterrenh, ra aperrerterrenty-arrpantey, raw mwerr aney-alpew!’ Kel warrkenh-rnemel aker kapey-kapey atwew, rernemap anamerl-antey ampernew. Akngerran akarrerrew, inkwerelhemel arlkwew-arlkweyew.
LUK 15:25 Artwamp-wenh alerikw alkenhan warrkerrenh apal-antey katen-itwew. Warrk-penh ra apey-alpew apmer-warl-anem. Ra arrer-anem apmer-warl alpenh, rap aweynenh, akngerrarl inkwerelhemel aylelherrenh. Rap akngerr-anem arew, rntwenharl warl kwenel.
LUK 15:26 Rap itep-anem iltyerrew warrkenh anyentew, ‘Ilekay? Nthakenh irreyelay?’
LUK 15:27 Warrkenhel tyernew, ‘Ayteyengkw ngkwenh apey-alpew. Aynengkw ngkwenh inkwerelhew innga, rarl mwerr-antey apey-alpew. Ra ilanthew, aker kapey-kapey anterant ikwer atweyew, anantherr inkwerelhemel arlkweyew ingkerrel.’
LUK 15:28 Alerikw alkenhanap ahelerrew, rarl awewel. Ran warl kwen aylpey-angenh, arrangkw. Ra akethel-antey ahelerremel rtnenh. Aynikw ikwerenh tyerrelhew warl kwen-they, rap ikwer angkew arternp-antey. ‘Ilek-wetyarl ntwa arleng-they-antey arey-alpew? Apetyaw, arlkweyew anewantherr-itwew.’
LUK 15:29 Alerikw alkenhan ikwerenh ahelerrenh-antey. ‘Arrangkw wenh! Arleng-alenty ayeng ngkweng warrkerrenh, iylpareth-then awelhenh ngkweng. Ntwanap atyeng aker kapey-kapey anthey-angenharl, atyenh-rnem-akertel atha arlkweyewan! Nanikwet akely apek atyeng anthey-angenh, arrangkw!
LUK 15:30 Alerengkw akely-alew ngkwenh? Ra apwertarl ngkwenh akngew, rap arimpew arelh apmwernem-akertel, iltyant-anem apmer-warlan apey-alpew! Ntwan iltey-angenh, arrangkw! Ntwan ilanthew artwa warrkenh-rnem, aker kapey-kapey anterant atweyew, inkwerelhemel arlkweyew akngerrel!’
LUK 15:31 Aynikwan alerikw alkenhew angkew, ‘Alereyay, awelha atyeng. Aylakan itengant-atherr anenharl. Ilek-ilek ingkerr aylewakenhan.
LUK 15:32 Mwerrarl alakenh-anyeman, ingkerrelarl inkwerelhemel arlkweman, ayteyengkw ngkwenharl aney-alpew. Ayengan iterrenh ilwentyew-athen ikwer. Ran iteth-antey aney-alpew. Ayengan iterrenh, ra aperrerterrenty-arrpantey, raw mwerr-antey aney-alpew!’”
LUK 16:1 Jesus-el angka ilenh kwertengerl ikwerenh-rnemew. “Artwa ilkwa anyent anenh, apwert-then ampwal-rnem-then mwerr-angker atnyenenh. Ra warrkenh anyent arrernew, ilek-ilek ingkerrenh arntarnt-araynteyew. Ingwer-ingwer ingwer-rnem artwa ilkwa ikwer angkew, ‘Artwa warrkenh ngkwenh yanh irrtyert-awarr! Rap apwertan ngkwenh apmwel-ayeth arimpeyel.’
LUK 16:2 Rap arlkew artwa warrkenh ikwerenhew, apetyeyew ikwer-warl. ‘Ingwer-rnemelan ngenh ileyel irrtyert-awarr. Ntwan nheng apwert atyenh apmwel-ayeth arimpeyel. Nthakenh ntwan ilew? Pip weth inerl-alpa, ntwarl ingkwernew-akert ilek-ilek apwert-then ikwer-warl. Arlta irrpetyap-penh atha ngenh thwenem nhenh-they.’
LUK 16:3 Warrkenhan iterrew, ‘Atyengew-arteyel ayenh thweneyenh. Warrk-weny-anem ayeng angayakw anerl-aneyenh. Arlka apmwa ayengan thapel, nthakenh atha angerney-angenh, amern atherrk rnkerneyew. Nthakenh ayeng ingwer-rnemew aparelhey-angenh, nyerrel. Nthakenh-anem ayengan irreyenh?
LUK 16:4 Ya, alakenh atha ilem. Ayengan anyenterrem ingwer-rnem-warl. Ayeng warrk-they ipmelhem, rernem ayenh ilem, aney-alpeyew apmer ikwer-rnem-wenh-itwew, ayenh arntarnt-araynteyew.’
LUK 16:5 Arrwekel-antey artwa ilkwelan arlenthew anter-then ntang-then ingwer-rnemew. Artwa warrkenhel renh-rnem ilew, apetyeyew ikwer-warl. Rap artwa anyent ayernew, ‘Ilek artwa atyengew-arteyel ngkweng arlenthew?’
LUK 16:6 Artwa ran tyernew, ‘Teram-rnem 100 anter-akert-rnem.’ Artwa warrkenh angkew, ‘Anamerl pip weth ineyew alha, artwa atyengew-arteyelarl thwenew. 100-an ipara. 50-anem ingkwerna ikwer-warl.’
LUK 16:7 Rap artwa ingwer-anem ayernew, ‘Ilek artwa atyengew-arteyel ngkweng arlenthew?’ Artwa ran tyernew, ‘Yakweth-rnem 1,000 ntang-akert-rnem.’ Artwa warrkenh angkew, ‘Anamerl pip weth ineyew alha, artwa atyengew-arteyelarl thwenew. 1,000-an ipara. 800-anem ingkwerna ikwer-warl.’
LUK 16:8 Kel artwa ilkwel awew, artwa warrkenh ikwerenhelarl anyelkel arrernew. Rap renh nakew, ‘Ngan tyak inngarl. Nga iterrew mwanty-tangkwel. Ingwer-rnemel ngenh ayernem, aney-alpeyew apmer ikwer-rnem-wenh-itwew, ngenh arntarnt-araynteyew.’” Jesus-elan angka nhenhan anayntelew kwertengerl ikwerenh-rnemew. “Akngerran iterrem ilek-ilek ahern-arenyewant artwa warrkenh rapeny. Rernemant ament arntarnt-arerr-aynteyew. Rerneman tyakarl Akngey-wenh-rnem-angkwarr.
LUK 16:9 Arternp awelhenh-arey arrantherr! Arrantherr anyenterremer artwa ingwer-rnem-warl artwa warrkenh rapeny. Ilek-ilek apwert-then anthenh-arey ingwer-rnemew, rernem arrewantherr ilkelhem. Arrantherrarl ilek-ilek apwert-then atnyeney-angenh anem, Akngeyelanap arrenhantherrenh ayernem, alpeyew aney-alpeyew ikwer-itwel intem-antey.
LUK 16:10 Artwa anyentel apekan ampwal akely-akely ayntengeny katy arntarnt-arem. Ra apek arraty-angkwarr arntarnt-arem, renhap arrernem atyetyart ilek-ilek akngerrew-anem. Ampwal akely-akely ayntengeny ra apek apmwel-ayeth arimpenty, ampwal akngerrewanap nthakenharl renh atyetyartan arrerney-angenh, arrangkw.
LUK 16:11 Arrantherr apek ahern-areny arraty arntarnt-arey-angenh, nthakenh Akngeyel irrwerl-theyan arrenhantherrenh anthey-angenharl. Arrantherr nthakenh arraty-angkwarr arntarnt-arey-angenh.
LUK 16:12 Ilek-ilek ayntengeny arrantherr mwanty arntarnt-arey-angenh, Akngeyel nthekwern ilek-ilek anthey-angenh, arrewantherran ament atnyen-aynteyew, arrangkw.
LUK 16:13 Arrantherr iterrerl-anenty apwert akngerr inaynteyew, nthakenhanap Akngey-angkwarr arraty aney-angenh, arrangkw. Anantherr anemer Akngeyewant, apwert akngerrew iterrey-angenh.” Alakenh Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilenh.
LUK 16:14 Artwa Pharisee-rnem Jesus-ew awelhenh. Rerneman ankety-rnem apwertew, rernemap irrpeltherrenharl atherrenh ikwer. Rerneman alakenh apmwel-ayeth iterrenh, “Jesus apmwel-ayeth angkeyel. Mwerrarl anewantherr apwert akngerr atnyeneyewan. Akngeyan anewantherr inkwerelheyel, rarl apwertan anthem anewantherr arratyarl aneyelew.”
LUK 16:15 Rap angkew ikwer-rnem, “Artwa Pharisee-rnem irrtywerremel arrantherran Akngey ikwer mwerr-arrpantey aneyel. Arrantherr inkwerelhem, ingwer-rnemel arrenhantherrenh araynteyew mwerr-arrpantey. Akngeyelanap arrenhantherrenh iterl-areyel, arrantherran akwerrng iterreyel apmwel-ayeth, apwertewant iterreyel. Ran arrenhantherrenh areyelarl, ranap arrewantherr inkwerelhey-angenh.
LUK 16:16 Awank-akerr Akngeyel anthew angka rlterrk ikwerenh Moses-warl. Angkakert-rnem Akngey-wenh-rnemel angka ikwerenh pip-warl ingkwernenh, akalty-anthenh ingwer-rneman akngerr. Rernem alakenh arleng-alenty irrenh, John Baptise-emeley-angker aremerreyew-atety. John aylanthan angka mwerr-angker nharl ilenh, ‘Akngeyan ilkelheyel, ikwerenh-rnem ingkerrenh aneyew, alpeyew aney-alpeyew ikwer-itwel intem-antey.’ Aleyan akngerr-anem ilkelheyel Akngeyew, alpeyew aney-alpeyew ikwer-itwel.
LUK 16:17 Mwanty awelhenh-arey! Angka atyenhewan arrantherr awelhemer. Angka Moses-wenhew arrantherr awelhemer arrpemarl. Angka Moses-wenhan aley aynteyel-antey anewantherr. Nthakenh angka ikwerenh akely apek iparey-angenh, arrangkw. Arrwekelan alker-then ahern nhenh-then-tangkwel ywerreyelpeyenh, angka rlterrk Moses-wenh ywerreyew-alenty.
LUK 16:18 Angka Moses-wenh aynteyel arrpemarl alakenh-anyem. Artwel nthakenh arelh ikwerenh iwey-angenh, alhemel arelh ingwer-itwel, aney-alhem. Alakenhan apmwel-ayetharl. Artwa ingwerel nthakenh arelh irrkaty iney-angenh, ran iteng-areny-antey. Alakenhan apmwel-ayeth arrpemarl.”
LUK 16:19 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Artwa ilkwan anenh apwert akngerr-akert, warl mwerr-angker ilkwitwew anenh. Ra arnkwa mwerr-angkerel aylpenh, rantarl arlkwenh amern mwerr-angker.
LUK 16:20 Artwa irrepern innga anenh itnan Lazarus, tywen-angketyarrarlap ran. Arlta arrpanenh ikwerenh-rnemel irrwerlap-akngenh warl mwerr-angker-warl, arriw aketh-warl renh athenhey-alhenh, aparelh-aynteyew.
LUK 16:21 Rap arenh, artwa ilkwelarl amern mwerr-angker arlkwenh. Ra amern ampeny-ampenyarl arlkwenh, artwa ilkwelarl iwenh. Arengk akngerr apmer ikwer-itwew akarrerrenh, rernemap tywen-rnem arrwantyenh artwa irrepern ikwer-itwew.
LUK 16:22 Ingwer-ingweran Lazarus atnengkanerrew-anem. Antyerl-rnemel renh akngeynew irrwerl, aney-alpeyew Abraham-itwel-anem. Ikwer-itwew amern mwerr-angker akngerr ra arlkwenh. Kel artwa apwert akngerr-akert ra atnengkanerrew arrpemarl. Ikwerenh-rnemel renh akwernew awenng-warl,
LUK 16:23 rap aney-alpew, rwa intemarl ampeyelel. Rap pwarrkerrenh artewentyel innga. Arleng-they ra arew, Abraham-then Lazarus-then anenh.
LUK 16:24 Rap iterrew, ‘Abraham-an akngey aylewakenh wethey anenh awank-akerr’. Rap arlkew, ‘Abraham-ay! Amperrngerra atyeng! Lazarus ila, iltya pwerlp-arrerneyew kwaty-warl. Renh thwena, aleny arneyew, ayenh arlkarleleyew! Ayeng ampeyel rwa nhenhel, artewentyel pwarrkerremel!’
LUK 16:25 Abraham-el tyernew, ‘Ngan iylpelerrew arrer-antey? Alakenh-anyem aynteyel. Ngarl iteth-antey anenh ahern-itwew, ntwap ilek-ilek mwerr-angker atnyenenh akngerr. Lazarus-arl iteth-antey anenh ahern-itwew, rap arrangkwarl atnyenenh, tywenant akngerr arlkitwew. Aleyan ran inkwerelhemel-anem aneyel atyeng-itwel, ngan pwarrkerreyel artewentyel inngarl.
LUK 16:26 Alakenh-anyem aynteyel arrpemarl. Ampepelan irrka ilkwa intwer arrngert aynteyel. Anantherr nthakenh ngkweng-warl alhey-angenh nhethey. Ngan nthakenh apetyey-angenharl anewantherr-warl yanh-they, arrangkw.’
LUK 16:27 Rap arlkew rwethey, ‘Kelew. Ayteyaty-rnem 5 atyenh-rnem-alew?
LUK 16:28 Rerneman ingkerrenharl aneyel apmer akngey atyenh-wenhel. Lazarus thwena, renh-rnem ileyew, rernem arraty anaynteyew. Ayengan ikwer-rnem amperrngerreyel, nhenh-warl rernem apetyewerr intemarl ampeyel-warl.’
LUK 16:29 Abraham-el tyernew, ‘Angkarlap ayteyelengkw-rnem iterl-areyel, Akngeyelarl Moses-ew anthew. Angka ingwer-rneman rernem iterl-areyel, angkakert Akngey-wenh-rnemelarl ingkwernew. Rernemap awelhemer ikwer-rnemew.’
LUK 16:30 Rap arlkew arrpemarl, ‘Abraham-ay! Alakenh-weny! Lazarus alhemer angkep, angkanem ikwer-rnem ileyew. Rernemap inngarl awemer, Lazarus-el ilentyan, rernemap nyerrerremel angkeperrenhey-alpem Akngey-warl.’
LUK 16:31 Abraham-el tyernew arrpemarl, ‘Arrangkw, Lazarus atha thweney-angenh. Ayteyengkw ngkwenh-rnemel awenh Moses-wenh angka, angkakert Akngey-wenh-rnem-then. Rerneman awelhey-angenh ikwer-rnem, rernemap ingwerew awelhey-angenh arrpemarl.’” Alakenh-anyem Jesus-el artwa Pharisee-rnem ilenh.
LUK 17:1 Jesus angkew ikwerenh-rnemew, “Ingwer-rnemelan arrenhantherrenh arrkernem intem-antey, apmwangkwarr alhaynteyew. Akngeyelan renh-rnem artewentyel irrwampenh-antheyenh.
LUK 17:2 Artwa ingwerel arrkerney-angker renh antwerrkemer, ahenty-they arertnemer rwepel apwert ilkwewarl, kwaty alay-warl iwemel. Ra alakenh apek irrey-angenh, Akngeyan ahelerrem inngey arrkerney-angker ikwer.
LUK 17:3 Kel mwanty anayntenh-arey, arrantherr ingwer-rnem arrkernewerr, apmwangkwarr alhaynteyew. Ingwer ayenharl apenteyel apmwelhelenty ngkweng-angkwarr, ntwa renh ilemer, ra ipmelheyew. Ra nyerrerremel ngkweng angkem, ‘Ya wenh, ayeng apmwelhelew ngkweng-warl. Atha ngkweng apmwa mpwarey-angenh arrpemarl.’ Kel ntwa renh ipmemel arrpemarl, rarl apmwelhelew-penh. Nga anyenterreyew-anem ikwerel-arleng.
LUK 17:4 Kel arlta anyent ikwerel rap intem arrpemarl apmwa mpwarayntem ngkweng. Rap angkepelarreng-anem nyerrerremel angkeyam-alpayntem ngkweng. Kel ntwap mentyarl renh intem awayntem iylpelerremel ipmemel. Nga angkemer ikwer alakenh, ‘Mwerr-anem ayeng ahelerrey-angenh ngkweng. Mwerrant-atherr-anem anaynteyew aylanth.’”
LUK 17:5 Kwertengerl Jesus-wenh-rnem angkew ikwer, “Rlterrk anewantherr. Anenhantherrenh akalty-antha, ingwer-rnem apmwepenh ipmemel tyarlew-aynteyew.”
LUK 17:6 Rap angkew ikwer-rnem, “Arrantherr angkem, ‘Rlterrk anewantherr.’ Kel arrantherran apek alyep iterrentyan irrpeltherrey-angenh, arrantherrap arwerl yanhew angkem alakenh, ‘Arwerlay! Tyerrelha ahern-they! Kwaty alayel-anem ampepel rtney-alha!’ Rap ngenh inngarl iylparethel awem.” Alakenh-anyem Jesus angkenh kwertengerl ikwerenh-rnemew.
LUK 17:7 Jesus-el angka ilenh ikwer-rnem artwa warrkenh-akert. “Artwa warrkenhel apek katenel angernem atyetyart ikwerew-arteyew. Yep-yep apek ra arntarnt-arem atyetyart-wenh. Ingkeny aylperl-alhem, rap apey-alpem atyetyart ikwerew-artey-wenh apmer-warl. Ikwerew-artey ikwer angkey-angenh alakenh, ‘Apetya, aneyew nhel, amern nhenh arlkweyew.’ Arrangkw, alakenh-weny.
LUK 17:8 Ikwerew-artey ikwer angkem alakenh, ‘Amperna amern-then aker-then atyeng. Akngetyanem atyeng-warl. Kwaty atyeng thela, atha antyweyew. Atharl ywerrelhelem, amperna amern ngkwengant-anem.’
LUK 17:9 Warrkenh rarl awelhem, atyetyart ikwerew-arteyelarl ilanthem, rap renh nakey-angenh, arrangkw. Ran warrkerrem iylparetharl.
LUK 17:10 Alakenh-anyem warrkenh rapeny arrantherran warrkerreyel Akngeyew. Arrantherran awelhew-penh Akngeyew, arrenhantherrenh ilanthew-angkwarr, nthakenh alakenh iterrey-angenh, ‘Akngeyel anenhantherrenh nakemer, anantherrarl ikwer mwerr-angkerarl warrkerrenh.’ Arrangkw. Arrantherran alakenh iterremer, ‘Anantherran arwa warrkenh Akngey-wenh-rnem. Akngey rarl ileyel-angkwarr, anantherr apmelerr-angkwarr warrkerreyel.’”
LUK 17:11 Jesus-an alhenh-antey iwerrel Jerusalem-warl kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Jesus alhew akwerterrp-antey Jerusalem-warl apmer Galilee-they apmer Samaria-angkwarr antekerr-antey.
LUK 17:12 Rernemap arrer-anem apmer akely-warl alhenh, artwernem 10-anem arnareynenh, Jesus-warl apetyenharl. Rernem tywen-angketyarr, nthekwern arrer alhey-angenh, arntety anthelp-anthewerr.
LUK 17:13 Rernemap arleng-antey rtney-alhew, arlkemel artewentyel, “Jesus-ay! Atyetyartay! Amperrngerra anewantherr!”
LUK 17:14 Rarl renh-rnem arey-alhew-penh, rap angkew, “Arrantherr tyaty-warl alhenh-arey. Lwewarrernelhenh-arey artwa rltwa tyatyew-artey ikwer, ra arrenhantherrenh areyew mwerr-anem.” Rernemap anperl-alhew. Rernemarl alperlewenh-angkwarr-antey, arntetyan arlkethey ywerrenhew ikwer-rnem-they.
LUK 17:15 Artwa anyentan Samaria-areny ikwer-rnem-itwel alhenh, ingwer-rneman Jew-rnemarl. Artwa Samaria-areny arelhew, arlkarl alyelkerrenh, rap angkep alpew Jesus-warl, atayel nakemel Akngey. Rap kwenerrey-alpew, Jesus-arl rtnenh-itwew, “Jesus, ntwan ayenh mwerrelew! Mwerr-angker inngarl ngan Akngey!”
LUK 17:17 Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Artwernem 10 mwerrerrew, ngay? Artwernem 9 weth-rnem-alew?
LUK 17:18 Anyent nhanyemant angkep iterrewan, inkwerelhemel angkeyew Akngeyew. Alethangarlap ran, apmer Samaria-areny!”
LUK 17:19 Rap artwa arntety-penhew angkew, “Rtnerl-alha alpemel-anem. Ntwan iterl-arew, athan ngenh mwerreley-angker arawerrng Akngey-wenh-akertel, ngap mwerrerrew.”
LUK 17:20 Artwa Pharisee-rnem apetyew, Jesus ayerneyew, “Ilenger Akngeyan atyetyart aneyenh ingkerrew?” Jesus-el tyernew, “Arrantherr Pharisee-rnem ywarn arntarnt-arelheyenh areyew, Akngey atyetyart ingkerrew aneyenh. Nthakenh ingwerentyak angkey-angenh, ‘Arenherr-arey arrantherr! Akngeyan apetyew, atyetyart nhenh-areny-rnemew aneyew!’
LUK 17:21 Nthakenh ingwerentyak angkey-angenharl, ‘Arenherr-arey arrantherr! Akngeyan apetyew, atyetyart yanh-areny-rnemew aneyew!’ Alakenh-wenyarlap ran. Akngeyan kel atyetyart aneyel ikwerenh-rnemew, rernemarl rlterrk iterreyel ikwer. Arrantherr nthakenh renh arey-angenh anngel, arrangkw.”
LUK 17:22 Kwertengerl ikwerenh-rnemew-anem ra angkew, “Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, aneyelarl arrewantherr-itwel aley. Ingwer-ingwer arrantherr alakenh angkerreyenh, ‘Aleyan anewantherr arlertek innga. Jesus anamerl-antey apey-alpemer!’ Ywarn-antey arrantherr arntarnt-arelherl-aneyenh, ayeng apey-alpentyew.
LUK 17:23 Ayeng apey-alpeyew-alenty, ingwer-rneman irrtywerremel angkeyenh arrewantherr, ‘Jesus-an nhak! Alhey anantherr ikwer-warl!’ Ingwer-rnemarl irrtywerremel angkeyenh arrewantherr, ‘Jesus-an nhenh! Apetyenh-arey arrantherr!’ Iylpareth awelhey-angenh ikwer-rnem.
LUK 17:24 Ayengarl apey-alpeyenh, ingkerrenhel iterl-areyenh. Ayengan arwapeny aremerreyelpeyenh, awely-awely rtneyel-apeny alkerel. Alakenh-anyem apmer arrpanenh-they ingkerrel ayenh areyenh.
LUK 17:25 Kel aleyan ayeng aneyel-antey ahern nhenh-itwew. Ingwer-rnemel ayenh atweyenh-tangkwel, pwarrk ilkwa anthemel ikwerew-alenty. Akngerr-anem rlengk aneyel ahern nhenh-itwew rernem arlkarerreyenh atyeng-wety.
LUK 17:26 Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ayengarl apey-alpeyenheng-areyan, apal akngerran arnernkey anerl-aneyenh, Akngey iterl-arey-angenh. Rap alakenh aynteyenh awank-akerr-apeny, Noah-arl iteth anenheng-arey. Kwaty ilkwa apetyeyew-alenty, apal akngerran arnernkey anew-anenh, Akngey iterl-arey-angenh.
LUK 17:27 Rernem ikwer-rnem-wenh-angkwarr anenh; amernant arlkwerrenh, kwaty antywerrenh, itengerrenh apmelerr-angkwarr, Akngey iterl-arey-angenh. Rernem alakenh anenheng-arey-antey, Noah-el rtnwa ilkwa mpwarenh. Akngeyel kwaty ilkwanem thwenew, Noah-an aylpenhew ikwerenh-rnem-akert rtnwewarl kwen. Kwaty atnyerr ilkwa ra ingwer-rnem ilwerl-athenew.
LUK 17:28 Rap alakenh aynteyenh awank-akerr-apeny. Ingweran Lot-arl iteth anenheng-arey. Ra apmer Sodom-they anterrey-alpeyew-alenty, apal akngerran arnernkey anew-anenh, Akngey iterl-arey-angenh. Rernem ikwer-rnem-wenh-angkwarr anenh; amernant arlkwerrenh, kwaty antywerrenh, ilek-ilek payemelerrenh, ilek-ilek tharlemelerrenh, amern lyapelhelerrenh, warl-rnem arterrenh apmelerr-angkwarr, Akngey iterl-arey-angenh.
LUK 17:29 Lot rarl apmer Sodom-they anterrew ikwerenh-rnem-akert, Akngeyel thwenew rwa ilkwa lherrm ikwakeng irrwerl-they. Ra Sodom-areny-rnem ingkerrenh ilwerl-athenew.
LUK 17:30 Yew-yew, ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ayengarl ahern nhenh-warl apey-alpeyenh, apal akngerr ingwer-rneman arnernkey anerl-aneyenh awank-akerr-apeny, Akngey iterl-arey-angenh.
LUK 17:31 Arlta ikwerel-antey, artwa anyentan rtnerl-aneyenh akethel-antey warl ikwerenh-itwew. Rap anamerl-antey anterremer atyeng-warl, ilek-ilek mwerr-angker ikwerenhew iterrey-angenh, arrangkw. Arlta ikwerel-antey, artwa ingwerel-anem katen angernerl-aneyenh, amern lyapelheleyew. Rap anamerl-antey anterremer atyeng-warl, ilek-ilek mwerr-angker ikwerenhew iterrey-angenh, arrangkw.
LUK 17:32 Arrantherr iterl-areyel angka weth Lot-akert, wetharl anterrew tawen Sodom-they. Akelty ikwerenhew iterrenh-arey. Akngeyelarl tawen renh arrtyew, akelty rap artepang arew, ‘Ayengan angkep alpeyew, ilek-ilek mwerr-angker inerleweyew.’ Rap anamerl-antey apwert-anem irrew.
LUK 17:33 Akngerran iterrey-angenh Akngeyew, apwertew ilek-ilekew-then iterrem. Alakenhan apmwel-ayetharl iterreyel. Rernemap ahaperrem arrpemarl, nthakenh Akngey-itwel intem-antey aney-alpey-angenh, arrangkw. Ingwer-rneman iterreyel alakenh apek, ‘Ayeng arraty aneyew Jesus-ew. Ampwal akngerr apek atha atnyenem, arrangkw apek. Mwerrarlap alakenhan.’
LUK 17:34 Ingwel apek ayeng apey-alpeyenh. Atherr apek aynterl-aneyenh pantyel warl kwen-itwew. Antyerl-rnemelan anyentant inerl-alheyenh, ingweran iwerlelpeyenharl.
LUK 17:35 Atherr apek anerl-aneyenh, ntang atherl-anemel. Antyerl-rnemelan anyentant inerl-alheyenh, ingweran iwerlelpeyenharl.
LUK 17:36 [Atherrel apek katen mpwarerl-aneyenh. Antyerl-rnemelan anyentant inerl-alheyenh, ingweran iwerlelpeyenharl.”]
LUK 17:37 Kwertengerl-rnemel renh ayernew-anem, “Apmer nthenh-itwewarlap ran alakenh aynteyenh?” Jesus-el tyernew, “Arlta ikwerel ingkerrenhel iterl-areyenh. Aker ipma ayntem artnel wethey, irrety-rnem anamerl-antey akarrerrenhey-alhem ikwer. Alakenh-anyem ingkerrenh atyeng-warl akarrerreyenh, ayengarl apey-alpeyenh.”
LUK 18:1 Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Akngeyew angkayntenh-arey arlta arrpanenh, ipmelhey-angenh. Angka nhenhew awelhenh-arey.
LUK 18:2 Tawen anyent-itwew artwa anyent ahelengkw anenh court-ew-artey, artwa irrngerney-wenyarlap ran. Ranap nyerr-wenyarl. Akngey-angkwarr ra awelhey-angenh. Ingwer-rneman ra ilterl-arrernenh.
LUK 18:3 Tawen irrkaty ikwer-itwew arelh inpert anenh. Ra angkepelarreng alpenh court ikwer-warl, arlkey-alhenh artwa court-ew-artey ikwer, ‘Artwa ilkway! Amperrngerra atyeng! Artwa ahelengkw yanhelan ayenh court-emeleyel, arwa arrangkwew! Renh artwerela! Renharl inngan court-emelemer!’
LUK 18:4 Ran renh iylpelant awenh arleng-alenty, arelh inpertelanap intemarl renh ayerneynenh. Ingwer-ingwer ra iterrew ament, ‘Ingwer-rnemelan ayenh ileyel ahelengkw. Ayenhan rernem ileyel nyerr-weny, ayengan Akngeyew awelhey-angenh, atharl ingwer-rnem iltem. Inngarl alakenh-anyem.
LUK 18:5 Arelh inpert ranap apetyeyel angkepelarreng, ayenh alhengkerr anthaynteyew. Artwa renhan atha ilanthem, ipmelheyew renh court-emeley-angenh.’ Alakenh-anyem artwa court-ew-artey ahelengkw iterrenh.”
LUK 18:6 Jesus-an angkew, “Artwa court-ew-artey ikwer iterrenh-arey!
LUK 18:7 Arleng-alenty ra arelh inpert iylpelant awenh. Arleng-alenty ra renh alpemeley-angenh, arrangkw. Akngeyanap alakenh-wenyarl! Ran awemarl, ikwerenh-rnemarl ikwer angkem. Rernemap ipantey apek ayern-ayntem, renh-rnem arntarnt-araynteyew.
LUK 18:8 Ra awemarl, rap renh-rnem iylparetharl alpemelem. Nhenhew iterrenh-arey! Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, ingwer-ingweran ayeng apey-alpeyenh. Arlta ikwerel-antey ayengarl apey-alpeyenhelan, atha arey-alpeyenh, irrpetyapantarl atyeng iterrerl-aneyenh.”
LUK 18:9 Akngerr ingwer-rnem Jesus-ew awelhenh. Rerneman anyentarl-anyentarl apmwel-ayeth iterrenh alakenh, “Ayengant arraty aneyel. Ingwer-rneman apmwel-ayetharl.” Jesus-el iterl-arenh, rernemarl iterrenh, rap angkanem ikwer-rnem ilenh.
LUK 18:10 “Artwa atherr alhew tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-warl, Akngey-warl-athek angkaynteyew. Artwa ingweran Pharisee-arl, ingweran apwert akarreley-angker kapmentewarl.
LUK 18:11 Artwa Pharisee-an ament-warl arleng-apenyarl rtnenh. Rap nakelhemel angkew, ‘Akngeyay, ayeng ngkweng inkwerelheyel. Ayengan arratyarl aneyel, ingwer-rnem-apeny-wenyarl. Athan irrtyert-iney-angenhan. Ayengan anyelk-awarr-weny. Arelh artwa ingwer-wenh atha irrtyertel iney-angenh. Ayengan apmwewenyarl, apwert akarreley-angker yanh-apeny-wenyarl.
LUK 18:12 Monday arrpanenh Thursday arrpanenh atha arlkwey-angenh amern-then aker-then, angkayntey-alkenh ngkweng. Ampwal atyenh-rnem apwert-then atha akalkel-ayntey-alkenh; alyepelarl ngkwengan, Moses-elarl akalty-anthenh-angkwarr.’ Alakenh-anyem artwa Pharisee angkew Akngeyew.
LUK 18:13 Artwa apwert akarreley-angker ranap nyerrerremel arleng innga rtnenh. Ran ilkelhew, angkeperreyew Akngey-warl-athek. Rap kwenerremel alakenh angkew, ‘Akngeyay, amperrngerra atyeng! Ayengan apmwa innga!’”
LUK 18:14 Jesus ikwer-rnem angkew, “Artwa apwert akarreley-angker arratyerreynew Akngey-angkwarran, rarl angkew, ‘Ayengan apmwarl!’ Akngeyel renh irrarlkew, apmwangkwarrel alhenh-penh, rap ikwer inkwerelhew. Artwa Pharisee-an arrangkwarl, arratyerrey-angenh Akngey-angkwarr, ra nakelhewarl. Akngeyan ikwer inkwerelhey-angenh, arrangkw. Kel nthakenh nga nakelhey-angenh, mwerr antwelhey-angenh, Akngeyelan ngenh apmwa antwewerr. Nga angkem, ‘Ayengan apmwa!’, Akngeyelan apmwa ngkweng-they irrarlkemarl, mwerr antwemel.”
LUK 18:15 Akngerr ilkelhew, ampernem akngetyeyew Jesus-warl, raw renh-rnem itepel arnep-arneyew, Akngey ayernemel ikwer-rnem. Kwertengerl ikwerenh-rnemel arew, rernemap renh-rnem irrentew.
LUK 18:16 Jesus-anap athamerrew ampa ikwer-rnem, rap angkew, “Ampernem menty apetyey atyeng-warl, arrngert angkey-angenh ikwer-rnem. Akngey-wenh-rneman ampa nhernem-apenyarl.
LUK 18:17 Mwanty awelhenh-arey arrantherr! Ampernemelarl ilkwernem awem, rernemap iterrem alakenh, ‘Innga wenh! Irrtywerremel iley-angenh.’ Alakenh-anyem arrantherr angka atyenh awemer. Apmwel-ayeth iterrey-angenh, ayeng irrtywerrerl-anentyew-arrpantey. Arrantherr atyeng awelhenty, arrantherrap intemarl Akngey-itwel aney-alpem.”
LUK 18:18 Artwa rltwa tyaty Jew-rnem-wenh-areny ra angkew Jesus-ew, “Ngan akalty-anthey-angker mwerrarl. Ila ayenh, nthakenharl ayengan irrem, ayeng aney-alpeyew Akngey-itwel intem-antey?”
LUK 18:19 Jesus-el tyernew, “Ilekewarl ntwa ayenhan mwerr antweyel? Akngey rant anyent mwerr aneyel.
LUK 18:20 Angka weth Moses-wenh ntwa iterl-areyel. Ran alakenh aynteyel: ‘Anew ingwerentyak-wenh-itwel ayntey-angenh, ipmew atwey-angenh ingwerentyak, ayntengeny irrtyert-iney-angenh, court-itwew ilerl-aney-angenh ingwerentyak irrtywerremel, awelh-aynta aynewengkw-then amewengkw-then iylpareth.’”
LUK 18:21 Artwa rltwan angkew, “Akely-they athan angka nhenh-rnem ingkerrenh awew iylparethel. Aleyan atha iylparethel awelheyel-antey.”
LUK 18:22 Jesus-el renh awew, rap angkew-anem, “Kel mwerr. Angka anyentant-anem ingweran aynteyel, nga awelheyew. Ilek-ilek ngkwenh ntwa tharlemelemer. Ntwa apwert inem-penh, ntwa irrepern-rnem angayakw amern-weny-rnemew antha. Ntwap ayenh apenta iltyantel-anem. Akngeyelan ngenh mwerr-angkwarr arntarnt-areman, ngarl alpemel aney-alpeyew ikwer-itwel.”
LUK 18:23 Artwa rltwelarl awew alakenh, rap arlka apmwerreyelpew, ran apwert akngerrarl atnyenew ilek-ilek-then.
LUK 18:24 Jesus-el arew, rarl apmwerreyelpew, rap ingkerrenhew-anem angkew, “Ingwerenty apwert akngerrarl atnyeneyel ilek-ilek-then, rerneman arraty iterrey-angenharl Akngeyew. Rernem alakenh iterrem, ‘Athan atnyenem ilek-ilek-then apwert-then. Akngeyew ayeng iterrey-angenh.’ Irrpetyapelant renh inngan atyetyart antweyenh.
LUK 18:25 Tangkey ampwal-akert nthakenh aylpey-angenh arriw tyet-angkwarr, arrangkw. Alakenh-anyem rlterrk apwert akngerr-akert-rnemew aynteyel, Akngey-angkwarr alheyewan.”
LUK 18:26 Akngerrel awew, rarl alakenh angkew. Rernemap apmwel-ayeth iterrenh alakenh: “Apwert akngerrarl ilek-ilek-then atnyeneyel-rnem, Akngeyel ikwer-rnem anthem. Ra renh-rnem anthem alakenh, rarl inkwerelhem ikwer-rnem. Innga ampwal akngerr-akert-rnem Akngey-wenh-rneman.” Apmwel-ayeth alakenh iterremel rernem angkerrenh, “Akngeyel ingwer-rnem ampwal akngerr-akert-rnem iwerlelpem, ilek-apenyarlap ikwerenh-rneman?”
LUK 18:27 Jesus-el tyernew, “Ntwa amentel nthakenh mpwarey-angenh alakenh, arrangkw. Akngeyelant ngenh iteth atnyenem, ikwer-itwel intem aney-alpeyew.”
LUK 18:28 Peter angkew ikwer, “Anantherr-alew? Anantherran ngenh apenteyel. Warrk-then warl-then altyernem-then iwerlelpew ingkerrenh.”
LUK 18:29 Rap angkew ikwer-rnem, “Mwanty awelhenh-arey arrantherr! Ingwerenty apek apmer ikwerenh iwerlelpem, ikwerenh-rnem anteng apmer-itwew, raw Akngeyew warrkerrey-alkenh.
LUK 18:30 Ingwer-ingwer Akngeyel renh anthem ilek-ilek mwerr-angker. Rap aney-alpem Akngey-itwel intem-antey.”
LUK 18:31 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem akarrelew, rap angkew, “Awelhenh-arey arrantherr! Awank-akerr angkakert Akngey-wenh-rnemel angka atyeng-akert ingkwernew, angka Artwa Innga Akngey-wenh ikwer-akert. Ingwer-ingwer aynteyenh, rernem ingkwernew-angkwarr. Arrantherr kel iterl-areyel, anantherrarl alheyel Jerusalem-warl.
LUK 18:32 Apmer yanh-itwew artwa Jew ilkwernemel ayenh antwerrkeyenh, ayenhap ahayiweyenh artwa ahelengkw-rnemew-anem, artwa Rome-areny ikwer-rnem. Rernemap ayenh kwantheyenh, apelh-then atyeng-warl iweyenh, ayenh atweyenh whip-el artewenty. Ayengap arwerl iylpeyl-atherrel ilweyenh-anem.
LUK 18:33 Ingwa atherr-penh ayeng angkep itetherrenhey-alpeyenh ipmepenh.”
LUK 18:34 Kwertengerl-rneman apatemel iterrenh-antey alakenh, “Jesus-an atyetyart anewantherrenh, nthakenh ilwey-angenh, arrangkw.”
LUK 18:35 Jesus alpenh ikwerenh-rnem-akert tawen Jericho-warl. Apmeran arrer-anem irrew. Iwerr-ampenyel artwa aparrng anenh, rap apwertew ayerneyam-ayntenh.
LUK 18:36 Rarl awenh, akngerrarl alpenh anper, rap arlkew-anem, “Ay! Nthakenh irreyel arrantherran?”
LUK 18:37 Rernem renh tyernew ilelhemel, “Anantherran alpeyel Jerusalem-warl Jesus Nazareth-areny-angkwarr.”
LUK 18:38 Rarl alakenh awew, artwa aparrng rap arlkew, “Jesus-ay! Ngan Atyetyart David-wenh-rnem-they! Amperrngerra atyeng!”
LUK 18:39 Arrwekelarl alpenh-rnemel renh iltew, “Akeleyterra!” Ran arlkenh-antey ikwer irrkaty-angkwarr, “Jesus-ay! Ngan Atyetyart David-wenh-rnem-they! Amperrngerra atyeng!”
LUK 18:40 Jesus rtneyelpew, rarl renh awewel. Rap ilanthew, “Akwethey atnwenheyew renh, akngetyeyew atyeng-warl.” Rernem renh akngetyew Jesus-warl. Ra renh ayernew,
LUK 18:41 “Ilekay? Nthakenh ilem atha ngenh?” Ran tyernew, “Atyetyart, ayengan ilkelheyel, atha areyew.”
LUK 18:42 Jesus-an angkew ikwer, “Annga altywerela! Aranem ntwa! Ntwa iterl-arew, atha ngenh mwerreley-angker, ntwap mwerr-anem areyel aleyan.”
LUK 18:43 Inngarlap ran arew anngel aleyant anaynt. Rap Jesus apenteynenh, alpenh Akngey nakemel. Ingkerrenhel renh arew aparrng-weny-anem, rernemap inkwerelhemel Akngey nakeynenh.
LUK 19:1 Jesus ikwerenh-rnem-akert alhew Jerusalem-warl, tawen akely-angkwarr Jericho-angkwarr rwaylpenhew.
LUK 19:2 Tawen ikwer-itwew artwa apwert akarreley-angker anenh itnan Zacchaeus. Ran atyetyart anenh artwa ingwer-rnem kapmentew apwertarl akarrelenh-rnemew. Apwert akngerr-akertarlap ran.
LUK 19:3 Ranap artwa akarteng akelyarl, rap ywarn-antey arrkernelhenh, Jesus areyew. Akngerr akarrerrenh arrer innga, Jesus arenh. Rerneman ilpenh ikwer-wety.
LUK 19:4 Zacchaeus iterrew, ra anterreyew arrwekel iwerr irrkaty-angkwarr. Rap nganew arwerl-warl, ra areyew-awaty Jesus arrwekel-they, ran anper-alhenty.
LUK 19:5 Jesus arwerl-warl apetyew, rap itnywenew Zacchaeus, “Zacchaeus-ay! Anamerl atwarrenhey-alha! Rlengkan ayeng alheyew apmer ngkwenh-warl, aney-alheyenh ngkweng-itwel.”
LUK 19:6 Rap anamerl-antey atwarrenhey-alpew, Jesus-anem ikwerenh-rnem-akert atnwenhew apmer ikwerenh-warl.
LUK 19:7 Akngerrel intwarew, Jesus-arl alhew apmer Zacchaeus-wenh-warl. Rernemap angkerrew, “Pwertay! Nhak Jesus alhew artwa apmwewenh apmer-warl, aney-alheyew ikwer-itwel!”
LUK 19:8 Ikwer-penh, rernemarl anemel arlkwenheng-arey, rtnerl-alhew-anem Zacchaeus angkemelan, “Ingkartay! Atha apwert ilek-ilek-then akalkeleyew. Apwert ingweran antheyew irrepern-rnemew amern-weny-rnemew, ingweran atyengarl ayntem. Ayengan apwert akarreley-angker kapmentew. Atha inenh irrtyertel arrpemarl ingwer-rnem-they. Athan apwert ilkwewant ayernenh, athap akert-they atyeng inenh. Atha angkep antheynem ingwerentyan alakenh: 100 tala atha inenh ingwer-they, athap antheynem 400 arrpemarl, mwerrant-atherr aneyew ikwer-penhan. Alakenh atha ingkerr-warl angkep antheynem. Athap angkep antheyneyew-anem akngerr-rnemew rlengkan.”
LUK 19:9 Jesus angkew ikwer, “Akngeyelan apmwa ngkweng-wety irrarlkem, ngkwenh-rnem-wety-then. Ngan Abraham-wenh-antey, alakenh-anyem anantherr-apeny. Ngan iterreyel Akngeyew, Abraham-arl iterrenh-apeny.
LUK 19:10 Akngerr apmwel-ayeth aneyel, aperrerterremel. Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh, ayengap apetyew, nthweyew ikwer-rnem. Ayengap apetyew, apmwernem irrarlkeyew.”
LUK 19:11 Tawen Jericho Jerusalem arrerenty. Akngerr-anem anenh apmer ikwer-itwew, awelherrenh Jesus-ew. Rernem iterrenh apmwel-ayeth alakenh-anyem, “Jesus alpenty tawen Jerusalem-warl, Akngeyan aremerrem-anem. Rap Jesus atyetyart ilkwanem arrerneyenh ingkerrew.”
LUK 19:12 Jesus-el iterl-arenh, rernem iterrenh alakenh, rap angkanem ilew ikwer-rnem. “Apmer anyent-itwew artwa ilkwa anenh. Ingwer-ingweran atyetyart ilkwa apmer arleng-areny ra ikwer yangkelhew, alheyew ikwer-warl. Ra ilkelhew, renh atyetyart arrerneyew apmer ikwerenhew.
LUK 19:13 Ra anperl-alheyew-athath, ra arlkew warrkenh-rnem 10 ikwerenh-rnemew, apetyeyew ikwer-warl. Rap renh-rnem antheynew 1,000 tala amentew-ament, rap angkew, ‘Ayengarl alhem-wety apmer nhenh-they, arrantherrap payemel-ayntenh-arey ilek-ilek 1,000 tala nhenh-rnemel. Inayntenh-arey tharlemelemel ilek-ilek. Alakenh-angkwarr apwert atyenh akngerrelem, ayeng apey-alpeyew-atety.’ Rarl angkew-penh, rap anperl-alhew arleng-anem.
LUK 19:14 Akngerr apmer ikwer-areny-rnem ikwer-wety arlkarerrenh. Rernemap angka ingkern-they thwenew atyetyart ilkwewarl: ‘Nthakenh ntwa arrerney-angenh artwa ilkwa weth atyetyart anewantherr. Anantherran arlkarerreyel ikwer-wety.’
LUK 19:15 Atyetyart ilkwa awelhey-angenh ikwer-rnem. Ran arrernew artwa ilkwa weth renh, atyetyart ikwerenh-rnemew aneyew apmer ikwer-itwew. Rap apey-alpew-anem apmer ikwerenh-warl. Rarl apey-alpew, rap artwa warrkenh anyent thwenew, warrkenh weth-rnem 10 ingweyew. Rap renh-rnem ayernew, ‘Apwert atyenh arrantherr akngerrelew?’
LUK 19:16 Warrkenh anyent angkew, ‘Atyetyartay, ntwa 1,000 tala ayenh anthew. Nhenh atha atnyeneyel-antey. Athap aleyan atnyeneyel 10,000-anem.’
LUK 19:17 Artwa ilkwa angkew, ‘Ngan artewentyel warrkerrew, atha ngenh ilanthew-angkwarr. Ntwa apwert akely-akely mwerrarl atyeng akngerrelew. Atha ngenh atyetyart arrernem tawen 10 ikwer-rnem.’
LUK 19:18 Warrkenh ingwer-anem angkew, ‘Atyetyartay, ntwa 1,000 tala ayenh anthew. Nhenh atha atnyeneyel-antey. Athap aleyan atnyeneyel 5,000-anem.’
LUK 19:19 Artwa ilkwa ra angkew, ‘Mwerr-angkeray! Atha ngenh atyetyart arrernem tawen 5 ikwer-rnem.’
LUK 19:20 Warrkenh ingwer-anem angkew, ‘Atyetyartay, ntwa 1,000 tala ayenh anthew. Atha rag-el ataperrelew, irrtyert-akwernew.
LUK 19:21 Artwa arlertekarl ngan! Ntwa pwerep-anthem ingwer-rnem, warrkerr-aynteyew ngkweng, ngenh-then anthaynteyew. Ayengan ngkweng-wety atererreyel. Apwert ngkwenh atha aytnelhelewerr, ywerrewerr-anem. Ntwa ayenh ayernewerr, angkep anthenhey-alpeyew.’
LUK 19:22 Artwa ilkwa ikwer ahelerrew. ‘Ngan artwa warrkenh apmwarl! Arraty nga angkeyel: atha pwerep-anthem ingwer-rnem, warrkerr-aynteyew atyeng, ayenh-then anthaynteyew.
LUK 19:23 Alakenh-wetyap ntwa anthemer apwertan atyenh artwa bank-arenyew. Rarl apwert inenty, rap apwert akely ngkwenh-warl pweytelem, angkep anthenhey-alpeyew-athath. Ntwanap apwert atyenh rag-el ataperrelew!’
LUK 19:24 Rap angkew ingwer-rnemew, arrerarl rtnenherrenh-rnemew, ‘Apwert rakenh-arey artwa apmwa yanh-they, anthemel artwa warrkenh arrwekelenyew 10,000 talakertew.’
LUK 19:25 Rernem angkew, ‘Atyetyartay, kelarl ran atnyeneyel 10,000! Ingwerew anthemer!’
LUK 19:26 Ra tyernew, ‘Ingwerentyan apek mwerr atyeng warrkerrem, athap anthem ilek-ilek akngerr ikwer. Ingwerel apek warrk ipmerl-alhem. Kel athap rakem ikwer-they, ingwer-anem anthemel. Ran arrangkw-anem aneyelpeyenh.’
LUK 19:27 Rap angkew, ‘Ingwer ileng-rnem-alew atyeng-wety arlkarerreyel-rnem? Arrantherr renh-rnem iterl-areyelarl. Rernem artwa atyetyart ilkwa ilew, ayenh arrernewerr atyetyart apmer nhenhew. Ingwer-rnem atyeng-wety ilkelhey-angenh irreyel-rnem, atyetyart arrernewerr, renh-rnem anamerl akngetyenh-arey nhewarl. Atha areyew, arrantherr renh-rnem ipmew atwenty.’”
LUK 19:28 Ikwer-penh Jesus-arl alakenh angkenh-penh, ra tawen Jerusalem-warl-anem anperl-alhew. Arrwekelarl ran alpenh, ingwer-rnemelan apenteynenh.
LUK 19:29 Rap arrer-anem alpenh tawen atherr-warl, Bethphage-then Bethany-then. Apmer ratherr apwert impalth-itwew, apwert itnan Alip-itwew. Ra kwertengerl atherr ilew,
LUK 19:30 “Alhenh-atherr apmer angath-ampeny-warl. Mpwelanthap tangkey akely-anem arey-alhem, rwepelarl arertnew. Akelyarlap ran. Ingwerenty ikwer-warl nganey-angenh-antey, arrangkw. Rwep lhelemel akngey-alpenh-atherr atyeng-warl.
LUK 19:31 Ingwerentyel ayernenty, ‘Ilekewarl mpwelanth rwep lheleyel, tangkey irrtyert-akngeyew?’, alakenh ilenh-atherr, ‘Ingkartel akngeyew-tangkwel.’”
LUK 19:32 Ratherrap apmer ikwer-warl alhew, tangkey-anem arey-alhew, Jesus-elarl ilew-angkwarr-antey.
LUK 19:33 Ratherr rwep lhelenh, tangkeyew-artey-rnemel ayernew, “Ilekewarl mpwelanth rwep lheleyel, tangkey irrtyert-akngeyew?”
LUK 19:34 Ratherr tyernew, “Ingkartel akngeyew-tangkwel.”
LUK 19:35 Ratherrap tangkey atnwenheynew Jesus-warl, arnkwanem arrernew tangkey artep-warl. Jesus nganerl-alhew, alpenh-anem tangkey-akert.
LUK 19:36 Akngerrel renh arnarew, tangkey-akertel alpenh, rernemap arnkwernem arrerneynenh iwerr-warl arrwekel, Jew-rnem-wenh-angkwarr. Rap irrwerleng arnkwernemel-arleng alpenh tangkey-akert.
LUK 19:37 Apwert Alip-they Jesus-el arew, Jerusalem arrer-anem. Rarl atwarreynenh kwenel-athek tangkey-akert, akngerrelan renh apenteynenh. Rernem kel-antey arew, Jesus-elarl arntety-rnem akngerr mwerrelenh apmer arrpanenh-itwew. Rernemap inkwerelhemel arlkalhelerrenh alakenh:
LUK 19:38 “Akngey nakey, rarl thwenew artwa nhenh anewantherr arawerrng ikwerenh-akertel! Renh mwerr antwem, rarl anenhantherrenh arntarnt-areyel! Irrwerl-areny-rnemel renh nakemer arrpemarl, rernemarl aley mwerrant-arey-anem aneyel!”
LUK 19:39 Artwa Pharisee-rnem rtnenherrenh arrpemarl ikwer-rnemel-arleng, rernemap angkew Jesus-ew, “Atyetyartay, ilta ngkwenh-rnem akeleytelemel! Nthakenh rernem ngenh alakenh nakey-angenh!”
LUK 19:40 Ra tyernew, “Rernemarl akeleyt anenty, apwert nhernem iwerrelarl aynteyel-rnem arlkewerr arrpemarl. Rernemarl katy Akngey nakewerr!”
LUK 19:41 Jesus arrer-anem alpenh tawen Jerusalem-warl. Rarl arew apmer renh, rap artnenh-anem apmer ikwer-areny-rnemew.
LUK 19:42 Rap angkew, “Ayengan amperrngerreyel ikwer-rnem! Rernem apal aneyel, angka Akngey-wenh iterl-arey-angenh. Ayengan ilkelhew, angkep rernem pweyterrenhey-alpeyew Akngey-warl-athek anyenterremel. Rernemanap ayenh iylpelantarl awenh.
LUK 19:43 Irrepern-rnem rerneman! Alethang ahelengkw-rnem akngerr akarrerreyenh apmer nhenh-warl Jerusalem-warl, renh-rnem atweyew ingkerrenh. Rernemap ampereleyenh, iwerr-anem ikwer-rnem-wety arrngeleyenh.
LUK 19:44 Ipmew-antey renh-rnem atweyenh ampernem-then. Alethang-rnemelap ingkerrenh-antey apmer nhenh-itwew ywerrelheleyenh, warl-rnem atep-atakeyenh. Apmeran peleyn-apeny-anem aynteyenh. Akngeyel ayenh thwenew, renh-rnem arntarnt-areyew. Rernemanap atyeng awelhey-angenh, arrangkw.” Alakenh-anyem Jesus-el amperrngerremel ilew Jerusalem-areny-rnem-akert.
LUK 19:45 Ikwer-penh Jesus aylpenhew tyaty ilkwewarl Jew-rnem-wenh-warl Jerusalem-itwew. Warl ilkwa ikwer-itwew ra arew, akngerrelarl ilek-ilek tharlemelenh apwertew. Rap renh-rnem ahelerremel irrentew aketh-warl.
LUK 19:46 Rap renh-rnem iltew alakenh: “Nthakenh arrantherr aker tharlemeley-angenh nhenh-itwew. Ingwerentyam arrewantherr irrtyert-awarr, warl ingwerenty-wenh-itwewarl irrtyert-inenh. Nthakenh irrtyert-aylpey-angenh nhenh-itwew, iltyemwerneyelarl antwerrkey-angenh, arrangkw. Warl nhenhan Akngey-wenh. Angka ikwerenh alakenh aynteyel: ‘Warl ilkwa nhenhan atyenharl, ingwer-rnem arleng-they apety-aynteyew, ayenh nakemel ikwer-warl aylpaynteyew.’”
LUK 19:47 Renh-rnem irrentew-penh, Jesus-an aylpenhenh tyaty ilkwewarl arlta arrpanenh, rap akngerr-anem akalty-anthenh ikwer-itwew. Artwa rltwernem Jew-rnem-wenh tyaty ilkwareny-rnem, artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem, artwamp-rnem-then rernem renh mwantyel-antey arntarnt-arenh. Rernem renh ipmew-antey atweyew.
LUK 19:48 Akngerr ingwer-rneman inkwerelhemel akarrerrenh ikwer-warl, ikwer awelheyew. Artwa ilkwernemel renh menty-antey amek-arew akngerr-itwew. Rernem arrkernelhenh, renh antwerrkeyew-arrpantey.
LUK 20:1 Arlta ingwerel Jesus aylpenhew tyaty ilkwewarl Jew-rnem-wenh-warl, rap angka mwerr-angker ilenh akngerrew. Artwa rltwernem Jew-rnem-wenh tyaty ilkwareny-rnem, artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem, artwamp-rnem-then rernem renh ayernew,
LUK 20:2 “Angwenhel ngenh thwenew, tyaty ilkwitwew akalty-antheyew? Atyetyart nthenh-apenyel ngenh thwenew, ingwer-rnem tharlemeley-angker-rnem tyaty ilkwethey irrent-aynteyew?”
LUK 20:3 Ra ikwer-rnem angkew, “Alerlay! Athetangkwel arrenhantherrenh ayerneyew.
LUK 20:4 John Baptise-emeley-angkerel akngerr kwaty-warl baptise-emelenh. Atyetyart nthenh-apenyel John thwenew? Akngeyel apek? Artwa ingwerel apek? Ayenh ilenherr-arey!”
LUK 20:5 Rernem arreyterrenh alakenh: “Nthakenh anantherr angkem? Nthakenh anantherr iley-angenh, ‘Akngeyel wenh John thwenew.’ Ra anenhantherrenh ayernewerr, ‘Kel ilek-wety arrantherr ikwer awelhey-angenh?’
LUK 20:6 Nthakenh anantherr iley-angenh, ‘Artwa ingwerel renh thwenew.’ Ingwer-rnemel awewerr apmer nhenh-areny-rnemel, atwewerr-anem anenhantherrenh apwertel ipmew-antey. Rernem iterreyel, John Akngey-wenh angkakertarl anenh.”
LUK 20:7 Rernemap tyernew alakenh: “Anantherr iterl-arey-angenh, angwenhelarl John thwenew.”
LUK 20:8 Jesus ikwer-rnem angkew, “Arrantherr tyerney-angenh. Kel atha arrenhantherrenh iley-angenh, angwenhelarl ayenh thwenew, alakenh irreyew.”
LUK 20:9 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh. “Artwa ilkwel katen atnyenenh. Ra ilkelhew, amern grapes lyapelheleyew. Antywer-tangkwel ra akethelew, rap rnkerneynew arwerl grapes akely-akely-rnem-anem. Rap artwa ingwer-rnem arrernew, arwerl-rnem arntarnt-araynteyew, rarl aney-alpew-wety apmer ingwer-itwew intem-antey.
LUK 20:10 Arwerl-rnem ilkwerrew, amern ampeng-akert-anem. Artwa ilkwa rap warrkenh ikwerenh thwenew katen ikwer-warl. Rap ilanthew, ‘Katen ikwer-warl alha, grapes atyeng akngey-alpa.’ Artwa katen arntarnt-aremel-rnem renh arnarew. Rernemap antwerrkemel atwey-ayntew, renh irrentemel arrangkw-antey. Rap artwa ikwerew-artey iley-alpew.
LUK 20:11 Artwa ilkwel warrkenh ingwer-anem thwenew. Rernemap antwerrkemel atwey-ayntew, irrentemel renh arrangkw-antey arrpemarl. Warrkenh ra artwa ikwerew-artey iley-alpew.
LUK 20:12 Artwa ilkwa ra warrkenh ingwer-anem thwenew. Rernemap renh atwey-ayntew arrpemarl, parrik-angkwarr iwemel aketh-warl. Rap akwenterl-alhew, alpew-anem artwa ikwerew-artey iley-alpeyew.
LUK 20:13 Artwa ilkwa ra iterrew, ‘Nthakenh irrem ayeng? Alerey atyenh-anem atha thweney. Rernem mentyarl renh arey-ayntem, ran alerey atyenharl, ayengarl ikwer artewenty ilkelhem.’
LUK 20:14 Artwa katen arntarnt-aremel-rnem artwa alerikw renhan alhengk-aremel arnarew. ‘Nhak arenh-arey! Alerikw ikwerenh-anemarl apetyeyel! Aynikw ikwerenh ahaperrenty, rant-anem katenew-artey aneyenh. Atwey renh anantherr ipmew-antey, katen anewantherrenharl aynteyenh.’
LUK 20:15 Rernemap renh atwey-ayntew, ipmanem iwemel parrik-angkwarr.” Jesus-an angkew akngerrew awelhenh-rnemew, “Nthakenh irrem artwa ilkwa raw?
LUK 20:16 Rap alakenh apek irrem. Ra alhem katen ikwer-warl, atwem-anem artwa renh-rnem ingkerr ipmew-antey. Rap artwa ingwer-rnem-anem arrernem, katen arntarnt-araynteyew.” Anaynteleyel: Jesus-el angka ilenh akngerrew atyetyartew-rnem-then, renh-rnem akalty-antheyew. Akngeyan atyetyart katenew-artey-apeny. Jew-rnemew-arteyarl ran. Jew-rnemelan katen arntarnt-areyel-apeny. Akngeyelan angkakert-rnem thwenenh ikwer-rnem-warl. Rerneman awelhey-angenh, atwey-ayntenh renh-rnem. Rap Alerikw ikwerenh-anem thwenew ikwer-rnem-warl. Irrkaty rerneman Alerikw atwew ipmew. Artwa ilkwernemelarl Jesus awew apateyelpemel. Rernemap angkew, “Alakenh angkey-angenh!” Angka rernem awew-penh, artwa ilkwernem-then ingwer-rnem-then angkew Jesus-ew, “Artwa katenew-artey nthakenh ingwer-rnem atwey-angenh. Ran amperrngerremer ikwer-rnem, atwey-angenh menty.”
LUK 20:17 Jesus-el renh-rnem aremel angkanem ilew, artwa ilkwernemel aweyew. “Alakenhan aynteyel. Awelhenh-arey arrantherr! ‘Artwernem iterrew, lywenty mpwareyew. Irrkernem-anem angernew, arwerl-rnem 4-anem rnkernew. Arwerl arlpenty rlterrk atherr-anem arrernew ltweper. Rernemap arew arrpemarl, arwerl ingwer angkeparl iweynew apmwarrpantey. Arwerl ranap impen inngarl, nthakenh iwey-angenh, lywenty rlterrk antwerrkey-angker.’”
LUK 20:18 Jesus angkew arrpemarl ikwer-rnem, “Ingwerentyel angka atyenh awey-angenh, Akngeyelan renh court-emeleyenh. Thwenem renh rwa ilkwewarl, aletharl ampeyel-warl.”
LUK 20:19 Artwa rltwernem Jew-rnem-wenh tyaty ilkwareny-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem angka awew, Jesus-elarl ilenh. Rernemap ahelerremel iterrenh, “Angka weth artwa katen arntarnt-arenh-rnem-akert ran anenhantherrenh-apenyarl ileyel. Jesus-el apmwa antweyel anenhantherrenh artwa renh-rnem-apeny. Antwerrkey anantherr renh!” Akngerrarl anenh-wety, rernem ywarn iterrew, renh antwerrkeyew.
LUK 20:20 Rernemap mpwelhenh, renh arrkernemel antwerrkeyew. Rernem iterrenh alakenh, “Anantherr renh antwerrkem, renhap artwa kapment-areny ikwer-warl atnwenheyew, renh court-emeleyew. Rap artwa ahelengkw-rnem ilanthem, renh ipmew atweyew.” Ikwer-penhan atyetyart ilkwernem Jew-rnem-wenh rernem warrkenh-rnem thwenew Jesus-warl. Rernemarl alpenhel, rernem alakenh iterreynenh, “Anantherr angka ikwerenh awem-penh, ilemel court-angkwarr, Jesus rernem ipmew atweyew.”
LUK 20:21 Jesus rernem alakenh irrtyertel ayernew, “Atyetyartay, nga arraty-angkwarr angkeyel ingkerrew. Ntwan akalty-antheyel Akngey-wenh-angkwarran arratyan. Alhewerarl irrkaty-angkwarr ntwa ileyel ingkerrew, artwa ilkwetyilkw-then ingwer-rnem-then.
LUK 20:22 Ila anenhantherrenh, nthakenh nga iterreyel? Jew-rnem anantherran apwert anthemang atyetyart ilkwa Rome-areny ikwer, rarl anenhantherrenh ilantheyel-angkwarr? Arrangkw apek?”
LUK 20:23 Jesus-el iterl-arew, rernem irrtyertelarl ayernenh, rap iterrenh, “Yanh-rnemel ayenh ayerneyel irrtywerremel. Rernem ayenh aweyew, apmwel-ayeth angkentyew. Rernem iterreyel, angka atyenh apmwarl, pip kapment-wenh apentey-angenh. Rernem iterrem, ayengarl alakenh angkem, ‘Kapmentew apwert anthey-angenh. Arrantherr apwert Akngeyewant arrernem.’” Alakenharl iterrenh-penh, rap angkew ikwer-rnem,
LUK 20:24 “Apwert anyent atyeng akngetyenh-arey, atha areyew.” Rernemap akngetyew, anthew-anem. “Arrantherr ayenh ilenh-arey, inngerr angwenh-wenh? Itna ilek?”
LUK 20:25 Rernem tyernew, “Atyetyart ilkwa Rome-areny.” “Kelap. Ingkerr ilek-ilek atyetyart Rome-areny-wenh arrantherr ikwerarl anthemer. Ingkerr ilek-ilek Akngey-wenhan arrantherr ikwer anthemer.”
LUK 20:26 Angka awew-penh, warrkenh-rnem angkerrew, “Nhenhan arraty angkeyel. Ran anenhantherrenh ilemer, apwert kapmentew anthewerr. Ranap alakenh angkey-angenh. Nthakenharlap anantherr ileyenh court-angkwarr renh?” Rernemap akeleyt-anem rtnenherrenh, angkerrey-angenh.
LUK 20:27 Ikwer-penh artwa ilkwa ingwer-rnem apetyew Jesus-warl, renh ayerneyew, itnan Sadducee-rnem. Rernem apmwel-ayeth iterrenh alakenh: “Ingwerenty nthakenh ipmepenh itetherrey-angenh. Ipma intemarl ayntem.”
LUK 20:28 Rernem angkew ikwer, “Atyetyartay, awank-akerr Moses-el angka rlterrk nhenh ingkwernenh anewantherr: ‘Iteng anem ampeweny apek. Artwa ra ahaperrenty, ayteyikw ikwerenhel-anem amarl inpert inem, ampa aneyew. Ratherr iterremer alakenh, “Ampa nhenh awayikw-wenh-apeny.” ’
LUK 20:29 Awelha angka nhenhew. Awayenheng-rnem 7 anenh. Artwa arrwekeleny-tangkwel itengerrew, rap ahaperrenhew, ampa ikwer-atherr aney-angenh-antey. Arelh ikwerenh inpert-anemarl.
LUK 20:30 Ayteyikwel-anem arelh renh inew, rap ahaperrenhew, ampa ikwer-atherr aney-angenh-antey.
LUK 20:31 Ayteyikw ingwerel-anem arelh renh inew, rap ahaperrenhew arrpemarl, ampa ikwer-atherr aney-angenh-antey. Ikwerel-antey awayenheng-rnemel arelh anyent renh ineynenh. Anyentarl-anyentarlap rernem ahaperreynew ampeweny-antey.
LUK 20:32 Arelh inpert rant-anem iteth anenh intem. Ingwer-ingweran ranem ahaperrew.
LUK 20:33 Kel anantherr ngenh ayerneyew angka nhenhew. Akngerran iterrem, anantherr itetherrem ipmethey. Kel ingwer-ingwer ingkerrenh angkep itetherrenty ipmepenh, nthek-apenyarlap mpwernikw inngan ikwerenh aneyenh? Artwernem 7-ew ra inperterrew.”
LUK 20:34 Jesus angkew artwa Sadducee ikwer-rnem, “Aleyan ahern nhenh-itwew apmelerrel-ayeth artwethen arelh-then itengerrem.
LUK 20:35 Ingwer-ingwer Akngey-wenh-rnem ahaperreyenh, ipmepenhanap rernem itetherrem angkep arrpemarl. Rernemap antyerl-apeny-anem aney-alpeyenh, nthakenh itengerrey-angenh, arrangkw-anem. Nthakenh ahaperrey-angenh arrpemarl. Akngey-wenh ampernem-anem rerneman aneyenh, ikwerel-arleng intem-antey aney-alpeyenh.
LUK 20:37 Inngarl aynteyel, akngerran angkep itetherreyenh ipmethey, alpeyenh aney-alpeyenh Akngey-itwel. Arrantherr angka Akngey-wenh iterl-areyel. Arrantherrap iterl-aremer angka weth Moses-akert, rarl arew, rwarl ampenh arwerl-itwew. Reytemarl ilem-penh arrantherr mwanty iterl-aremer. Akngeyan angkew Moses-ew alakenh, ‘Ayengan Abraham-ew-artey aneyel, Isaac-ew-artey, Jacob-ew-artey.’
LUK 20:38 Rernemanap iteth-anteyarl aneyel! Akngey atyetyart aney-angenh ipmernemewan. Ran atyetyart aneyel iteth-rnemewant. Ikwerenh-angkwarran anantherr ingkerrenh iteth intemarl anem ipmepenh.”
LUK 20:39 Artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem rernem awelhenh-antey. Rernemap angkew, “Arraty-angkwarr nga angkeyel!”
LUK 20:40 Ikwer-penh-antey artwa ilkwernem ater-anemarl irrenh, renh ayernewerr.
LUK 20:41 Jesus angkew ikwer-rnem, “Artwa Christ-alew? Akngeyel ilew, renharl ahern nhenh-warl thweneyew. Akngerran apmwel-ayethan angkem alakenh, ‘Artwa Christ ran atyetyart ahern nhareny-rnemewant, Atyetyart David-apeny. Christ ranap David-wenh-antey.’ Ilekewarl rerneman apmwel-ayeth alakenharl angkeyel? Rernem iterl-aremer, Christ ranap Akngey-areny. Ran David-angkwarr ilkwarl.
LUK 20:42 Awank-akerr David-el aylelhenty nhenh ingkwernew pip Psalms-ewan: ‘Akngey angkew atyetyart atyenh-warl Christ-warl: “Ngan ana arrerenty atyengel-arleng arraty-angkwarrarl.
LUK 20:43 Ingwer-rnem ngkweng-wety artewenty arlkarerreyel-rnem atha atweyenh, renh-rnem ngkweng-wety irrentemel.” ’
LUK 20:44 Atyetyart David-el artwa Christ itnewew ‘Atyetyart atyenh’. Christ ranap ilkwarl Atyetyart David-angkwarr. Ranap Akngey-areny.”
LUK 20:45 Akngerran anenh apmer ikwer-itwew, awelherrenh Jesus-ew. Rap angkew kwertengerl 12 ikwerenh-rnemew,
LUK 20:46 “Mwanty anenherr-arey arrantherr! Artwa yanh-rnem iwarrerney-angenh, rerneman angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker. Irrtywalth rernem. Rernem aylpem arnkwa mwerr-angker arlpentyel, ingwer-rnemel renh-rnem nakemel araynteyew-awaty. Rerneman inkwerelhem, ingwer-rnemarl ikwer-rnem kwenerrey-alhem, atyetyart ilkwa antwemel. Rernem aylpenty tyaty Jew-rnem-wenh-warl, arrwekel-antey aney-alhem, ingwer-rnemel renh-rnem araynteyew-awaty. Akngerrarl akarrerremeng-arey, amern inkwerelhemel kwenty arlkweyew, rernem arrwekel-antey aney-alhem, ingwer-rnemel renh-rnem araynteyew-awaty.
LUK 20:47 Rernem arelh inpert-rnemew apmwel-ayeth mpwarem, ilek-ilek rakemel warl ikwer-rnem-wenh-they. Rernem irrtywerremel angkeyel Akngey-warl-athek arleng-alenty. Akngeyelarl ingkerrenh court-emeleyenh, rap renh-rnem irrwampenh-antheyenh, irrtywalth renh-rnem. Ingwer-rneman ra alyepel irrwampenh-antheyenh.”
LUK 21:1 Jesus anenh-antey tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-itwew, arrerenty ampwal apwertew-arelh ikwer-itwew. Ra arenh, apwert akngerr-akert-rnemel apwert arrernenh Akngeyew ampwal ikwer-warl.
LUK 21:2 Akelty inpert apetyew, ngkwelty akely atherrant arrernew. Rarl arrernew-penh, apwert-weny-anem ra aneyelpew.
LUK 21:3 Jesus-el arew, rap arlkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, apetyeyew ikwer-warl. “Awelhenh-arey atyeng! Akngeyan inkwerelhem innga arelh nhenhew, apwertarl impen-antey ikwerenh ingkerr arrernew. Akngey ingwer-rnemew inkwerelhey-angenh. Apwert akngerr-antey rernem atnyeneyel. Ya, Akngeyan inkwerelheyel innga arelh nhenhew.”
LUK 21:5 Ikwer-penh rernem tyerrelhew tyaty ilkwethey aketh-warl. Kwertengerl-rnem angkew, “Tyaty ilkwa nhanyem mwanty-antey artew apwert alyelk mwerr-angker-akert. Ilek-ilek mwerr-angker-then kwen, akngerrelarl Akngeyew arrernew.”
LUK 21:6 Jesus-el awew, rap angkew, “Arrantherran areyel tyaty ilkwa nhenh. Ingwer-ingweran apwert nhenh-rnem rtney-angenh-anem irreyenh. Alethang-rnemelan apwert-rnem atep-atakeyenh, arlperrty iwemel.”
LUK 21:7 Rernem angkew, “Atyetyartay, ilengerarl tyatyan inngan atep-atakeyenh? Nthakenh-tangkwel irreyenh, alakenh irreyew-alenty? Anantherr iterl-areyew.”
LUK 21:8 Jesus angkew, “Mwanty anenherr-arey, ingwerentyakel arrenhantherrenh irrtywerl-ampernewerr. Ingwerenty angkewerr, ‘Ayeng nhanyem, Akngeyarl angkew, ra thwenem ahern nhenh-warl!’ Ingweran angkewerr, ‘Arlta arrer-anemerreyel! Jesus apey-alpeyenh-anem!’ Arrantherrarl awem, rernemarl alakenh angkem, awelhey-angenh arrantherr ikwer-rnem.
LUK 21:9 Arrantherr awem, angkarl arlpimperrem, apmer arrpanenh-itwew atwerreyel, atererremel aney-angenh. Arrantherr alakenh iterremer, ‘Ahern-then alker-then rlengk-antey ywerreyelpey-angenh. Ingwer-ingwerant apek ywerreyelpeyenh.’”
LUK 21:10 Rap angkew arrpemarl ikwer-rnem, “Ya innga! Ahern-then alker-then ywerreyelpeyew-alenty, akngerran atwerreyenh apmer arrpanenhel arlperrty. Akngerr apmer ingwer-they alheyenh, atwerr-aynteyew apmer ingwer-itwew.
LUK 21:11 Ahernan arrewemel iltewelheyenh apmer arrpanenh-itwew. Akngerran aneyenh amern-weny angayakw, ywarn iterremel apatemel anerl-aneyenh apmer arrpanenh-itwew. Ingwer-rneman arntety ilkwel atwerl-aneyenh apmer arrpanenh-itwew. Akngerrel ilek-ilek arerl-aneyenh alker-itwew, atererremelap anerl-aneyenh.
LUK 21:12 Alakenh aynteyew-alenty apmwa, Akngey apentey-angenh-rnemelan arrenhantherrenh irrwernerl-aneyenh. Rerneman arrenhantherrenh antwerrkeyenh, court-emel-aynteyew tyaty Jew-rnem-wenh-itwew. Rernemap arrenhantherrenh tyayl-warl akwerneyenh, rnkernemel arrwekel rtnaynteyew artwa ilkwernem-itwew. Apmer arrpanenh-itwew rernem alakenh mpwarayntem, arrantherrarl ayenh apenteyel.
LUK 21:13 Rernem arrewantherr alakenh mpwarem, arrantherran angka atyeng-akert ilemer alhewer, atererrey-angenhel.
LUK 21:14 Iterrey-angenh alakenh, ‘Nthakenh ayeng angkem ikwer-rnem?’
LUK 21:15 Athan arrenhantherrenh akalty-anthem, arrantherr angkeyew arraty-angkwarr Akngey apentey-angenh ikwer-rnem. Rernemap ywarn iterrem, ‘Nthakenh anantherr renh-rnem ayntarrp-ilem?’
LUK 21:16 Tywekererreyenh arrewantherrety ingwer-rneman, ayenharl arrantherr apenteyel-rnem-wety. Arrewantherrenh-rnem-then arrewantherr ahelerreyenh, akwetyemel ayernerl-aneyenh court-emelemel. Ingwerentyaman arrewantherr ipmewarl atweyenh.
LUK 21:18 Akngeyelanap arrenhantherrenh arntarnt-arayntemarl intem-antey, iteth atnyen-ayntemel.
LUK 21:19 Arrantherr ikwer rlterrk anentyan, angkeperrey-angenh, arrantherrap aney-alpem intemarl ikwer-itwel.”
LUK 21:20 Jesus angkew kwertengerl ikwerenh-rnemew, “Ingwer-ingweran arrantherr areyenh artwa ahawarr-rnem, alperrel-apeny ampereleyenh apmer nhenh Jerusalem. Arlta ikwerelap arrantherr iylpangkeyenh, ‘Ya, apetyew-anem rernem nhanyem, anenhantherrenh ingkerr atweyew ipmew, warl-then atep-atakemel.’
LUK 21:21 Arrantherr Judea-areny-rnem irrtyert-anterremer, apwert irrwerlel aney-alheyew. Arrantherran tawen-areny-rnem irrtyert-anterremer arrpemarl. Arrantherr arlengarl anew-aneyel-rnem, angkep alpey-angenh Jerusalem-warl.
LUK 21:22 Awank-akerr angkakert Akngey-wenh-rnemel ilew, Akngeyelarl irrwampenh-antheyenh Jerusalem-areny-rnem. Arlta ikwerel inngarl aynteyenh, rernemarl ingkwernew-angkwarr.
LUK 21:23 Rlterrkarlap aynteyenh arelh arntety-rnemewan, ampangketyarr-rnemew-then. Nthakenh anterrey-angenh, irrepern-rnem! Ya, Akngeyelan irrwampenh-antheyenh ingkerrenhew Israel-wenh-rnem.
LUK 21:24 Artwa ahawarr-rnemel akngerr atweyenh Jerusalem-areny nayp arlpentyel. Ingwer-rnem rernem arertnentyan akngeyneyenh apmer ingwer-rnem-warl. Arlengew-alenty alethang-rnem aneyenh atyetyart tawen Jerusalem-ew ikwer-itwew. Ingwer-ingwerantap Akngeyelan renh-rnem irrenteyenh.”
LUK 21:25 Jesus-el akalty-anthenh-antey kwertengerl ikwerenh-rnem. “Ikwerel-antey ingkeny, alkent, antyarr-then ingwer-lkwererreyenh, akngelherreyenh arrewemel. Akngerran iterreyenh, ‘Nthakenh-anem irreyel ahern nhenhan?’ Rernemap aytnerl-aneyenh aterel. Kwaty alayan akngelheyenh, arwerlk angkeyenh artewenty innga. Akngerrelap aweyenh, rernemap aterenyengel irreyenh, apatemel ywarn iterremel.
LUK 21:27 Ikwerel-antey ayenhap arnareyenh, Artwa Inngarl Akngey-wenh. Ayengap kwenpay-angkwarr aremerreyenh, amparrkeyenh arawerrng rlterrk-akertarl.
LUK 21:28 Kwertengerl atyenh-rnem arrantherr arem apmwa ayntenty, atererrey-angenh. Arrantherr inkwerelhemer, ayengap arwapeny apetyem-anem, arrenhantherrenh mwanty arntarnt-areyew, inerleweyew.”
LUK 21:29 Jesus-el angka ingwer-anem ilenh ikwer-rnem. “Arwerl ampweth-ampwethew iterrenh-arey.
LUK 21:30 Alpeytan lyapenhey-alpem, arrantherr iterrem, ‘Ya, aherrety-anem irrenhey-alpeyenh.’
LUK 21:31 Alakenh-anyeman arrantherr iterreyenh, arrantherrarl arenty, ahern-then alker-then ingwer-lkwererrenty: ‘Ya, apetyeyenh-anem Jesus. Ra atyetyart-anem aneyew ikwerenh-rnemew arntarnt-aremel.’
LUK 21:32 Atha arrenhantherrenh arraty ileyel. Rlengkarl iteth aneyel-rnem apmer nhel rernem alakenh areyenh Jerusalem-itwew, rernemarl iteth aneyelel-antey.
LUK 21:33 Ahern-then alker-thenarl ywerreyelpeyenh. Angka atyenhanap intemarl aynterl-aneyenh, ywerrey-angenh.”
LUK 21:34 “Mwanty-antey anayntenh-arey arrantherr! Anngangelhey-angenh amernel, ngkwarlel, apwertel-akerr ilpertelemel. Apmwangkwarr apek arrantherr anerl-anewerr arlta ikwerel, ayengarl arwapeny apetyeyenh-wety.
LUK 21:35 Ingkerrenh apmer arrpanenh-itwew apateyelpeyenh, ayengarl arwapeny apetyeyenh.
LUK 21:36 Ya, arrantherrap intem atyeng arntarnt-arelh-ayntenh-arey mwanty. Akngey-then ayern-ayntenh-arey, arrenhantherrenh rlterrkel-aynteyew, apmwa ayntenty-angkwarr. Renh ayernemel, arrenhantherrenh rlterrkel-aynteyew, arrantherr ilelh-aynteyew nyerr-weny. Akngey-wenh Artwa Inngel atha court-emeleyenh ingkerrenh-antey anyentarl-anyentarl.” Alakenh-anyem Jesus-el renh-rnem akalty-anthenh, rernemarl alakenh-tangkwel ayernew, “Nthakenh-tangkwel irreyenh, nga apey-alpeyew-alenty?”
LUK 21:37 Arlta arrpanenh Jesus-el akngerr akalty-anthenh Jew-rnem-wenh tyaty ilkwitwew. Atwerrp-atwerrp ra akalty-anthenharl-penh, rap alpenh kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, ankwaynt-aynteyew Apwert Alip-itwew.
LUK 21:38 Aherlkamenhey-alhenh akngerran akarrerrenh ikwer-warl tyaty ilkwitwew, angka ikwerenh awaynteyew.
LUK 22:1 Tawen Jerusalem-itwew akngerr mpwelhenh tyenkerr ikwer apmelerrew. Jew-rnemarl akarrerrem, amern ilperr-ilperr arlwarelheley-angenh arlkwew-arlkwem, aker yep-yep-then. Rernemap iylpangkem, antyerl Akngey-wenhelarl awey alkenh-rnem Egypt-areny-rnem-wenh ipmew-antey atweynenh awank-akerr. Rap mentyarl arew awey alkenh-rnem Israel-rnem-wenh, renh-rnem ipmew atwey-angenh.
LUK 22:2 Artwa rltwernem Jew-rnem-wenh tyaty ilkwareny-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem angkerrenh alakenh: “Nthakenh Jesus-an anantherr irrtyertel antwerrkem, renh atweyew?” Akngerr-wety rernem ywarn iterrenh apatemel, ingwer-rnem ikwer-rnem ahelerrewerr.
LUK 22:3 Arrenty alkenhelan Satan-el Judas Iscariot arrkernew-anem. Kwertengerl ikwerenh-anteyarlap ran, Jesus-elarl ayerrpelew arrwekel-antey.
LUK 22:4 Rap irrtyertel-antey alhew artwa rltwa tyaty ilkwareny-rnem-warl, iltyemwerney tyaty ilkwareny-warl-then. Rap angkew, “Ayengan iterreyel, Jesus arrewantherr ahayiweyew. Nthakenharlap atha ileman?”
LUK 22:5 Rernemap inkwerelhemel awew, angkew-anem ikwer, “Anantherran apwert akngerr ngkweng anthem.”
LUK 22:6 Judas-an angkew, “Yew-yew.” Ran intem alakenh iterrerl-apenh, “Ilengerarl atha renh-rnem ilanthem, Jesus antwerrkeyew? Irrpetyapantarl ikwer-itwel aneyeleng-arey apek?”
LUK 22:7 Arlta ingwerelan rernem amern ilperr-ilperr arlkew-arlkwenh Jew-rnem-wenh-angkwarr. Ingkerrel yep-yep akely ahenty akemel atwew. Rernemap ampernew, arlkweyew-anem.
LUK 22:8 Jesus angkew Peter-ew-then John-ew-then, “Alhenh-atherr, amern tyenkerr-rnem ineyew. Amern-rnem ampernenh-atherr arrernemel, anantherr kwenty arlkwew-arlkweyew.”
LUK 22:9 Ratherrap ayernew, “Nthek-ampeny-warl aylernanth amern-rnem ampernem?”
LUK 22:10 Ra tyernew, “Alhenh-atherr Jerusalem-warl. Mpwelanthap renh arenheyenh, artwa anyentarl apetyeyenh ampwal kwatyew-arelh-akert. Renhap apentenh-atherr warl anyent-angkwarr, aylpenhemel ikwer-angkwarr.
LUK 22:11 Angkey-alhenh-atherr alakenh warlew-artey ikwer, ‘Ingkartel thwenew. Nthenh-itwewarlap anantherr tyenkerran arlkweyenh?’
LUK 22:12 Artwa rap atnwenhem irrwerl, room taypel ilkwangketyarr-warl. Ikwer-itwew amern tyenkerr-rnem ampernenh-atherr arrernemel, anantherr arlkwew-arlkweyew.”
LUK 22:13 Ratherrap anperl-alhew, inngarl arewan, Jesus rarl ilew-angkwarr arrwekel-antey. Amern tyenkerr-rnem arrernew-penh, ratherrap alpew Jesus-warl angkep-antey.
LUK 22:14 Ingkenyarl aylpenhewel, Jesus alhew kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer ikwer-warl. Rernemap arrernelhew, tyenkerr-anem arlkwew-arlkweyew.
LUK 22:15 Rap angkew ikwer-rnem, “Ayengan ilkelhew-antey, tyenkerr nhenh arlkweyew arrewantherr-akert. Anantherrarl arlkwem-penh, ingwer-rnemelan ayenh irrwampenh-antheyenh artewenty, ipmew-antey ayenh atweyenh.
LUK 22:16 Ingkerr atyeng awelhenh-arey! Tyenkerr nhelkwer atha arlkwey-angenh arrpemarl alakenh. Ingwer-ingwerant, ayengarl ilwenty-penh, Akngeyan ikwerenh-rnemew atyetyart aneyenh, athap arlkweyenh arrpemarl alakenh.”
LUK 22:17 Rap inew irrkwa ngkwarl wayn-akert, inkwerelhemel Akngey-anem nakew ngkwarl ikwer-akertel. Rap angkew-anem ikwer-rnem, “Ya, ngkwarl nhenhan inenh-arey. Antherreynemel antywenh-arey akelyarl-akely.
LUK 22:18 Ngkwarl wayn nhenh atha antywey-angenh arrpemarl ahern nhenh-itwew alakenh. Ingwer-ingwerant, Akngeyan ikwerenh-rnemew atyetyart aneyenh, athap antywem arrpemarl alakenh.”
LUK 22:19 Amern-anem ra inew, rap inkwerelhemel Akngey-anem nakew amern ikwer-akertel. Akaltheynemel akelyarl-akely ikwer-rnem antheynew angkemel, “Arlka atyenh nhenhan. Ingwer-rnemelarl arlka atyenh-anem artewenty arleny-arrerneyenh whip-el. Ayengan katy ilweyenh arrewantherr. Alakenhaym arrantherr amern arlkwerl-anem, atyeng iylpangkemel.”
LUK 22:20 Rernem tyenkerr arlkwew-penh, Jesus-el inew arrpemarl irrkwa ngkwarl wayn-akert, antheynemel angkemel-antey, “Arrnga thelemel katy ilweyenh ayeng arrewantherr, apmwa irrarlkenheyew. Akngeyel arretengelew, rarl anyent-anem arrenhantherrenh pweytelem ikwer-warl. Atharl arrnga thelem alakenh, Akngey arrewantherr angkem ingwer-rnemew-then, rarl apmwa irrarlkem arrewantherr ingkerrenh-they.”
LUK 22:21 Rap angkew ikwer-rnem, “Anyentan arrewantherr-they alherlenty-akngeyenh artwa ilkwernem-warl irrtyertel-antey. Amernarl arlkwem-penh, rap ingwer-rnem-anem ileyenh, ayenh antwerrkeyew.
LUK 22:22 Artwa Inngarl Akngey-wenh ayengan ilwem, Akngey-wenh pipel aynteyel-angkwarr. Artwa irrtyert-awarr renhanap Akngeyel artewentyel irrwampenh-antheyenh.”
LUK 22:23 Kwertengerl-rnemel awew alakenh, rernemap angkerrew, “Artwa nthek-apenyarlap ran?”
LUK 22:24 Rernemarl anew-anenh-antey, kwertengerl-rnem alakenh angkerrenh anyentarl-anyentarl, “Ayengan atyetyart Jesus-they, arrantherr ingwer-rneman arrangkwarl!”
LUK 22:25 Jesus angkew ikwer-rnem, “Atyetyart ahern nhenh-areny-rnem ahelengkwarl. Rernem akngerr pwerep-anthem, awelheyew ikwer-rnem. Rernem angkem, ‘Mwerr-angkerant-arey anantherr anem apmer nhenh-itwew, ayengarl atyetyart ilkwarl.’
LUK 22:26 Atyetyart ahelengkw yanh-rnem-apeny aney-angenh. Anyentarl arrewantherr-they atyetyartan aneyew. Warrkenh-apeny nga anemer anyentant, 11 yanh-rnemew warrkerreyew. Ntwan arntarnt-aremer 11 yanh-rnem.
LUK 22:27 Atyetyart ilkwa artwa ilek-apenyarlap ran? Weth ran taypelel anem, amernarl arlkwem, artwa warrkenhelarl ikwer akngetyem. Ayengarlap atyetyart ahelengkw weth-rnem-apeny-weny. Athap arrenhantherrenh arntarnt-arem.
LUK 22:28 Arrantherran ayenh iwerl-alhey-angenh, rlterrkarl atyeng ayntewengarl, ingwer-rneman atyeng-wety intwemelerrewarl.
LUK 22:29 Akngey atyenhel ayenh atyetyart arrernew ingkerr ikwerenh-rnemew. Alakenh-anyem ingwer-ingwer atharl arrenhantherrenh arrerneyenh atyetyart-rnem.
LUK 22:30 Ayengan aney-alpem atyetyart irrwerl-itwew, kwertengerl-rnem arrantherr atyeng-itwel aney-alpem. Anantherrap inkwerelhemel kwenty arlkwerrem. Arrantherr chair amparrkentyel anem, Jew-rnem arntarnt-aremel ingkerrenh.”
LUK 22:31 Jesus angkew Simon Peter ikwer, “Simon, awelha atyeng. Arrenty alkenhel Satan-el Akngey alakenh ayernew, ‘Mwerrang atha kwertengerl-rnem arrkernem artewentyel?’ Akngeyan angkew, ‘Kel mwerr.’ Ingwerentyaman arrantherr iylpareth-antey ikwer awelhem, apmwangkwarrarl angkeyelewan.
LUK 22:32 Athan ngkweng Akngey ayernew, Simon-ay, ngenh rlterrkeleyew. Atha iterl-areyel, ngarl atyeng-wety amenterrenheyenh. Ngarl atyeng-warl angkeperrenhey-alpeyenh, ntwap ingwer-rneman rlterrkel-aynta.”
LUK 22:33 Ra tyernew, “Arrangkwarl! Ngenh akwernem tyayl-warl, ayeng ngkweng-angkwarr alhem arrpemarl. Ngenh ipmew atwem, ayenhanap rernem atweyew arrpemarl.”
LUK 22:34 Jesus angkew, “Ileyel atha ngenh arraty. Tywek-tywek arlkeyew-alenty rlengk atemwengkel-antey, irrpety-inger nga ilelheyenh, ntwan ayenh iterl-arey-angenh.”
LUK 22:35 Kwertengerl 12 ikwer-rnem-anem ra angkew, “Arrantherr iterl-areyel, atharl weth thwenew arrenhantherrenh, angka mwerr-angker ilerl-apaynteyew. Iltyantarlap arrantherr alhew; apwert-weny, yakweth-weny, pwet anyentant. Ayek ingwer-rnemelan arntarnt-arew arrenhantherrenh?” Rernem tyernew, “Ya, ingwer-rnemel anenhantherrenh arntarnt-arew inngarl.”
LUK 22:36 Rap angkew, “Aleyan ingwer-lkwer-anem. Ingwer-rnemelan arrenhantherrenh arntarnt-arey-angenh. Aleyan arrewantherr mwerr-anemarl apwert-then yakweth-then akngeyew. Ingwerentyel nayp arlpenty atnyeney-angenh apek. Ra kwet ikwerenh anthemer apwertew. Apwert ikwerel ra nayp arlpenty-anem inemer.
LUK 22:37 Akngey-wenh pipelan alakenhan aynteyel: ‘Rernem angkeyenh, atharl angka Moses-wenh apentey-angenh.’ Ya, angka yanhan atyeng-akert. Rlengkan rernem atyeng-akert alakenh-anyem ilem, Akngey-wenh pipelarl aynteyel-angkwarr.”
LUK 22:38 Kwertengerl-rnem angkew, “Ingkartay, nhenh araw! Kelarl anantherran nayp arlpenty atherr atnyeneyel.” Ra angkew, “Kel-antey. Alakenh angkey-angenh, menty. Arwa angkeyel.”
LUK 22:39 Ikwer-penhan Jesus warl ikwer-they anperl-alhew kwertengerl ikwerenh-rnem-akert, angkep alpew apmelerrel-ayeth Apwert Alip-warl.
LUK 22:40 Rernemarl apwertel aney-alhew, rap angkew ikwer-rnem, “Akngey-anem arrantherr ayernenh-arey rlterrkeleyew. Arrentyel arrenhantherrenh arrkernewerr, angkeperreyew atyeng-wety.”
LUK 22:41 Kwertengerl-rnem arrernelhew ingkerrenh-antey, Jesus-an arleng-awatyelew. Rap kwenerremel-anem angkenh alakenh-anyem,
LUK 22:42 “Akngey atyenh, ayeng ilkelheyel, ntwa artwereleyew ahelengkw yanh-rnem. Ayenh irrwampenh-anthewerr, ipmew-antey atwemel! Ngarl ilkelhenty, rernem ayenh atwem, kel mwerrarl. Ayeng ngkweng awelhemarl. Ngkwenh-angkwarr mwerr.”
LUK 22:43 Antyerl-anem irrwerl-they anamerl-antey aremerrenhey-alhew, rlterrkeleyew renh.
LUK 22:44 Jesus-an arlka apmwerrenhew. Rap Akngey angkepelarreng ayernenh rlterrkel-antey irrkaty-angkwarr. Rlterrkel ayernenh-angkwarr, intyey-anem ikwer-they taltyaytnenh kwaty-apeny.
LUK 22:45 Akngey-warl angkenh-penh, ra rtnerl-alhew, alpemel-anem ikwer-rnem-warl. Rap renh-rnem arey-alpew, ankwarl ayntenh-anem. Rernemarl amperrngerremel anew-anenh, ankwel-anem renh-rnem atwew.
LUK 22:46 Rap atyekelemel ayernew, “Ay! Ilekewarl arrantherran ankwan aynteyel? Akwentenh-arey! Akngey ayern-ayntenh-arey artewenty, arrentyel arrenhantherrenh ilpertelewerr.”
LUK 22:47 Jesus-an angkenh-angkwarr, kwertengerl Judas-anem aremerrey-alhew akngerr ingwer-rnem-akert. Rap alhew, Jesus-ew arrwantyeyew-arrpantey.
LUK 22:48 Jesus-el ayernew, “Inngang ntwan ayenh arrwantyeyel? Arrangkw. Alakenhan ntwa ayenh artwa ahawarr-rnem-warl lwewarrerneyew, antwerrkeyew.”
LUK 22:49 Kwertengerl ingwer-rnemel arew, artwa ahawarr-rnem arrererrenhey-alhew, antwerrkeyew-anem. Rernem ayernew, “Ingkartay, mwerrang anantherr renh-rnem atanthem nayp arlpenty atherrel?”
LUK 22:50 Kwertengerl anyentelan nayp-anem tyerrenhew, rap artwa anyent-wenh iylpa akenhew arraty-angkwarr. Artwa warrkenharlap ran tyaty ilkwa Jew-rnem-wenh-areny artwa rltwewenh.
LUK 22:51 Jesus-el renh-rnem artwerelew, “Ipmelhenh-arey arrantherr!” Rap iylpa inew, arnemel mwerrelew-anem.
LUK 22:52 Artwa rltwernem tyaty ilkwareny-rnem, iltyemwerney tyaty ikwer-areny-rnem, artwamp-rnem-then rernem ingkerrenh rtnenherrenh. Rernem mpwelherrenh, renh antwerrkeyew. Rap angkew ikwer-rnem, “Ilekew arrantherr apetyew nayp arlpenty-rnem-akert arwerl-then-akert? Athan ingwerenty ipmew atwey-angenh!
LUK 22:53 Arlta arrpanenhel atha akngerr akalty-anthenh tyaty ilkwitwew. Arrantherran ayenh antwerrkemer ikwer-itwew. Nthakenh arrantherran ayenh antwerrkey-angenh ikwer-itwew, ayengarl apmwel-ayeth aney-angenh, arrangkw. Arrantherrap ayenh mentyarl arew. Kel-anem aleyan arrantherr ayenh antwerrkem. Arrentyel arrenhantherrenh ilanthew, ayenh antwerrkeyew, awank-akerr Akngeyan angkew-angkwarr.”
LUK 22:54 Rernemap Jesus antwerrkew, warl Caiaphas-wenh-warl-anem atnwenhew. Artwa Caiaphas ranap tyaty ilkwa Jew-rnem-wenhew-artey. Rernemarl renh akngeynenh, Peter-elan irrker-they apenteynenh.
LUK 22:55 Warl ikwer-itwew aketh-itwew, artwa ahawarr-rnemel rwa arrtyew atheperrel. Peter-an alhew, aney-alhew ikwer-rnem-itwel, rwel-anem arlterrngerrey-alhew.
LUK 22:56 Kwey warrkenh anyentel alhengk-aremel angkew ingwer-rnemew, “Artwa nhenhan Jesus-ew apelty arrpemarl.”
LUK 22:57 Ra irrtywerremel angkew, “Rwengk, atha renh iterl-arey-angenh.”
LUK 22:58 Ikwer-penh-antey ingwerel-anem alhengk-arew, “Ngan kwertengerl Jesus-wenh arrpemarl.” Peter-el tyernew, “Rwengk, ayeng-weny!”
LUK 22:59 Ingwer-ingweran ingwerel-anem renh alhengk-arew. “Ya, artwa nhanyem inngarl alhenh ikwerel-arleng. Ran angkeyel apmer Galilee-areny-rnem-apeny. Ranap ikwer-areny arrpemarl, Jesus-apeny.”
LUK 22:60 Ran tyernew, “Arrangkw! Atha iterl-arey-angenh, ngarl angkeyel-angkwarr!” Rarl angkenh-angkwarr, tywek-tywekan arlkew-anem.
LUK 22:61 Kwen-they Jesus-elan renh artepang arew. Peter-el iterl-arew, rarl arrwekel-antey ilew, “Tywek-tywek arlkeyew-alenty rlengk atemwengkel-antey, irrpety-inger nga ilelheyenh, ntwan ayenh iterl-arey-angenh.”
LUK 22:62 Rap akwenterl-alhew, tyerrelhenhey-alhew aketh-warl-anem keyt-angkwarr. Ra artewentyel artnenh-anem, rarl arrwekel-antey angkew-penh, ra renh iterl-arey-angenh.
LUK 22:63 Artwa ahawarr-rnemel Jesus antwerrkenh, rernemap arrkentelhelemel renh atwenh.
LUK 22:64 Rag-el annga atherran renh artew ayernemel, “Ntwarl arraty-antey iterl-areyel. Ilelha anewantherr. Angwenhel ngenh atwewan?”
LUK 22:65 Rernem alakenhan ayernemel-antey kwanthenh renh akwetyemel.
LUK 22:66 Itwern tyerrelhewel, artwa ilkwerneman akarrerrew angkerreyew. Atyetyart Jew-rnem-wenh-rnem, artwa rltwa tyaty ilkwareny-rnem, artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem ingkerr akarrerrew. Artwa ahawarr-rnemel Jesus renh rnkernew arrwekel-angkwarr.
LUK 22:67 Artwa ilkwernemel renh ilew, “Arraty ilelheyew! Nganang artwa Christ, Akngeyelarl ilew, rarl ahern nhenh-warl thweneyew?” Ra tyernew, “Ayengan angkenty alakenh, arrantherrap irrpeltharl irrem.
LUK 22:68 Atha arrenhantherrenh ilenty, angkakert Akngey-wenh-rnemel ilenh, arrantherran awelhey-angenharl. Ya, ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh.
LUK 22:69 Rlengk-antey ayeng alpeyenh, Akngey-itwel aney-alpeyew. Akngey ran arawerrng ilkwakertarl. Ayengan aney-alpeyenh ikwer-itwel, aylakap-atherr-anem aneyenh atyetyart alkenh-atherr.”
LUK 22:70 Rernem awew, ayernew-anem, “Kelew, innga wenh nga Alerikw Akngey-wenh, ngay?” Ra tyernew, “Inngarlap arrantherr alakenh angkeyel.”
LUK 22:71 “Kel anantherr awew! Ilekewarl anantherr nthwem ingwer-warl, apmwa renh antweyew? Rantey ament ilelheyel, ran Akngey-wenh Alerikwarl!”
LUK 23:1 Artwa ilkwernem rtnerl-alhew-anem, Jesus rernem atnwenhew artwa ilkwa Rome-areny-warl Pilate-warl.
LUK 23:2 Rernemap renh rnkernew arrwekel Pilate-itwew, ayntarrp-ilew-anem alakenh, “Artwa nhel-anyemel Jew-rnem anenhantherrenh akalty-anthenh apmwel-ayeth! Ran arrkernelhew, anenhantherrenh artwereleyew-arrpantey, apwert anthewerr artwa ilkwa Rome-areny ikwer! Ran ilelheyel Alerikw Akngey-wenh. Ranap Moses-wenh-angkwarr apentey-angenharl, rarl alakenh angkeyel. Ran Akngey-wenh-wenyarl, artwa anantherr-apeny. Ranap ilelheyel artwa Christ, Akngeyelarl ilew, rarl ahern nhenh-warl thweneyew, atyetyart Jew-rnemew-artey aneyew!”
LUK 23:3 Pilate-elan ayernew, “Inngang ngan atyetyart Jew-rnemew-artey?” Jesus-el tyernew, “Arratyan nga angkeyel.”
LUK 23:4 Pilate angkew artwa ilkwernemew ingwer-rnemew-then, “Ywarn-antey atha renh ayerneyel. Ranap apmwelheley-angenh! Nthakenh atha renh atwey-angenh arrangkwewan. Atha renh tyarlewemer.”
LUK 23:5 Rernemanap ahelerremel arlkew, “Arrangkw wenh! Ran alhenh apmer arrpanenh-warl, Jew-rnem akalty-antherl-apenh, kapmentew awelhey-angenh anaynteyew. Apmer Galilee-angkwarr-tangkwel ra alhenh. Aleyan ra apetyew apmer nhenh-warl Jerusalem-warl-anem, irrwerneyew.”
LUK 23:6 Pilate-el awew, rap ayernew, “Artwa nhenhan Galilee-areny, ngay?”
LUK 23:7 Rernemap angkew, “Ya, Galilee-arenyarlap ran!” Pilate rap iterrew, renh thweneyew atyetyart Galilee-areny-warl Herod-warl. Ikwerel-antey, rernemarl Jesus ayernenh-angkwarr, Herod-an anenh tawen ikwer-itwew, rarl arwa apetyew. Pilate-then ilkelhey-angenhant-atherr anenh.
LUK 23:8 Rernemap Jesus atnwenhew artwa Herod-warl, atyetyart Galilee-areny-warl. Herod-an inkwerelhew, renh areyew, rarl angka awew, Jesus-elan ilek-ilek mpwarey-angker. Anngetherr-anem ra renh areyew, mpwarenty rlterrk ilkwakertel.
LUK 23:9 Akngerr-inger ra Jesus-an ayernenh. Ranap akeleytarl rtnenh, tyerney-angenh.
LUK 23:10 Artwa rltwa tyaty ilkwareny-rnem artwa angka Moses-wenhew akalty-anthey-angker-rnem-then rernem awelhenh arrpemarl arrer-they, ahelerremelarl renh ayntarrp-ilerrenh.
LUK 23:11 Herod-el artwa ahawarr ikwerenh-rnem-akertel renh arrkentelhelenh. Rernemap arnkwa atyetyart-wenh mwerr-angkerel renh akwernew, angkep thwenemel artwa ilkwa ingwer weth-warl Pilate-warl-anem.
LUK 23:12 Arlta ikwerel-antey Pilate-then Herod-then mwerrant-atherr-anem aneyelpew.
LUK 23:13 Kel Jesus angkep thweneynew atyetyart Pilate-warl-anem. Akngerr-anem Pilate-el ilew, akarrerreyew ikwer-warl. Artwa rltwa tyaty ilkwareny-rnem, atyetyart Jew-rnem-wenh-then ingkerrenh-antey akarrerrew.
LUK 23:14 Rap angkew ikwer-rnem, “Arrantherran artwa nhenh atyeng-warl akngetyew. Arrantherrap renh ayntarrp-ilenh, irrwernelhewarl. Athan renh ywarn-antey ayernenh, anngetherr arrewantherr-itwew. Renh thwenew Herod-warl-anem. Ran ayernenh arrpemarl ywarn-antey, rap renh thwenew angkep arrpemarl. Herod-atherr aylanthan iterreyel, ran apmwewenyarl. Atha nthakenh atyenh-rnem iley-angenh, renh ipmew atweyew, arrangkw.”
LUK 23:16 Pilate-an iterrenh, “Atyetyart Jew yanh-rnem inkwerelhem apek, ayengarl alakenh angkentyew, ‘Atha artwa ahawarr-rnem ilanthem, renh whip-el atweyewant, tyarlewemel-anem.’” Rap alakenh angkew, “Atha atyenh-rnem ilanthem, rernem atweyew artepant whip-el, renh tyarlewemel-anem.”
LUK 23:17 Ikwerel-antey rernem Jesus court-emelenh, artwa anyent anenh tyayl-itwew itnan Barabbas. Awank-akerr artwernem atwerrenh Jerusalem-itwew. Ra nheng artwa anyent ipmew atwew, renhap tyayl-warl-anem akwernew. Ingkerrenh arlkalhelerrenh, “Jesus yanh atwey! Barabbas-an tyarlewa anewantherr!” [Apmer ikwer-areny-rnemelarl tyenkerr weth arlkwenh, Pilate-el tyerrenh artwa anyent tyayl-they. Ra apmelerrel-ayeth alakenh irrenh.]
LUK 23:20 Pilate-an ilkelhew, Jesus tyarleweyew. Ywarn-antey ra ayernenh arrpemarl.
LUK 23:21 Rerneman arlkalhelerrenh, “Arwerl iylpeyl-atherr-warl atantha! Arwerl iylpeyl-atherr-warl atantha!”
LUK 23:22 Pilate angkew ikwer-rnem, “Arrangkw wenh! Ranap apmwelheley-angenh! Atha nthakenh atyenh-rnem iley-angenh, renh arrangkwew ipmew atweyew. Atha renh-rnem ilanthem, rernem atweyew artepant whip-el, renh tyarlewemel-anem.”
LUK 23:23 Arlkalhelerrenh-antey atayel, “Arwerl iylpeyl-atherr-warl atantha!” Pilate rap awelhew iylpareth-antey.
LUK 23:24 Ra renh-rnem akeleyteleyew-arrpantey, rap angkew, “Kelew!”
LUK 23:25 Rap artwa renh Barabbas tyarlewew-anem tyayl-they, rernemarl arlkalhelerrenh-angkwarr. Rap Jesus ahayiwew artwa ahawarr-rnemew, arwerl iylpeyl-atherr-warl atantheyew.
LUK 23:26 Ikwer-penh artwa ahawarr-rnemel Jesus atnwenhew atyetyart Pilate-wenh warl-they. Rernemap artwa anyent-anem rlwatew, Jerusalem-warlarl apetyenh apmer ingwer-they. Simon-arlap ran, apmer Cyrene-areny. Rernemap renh antwerrkew, ilanthemel arwerl katy akngeyew Jesus-ew. Jesus arrwekelarl alhenh, Simon-el ingkern-theyarl apenteynenh arwerl-akertel.
LUK 23:27 Akngerr ingwer-rnemel Jesus apentenh. Arelh-rnem artnalhelerrenh artewentyel ikwer.
LUK 23:28 Rap artepang aremel angkew ikwer-rnem, “Arelh Jerusalem-areny-rnemay! Atyeng artney-angenh arrantherr! Amenheng nhenh-areny-rnemew artnenh-arey!
LUK 23:29 Ya, pwarrk antheyenh rernem ayenh artewenty innga. Ingwer-ingwer arrewantherr Jerusalem-areny-rnemew apmwernemel pwarrk ilkwa innga antheyenh. Arrantherrap angkeyenh, ‘Arelh ampeweny-rneman inkwerelheyel. Arelh ampernem-akertan amperrngerreyel-anem, apmwernemelarl ampa ikwer-rnem-wenh atwew.’ Arlta ikwerel arrantherr apwert ilkwernem-warl anterreyenh. Arrantherrap rtneyenh apwert impalth-itwew, angkemel Akngeyew, ‘Artwa ahawarr-rnemelan ipmew atwewerr, apwert nhenh-rneman ntwa arrewelhela, anewantherr-warl aytneyew, anenhantherrenh ipmew lthweyew!’”
LUK 23:32 Artwa ahawarr-rnemel atnwenheynenh artwa ingwer atherr-then, artwa ratherran irrwernelhewarl. Rerneman ilkelhew, artwa irrpety renh-rnem atweyew.
LUK 23:33 Renh-rnem rernem atnwenheynew apwert anyent-warl itnan Akarnng. Apwert ikwer-itwew Jesus-itwew rernem arnkwan lhelp-lhelew. Atanthew-anem arwerl iylpeyl-atherr-warl, rnkernemel Jesus-enp-antey. Artwa apmwa atherr-then rnkernew akwerrant-atherr, renh ampepewelemel.
LUK 23:34 Jesus itnywenemel angkew, “Akngeyay, akwerrparl rernem. Rernem iterl-arey-angenh, apmwel-ayeth mpwareyel. Apmwa irrarlka ikwer-rnem-wety.” Artwa ahawarr-rnemap ntwelhelerrenh, ampwal iwemel namp-akert, Jesus-wenh arnkwa antengeleyew.
LUK 23:35 Akngerr rtnenherrenh-antey, Jesus arntarnt-arenh, aynterarrerrenharl arwerl-itwew. Artwa Jew alkenh-rnemelan renh arrkentelhelenh irrpeltherremel alakenh, “Ra ingwer-rneman itethelew ipmepenh. Rap ament itethelhelemer ipmewety. Inngang ran artwa Christ, Akngeyelarl arretengelew anewantherr, ra ahern nhewarl thweneyew? Rap atwarremer arwerl yanh-they!”
LUK 23:36 Artwa ahawarr-rnemel renh arrkentelhelenh arrpemarl alakenh, “Ngkwarl tyekert antywa anewantherr-itwel!
LUK 23:37 Inngang ngan atyetyart Jew-rnemew-artey? Anantherr iterl-areyew! Atwarra arwerl yanh-they!”
LUK 23:38 Arwerl tyeylp arrernew arwerl iylpeyl-atherr ikwer-warl. Tyeylp ikwer-warl alakenh-anyem ingkwernew, “Artwa nhanyem atyetyart Jew-rnem-wenh.”
LUK 23:39 Artwa apmwa anyentelan Jesus ra arrkentelhelenh arrpemarl. “Nheng nga artwa Christ. Atwarra arwerl-they, atwarrelhelemel aylernenhanth-then!”
LUK 23:40 Artwa apmwa ingwerelan renh iltew. “Ipmelha, atherrelerl-aney-angenh! Nga atererremer Akngey-wety! Anantherr ilweyew-anem arwerl nhenh-rnemel!
LUK 23:41 Kelarl aylewanthan mwerrarl ilweyew alakenh, apmwel-ayetharl mpwarew-penh. Artwa nhenhan apmwelheley-angenh, arrangkw.”
LUK 23:42 Jesus aremel ra angkew, “Iterra atyeng, ngarl rlengk-antey alpem irrwerl, atyetyart alkenh aney-alpeyew.”
LUK 23:43 Ra tyernew, “Atha ngenh arraty ileyel. Rlengk-antey aylanth alpem, aney-alpeyew apmer mwerr-angker-itwew irrwerl.”
LUK 23:44 Arlta ikwerel-antey arlta ampepel atemwengkerreyelpew. Nthakenh ingkeny arey-angenh. Apmer arrpanenh-itwew atemwengkerrew arlta ampep-they atwerrpew-atety.
LUK 23:45 Ingkeny arrtyerneyelpew-anem angkeparl. Rag ilkwa aynterarrerrenh tyaty ilkwitwew. Atemwengkerrewel, rap ilterrelhew ament-antey ampep-angkwarr irrwerl-they kwenel-athek.
LUK 23:46 Jesus arlkew, “Akngey atyenhay! Ayeng ilweyel-anem! Inweng atyenh arntarnt-ara!” Ra alakenh angkew-penh, rap ilwew-anem.
LUK 23:47 Atyetyart artwa ahawarr-rnem-wenhel arenh arrer-they. Rap Akngey nakew alakenh angkemel, “Inngarl artwa nhenhan mwerr. Ran apmwelheley-angenh, arrangkw.”
LUK 23:48 Akngerr akarrerrew. Rernem aytareyew, artwernem irrpety arwerl-warl aynterarrewew, artwa apmwa atherr Jesus-anem. Rernemap amperrngerrew, alpew-anem apmer-warl, artewentyel artnemel.
LUK 23:49 Jesus-ew apelty-rnem ikwerenh-rnem-then rerneman arleng-they arenh. Arelh Galilee-areny-rnemel arenh arleng-they arrpemarl, rernemarl apetyew Jesus-el-arleng apmer ikwer-they.
LUK 23:50 Kel artwa Joseph-an rtnenh arwerl-itwew arrerenty, ranap apmer Arimathea-areny Judea-ampeny-areny. Ran arratyarl anenh, Akngeyew mpwelhemel, rarl atyetyart ingkerrenhew aneyenh. Artwa Jew ilkwarlap ran. Arrwekel-antey artwa ilkwernem angkerrenh, Jesus renh atweyew. Joseph-elan ywarn-antey arrkernelhenh, artwereleyew-arrpantey.
LUK 23:52 Jesus-arl ilwew-penh, rap atyetyart Pilate ayerney-alhew, “Menty atha renh akngeyney, akwerneyew?” Pilate-el tyernew, “Ya, akngeyna.”
LUK 23:53 Rap ikwerenh-rnem-akertel arwerl-they atwarrelhelew, arnkwa arlterel-anem ataperrelew, akwernemel awenng-warl. Awennganap intey-penh, ingwerentyelarl akalthew apwert impalth-they. Intey ra arrangkwarl ayntenh, ingwerenty akwerney-angenh-antey.
LUK 23:54 Friday atwerrp-atwerrp-anem. Joseph-wenh-rnemel renh anamerl-antey akwernew, ingkeny aylpenhewerr. Friday atwerrpan alakenh warrkenh Jew-rneman iterrem, “Warrk anantherr ipmelhem-anem. Nthakenh anantherr Saturday-el warrkerrey-angenh arlta ltyerrey-angker-wety.”
LUK 23:55 Friday ikwerel arelh weth-rnem, Jesus-el-arlengarl apetyew Galilee-they, Joseph-anem rernem apentew. Rernemap intey-warl alhew, Jesus-arl akwernew-warl, areyew.
LUK 23:56 Rernem arew-penh, apmer-warl-anem alperlewew, anter mpwareyew mwerr-angker intenh-akert. Anter ipma aperneyew-arelh Jew-rnem-wenh-angkwarr. Saturday-el rernem ltyerrew apmer ikwer-rnem-wenh-itwew, Moses-elarl akalty-anthenh-angkwarr.
LUK 24:1 Ingwepenh-antey Sunday-el, arelh-rnem angkep alpew intey-warl anter mwerr-angker intenh-akert, rernemarl arrwekel-antey mpwarewenp. Mary Magdala-areny, Joanna, Mary ingwer-anem (James-wenh amikw), arelh ingwer-rneman, rernemarl alhenh ingkerrenh.
LUK 24:2 Intey-itwew rernem arey-alhew, apwertarl arnangelew arriw-they.
LUK 24:3 Rernem kwen aylpenhew areyew, Jesus ipma ayntentyew. Rernemap ywarew ikwer, arrangkwarl.
LUK 24:4 Rernemarl apatemel ayernerrenh, artwa atherr arwapeny aremerreyelpew, rtnenh-anem ikwer-rnem-itwel. Arnkwa ikwer-atherrenh amparrkenh.
LUK 24:5 Rernem atererremel kwenerrew-anem. Ratherr angkew ikwer-rnem, “Ilekew arrantherr artwa itethewan nthweyel ipmewenh-itwew-anem?
LUK 24:6 Ran nhenhel aney-angenh, arrangkw! Ran itetherrenhey-alpew, alhew-anem. Arrantherrarlap iterl-areyel, wetharl arrwekel arrewantherrel-arleng anenh apmer Galilee-itwew. Angka nhenh ra ilenh arrewantherr:
LUK 24:7 ‘Ayengan Artwa Inngarl Akngey-wenh. Artwa apmwernemew ayenh ahayiweyenh. Rernem ayenh atweyenh ipmew-antey, tywenemel arwerl iylpeyl-atherr-warl. Ingwa atherr-penh ayeng itetherreyenh arrpemarl ipmepenh.’”
LUK 24:8 Arelh-rnemel angka renh iterl-arew-anem.
LUK 24:9 Rernemap intey-they alpew-anem, angka iley-alpew kwertengerl-rnem 11-ew ingwer-rnemew-then.
LUK 24:11 Kwertengerl-rnemanap awelhey-angenh. Rerneman iterrew, irrtywerremel ilerl-anenty-arrpantey.
LUK 24:12 Peter-anap rtnerl-alhew-anem, anterremel intey-warl. Rantey anngetherr amentel areyew. Rarl intey-itwew aremerrey-alhew, rap ayterney-alhew kwen. Arrangkw. Arnkwa arlterant ra arew, ipma ataperreleyew-arelh. Apatemel-anem ra apmer-warl alpew.
LUK 24:13 Arlta ikwerel artwa atherr alhenh tawen akely-warl Emmaus-warl, Jerusalem-they arrerenty. Ratherrap Jesus apentenh.
LUK 24:14 Alpenharl ratherr angkerreynenh Jesus-ew, ipma anaynt ayntey-angenh intey-itwew.
LUK 24:15 Ratherrarl angkeynenh-antey, Jesus rantey-anem anteng-they alpenh ikwer-atherr-warl, rap alpenh-anem ikwer-atherrel-arleng.
LUK 24:16 Ratherran renh alhengk-arey-angenh, arrangkw. Ingwerew-athen arenh.
LUK 24:17 Rap renh-atherr ayernenh, “Nthakenh mpwelanth angkerrenh?” Ratherr rtneyelpew, amperrngerremel ayternenh.
LUK 24:18 Artwa anyent itnan Cleopas ra angkew, “Ingkerrelan iterl-areyel, Jerusalem-itwewarl apmwa ayntew. Ntwan anyentelant iterl-arey-angenh?”
LUK 24:19 Rap ayernew, “Apmwa ilek-apenyarlap ran?” Ratherrap tyernew, “Artwa weth Jesus Nazareth-areny, ranap angkakert Akngey-wenharl. Arawerrng rlterrkel ra arntety-rnem mwerrelenh, angkethen akalty-anthenh Akngey-wenh arraty-angkwarr. Akngerran ikwer inkwerelhenh. Akngeyan ikwer inkwerelhenh arrpemarl.
LUK 24:20 Artwa rltwa tyaty-areny-rnem ikwer-wety arlkarerrenh atyetyart ingwer-rnem-then. Rernemap renh artwa ahawarr-rnem-warl ahayiwew atweyew, arwerl iylpeyl-atherr-warl-anem atantheyew.
LUK 24:21 Anantherranap renh apalelarl apentenh. Anantherr iterl-aremer, Akngeyelarl anewantherr thwenew Israel-wenh-rnemew. Anantherr iterrenh, rarl anewantherr atyetyart ilkwa anem-arrpantey, Rome-areny-rnem irrentemel. Alakenh ayntey-angenh, arrangkwarl. Ingwa atherrel-anem ra ipma ayntenh.
LUK 24:22 Ngwampan anantherr apateyelpew. Ingkeny aremerrey-angenh-antey, arelh-rnem alhew intey ikwer-warl, apey-alpemel angkakert-anem. Rernemarl kwen aylperl-alpew-penh intey-itwew, rernemap angka iley-alpew, ‘Ywarn-antey anantherr nthwenh Jesus ikwer. Antyerl atherr aremerrey-ayntew, angkew-anem, “Jesus-an angkep itetherrew ipmepenh!” ’
LUK 24:24 Artwernem-anem alhew intey-warl. Rernemap arey-alhew, arelh-rnemelarl ilenh-angkwarr-antey. Renhanap rernem arey-angenh, arrangkw.”
LUK 24:25 Jesus angkew ikwer-atherr, “Mpwelanthan arwengk apek, arraty iterrey-angenh? Mpwelanthan irrpeltherreyel angka artwa Christ-akert, awankarl angkakert Akngey-wenh-rnemel ingkwernenh!
LUK 24:26 Mwerrarl artwa renh irrwampenh-antheyewan, ingkerrew katy ilweyew. Ingwa atherrel rarl ayntem-penh, rap angkeparl itetherreyenh ipmepenh, Akngey-itwel-anem aney-alpemel arawerrng ilkwakertel.”
LUK 24:27 Rap renh-atherr akalty-anthenh arraty-angkwarr, anaynt-then ilenh angka irrkaty ikwer-akert. Angka renh Moses-el angkakert Akngey-wenh-rnemel-then ingkwernew Akngey-wenh pip-warl.
LUK 24:28 Rernemap aremerrey-alhew tawen ikwer-itwew Emmaus-itwew. Jesus-an alhenh-antey. Ingwer-atherran ilkelhew, aynteyew apmer ikwer-itwew.
LUK 24:29 Ratherrap angkew, “Ingkeny aylpeyneyel-anem, atemwengk-anem. Apetya aylewanthel-arleng.” Rap aylpew warl anyent-warl, ikwer-atherrel-arleng anaynteyew.
LUK 24:30 Rernem arrernelhew, amern-anem arlkweyew. Amern inemel ra Akngey nakew. Akalthemel ra tyeylp atherr anthew ikwer-atherr.
LUK 24:31 Anamerl-antey ratherr renh alhengk-arew, “Nhenh Jesus-an!” Ranap arwapenyarl ywerrerl-alhew.
LUK 24:32 Ratherrap angkew, “Mwerr-angker innga, rarl aylewanthel-arleng alhenh iwerrel, angka Akngey-wenh ilenh anayntelemel. Arlkan aylanth mwerrerreylpew.”
LUK 24:33 Ratherrap akwenterl-alhew, anamerl-antey angkep alpew Jerusalem-warl. Arey-alpew-anem kwertengerl-rnem 11 ingwer-rnem-then, apmer ikwerel-antey anew-anenh.
LUK 24:34 Rerneman ikwer-atherr iley-ayntew, “Innga! Jesus inngarl iteth! Ran aremerrew Simon-ew!”
LUK 24:35 Ratherr-anem ilelhew, “Aylantharl iwerrel alhenh Emmaus-warl, Jesus-an pweyterrenh aylewanth-itwew. Angka Akngey-wenh ra akalty-anthenh, aylanthap renh alhengk-arey-angenh, arrangkw. Anantherrarl irrpety arrernelhew, rap amern-anem akew. Rarl amern akew-angkwarr, aylanth renh alhengk-arew, rap ywerrerl-alhew-anem.”
LUK 24:36 Ratherrarl angkenh-antey, Jesus rantey aremerrew, rtnenh-anem ikwer-rnem-itwew. Ra angkew, “Atererrey-angenh arrantherr.”
LUK 24:37 Rerneman apatemel atererrew, iterremel inweng ikwerenh-wety-arrpantey.
LUK 24:38 Rap angkew ikwer-rnem, “Ilek-wety arrantherr atyeng-wety atererreyel irrpeltherremel?
LUK 24:39 Nhenh ayengarl innga! Itep-then ingkety-then arenh-arey. Ayenh arnenh-arey, arrantherr iterl-araynteyew. Arlkan nhanyem atyenh irrkaty-antey!”
LUK 24:40 Rap lwewarrernelhew-anem itep-atherr ingkety-atherr.
LUK 24:41 Rernemap inkwerelhew apatemel, ywarn iterremel. Rap ayernew-anem, “Amern-then aker-then atnyeneyel apek?”
LUK 24:42 Rernemap renh anthew aker aylperr, arrwekel-anteyarl ampernew.
LUK 24:43 Rap aylperr inew, arlkwemel anngetherr ikwer-rnem-itwew.
LUK 24:44 Rap angkew ikwer-rnem, “Arrantherrap ayenh anngel-anem arem, ayengarl itetherrew angkep ipmepenh. Aleyan inngarl ayntem, atharl ilenh arrwekel-antey, anantherrarl ingkerr anenheng-arey. Moses-el-then angkakert Akngey-wenh-rnemel-then rernem angkethen aylelhenty-then atyeng-akert ingkwernew awank-akerr. Rernem ilenh, ayengarl angkep itetherreyenh ipmethey. Aleyanap innganem.”
LUK 24:45 Rap angka Akngey-wenh ilenh, anayntelemel ikwer-rnem, rernemaw mwanty awelheyew.
LUK 24:46 “Alakenh aynteyelan pip Akngey-wenhel. Akngeyel arretengelew, ayenh Jesus Christ thweneyew. Ra angkew, rernemarl ayenh ipmew atweyenh, pwarrk anthemel artewenty. Rap angkew, ingwa atherr-penharl ayeng itetherreyenh arrpemarl ipmepenh.
LUK 24:47 Ra angkew arrpemarl, rarl ikwerenh-rnem thweneyenh apmer arrpanenh-warl, angka mwerr-angker ilerl-apaynteyew. Alakenh aynteyelan arrpemarl: Jerusalem-warl-tangkwel rernem alheyenh. Akngerr-anem ilaynteyenh, apmwewety ipmelheyew, nyerrerremel angkeperrenhey-alpeyew Akngey-warl-athek. Akngeyel apmwa ikwer-rnem-wety irrarlkemel, ikwer-rnem awakelhey-angenh.
LUK 24:48 Ya, arrantherr ayenh arew anngel, arrantherrap angka atyeng-akert ilerl-apayntem, ayengarl ilwew, itetherrenhey-alpew-anem angkep.
LUK 24:49 Awank-akerr Akngeyel arretengelew, ra antheyenh Inweng Mwerr-angker ikwerenh-rnemew. Athap thweney-alpeyenh arrewantherr. Apmer nhenh iwerl-alhey-angenh. Mpwelhenh-arey, Inweng Mwerr-angker Akngeyel arrewantherr antheyew, arrenhantherrenh rlterrkeleyew.” Alakenh-anyem Jesus ilelhenh kwertengerl ikwerenh-rnemew.
LUK 24:50 Ikwer-penh Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem atnwenhew Jerusalem-they apmer akely Bethany-ew-atety. Ikwer-itwew ra itep-atherr irrwerlerrew, Akngey-anem ayernemel, renh-rnem arntarnt-araynteyew.
LUK 24:51 Rarl alakenh ayernenh-penh, rap renh-rnem iwerlelpew-anem. Akngeyel renh irrwerl akngeynew, ikwer-itwel aney-alpeyew.
LUK 24:52 Jesus-anem rernem kwenerremel nakew. Akwenterl-alhemel rernem inkwerelhemel-anem alpew Jerusalem-warl.
LUK 24:53 Arlta arrpanenhel rernem aylpenh-anem tyaty ilkwewarl Jew-rnem-wenh-warl, Akngey nakaynteyew.
JOH 1:1 Awank-akerr Akngeyant arrwekel anenh ahern-wenyankel. Akngey-kenh angkanem nhenh arrwekel ayntenh arrpemarl.
JOH 1:2 Angka nhenh Akngey-kenh arrwekelenyarl ayntenh. Irrkaty rey-antey ayntenhan, angka rarl Akngey anenh.
JOH 1:3 Ra arrwekel-antey anenh, ahern ingkerrenh arrpmerney-angenh-antey. Ingkerrenh ilek-ilek ra arrpmernek, angka ikwerenh-angkwarr.
JOH 1:4 Angka ikwerenh-angkwarr ra iterrek, ilek-ilek arrpmernetyek. Anwantherr itethirretyek ikwer-angkwarrant. Angka ikwerenh-angkwarr ahern-areny ingkerrenhel renh iterl-aretyek.
JOH 1:5 Lyenenty impen ra aleth arrtyerneyel, ra anwekantherr lwewarrerneyel. Jesus-el arrtyerneyel iwerr, anwantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek. Ingwerel-rnem Akngey iterl-arey-angenharl, rernem atwemengkel-apenyarl alheyelan. Lyenenty nthakenh ilwerney-angenh-then, intem-antey alherneyel. Lyenenty ywerreyangarl, intem-antey arrtyerneyel. Ingkerrenhek anyent ra lyenenty-akert anwekantherr ingkerrenhek anem.
JOH 1:6 Akngeyel artwa anyent thwenek angkakert, itnan ikwerenh John, ilerl-apayntetyek Akngey-kenh angka. Artwa ingkern-they apetyem lyenenty-apeny, rernem renh arraty tnakayntetyek.
JOH 1:8 John ra apetyek angkakert arrwekel, ingkerrenh akaltyiletyek, lyenenty-akertarl apetyeyenh ingkern-they. Lyenentyel iwerr arraty arrtyernem-apeny, artwa John ranem apetyeyenh, iwerr anwekantherr arratyiletyek. Ra ahern nhenh-itwek aremirrek, ingkerrenhel Ingkart iterl-aretyek tnakayntetyek, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
JOH 1:10 Akngeyel ahern nhenh arrwekel arrpmernek angka ikwerenh-angkwarr. Angka ikwerenh ra kel apetyek ahern nhenh-warl-anem. Ahern-areny-rnem apalarl anenh, iterl-arey-angenh.
JOH 1:11 Ra apetyek, ikwerenh-rnem-itwek anetyek. Rernem renh tnakey-angenharl.
JOH 1:12 Ingwerel-rnemantarl renh tnakek, ikwer inkwerelhek. Ra iwerr mpwarek ikwer-rnem, rernem Akngey-kenh-rnem anayntetyek.
JOH 1:13 Akngey-kenh aler innga rernem aneyel, rernem ikwerenh-angkwarrant anetyek, ahern-areny-kenh-angkwarr-weny.
JOH 1:14 Akngeyel angka ikwerenh thwenek, artwa ahern nhel arrernek ingkerrenhek, mwerr-angkwarr aneyek, arraty-angkwarr. Ra anwekantherr-itwel anenh. Anwenhantherr kel renh arek, Akngey-kenh rlterrk ilkwakert, Akngey-kenh Alerikw Impen.
JOH 1:15 John ra angka anwekantherr ilek, rarl Jesus arlka anngetherr arek. “Weth atha arrwekelarl arrekantherr ilek-angkwarr, rarl ingkern-they apetyeyenh rlterrk ilkwakert. Ra anyent-tangkwel arrwekel anenh, atyeng-wenyankel. Aleyan ra anyent-anem rlterrk ilkwakert. Ayengan arrangkwarl, arwa angkakertarl.”
JOH 1:16 Akngey anwekantherr inkwerelheyel aleth-antey anwenhantherr ra arntarnt-areyel.
JOH 1:17 Awank-akerr Ingkartel anwekantherr angka rlterrk awerr Moses-angkwarr. Ra Jesus-angkwarr lwewarrernelhek, rarl anwekantherr inkwerelheyel athamirremel.
JOH 1:18 Ingwerentyel Akngey arey-angenh. Alerikw anyentelant renh arek. Ra ikwer-itwek aneyel, Akngey rapeny arrpemarl, iwerr anyent-antey. Ra angka Akngey-kenh ingkerrenh akalty-anthetyek.
JOH 1:19 John ra lher Jordan-itwel anenh. Atyetyart-rnem Jew-rnem-kenharl Jerusalem-itwek rernem tyaty-areny-then warrkenh-rnem-then John-warl thwenek, lher Jordan-warl, renh ayernetyek, angwenharl ran.
JOH 1:20 Ranem ilelhek, “Ayengan Christ inngeweny, renharl Akngeyel awank-akerr ilek, renh thwenetyek ahern nhenh-warl.”
JOH 1:21 Rernem renh ayernek arrpemarl, “Ngan ilekarl? Nganang angkakert Elijah-arl apey-alpek? Angkakert wethang ngan apey-alpek, Moses-elarl awank-akerr ilek?” Ra tyernek, “Arrangkw.”
JOH 1:22 Rernem ayernek arrpemarl, “Ngan ilekarl? Ingwer-rnemel anwenhantherr thwenekarl, ngenh ayernetyek, ngan ilekarl.”
JOH 1:23 John ra tyernek, “Angkakert Isaiah-el alakenh awank-akerr ingkwernek, ayengarl apmer arlpaw-itwek arlkeyenh, ‘Iwerr arratyiletyek Ingkartek.’”
JOH 1:24 Artwa Pharisee-rnem apetyek arrpemarl lher Jordan-warl, apmer Bethany-warl. Rernem renh ilek, “Ngan arrangkwarl, Christ-wenyarl, angkakert Elijah-wenyarl, angkakert ingwer-wenyarl. Angwenhel ngenh thwenek ingwer-rnem baptise-emiletyek?” John-el renh-rnem ilek, “Athan kwatyelant renh-rnem baptise-emiletyek. Aleyan arrekantherr-itwek ingwer aneyel, arrantherr renh iterl-arey-angenh. Ayengan arrwekel ikwer-they apetyek. Ayeng arrangkwarl, ra atyeng-angkwarr ilkwarl.”
JOH 1:29 Arlta ingwerel John-el Jesus renh arnarek, rarl apetyenh. Ranem ingkerrenh ilek, “Arenherr-arey! Artwa nhenh Akngey-kenh yep-yep akely ra! Ingkerrenh-they apmwa iwey-angker.”
JOH 1:30 “Weth atha arrwekel arrekantherr ilek, ‘Artwa ra atyeng-they ingkern apetyem, ra atyeng-they rlterrk inngarl. Ra arrwekel anenh apmelerr, atyeng-wenyankel.’
JOH 1:31 Arrwekel atha renh iterl-arey-angenh-antey. Aleyan atha renh iterl-areyel-anem. Ayengan kwatyelant baptise-emiley-angkerarl, atha Jesus-kenh angkanem iletyek Israel-kenh ingkerrenhek.”
JOH 1:32 John-el renh-rnem ilek, “Akngey ra ayenh arrernek, ingwer-rnem baptise-emiletyek kwatyel. Ra ayenh ilek arrpemarl, ‘Ntwa artwa anyent areyenh Itnweng Rlwart ikwer-itwek arrernelheyenh, antelhemel. Itnweng ranem ikwer-warl antelhetyek aylpeyenh, ntwap renh iterl-areyenh Akngey-kenh Artwa Impen anyent Itnweng arrerney-angker. Itnweng Rlwart arrekantherr-warl-anem antelhetyek arrpemarl.
JOH 1:34 Athanem renh anngetherr arek, ayeng ikwer akaltyan, artwa Akngey-kenh alerikw rarl!’”
JOH 1:35 Arlta ingwerelan John Bethany-itwek anenh-antey, kwaty lher itnan Jordan akngerrakw-ampenyel. Kwertengerl atherr ikwerenh anenh arrpemarl.
JOH 1:36 John-el Jesus intwarek, anper-anteyarl alhek. Ra angkek, “Arenherr-atherray, artwa Akngey-kenh yep-yep akely!”
JOH 1:37 Kwertengerl ratherr John awek-penh, ratherr Jesus ingkern-they apentenhek.
JOH 1:38 Jesus-el renh-atherr artepang arek, ratherrarl renh apentenh. Rap angkek, “Ya, ilekek?” Ratherr ayernek, “Akalty-anthenh-anthenhay, apmer nthenh-itwek ngan ayntem?”
JOH 1:39 Ra renh-atherr ilek, “Aretyek apetyenherr-atherr.” Ratherr-anem apmer ikwer-itwek aney-alhek atwerrpek-atwety.
JOH 1:40 Kwertengerl anyent Andrew, Simon Peter-kenh ayteyikw.
JOH 1:41 Andrew Simon Peter ikwer nthwenh. Renh arey-alhemel ra renh ilek, “Aray! Christ-arl aylern arek.”
JOH 1:42 Ranem Simon renh Jesus-warl atnwenhek. Simon arnterr aremel, Jesus-el renh ilek, “Itnan ngkwenh Simon-arl. Ngan John-kenh alerikwarl. Athanem ngenh Peter itneweyel.”
JOH 1:43 Arlta ingwerelan Jesus Galilee-ampeny-warl alhek. Ra Philip arey-alhek. Jesus-el renh ilek, “Nga atyeng-angkwarr apetyay.”
JOH 1:44 Philip ra Bethsaida-areny anenh, Andrew-atherr Peter-atherr ratherr tawen ikwer-areny arrpemarl.
JOH 1:45 Philip-el Nathanael renh arey-alhek, ra renh ayernek-anem, “Artwa nhenh apetyey-alenty Moses-el angka arrwekel ingkwernek, angkakert ingwerel-rnem arrwekel ingkwernek arrpemarl, ikwer-wenyankel. Jesus apmer Nazareth-areny, Joseph-kenh alerikw.”
JOH 1:46 Nathanael-el renh ayernek, “Artwa mwerrang Nazareth-areny ran apetyek? Arrangkw apek.” Philip-el renh ilek, “Kel aretyek apetyay!”
JOH 1:47 Jesus-el Nathanael arnarenh rarl apetyenh ikwer-warl-athek, ra ingwer-rnemek angkek, “Artwa yanh Israel-areny iylpareth, apmwewenyarl!”
JOH 1:48 Nathanael-el renh ayernek, “Nthakenh ntwa ayenhan iterl-areyel?” Jesus-el renh ilek, “Atha ngenh arrwekel-antey arek awank-antey, Akngey-kenh arawerrng-akertel. Nga arwerl tywerrk lywenty-itwek anenh. Philip-el ngenh ikngwey-angenh-antey.”
JOH 1:49 Nathanael-el ilek, “Akalty-anthenh-anthenhay, nga Akngey-kenh alerikw, Israel-kenh atyetyart nga aneyel.”
JOH 1:50 Jesus-el renh ilek, “Atha ngenh arek tywerrk lywel anerl-anenty arrwekel. Ntwa ayenh tnakeyel ayeng Akngey-kenh rlterrk-akert? Kel mwerr. Ingwer-inger ntwa ayenh areyenh rlterrk ilkwakert-anemarl.
JOH 1:51 Atha ngenh arraty ileyel, ayeng Akngey-kenh Artwa Impen. Ingwer-inger arrantherr alkeran areyenh, alker altywerirrenty. Ikwer-they ntwa ayenh areyenh irrwerl-areny-rnem artarn-akemel angkepelarreng atwarrenhey-alhemel nganeynemel arrpemarl lat-angkwarr atyeng-warl.”
JOH 2:1 Arlta atherr-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhek tawen Cana-warl, Galilee-ampeny-warl, artwethen arelh-then itengerrenty aytaretyek. Jesus-kenh amikw alhek arrpemarl. Akngerr akarrirrek amern kwenty arlkwetyek. Rernem ingkerrenhek yangkelek arrwekel-antey, amern akngerr arlkwetyek.
JOH 2:3 Kel wayn ywerrek, arrangkw-anem. Amikw Jesus-kenh ikwer-warl angkek. “Arrangkw. Wayn ingweran ntwa iney-angenh-anteyarl.”
JOH 2:4 Jesus ikwer-warl angkek, “Menty. Alerl-antey. Ingwer-ingerant arlta atyenhel, atha ilek-ilek mpwaretyek, rernem ayenh iterl-aretyek-anem.”
JOH 2:5 Amikwel warrkenh-rnem ilek, “Awelhenherr-arey ampa atyenhek, rarl arrenhantherrenh ilem.”
JOH 2:6 Ampwal apwert-penh kwatyek-arelh ilkwernem rtnenh 6 warl kwenel, ingkerrenh-antey iltya lhewelhetyek, amern arlkwey-alenty, angka Jew-rnem-kenharl arrwekel ayntenh-angkwarr. Kwatyek-arelh ilkwa 100 litres-ek-arelh.
JOH 2:7 Jesus angkek warrkenh-rnemek, “Kwaty inpenherr-arey ampwal-rnem-warl arriwek-atwety.” Warrkenh-rnemel kwaty inpek, ampwal-rnem-warl.
JOH 2:8 Jesus-el warrkenh-rnem ilek arrpemarl, “Kwaty akely tyampit-warl thelenherr-arey, atyetyart ikwer-warl akngemel.” Rernem Jesus ikwer awelhek.
JOH 2:9 Kwaty ra wayn-anem irrek, Jesus-angkwarr. Warrkenh-rnem rernem tyampit akely-warl thelek-penh, rernem waynek akaltyarl. Atyetyart ra kwaty akely-penh wayn-anemarl antywek, akwerrpel. Ikwer-penh atyetyart arlkek artwa anyent ikwer itengirrey-alenty ikwer.
JOH 2:10 Atyetyart apal angkek, “Wayn nhenhan mwerr-angkerarl. Wayn mwerr-angker nga awakelhek ingkernant ingkerrenhel antywetyekarl! Wayn apmwamwam antywey-angenh arrangkw. Wayn irrkweny antywey-angenh. Ingwer-rnemel wayn mwerr-tangkwel anthetyek, wayn akngerr rernem antywetyek. Rernem wayn mwerr ywerrelhilenty, anwantherr wayn apmwa renh anthetyek.”
JOH 2:11 Jesus-el kwaty-penh wayn mpwarek tawen Cana-itwek apmer Galilee-ek, rlterrk ilkwakertel, kwertengerl ikwerenh-rnemel renh aretyek. Rernem Jesus renh tnakek-anem rlterrk ilkwakert.
JOH 2:12 Arlta ikwer-penh Jesus tawen ilkwa Capernaum-warl alhek kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Amikw-then ayteyikw-rnem-then alhek ikwer-angkwarr. Rernem tawen Capernaum-itwek aney-alhek arlta irrpetyel.
JOH 2:13 Arlta impen arrer-anem tyenkerr Anperarl Alhek “Passover” rernem arlkwetyek, Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhek Jerusalem-warl.
JOH 2:14 Rap Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl aketh-ampeny-warl alhek Ra arey-alhek rernemarl pwelek-rnem yep-yep-rnem-then thip rwelyarr-rnem-then tharlemilenh. Ra arek artwernem man-angketyarr taypel-itwek anerl-anenty, man change akngerr-akert.
JOH 2:15 Jesus ra arek-penh, ra ikwer-rnem ahelirrek, rernemarl apmwel-areth Akngey-kenh warl-itwek tharlemilenh aker ilek-ilek. Whip ra mpwarek rwep-penh. Artwernem tyaty-they ra irrentek yep-yep-rnem-then pwelek-rnem-then, taypel-rnem akngartewemel, man-angketyarr. Man arlperrty iwek.
JOH 2:16 Artwa thip-akert-rnemek ra arlkek, “Thip-rnem arleng akngeynenherr-arey! Nhenhan Akngey atyenh-kenh warlarl. Arrantherr store-anem arrernek apmer nhenh-itwek apmer impen Akngey-kenh!”
JOH 2:17 Kwertengerl-rnemel awek-penh, rernem iterl-arek angka Akngey-kenh arrwekelenyarl ayntenh, “Ayeng arraty iterreyel warl ngkwenhek, warl menty artelh-aynteyek. Ayeng ahelirrek apmwel-aretharl-anem anew-anenh, angka Akngey-kenh iley-angker.”
JOH 2:18 Jew-rnem-kenh atyetyart-rnemel Jesus arek, rarl ingkerrenh irrentek tyaty ilkwethey, rernem apetyek renh ayernemel, “Akngeyelang ngenh ilanthek, ntwa ingkerrenh tyaty ilkwethey irrentetyek? Arrangkw apek.” Rernem alakenh renh ayernek, ikwer irrpeltherremel.
JOH 2:19 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Arrantherr tyaty renh atakenty, atha angkep arrpemarl arteyenh ingwa atherr-penh.” Atyetyart-rnemel Jesus-kenh angka iterl-arey-angenh. Rernem apal angkerrenh tyatyekang angkerl-anentyek-athen. Ran ingwer-angkwarr angkek. Ran arraty ilelhey-angenh, ingwa atherr-penh ra itetherrenhey-alpeyenh, arlka mwerr-akert-anem. Atyetyart Jew-rnemel renh ilek, “Nthakenh ntwa warl renh angkep arteyenh arrpemarl ingwa atherr-penh? Warrkenh-rnem aherrety 46-ek-atwety warrkirrenh awank-akerr, tyaty nhenh artetyek!”
JOH 2:22 Ingkartel Jesus renh itethilek-penh, kwertengerl-rnemel rernem angka arrwekeleny Akngey-kenh renh iterl-arek-anem, “Wethip ra anwekantherr awank ilelhek wenh! Inngarlap ran ilelhek angkeparl itethirreyenh!”
JOH 2:23 Jesus ra Jerusalem-itwek-antey anenh. Amern Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr rernem arlkwenh. Akngerrel Jesus renh arek, rernem renh tnakek-anem rlterrk ilkwakert. Rernem angka arrwekeleny-they renh iterl-arek-anem.
JOH 2:24 Jesus-el arek, rernemarl renh apentenh. Rap iterremel ament angkek, “Rernemarl ayenh apenteyenh angath-antey, ikwer-penh rernem atyengety ipmelheyenh-anem.” Ra ikwer-rnem awelhey-angenh. Jesus-el arrwekel-antey renh-rnem iterl-arenh, rernemarl iterremel renh apentenh.
JOH 3:1 Artwa anyent Pharisee itnan ikwerenh Nicodemus. Ra Jew-rnem-kenh council anenh, artwa ilkwa.
JOH 3:2 Ra Jesus-warl apetyek ingwel irrtyertel, ingwerel-rnem renh intwarekerr. Ra Jesus-warl angkek, “Ingkart inngarl ngan! Anwantherran ngenh iterl-areyel, ngenharl Akngeyel thwenek ahern nhenh-warl, ntwa ingkerrenh Akngey-kenh angka akalty-anthetyek. Ntwa ilek-ilek mwerr-angkwarr mpwareyel, alakenh-anyem anwantherran ngenh iterl-areyel, Akngeyelarl ngenh rlterrkileyel.”
JOH 3:3 Jesus-el renh tyernek, “Atha ngenh arraty innga ilem, Nga Akngey-kenh-angkwarr aylpenty, ngap irrngarl arrpemarl ayntem.”
JOH 3:4 Nicodemus-el apatemel ayernek, “Nthakenharl ayeng irrkngarl arrpemarl aynteyenh. Kel ayeng ilkwerrek!”
JOH 3:5 Jesus-el renh tyernek, “Atha ngenh arraty innga ilem, nga kwaty-angkwarr Itnweng-angkwarr itethirretyek, nga irrngarl arrpemarl ayntem, Akngey-kenh-angkwarr aylpenty.
JOH 3:6 Arlkan itethirrem arrwekel arwa ahern-areny-angkwarr, amikw-angkwarr, aynikw-angkwarr. Akngey-kenh ament arrpemarl, Itnweng-angkwarrant itethirrem.
JOH 3:7 Nga atyeng arraty awelhetyek, ywarn iterrey-angenh atharl ngenh ileyel-angkwarr innga. ‘Nga irrngarl ayntetyek arrpemarl.’
JOH 3:8 Aweran arwa alhewer-angkwarr pweyel. Ntwa awer aweyel, ntwa iterl-arey-angenh nthenh-they ra apetyeyel. Renh iterl-arey-angenh arrpemarl nthenh-angkwarr ra pweyelan. Alakenh-anyem anwantherr iterl-arey-angenh, nthenh-angkwarr Itnweng Rlwart ikwer-warl apetyem, renh lyertenyilem, artwa-anem ra irrngarl ayntem-anem ampa akely-apeny Itnweng Rlwart-angkwarr.”
JOH 3:9 Nicodemus-el Jesus renh ayernek, “Nthakenharl alakenhan?”
JOH 3:10 Jesus-el renh ilek, “Ngan akalty-anthenh-anthenh inngan Israel-areny-rnem-kenharl. Ntwa angka nhayneman iterl-arey-areny!
JOH 3:11 Atha ngenh arraty innga ileyel. Anwantherr anngetherr arek arrpemarl. Atha iterl-areyel arraty angka irrwerl-areny-kenh-angkwarr, atyenhel-rnem iterl-areyel arrpemarl. Arrantherran anwekantherr awelhey-angenharl.
JOH 3:12 Atha angka ahern-areny-kenh ngkweng anayntilek. Atha angka ahern-areny-angkwarr anayntilem ngkweng, nga atyeng awelhey-angenharl. Nthakenhan ntwa iterl-areman, atharl angka irrwerl-areny-kenh anayntilem?
JOH 3:13 Ahern-areny apmer irrwerl-itwek aney-angenh. Artwa Impen Akngey-kenh rant akalty irrwerl-arenyek. Anyent ran irrwerl-they apetyekant.
JOH 3:14 Moses-elarl ampwal rtnwem-arrpantey irrwerlilek apmer arlpaw-itwek, alakenh-anyem artwernemel Artwa Impen Akngey-kenh irrwerlileyenh arrpemarl.
JOH 3:15 Ingwer-rnem ikwer awelhenty, rernem iteth intem-antey aneyenh.
JOH 3:16 Akngey ingkerrenhek artewentyel ilkelheyel ahern nhenh-areny-rnemek. Rarl alerikw anyentant ikwerenh arwa alhewer-antey thwenek ahern nhenh-warl. Ingwerentyel ikwerenh-angkwarr apententy, rap iteth intem aneyenh, ilwey-angenh.
JOH 3:17 Akngeyel alerikw ikwerenh thwenek ahern nhenh-warl, ra ahern-areny ingkerrenh itethiletyek, apmwernem akngakey-angenh. Akngey ilkelhek, ra ingkerrenh iteth atnyenetyek alerikw ikwerenh-angkwarr.
JOH 3:18 Rernem alerikw renh tnakenty, Akngeyel nthakenh renh-rnem ayerney-angenh, court-emiley-angenh. Ikwer awelhey-angenh-rnem rernem apmwangkwarr alheyel. Akngeyel renh-rnem ayerneyenh, rernemarl Akngey-kenh Alerikw Impen renh tnakey-angenh.
JOH 3:19 Alakenh-anyem ra aynteyel, apmwangkwarr aneyel-rnem lyenenty-kety arlkarirreyel. Rernem lyenenty-warl apetyey-angenh, ingkerrenhel renh-rnem arekerr. Akngeyel renh-rnem akngakeyenh, rernemarl apmwangkwarr apenteyel. Ahern nhareny-rnem apmwel-areth aneyel-rnem atwemengk-angkwarr anew-aneyel-rnem-warl, Lyenenty Akngey-kenh-akert ahern nhenh-warl apetyek. Ingwer-rnem arraty-angkwarr apenteyel-rnem rernem ilek-ilek mwerr-angker mpwarek Akngey-kenh-angkwarr. Rernem lyenenty-warl apetyem, ingwerel-rnem aketh arem, ilek-ilek mwerr-angkwarr rernem mpwarek.”
JOH 3:22 Ingwer-inger Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer Judea-ampeny-warl alhek. Jesus apmer ikwer-itwek aleth-antey anenh kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Rernem ingkerrenh baptise-emilek.
JOH 3:23 Artwa ahelengkwel John Baptise-emeley-angker renh tyayl-warl akwerney-angenh-antey. John ra ingkerrenh baptise-emilek arrpemarl apmer Aenon-itwek, apmer Salim-they arrer-antey, kwaty-angketyarr-itwek. Akngerr John-warl apetyenh, ra renh-rnem baptise-emeletyek.
JOH 3:25 Jew anyent kwertengerl John-kenh-rnem-warl apetyek. Ra renh-rnem iltey-alhek, “Arrantherr iltya atherr lhewelhey-areny amern arlkwey-alenty. Moses-kenh angka aynteyel-angkwarr, iltya atherr lhewelhetyek!”
JOH 3:26 John-kenh kwertengerl-rnem ikwer-warl alhek, “Akalty-anthenh-anthenhay! Artwan weth ntwa iterl-areyel? Nga ikwer-itwel anenharl lher Jordan-itwek intwar-ampeny, ntwap ingkerrenh-anem ikwer akalty-anthek. Aley ra ingwer-rnem baptise-emileyel. Ingkerrenh ikwer-warl akarrirreyel!”
JOH 3:27 John-el renh-rnem ilek, “Akngeyelant renh rlterrkilem. Alakenhaym ra renh-rnem baptise-emilem, Akngey irrwerl-areny-kenh-angkwarr.
JOH 3:28 Arrantherr kel akalty, atharl arrenhantherr ilek, ‘Ayengan inngewenyarl, Christ-wenyarl. Akngeyel ayenh arrwekel-antey thwenek, artwa ingwer-rnem atha angka iletyek, rernem ikwer mpwelhetyek, ra apetyentyek.’ Alakenh-anyem atha arrekantherr arrwekel ilek.
JOH 3:29 Artwa anew ikwerenh-warl itengerrenty, rernem ikwerenh-rnem akarrirrem aytaretyek, inkwerelhemel. Ikwerenh-rnem artwa ikwer inkwerelhem, rarl itengerrekek. Alakenh-apeny ayeng Christ ikwer inkwerelheyel.
JOH 3:30 Innga, Akngey ra anyent renhant ingkerrenhek arrernek, ra atyetyart impen anetyek, atyeng-apeny-weny. Ayengan akely-awatyarl.” Rernem ikwerant-anem inkwerelhetyek. Alakenh John ikwer-rnem ilelhek.
JOH 3:31 John angkek arrpemarl, “Anyent ran irrwerl-they apetyekan, ra atyetyart ingkerrenhek aneyel. Ayengan ahern-areny arwarl. Atha angka ileyel arwa ahern nharenyarl. Anyent rarl alker-they apetyek, ran atyetyart ingkerrenhekarl ahern-areny-rnemek-then irrwerl-areny-rnemek-then.
JOH 3:32 Irrwerl-areny anyent ra Akngeyek akalty. Artwa ahern-areny-rnem ikwer awelhey-angenharl.
JOH 3:33 Ingwer-rnem angka ikwerenhek awelheyel. Rernem Akngey renh arraty iterl-areyel tnakemel-anem alakenh, ‘Akngey inngan’.
JOH 3:34 Irrwerl-areny anyent ran, Akngeyel renh thwenek, Itnweng Rlwart ikwer-warl arrernek. Alakenh-anyem-they alerikw ra Akngey-kenh angka innga ilerl-apeyel, Itnweng ikwerenh-akert.
JOH 3:35 Akngey ra alerikw ikwerenhek inkwerelheyel, ra alerikw ikwerenh ingkerrenh anthek, atyetyart anetyek ahern-areny-rnemek, irrwerl-areny-rnemek.
JOH 3:36 Rernem alerikw renh tnakenty, rernem intem-antey iteth aneyenh. Rernem ikwer irrpelthirrenty, rernem nthakenh iteth intem aney-angenh. Akngeyel renh-rnem ipmek atweyenh aleth-antey.”
JOH 4:1 Ingwer-ingeran, akngerrelarl Jesus-angkwarr alhenh, rernem baptise inetyek Jesus-kenh-angkwarr. Pharisee-rnemel awek, irrpetyapelant John-angkwarr baptise inenh.
JOH 4:2 Jesus-el baptise-emiley-angenh renh-rnem. Kwertengerl ikwerenh-rnemelant renh-rnem baptise-emilenh.
JOH 4:3 Jesus-el awek-penh, Pharisee-rnemarl ikwer angkerrenh, ra Judea-ampeny-they alpek, apmer Galilee-ampeny-warl arrpemarl ikwer-rnem-kety.
JOH 4:4 Ra apmer Samaria-ampeny-angkwarr alpek.
JOH 4:5 Ra Samaria-ampeny-warl irrenhek, tawen anyent-warl itnan ikwerenh Sychar. Sychar-they arrer-antey apmer ran, arrwekeleny Jacob-elarl alerikw ikwerenh Joseph apmer antherlelpek.
JOH 4:6 Kwaty ngenty ikwer-itwek anenh. Apmer-areny-rnemel itnewek Kwaty Jacob-kenh. Jesus alhengkerrirrek-anem, ingkel ra arlengel alhenh. Kwaty ngenty-arrangarr irrkerel ra anenh. Ingkeny irrwerlel-antey. Kwertengerl ikwerenh-rnem arrwekel-antey alhek tawen-warl, amern payemeletyek. Arelh Samaria-areny kwaty iylpwert ikwer-warl apetyek, kwaty inpetyek. Jesus inkek ikwer, “Kwaty ayenh antha, atha antywetyek.”
JOH 4:9 Arelh apatemel angkek ikwer-warl, “Ngan Jew-arl, ayengan arelh Samaria-arenyarl. Nthakenh nga atyeng inkeyel, atha kwaty anthetyek, ntwa antywetyek?” Jew-rnem-kenh-angkwarr angka aynteyel, nthakenh amern arlkwey-angenh Samaria-areny-rnem-itwek. Rernem amern amenterrpant arlkwenh. Alakenh-they ra apatek, Jesus-elarl ikwer inkek, kwaty antywetyek.
JOH 4:10 Jesus-el renh tyernek, “Akngey ilkelheyel-angkwarr ament arrpemarl, arrantherr renh iterl-arey-angenh, ilek-ilek anthey-angker. Ntwa ayenh iterl-arey-angenh-antey. Nga atyeng inkenty, atha kwaty impen ngenh anthem, kwaty impen itethiley-angker innga.”
JOH 4:11 Arelh ranem ikwer-warl angkek, “Atyetyartay! Ngenty kwaty-itwel yanhan kwen innga. Ampwal ngkwenh arrangkwarl kwaty inpetyekan. Nthenh-itwek ntwa inpem, kwaty itethiley-angker?
JOH 4:12 Artwa arrwekeleny anwernekantherr Jacob ran ngenty angernek, ra kwaty antywenh ikwer-penh, alerikw-rnem-then atnwenth-rnem ingkerrenh anthwengilenh. Nganang ilkwa Jacob-angkwarran?”
JOH 4:13 Jesus-el renh tyernek, “Ingwerentyel ngenty nhenh-penh antywenty, rap angkep angkethakw irreynem.
JOH 4:14 Ingwerentyel kwaty impen antywenty, kwaty atharl anthem, rap anthweng intem-antey anem. Kwaty impen antywenty, nganem iteth intem-antey Akngey-kenh-angkwarr aneyenh.”
JOH 4:15 Arelh angkek, “Atyetyartay, kwaty antha, ayeng anthweng intem anayntetyek, ayeng angkepelarreng ngenty nhenh-warl apey-alperl-anekerr.”
JOH 4:16 Jesus-el arelh renh ilek, “Ntwang anewengkw ngkwenh ikngwerl-alpa.”
JOH 4:17 Ra tyernek, “Ayengan anewek arrangkwarl.” Jesus angkek ikwer-warl, “Nga arratyarl ilelheyel, anew-akert-weny.
JOH 4:18 Ngkwenh anewengkw 5-pel arrwekel anenh. Aley-anem nga artwa ingwer-itwel arwapeny aneyel. Ngarl atyeng ilelhek arratyarl.”
JOH 4:19 Arelh angkek, “Atyetyartay, atha ngenh iterl-areyel, ngan Ingkart-kenh angkakertarl.
JOH 4:20 Arrwekeleny-rnem apwert Gerizim nhenh-warl akarrirrenh Ingkartek kwenirretyek. Arrantherr Jew-rnem Jerusalem-warl alhetyek, Ingkartek kwenirremel inkwerelhetyek. Nthenh ra Ingkart-kenh apwert aknganenty innga anwantherr ikwer kwenirrey-alhetyek, arratyek-ayteng? Apwert Gerizim apek? Apwert Jerusalem-itwek apek?”
JOH 4:21 Jesus-el arelh renh tyernek, “Atyeng awelha. Ingwer-ingeran ingkerrenharl apmer arrpanenhel rernem Akngeyek kwenirreyenh arraty-angkwarr, apwert Gerizim-wenyant-anem Jerusalem-wenyant-anem.
JOH 4:22 Samaria-areny arrantherr arraty-angkwarr apentey-angenh. Alakenh-anyem anwernantherr Jew-rnemel iterl-areyel Ingkart-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek. Anwernekantherrant Ingkartel arrwekel-antey angka arrernek, angka ikwerenh arlpimpiletyek, anwekantherr-angkwarr, Jew-rnem-angkwarr.
JOH 4:23 Aley-anem, ingkerrenhel renh tnakerl-ayntetyek inkwerelhemel innga itnweng ikwer anthelhetyek. Aleyan Akngey-kenh Itnwengel renh-rnem Akngey-kenh angka akalty-antheyel-antey, rernem renh arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek, akalty anayntetyek iterl-aremel. Akngey arlkwenteyel, alakenh-anyem rernem inkwerelhetyek ikwer.
JOH 4:24 Akngeyarlap Itnwengan. Akngey apenteyel-rneman itnweng anthelhetyek, renh tnaketyek innga. Itnweng Rlwartel renh-rnem akalty-antheyel.”
JOH 4:25 Arelh angkek, “Atha Christ renh iterl-areyel, Akngeyel awank-akerr arrwekeleny-rnem ilek, renh thwenetyek ahern nhenh-warl. Ra apetyentyel ra anwekantherr ingkerrenh-anem anayntileyenh.”
JOH 4:26 Jesus-el renh ilek, “Ayengarl ran anyent angkeyel ngkweng-warl, Christ innga rey-antey ayeng.”
JOH 4:27 Kwertengerl ikwerenhel-rnem arey-alpek renh, rarl arelh ikwer-itwel angkenh-antey. Rap renh-rnem apatel-anthek. Rernem angkerrenh, “Ilek arelh ran Jesus ikwer-warl angkeyel?” Rernem Jesus renh ayerney-angenh arrangkw.
JOH 4:28 Arelh ra ampwal kwatyek-arelh iwerl-alhek, tawen-warl-anem alpek. Ra tawen-areny-rnem-warl angkek,
JOH 4:29 “Apetyenherr-arey, artwa nhak aretyek, ra ingkerrenh iterl-areyel, atharl mpwarek. Artwa ran Christ apek, Akngeyelarl arrwekeleny-rnem ilenh, renh thwenetyek ahern nhenh-warl?”
JOH 4:30 Rernem tawen-they anperlarr-alhenh. Rernem Jesus-warl-athek apetyenh, renh aretyek.
JOH 4:31 Kwertengerl-rnem angkek, “Akalty-anthenh-anthenhay, amern arlkway!”
JOH 4:32 Ra angkek ikwer-rnem-warl, “Atha amern impen atnyeneyel, arrantherr iterl-arey-angenharl.”
JOH 4:33 Kwertengerl-rnem ayernerrenh, “Ingwerentyel apek amern akngetyek ikwer.”
JOH 4:34 Jesus angkek, “Ayeng amernekant iterrey-angenh. Atha warrk renh ywerrelhiletyek Akngeyek, rarl ayenh warrk anthek. Alakenh-anyem ayeng Akngeyek warrkirreyel, ayeng rlterrk anayntetyek, amern akngerr atha arlkwenty-penh-apeny.
JOH 4:35 Ntang weyt arrantherr iwenty lyapelhiletyek. Ikwer-penh arrantherr ileyel, ‘Anantherr alkent 4-pel-penh amern weyt renh-rnem ampeng-anem akaltheyenh.’ Amern weyt mpwelheyel, anwantherr renh akalthetyekan. Arrantherr ingkerrenh-angkwarr arenherr-arey! Akngerr mpwelheyel. Akngerr mpwelheyel, renh-rnem Akngey-warl akarriletyek.
JOH 4:36 Amern weyt rernem lyapelhilek, artwa anyentel ntang weyt-rnem arlperrty iwek. Ntang weyt lyapek, amern-akert irremel, artwa ingwer apetyek, ra amern weyt ampeng-rnem akeynetyek-anem arlenyarl irrek. Ratherr atherr-antey inkwerelhek amern-rnemek. Angka arraty innga aynteyel: ‘Artwa anyentel ntang weyt iwerl-apenh, artwan anyent ingwerelan amern weyt akaltherl-apenh ingkern-theyarl.’”
JOH 4:38 “Alakenh-anyem atha arrenhantherr ilantheyel, arrantherr ingkerrenh akarrilenhey-alpetyek Akngey-warl. Arrantherr warrk Ingkart-kenh ingkerrenh mpwarey-angenh, arrangkw. Arrantherr alyepelant warrkenh, arrantherr artwernem arwapeny ikngwek Ingkart-warl-athek. Ingwer-rnem arrwekel-antey artewentyel Ingkartek warrkirrenh. Rernem ingwer-rnemek Ingkart-kenh angka ilerl-apenh. Arrantherr warrk ywerrelhilekant.”
JOH 4:39 Samaria tawen ikwerel, arelh ikwer-rnem ilelhek, “Jesus-el angka atyeng ingkerrenh arraty-antey ilek, ayengarl arrwekel anenh-angkwarr-antey, anew akngerr-akert, mpweny-awarr.” Rernem angka awek-penh rernem Jesus-ant-anem apentenh.
JOH 4:40 Samaria-areny-rnem Jesus ikwer-warl apetyek. Rernem renh ayernek, ra apek apmer ikwer-rnem-kenh-itwek anetyek. Ra arlta atherr-inger anenh ikwer-rnem-itwek.
JOH 4:41 Ra renh-rnem Ingkart-kenh angka akalty-anthek. Samaria-areny-rnem ingwer-rnem akngerrel-anem Jesus renh apentek.
JOH 4:42 Rernem arelh ikwer-warl angkek. “Anwernantherr angka ngkweng-they iterl-arey-angenh. Anwernantherr renh iterl-areyel anngetherr-penhel, anwantherr ikwerenh-angkwarr apenteyel-anem. Anwernantherr iterl-areyel-anem, artwa nhenhan ahern-areny ingkerrenh itethiley-angker innga.”
JOH 4:43 Jesus Samaria-areny-rnem-itwek anenh arlta atherr-inger. Ra kwertengerl ikwerenh-rnemek angkek, “Ingwer-rnemel ayenh tnakeyel, atyenh-rnemel ayenh tnakey-angenharl.” Ikwer-penh Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert Galilee-ampeny-warl alhek.
JOH 4:45 Jesus Galilee-ampeny-itwek aremirrey-alhek, ingkerrenh ikwer inkwerelhek arnekirremel. Galilee-areny-rnemel arrwekel-antey rernem ikwer inkwerelhek, rernemarl renh arrwekel arek, rarl ilek-ilek mpwarenh rlterrk ilkwakertel, tyenkerr Anperarl Alhek “Passover” arlkwenh-angkwarr Jerusalem-itwek.
JOH 4:46 Ikwer-penh Jesus Cana-warl alpek, tawen irrkaty-warl ra arrwekel kwaty-penh wayn-anem akngartewek. Tawen Capernaum-itwek atyetyart anyent anenh. Alerikw ikwerenh arntety innga rwenp ayntenh.
JOH 4:47 Atyetyart ra awek, Jesus Cana-itwek anenharl. Ra ikwer-warl alhek, renh ikngwetyek. Renh arey-alhek, ra renh artewentyel-antey ayernek, ra ikwer-angkwarr alhetyek, awey arntety renh mwerriletyek. “Apetya atyeng-angkwarr alerey atyenh mwerriletyek. Ra ilwekerr apek.”
JOH 4:48 Jesus artwa ikwer angkek, “Arrantherr ayenh arentyelant, atha ilek-ilek mpwarem rlterrk ilkwakertel, arrantherr ayenh tnakem. Arrangkwelan, arrantherr ayenh tnakey-angenharl!”
JOH 4:49 Artwa ra ikwer angkek arrpemarl, “Atyetyartay, kel mwerr! Atyeng-angkwarr apetya, alerey atyenh ilwekerr!”
JOH 4:50 Jesus ikwer-warl angkek, “Apmer ngkwenh-warl alpa, alerengkw ngkwenh mwerrirrem.” Artwa ra Jesus ikwer innga awelhek. Ra apmer-warl alpek.
JOH 4:51 Arlta ikwerel-antey, warrkenh artwekenh-rnem apetyek ikwer-warl angkakert. “Alerengkw ngkwenh mwerrirrek-anem!”
JOH 4:52 Atyetyart ra renh-rnem ayernek, “Ilenger-antey ra mwerrirrek?” Rernem renh tyernek, “Apmwerrkel-antey amern arlkwek-penh ra mwerrirrek.”
JOH 4:53 Atyetyart ra iterl-arek, Jesus-elarl renh ilek taym anyent ikwerel-antey, “Alerengkw ngkwenh mwerrirrem.” Ra Jesus-angkwarr apentenh-anem, ikwerenh-rnem rernem Jesus renh apentenh arrpemarl.
JOH 4:54 Jesus-arl Galilee-ampeny-itwek anenh-antey, ra atherr-inger arawerrng rlterrkel mpwarek. Arrwekel ra wayn mpwarek kwaty-penh. Ikwer-penhan ra atyetyart-kenh alerikw mwerrilek.
JOH 5:1 Ingwer-inger Jesus ra Jerusalem-warl alhek, amern tyenkerr arlkwetyek Jew-rnem-kenh-angkwarr.
JOH 5:2 Jerusalem-itwek keyt itnan Yep-yep-kenh rtnenh, kwaty ilpay pwerlpirrey-angker rtnenh, itnan Bethzatha. Kwaty-they arrer, lywenty 5-pel artelhenh-arrangarr.
JOH 5:3 Akngerr lywenty ikwer-rnem-itwek anew-anenh, aparrng-rnem-then, lerrp-rnem-then, arntety ingwer-rnem-then.
JOH 5:5 Artwa ingweran, arntety anenh aherrety 38-ek-atwety.
JOH 5:6 Jesus-el arntety renh arek. Angka ra awek, rarl arleng-alenty lerrp anenh. Jesus-el renh ayernek, “Nga mwerrirretyek ilkelheyel apek?”
JOH 5:7 Artwa arntety ra tyernek, “Ingwerentyel ayenh kwaty-warl pwerlpewey-angenh. Ayeng kwaty ikwer-warl pwerlpirretyek-anek, ingwerenty-tangkwel arrwekel-antey kwaty ikwer-warl pwerlpirrek, atyengety arrngelemel.”
JOH 5:8 Jesus angkek ikwer-warl, “Akwenta! Panty inerl-alha apmer-warl alpemel-anem.”
JOH 5:9 Jesus ra angkek-angkwarr-antey, artwa ra mwerrirrenhey-alpek anamerl-antey, panty inerl-alhemel. Alpekant-anem apmer-warl. Arlta Saturday-el-antey Jesus-el artwa mwerrilek, arlta anyent impen ikwerel. Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem rernemarl arek-penh, rernem artwa ikwer-warl alhek. Rernem artwa renh ilek, “Arlta lyertan Saturday-el impenarl! Angka anwekantherrenh aynteyel, nthakenh ntwa panty ngkwenh akngeyney-angenh arlta anyent impenel.”
JOH 5:11 Artwa arntety-penh angkek ikwer-rnem, “Artwa rey-antey ayenh mwerrilek, ra ayenh thwenek apmer-warl alpetyek, ‘Panty ngkwenh inerl-alhemel kel alpa apmer-warl wenh.’”
JOH 5:12 Rernem renh ayernek, “Artwa angwenhel ngenh ilekan, ‘Panty ngkwenh inerl-alhetyek, alpemel?’”
JOH 5:13 Jesus ra alpek-anem, artwa renh mwerrilek-penh ra ywerrenhek-anem artwa akngerr-ampeny-warl. Artwa ra iterl-arey-angenh Jesus renh, rarl renh mwerrilek, artwa akngerrarl rtnenherrenh-kety. Ra ilelhey-angenh ikwer-rnem.
JOH 5:14 Ikwer-penhan Jesus-el artwa renh arey-alhek tyaty ilkwitwek anerl-anenty. Ra angkek ikwer-warl, “Aley-anem nga mwerr. Apmwangkwarr alhey-angenh anaynta, arntety ilkwa arrpemarl irrekerr nga.” Kel artwa Jesus renh alhengk-arek-anem.
JOH 5:15 Artwa ra Jew-rnem-kenh artwamp-rnem iley-alpek, “Artwa ra ayenh mwerrilek, itnan ikwerenh Jesus.”
JOH 5:16 Arlta ltyerrey-angker impen ikwerel, Jesus-elarl renh mwerrilek, ingwer-rnem ikwer tyel-angkerrenh, renh ipmek atwetyek, “Angka anwekantherrenh-angkwarr apmwelhilek wenh!”
JOH 5:17 Jesus ra angkek ikwer-rnem, “Akngey atyenh warrkirreyel-apeny, ayengan aleth warrkirreyenh arrpemarl, nthakenh ipmelhey-angenh.”
JOH 5:18 Rernem artewentyel innga ikwer ahelirrek-anem, rarl arlta ltyerrey-angker impen-angkwarr warrkirrenh, rernem artewentyel innga ahelirrek, rarl Ingkart Akngey akem, “Anyent-antey wenh.”
JOH 5:19 Jesus angkek Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-warl, “Atha arrenhantherr arraty innga ileyel. Ayengan Akngey-kenh alerikwan. Nthakenh atha ilek-ilek mpwarey-angenh amentel. Ayengan ikwer-angkwarrant warrkirreyel, rarl warrkirreyel-apeny. Atha Akngey arem, ayeng irrkaty-angkwarr arrpemarl warrkirrem, rarl warrkirreyel-apeny.
JOH 5:20 Akngey atyeng ilkelheyel. Ayengan alerikw ikwerenh, ra atyeng lwewarrernem warrk ikwerenh. Ingwer-inger ra atyeng ilek-ilek mwerr-angker ilkwarl lwewarrerneyenh. Arrantherr ayenh aremel, arrantherr apateyenh.
JOH 5:21 Akngey ipmepenh itethiley-angker. Irrkaty-angkwarr arrpemarl, ingwer-rnem iteth anem atyeng-angkwarran Alerikw-angkwarr. Ingwer-rnem arwa alhewer atha renh-rnem itethilem, ayengarl arlkwenteyel-angkwarr-antey.
JOH 5:22 Akngeyel nthakenh ingwer-rnem ayerney-angenh, apmwangkwarrek apek mwerr-angkwarrek apek. Ra ayenh arrernek, arlta ingkernel atha ingwer-rnem ayernetyek, apmwangkwarr anentyek, mwerr-angkwarr anentyek.
JOH 5:23 Alakenh-they ingkerrenhel ayenh tnakeyenh, irrkaty-angkwarr Akngey rernem tnakeyel-apeny arrpemarl. Akngeyel ayenh ahern nhenh-warl thwenek. Ingwerenty atyeng irrpelthirrenty, ra Akngeyek irrpelthirrem arrpemarl.”
JOH 5:24 Jesus ikwer-rnem-warl angkek, “Atha arrenhantherr arraty innga ileyel. Akngey rarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Ingwerentyel angka atyenh awemel, ayenh arraty tnaketyek, rap iteth intem aneman. Akngeyel renh tyatyemiley-angenh, nthakenh irrwarey-angenh.
JOH 5:25 Atha arrenhantherr arraty ileyel. Ingwer-rnem kel innga awelhetyek-anem, atha renh-rnem ileyel-angkwarr, ayengan Akngey-kenh alerikw inngarl. Ingwerenty atyeng awelhenty, ra intem-antey iteth aneman atyeng-angkwarr.
JOH 5:26 Akngeyan ingkerrenh itethiley-angker. Ra ayenh arrernek alerikw ikwerenh, atha ingwer-rnem itethiletyek arrpemarl.
JOH 5:27 Alakenh-anyem ra Artwa Impen ikwerenh ayenh atyetyart arrernek, atha atyenh-rnem akngaketyek, apmwernem-they.
JOH 5:28 Ayenharl awek-penh, arrantherr iterrey-angenh anenherr-arey, atharl arrenhantherr ilem. Ingwer-inger arrewaly-rnemel ayenh aweyenh, ayeng yangkelheyenh ikwer-rnem.
JOH 5:29 Ingkerrenh arrewaly-penh itethirrenhey-alpeyenh. Ingwer-rneman arraty-angkwarr anenh-rnem rernem iteth intem-antey aneyenh. Ingwer-rneman apmwangkwarr anenh-rnem, atha renh-rnem akngakeyenh. Ikwer-penh atha renh-rnem irrenteyenh-anem intem-antey.”
JOH 5:30 Jesus Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-warl angkek, “Akngeyel ayenh thwenek nhenh-warl. Ayeng nthakenh ament warrkirrey-angenh arrangkw. Ayeng ikwer awelhem, arraty-angkwarr. Atha ingkerrenh arraty-angkwarr tyatemiletyek, angka ikwerenh-angkwarrant, atha amentel tyatyemiley-angenh.”
JOH 5:31 “Alakenh-anyem ayeng angka atyeng-penh ament ilelhey-angenh. Anyentelant angka ilem, arrantherr ikwer awelhey-angenh. Moses-kenh-angkwarr alakenh aynteyel ament-kenh arrangkwarl.
JOH 5:32 Irrwerl-arenyel angka atyenh arraty ileyel arrpemarl, angka arraty innga, irrkaty rey-antey.
JOH 5:33 Arrantherr angkakert-rnem thwenek John Baptise-emeley-angker ikwer-warl, ayenh rernem iterl-aretyek. John-el ilek angka arraty innga, ayeng irrwerl-areny inngarl.
JOH 5:34 Alakenh arrantherr angka John-kenh iterl-aretyek arrantherr ayenh tnaketyek, Akngeyelarl arrenhantherr itethiletyek. John ra ahern-areny arwarl. Angka atyenh ament arrpemarl, irrwerl-areny-kenh.
JOH 5:35 John-el-tangkwel angka Ingkart-kenh ilerl-apenh, iwerr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek, lyenenty-akertel iwerr arraty apentem-apeny. Arrantherr ikwer alyep arwa awelhenh.
JOH 5:36 John-el arrekantherr arraty innga ilenh angka atyenh. Ayeng warrkirreyel Akngey-kenh rlterrk-akert. Arrantherr ayenh areyenh, arrantherrap Akngey renh iterl-areyenh, rarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl.
JOH 5:37 Akngeyel arrekantherr ilek arrpemarl angka atyenh, angka arraty innga. Arrantherr Akngey renh awey-angenh, arrantherr renh anngetherr arey-angenh.
JOH 5:38 Arrantherr ayenh tnakey-angenharl, rarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Arrantherr angka ikwerenh-angkwarr apentey-angenh arrangkw.
JOH 5:39 Arrantherr angka reytemilek Akngey-kenh pipel aynteyel, arrantherr Akngey-itwel iteth intem-antey anetyek. Angka atyenh anyent ra Akngey-kenh pipel aynteyel.
JOH 5:40 Ilekek arrantherr atyeng-angkwarr apentetyek ilkelhey-angenharl? Arrantherr atyeng-angkwarr apententy, arrantherr iteth intem anetyek.”
JOH 5:41 Jesus angkek arrpemarl, Jew-rnem-kenh atyetyart-rnemek, “Atha nthakenh ahern-areny-rnem akarriley-angenh, rernem ayenh tnaketyek arrangkw.
JOH 5:42 Atha arrenhantherr iterl-areyel, arrantherr Akngeyek ilkelhey-angenh.
JOH 5:43 Akngey atyenhel ayenh thwenek rlterrk ikwerenh-akert ahern nhenh-warl. Arrantherr ayenh tnakey-angenh, atyeng irrpeltherremel. Ingwerenty amenterrp apey-alhenty, Akngey-kenh rlterrk-wenyel, arrantherr ikwer inkwerelhem kanper-antey.
JOH 5:44 Arrantherr inkwerelherreyelant tnakerreyelant. Arrantherr Ingkartek inkwerelhey-angenharl tnakey-angenh-then. Arrantherr ilkelhey-angenh, ra arrenhantherr mwerr antwetyek.
JOH 5:45 Atha arrenhantherr nthakenh ayntarrp-iley-angenh Akngey-kenh-angkwarr. Moses-kenh-angkwarr arrantherr apmwangkwarr apenteyel, angka arrwekeleny-angkwarrant. Moses ran awank-akerr atyeng-penh pip-warl ingkwernek. Arrantherr angka arrwekel-antey inkwerelhemel awek-penh, arrantherr atyeng inkwerelhey-areny tnakemel. Arrantherr apmwangkwarr apenteyel, arrwekel Moses-el angka ingkwernek, arrantherr irrpeltherremel awelhey-angenharl. Nthakenh-anem arrantherr angka nhenhek awelheman, atharl ileyelek?”
JOH 6:1 Ingwer-inger Jesus kwaty alay Galilee-angkwarr alhek, artempel ingwer-ampeny-warl rtnwel artarnpenhek. Kwaty alay itnan ingweran Tiberias.
JOH 6:2 Akngerrel Jesus renh arek, rarl akngerr mwerrilek, rernem renh apentenh-anem.
JOH 6:3 Jesus apwert irrwerl-warl nganenhek, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Rernem aney-alhek apwert irrwerl ikwerel.
JOH 6:4 Arlta kel arrerirrek-anem, tyenkerr Anperarl Alhek “Passover” rernem arlkwetyek.
JOH 6:5 Jesus-el arnarek, akngerrarl ikwer-warl-athek apetyenh. Ra Philip ayernek, “Nthenh-itwek anwantherr amern ineman, artwa akngerr wantetyek?”
JOH 6:6 Jesus-el arrwekel-antey iterl-arenh, ra ingkerrenh wantetyek, ra Philip arwa ayernek, renh arrkernetyek.
JOH 6:7 Philip angkek ikwer, “Manan anwekantherrenh akelyarl amern payemeletyek anwantherr nthakenh ingkerrenh amernel wantey-angenh.”
JOH 6:8 Kwertengerl ingwer angkek Jesus-ek. Ra Andrew Simon Peter-kenh ayteyikw.
JOH 6:9 “Awey nhenhan amern akely ntang-penh 5-pel-akert, irrpeng akely atherr-then. Nthakenh akngerr wantey-angenh.”
JOH 6:10 Jesus-el kwertengerl-rnem ilek, “Ingwer-rnem ilenherr-arey, rernem ahernel anetyek.” Kel rernem arrernelhek-anem ahern-warl, ahern atherrk-angketyarrel. Artwa akngerr anew-anenh 5,000 ampernem-then arelh-rnem-then.
JOH 6:11 Jesus-el amern inek, rap Akngey-warl angkek, “Anwantherr inkwerelheyel amern nhenh-rnemek, ntwarl anthekek.” Jesus-el amern-rnem kwertengerl-rnemek anthek, rernem arlperrty antheynetyek. Ra kwertengerl ikwerenh-rnem anthek aker irrpeng-rnem-anem, rernem arlperrty antheynetyek. Alakenh Jesus-el amern akngerrilek, irrpeng-rnem-then. Ingkerrenh wantelhek-anem amern-rnem-then aker irrpeng-rnem-then.
JOH 6:12 Rernem amern arlkwek-penh, Jesus-el kwertengerl-rnem ilek, “Amern ampety ilenh-rnem aker-rnem-then akwetyenherr-arey arimpey-angenh.”
JOH 6:13 Rernem amern ampety akwetyeynek, rtnwa 12-warl arrerneynemel. Ampety akngerr-antey ayntenh ahernel, amern akely 5-penh.
JOH 6:14 Ingkerrenhel arek-penh, rernemap angkerrenh, “Nhenhey-antey ra, Moses-elarl awank-akerr weth arrwekeleny-rnem ilek, ‘Akngeyel artwa angkakert impen ahern nhenh-warl thwenem.’ Anwantherr renh antwerrkey, atyetyart ilkwa anwekantherr arrernetyek.” Jesus-el iterl-arenh, rernemarl ikwer angkerrenh. Jesus ament-anem apwert irrwerl-warl nganenhek, ikwer-rnem-kety.
JOH 6:16 Atwerrp-atwerrp Jesus-kenh kwertengerl-rnem kwaty alay Galilee-warl alhek.
JOH 6:17 Rernem rtnwewarl nganek, anperl-alhek Capernaum-warl-athek kwaty-angkwarr artarnpenhek. Kel ingwanem irrenhek. Jesus ra ikwer-rnem-warl apetyey-angenh-antey. Ra apwertel-antey anenh.
JOH 6:18 Alherrp ilkwel kwaty renh akngenhelhilek.
JOH 6:19 Kwertengerl-rnem artempel-they 5 kilometre-ek-atwety alhenh. Rernem artewentyel arwerl arlpenty-akert warrkirrenh, kwaty-angkwarr alyarnp alhetyek. Ikwer-they rernem artwa arnarek, kwaty irrwerl-angkwarr ingkel ikwer-rnem-warl apetyenharl, renh-rnem rlwatetyek. Rernem renh alhengk-areyangarl, ikwerety aterirrek.
JOH 6:20 Jesus ilelhek, “Atyengety aterirrey-angenh, ayengan Jesus-arl.”
JOH 6:21 Rernem iterrenh, renh rtnwewarl tywenetyek. Jesus ra rtnwewarl nganenhetyek irrek-anem. Rtnwa kel anamerl-antey artempel-warl irrenhek.
JOH 6:22 Arlta ingwerel, artempel anthenayn-ampeny akngerrakw anenh-rnem, rernem rtnwa anyentant arek. Rernem iterl-arek Jesus ra nganey-angenh-antey kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
JOH 6:23 Rtnwa irrpety ingwer-rnem-anem Tiberias tawen-they apetyek aterterr-warl, rernem amern arlkwek-penh-warl, Jesus amernek inkwerelhemel angkek-penh-warl.
JOH 6:24 Rernem arek, Jesus-arl kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alpek. Rernem rtnwewarl nganemel, Capernaum tawen-warl artarnpenhek, Jesus-ek nthwetyek.
JOH 6:25 Jesus renh arek-penh, rernem renh ayernek, “Ingkartay, ilenger nga apetyek?”
JOH 6:26 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr atnerteng innganem, amernekant iterreyel, atyeng iterrey-angenh.
JOH 6:27 Amernek intem-antey iterrey-angenh, ahern-areny-rnem amernekant iterreyel-apeny. Amern ahern-arenyekant iterrey-angenh anayntetyek. Amern ahern-areny arwek amern apmwa, anamerl-antey apmwirrey-angker. Nthakenh itethirrey-angenh amern ahern-areny-angkwarr. Ingkart Akngeyel ayenh arrernek, arrenhantherr itethiletyek, amern anthetyek, itethiley-angker. Arrantherr atyeng-angkwarrant iterretyek.”
JOH 6:28 Rernem renh ayernek, “Nthakenh anwantherr irreman, Akngeyek awelh-ayntetyek?”
JOH 6:29 Jesus-el renh-rnem ilek, “Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel, arrantherr ayenh tnaketyek, rarl ayenh thwenek ahern nhewarl.”
JOH 6:30 Rernem renh ilek, “Mwerr-angker nga lwewarrernelha, ilek-ilek mpwara, anwantherr ngenh iterl-aretyek, Akngeyelarl ngenh thwenek ahern nhewarl.
JOH 6:31 Awank-akerr arrwekeleny-rnem alherlewenh apmer aherretyel. Akngeyel renh-rnem amern alker-arenyel wantenh Moses-angkwarr. Ntwa anwenhantherr amern antherl-aynta arlta arrpanenhel, amern alker-areny. Akngey-kenh pipel aynteyel, arrwekeleny-rnemel arlkwenh amern alker-areny.”
JOH 6:32 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Atha arrenhantherr arraty innga ilem, Moses-el arrwekeleny-rnem amern alker-areny anthey-angenh. Akngey atyenhelant amern anthey-angker.”
JOH 6:33 Jesus ranemarl ilelhek ikwer-rnem, “Akngeyel thwenek amern irrwerl-areny innga artwapeny. Akngeyelarl thwenek ahern nhewarl.”
JOH 6:34 Rernem angkek, “Amern intem-antey antherl-aynta!”
JOH 6:35 Jesus ilelhek, “Ayengarl ran amern arrenhantherr itethiley-angker. Atyeng-angkwarr arrantherr apententy, atha arrenhantherr itethiletyek angka atyenhel. Arrantherr atnerteng-apeny anayntetyek. Angka atyenhel atha arrenhantherr itethilem, atnerteng-anem-apeny, amernel itethilem-apeny, kwatyel itethilem-apeny.
JOH 6:36 Arrantherr ayenh anngetherr areyel, arrantherr ayenh tnakey-angenh.
JOH 6:37 Akngeyel akngerr atyeng-warl atnwenhem. Atha renh-rnem ayerrpilem, nthakenh renh-rnem irrentey-angenh.
JOH 6:38 Akngey atyenhel ayenh thwenek ahern nhewarl. Ayeng ikwer awelheyel.
JOH 6:39 Akngey atyenh ilkelheyel-angkwarr, atha renh-rnem ayerrpiletyek. Atha renh-rnem ipmepenh akwentelhileyenh arlta ingkernel. Akngey atyenh ilkelheyel-angkwarr, rernem alerikw ikwerenh ayenh tnaketyek. Rernem ayenh tnakenty, rernem intem iteth aneyenh. Arlta ingkernel atha renh-rnem ipmepenh akwentelhileyenh.”
JOH 6:41 Ra ikwer-rnem ilelhek, “Ayeng amern itethiley-angker, amern irrwerl-areny.” Ikwer-penh rernem renh ayntarrp-ilek irrpelthirremel.
JOH 6:42 Rernem angkerrenh, “Alerikw Joseph-kenh nhenhan! Anantherr aynikw-then amikw-then iterl-areyel, ahern-areny atherr. Ra irrtywerremel ilelheyel ra alker-they apetyenty-arrpantey!”
JOH 6:43 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr atyeng irrpelthirrey-angenh!
JOH 6:44 Akngey rant ingkerrenh atnwenhey-alhem atyeng-warl! Akngey rantey ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Rernem atyeng-angkwarr apententy, atha renh-rnem ipmepenh akemelhileyenh arlta ingkernel.
JOH 6:45 Awank-akerr, Akngey-kenh angkakert arrwekelenyel ilek, ‘Akngeyel ingkerrenh akalty-antheyenh.’ Alakenh-anyem rarl Akngeyek awelhem ikwer inkwerelhemel ra atyeng-angkwarr apentem.
JOH 6:46 Artwa ahern-arenyel nthakenh Akngey renh arey-angenh. Artwa rarl Akngey-they apetyek, rant Akngey arek.
JOH 6:47 Atha arrenhantherr arraty innga ilem, artwa anyentel ayenh tnakenty, atyeng irrpelthirrey-angenh, ra iteth intem-antey aneyenh.
JOH 6:48 Ayeng aneyel amern itethiley-angker, ingkerrenh itethileyel intem-antey.
JOH 6:49 Awank-akerr, apmer arlpaw-itwek arrwekelenyel-rnem amern alker-areny arlkwenh. Ikwer-penh rernem intem-antey itethirrey-angenh, amern-angkwarr, amern apmwirrey-angker.
JOH 6:50 Amern nhenh alker-theyarl apetyek. Amern renh arlkwenty, rernem nthakenh ilwey-angenh.”
JOH 6:51 Jesus ranem ilelhek, “Ayeng amern intem-antey itethiley-angker, ayeng alker-they apetyek. Amern nhenh arlkwenty, ra iteth intem anetyek. Amern nhenhan arlka atyenh. Ayeng arlka menty anthelhem, ahern-areny ingkerrenh itethiletyek.”
JOH 6:52 Jew-rnemel awek-penh rernem angkerrenh, “Nthakenh ra anwekantherr arlka anthelhetyek, anwantherr renh arlkwetyek?”
JOH 6:53 Jesus-el renh-rnem akalty-anthenh Jew-kenh tyaty akely-itwek, apmer Capernaum-itwek. “Aray, atha arrenhantherr arraty ileyel. Akngey-kenh Artwa Impen arlka arlkwey-angenh, arrkngethen antywey-angenh, arrantherr nthakenh iteth intem-antey aney-angenh.
JOH 6:54 Arlka atyenh arlkwenty, arrknga atyenh antywenty, rap iteth intemarl aneman. Arlta ingkernel atha renh ipmepenh akwentelhileyenh.
JOH 6:55 Arlka ayeng amern innga, arrknga ayeng antywey-angker inngan.
JOH 6:56 Arlka ayenh arlkwenty, arrknga ayenh antwenty, ayeng ikwer-itwek anem, ra atyeng-itwel anem arrpemarl.
JOH 6:57 Akngeyel ayenh thwenek, ran inngarl aneyel. Ran ayenh itethilek arrpemarl. Atha ingwer-rnem itethilem arrpemarl arlka ayenh arlkwenty.
JOH 6:58 Amern alker-they apetyek. Amern nhan arrwekelenyel-rnem arlkwek, rernem ilwekarl. Amern atharl anthem ra intem iteth aneyenh. Amern itethiley-angker ran. Akngeyel amern ikwer-rnem-warl thwenek, rernem arlkwetyek, amern apmwamwam.”
JOH 6:60 Rernem awek-penh rernem ywarn iterrek. Kwertengerl ikwerenh-rnem angkerrenh, “Angka rlterrk innga, nthakenh akaltyirrey-angenh”.
JOH 6:61 Jesus-el renh-rnem iterl-arek, rernemarl angka rlterrk ikwer angkerrenh. Jesus rap angkek-anem ikwer-rnem, “Arrantherr angka atyenh-they ilterreyel, atyeng irrpeltherremel?
JOH 6:62 Ayeng artwa Akngey-kenh innga. Arrantherr ayenh areyenh, irrwerl-warl ayeng alpeyenh innga, arrantherr ayenh tnaketyek, ayengarl arraty angkeyel.
JOH 6:63 Itnwengelant ingkerrenh itethilem, ahern-arenyel nthakenh itethiley-angenh. Itnweng itethiley-angker. Angka atyenh-angkwarr, Itnweng irrkaty-they apetyek, itethiley-angker rantey.
JOH 6:64 Ingwer-rnemel ayenh tnakey-angenh.” Jesus-el iterl-arek arrwekel-antey ingwer-rnemarl ikwer awelhey-angenh. Jesus-el arrwekel iterl-arek artwa weth renh, rarl renh ahayiweyenh ahelengkw-rnem-warl.
JOH 6:65 Jesus angkek arrpemarl, “Alakenh-anyem atha arrenhantherr arrwekel ilek, arrantherr ament atyeng-warl apetyey-angenh arrangkw. Akngey atyenhel arrenhantherr atnwenheyelant.”
JOH 6:66 Ikwer-penh kwertengerl ingwer-rnem Jesus ikwerety intwemelirrek, renh apentey-angenh-anem.
JOH 6:67 Jesus-el kwertengerl 12-pel-anem ayernek, “Arrantherr-alew? Arrantherr atyengety intwemelirrem arrpemarl? Nthakenh arrantherr irrem?”
JOH 6:68 Simon Peter-el renh tyernek, “Ingkartay! Angwenh-warl anwantherr alheman? Angka ngkwenh arraty innga, ingkerrenh itethiley-angker.
JOH 6:69 Anantherr ngenhant iterl-areyel, nga Akngey-kenh Impen Innga aneyel.”
JOH 6:70 Jesus angkek, “Atha arrenhantherr 12-pel arrernek, arrantherr ayenh apenterl-ayntetyek. Artwa anyentel arrenty-angkwarr apenteyel.”
JOH 6:71 Ran angkek Judas ikwer, alerikw Simon Iscariot-kenh. Jesus-el kel renh arrernek, kwertengerl anetyek. Ingwer-inger ra Jesus renh ahayiweyenh ahelengkw-rnem-warl.
JOH 7:1 Jesus ra apmer arrpanenh-warl alhenh ahern Galilee-ampenyel. Ra nthakenh Judea-el aney-angenh, Jew-kenh atyetyart-rnemarl ikwer angkerrenh-kety, rernem renh ipmek atwetyek. Alakenh-kety ra Galilee-el-antey anenh.
JOH 7:2 Arlta ra arrer-anem irrek ingkerrenh Jew-rnem anyentirretyek, rernem amern tyenkerr arlkwetyek, Judea-ampeny-itwek, tawen Jerusalem-itwek. Apmelerr-angkwarr rernem akarrirrenh tyenkerr arlkwetyek, itna Rtakw-angketyarr ikwer-itwek.
JOH 7:3 Jesus-kenh ayteyikw-rnem ikwer-warl angkek, “Ilek-kety nga Judea-ampeny-warl alhey-angenh? Nga Judea-ampeny-warl alhenty, ilek-ilek ntwa anngetherr ingkerrenh-itwek mpwarem, kwertengerl ngkwenhel-rnem anaynt aretyek-awaty, rernemap ngkweng inkwerelhem-anem ngenharl arek-penh, ilek-ilek ntwa mpwarek ikwer-rnem-itwek anngetherr.
JOH 7:4 Nthakenh anyelkel mpwarey-angenh ingkerrenhelap ngenh iterl-arayntetyek anaynt. Ahern nhareny ingkerrenhel ngenh tnaketyek ntwa ilek-ilek mpwarey-angker. Ntwa ingkerrenh-itwek anngetherr mpwaretyek!”
JOH 7:5 Alakenh rernem apal angkek. Rernem ikwer irrpelthirrenh apal.
JOH 7:6 Ikwer-penh Jesus-el renh-rnem tyernek, “Ayengan mpwelheyel, Akngey rant ayenh Jerusalem-warl thwenetyek. Ahern nhareny-rnem arrekantherrety arlkarirrey-angenharl, mwerrarl aneyel arrekantherr. Atyengety rernem arlkarirreyel, atharl renh-rnem ileyel, rernemarl apmwangkwarrant apenteyel. Menty arrantherr alhenherr-arey, tyenkerr arlkwetyek. Ayeng artenyarl mpwelheyel-kety.”
JOH 7:9 Alakenh ra arteny anenh Galilee-ampeny-itwek. Ayteyikwant-rnem alhek.
JOH 7:10 Ingkern-they ra ingwer-rnemek ilelhey-angenh anyelkel-antey alhek Jerusalem-warl.
JOH 7:11 Atyetyart Jew-rnem-kenh angkerrenh Jesus renh antwerrketyek. Rernem ingwer-rnem ayernek, “Nthenh artwa Jesus wethan?”
JOH 7:12 Rernem angkerrenh ikwer. Ingwer-rnem angkerrenh “Jesus ra mwerrarl”. Ingwer-rneman tyel-angkerrenh, “Jesus ra irrtywaltharl”.
JOH 7:13 Rernem anyelkel arreytemel angkerrenh. Rernem atyetyart-rnem-kety aterirrek.
JOH 7:14 Arlta irrpety-penh kwentyarl rernem arlkwerrenh-angkwarr-antey, Jesus ra Jerusalem-warl aremirrey-alhek. Jesus-el renh-rnem Akngey-kenh angka akalty-anthek tyaty ilkwitwek.
JOH 7:15 Artwamp-rnemel awek-penh, rernem Jesus ikwer apatemel angkerrenh, “Akalty inngey yanhey! Nthakenh artwa yanhel ingkerrenh-angkwarr iterl-areyel? Ingwer-rnemel renh akalty-anthey-angenh, ra ament apek akaltyirrek!”
JOH 7:16 Jesus-el tyernek, “Angka atyenh-wenyarl nhanyem, atharl akalty-antheyel. Akngeyel ayenh thwenek, angka ikwerenh-akert. Angka atyenhel amenterrpel akalty-anthey-angenh.
JOH 7:17 Arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr apententy, arrantherrap ayenh iterl-arem-anem, atharl angka Akngey-kenh angka akalty-antheyel, angka atyenh-weny.
JOH 7:18 Ingwerentyel angka amenterrpel akalty-anthenty, ra tnakelhem ingwer-rnemek. Atha anyent renh tnakeyel, rarl ayenh thwenek, arrantherr renh tnaketyek arrpemarl. Alakenh-anyem atha arraty ileyel, irrtywerremel iley-angenh.
JOH 7:19 Moses-el Akngey-kenh angka rlterrk arrernek arrekantherr arrwekel. Arrantherr apentey-angenharl! Arrantherr ayenh atwetyek angkerreyel, Moses-kenh-angkwarr arrantherr apmwelhileyel.”
JOH 7:20 Ingkerrenhel tyernek, “Ngan arwengkarl! Ilekek nga ilelheyel ngenh atwetyekan?”
JOH 7:21 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Arrantherr ayenh arek, atharl artwa lerrp-penh mwerrilek arlta Saturday-el. Arrantherr aremel apateyelpek. Arrantherr angkerrenh, ‘Ran arntety mwerriley-angenh arlta nhel.
JOH 7:22 Arrantherr awey akely-rnem artwa mpwaretyek arlta 8-penh. Angka nhenhan Moses-kenh ayntey-angenharl, angka nhenh-rneman arrwekeleny-kenh aynteyel. Alakenh-they arrantherr arlta Kel mwerr. Mwerr atha arntety-rnem mwerrilem arlta Saturday-el arrpemarl Ingkart-kenh-angkwarr.’”
JOH 7:24 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ingwer-rnem apentey-angenh. Arraty-angkwarrant ntwa apent-ayntetyek, Ingkart-kenh-angkwarrant.”
JOH 7:25 Ingwer-rnem Jerusalem-areny-rnem ayernerrenh, “Artwa nhenh rernem atwetyekarl arrkernelheyel?
JOH 7:26 Nhak renh arenherr-arey! rarl akngerrarl akalty-antheyel, ingkerrenhel renh awetyek! Ingwer-rnemel ahelirrey-angenharl, ikwer arrngert angkey-angenh. Atyetyart-rnemel apek renh iterl-areyel, ra artwa Christ, Akngeyelarl renh thwenek ahern nhenh-warl!
JOH 7:27 Nthakenharlap ran? Anwantherr renh iterl-areyel, ran Christ-wenyarl. Artwa nhenh anwantherr iterl-areyelarl. Ra Nazareth-arenyarl, anwantherr apmer ikwerenh iterl-areyel. Nthakenh Christ-kenh apmer iterl-arey-angenh ahern-arenyel.” Alakenh rernem angkerrenh Jesus ikwer.
JOH 7:28 Jesus-el tyaty ilkwitwek akalty-anthek-antey, ra artewentyel arlkek, “Arrantherr ayenh iterl-areyel nthek-arenyarl ayengan. Ayeng ament arwa apetyey-angenh. Ra ayenh thwenek angka ikwerenh arraty-akert. Arrantherranap renh iterl-arey-angenharl, rarl ayenh thwenek, ra arraty innga.
JOH 7:29 Athant renh iterl-areyel, rarl ayenh thwenek, ayengarl ikwer-they apetyek.”
JOH 7:30 Ingwer-rnemelan angwarenh, Jesus renh antwerrketyek. Akngeyel renh arntarnt-arenh-antey, nthakenh rernem ikwer-warl arrerirrey-angenh-antey antwerrketyek. Rernem renh antwerrkey-angenh, arlta ikwerenh arrerirrey-angenh-antey ra ilwetyek.
JOH 7:31 Akngerrel Jesus renh apentek-anem. Rernem angkerrenh, “Artwa nhenhel ilek-ilek-angkwarr mpwareyel arawerrng ilkwakertel. Artwa Christ nhenhey!”
JOH 7:32 Pharisee-el-rnem awek, rernemarl Jesus ikwer angkerrenh. Rernem ingkart priest, atyetyart-rnem-then anyentirrek. Atyetyartel-rnem iltyemwerney-rnem thwenek, Jesus antwerrketyek.
JOH 7:33 Jesus-el ahelengkw-rnem arnarek, rarl ingkerrenhek ilelhek, “Ayeng arrekantherr-itwek intem-antey nhel aney-angenh. Ayeng ikwer-warl angkep alpeyenh, rarl ayenh thwenek-warl.
JOH 7:34 Arrantherr atyeng nthweyenh, arrantherr nthakenh ayenh arey-angenh. Apmer ikwer-warl ayeng alpeyenh, ikwer-warl arrantherr ywarn-antey alheyenh.
JOH 7:35 Artwamp Jew-rnem apatemel ayernerrenh, “Apmer nthek-warlarl alpetyek ran ilelheyel anwekantherr? Apmer nthenh inpa ywerreyelarl? Apmer arleng-warl alpetyek, Jew-rnem akalty-anthetyek, apmer Greece-itwek anew-aneyel-rnem-warl?”
JOH 7:37 Arlta 7-penh, arlta ingkern impen ikwerel rernem tyenkerr arlkwenh-antey, Jesus rtnerl-alhek atayel arlkemel, “Arrantherr angkethakw irrenty, atyeng-warl apetyenherr-arey!
JOH 7:38 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: arrantherr atyeng-angkwarr apententy, arrantherr itethirretyek, angkethakwel kwaty antywem-apeny.
JOH 7:39 Kwaty itethiley-angker-apeny Itnweng Rlwart ran, itethiley-angker arrpemarl ran.” Jesus-el Itnweng Rlwart thwenetyek renharl apenteyel-rnem-warl. Ranap Itnweng Rlwart ikwer-rnem-warl thweney-angenh-antey, arrangkw-antey. Jesus ra ipmepenh itethirrentyel, ra Itnweng Rlwart thweney-alpeyenh ikwer-rnem-warl.
JOH 7:40 Ingwerel-rnem Jesus renh awek-penh, rernem angkerrenh, “Angkakert impen ingwer apek, Nhenhey-antey apetyek, Moses-elarl awank-akerr anwekantherr weth ilenh.”
JOH 7:41 Ingwer-rneman angkerrenh, “Ra Christ apek.” Ingwer-rneman angkerrenh, “Christ ra apmer ingwer-they apey-alheyenh Galilee apmer ikwerenh arrangkw.
JOH 7:42 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Christ ra atyetyart David-they apetyem. Christ ra ilkwerrey-areny David-kenh apmer-itwek Bethlehem-itwek.’ Bethlehem-itwek atyetyart David anenh awank-akerr.”
JOH 7:43 Alakenh rernem ilterrenh, ament-rnem. Ingwer-rnem Jesus-ek awelhenh, ingwer-rnem awelhey-angenh.
JOH 7:44 Ingwer-rnemel Jesus renh angwarenh, renh anterrkwetyek. Arrangkw-antey, rernem renh antwerrkey-angenh-antey.
JOH 7:45 Ikwer-penhan iltyemwerney-rnem arrangkw-antey alpek-anem tyaty-areny ilkwernem-warl Pharisee-rnem-warl-then, anterrkwey-angenh-antey. Atyetyart-rnemel renh-rnem ayernek. “Arrantherr Jesus nhenh-warl akngetyey-angenh?”
JOH 7:46 Iltyemwerney rernem tyernek, “Nthakenh anwantherr renh antwerrkey-angenh, rarl arraty-angkwarr angkenh. Aleyant anwantherr awek! Artwa ingwerenty ikwer-apeny angkey-angenh.”
JOH 7:47 Pharisee-el-rnem renh-rnem ilek, “Ra arrenhantherr ilpertelhilek angka apmwewarl, ingwer-rnem ilpertelhilek-apeny!
JOH 7:48 Pharisee-rnem atyetyart-rnem-then anwernantherr ikwer awelhey-angenharl, renh tnakey-angenh, mentyaw!”
JOH 7:49 Apal rernem angkerrenh, “Renharl tnakeyel-rnem, rernem Akngey-kenh angka arrwekeleny apentey-angenh akwerrp. Rernem apmwelhileyel Akngey-kenh-angkwarr. Akngeyel renh-rnem ikwerety irrenteyenh.”
JOH 7:50 Nicodemus-el renh-rnem angarek. Artwa wethey arrwekel-antey alhek Jesus-warl ingwel. Ra atyetyart arrpemarl anenh. Ra angkek,
JOH 7:51 “Angka anwekantherrenh aynteyel. Ra ilelhem-tangkwel, anwantherr awetyek, renh atwey-alenty.”
JOH 7:52 Ikwer-they rernem tyernek, “Nicodemus-ay! Galilee-areny apek nga rapeny? Akngey-kenh pip reytemila, ntwa angka renh iterl-aretyek, ‘Angkakert Akngey-kenh Galilee-areny arrangkwarl, apmer ingwer-arenyarl!’”
JOH 7:53 [Ingkerrenh apmer-warl alpek.
JOH 8:1 Pharisee-rnem alpek apmer-warl. Jesus rap apwert Alip-warl alhek.
JOH 8:2 Ingwepenh Jesus ra Jerusalem-warl-anem alhek tyaty ilkwewarl-anem. Ingkerrenh ikwer-warl apetyek. Ranem arrernelhek, renh-rnem akalty-anthetyek.
JOH 8:3 Artwa Pharisee-rnem-then rernem arelh anyent akngetyek ikwer-warl, Moses-kenh angka akalty-anthey-angker-rnemel-then. Arelh renh ingwer-rnemel arek, artwa arelh ingwer-kenh ayntenh. Rernem renh ilek, artwa ingwer-itwelarl ayntenh. Arelh renh akngerr-itwek ampepek rnkernek.
JOH 8:4 Rernem Jesus renh ilek, “Akalty-anthenh-anthenhay! Arelh nhenh arek, artwa ingwer-itwelarl ayntenh, ingwer-kenh. Anwekantherrenh-angkwarr apmwelhilek, law anwekantherrenh akek!” Rernem arelh ikwer tyel-angkerrenh.
JOH 8:5 “Angka arrwekeleny Moses-kenh alakenh aynteyel, arelh apwertel wetyek. Nthakenharl ngan iterreyel?” Rernem Jesus renh ayntarrp-iletyek-arrpantey arrkernelhenh, ra apmwel-areth angkentyek Moses-kenh angkek. Alakenh rernem renh arrkernek. Jesus-el iylpelant awenh, renh-rnem tyerney-angenh. Kwenirremel, ra ahern-itwek ingkwernek iltyel.
JOH 8:7 Rernem aleth-antey Jesus renh irrtywerremel arlkarewenh. Rtnerl-alhemel Jesus ra angkek, “Anyentel apek arelh nhenh apwertel wetyek. Artwa alyelkelant, artwa apmwewenyelant wetyek!”
JOH 8:8 Jesus ra kwenirrek arrpemarl, ra ahern-warl ingkwernek.
JOH 8:9 Rernem Jesus awek-penh, rernem nyerrirremel alpek, arlperrtyirremel. Artwamp-rnem-tangkwel alpek. Ikwer-theyan arelh ampwernem alpek. Artwa werretyerr-rnem-anem alpek. Ikwer-they artwa anthety ingkern-they alpek arrpemarl. Ikwer-penhan Jesus-then arelh anyent rethenant-anem aneyelpek.
JOH 8:10 Jesus rtnerl-alhek, arelh renh ayernek, “Ntwa Jew-rnem-kenh angka akek. Ingwerentyel ngenh ayntarrp-iley-angenh-antey, tyatyemiley-angenh-antey.”
JOH 8:11 Arelh ra angkek, “Arrangkwaw, Ingkartay.” Jesus-el renh ilek, “Atha ngenh nthakenh tyatyemiley-angenharl, kel alpant-anem, apmwekety ipmelha.”]
JOH 8:12 Ikwer-penh Jesus ikwer-rnem ilelhek, “Lyenenty impen arrtyerneyel-apeny, ayeng aneyel. Ingwerentyel atyeng-angkwarr apententy, ra iwerr renh iterl-arem-anem. Nthakenh ingwemerntel aney-angenh, aparrng-apeny. Ra iteth intem-antey anetyek Akngey-kenh-angkwarr.”
JOH 8:13 Artwa Pharisee-rnemel renh ilek, “Ngant anyent ilelherl-apeyel. Anwantherr angka ngkwenh iterl-arey-angenh. Angka arraty-weny.” Rernem tyel-angkerrenh ikwer.
JOH 8:14 Jesus-el renh-rnem ilek, “Athant iterl-areyel nthenh-they ayeng apetyekarl. Athant iterl-areyel arrpemarl nthek-angkwarr ayeng alpeyenh. Apmer arrantherr iterl-arey-angenh, ayengarl ikwer-warl alpeyenhan. Angka atyenh arraty inngan.
JOH 8:15 Arrantherr ayenh iterl-arey-angenh, arrantherr atyeng tyel-angkerreyelan, apmwamwam, ahern-areny-kenh-angkwarr apenteyel. Akngeyelant ingkerrenh akngakeyenh, warrk atyenh-weny. Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Alakenh aylernak ingkerrenh akngaketyek arraty-angkwarr.
JOH 8:17 Alakenh-anyem angka Moses-kenh aynteyel; artwa atherrel angka anyent renhey-antey ilenty, kel court-areny-kenh arraty-angkwarr. Angka anyent-angkwarr ayeng ilelheyel. Akngeyel ayenh angka irrkaty ikwer-akert thwenek ahern nhenh-warl. Angka irrkatyant-atherr aynteyel, atherr-antey, lipwel-antey, arraty-angkwarr.”
JOH 8:19 Jesus tyaty ilkwitwek box arrerenty-itwek anenh, rernem apmelerr man ikwer-warl iweynenh. Ahelengkwel renh antwerrkey-angenh-antey, arlta ikwerenh arrerirrey-angenh-antey, ra ilwetyek. Ikwer-penh rernem Jesus ayernek, “Nthenhan ngkwenh akngeyan?” Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ayenh apentey-angenh, akngey atyenh apentey-angenh. Arrantherr atyeng-angkwarr apententy arrantherrap Akngey-kenh-angkwarr apentem arrpemarl.”
JOH 8:21 Jesus-el Jew-rnem ilek arrpemarl, “Ingwer-inger ayeng alhem, apmer ingwer-warl. Arrantherr ywarn-antey alheyenh ikwer-warl. Arrantherr-anem atyeng ywarn-antey nthweyenh. Arrantherr apmwakert-antey ilweyenh.”
JOH 8:22 Rernem awek-penh Jew-rnem apatemel ayernerrek, “Ran nheng angkek nthakenh ikwer-angkwarr alhey-angenh. Ranang amentel atwelheyenh?”
JOH 8:23 Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr ahern-areny-rnem aneyel ayeng ahern-areny-wenyarl arrekantherr-warl apetyek. Ayeng irrwerl-arenyarl.
JOH 8:24 Atha arrenhantherr kel ilek, arrantherr apmwakert-antey ilweyenh. Arrantherr ayenh irrpelthirremel aweyel tnakey-angenhel, arrantherr apmwakert-antey ilweman.”
JOH 8:25 Ikwer-penh rernem Jesus ayernek, “Angwenharl ngan?” Jesus-el renh-rnem ilek, “Ayeng weth arrekantherr arrwekel-antey ilelhek.
JOH 8:26 Ayeng apetyek atha angka arraty ikwerenhant iletyek. Atha angka ingwer-rnem arrekantherr iley-angenh. Atha angka akngerr arrekantherr-penh ilem, arrantherrarl apmwangkwarr mpwarenh. Rarl ayenh thwenek angka iletyek, rant arraty inngan.”
JOH 8:27 Jesus ra ikwer-rnem angka Akngey-kenh ilenh. Rernem angka irrwerl-areny renh iterl-arey-angenh-antey, akwerrp-antey.
JOH 8:28 Jesus-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Ingwer-inger arrantherr Akngey-kenh Artwa Impen ayenh irrwerl tywenelhenty areyenh arwerl-itwek. Ikwer-penh arrantherr iterl-areyenh-anem, ayeng Akngey-kenh Artwa Impen, weth ayeng arrwekel ilelhekarl-angkwarr. Arrantherr iterl-areyenh arrpemarl, atharl amentel apentey-angenh. Akngey atyenhel ayenh akalty-anthenh-angkwarrant athan apenteyel.
JOH 8:29 Akngeyel ayenh thwenek, ra atyeng-itwek aneyel. Ra nthakenh ayenh ipmey-angenh, ayengarl ikwer awelheyel.”
JOH 8:30 Rernem angka awek-penh, akngerrel Jesus renh tnakek, ikwerenh-angkwarr apentemel-anem.
JOH 8:31 Jesus-el Jew ingwer-rnem ilek, renharl apenteyel-rnem, “Arrantherr angka atyenh-angkwarr apententy, arrantherr kwertengerl atyenh-rnem innga aneyenh.
JOH 8:32 Arrantherr angka atyenhek arraty innga akaltyirrem. Ikwer-penh arrantherr mwerrant-arey anetyek, nthakenh angka apmwa ingwer-kenhel arrenhantherr ilpertiley-angenh. Atyetyart ingwer aney-angenh arrekantherr, arrangkw.”
JOH 8:33 Rernem renh ilek, “Ilekek nga angkeyelan alakenh? Atyetyart ingwer aney-angenh anwekantherr, arrangkw. Anwernantherran Abraham-kenh-rnem aneyel. Rant arrwekeleny anwernekantherrenh.”
JOH 8:34 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr arraty innga ileyel, ingwerenty apek intwemelirrenty Akngey-kety, ra apmwangkwarr intem-antey aneyenh, ra artwa apmwamwam aneyel Akngey-kenh-angkwarr.
JOH 8:35 Apmer ingwer-areny warrk-warl arwarl apetyek, arwa warrkirretyek. Alharntentyant alpetyek. Alerikw ra intem-antey apmerek-artwey aneyenh. Ayeng Akngey-kenh alerikw anyent apmerek-artwey arrpemarl.
JOH 8:36 Arrenhantherr apmwekety itethilem, arrantherr apmwangkwarr apentey-angenh-anem intem-antey.
JOH 8:37 Atha arrenhantherr iterl-areyel, arrantherr Abraham-kenh-rnem. Kel mwerr. Arrantherr angka atyenh-kety arlkarirreyel. Alakenh-they arrantherr ayenh angwareyel, ayenh atwetyek.
JOH 8:38 Ayeng Akngey-itwek anenh, atha ingkerrenh anngetherr arek. Alakenh-they atha iletyek arrekantherr. Arrantherr apmwangkwarr apenteyel, arrenty-kenh, atyetyart arrekantherrenh-angkwarr.”
JOH 8:39 Rernem Jesus renh ilek, “Abraham-arl atyetyart anwernekantherrenh arrwekeleny.” Jesus-el renh-rnem ilek, “Abraham arraty-angkwarr anenh Akngey-kenh-angkwarr. Arrantherrarl Abraham-kenh-rnem aneyel, arrantherrarl arraty-angkwarr arrpemarl apentetyek.
JOH 8:40 Atha arrekantherr angka arraty ilek, atharl Akngey-kenh angka awek-penh. Arrantherr ayenh angwareyel, ipmek atwetyek. Abraham-kenh-angkwarr arrantherr Ingkart apentey-angenh arrangkw.
JOH 8:41 Arrantherr arrwekeleny arrekantherrenh-angkwarrant apenteyel, arrenty-areny-kenh-angkwarr.” Rernem Jesus ikwer ilelhek, “Anantherr akwetyenty-wenyarl, anantherran Ingkart Akngey-kenh-rnem inngarl, ament-warl alhey-angenh.”
JOH 8:42 Jesus-el renh-rnem ilek, “Akngey apek akngey arrekantherrenh, arrantherr atyeng inkwerelhetyek. Arrangkw, arrantherr atyeng inkwerelhey-angenh. Ayeng Akngey-they apetyek, rantey ayenh arrekantherr-warl thwenek, ayeng ament apetyey-angenh.
JOH 8:43 Arrantherr angka atyenh iylpelant aweyel. Arrantherr arlkarirremel angka atyenhek awelhey-angenh.
JOH 8:44 Arrenty ra atyetyart arrekantherrenh aneyel, arrantherr arrenty ikwer awelheyel. Arrenty rantey irrtywalth aneyel, ahelengkw atwey-angker inngarl. Ra ament ikwerenh-angkwarrant apenteyel. Ra arraty ingkerrenhek iley-angenh, ra Ingkart-kenh angka arraty-angkwarr apentey-angenh. Ran ingwer-rnem akalty-antheyel, irrtywerrerl-ayntetyek. Arrantherr irrtywalth ahern-areny-rnem ingkerrenhel renh awem.
JOH 8:45 Atha arrekantherr angka innga ilekarl-penh, arrantherr atyeng awelhey-angenharl irrpeltherremel! Arrantherr ayenh apentey-angenh.
JOH 8:46 Arrantherr ayenh apmwan antwey-angenh atyeng arrantherr arraty awelhetyek. Angka arraty atha ileyel.
JOH 8:47 Akngey-kenh angkek awelhenty, Akngey-kenh anemarl. Arrantherr Akngey-kenh angka awelhey-angenh, arrantherranap Akngey-kenh-wenyarl.”
JOH 8:48 Jew ingwer-rnem Jesus-ek angkek, “Nganang Samaria-areny aneyel, artwa arrenty-akert.” Jew-rnem Samaria-areny-rnem-kety arlkarirrenh.
JOH 8:49 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ayengan artwa arrenty-akert-wenyarl. Athan Akngey atyenhant tnakeyel. Arrantherr artwa apmwek-athen ayenh areyel.
JOH 8:50 Ayeng nthakenh tnakelhey-angenh. Akngeyelant ayenh areyel, rant ayenh mwerr antwem. Akngey ra arrekantherr inkwerelheyelarl, arrantherr ayenh tnaketyek.
JOH 8:51 Atha arrenhantherr arraty ileyel, ingwerenty angka atyenh-angkwarr apententy, ra nthakenh ilwey-angenh.”
JOH 8:52 Jew-rnemel renh ilek, “Anantherr kel akalty, ngan arrenty-akert inngarl aneyel! Abraham ilwek, Akngey-kenh angkakert-rnem ilwek arrpemarl. Ngan ilelheyel, angka ngkwenh-angkwarr apententy, nthakenh ilwey-angenh.
JOH 8:53 Nganang Abraham-angkwarr ilkwa? Abraham kel ilwek, angkakert-rnem-then ingkerrenh-antey ilwek arrpemarl. Angwenharl ngan ilelheyel?”
JOH 8:54 Jesus-el renh-rnem ilek, “Ayeng tnakelhey-angenh, arrangkw. Akngey rant ayenh tnakeyel. Arrantherr irrtywerremel ilelheyel Akngey-kenh-rnem-arrpantey. Arrangkwaw!
JOH 8:55 Arrantherr ikwer akwerrparl, ayengant ikwer akaltyarl. Arraty ayeng ilelheyel, irrtywerrey-angenh. Ayeng ikwer akalty innga, ayeng angka ikwerenhek awelheyel.
JOH 8:56 Arrwekeleny Abraham-el ayenh iterl-arenh arrwekel-antey ayeng apetyey-alenty ahern nhenh-warl. Ra atyeng inkwerelhek.”
JOH 8:57 Ikwer-penh Jew-rnemel Jesus tyernek, “Ngan artwamp-weny-antey! Nthakenh ntwa Abraham arek?”
JOH 8:58 Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr arraty innga ileyel. Abraham-wenyankel ayeng anenh.”
JOH 8:59 Rernem awek-penh, rernem apwert-anem inekan, Jesus-anem apwertel wetyek-anek. Jesus tyerrelhek warl ilkwethey irrtyertewelhemel.
JOH 9:1 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhenh, ra artwa aparrng arey-alhek. Ra aparrng anenh awey akelyank.
JOH 9:2 Kwertengerl-rnemel Jesus renh ayernek, “Akalty-anthenh-anthenhay! Ilek-penh artwa nhenh awey akelyank aparrngirrek? Amikw-then aynikw-then apek apmwangkwarr alhenh? Akngeyel renh aparrngilek alakenh-anyem apek?”
JOH 9:3 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Menty! Artwa nhenh apmwangkwarr aney-angenh, amikw-then aynikw-then-antey, akelyank artwa aparrng anenh. Atha arrekantherr-itwek anngetherr mwerriletyek, arrantherr aretyek-awaty, ayeng rlterrk ilkwa Akngey-kenh-akert aneyel. Arrantherr rlwanty-anenherr-arey!
JOH 9:4 Ayeng ahern nhenhel Akngey-kenh lyenenty impen-antey, ahern-areny ingkerrenhek. Athanem ingkerrenh-angkwarr iwerr arraty ilerl-apayntetyek. Itwernel-awaty anwantherr warrkirr-ayntetyek Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl, ayeng ikwer warrkirr-ayntetyek. Arlta atyenh arrerirreyel-kety ipmelhetyekan warrk-kety ingwel nthakenh warrk-kety ipmelhem-apeny.”
JOH 9:6 Ikwer-penhan ra ahern-warl apelh iwek, apelh atnthanem mpwarew, artwa aparrng renh-anem annga atherr apernek atnthel-anem.
JOH 9:7 Artwa ikwer-warl ra angkek, “Kwaty ngenty Siloam-warl alha, inngerr lhewelhetyek.” Artwa ra kwaty-warl alhek, inngerr-anem lhewelhek, irrarlkelhemel. Ra mwerranem arenh, annga rlketyek-anem. Kwaty Siloam alakenh aynteyel angka Aram-areny-kenhel, “Artwa renharl thwenek.”
JOH 9:8 Artwa aparrng-penh apmer-warl alpek. Ikwerenh-rnemel renh arek, apatemel-anem rarl annga rlkem-anem apey-alpek, ra aparrng-tangkwel ngkwelty manek aparelhenh. Rernem ayernerrenh, “Artwa wethang ran nhey nhenhan aparrng ngkweltyek aparelhenh iwerr impalthel anerl-anemel?”
JOH 9:9 Kel artwa ingwer-rnem angkerrenh, “Kel artwa rey-antey annga rlkeyel-anem!” Artwa ingwer-rneman angkerrenh, “Kel ra ikwer-apenyarl.” Artwa aparrng-penh ranem ilelhek, “Kel ayengarl weth iwerr impalthel arrekantherr ngkweltyek inkeyam-ayntenh, aparrng-tangkwel.”
JOH 9:10 Rernem artwa renh ayernek, “Nthakenharl ntwa areyel-anem? Ilekel annga mwerrilek?”
JOH 9:11 Ra renh-rnem arraty-anem ilelhek, “Artwa anyent itnan Jesus ra ayenh atnthel apelh-penhel annga atherr apernek, rap ayenh ilanthek kwaty Siloam-warl alhetyek, inngerr irrarlkelhetyek. Ikwer-penh atha annga rlkelhemel-anem arek.”
JOH 9:12 Rernem renh ayernek, “Nthenh-anem artwa ra, rarl ngenh mwerrilek?” Ra tyernek, “Inpa, rwengk.”
JOH 9:13 Artwa aparrng-penh renh Jesus-elarl mwerrilek atntha apelh-penhel arlta Saturday-el, ltyerrey-angker impen ikwerel. Alakenh-they rernem artwa renh Pharisee-rnem-warl atnwenhek, rernem renh ayernetyek, nthakenharl irrek.
JOH 9:15 Pharisee-el-rnem artwa renh ayernek, “Nthakenh ntwa mwerr-anem anngel-atherr areyel-anem?” Artwa aparrng-penh ra tyernek, “Jesus-el ayenh annga apernek atnthel apelh-penhel. Ikwer-penh ayeng kwaty Siloam-itwek inngerr lhewelhek. Ikwer-penhan atha annga rlkemel-anem arek.”
JOH 9:16 Rernem ilterrenh ikwer-they. Pharisee ingwer-rnem angkerrek-anem, “Artwa rarl artwa nhenh mwerrilekan arlta Saturday-el, ltyerrey-angker impen ikwerel. Alakenh apmwarl! Ra Ingkart-kenh angkakert-wenyarl!” Pharisee ingwer-rneman angkerrenh, “Artwa ra angkakert Akngey-kenh apek, mwerr-angkwarrarl.”
JOH 9:17 Pharisee-rnemel artwa renh ayernek arrpemarl, “Nthakenh ngan angkem, artwa rarl annga atherr ngenh mwerrilekek?” Artwa ra tyernek, “Artwa yanhan Akngey-kenh angkakertarl.”
JOH 9:18 Pharisee-rnem ikwer irrpeltherrenh, irrtywerrerl-anenty-arrpantey. Ra ikwer-rnem ilelhek arratyarl, rarl ampa akelyank aparrng anenh. Rernem amikw-then aynikw-then ikwer-atherr yangkelek, ratherr artwa ikwer-penh iletyek.
JOH 9:19 Ratherr apetyek. Pharisee-el-rnem renh-atherr ayernek-anem, “Nhenhang alerengkw mpwelekanthenh? Arratyang mpwelanth ileyel, akelyank-antey ra aparrng anenh? Alakenh mpwelanth ileyel, nthakenharlap ra areyel-anem?”
JOH 9:20 Ratherr tyernek, “Ya wenh, kel aylekanthenh. Arraty ra aparrng akelyank anenh.”
JOH 9:21 Jew-rnem atyetyart-rnemel angka arrwekel-antey arrernek, “Ingwerentyel Jesus renh Christ itnewenty, anwantherr renh irrentem tyaty anwekantherrenh-they. Iteng-atherr alakenh arlarl ilelhek, ratherrarl Jew atyetyart-rnem-kety aterirrenh. Lyertan aylanth iterl-arey-angenh, nthakenharl ra areyel-anem. Aylanth iterl-arey-angenh arrpemarl, angwenhelarl renh mwerrilek. Artwa ilkwa renhant ayernenherr-arey, ra kel arrekantherr ilelhetyek, ampa akely-wenyarl!”
JOH 9:24 Pharisee-el-rnem artwa renh ikngwerl-alpek arrpemarl, renh ayernetyek. Rernem ikwer-warl angkek, “Arraty inngant ilelha, Akngeyel ngenh arekerr. Anwantherr artwa renh iterl-areyel, rarl ngenh mwerrilek. Ra artwa apmwa!”
JOH 9:25 Artwa ra renh-rnem tyernek, “Atha artwa renh apmwa antwey-angenh. Arwa atha iterl-areyel, ayeng aparrng anenh awey akelyank, aleyan atha areyel-anem.”
JOH 9:26 Rernem artwa ayernek arrpemarl, “Nthakenharl ra ngenh mwerrilekan?”
JOH 9:27 Artwa ra tyernek arrpemarl, “Atha arrekantherr arrwekel-antey ilek, rarl ayenh mwerrilek. Arrantherr atyeng arrkent awelheyel? Arrantherr ilkelheyel, renh arrantherr apentetyek arrpemarl?”
JOH 9:28 Rernem renh iltek-anem, “Ntwarl ikwerenh-angkwarr apenteyel, anwantherr Moses-kenh-angkwarrant apenteyel?
JOH 9:29 Anwantherr Moses renh iterl-areyel, Akngeyelarl renh arrernek. Artwa yanh anwantherr iterl-arey-angenharl, apmer nthenh-areny?”
JOH 9:30 Ra ikwer-rnem-warl angkek arrpemarl, “Kel! Ranap anngetherr ayenh mwerrilekarl, aleyant atha annga rlkemel areyel-anem. Arrantherrap apmer ikwerenh renh iterl-arey-angenh, ran irrwerl-areny.
JOH 9:31 Anwantherr iterl-areyel artwa apmwel Ingkart renh ayernenty, ra ikwer nthakenh awelhey-angenh. Ingkart-kenh-angkwarrarl aneyel-rnemekant awelhem.
JOH 9:32 Awank-they alakenh ayntenh, artwa ahern-arenyel aparrng renh mwerriley-angenh.
JOH 9:33 Artwa yanhelan ayenh mwerrilekan, ran Ingkart-kenharl. Ahern-areny arrangkwarl. Innga, ran Ingkart-kenharl.”
JOH 9:34 Pharisee-rnem artwa aparrng-penh ikwer-warl angkek, “Nga apmwa anenh ampa akelyank. Ntwa anwenhantherr Ingkart-angkwarr akalty-anthey-angenh.” Rernem Jew-rnem-kenh tyaty akely-they renh irrentek-anem, “Ngan nhel aney-angenh wenh!”
JOH 9:35 Jesus-el awek, Pharisee-rnemelarl artwa renh irrentek tyaty akely-they. Jesus artwa ikwer nthwenh. Renh arey-alhek. Jesus-el renh ayernek, “Ntwa Artwa Impen Ingkart-kenh ayenh tnakeyel?”
JOH 9:36 Artwa ra ayernek, “Angwenharlap artwa ran, Ingkart-kenh Impenan? Atha renh innga tnaketyek arrpemarl inkwerelhemel.”
JOH 9:37 Jesus-el renh tyernek, “Ntwa kel anngetherr areyelarl! Ayeng rey-antey Artwa Impen Ingkart-kenh.”
JOH 9:38 Ra Jesus tyernek, “Ingkartay! Atha ngenh tnakeyel.” Ra ampwethel arrernelhek Jesus-itwek kwenirremel, inkwerelhemel.
JOH 9:39 Jesus angkek arrpemarl artwa ikwer-warl, “Ayeng apetyek ahern nhenh-warl, ingkerrenh atha arrkernetyek. Ingwer-rnem aparrng-apeny, ayenh iterl-arey-angenh. Atha renh-rnem annga mwerrilem-apeny. Atha renh-rnem akalty-anthem, rernem ayenh iterl-arem-anem. Mwerr-arrpantey tnakelheyel-rnem rernem apmwangkwarr aleth apenteyel amentel, artwa aparrngel iwerr apmwangkwarr apenteyel-apeny. Nthakenh atha renh-rnem mwerriley-angenh, akalty-anthey-angenh.”
JOH 9:40 Pharisee-el-rnem renh awek. Rernem Jesus ikwer angkek, “Anwekantherr ngan angkeyel? Ntwa anwenhantherr aparrng antweyel, apmwangkwarr apenteyel-rnem?”
JOH 9:41 Jesus angkek, “Arrantherr aparrng-apeny aneyel. Arrantherr ilelheyel, arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr apenteyel-arrpantey. Arrantherr apmwangkwarr-antey aleth apenteyel.”
JOH 10:1 Jesus angkek, “Artwa irrtyert-awarr-rnem rernem akwerterrparl atnarnpenh keyt-ketyan. Rernem arrkernelhenh yep-yep-rnemek artwa apmwernemey.
JOH 10:2 Artwa keytelarl rtnenh. Iwerran ra altywerilenhey-apeny yep-yep-rnemekan. Artwa ingwerek-anem. Artwa nhayman yep-yepek-artwey, renh-rnem akngenhan. Rap arlkenh yep-yep-rnem ikwer-rnemek. Ahenty renhant iterl-arenh. Yep-yepel-rnem ahentyan renhant iterl-arenh. Alhengk-awenhan arreynan renh, ‘Wethip arlkeyel wenh! Anwekantherrenh wenh!’ Itnan ingwerek-ingwer iterl-arenh yep-yep-rnem, rap arlkenharl ikwer-rnemek. Renh awerl-alhenharl rerneman.
JOH 10:4 Rap renh-rnem tyerrenh aketh-warl-anem. Arrwekelarl ran alhenh yep-yeparl arntarnt-arenh ran, rerneman ingkern-they apentenh. Yep-yepel-rnem renh awerl-alhenh. Alhengk-awenh renhantarl.
JOH 10:5 Ingwer-rnem rernem apentey-angenharl, iterl-arey-angenharl. Arreyn ingwer-lkwer, ingwerel-ayeth ingwer-lkwer rernem angkenharl. Renhant rerneman iterl-arenh, yep-yep renh-rnem arntarnt-arenhantarl. Ahentyan. Anterrenharl ingwer-rnem-ketyan arreyn ingwer-lkwer rernem awenharl yep-yepel-rnem, rernemap anterrenharl. Yep-yep-rnemey.”
JOH 10:6 Jesus-elap angkan ikwer-rnemek ilenh, rernemap iterl-arey-angenh, “Ilekek nhan Jesus-arl angkeyel wenh?”
JOH 10:7 Iwerr aynteyneyel alakenhan, yep-yep-rnemek. Jesus-an angkek, “Ayengarlart iwerran, iteth-kenh apmer-warl! Ingkerrenhel ayenh iterl-areyel.
JOH 10:8 Ingwer-rneman angkeyel irrtyert-awarr-rnem. Atyenh-rnem atyeng awelheyel, yep-yep-rnem awelheyel-apeny.
JOH 10:9 Ayengarlart iwerran. Athap itethilemarl ingkerr innga atyeng-angkwarr apetyeman rerneman iwerr-angkwarr. Apmer atyenh-warl apey-alpeman. Inkwerelheyek. Atyeng-angkwarrant inkwerelheyek mwerr-angkwarr.
JOH 10:10 Artwa anyelk-awarr apetyem, ra yep-yep-rnem anyelkel inetyek atwetyek-then. Alakenh-anyemant ra apetyem. Ayengan apetyek, atyenh-angkwarrarl apenteyel-rnem ingkerrenh itethiletyek, intem-antey rernem iteth anetyek.”
JOH 10:11 “Ayengarl yep-yep-rnem arntarnt-arey-angker aneyel-apeny. Anyelk-awarr apetyenty, yep-yep-rnem irrtyert inetyek, ra yep-yep arntarnt-arey-angker-tangkwel renh ipmek atwem. Yep-yep arntarnt-arey-angker ra katy ilwem yep-yep ikwerenh-rnemek, renh-rnem arntarnt-aretyek apmwekety itethiletyek.
JOH 10:12 Warrkenh ingwer-rnem rernem manekant warrkirreyel, rernem atyeng-apeny-wenyarl. Yep-yep-rneman ikwer-rnem-kenh-wenyarl. Artwa ra man-awarr arengk artnwer arnarenty, ra aterel ikwerety anterrem, yep-yep-rnem iwerl-alhemel. Arengk artnwerel yep-yep-rnem tnhwem. Yep-yep-rnem arlperrtyirremel anterrem arengk artnwer ikwerety.
JOH 10:13 Man-awarr rernem yep-yep-rnem innga arntarnt-arey-angenharl. Alakenh-kety rernem aterel anterrem arengk artnwerel tnhwekerr.”
JOH 10:14 “Ayengarl artwa yep-yep-rnem arntarnt-arey-angker aneyel-apeny. Atha yep-yep atyenh-rnem alhengk-aremarl, rernem atyeng akalty arrpemarl.
JOH 10:15 Irrkaty-angkwarr Akngeyelan ayenh alhengk-areyel arrpemarl. Ayeng ikwer akalty arrpemarl. Kel ayeng katy ilwetyek yep-yep atyenh-rnemek, renh-rnem arntarnt-aretyek apmwekety.
JOH 10:16 Yep-yep ingwer-rnem atyenh-rnem arrpemarl. Rernemap ingwer-areny-rnemarl. Atha renh-rnem akngetyem atyeng-angkwarr, rernem angka atyenh alhengk-awem-anem, ayeng ikwer-rnem arlkenty. Ikwer-penh atha ingkerrenh-antey renh-rnem anyentelhilem.
JOH 10:17 Alakenh-anyem Akngey atyeng artewentyel ilkelheyel, ayengarl arlka menty anthelhem, atyenh-rnemek katy ilwem. Ayeng ipmepenh itethirreyenh.
JOH 10:18 Kel menty ayeng arlka anthelhem, ayeng katy ilwetyek ingkerrenhek alhewer. Akngeyel ayenh rlterrkilek, ayeng kel arlka menty anthelhetyek. Ra ayenh rlterrkilem, ayeng angkep itethirretyek arrpemarl. Alakenh-anyem Akngeyel atyeng arrernek arrwekel.”
JOH 10:19 Jew-rnemel angka awek-penh, ingwer-rnem ikwer inkwerelhek, ingwer-rnemarl arrangkwarl, irrpeltherrenh.
JOH 10:20 Rernem angkerrenh Jesus ikwer, “Ra arrenty-kenh itnweng-akertarl. Ran nhenh arwengkarl angkeyel! Arrantherr ikwer awelhey-angenharl!”
JOH 10:21 Jew ingwer-rneman angkerrek, “Jesus apek arrenty-kenh rlterrk-akert, nthakenh ra mwerr apmwel-areth angkey-angenh! Nthakenharlap artwa aparrng-penh ra mwerrilek, arrenty-kenh rlterrk-akertarlan?”
JOH 10:22 Alyangkwel rernem akarrirrenh Jerusalem-warl, tyenkerr Hanukkah arlkwetyek. Jesus anenh arrpemarl apmer ikwer-itwek.
JOH 10:23 Ingwer-inger Jesus ra aketh-ampenyel lywenty-itwek itnan Solomon-kenh lywenty, ikwer-itwek ra alhenh tyaty ilkwitwek.
JOH 10:24 Jew ingwer-rnem Jesus ikwer-warl akarrirrek, renh ayern-ayntetyek, “Nga arraty anwekantherr ilelhey-angenh-antey. Akngeyel apek ngenh Christ nhenh-warl thwenek, rarl awank-akerr ilek, ahern nhenh-warl thwenetyek. Nga arraty innga ilelha, anwantherr ngenh iterl-arayntetyek.”
JOH 10:25 Jesus-el tyernek renh-rnem, “Ayengan arrekantherr arrwekel-antey ilelhek, ayengan Christ-arl, Akngeyel arrwekeleny-rnem ilek, ayenh ahern nhenh-warl thweneyenh. Arrantherr atyeng awelhey-angenharl. Akngeyel ayenh thwenek, rlterrk ikwerenh-akertel ayeng warrkirr-ayntetyek. Arrantherr ayenh anngetherr areyel. Alakenh-anyem-they arrantherr ayenh iterl-arey-areny, ayeng Christ-arl, rarl ayenh thwenek.
JOH 10:26 Arrantherr ingkerrenh atyeng irrpeltherreyelarl. Arrantherr atyeng-angkwarr apentey-angenharl. Arrantherran yep-yep atyenh-wenyarl.
JOH 10:27 Yep-yep atyenh-rneman rernem angka atyenh alhengk-awemarl. Atha renh-rnem iterl-areyel arrpemarl. Rernem atyenh-angkwarr apenteyelarl.
JOH 10:28 Alakenh-anyem-they rernem iteth intem Akngey-itwek aneyenh. Nthakenh rernem ilwey-angenh. Ingwerel nthakenh renh-rnem akngakey-angenh atyeng-they.
JOH 10:29 Akngey atyenhel ayenh yep-yep-rnem-apeny anthek. Akngey ran ilkwa inngarl, rlterrk-awaty aneyel ingwer-rnem-angkwarr. Ingwer-rnemel nthakenh renh-rnem Akngey-they akngakey-angenh.
JOH 10:30 Akngey-then ayeng-then anyent-antey aneyel. Akngeyel renh-rnem ayerrpilem, atha renh-rnem ayerrpilem arrpemarl.”
JOH 10:31 Jew-rnem-kenh atyetyart-rnemel Jesus renh awek-penh, rernem apwert-rnem inenh, apwertel-anem Jesus renh wetyek-anek.
JOH 10:32 Jesus ra angkek ikwer-rnemek, “Atha mwerr-angkwarr mpwarek ingkerrenhek ahern nhenh-itwek. Alakenh-anyem Akngeyel ayenh rlterrkilek. Arrantherr ingkerrenhel ayenh arek, ayeng mwerr-angkwarr ingkart-angkwarr warrkirrenh. Ilekek arrantherr ayenh apwertel wetyek?”
JOH 10:33 Rernem Jesus ikwer irrpelthirrek, “Arrangkw. Nthakenh anwantherr ngenh atwey-angenh warrk ngkwenh-angkwarr. Ngan Ingkart-wenyarl. Ngan Akngey ilkwarrpantey irrtywerremel ilelheyel, anyent-angkwarr-arrpantey! Alakenh-they anwantherr ngenh apwertel wetyek!”
JOH 10:34 Jesus angkek ikwer-rnemek, “Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel: ‘Arrantherr akngey-rnem atyeng-apeny anetyek.’ Akngey-kenh pip arrwekelenyel aynteyel, angka nhenh arraty innga aynteyel intem-antey. Pip-itwek Ingkart angkek ikwer-rnem-warl, ra renh-rnem akngey itnewek ikwer-apeny.
JOH 10:36 Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl, ayenh arrernek impen ikwerenh. Ayeng antwelheyel Akngey-kenh Alerikw. Ilekek arrantherr ayenh apmwa antweyel?
JOH 10:37 Arrantherr ayenh tnaketyek atharl Akngey atyenh-kenh warrk mpwareyel.
JOH 10:38 Arrantherr apek atyeng irrpeltherreyel, ayenh tnakey-angenh, atharl ileyel-angkwarr. Kel athan warrk mwerr mpwareyel Akngeyel mpwareyel-apeny. Alakenh-anyem-they arrantherr ayenh tnakey-areny. Ikwer-penhan arrantherr iterl-arey-areny, Akngey-then ayeng-then anyent-anteyarl.”
JOH 10:39 Jew-rnem atyetyart-rnemel awek-penh, rernem renh antwerrketyek arrkernelhek, tyayl-warl akwernetyek-arrpantey. Ra ikwer-rnem-kety anterrek.
JOH 10:40 Ra anpenhek irrkaty-angkwarr-antey Jordan lher-angkwarr, John-elarl akngerr arrwekel kwatyel baptise-emilenh-angkwarr. Jesus ra apmer ikwer-itwek anenh.
JOH 10:41 Jesus ra ikwer-itwek anenharl-antey, akngerr ingwer-rnem ikwer-warl akarrirrek. Rernem angkerrenh, “John-el anenhantherrenh Akngey-kenh rlterrkel mwerriley-angenharl. John-el angka arraty ilenh Jesus ikwer.”
JOH 10:42 Apmer ikwerel akngerran antelhek-anem Jesus-angkwarr.
JOH 11:1 Artwa itnan ikwerenh Lazarus ra arntety ayntenh. Lazarus ra tawen akely Bethany-areny, angkwerikw ikwerenh-atherr Mary-atherr Martha-atherr.
JOH 11:2 Mary rey-antey arrpemarl, rarl Jesus apernek anterel, ingkety atherr altel-anem iparek anter-penh.
JOH 11:3 Mary Martha-atherr angkwerenheng ratherr ingwerenty angka thwenek Jesus ikwer-warl, “Ingkartay! Artwa weth ngarl ikwer ilkelheyel, ra arntety aynteyel.”
JOH 11:4 Jesus-el angka awek-penh ra angkek, “Ra nthakenh aleth-antey ilwey-angenh arntety-penh. Awaretyel atha renh itethilem, ingkerrenhel Akngey iterl-aretyek, tnaketyek inkwerelhemel, Akngey-kenh alerikw-then rernem ayenh tnaketyek arrpemarl.”
JOH 11:5 Jesus ikwer-rnem artewentyel ilkelhenh Martha-ek Mary-ek-then Lazarus-ek-akerr.
JOH 11:6 Jesus apmer ikwerel arteny anenh-antey, arlta atherrel alhey-angenh.
JOH 11:7 Ikwer-penh ra kwertengerl ikwerenh-rnem-warl angkek-anem, “Apmer Judea-ampeny-warl anwantherr alpetyek.”
JOH 11:8 Kwertengerl-rnem apatemel angkek, “Akalty-anthenh-anthenhay! Lyert arwa Jew-rnemel ngenh apwertel ipmek wetyek-anek. Nga ikwer-rnem-warl angkep arrpemarl alpey-angenh!”
JOH 11:9 Jesus-el tyernek, “Awaretyel ayeng alhetyek, arlta ikwerel. Ranem angkanem ilek ikwer-rnem. Artwa ingwerenty itwernekarl apek alheyel, ra nthakenh aytney-angenh. Ra aketh areyel ingkenyelarl arrtyerneyel-angkwarr.
JOH 11:10 Atwemengkel apek alhem, rap aytnemarl, nthakenh arey-angenharl. Awaretyel ra alheyel itwernewarl. Awaretyel ayeng alhey arrpemarl.”
JOH 11:11 Ikwer-penh Jesus angkek, “Lazarus ra ankwaynteyel, awaretyel ayeng ikwer-warl alhey, renh akemelhiletyek.”
JOH 11:12 Kwertengerlel-rnem tyernek, “Ingkartay! Ra apek ankwaynteyel, ra amentel akemirreyenh.”
JOH 11:13 Jesus ra iterl-arek, Lazarus rarl kel ilwek, ipma ayntenh. Kwertengerl-rnem rernem iterrenh Lazarus ankwaynterl-anenty-arrpantey.
JOH 11:14 Jesus-el renh-rnem aketh-anem ilek, “Lazarus kel ilwek.
JOH 11:15 Mwerr ayeng ikwer-warl alhey-angenh-antey, arrantherr ayenh iterl-arayntetyek-anem. Mpa, kel anwantherr alhey ikwer-warl.”
JOH 11:16 Thomas, itna ingweran Atyew, ra kwertengerl ingwer-rnem-warl angkek, “Alhey anwantherr Jesus-angkwarr, anwantherrap ikwer-itwel ilwetyek.”
JOH 11:17 Jesus ra tawen Bethany-warl alhek. Apmer-arenyel-rnem ikwer iley-ayntek, artwa Lazarus-arl arrewaly kel awenngel ayntek arlta 4-pelel.
JOH 11:18 Bethany ra Jerusalem-they arrer-antey, 3 kilometre apek.
JOH 11:19 Jew akngerr akarrirrek Mary Martha ikwer-atherr-warl Jerusalem-they, renh-atherr arternpiletyek.
JOH 11:20 Martha-el awek, Jesus rarl apetyenh. Mary apmerel arteny anenh. Martha Jesus ikwer-warl arnekirrek,
JOH 11:21 rap angkek, “Ingkartay! Nga ngwangk-antey apey-alhemer, ayteyaty atyenh itetharl anemer!
JOH 11:22 Aleyan atha ngenhant tnakeyel, Akngey ntwa ayernenty, ra kel ngkweng awelhem.”
JOH 11:23 Jesus ikwer-warl angkek, “Ayteyengkw ngkwenh itethirreyenh arrpemarl.”
JOH 11:24 Martha-el renh tyernek, “Ayeng akalty, ra iteth akemirreyenh arlta ingkernel.”
JOH 11:25 Jesus ikwer-warl angkek, “Ayengarl ran ipmepenh itetheley-angkeran. Ingwerel ayenh tnakenty, ra intem-antey iteth aneyenh.
JOH 11:26 Ra ayenh tnakenty, ra intem-antey ilwey-angenh, iteth aneyenh. Ntwa ayenh tnakeyel?”
JOH 11:27 Martha angkek, “Ya Ingkartay! Atha ngenh tnakem, ngan Akngey-kenh alerikw Christ-arl, renhey-antey Akngeyel ra arrwekeleny-rnem ilek ahern-areny-rnem-warl thwenetyek, renh-rnem ingkerrenh itethiletyek.”
JOH 11:28 Alakenh-anyem angkek-penh ra Mary-warl angkey-alpek, “Akalty-anthey-angker kel ra apetyek, ra ngkweng-anem yangkelhek.”
JOH 11:29 Mary ra anamerl-antey akemirrerl-alhek, ikwer-warl alhek.
JOH 11:30 Jesus ra tawen-warl alhey-angenh-antey, ra akwerrel-antey anek.
JOH 11:31 Akngerr akarrirrek ikwer-atherr-warl arternpiletyek. Rernem Mary renh arek, rarl anamerl-antey warl-they tyerrelhenhek aketh-warl, awenng-warl alhenty-arrpantey. Rernem renh apentenh,
JOH 11:32 Mary Jesus-warl apetyek, ampwethel-atherr arrernelhemel. Ra renh ilek, “Ingkartay! Nga awank-antey nhenh-warl apey-alhemer, ayteyaty atyenh iteth-anteyarl anemer.”
JOH 11:33 Jesus-el arek, rarl artnenh, Jew ingwer-rnem artnenh arrpemarl. Ranem amperrngirrek ikwer-rnem.
JOH 11:34 Ra renh-rnem ayernek, “Nthenh-warl arrantherr arrewaly renh irrtyert-akwernek?” Rernem renh ilek, “Ingkartay apetya, intwaretyek.”
JOH 11:35 Jesus-anem artnek.
JOH 11:36 Jew-rnem angkerrek, “Ran Lazarus-ek artewentyel ilkelhek.”
JOH 11:37 Ingwer-rnem alakenh angkerrenh, “Ra artwa aparrngantarl annga rlkelhilek awankan rlterrk ilkwakert, ran apetyey-angenh arrewaly yanh mwerriletyek!”
JOH 11:38 Jesus aleth-antey amperrngirrenh. Ra intey-warl alhek intwaretyek. Intey-itwek rernem apwert ilkwa arriw arrngertewek Jesus-el arey-alhek.
JOH 11:39 Jesus-el renh-rnem ilek, “Apwert ilkwa yanh arnangelhilenherr-arey arriw-they.” Martha angkek, “Ingkartay! Arrewaly ayntek arlta 4-ek-atwety, aley-anem ra arrewaly inteng-anem inteyel.”
JOH 11:40 Jesus angkek, “Atha ngenh kel ilek, ntwa ayenh tnakenty, ntwap areyenh, Akngey rlterrk ilkwakert inngarl aneyel!”
JOH 11:41 Rernem apwert renh arnangelhilek intey-they. Jesus-arl alker-warl itnywenemel angkek, “Akngeyay! Ayeng ngkweng inkwerelheyel, ntwarl ayenh awek.
JOH 11:42 Ayeng kel akalty ntwa ayenh aleth aweyel, ayengarl angkeyel-anem, nhenh-rnem akalty anetyek, ntwarl ayenh thwenek.”
JOH 11:43 Ikwer-penhan Jesus artewentyel arlkek, “Lazarus-ay! Kel tyerrelha!”
JOH 11:44 Lazarus ranem tyerrelhek intey-they arrewaly-kenh arnkwakert-antey. Rernem arnkwa renh iltya ingkethey lheley-angenh-antey. Rag-el inngerr artelhenh-antey. Alakenh Jesus-el renh-rnem ilek, “Arnkwa ikwer-they lhelenherr-arey, ra apmer-warl alpey-akenh.” Akngerrel Jesus renh tnakenh, rernemarl renh arek, rarl Lazarus renh itethilek.
JOH 11:45 Ingwer-rnem Mary-kenh apmer-warl alhek-rnem, rernem Jesus renh arek, ra Lazarus renh itethilek arrewaly-penh. Rernem Jesus renh-anem tnakemel apentek.
JOH 11:46 Ingwer-rnem alpek Jerusalem-warl. Rernem Pharisee-rnem iley-alpek, Jesus-elarl Lazarus renh itethilek.
JOH 11:47 Pharisee-rnem anyentirrek, rernem angkerretyek atyetyart ingwer-rnem-then. “Nthakenh anwantherr artwa renh ileman? Ra ilek-ilek mpwareyel rlterrk ilkwakertel.
JOH 11:48 Anantherr renh arternpiletyek rernem renh apentekerr, Rome-areny atyetyart-rnem anwekantherr ahelirrekerr. Rernem tyaty ilkwa atakekerr, anwenhantherr Israel-areny-rnem atwekerr arrpemarl.”
JOH 11:49 Council-rnem artwa anyent itnan Caiaphas-arl. Ra ingkart atyetyart anenh tyaty ilkwitwek. Ra ingwer-rnem-warl angkek, “Arrantherr arwengkarl, iterl-arey-angenh!
JOH 11:50 Anwantherr renh menty tyarlewenty atwey-angenh, Rome-arenyel-rnem anwenhantherr ingkerrenh-antey atwem. Anwantherr artwa anyent atwenty, Rome-arenyel-rnem anwenhantherr menty arem atwey-angenh. Alakenh-angkwarr ra katy ilwetyek ingkerrenhek.”
JOH 11:51 Caiaphas ra ament angkey-angenh, Ingkart-kenh-angkwarr arrwekel angkek arraty-angkwarr, Jesus ra Jew ingkerrenhek katy ilwem, rernem iteth anetyek.
JOH 11:52 Arraty innga Jesus ra Jew-rnemekant katy ilwey-angenh. Ra Ingkart-areny ingkerrenhek ilwek, apmer arrpanenh-areny-rnemek, renh-rnem anyentelhiletyek.
JOH 11:53 Ikwer-penhan Jew-kenh atyetyart-rnem iterrenh, nthakenh rernem Jesus renh ipmek atwetyek.
JOH 11:54 Jesus-el iterl-arek, Jew-rnemarl ikwer angkerrenh, renh atwetyek. Alakenh-they ra Judea-ampenyel alhey-angenh, ingkerrenhel renh arekerr. Ra Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-kety arlengkewelhek. Ra tawen akely-warl alhek arlengkewelhemel, itnan Ephraim, apmer arlpaw-they arrerentyel. Ra ikwer-itwek anenh kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
JOH 11:55 Jew-rnem Jerusalem-warl akarrirrenh apmer arrpanenh-they, Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwetyek. Arlta arrerirrek arrpemarl. Rernem tyenkerr atyenhilek, akngerrel arlkwetyek.
JOH 11:56 Atyetyart ilkwernem rernem Jesus renh antwerrketyek-arrpantey arrkernelhenh Pharisee-rnem-then Jerusalem-itwek-antey. Rernem ingkerrenh ilek, “Arrantherr Jesus arenty, arrantherr anwekantherr iletyek.” Ikwer-penhan ingkerrenh Jesus ikwer nthwenh. Rernem tyaty ilkwitwek akarrirrek, rernem angkerrenh, “Jesus ra nthakenh apmer nheng-warl apetyey-angenh ngay?”
JOH 12:1 Arlta 6-penh Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arrangkw-antey arlkwetyek-anek. Jesus tawen akely-warl alhek, itnan Bethany, apmer irrkaty ikwer-warl ra artwa Lazarus awank ipmepenh itethilek-warl.
JOH 12:2 Martha-el-then Mary-el-then amern ampernek ikwer, ra arlkwetyek apmer ikwer-itwek. Artwa Lazarus ikwer-itwek anenh arrpemarl. Angkwerikw Martha-el amern arlperrtyilemel anthek.
JOH 12:3 Mary-el anter mwerr-angker intey-angker inek, rarl arrwekel man akngerrel payemelek. Anter renh-anem mwerr-angker intey-angker Jesus ingkatherr-warl thelek, alta kapwert-penhel-anem irrarlkemel. Akngerrel anter renh internek mwerr-angker warl ikwer-itwek.
JOH 12:4 Kwertengerl anyent anenh arrpemarl, itnan ikwerenh Judas Iscariot-arl. Artwa irrkaty rey-antey rarl ahelengkw-rnem-warl Jesus renh ahayiweyenh, ipmek atwetyek.
JOH 12:5 Judas ra arek, Mary-elarl Jesus-kenh ingka atherr-warl anter thelenh, altel iparemel. Ra ingwer-rnem ilek, “Arelh yanhelan anter arimpek. Ra anter renh tharlemiley-angenharl 300 thilp ngkwelty inetyek, ra ngkwelty renh-rnem anthemel-anem man-weny-rnem angayakw-rnem-then.”
JOH 12:6 Judas ilkelhey-angenh man-weny-rnemek amern-weny-rnem-thenek, arrangkw. Judas-el ngkwelty-rnem akwetyenh kwertengerl ingwer-rnem-they. Ra man atnyenenh yakweth akelyel. Ra irrtyertel yakweth akely-they inenh. Anyelk-awarrarlap ran.
JOH 12:7 Jesus-el Judas renh ilek, “Renh Iltey-angenh! Mareny-angkwarr ra ayenh anterel apernek, ingwer-rnemel ayenh awenng-warl akwernetyek.
JOH 12:8 Man-weny anayntem intem-antey arrekantherr-itwel. Ayeng arrekantherr-itwel aney-angenh intem-antey ahern nhel. Arrantherr nthakenh ayenh arey-angenh ahern nhenh-itwek intem-antey. Lyert arrantherr atyengant iterretyek.”
JOH 12:9 Jew-rnemel awek, Jesus ra Bethany-itwek anenh, rernem alhek nthwetyek ikwer. Rernem alhek Lazarus renh aretyek arrpemarl, renharl arrewaly-penh Jesus-el itethilek.
JOH 12:10 Rernem Lazarus itetharl arek-penh, akngerr ingwer-rnem Jew-kenh-angkwarr-kety ipmelhek-anem, Jesus-angkwarrant rernem apentenh. Atyetyart ilkwernem alakenh-kety arlkarirrenh. Rernem anyentirremel angkerrek, Lazarus-then ipmek atwetyek.
JOH 12:12 Jew-rnem akngerr akarrirrek arrwekel-antey Jerusalem-itwek, Anperarl Alhek “Passover” amern tyenkerr arlkwetyek. Rernem awek Jesus-arl apetyenh Jerusalem-warl.
JOH 12:13 Waly-rnem rernem akalthenh ikwer inkwerelhemel. Jerusalem-they rernem alhek, Jesus renh rlwatetyek, rarl apetyenh ikwer-rnem-warl-athek. Rernem arlkerl-apenh, “Akngey ikwer anwantherr inkwerelhey! Akngeyel anwenhantherr arrwekel ilek, renh anwekantherr-warl thwenetyek, ra atyetyart anwekantherrenh ingkerrenhek anetyek. Akngey ra inkwerelheyel ikwer. Akngeyel renh arntarnt-areyel. Israel-areny-kenh atyetyart ilkwa. Mwerr renh tnakeyel ingkerrenhel.”
JOH 12:14 Kel Jesus-el tangkey-anem arey-alhek. Ra tangkey ikwer-warl nganerl-alhek, iwerrel-antey alhenh. Angka nhenh irrkaty-antey Akngey-kenh pip arrwekeleny-itwek ayntenh-antey: “Jerusalem-areny-rnem arrantherr aterirrey-angenh anetyek! Atyetyart anwekantherrenh apetyeyel, tangkey-akert.”
JOH 12:16 Kwertengerl ikwerenh-rnem angka arrwekeleny ikwer iylpelirrekarlarl. Ingwer-ingeran Akngeyel Jesus renh itethilek-penh, ra apmer irrwerl-warl alpek-penh, rernem iterl-arek-anem, Akngey-kenh pip arrwekeleny angka arrwekel ayntenh-angkwarr-antey.
JOH 12:17 Akngerr awank anenh apmer Bethany-itwek. Rernem Jesus anngetherr arek, Lazarus renharl itethilek. Lazarus ra intey-they tyerrelhek. Akngerr Jerusalem-warl alpek, rernem ingwer-rnem iley-alpek, renharl Jesus-el itethelek-penh. Alakenh-they akngerr akarrirrek, Jesus renh rlwatetyek.
JOH 12:19 Pharisee-rnemel akngerr arek. Rernem angkerrenh, “Nthakenh anwantherr irreman? Akngerrelarl Jesus renh apenteyel-angkwarran!”
JOH 12:20 Greece-areny-rnem ingwer-rnem Jerusalem-itwek arrwekel-antey akarrirrek arrpemarl, Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwetyek, inkwerelhemel.
JOH 12:21 Kwertengerl anyent itnan ikwerenh Philip, ra Bethsaida-areny Galilee-ampeny. Ra anenh Jerusalem-itwek arrpemarl. Greece-areny-rnem Philip-warl alhek. Rernem angkek ikwer-warl, “Anantherr ilkelheyel, Jesus aretyek.”
JOH 12:22 Philip alhek Andrew-warl, renh iletyek. Ratherr atherr-antey alhek, Jesus renh iletyek.
JOH 12:23 Jesus ilelhek, “Arlta atyenh arrer-anem, Akngeyel ayenh rlterrkileyenh, ayeng atyetyart ingkerrenhek anetyek rlterrk ilkwakert, ingkerrenhel ayenh iterl-aretyek Artwa Impen Akngey-kenh.
JOH 12:24 Angka arraty innga ayeng ilelheyel arrekantherr, arrantherr ayenh iterl-aretyek. Artwa ingwerel ntang anyent ahern-warl iwem, amern lyapetyek. Ntang anyent ikwer-they akngerram-akngerrirreyenh. Ntang anyent ywerreyenh, ra intwenhey-alpeyenh. Ikwer-they ntang akngerram-akngerr-anem irrem.”
JOH 12:25 “Nga amentewarl alhenty, ngap intem-antey iteth aney-angenh. Ntwa Akngey-angkwarr apententy, nga intem-antey iteth aneyenh.
JOH 12:26 Ingwerenty atyeng warrkirretyek, ra ayenh arraty apenterl-ayntetyek. Warrkenh atyenh-rnem ingkerrenh alhayntem atyeng-angkwarr intem-antey. Rernem atyeng warrkirrenty, Akngeyel renh mwerr antwem.”
JOH 12:27 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnemek ilelhek, “Ayeng amperrngirreyel. Nthakenh ayeng angkey-angenh. Ingwer-rnemel ayenh irrwampenh-antheyenh, rernem ayenh atweyenh. Kel menty rernem ayenh atwey. Akngey atha ayerney-angenh, ayenh itethiletyek. Ayeng ahern nhenh-warl apetyek, ingkerrenhek katy ilwetyek.
JOH 12:28 Akngeyay! Arraty-angkwarr alakenhey, rernem ngenh iterl-arayntetyek, nga rlterrk ilkwakert aneyel.” Ingkart-anem irrwerl-they angkek, “Ayeng arrwekel-antey ingkerrenh-warl lwewarrernelhek. Aley-anem ayeng ikwer-rnem-warl lwewarrernelhem arrpemarl, ayeng rlterrk ilkwakert aneyel.”
JOH 12:29 Angka artewenty innga. Ingwer-rnemel awek, awely-awely angkenty-apeny. Ingwer-rnem angkerrenh angel Jesus-ek angkenty-arrpantey.
JOH 12:30 Jesus angkek ikwer-rnem-warl, “Arrantherr iterreyel ra atyeng-warl angkenty-arrpantey. Arrangkw. Ran arrekantherrant angkek, arrantherr renh iterl-aretyek, ra rlterrk innga aneyel.
JOH 12:31 Ingkartel ingkerrenh akngakeyenh, apmwa apek mwerr apek. Arrenty ra atyetyart ahern nhenh-itwek aneyel. Aley-anem Ingkartel renh irrenteyel.
JOH 12:32 Ingwerel-rnem ayenh tyweneyenh. Ayeng arwerl iylpeyl-atherrel tywenelheyenh. Ayeng ilweyenh. Athan apmwan ingkerrenh-they iweyenh. Atha atyenh-rnem ingkerrenh atyeng-warl akngetyeyenh. Ingkerrenhel ayenh tnakeyenh.”
JOH 12:33 Jesus-el angka ikwer-rnem anayntilek, nthakenharl ra ilweyenh.
JOH 12:34 Ingkerrenh Jesus-warl angkek, “Arrangkw. Akngey-kenh Artwa Impen renh rernem tywenemel atwey-angenh. Akngey-kenh pip alakenh aynteyel: ‘Christ ra aleth-antey iteth aneyenh.’ Angwenharlart ran, Akngey-kenh Artwa Impen?”
JOH 12:35 Jesus ikwer-rnem ilelhek, “Akngey-kenh lyenenty-akert arrwekantherr-itwek akely arwa anem ahern nhenh-itwek, arrer-anem ayeng alpeyenh. Arrantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek, atyeng-angkwarr lyententy-akertel iwerr arraty apenteyel-apeny.”
JOH 12:37 Jesus-el ilek-ilek mpwarenh ingkerrenh-itwek, rernem aretyek. Ingwer-rnem irrpeltherrenh, ikwer awelhey-angenh.
JOH 12:38 Angka nhenh awank-akerr angkakert Isaiah-el arrwekel ingkwernek. Angka arraty innganem irrek. Isaiah-kenh alakenh ayntenh: “Ingkartay! Angwenhel anenhantherr tnakem, angka ngkwenh anwantherr ileyel? Arrangkw. Ingkerrenhel tnakey-angenh-antey. Angwenhel arek, ntwa ilek-ilek-angkwarr mpwarek rlterrkel? Arrangkw. Rernem arey-angenh-antey.”
JOH 12:39 Isaiah-el angka ingweran ingkwernek awank-akerr: “Ingkartel renh-rnem mpwarek, rernem aparrng-apeny anayntetyek, Ingkart renh iterl-arey-angenh. Renh-rnem mpwarek arrpemarl, rernem angka Ingkart-kenh awey-angenh anetyek. Alakenh-anyem-they rernem Ingkart-kenh-angkwarr angkepirrey-angenh! Ra nthakenh renh-rnem mwerriley-angenh.” Alakenh Isaiah-el awank-akerr ingkwernenh. Alakenh-anyem-they Jew-kenh atyetyart-rnemel Jesus apentey-angenh.
JOH 12:41 Awank-akerr Ingkartel Isaiah ilek, Jesus ra arawerrng rlterrk-akert aneyenh. Alakenh-anyem Isaiah-el angka arrwekel ingkwernek Jesus-wenyankel.
JOH 12:42 Jew atyetyart ingwer-rnemel Jesus renh tnakenh. Rernem aterirrenh Pharisee-rnem-kety, ingwer-rnemek ilelhey-angenh. Rernem ilelhenty Pharisee-rnemel, renh-rnem iltem Jew-rnem-kenh tyaty ikwer-they irrentemel.
JOH 12:43 Atyetyart-rnem ilkelhenh ahern-areny-rnemel renh-rnem tnaketyek, Pharisee-el-rnemant.
JOH 12:44 Jesus artewentyel angkek, “Ingwerel apek ayenh arenty, ra Akngey-then-antey arem arrpemarl, rarl ayenh thwenek nhenh-warl.
JOH 12:45 Ingwerel ayenh tnakenty, ra Akngey-then-antey tnakem arrpemarl, rarl ayenh thwenek nhenh-warl.
JOH 12:46 Ayeng ahern nhenh-warl apetyek lyenenty impen ingkerrenhek anetyek. Ingwerentyel ayenh tnakenty, ra iterl-arem-anem, ra nthakenh ingwemerntel aney-angenh arrangkw. Ayeng lyenenty impen apetyek, ingkerrenh lyenenty ikwer-itwek anetyek, Akngey-then-anem iterl-arayntetyek. Lyenenty-akertel iwerr arraty apenteyel-apeny.
JOH 12:47 Ingwer-rnemel angka atyenh awem-penh rernemap ipmelhem-anem, atha nthakenh renh-rnem arrkerney-angenh, apmwan antwemel, arrangkw. Ayeng apetyek, ingkerrenh itethiletyek.
JOH 12:48 Ingwerenty menty angkem atyengety, angka atyenh-kety intwemelirrenty, arlta ingkernelant ra apmwelhileyel angka atyenh-angkwarr.
JOH 12:49 Atha amentel angka nhenh iley-angenh. Akngey rarl ayenh thwenek, atha ikwerenh-angkwarr ileyel, rarl ayenh ilanthek-angkwarr.
JOH 12:50 Arrantherr angka ikwerenh tnakenty, arrantherr iteth intem aneyenhan. Alakenh-they atha arrekantherr ileyel arraty-angkwarr Akngey rarl ayenh ilanthek-angkwarr-antey.”
JOH 13:1 Jew rernem ngwangkant akarrirreyel, rernem Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwetyek. Jesus-el iterl-arek-anem, arlta ikwerenh arrer-anem, ra Akngey-warl alpetyek ahern nhenh-they. Jesus amperrngirrek ikwerenh-rnemek, renharl apentenh-rnemek ahern nhenh-areny-rnem. Ra ikwer-rnem ilkelhenh intem-antey ilwetyek-atwety.
JOH 13:2 Ingkeny aylpenhekel, Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert anyentirrek, amern arlkwetyek. Judas Iscariot kwertengerl anyent ra anenh arrpemarl ikwer-rnem-itwek, ra Simon-kenh alerikw. Arrenty ra Judas arrwekel-antey ilek, Judas ra Jesus renh ahayiwetyek ahelengkw-rnem-warl.
JOH 13:3 Jesus ra iterl-arelhek, Akngeyelarl renh rlterrkilek, ra ingkerrenhek atyetyart anetyek. Ra akalty arrpemarl, ra Akngey-they apetyek, ra Akngey-warl alpem arrpemarl.
JOH 13:4 Rernem amern arlkwenharl-antey, Jesus arnkwa arlpenty lhelek, ahern-warl arrernemel. Aneny ra arertnelhek rag-el.
JOH 13:5 Kwaty-anem ra inpek rtnwewarl. Anyentarl-anyentarl Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ingkety irrarlkeynek rag-el artwerretyilemel.
JOH 13:6 Jesus ra apetyek Peter-warl. Peter-el ayernek-anem, “Ingkartay! Ingka ayenh-then ntwa irrarlkey-angenh.”
JOH 13:7 Jesus-el renh tyernek, “Lyertan arrantherr iterl-arey-angenh, atharl arrenhantherrenh ingkety irrarlkeyneyel. Ingwer-ingerant arrantherr iterl-areyenhan.”
JOH 13:8 Peter ikwer arrngert angkek, “Ingka atyenh irrarlkey-angenh, menty!” Jesus ikwer-warl angkek, “Nga arlkarirrenty, atyenh-wenyarl nga!”
JOH 13:9 Peter ikwer-warl angkek, “Ingkartay! Ingka atyenh kwatyel irrarlka, akwatherr-then akapwert-then ingkerrenh-antey!”
JOH 13:10 Jesus angkek ikwer-warl, “Ingwer-rnem ingkerrenh irrarlkenty, rernemap alyelk ingkerrenh-anemarl, aternng-weny. Ahernel alhenty, rernem ingketyant aternng. Arrantherr alyelk, anyentant arrangkwarl alyelk-wenyarl.”
JOH 13:11 Jesus ra arrwekel-antey iterl-arenh, anyentelarl renh ahayiweyenh ahelengkw-rnem-warl. Alakenh-anyem ra angkek anyent ikwer. Anyent apmwa anenh ikwer-rnem-itwel.
JOH 13:12 Jesus ra renh-rnem ingka irrarlkek-penh, ra arnkwa arlpentyel-anem aylpek angkep arrpemarl. Ra arrernelhek arrpemarl, rap renh-rnem ayernek, “Ilekek atha arrenhantherr ingkety irrarlkek?
JOH 13:13 Arrantherr ayenh ‘Ingkart’ itneweyel, ‘Akalty-anthenh-anthenh-then.’ Alakenh-anyeman arraty-angkwarrarl. Innga ayeng Ingkart arrekantherrenh akalty-anthenh-anthenh-then. Arrantherr warrkenh atyenh-rnem. Atha arrenhantherr ingka lheweynek. Arrantherr irrkaty-angkwarr anetyek, ayeng aneyel-angkwarr-antey. Arrantherr-anemarl ingkern ingka lhewerr-ayntetyek.
JOH 13:15 Ayeng arrekantherr lwewarrernelhek, arrantherr arraty-angkwarr apentetyek. Arrantherr atyenh-angkwarr anayntetyek. Atha arrenhantherr arraty-angkwarr ileyel, warrkenh ingwerenty nthakenh atyetyart ikwerenh-angkwarr ilkwa aney-angenh. Artwamp-angkwarr akely-antey aneyel. Artwa ra ingwer thwenem angkakert. Angkakert ra atyetyart ikwerenh akely-anteyarl aneyel. Warrkenh nthakenh ilkwa arrpem ilelhey-angenh.
JOH 13:17 Arrantherr mwerr-angkwarr alakenh apententy, Akngeyel arrenhantherr arntarnt-areyenh inkwerelhemel.
JOH 13:18 Arrantherr alyelk aneyel mwerr-angkwarr. Anyentant alyelk-weny aneyel apmwa. Ingwer-inger artwa anyent ra atyengety intwemelirrenty arrantherr areyenh. Akngey-kenh angka aynteyel alakenh: ‘Artwa ikwer-angkwarr atha amern-then aker-then arlkwem, ra atyengety intwemelirrem-anem apmwangkwarr.’ Alakenh-anyem ayeng artwa ikwer-penh angkeyel arrwekel, arrantherr atyeng awelhetyek. Arrantherr renh areyenh atyengety intwemelirrenty, arrantherr angka atyenh iterl-areyenh, inngarl ayengan, Akngey-kenh alerikwan.
JOH 13:20 Atha arrenhantherr arraty innga ileyel. Atha arrenhantherr angka atyenh-akert thweneyel, arrantherr apmer arrpanenh-warl ilerl-apayntetyek. Ingwerenty arrekantherr awelhenty inkwerelhemel, ra atyeng-then-antey awelhem inkwerelhemel. Ra akngey atyenhek awelhem arrpemarl, rarl ayenh thwenek.”
JOH 13:21 Jesus ra ilelhek-penh ra alpwelyirrek. Ra kwertengerl-rnem ilek, “Innga atha arraty arrenhantherrenh ileyel, kwertengerl anyentel ayenh ahayiweyenh ahelengkw-rnem-warl, rernem ayenh antwerrkemel atweyek.”
JOH 13:22 Kwertengerl rernem ywarn iterrek-anem. Rernem anngant-arey arerrek ywarn iterremel.
JOH 13:23 Kwertengerl anyent ingwer Jesus-itwek anenh. Jesus ra ikwer artewentyel ilkelhenh intem.
JOH 13:24 Peter-el iltyelant renh ilek, “Jesus ayerna, angwenhek ra angkeyelan.”
JOH 13:25 Ra Jesus renh ayernek, “Ingkartay! Angwenhel ngenh ahayiweyenh?”
JOH 13:26 Jesus-el tyernek, “Atha amern akely arlkwerrng-warl apelyilem, athap anyent renh anthem, artwa anyent renhey-antey irrkaty-antey rarl ayenh ahayiweyenh.” Jesus-el amern akely arlkwerrng apelyilek, renh Judas anthemel. Simon Iscariot-kenh alerikwarlap ran.
JOH 13:27 Judas-elan amern anamerl-antey inerl-alhek. Arrenty Satan ikwer-warl antelhek. Jesus angkek, “Judas, anamerl alha, nga ilkelheyel-angkwarr, ntwa mpwaretyek.” Judas-el man atnyenenh yakwethenp. Kwertengerl-rnem iterrek, Jesus-el Judas ilanthek, rang tyenkerr atyenhilentyek-athen amern payemeletyek. Ingwer-rnem iterrek, Jesus-elarl Judas thwenentyek-athen, man man-weny-rnem antheynetyek-arrpantey.
JOH 13:31 Judas alhek-penh Jesus-arl kwertengerl-rnemek angkek, “Ingwerel-rnem ayenh iterl-areyenh Akngey-kenh Artwa Impen, ayengarl rlterrk ilkwakert aneyel, Akngeyelarl ayenh rlterrkilek. Rernem iterl-areyenh Akngey rlterrk ilkwakert aneyel arrpemarl. Rernem ikwer inkwerelheyenh.
JOH 13:32 Arraty innga! Ayeng Akngey-kenh Artwa Impen. Akngey ra lwewarrernelheyel ingkerrenh-angkwarr, Artwa Impen ayeng rlterrk ilkwakert aneyel. Lyert ayeng lwewarrernelhem.
JOH 13:33 Atyenh-rnem, alerl ayeng alyep arrekantherr-itwek anem. Ikwer-penh arrantherr atyeng ywarn nthweyenh, arrantherrap nthakenh ayenh arey-angenh. Arrantherr iterl-areyel apek, atha Jew atyetyart-rnem arrwekel-antey ilek-penh? Atha ilek alakenh, ‘Ayeng apmer ingwer-warl alpem. Arrantherr ywarn apmer ikwer-warl alpeyenh.’ Aleyan atha angka irrkaty arrekantherr ileyel. Ayeng apmer ingwer-warl alpem. Arrantherr ikwer-warl alpey-angenh arrangkw.
JOH 13:34 Alakenh mwerr. Kel atha arrekantherr angka Akngey-kenh ingwer-anem arrernem alakenh. Arrantherr ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, atharl arrenhantherr arntarnt-areyel-apeny.
JOH 13:35 Arrantherr mwerrant-arey anetyek. Alakenh-angkwarr ingwer-rnemel arrenhantherr iterl-arem, arrantherrarl kwertengerl atyenh-rnem aneyel.”
JOH 13:36 Simon Peter-el Jesus ayernek, “Ingkartay! Nthenh-warl ngan alheyenh?” Jesus-el renh tyernek, “Ayeng apmer ingwer-warl alpem. Nga ikwer-warl alerl alpeyenh, ingwer-ingerant-anem alpeyenh arrpemarl.”
JOH 13:37 Peter-el Jesus ayernek, “Ingkartay! Ilek-kety ayeng ngkweng-warl alpeyenh? Ingwer-rnemel ngenh atwekerr, atha ngenh arntarnt-arem. Kel rernem ayenh ipmek atwetyek, alakenh-anyem mwerrarl. Ayeng aterirrey-angenh, katy ngkweng ilwetyek ayeng arlka menty anthelhetyek.”
JOH 13:38 Jesus-el Peter renh ilek, “Nga katy atyeng ilwey-angenh. Atha ngenh arraty ileyel, ingwer-inger tywek-tywek irrwey ingwepenh arlkey-ayntekerrem-awaty, nga irrpety-inger ilelhetyek, ntwa ayenh iterl-arey-angenh akwerrp-arrpantey.”
JOH 14:1 Jesus kwertengerl-rnemek angkek, “Artewentyel iterrey-angenh anayntetyek. Akngey renh tnakay, ayenh tnakem arrpemarl.
JOH 14:2 Akngey atyenh-kenh apmer ilkwa. Irrtywerrey-angenh atha arraty innga arrenhantherr ileyel. Ayeng arrwekel alpem, apmer arrekantherr mpwaretyek.
JOH 14:3 Ayeng apey-alpeyenh, atha arrenhantherr ikngwerl-alpetyek apmer nhak-warl, arrantherr aney-alpetyek Akngey-kenh apmer-itwek. Arrantherr atyeng-itwek anetyek.
JOH 14:4 Arrantherr iwerr iterl-areyel, ayengarl ikwer-warl alpeyenh.”
JOH 14:5 Thomas angkek, “Ingkartay! Anwantherr iwerr ikwer akwerrparl. Nthakenh anwantherr iwerr ikwer-warl alpeyenh?”
JOH 14:6 Jesus ilelhek Thomas-ek, “Ayengarl iwerr anyentarl Akngey-warl-athek. Atha angka arraty ingkerrenhek iley-angker. Atha anyentelarl arrewaly-penhan itethilem. Nthakenh ingwerenty alpey-angenh Akngey-warl atyeng-wenyel. Atyeng-angkwarrant nga Akngey-warlan alpem.
JOH 14:7 Arrantherr ayenh iterl-arenty, arrantherr Akngey atyenh renh iterl-arem arrpemarl. Kel arrantherr ayenh arek-penh, arrantherr ikwer akalty.”
JOH 14:8 Philip angkek Jesus-ek, “Ingkartay! Anwantherr Akngey aretyek, anwantherr ikwer inkwerelhetyek.”
JOH 14:9 Jesus-el Philip renh ilek, “Ayeng arrekantherr-angkwarr alhenh, arrantherr ayenh iterl-arey-areny. Ingwerentyel ayenh arenty, ra Akngey arem arrpemarl. Kel arrantherr Akngey renh arek.
JOH 14:10 Nga atyeng irrpelthirreyel-antey. Ntwa ayenh tnakey-areny, Akngey atyeng-itwel aneyel, ayeng Akngey ikwer-itwel aneyel arrpemarl. Angka anyent-antey. Angka atyenh-weny ikwerenh-angkwarr Akngey warrkirreyel.
JOH 14:11 Arrantherr ayenh tnakey-areny. Akngey atyeng-itwel aneyel, ayeng ikwer-itwel aneyel arrpemarl. Kel arrantherr ayenh tnaketyekant, atharl angka ikwerenh ilerl-apenh, ayeng warrkirrenh ikwerenh-angkwarr, arrantherr arek.
JOH 14:12 Atha arrenhantherr arraty ileyel. Arrantherr atyeng-angkwarr apententy, arrantherr atyeng-apeny mpwareyenhan. Ayeng Akngey-kenh apmer-warl alpemarl-kety, arrantherr ilek-ilek mwerr-angker mpwareyenh.
JOH 14:13 Arrantherr ayenh ayernenty itna atyenh-angkwarr, ayeng arrekantherr awelhem, ilek-ilek arrekantherr mpwarem, Akngey-kenh-angkwarr. Alakenh-anyem ingkerrenhel Akngey renh iterl-areyenh, ra rlterrk ilkwakertarl aneyel.
JOH 14:14 Arrantherr ayenh ayernenty itna atyenh-angkwarr, atha alakenh mpwarem arrekantherr.”
JOH 14:15 Jesus-el kwertengerl-rnem ilek, “Arrantherr atyeng artewentyel ilkelhenty, arrantherr angka atyenh-angkwarr apentem.
JOH 14:16 Atha Akngey ayernem, ra Itnweng Rlwart arrekantherr-warl thwenetyek, arrenhantherr akalty-anthayntetyek, ranem arrekantherr-itwek aleth-antey anayntetyek. Ahern-arenyel Itnweng renh iterl-arey-angenh. Arrantherr renh iterl-areyel, nthakenh ra arrenhantherr iwerl-alhey-angenh. Ra arrekantherr-itwel intem-antey aneyenh.
JOH 14:18 Ayeng Akngey-kenh apmer-warl alpenty, nthakenh atha arrenhantherr iwerl-alhey-angenh. Ayeng arrekantherr-warl apey-alpeyenh.
JOH 14:19 Ingwer-ingeran ahern-areny-rnemel ayenh arey-angenh, arrantherr ayenh areyenh iteth-antey anngetherr. Arrantherr iteth aneyenh atyeng-angkwarr.
JOH 14:20 Arrantherr ayenh iterl-areyenh, ayengarl Akngey-kenh-angkwarr aneyenh. Arrantherr iterl-areyenh ayeng arrekantherr-itwek aneyel arrpemarl. Arrantherr atyeng-itwek aneyel arrpemarl.
JOH 14:21 Ingwerenty angka atyenh-angkwarr apentem, atharl renh anthek. Akngey ikwer inkwerelheyel, ayeng ikwer inkwerelhem arrpemarl. Ayeng ikwer-warl aremirreyenh, ra ayenh iterl-arayntetyek.”
JOH 14:22 Judas ingwer, Judas Iscariot-weny, ra Jesus renh ayernek “Ingkartay! Ilek ngan alakenh angkek? Ilek nga lwewarrernelhem anwekantherrant? Ahern-areny ingwer-rnem-alew?”
JOH 14:23 Jesus angkek Judas-warl, “Ingwerenty ilkelhenty atyeng-angkwarr apenterl-ayntetyek, ra atyeng awelh-ayntem. Akngey atyenh ikwer ilkelh-ayntem arrpemarl. Aylak ikwer-warl apetyem arrpemarl, ikwer-itwek anetyek.
JOH 14:24 Ingwerenty atyeng-angkwarr-kety arlkarirrenty, angka atyenhek ra awelhey-angenh. Angka atyenh-wenyarl Akngey atyenh-kenh, rarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl angka ikwerenh-akert.”
JOH 14:25 Jesus angkek kwertengerl-rnem-warl, “Atha arrenhantherr angka arrwekel-antey ilek ayeng alpey-alenty.
JOH 14:26 Ingwer-inger ayeng Akngey-kenh apmer-warl alpenty-penh, ra arrekantherr-warl Itnweng ikwerenh thweneyenh, ranem arrekantherr ilkwatherr anetyek arntarnt-aremel. Itnwengel arrenhantherr akalty-anthayntetyek angka ingkerrenh-angkwarr, arrenhantherr iylpangkelhil-ayntetyek, angka weth atharl arrekantherr ilek-angkwarr, ayengarl arrekantherr-itwel anenhel.
JOH 14:27 Arrantherr artewentyel iterrey-angenh anetyek. Aterirrey-angenh. Atha arrenhantherr irrngerney-anthem arrantherr mwerrant-arey anetyek. Ahern-areny-kenh-angkwarr arternpirrey-angenh arrangkw.
JOH 14:28 Arrantherr wetharl ayenh awek-penh, ayeng alpeyenh. Ikwer-penh ayeng apey-alpeyenh arrpemarl. Akngey ra atyeng-angkwarr ilkwa innga. Arrantherr atyeng inkwerelhey-areny, ayengarl Akngey atyenh-warl alpem.
JOH 14:29 Arrwekel weth atha arrekantherr ilek, arraty-angkwarr apent-ayntetyek-anem ayeng apey-alpey-alenty.
JOH 14:30 Ahern-areny atyetyart ra nhenh-warl apetyeyenh. Ran atyetyart atyenh-wenyarl. Alakenh-anyem-kety ayeng nthakenh arrpemarl angkey-angenh.
JOH 14:31 Ayeng Akngey atyenhek awelhem, ingkerrenh ahern nhenh-areny-rnemel iterl-aretyek, ayeng Akngey-kenharl.” Ikwer-penh Jesus kwertengerl-rnemek angkek, “Kel-antey. Mpa, alhey anwantherr.”
JOH 15:1 Jesus ilelhek, “Ayeng arwerl grapes rarl. Akngey atyenh ran amern grapes arntarnt-arey-angker-apeny.
JOH 15:2 Waly amern-akert-rnem mentyarl arem. Waly-rnem amern-weny-rneman ra akalthemel iwem, waly ingwer-rnem amern-akert-rnem irretyek.
JOH 15:3 Mwerr arrantherr arraty aneyel, angka atyenh-angkwarr ayntarrp-iley-angenh.”
JOH 15:4 “Atyeng-itwel ana, ayeng arrekantherr-itwel anem arrpemarl. Waly akenty ra arlenyirrem, arrangkwarl. Alperr amentirrenty, amern aney-angenh-anemarl. Arrantherr amentirrenty atyengety arrantherr arrangkwarl, atyeng-angkwarr apentey-angenhan.
JOH 15:5 Ayeng arwerl grapes-apeny, arrantherr waly-rnem-apeny. Atyeng-itwel arrantherr anenty, ayeng arrekantherr-itwel anem arrpemarl, arrantherr arraty-angkwarr aneman. Atyeng-angkwarr aney-angenh ayeng arrekantherr-itwel aney-angenh arrpemarl.
JOH 15:6 Ingwerenty atyengety amentirrenty, ra apmwirreyenh, alperrarl apmwa arlenyirrem-apeny arrangkw. Warrkenh-rnemel alperr arleny-rnem rwewarl iwem-apeny.
JOH 15:7 Arrantherr atyeng-angkwarr apententy, angka atyenh iterl-aremel awelhenty, ayeng arrekantherr awelh-ayntem arrpemarl, arrantherr atyeng ayernenty, athap arrenhantherr arntarnt-arayntem.
JOH 15:8 Arrantherr arraty-angkwarr apententy, ingkerrenhel Akngey renh iterl-arem tnakemel, ran rlterrk inngarl aneyel.
JOH 15:9 Ayeng arrekantherr ilkelheyel, Akngey atyeng ilkelheyel-apeny. Ayeng arrekantherr ilkelheyel, Akngey atyeng ilkelheyel-apeny. Atyengety intwemelirrey-angenh, intem-antey apenterl-ayntetyek.
JOH 15:10 Ra atyeng ilkelheyel, ayeng ikwer awelheyelarl. Ra nthakenh atyengety intwemelirrey-angenh. Ayeng innga arrekantherr ilkelheyel irrkaty-angkwarr-antey. Arrantherr atyeng awelhenty, ayeng arrekantherr-itwel anem, arrekantherrety intwemelirrey-angenh.
JOH 15:11 Atha arrenhantherr ilek, arrantherr irrngerney anayntetyek ayeng aneyel-apeny. Ayeng ilkelheyel, arrantherr irrngerney innga anayntetyek.
JOH 15:12 Nhenhan angka atha arrekantherr intem-antey arrernek: Ayengarl arrekantherr-itwel mwerr-angkwarr aneyel-apeny, arrantherr ingwer-rnem-then mwerrant-arey anayntetyek.
JOH 15:13 Alakenh-anyem artwa ra ikwerenh-rnemek artewentyel ilkelheyelarl, rap arlka menty anthelhem, ikwer-rnem katy ilwetyek, renh-rnem itethiletyek.”
JOH 15:14 “Arrantherr angka atyenh-angkwarr apententy aleth-antey, arrantherrap atyenh-rnemarl anem.
JOH 15:15 Lyertan atha arrenhantherr itnewem atyenh-rnem-anemarl. Aleyan arrantherrarl iterl-areyel angka atyenh-angkwarr, ayengan iterreyel-angkwarr. Arrantherran warrkenh-weny-anemarl. Atha arrekantherr angka ingkerrenh ilek, Akngey atyenhel ayenh ilek-apeny. Warrkenh-rnemel atyetyart-kenh angka ingkerrenh iterl-arey-angenharl, rarl iterreyel-angkwarr.
JOH 15:16 Arrantherr ayenh arrerney-angenh, atyetyart arrekantherr anetyek. Atharl arrenhantherr ayerrpilek, atyenh-rnem anetyek. Atha arrenhantherr ayerrpilek, arrantherr Akngey-angkwarr warrkirr-ayntetyek intem-antey. Arrantherr Akngey ayernenty atyeng-angkwarr, Akngeyel arrekantherr awelhemarl.
JOH 15:17 Atha arrekantherr ileyel arrpemarl, angka nhenh aynteyel-angkwarr: Arrantherr mwerr-angkwarr anayntetyek, artewentyel ilkelh-ayntetyek ingwer-rnemek.”
JOH 15:18 Jesus kwertengerl-rnemek angkek arrpemarl, “Ingwer-rnem ahern nhareny-rnem arrekantherr ilkelhey-angenharl. Iterl-arayntenherr-arey, arrwekel-antey rernem atyengety arlkarirrenh-apeny.
JOH 15:19 Arrantherr ahern-areny-kenh-angkwarr apententy, ahern-areny rernem arrekantherr inkwerelhemarl. Arrangkw. Atha arrenhantherr ingkerrenh ayerrpilek atyenh-rnem-anem. Alakenh-they rernem arrekantherrety arlkarirreyel. Arrantherrap ikwer-rnem-kenh-wenyarl.
JOH 15:20 Iterl-arenherr-arey, atharl arrenhantherr arrwekel ilek. Artwa warrkenh anem, ranap atyetyart ikwerenh-angkwarr ilkwewenyarl arrangkw. Ahern-arenyel ayenh atwetyek arrkernelhem. Irrkaty-angkwarr rernem arrenhantherr atyenh-rnem atwetyek arrkernelhem arrpemarl. Ingwer-rnem angka atyenhek awelhek, atharl ikwer-rnem ilek. Irrkaty-angkwarr rernem arrekantherr awelhem, arrantherran angka ikwer-rnem ilenty.
JOH 15:21 Ahern-areny-rnem rernem apal anenh, Akngey renh iterl-arey-angenh, rarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Arrantherran atyenh-rnemarl. Rernem arrekantherr irrpelthirrem arrpemarl, atyeng irrpelthirrenh-apeny, ikwer-rnemant awelhetyek.
JOH 15:22 Apalarl rernem anenh arrwekel. Ingkartel renh-rnem nthakenh ayntarrp-iley-angenh, arrangkw. Angka atyenh awek-penh rernem apmwangkwarr-antey aneyel. Ingkartel renh-rnem tyatyemilem.
JOH 15:23 Ingwerenty atyengety arlkarirrenty, rap Akngey-kety arlkarirreyel arrpemarl.
JOH 15:24 Atha ilek-ilek mpwarek, ingkerrenhel aretyek, Akngey rlterrk ilkwa. Rernem anngetherr arek. Ingkerrenhel ayenh arek, ayengarl ikwer-rnem-itwek warrkirrenh. Rernem atyeng ilkelhey-angenh-antey, Akngey atyenhek-then, rernem atyengety intwemelirrek. Rernem apmwelhilek Akngey-kenh-angkwarr.
JOH 15:25 Akngey-kenh angka alakenh arrwekel aynteyel: ‘Ingwer-rnem arwa atyengety arlkarirreyelarl apmwangkwarrarl.’” Angka innganem irrek.
JOH 15:26 Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Atha arrekantherr-warl-anem Itnweng arrernem. Ra Itnweng Akngey-they apetyem, atyenh-angkwarr arrenhantherr akalty-anthetyek arraty-angkwarr.
JOH 15:27 Arrantherr ayenh aytarenhey-alpenh awank-they. Alakenh arrantherr ingwer-rnemek iley-areny angka atyenh.”
JOH 16:1 Ikwer-penh Jesus angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Atha arrenhantherr ingkerrenh-angkwarr akalty-anthek, arrantherr atyengant awelh-ayntetyek, angkep intwemelirrey-angenh.
JOH 16:2 Ingwer-inger Jew-rnemel arrenhantherr tyaty akely-they irrenteyenh, innga. Ingwer-inger rernem arrenhantherr ipmek atweyenh, angka Akngey-kenh arraty-angkwarr-arrpantey.
JOH 16:3 Rernem Akngey iterl-arey-angenharl. Rernem ayenh iterl-arey-angenh arrpemarl. Alakenh-they rernem arrenhantherr ipmek atweyenh.
JOH 16:4 Aleyan atha arrekantherr ileyel arrwekel arrantherr angka nhanyem iylpangketyek, atharl arrenhantherr arrwekel ilek-angkwarr, atwekerr-awaty.” Ikwer-penh Jesus angkek kwertengerl ikwerenh-rnemek, “Awank-akerr atha angka arrekantherr iley-angenh-antey, ingwerel-rnem arrenhantherr atweyenh.”
JOH 16:5 “Akngeyel ayenh thwenek ahern nhenh-warl. Ayeng Akngey-warl alpeyenh. Arrantherr ayenh ayerney-angenh, ‘Nthenh-angkwarr nga alpeyenh?’
JOH 16:6 Arrantherr amperrngirremel ayenh awek, ayengarl arrekantherr ilelhek.
JOH 16:7 Atha arrenhantherr arraty ileyel, ayeng Akngey-warl alpenty, atha arrekantherr Itnweng thwenem ilkwatherr. Itnweng Rlwart apetyey-angenh-antey. Ayeng alpentyelant atha Itnweng Rlwart arrekantherr-warl thwenem.
JOH 16:8 Itnweng ra ahern-warl apetyeyenh, rap ingkerrenh akalty-antheyenh, rernem apmwekety angkepirretyek. Rantey arrpemarl ingkerrenh ileyenh, ayengarl arraty aneyel, rernem ingkerrenhel ayenh iterl-areyenh, ingwer-inger Akngeyel ahern-areny ingkerrenh atha akngakeyenh.
JOH 16:9 Alakenh-they Itnweng ra ayenharl tnakey-angenh-rnem ileyenh, Rernem atyeng-warl angkepirretyek.
JOH 16:10 Ayeng Akngey-warl alpemarl-kety ra arrenhantherr arraty innga akalty-antheyenh, ayengarl arraty innga.
JOH 16:11 Apmwangkwarr apenteyel-rnemel iterl-aretyek, ahern-areny atyetyart renh Akngeyel kel ywerrelhilek.
JOH 16:12 Angka ingwer-rnem aynteyel. Atha arrenhantherr nthakenh arraty iley-angenh, arrantherr ywarn iterreyel-kety.
JOH 16:13 Akngey-kenh Itnwengel arraty innga ileyel. Ingwer-ingeran Akngey-kenh Itnweng ra arrekantherr-warl apetyeyenh, ra angka ingkerrenh arraty innga arrekantherr ileyenh. Ra Akngey-kenh-angkwarrant ileyenh, arrantherr iterl-aretyek nthakenharl irreyenh.
JOH 16:14 Itnwengel ayenh tnakeyenh, ra angka atyenh irrkaty-antey arrekantherr ileyenh. Alakenh-they arrantherr ayenh iterl-areyenh, ayengarl rlterrk inngan.
JOH 16:15 Angka Akngey-kenh angka atyenh arrpemarl. Atha arrwekel arrenhantherr kel ilek, Itnwengel arrenhantherr akalty-antheyenh, angka atyenh renhey-antey.”
JOH 16:16 Ikwer-penh Jesus-el kwertengerl-rnem ilek, “Arlta irrpety-penh ayeng ywerreyenh, arrantherr ayenh arey-angenh-anem. Ingwer-ingerant ayeng aremirreyenh, arrantherr ayenh areyenh-anem.”
JOH 16:17 Kwertengerl-rnem angkerrenh, “Nthakenh Jesus angkek, rarl ywerrerl-alheyenh, ingwer-ingerant aremirreyenh. Nthakenh ra ilelhek, ra Akngey-warl alpeyenh? Anwantherr apateyel.”
JOH 16:19 Jesus-el renh-rnem iterl-arek, rernemarl apatemel anenh, rernem renh ayernetyek. Jesus angkek, “Ayeng arrwekel-antey ilelhek, ‘Arlta irrpety-penh arrantherr ayenh arey-angenh-anem, ingwer-ingerant arrantherr ayenh areyenh-anem.’ Alakenh-they arrantherr apatemel angkerreyel apek?
JOH 16:20 Atha arrenhantherr arraty ileyel, arrantherr atyeng amperrngirreyenh artnemel, ahern-areny ingwer-rneman inkwerelheyelarl. Arrantherr amperrngirreyenh, ikwer-penh arrantherr inkwerelheyenh arrpemarl.
JOH 16:21 Ampa akely ikwerenh aney-alenty, amikw arntety amperrngirreyel. Ampa ikwerenh anekarl-they ra irrngerney-anem aneman.
JOH 16:22 Lyert arrantherr atyeng amperrngirreyel arrpemarl. Ingwer-inger atha arrenhantherr areyenh arrpemarl, arrantherr intem-antey atyeng inkwerelheyenh amperrngirrey-angenh-anem.
JOH 16:23 Ayeng nhethey alpenty, arrantherr ayenh ayerney-angenh. Atha arrenhantherr arraty innga ileyel. Arrantherr Akngey atyenh ayernenty, atyeng-angkwarr, ra arrenhantherr awemarl.
JOH 16:24 Arrantherr Akngey renh ayerney-angenh-antey atyeng-angkwarr. Lyertan arrantherr renh ayernetyek, rarl arrenhantherr kel awemarl, arrenhantherr anthemarl. Arrantherr inkwerelheyenh-anem.”
JOH 16:25 Ikwer-penh Jesus kwertengerl-rnemek ilelhek, “Atha angka ilek-ilek arrekantherr ilek anyelkel, arrekantherr arraty anayntiley-angenh. Ingwer-ingeran atha angka Akngey-kenh arrekantherr anayntileyenh, arrantherr arraty-anem Akngey-kenh-angkwarr akaltyirretyek.
JOH 16:26 Arlta ikwerel, Nthakenh atha anyentelant Akngey ayerney-angenh arrangkw. Arrantherr Akngey amentel renh ayernetyek, atyeng-angkwarr.
JOH 16:27 Arrantherr ayenh iterl-areyel, ayeng Akngey-kenh innga. Alakenh-anyem Akngey arrekantherr artewentyel ilkelheyel.
JOH 16:28 Ayeng Akngey-they apetyek ahern nhenh-warl. Aleyan ayeng Akngey atyenh-warl alpeyel ahern nhenh iwerl-alhemel-anem.” Alakenh-anyem Jesus angkek.
JOH 16:29 Kwertengerl-rnem ikwer angkek, “Nga anaynt-anem angkek, anyelk-weny.
JOH 16:30 Aley-anem anwantherr akalty. Ntwa ingkerrenh iterl-areyel, amentel irrwerl-areny-kenh-angkwarr, akwerrngelant atnyeneyel. Aleyan anwantherr ngenh iterl-areyel, ngarl inngan Akngey-they apetyek.”
JOH 16:31 Jesus-el renh-rnem tyernek, “Arrantherr atyeng arraty awelheyel?
JOH 16:32 Atyeng arrantherr awelhenherr-arey! Ingwer-inger arrantherr aterel anterremel alpeyenh apmer-warl, ayenh iwerl-alhemel. Kel mwerr, Akngey ilkwatherr atyeng-itwek aneyel, ayeng ament-weny.
JOH 16:33 Kel Atha arrenhantherr ilek, arrantherr arternp anayntetyek. Atyeng iterrey-angenh amperrngirrey-angenh. Artwa ahern-areny-rnemel arrenhantherr irrwerneyenh. Arrantherr ikwer-rnem-kety aterirrey-angenh. Kel atha ahern-areny-rnem arrwekel-antey antengilek.”
JOH 17:1 Jesus-el kwertengerl-rnem ilek-penh, ra alker-warl-athek itnywenek, ra Akngey-warl angkemel, “Akngeyay! Ayengan alerengkw ngkwenh. Arlta atyenh arrer-anem ayeng ilwetyek. Ayenh rlterrkila, ayeng rlterrk ilkwakert anetyek ngkweng-apeny, ingkerrenhel ngenh iterl-aretyek ngarl rlterrk innga aneyel.
JOH 17:2 Ntwa ayenh arrernek, ayeng Ingkart ahern-areny ingkerrenhek anetyek. Atha ingkerrenh itethiletyek ngkweng-angkwarr, ntwarl ayenh ilanthek-angkwarr.
JOH 17:3 Rernem iteth intem aneyek ngkweng-angkwarr, rernem ngenh iterl-aretyek, nga Akngey anyent innga aneyel, rernem ayenh iterl-aretyek arrpemarl, ntwarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl.
JOH 17:4 Atha warrk ingkerrenh ywerrelhilek, ntwarl ayenh thwenek. Atha ingkerrenh akalty-anthek angka ngkwenh. Rernem akalty-anem, rernem ngenh iterl-areyel-anem, nga anyentarl rlterrk ilkwakert aneyel.
JOH 17:5 Akngeyay, ahern nhenh arrpmerney-angenh-antey, aylak atherr-antey anenh rlterrk ilkwakert. Ayenh rlterrkila arrpemarl, aylak atherr-antey arrpemarl anetyek rlterrk ilkwakert.
JOH 17:6 Ntwa kel ingwer-rnem rlwanek, rernem atyeng-angkwarr apentetyek, kwertengerl atyenh-rnem anayntetyek. Rernem ngkwenh-rnem anenh, ntwa renh-rnem atyeng-warl atnwenhek. Rernem ngkweng arraty awelheyel, angka ngkwenh-angkwarrant arraty apenteyel.
JOH 17:7 Rernem akalty-anem, ntwarl ayenh rlterrkilek.
JOH 17:8 Atha renh-rnem akalty-anthek, ntwarl ayenh ilanthek-angkwarr-antey. Rernem atyeng awelhek. Rernem atyeng akalty, ayengarl ngkweng-they apetyek. Rernem atyeng akalty arrpemarl, ntwarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl.
JOH 17:9 Aleyan atha ngenh ayerney-angenh ahern-areny ingkerrenhek. Atyenh-rnemekant atha ayerneyel. Rernem ngkwenh-rnem, ntwap renh-rnem atyeng anthek. Alakenh-anyem atha ngenh ayerneyel ikwer-rnem.
JOH 17:10 Nhenh-rnem atha atnyeneyel, ngkwenh-rnemarl. Nhenh-rnem ntwarl atnyeneyel-rnem atyenh-rnem arrpemarl irrkaty-antey. Rernem angka atyenh ingwer-rnemek ilerl-apayntetyek, rernem ayenh iterl-aretyek, ayengarl rlterrk ilkwakert aneyel.
JOH 17:11 Atha ahern nhenh iwerl-alhem-anem, ngkweng-warl alpem-anem irrwerl-warl. Kwertengerl atyenh-rnemant-anem anayntem ahern nhenh-itwek. Ntwa itna ngkwenh atyeng anthek. Renh-rnem arntarnt-araynta apmwekety, rlterrk ngkwenhel rernem anyent-antey anayntetyek, aylakarl anyent-antey aneyel-apeny.
JOH 17:12 Atha renh-rnem arntarnt-arek, ngkweng-angkwarr. Ntwa ayenh rlterrk ilkwa anthek, atha renh-rnem arntarnt-aretyek. Atha renh-rnem arntarnt-arek, rernem ngkwengety angkep irrekerr. Artwa anyentant ngkwengety angkepirrek apmwangkwarr. Ra ipma intem-antey aynteyenh, angka ngkwenh arrwekel ayntenh-angkwarr.
JOH 17:13 Akngeyay! Lyert-antey ayeng alpetyek ngkweng-warl. Ayeng ngkweng-warl angkeyel ahern nhel, kwertengerl atyenh-rnemel ayenh awetyek, rernem atyeng inkwerelhetyek, irrngerney anetyek arrpemarl.
JOH 17:14 Atha renh-rnem akalty-anthek angka ngkwenh. Ingwer-rnem ahern nhenh-areny-rnem, apmwangkwarr apenteyel-rnem, rernem kwertengerl-rnem-kety arlkarirreyel. Ayeng ahern-arenyek awelhey-angenh, rernem ahern-arenyek awelhey-angenh arrpemarl, arrangkw.
JOH 17:15 Akngeyay, atha ngenh ayerneyel, rernem ahern nhenhel anayntetyek, ntwa renh-rnem arntarnt-aretyek arrenty-kety.
JOH 17:16 Atha ahern-areny-kenh-angkwarr apentey-angenh arrangkw. Rernem ahern-areny-angkwarr apentey-angenh arrpemarl.
JOH 17:17 Angka ngkwenh arraty inngarl. Kwertengerl-rnem rlterrkila, rernem ngkwengant arraty anayntetyek intem-antey.
JOH 17:18 Ntwa ayenh ahern nhenh-warl thwenek, alakenh-anyem atha nhenh-rnem thwenem, rernem angka mwerr ilerl-apayntetyek apmer arrpanenh-warl.
JOH 17:19 Ayeng arlka menty anthelhem ikwer-rnem, rernem ngkweng anthelhetyek arrpemarl, impen-angkwarr.
JOH 17:20 Akngey, atha kwertengerl atyenh-rnemek ayerneyel. Rernem angka atyenh ilerl-apayntetyek ingwer-rnem-warl. Ingwer-rnem arntarnt-araynta arrpemarl, rernem ngkweng-angkwarr apenterl-ayntetyek arrpemarl.
JOH 17:21 Akngey, atha ngenh ayerneyel, rernem anyent-angkwarr apenterl-ayntetyek ingkerr aylak anyent-antey aneyel-apeny. Ingkerrenhel renh-rnem awetyek, rernem ngenh iterl-aretyek, ntwarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl.
JOH 17:22 Akngey, ntwa ayenh rlterrkilek. Alakenh-anyem atha renh-rnem rlterrkilem arrpemarl. Alakenh-anyem rernem anyent-angkwarr anetyek, mwerrant-arey, aylak anyent-angkwarr aneyel-apeny.
JOH 17:23 Akngey, ayeng ikwer-rnem-itwel intem-antey anem, nga atyeng-itwel intem-antey aneyel-apeny. Alakenh-anyem rernem anyent-antey aneyenh. Rernem ngenh iterl-aretyek, ntwarl ayenh thwenek, ahern nhenh-warl, ngarl ikwer-rnem ilkelheyel, atyeng ilkelheyel-apeny.
JOH 17:24 Ahern nhenh arrpmerney-angenh-antey, nga atyeng artewentyel ilkelhenh. Alakenh-anyem ntwa ayenh rlterrk anthek. Akngeyay, ntwa ayenh kwertengerl-rnem atyeng-warl atnwenhek. Ayeng ilkelheyel, rernem atyeng-itwek anetyek intem-antey, atyeng akalty irretyek, ayeng rlterrk ilkwakert, ngarl rlterrk aneyel-apeny.
JOH 17:25 Akngey, nga arraty inngarl. Ahern-areny ingwer-rnemelan ngenh iterl-arey-angenhan. Atha ngenh iterl-areyel. Kwertengerl-rnemel ngenh iterl-areyel arrpemarl, ntwarl ayenh thwenek ahern nhenh-warl.
JOH 17:26 Atha aleth-antey ilayntem angka ngkwenh, rernem ingwer-rnemek artewentyel ilkelhetyek, nga atyeng artewentyel ilkelheyel-apeny, ayeng anyent-antey ikwer-rnem-itwek anetyek.”
JOH 18:1 Jesus-el Akngey ayernek-penh, ra kwertengerl ikwerenh-rnem-akert alhek. Lher Kidron-angkwarr artarnpenhek intwar-ampeny-warl. Rernem alhek arwerl alip-angketyarr-warl.
JOH 18:2 Judas, kwertengerl anyent. Ingwer-ingerant ra Jesus renh ahayiweyenh artwa ahelengkw-rnem-warl. Ra apmer renh iterl-arek, Jesus rernemamarl akarrirrenh kwertengerl ikwerenh-rnem-akert.
JOH 18:3 Judas apetyek artwa ahelengkw Rome-areny-rnem-akert, Jesus renh antwerrketyek. Tyaty-areny iltyemwerney-rnem apetyek arrpemarl, Pharisee-rnemel renh-rnem thwenek tyaty-areny ilkwernemel-then. Rernem lyenenty-rnem-then rwalep-rnem-then akngetyek, walth-rnem-then. Jesus-el renh-rnem arnarek, akngerr. Ra arrwekel-antey iterl-arek, rernem apetyetyek, atwekerr-awaty. Ra rtnerl-alhek ayernemel, “Artwa angwenhek arrantherr nthweyel?” Rernem tyernek, “Jesus Nazareth-arenyek anwantherr nthweyel.” Jesus ra ilelhek, “Ayengarlap ra.” Judas ra ikwer-rnem-itwek rtnenh.
JOH 18:6 Jesus ikwer-rnem ilelhek-penh, rernem arlengirreynek, ahern-warl aytnemel, ingkerr-antey.
JOH 18:7 Jesus-el ayernek arrpemarl, “Angwenhek arrantherr nthweyel?” Rernem renh tyernek, “Jesus Nazareth-arenyek.”
JOH 18:8 Jesus-el renh-rnem ilek, “Kel ayeng arrwekel-antey arrekantherr ilelhek. Arrantherr ayenh inngantey arey-alhek. Artwa nhenh-rnem tyarlewenherr-arey, anterrkwey-angenh.”
JOH 18:9 Ahelengkw-rnemek ra arrngert angkek. Alakenh angka innganem irrek. Ra Akngey-warl kel angkek arrwekel-antey, “Akngeyay! Ntwa kwertengerl-rnem ingkerrenh atyeng anthek, atha renh-rnem atnyen-ayntetyek iylpelerlewey-angenh. Kel atha renh-rnem atnyeneyel-antey.”
JOH 18:10 Simon Peter-el nayp arreylp-akertel iylpa arternek arraty-ampeny-angkwarr, tyaty-areny-kenh warrkenh itna ikwerenh Malchus.
JOH 18:11 Jesus-el Peter ilek, “Nayp menty arrerneyna pilt-warl! Akngeyel ayenh thwenek, ayeng irrwampemel ilwetyek. Nthakenh ayeng Akngey-kety intwemelirrey-angenh awelhey-angenh-then.”
JOH 18:12 Ikwer-penhan irlkenty rernem Jesus renh antwerrkek arertnemel Jew-kenh iltyemwerney-rnemel-then.
JOH 18:13 Rernem renh akngek artwamp Annas-warl. Ran ahenterrikw Caiaphas-kenh anenh, Caiaphas tyaty-areny atyetyart ilkwa.
JOH 18:14 Caiaphas ran arrwekel-antey council-areny ingwer-rnem ilek, “Anwantherr artwa nhenh atwenty, Rome-arenyel-rnem anenhantherr menty arem. Anwantherr renh tyarlewenty, rernemap anwenhantherr ingkerrenh atwemarl. Alakenh-they anwantherr Jesus renh ipmek atwey-areny.”
JOH 18:15 Ahelengkw-rnemel Jesus akngeynek Annas-kenh apmer-warl. Peter-el-then kwertengerl ingwerel-then Jesus renh ingkern-they apentek. Atyetyart ilkwa tyaty-arenyel kwertengerl anyent weth iterl-arek. Rap renh mentyarl arek. Alakenh-they rant Jesus renh apentek, aylpenhek atyetyart-kenh yard-warl.
JOH 18:16 Peter aketh-itwek mpwelhenh keyt-itwel. Kwertengerl ingwerel renh arek. Kwertengerl ra yard-they tyerrelhemel alpek, ra arelh warrkenh ingwer-warl angkek, “Keyt altywerila, ra aylpenhetyek. Atha renh iterl-areyel, ran mwerrarl.” Ratherr atherr-antey keyt-angkwarr aylpenhek.
JOH 18:17 Arelh ra Peter renh ayernek, “Nga apek Jesus-kenh kwertengerlarl?” “Arrangkw.” Peter ilelhek, “Ayeng arlarl.”
JOH 18:18 Ingwel irrernt-anem ayntek. Ahelengkw-rnem-then warrkenh-rnem-then rernem arlterrngirrey-ayntek rwel. Peter alhek ikwer-rnem-warl, rwel arlterrngirretyek arrpemarl.
JOH 18:19 Atyetyart ilkwel Annas-el Jesus renh ayernek, “Angwenh kwertengerl ngkwenh-rnem? Ilek ntwa renh-rnem akalty-antheyel?”
JOH 18:20 Jesus-el renh tyernek, “Athan aketh-antey ingkerrenh akalty-anthek, ingkerrenhel ayenh awetyek, atha anyelkel akalty-anthey-angenh. Atha ingkerrenh akalty-anthek tyaty akely-rnem-itwek, tyaty ilkwitwek, rernemamarl anyentirrenh.
JOH 18:21 Ntwa ayenh ayerney-angenh. Ntwa ingwer-rnem ayerney-areny, rernemarl ayenh awek. Rernemarl angka atyenh awekarl, rernem akaltyarl. Renh-rnem ayerna, rernem ngenh iletyek.”
JOH 18:22 Jesus angkek-penh, warrkenh ingwerel renh arreyl atwek angkemel, “Nga alakenh angkey-angenh atyetyart tyaty-areny ilkwekarl!”
JOH 18:23 Jesus-el renh ilek, “Ilekek ntwa ayenh atwekarl, ayeng apmwel-areth angkenty-arrpantey? Ayeng apek apmwel-areth angkek, ayenh ilay!”
JOH 18:24 Warrkenh-rnemel Jesus renh arertnek. Annas-el renh Caiaphas atyetyart ilkwewarl thwenek.
JOH 18:25 Peter ra rwitwek-antey arlterrngirrenh. Ingwerentyel renh ayernek, “Nganang kwertengerl Jesus-kenh?” Peter ra ilelhek, “Arrangkwaw!”
JOH 18:26 Atyetyart-kenh warrkenh ingwer rwitwek rtnenh, artwa weth-kenh, Peter-elarl arrwekel-antey iylpa nayp arlpenty arreylpel arternek. Ra Peter alhengk-aremel ilek, “Ay! atha ngenh weth arekarl ikwer-itwek, apmer arwerl-angketyarr ikwer-itwek.”
JOH 18:27 Peter ra irrtywerremel ilelhek, “Arrangkw! Ayengarl arlarl!” Tywek-tywek irrwey arlkek-anem.
JOH 18:28 Ingwepenh ingkeny tyerrelheyangel, ahelengkwel-rnem Jesus renh akngek Atyetyart Pilate-warl. Atyetyart ilkwa Rome-areny anenh Judea-areny-rnem-kenh. Jew-rnem-kenh atyetyart ingwer-rnem warl akethel-antey mpwelhek, aylpenhey-angenh artwa ingwer-rnem-kety, rernem aker Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr alhewer arlkwetyek, angka arrwekelenyel ayntenh-angkwarr.
JOH 18:29 Atyetyart Pilate ra aketh-warl tyerrelhek, ra renh-rnem ayernek, “Ilekek arrantherr artwa nhenhan atnwenhey-alhek?”
JOH 18:30 Rernem renh tyernek, “Artwa yanh apmwarl. Alakenh-anyem anwantherr renh atnwenhey-alhek ngkweng-warl.”
JOH 18:31 Pilate angkek ikwer-rnem, “Ayeng arlarl! Court arrekantherrenh-angkwarrant arrantherr tyatemiletyek renh.” Rernem ikwer-warl angkek, “Nthakenh anwernantherr renh tyatyemiley-angenh atwey-angenh, arrangkw. Rome-areny-rnem arrantherr arrngert angkek, nthakenh anwernantherr artwa apmwa renh tyatyemiley-angenh ipmek atwey-angenh. Arrantherrant renh tyatyemiletyek atwetyek!”
JOH 18:32 Alakenh-anyem angka innganem irrek. Jesus ra angka arrwekel-antey ilelhek, rernem renh arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthey-alenty.
JOH 18:33 Pilate ra warl ikwer-warl aylpenhek. Ra ahelengkw-rnem ilanthek, Jesus renh kwen-warl atnwenhey-alhetyek. Ra Jesus ayernek, “Arraty inngang ngan atyetyart Jew-rnem-kenh?”
JOH 18:34 Jesus-el tyernek, “Ngang ament iterreyel, ayeng atyetyart Jew-rnem-kenh aneyel? Ingwerentyel apek ayenh ngkweng-warl ilek?”
JOH 18:35 Pilate angkek ikwer-warl, “Arwengk ngan! Ayengan Jew-wenyarl. Jew-rnem ngkwenh-rnem atyetyart tyaty-areny-rnem-then rernem ngenh atnwenhey-alhek atyeng-warl. Nthakenh ngan irrek? Ngang irrwernelhekarl ikwer-rnem-warl?”
JOH 18:36 Jesus-el renh tyernek, “Arrangkwarl ayengan Ayeng atyetyart ahern-areny-wenyarl. Kwertengerl atyenh-rnemel ingwer-rnem nthakenh atweyangarl atyeng-they.”
JOH 18:37 Pilate ikwer-warl angkek, “Nga ilelheyel nga atyetyart ilkwa?” Jesus-el tyernek, “Ngan arraty angkeyel, ayengan atyetyart ilkwarl. Ayeng ahern nhenh-warl apetyek, atha angka arraty iletyek ingkerrenhek. Ingwerenty atyeng awelhenty, rap angka arraty-angkwarrarl apenteman.”
JOH 18:38 Pilate-el Jesus ayernek, “Ilek-angkwarr angka arraty?” Pilate warl-they tyerrerl-alhek ingkerrenh rtnenherrenh-warl. Ra angkek ikwer-rnem-warl, “Atha artwa renh ilek-ilek-angkwarr ayernek. Ra apmweweny alyelk, nthakenh atha renh ayntarrp-iley-angenh. Ilekek atha renh atweman?”
JOH 18:39 “Anperarl Alhek ‘Passover’ tyenkerr arlkwenty-penhel arrantherr apmelerr ayenh ayernetyek arratyarl, atha artwa anyent tyayl-they tyarlewetyek. Artwa angwenharl athan tyarlewem tyayl-theyan? Jesus, atyetyart ilkwan Jew-rnem-kenharl tyarlewem?”
JOH 18:40 Rernem arlkek, “Ranem mentyarl. Anwantherr ilkelheyel, Barabbas tyarlewetyek tyayl-they!” Barabbas artwa ahelengkw apmwarl ra anenh, ahel ra atwerrenh Rome-areny-rnem-thenarl.
JOH 19:1 Ikwer-penh Pilate irlkenty ikwerenh-rnemek angkek, “Jesus renh whip-el atwetyek!”
JOH 19:2 Rernem arwerl alekw-penh ampwal akapwertek-arelh mpwarek. Rernem alekw-penh arrernek Jesus ikwer-warl akapwert-warl. Arnkwa rnter-rnter arlpenty-warl-anem rernem Jesus renh akwernek atyetyart ilkwekenh-arrpantey.
JOH 19:3 Rernem ikwer-warl arrer-anem irrek, renh atwetyek. Rernem ikwer angkenh kwanthemel, “Nganem Jew-rnem-kenh atyetyartarl ilelhek!” Rernem renh arreyl atwek.
JOH 19:4 Ikwer-penh Pilate warl-they tyerrelhek arrpemarl Ran angkek ikwer-rnemek, “Atyeng awelhenherr-arey! Ayeng yangkelhem atyenh-rnemek, rernem Jesus renh atnwenhey-alhetyek nhenh-warl, arrantherr renh aytaretyek. Ilek-they arrantherr renh ipmek atweman? Ilenherr-arey atyeng, nthakenh ra apmwel-areth mpwarek. Artwa alyelk arla atha areyel.”
JOH 19:5 Jesus warl-they tyerrelhek, akapwert mwekart arreylp-angketyarr, arnkwa rnter-rnter-akert. Pilate Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-warl angkek, “Arenherr-arey! Ilenhey artwa ra!”
JOH 19:6 Tyaty ilkwa atyetyart-rnemel iltyemwerney-rnemel-then Jesus arek-penh, rernem arlkek, “Artwa renh atwetyek! Arwerl iylpeyl-atherr-warl renh tywenetyek!” Pilate angkek ikwer-rnem, “Menty! Arrantherrant renh arwerl iylpeyl-atherr-warl aylpar-arrernenherr-arey! Atha renh arrwekel-antey arrkernemel ayernek, ilek-ilek-angkwarr. Ran apmwangkwarr mpwarey-angenh, arlarl ra.”
JOH 19:7 Rernem Pilate renh ilek, “Artwa nhenhan ilelhek Akngey-kenh alerikw-arrpantey. Alakenh-they renh atwetyek, angka arrwekeleny anwekantherrenh aynteyel-angkwarr!”
JOH 19:8 Pilate ra aterirrek, rarl awek-penh.
JOH 19:9 Pilate-el Jesus warl kwen-warl atnwenheynek. Pilate-el renh ayernek, “Nthenh-areny ngan?” Jesus-el tyerney-angenh arrangkw, akater anenh.
JOH 19:10 Pilate-el renh ilek arrpemarl, “Atyeng-warl ilelha, ayengan atyetyart ilkwarl. Atha ingwer-rnem ilanthetyek ngenh tyarlewetyek. Arrangkw, nga atyeng-warl ilelhey-angenh, ngenh arwerl ilpeyl-atherr-warl atanthem.”
JOH 19:11 Jesus angkek ikwer-warl, “Akngeyelant ngenh arrernek atyetyart ilkwa ahern-areny-kenh. Alakenh-angkwarr ntwa ayenh atwetyek alhewer. Artwa ingwerel ayenh ahayiwek ngkweng-warl, ra apmwangkwarr innga apenteyel.”
JOH 19:12 Pilate ilkelhek, Jesus renh tyarlewetyek, atwey-angenharl. Ra Jew atyetyart-rnem ayernek tyarlewetyek. Rernem arlkenh, “Artwa ra atyetyart ilkwarrpantey ilelhenh. Rome-areny atyetyart ilkwa Caesar anyent-antey anwekantherrenh, ingkerrenh-kenh! Ntwa artwa yanh tyarlewenty, atyetyart ilkwa Rome-areny ngkweng ahelirrem!”
JOH 19:13 Pilate-el awek-penh, ra Jesus atnwenhek aketh-warl. Pilate chair ilkwewarl arrernelhek. Hebrew angkel apmer alakenh aynteyel Gabbatha.
JOH 19:14 Arlta anyent ayntenh Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwey-alenty. Arlta ampepel-antey Jew-rnem akarrirrenh. Pilate angkek ikwer-rnem, “Nhenh arenherr-arey, atyetyart ilkwa arrekantherrenh.”
JOH 19:15 Rernem ikwer arlkalhelirrek, “Aknga renh! Aknga renh! Arwerl iylpeyl-atherr-warl atantha!” Pilate-el renh-rnem ayernek arrpemarl, “Atha atyetyart arrekantherrenh atwem, arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthemel?” Jew-rnem-kenh atyetyart-rnemel renh tyernek, “Rome-areny atyetyart ilkwa anwekantherrenh anyentant. Ingwerenty arrangkw.”
JOH 19:16 Ikwer-penhan Pilate-el Jesus-an ahayiwek irlkenty-rnem-warl, rernem arwerl iylpeyl-atherr-warl renh atanthetyek.
JOH 19:17 Irlkentyel rernem Jesus renh Pilate-kenh warl-they akngek. Arwerl iylpeyl-atherr rernem Jesus anpeth-warl tywenek, ra akngeynerl-ayntetyek. Rernem Jesus renh atnwenhek apwert-warl, itnan “Akapwert Ngkwern Akarnng”. Jew-rnemel apmer itnewek Golgotha.
JOH 19:18 Irlkenty rernem Jesus renh arwerl iylpeyl-atherr-itwek atanthek naylel, ra ilwetyek. Artwa ingwer atherr arwerl iylpeyl-atherr-warl atanthek arrpemarl naylel. Irrkerant-atherr-itwek Jesus ampep-itwekarl.
JOH 19:19 Pilate-el irlkenty ilanthek, pip arwerl iylpeyl-atherr irrwerl-ampeny-warl tywenetyek. Rernem angka irrpety-angkwarr ingkwernek, Jew-rnem-kenh-angkwarr, Rome-areny-rnem-kenh-angkwarr, Greece-areny-rnem-kenh-angkwarr. Angka nhanyem aynteyel pipel, “Nhanyem Jesus Nazareth-areny, Jew-rnem-kenh atyetyart ilkwa.” Jesus ra arwerl iylpeyl-atherr-itwek aylpar-anenh, Jerusalem-arrangarr aketh-ampeny. Ingwer-rnem angkepelarreng arwerl iylpeyl-atherr-angkwarr alhenh, rernem pip renh irrwerl-ampeny-itwek reytemilerl-apenh.
JOH 19:21 Atyetyart ilkwa tyaty-areny rernem pip renh arek arwerl-itwek, rernem angkey-alhek Pilate ikwer-warl, “‘Atyetyart Jew-rnem-kenh’ ingkwerney-angenh. Alakenh ingkwernetyek, ‘Jesus Jew-rnem-kenh atyetyart ilkwarrpantey ilelhenh!’”
JOH 19:22 Pilate-el renh-rnem ilek, “Menty! Kel rernem arraty ingkwernek. Nthakenh ingwer-angkwarr arrerney-angenh.”
JOH 19:23 Irlkenty 4-pelel arnkwa ikwerenh lhelek. Rernem arnkwernem 4-pel-angkwarr arlwarey-arlwarey arrernek. Arnkwa arlpenty mwerr-angker rernem ikwer-they lhelek arrpemarl.
JOH 19:24 Irlkenty-rnem angkerrek, “Arnkwa anyentek anwantherr arrkenirretyek, arnkwa renh antengiletyek. Anyentel renh antengiletyek anyent-antey, arnkwa ilterrey-angenh.” Apwert akely-rnem iwemel rernem arrkenirrenh arnkwa renh antengiletyek. Angka arrwekel alakenh ayntenh Akngey-kenh pip-itwek: “Rernem arrkenirreyel arnkwa atyenh-rnemek, arnkwa atyenh arlperrtyileyel.” Angka arraty innganem irrek-anem.
JOH 19:25 Irlkenty-rnem arrkenirrenh Jesus-kenh arnkwek. Arelh 4-pel rtnenh arwerl iylpeyl-atherr-itwek, Mary Jesus-kenh amikw, arnkwerey Mary-kenh, arelh ingweran Mary arrpemarl, Clopas-itwek itengerrekarl, ingwer Mary Magdala-areny-anem.
JOH 19:26 Jesus-el amikw ikwerenh arek, kwertengerl anyent-then, irrkaty rantey ra ikwer aleth artewentyel ilkelhenh. Jesus angkek amikw ikwerenh-warl, “Artwa yanh ntwa ampaty akem.”
JOH 19:27 Jesus angkek kwertengerl ikwer, “Ntwa arelh yanh amey akem.” Ikwer-penh kwertengerl ra Jesus-kenh amikw atnwenheynek warl ikwerenh-warl, renh arntarnt-arey-alpetyek.
JOH 19:28 Jesus akalty-anem, rarl Ingkart-kenh warrk ingkerrenh ywerrelhilek-anem. Ikwer-penh ra ilelhek, “Ayeng angkethakw.” Angka arrwekel pip-itwek ayntenh. Angka arraty innganem irrek.
JOH 19:29 Artwa anyentel renh awek-penh, ra rag akely-anem inek. Wayn arrngeynp-warl ra rag renh pwerlpewek apelyilemel. Rag renh ra arwerl akert-ampeny-warl arertnek. Jesus arrakert-warl ra arwerl arlpenty irrwerlilek, ra antywelp-antywetyek angkethakwel.
JOH 19:30 Jesus-el wayn akely rag-el arrkernek. Rap angkek, “Atha warrk atyenh ywerrelhilek.” Akapwert kwenirreynek, ilwemel-anem.
JOH 19:31 Jesus ra ilwek arlta Friday-el. Jew-rnem tyenkerr Anperarl Alhek “Passover” ikwer mpwelhenh-antey, amern kwenty arlkwey-angenh-antey. Jesus-then artwa ingwer-atherr-then arwerl iylpeyl-atherr-itwek aylpar-anenh-antey. Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem angkerrenh, rernem ingkeny aylpenhekerr-awaty atwarrelhiletyek arwerl iylpeyl-atherr-they ingwemernt irrekerr-awaty. Rernem alhek Pilate renh ayernetyek. Rernem ikwer angkey-alhek, “Artwa ahelengkw-rnem ilantha, ‘Ngkwern arlaw atherr aketyek, aynterarrirretyek rernem anamerl ilwem-anem. Artwa irlkentyel renh-rnem atwarrelhiley-areny ingkeny aylpenhekerr-awaty.’” Pilate-el renh-rnem ilanthek, arwerl ilkwel ngkwern arlaw atherr atweynetyek akalthemel.
JOH 19:32 Arrwekel rernem artwa anyent-kenh ngkwern arlaw atherr akek, ikwer-penh artwa ingwer-ampenyek-anem ngkwern arlaw atherr akek arrpemarl.
JOH 19:33 Rernem Jesus-warl apetyek, rernemap renh arey-alhek, ra kel ilwekarl. Rernem ngkwern akey-angenh-antey.
JOH 19:34 Artwa ahelengkw anyentel Jesus ngkerraly irrtyartel atanthek. Arrkngethen kwaty-then ikwer-they thelelhek.
JOH 19:35 Atha anngetherr renh arek, irrtyartelarl renh atanthek. Atha arrekantherr arraty ileyel, arrantherr ikwer awelh-ayntetyek.
JOH 19:36 Pip arrwekelenyel alakenh-anyem aynteyel: “Ngkwern akelhey-angenh arrangkw. Ingwer-rnemel renh atantheyenh.” Alakenh angka arraty innganem irrek.
JOH 19:38 Artwa anyent Joseph Arimathea-areny anenh Jerusalem-itwek, ran Jesus-kenh-angkwarr apentenh. Ra anyelk aterirrenh Jew-rnem atyetyart-rnem-kety. Alakenh-they ra ingwer-rnemek ilelhey-angenh, rarl Jesus-kenh-angkwarr apentenh. Arlta ikwerel-antey Joseph ra alhek, Pilate ayernetyek, Jesus arrewaly inetyek, renh akngeynetyek, intey-warl akwernetyek. Pilate angkek, “Kel mwerr.” Joseph-el Jesus renh arrewaly arwerl iylpeyl-atherr-they atwarrelhilemel akngek.
JOH 19:39 Artwa ingweran Joseph-angkwarr alhek arrpemarl, itnan Nicodemus. Nicodemus anyent rethen Jesus-then ratherr angkerrenh ingwel arrwekel-antey. Nicodemus-el anter mwerr-angker akngerr interney-angker akngetyek, Jesus arrewaly apernetyek intey-warl akwerney-alenty.
JOH 19:40 Artwa rernem arrewaly anterel apernek, ataperrelemel rag-warl. Jew-rnem-kenh arrwekeleny alakenh ayntenh, rernem arrewaly arertnenh, awenng-warl akwerney-alenty.
JOH 19:41 Jesus ra ilwek apmer arwerl-angketyarr-ampenyel. Intey lyerteny arrer-antey ayntek, rernemarl kel angernek arrwekel apwert irrker-itwek. Arrewaly ingwer-rnem akwerney-angenh-antey.
JOH 19:42 Arlta Saturday arrer-anem Jew-rnem akarrirrek, amern tyenkerr renh arlkwetyek. Artwa atherrel Jesus renh arrewaly intey-warl anamerl-antey akwernek.
JOH 20:1 Arlta Sunday-el ingwepenh atwemengkel-antey Mary Magdala-areny intey-warl alhek. Ra apwert ilkwa arek, intey arriw apwert ilkwa altywerilekarl.
JOH 20:2 Ikwer-penh ra apmer irrkaty-warl anterreynek, Peter-then John-then anenh-warl. Jesus John-ek artewenty ilkelhenh. Ra renh-atherr ilek, “Ay! Ingwerentyel Ingkart arrewaly akngek intey ikwer-they! Nthek-warl rlengkan rernem akwernek?”
JOH 20:3 Peter-then kwertengerl John-then anterrek intey-warl.
JOH 20:4 Peter-kety-awaty John arrwekel-antey anterrek intey ikwer-warl.
JOH 20:5 Ra intey ayternek, Jesus arrewaly aynterl-anentyek-arrpantey. Arrangkw. Ra rag-rnemant-anem arek, intey-warl aylpenhey-angenh-antey.
JOH 20:6 Peter ra intey-warl aylpenhek-anem, rag-rnemant arrpemarl arey-alhek.
JOH 20:7 Ra rag ingwer arey-alhek, Jesus renh akapwert ataperrelek-penh, rap ament-anem irrker-ampenyel ayntenh.
JOH 20:8 John intey-warl aylpenhek arrpemarl. Ra rag-rnemant arek arrpemarl. Ra arek-penh ra Jesus renh tnakek-anem, rarl ipmepenh itethirrek.
JOH 20:9 Kwertengerl atherr akwerrp-antey anenh, Akngey-kenh angka iterl-arey-angenh-antey, Akngey-kenh angka arrwekeleny arrwekel-antey alakenh ayntenh, Jesus ra angkep itethirreyenh ipmepenh.
JOH 20:10 Ratherr kwertengerl ingwer-rnem-warl-anem alpek angka ikwer-rnem iley-alpetyek.
JOH 20:11 Mary Magdala-areny intey aketh-ampeny-itwek artnenh-antey, ra kwenirremel intey ayternek.
JOH 20:12 Ra angel atherr-anem arek, arrewalyarl ayntenh-itwel, arnkwa arlter-akert atherr anerl-anenty, ingwer akapwertarl ayntenh-angkwarrarl anenh, ingweran rlterrarl ayntenh-angkwarrarl anenh.
JOH 20:13 Angel ratherr Mary renh ayernek, “Ilekek nga artneyel?” Ra tyernek, “Ingwerel-rnem Ingkart atyenh arrewaly akngek. Atha iterl-arey-angenh, ayeng akwerrp-antey nthenh-warl rernem renh akwernek.”
JOH 20:14 Ikwer-penh Mary-el artepang arenhey-alpek, Jesus-anem arek rtnerl-anenty. Ranap alhengk-arey-angenh-antey. Ra renh ywemek. Jesus-el renh ayernek, “Ilekek nga artneyel? Angwenhek nga nthweyel?” Ra renh tyernek, “Ayeng Ingkartek artneyel. Nthek-warl ntwa arrewaly renh akwernek? Atyeng ila, atha renh inerl-alpetyek.”
JOH 20:16 Jesus ikwer angkek arrpemarl, “Mary-ay!” Mary-el Jesus alhengk-arek-anem. Ra angkek, “Akalty-anthenh-anthenhay!”
JOH 20:17 Jesus angkek Mary-warl, “Ayenh anterrkwey-angenh. Ingwer-inger ayeng Akngey-warl alpem. Ingkart Akngey anwekantherrenh-warl. Ntwa kwertengerl ingwer-rnem ila.”
JOH 20:18 Ikwer-they Mary Magdala-areny ra kwertengerl-rnem iley-alpek, “Atha Ingkart arek!” Ra angka kwertengerl-rnem ilek arrpemarl, Jesus-el arrwekel ikwer ilek-angkwarr.
JOH 20:19 Sunday-el atwerrp kwertengerl-rnem warl kwen-itwek anenh. Rernem aterirrenh Jew-rnem-kenh atyetyart-rnem-kety. Rernem arriw martek, ingwer-rnem aylpenhey-alhekerr. Jesus ranem ikwer-rnem-warl aremirrek. Ra angkek, “Arternp anenherr-arey, aterirrey-angenh.”
JOH 20:20 Ranem ilelhek, “Itep-then ingkety-then ayenh arenherr-arey, wetharl arrantherr ingkerrenhel aytarek nayl arreylpelarl atanthek.” Nayl arreylp-penh ingkerneyel-antey ingkety-atherr, itep-atherr-then. Ra ngkerraly irrker-ampeny lwewarrernelhek arrpemarl, renharl irrtyartel atanthek-penh ahelengkw-rnemel. Ra ingkernenh-antey arrpemarl. Kwertengerl-rnemel renh iterl-arek-anem, Jesus innga rantey nhenhan. Rernem Ingkart ikwer inkwerelhek.
JOH 20:21 Jesus angkek ikwer-rnem-warl, “Arternp anenherr-arey, aterirrey-angenh. Akngeyel ayenh ahern nhenh-warl thwenek, ayeng ikwer warrkirr-ayntetyek. Athanem arrenhantherr irrkaty-angkwarr apmer arrpanenh-warl thweneyel, arrantherr atyeng-anem warrkirr-ayntetyek arrpemarl.”
JOH 20:22 Ranem renh-rnem pewilek, angkemel, “Kel arrantherr Itnweng Rlwart-akert-anem!
JOH 20:23 Arrantherr Akngey renhant ayernenty, ra apmwa ingkerrenh-they iweman. Arrantherr Akngey ayerney-angenh apmwa ikwer-rnem-they iwetyek, rernemap apmwakert-anteyarl aneyelan.”
JOH 20:24 Thomas ikwer-rnem-itwel aney-angenh-antey, akwerrp-antey, Jesus iteth ipmepenh aretyek.
JOH 20:25 Kwertengerl ingwer-rnem Thomas ikwer ilelhek, “Anwantherr Jesus renh itetharl arek, rarl itethirremel anwernekantherr-warl aremirrek.” Thomas-an ikwer-rnem irrpelthirrenh. Ra angkek ikwer-rnem-warl, “Arrangkw inngeweny. Nayl-penh itep amperl-aretyek, Irrtyart-penh ngkerraly irrker-ampeny-then arnep-arnetyek. Arenty-penh atha arraty-anem iterl-arem. Reyip nhey!”
JOH 20:26 Sunday ingwerel kwertengerl-rnem warl kwen-itwek anew-anenh. Rernem arriw martek, ingwer-rnem ikwer-rnem-warl aylpekerr. Thomas ra ikwer-rnem-itwek anenh arrpemarl. Jesus ra warl kwen-itwek ampep ikwer-rnem-itwek aremirrek. Rap angkek ikwer-rnem-warl, “Arternp anenherr-arey, aterirrey-angenh.”
JOH 20:27 Ikwer-penh ra Thomas ikwer-warl angkek, “Itep atherr ara, nayl-penh. Iltyel arna! Ngkerraly irrker-ampeny irrtyart-penh. Irrpelthirrey-angenh ana, ayenh tnakemel!”
JOH 20:28 Thomas ikwer-warl angkek, “Ngan Ingkart atyenh irrwerl-areny.”
JOH 20:29 Jesus angkek ikwer-warl, “Ntwa anngetherr ayenh arek, ntwa ayenh tnakeyel-anem, ntwarl ayenh arek-penhant. Alakenh-anyem mwerrarl. Ingwerentyel apek ayenh arey-angenh-penh, rap ayenh tnakem-antey, ra Ingkart-angkwarran mwerr inngarl. Ingkartel renh irrngerney-anthem! Ingwer-ingerant akngerr alakenh tnakem, mwerr-angkwarr alakenhey.”
JOH 20:30 Jesus ra kwertengerl-rnem-akert ahern nhenhel anenh-antey, ra ilek-ilek-angkwarr mpwarenh, Akngey-kenh arawerrng rlterrk-akertel. Pip nhenh-itwek atha ingkerrenh ingkwerney-angenh-antey, ilek-ilekarl Jesus-el mpwarek arawerrng rlterrkel.
JOH 20:31 Atha angka ingkwernek Jesus-penh, arrantherr renh iterl-aretyek, ra Christ aneyel, awank-akerr renh Akngeyel alhelek, ahern nhenh-warl thwenetyek, Akngey-kenh alerikw. Atha arrekantherr angka nhenh-penh ingkwernek, arrantherr ikwerenh-angkwarr apenterl-ayntetyek, iteth intem-antey anayntetyek Akngey-kenh-angkwarr.
JOH 21:1 Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-warl aremirrek, kwaty alay Galilee-itwek. Kwaty alay Tiberias itnan ingweran.
JOH 21:2 Kwertengerl ingwer-rnem kel ayerrer alhek Jerusalem-they Galilee-ampeny-angkwarr. Simon Peter, Thomas, Nathanael Cana-areny Zebedee-kenh alerikw atherr James, John-then, kwertengerl ingwer atherr-then.
JOH 21:3 Simon Peter ikwer-rnem-warl angkek, “Anwantherr awangk alhey, irrpeng inayntetyek netting-el.” Ingwer-rnem ikwer angkek, “Anwantherr ngkweng-angkwarr alhem arrpemarl, irrpeng-rnem inayntetyek.” Kel rernem kwaty alay irrker-warl alhek, rtnwewarl nganerl-alhek. Ingwel aleth-antey ywarn arrkernelhenh, irrpeng inetyek-arrpantey, arrangkw.
JOH 21:4 Ingwepenh ingkeny tyerrelhey-alenty, Jesus ra kwaty impalth-itwek rtnenh. Kwertengerl-rnemel Jesus arek rtnerl-anenty, rernemarl renh alhengk-arey-angenh-antey.
JOH 21:5 Jesus ra kwertengerl-rnemek arlkek. Ra renh-rnem ayernek, “Arrantherr apek irrpeng inek?” Rernem ilelhek, “Arrangkw-antey.”
JOH 21:6 Jesus ra angkek ikwer-rnem-warl, “Netting kwaty-warl rtnwa-they arraty-ampeny-warl iwenherr-arey! Arrantherrap irrpeng akngerr ineman!” Netting rernem arraty-ampeny-warl rtnwethey iwek. Rernem irrpeng arnkengeny antwerrkek netting-el. Rernem nthakenh netting renh iytarr-iney-angenh rtnwewarl aker arnkengeny-akert.
JOH 21:7 Ikwer-penhan kwertengerl anyentan, Jesus ikwer artewentyel ilkelhenharl, ra Peter-warl angkek, “Yanhan Ingkartarl!” Peter-el awek-penh, ra arnkwewarl aylpenhek-anem, rarl arrwekel lhelek-penh irrpeng anterrkwetyek warrkirretyek iney-alenty. Peter ra kwaty-warl atnarnpenhek.
JOH 21:8 Kwertengerl ingwer-rneman kwaty impalth-warl-athek rtnwel alpenh. Rernem impalth-they arrer-anem. Rernem netting awerr irrpeng-angketyarr renh iytarr-akngeynenh.
JOH 21:9 Rernem irrker-warl irrek, rtnwethey atwarrek-anem. Rernem rwanem arek ampenharl. Aker irrpeng aperrkel ampernenh, amern ayntenh arrpemarl.
JOH 21:10 Jesus ra angkek, “Irrpeng-rnem atyeng-warl akngetyenherr-arey.”
JOH 21:11 Peter rtnwewarl nganeynek, rernem netting irrpeng-angketyarr iytarr-akngenh impalth-warl. Irrpeng 153 netting-itwek ayntenh. Netting ra akelhey-angenh-antey irrpeng akngerr-akert.
JOH 21:12 Jesus ra angkek ikwer-rnem-warl, “Apetyenherr-arey, amern-then aker-then arlkwetyek.” Rernem renh alhengk-arek, ra Ingkart. Rernem nyerrirrek, ayerney-angenh-antey. “Nganang Jesus inngarl?”
JOH 21:13 Jesus ra amern inek, renh-rnem anthek. Irrpeng-rnem irrkaty-angkwarr ra renh-rnem antheynek.
JOH 21:14 Kel arrwekel ra atherr-inger ikwer-rnem-warl aremirrek. Jesus ra aremirrek kwertengerl-rnem-warl arrpemarl, ra ipmepenh itethirrek-penh.
JOH 21:15 Kwertengerl-rnemel amern-then aker-then arlkwek-penh, Jesus-atherr Peter-atherr ament irrek. Jesus-el renh ayernek, “Simon-ay! John-kenh alerikway! Ngalew? Nganang atyeng artewenty ilkelheyel ingwer-rnem-angkwarr?” Peter-el renh tyernek, “Ya, Ingkartay! Ntwarlap ayenh iterl-areyelarl, ayeng ngkweng artewenty ilkelheyelarl!” Jesus-el renh ilek, “Yep-yep atyenh-rnem wantaynta.” Ra alakenh anyelk-antey angkek.
JOH 21:16 Jesus-el renh ayernek arrpemarl, “Simon-ay! John-kenh alerikway! Nganang atyeng artewenty ilkelheyel?” Peter-el renh tyernek, “Ya, Ingkartay! Ntwa ayenh iterl-areyel, ayeng ngkweng ilkelheyelarl.” Jesus angkek ikwer-warl, “Yep-yep atyenh-rnem arntarnt-arerl-aynta!”
JOH 21:17 Jesus-el renh ayernek arrpemarl, “Simon-ay! John-kenh alerikway! Nganang atyeng artewenty ilkelheyel?” Jesus-el renh irrpety-inger ayernek-penh, Peter artwerrety-anem anenh. Ra Jesus-warl angkek, “Ingkartay! Ntwan ingkerrenh iterl-areyel. Ntwa ayenh kel iterl-areyel, ayeng ngkweng ilkelheyelarl.” Jesus angkek ikwer-warl, “Yep-yep atyenh-rnem arntarnt-arerl-aynta!
JOH 21:18 Atha ngenh arraty ileyel, awey akelyank nga arnkwel aylpenh, alhewer nga apmer ilek-ilek-warl alhenh, ngarl ilkelhenh-angkwarr. Ingwer-inger nga amperirrenty ingwer-rnemel ngenh anterrkweyenh, akwa atherr arertneyenh. Rernem ngenh apmer ingwer-warl akngeyenh, apmer nga ilkelhey-angenh-warl.
JOH 21:19 Atyeng-angkwarr aleth apenterl-aynta angkepirrey-angenh.” Jesus-el Peter renh ilek arrwekel-antey anwantherr iterl-aretyek, Peter ra arwerl iylpeyl-atherrel ilwetyek arrpemarl. Peter ra Ingkartek awelhetyek, ingwer-rnemel Ingkart renh tnaketyek. Jesus-el Peter renh ilek, “Atyeng-angkwarr apenterl-aynta!”
JOH 21:20 Ikwer-penh Peter ra artepang arek, kwertengerl ingwer apetyenh, Jesus rarl ikwer artewenty ilkelhenh. Kwertengerl irrkaty-antey Jesus ikwer-itwek anenh, Anperarl Alhek “Passover” tyenkerr arlkwenh-itwek, ra ilwey-alenty-itwek. Ra Jesus renh ayernek, “Angwenhel ngenh ahayiweyenh ahelengkw-rnem-warl?”
JOH 21:21 Peter-el arnarek, rarl apetyenh, rap Jesus-warl angkek, “Ingkartay! Artwa yanh-alew?”
JOH 21:22 Jesus-el renh tyernek, “Ra apek iteth aneyenh, ayeng ahern nhenh-warl apey-alpetyek-atwety. Nhenhek iterrey-angenh. Atyengety intwemelirrey-angenh. Atyeng-angkwarr aleth-antey apenterl-aynta!”
JOH 21:23 Arraty innga. Ikwer-penh-antey kwertengerl-rnem apmwel-areth iterrenh, rarl iteth aleth anenty-arrpantey ilwey-angenh. Jesus ra alakenh angkey-angenh. Alakenh-anyem ra angkek Peter-warl, “Ra iteth anem apek, ayeng ahern nhenh-warl apey-alpeyek-atwety. Ikwer iterrey-angenh.”
JOH 21:24 Kwertengerl nhanyem rey-antey ilenh angka arrenhantherr Jesus-penh, Jesus ra warrk ikwerenh ingkerrenh ywerrelhilek. Artwa rey-antey arrpemarl angka nhanyem arraty innga pip-warl ingkwernek. Anwantherr renh iterl-areyel, ra arraty innga ilenh.
JOH 21:25 Jesus-el ilek-ilek mpwarek ahern nhenh-itwek. Nthakenh ingwerentyel ingkerrenh alakenh pip-warl ingkwerney-angenh, arrangkw. Angka ilek-ilek akngerr, nthakenh ingwerentyel ilek-ilek ingkwerney-angenh.
ACT 1:1 Theophilus-ay, pip weth iterl-aray, atharl awank ingkwernek, angka Jesus-kenh ingkerrenh, rarl akngerr ingkerrenh-angkwarr akalty-anthek, arntety-rnem-then mwerrilek, apmer arrpanenhek. Ra akely ayntek, rarl ilkwerrek, rarl warrkirrek, rarl akngerr akalty-anthek, rarl ilwek.
ACT 1:2 Ra alker-warl alpey-alentyel ra angkakert ikwerenh-rnem Itnweng Rlwartel akalty-anthek, rernem-anem apmer arrpanenh-itwek akalty-anthetyek ikwerenh-angkwarr-antey.
ACT 1:3 Irrwampenty awelhemel ilwek-penh, Jesus ra angkep arrpemarl itethirremel aremirrenhey-alpek, arlta 40-ek-atwety arrpemarl. Ikwerenhel-rneman renh arnarek akngerr-inger, rarl angkep ikwer-rnem-warl aremirrek, rarl itethirremel akwentek awenng-they. Jesus-el renh-rnem ilek, Akngey anyent aknganenty anyent ingkerrenhek. Jesus-el renh-rnem akalty-anthek, Akngeyelarl ikwerenh-rnem arntarnt-aretyek.
ACT 1:4 Jesus-an angkek kwertengerl ikwerenhek-rnem, “Alpey-angenh Jerusalem-they! Alerl, arrantherr mpwelhenherr-arey, Akngeyel arrenhantherr Itnweng anthetyek, atharl arrenhantherr arrwekel ilek-angkwarr, Akngeyelarl ingkerrenh alhelek, ingkerrenh ra Itnweng anthetyek.
ACT 1:5 John-el ikwerenh-rnem kwatyelant baptise-emelek. Arlta irrpety-inger-penh, arrantherr baptise inem Itnweng rlterrk ikwerenh-anem, Akngeyel Itnweng ikwerenh thwenem arrekantherr-warl.”
ACT 1:6 Kwertengerl ikwerenh-rnem ikwer-itwek anenharl-antey, rernem Jesus renh ayernek, “Ingkartay, ntwang Rome-areny-rnem irrenteyenh, artwa Israel-areny anyent rlwanemel arrernem, anwekantherr atyetyart ilkwa anayntetyek?”
ACT 1:7 Jesus angkek ikwer-rnem-warl, “Akngey rantarl iterl-areyel arlta, atyetyart ilkwa arrernetyek. Rant akalty.
ACT 1:8 Itnweng ikwerenharl apetyem arrekantherr-warl, ingkerrenh Itnweng ikwerenh-akert rlterrk anetyek. Apmer ingkerrenh-angkwarr arrantherr iletyek, apmer arrpanenhek, apmer Jerusalem-areny-rnemek, apmer Judea-areny-rnemek, apmer Samaria-areny-rnemek, ahern ingkerrenh-angkwarr arrantherr ilerl-apayntetyek angka atyenh.”
ACT 1:9 Jesus rarl ilek-penh, kwertengerl ikwerenh-rnemel renh intwarek, rarl kwenpay-angkwarr ywerrerl-alhek alker-warl. Rernem renh arey-angenh-anem. Rernem ikwer ywarn-antey itnywenenh, renh aretyek-arrpantey, ra ikwer-rnem-kety ywerrenhek. Artwa atherr arnkwa arlter-akert-atherr ikwer-rnem-warl aremirrek.
ACT 1:11 Ratherrap angkek, “Ilekek Galilee-areny-rnem arrantherr alkeran itnyweneyel? Jesus ra alpek irrwerl-warl! Ingwer-ingerant ra apey-alpeyenh, wetharl arrantherr renh intwarek-apeny arrpemarl.”
ACT 1:12 Kwertengerl rernem apmer Jerusalem-warl-anem alpek, apwert arwerl alip-angketyarr-warl. Apwert Jerusalem-they arrer ayntenh. Rernem warl kwen-warl aylpenhek, itnan rernem Peter, John, James, Andrew, Philip, Thomas, Bartholomew, Matthew, James, Alphaeus-kenh alerikw, Simon, rarl Rome-areny-rnem-then atwerrenh, Judas-then, James-kenh alerikw. Rernem warl irrwerl-warl aylpenhek, irrkaty rernemarl awank anenh-warl.
ACT 1:14 Kwertengerl rernem anyent-antey Akngey-warl angkenh. Arlta arrpanenhel Mary arelh ingwer-rnem-then Jesus-kenh ayteyikw ingwer-rnem-then, rernem kwertengerl ikwerenh-rnem-itwek anyentirrenh, Akngeyek angkayntetyek.
ACT 1:15 Arlta ingwerel, 120 innganem Jesus-kenh kwertengerl-rnem akarrirrek. Peter-anem rtnerl-alhemel, ikwer-rnem-warl angkek.
ACT 1:16 “Atyenh-rnemay, awank-akerr Itnwengel David renh akaltyilek, Judas renh iterl-aretyek, rarl Jesus ahelengkw-rnem-warl ahayiweyenh, rernem renh ipmek atwetyek. Angka nhenh arraty innga. Judas rarl anwekantherr-itwek warrkirrenh. Ran innga Jesus renh ahelengkw-rnem-warl ahayiwek.” Alakenh Peter angkek.
ACT 1:18 (Rernem Judas renh man anthek, ra renh-rnem atnwenhey-alhetyek Jesus ikwer-warl. Judas-el apmer renh payemelek-anem, man ikwerel. Judas ra ipmek atwelhek. Ra aytnerl-alhek, ilwemel-anem. Atnalty-rnem aytnek ahern-warl.
ACT 1:19 Jerusalem-areny-rnem rernem ingkerrenhel awek, Judas rarl ilwek, Jesus renh ahelengkw-rnem-warl ahayiwek-penh. Judas-arl ikwer-itwek ilwek, rernem apmer renh itnewek Arrkngangketyarr.)
ACT 1:20 Peter-el renh-rnem ilek arrpemarl, “Akngey-kenh angka arrwekeleny Psalm pip-itwekan arrwekel aynteyelarl, Judas ra ilwekerr-awaty: ‘Warl ikwerenh arltwanem aynteyenh. Ingwerenty aney-angenh-anem arrangkw innganem. Ingwerenty-anem warrk ikwerenh-warl arrernelhetyek, rarl ilwek-kety.’
ACT 1:21 Artwa anyent-anem anwantherr arrernetyek, rarl ilerl-apayntetyek apmer arrpanenh-itwek, Jesus rarl itethirremel akwentek. Artwa anyent akaltyirrek Jesus-angkwarr ywerreyek-atwety, Jesus renharl ra aytarek, renharl John-el baptise-emelek, rarl renh aleth-antey Jesus renh apentek, alker-warl alpekek-atwety.”
ACT 1:23 Rernem iterrenh artwa nthenh-apeny rlwanetyek, ranem angkakert anetyek. Artwa anyent Joseph Barsabbas, ingweran Matthias.
ACT 1:24 Rernem Akngey-anem ayernek. “Ntwa ingkerrenh iterl-areyel, aleth-antey. Ntwa anwekantherr anayntila, anwantherr artwa anyent arraty rlwanetyek, angkakert anetyek, Judas rarl ilwek-kety, rarl apmwangkwarr amentewarl alhenh.” Apwert atherr-anem irrwerl-warl-athek iwek arrkernelhemel. Apwert ratherr ahern-warl aytnek apek apwert-itwek ayntek. Apwert ikwer-itwek Matthias itna ayntek. Artwa Matthias rantey antengilek. Matthias ikwer-rnem-warl anyentirrek.
ACT 2:1 Pentecost arlta anyent ikwerel-antey Jesus ikwerenh-rnem akarrirrek.
ACT 2:2 Rernem awek awer-apeny arwerlk angkenty.
ACT 2:3 Anyentel-anyentel akapwert-warl lherrm-apeny arrernelhek, rernem warl kwen-itwek rtnenh-warl.
ACT 2:4 Itnweng Rlwart ra ikwer-rnem-warl antelhek, rernem angka ingwerek-ingwer angkerrenh, ingkerrenh awerrey-angenhant-arey.
ACT 2:5 Jew-rnem apmer arrpanenh-they arwa apetyek, apmer Jerusalem ikwer-itwek anerl-alpetyek. Rernem Ingkart-angkwarr apentenh.
ACT 2:6 Arwerlk angkenty rernem awek, rernem ingkerrenh anyentirrek. Rernem ywarn iterrek, rernem angka ingkerrenhel angkerrenh. “Nhenh-rnem Galilee-areny-rnem.
ACT 2:8 Nthakenh rernem angka ingwerek-ingwer angkerreyel? Anantherr renh-rnem aweyel, rernemarl angka anwekantherr-apenyarl angkeyel.
ACT 2:9 Ingwer-rnem Parthia-areny-arl, Media-areny-arl, Elam-areny-arl, Mesopotamia-arenyarl, Judea-arenyarl, Cappadocia-arenyarl, Pontus-arenyarl, Asia-arenyarl,
ACT 2:10 Phrygia-arenyarl, Pamphylia-arenyarl, Egypt-arenyarl, Libya-arenyarl, Cyrene tawen-they arrer, ingwer-rnem apmer Rome-they apetyek.
ACT 2:11 Ingwer-rnem Jew lyerteny-rneman, ingwer-rnem Jew akely-penh-rnem, Crete-areny, Arabia-areny. Rernem angkerreyel, ‘Akngey rlterrk inngan.’”
ACT 2:12 Rernem ywarn iterrek. Ingwer-rnem angkerrenh, “Ilek-arrpantey nhenhan?”
ACT 2:13 Ingwer-rnemel renh-rnem arrkernelhilenh, terangk rernem angkerrerl-anenty-arrpantey.
ACT 2:14 Peter ra kwertengerl 11-pel-itwek rtnenh. Ra aketh innga renh-rnem ilek, “Atyenh-rnem, arrantherr ingkerrenh Jerusalem-areny atyeng mwantyel awelhenherr-arey, atharl arrekantherr ilem.
ACT 2:15 Arrantherr apmwel-areth iterreyel terangk-rnem-arrpantey ilerl-anemel. Nhenhan ingwepenh arwarl, nthakenh terangk irrey-angenh ingwepenhan.
ACT 2:16 Akngey-kenh angkakert Joel ra awank-akerr anenh.
ACT 2:17 Akngey angkek ikwer-angkwarr: ‘Arlta ingkern ikwerel atha ingkerrenh-anem Itnweng atyenh antheyenh ingkerrenhekek. Ikwer-penh awey arrekantherrel-rnem kwey arrekatherrel-rnem angka atyenh ileyenh. Ayeng artwa akely-rnem arrekantherrenh-warl aremirreyenh, artwa ampwernem-warl-then, rernem altyerr areyenh.
ACT 2:18 Atha artwa warrkenh-rnem-then arelh warrkenh-rnem-then Itnweng atyenh anthem. Angka atyenh ingwer-rnem-warl rernem ileyenh.
ACT 2:19 Athanem ingwerek-ingwer lwewarrerneyek alker-itwek-then, ahern-itwek-then. Rernem rwa lherrm areyenh, kwert-then, arrkngethen.
ACT 2:20 Ingkeny ra ingwemernt irreyenh, alkent ra rnter-rnter irreyenh, arrkngapeny. Ikwer-penh Ingkart ra apey-alpeyenh rlterrk ilkwakert.
ACT 2:21 Arlta ingkern ikwerel, Ingkartel renh-rnem arntarnt-areyenh, rernemarl renh ayernenty, ra renh-rnem arntarnt-aretyek.’ Alakenh-anyem Joel-kenh pip-itwek aynteyel.
ACT 2:22 Artwa Israel-kenh-rnem, arrantherr atyeng awelhenherr-arey, atharl arrenhantherr ilem, Jesus Nazareth-areny ikwer. Akngey rantey Jesus ikwer inkwerelhek, renh rlterrkilemel, ilek-ilek-angkwarr ra mpwarayntetyek. Kel arrantherr arek rarl ilek-ilek mpwarek.
ACT 2:23 Akngey ra arrwekel-antey iterrek, Jesus arrekantherr-warl thwenetyek, ingkerrenhek katy ilwetyek. Ra arrekantherr-warl kel thwenek. Arrantherr artwa apmwernem-warl-then artwa ahelengkw-rnem-warl ahayiwek, rernem renh ipmek atwetyek, rernem renh arwerl iylpeyl-atherrek atanthek.
ACT 2:24 Akngeyel renh angkep arrpemarl itethilek, rlterrk ikwerenh-akertel. Arrewaly-rnem awenng-itwek aynteyel. Rernem ywarn-antey ament akemirreyenh. Jesus ra awenngel ayntenh arrpemarl. Akngeyel renh akemelhilek, rlterrk ikwerenh-akertel.
ACT 2:25 Atyetyart David-el ingkwernek pip-warl arrwekel-antey Jesus-arl aremirreyenh. Ra alakenh-anyem ingkwernek: ‘Ingkart ra atyeng-itwek arrer aneyel. Artwa ingwer-rnem ywarn atyeng arrkernelheyenh, ayenh ilpertiletyek.
ACT 2:26 Ayeng irrkngerney-anem aneyel, Akngeyekant-anem ayeng inkwerelhemel. Ayeng alhewer-anem anayntem, rarl ayenh arntarnt-areyel.
ACT 2:27 Ingkartel ayenh iwerl-alhey-angenh awenng-itwek. Ra ayenh arntarnt-areyenh, awenng-itwek, ayenh iwerl-alhey-angenh, ngarl atyeng ilkelheyel.
ACT 2:28 Ra ayenh akalty-anthek, arraty-angkwarr anetyek, ayeng aknganekarl iteth aneyenh. Ra ayenh irrkngerney anthek, atyeng-itwek intem-antey aneyenh.’”
ACT 2:29 Peter angkek arrpemarl, “Atyenh-rnem, angka David-kenh ayeng arraty angkeyel. Ra ilwek, rernem David renh awenng-warl akwernek. Aleyan awenng ikwerenh aynteyel-antey.
ACT 2:30 David ra Ingkart-kenh angkakert anenh. Ra iterl-arek, Akngeyelarl renh alhelek, artwa anyent ikwer-rnem arrernetyek, ra atyetyart ilkwa anetyek.
ACT 2:31 David ra iterl-arek, Ingkartel angkep anyent impen akemelhileyenh. Ra ilek, Akngeyel renh awenng-itwel iwerl-alhey-angenh.
ACT 2:32 Akngeyel Jesus renh innga akemelhilek, arrewaly-penh itethilemel. Anwernantherr akalty, anwernantherr renh anngetherr aytaremel arek.
ACT 2:33 Jesus ranem alker-warl alpek, Akngey-itwek aney-alpek. Akngeyel Itnweng renh alhelek, renh anthetyek, Jesus ra Itnweng rlterrk anwenhantherr antheyel. Aleyan arrantherr areyel-anem, aweyel-anem, Itnweng renhey-antey.
ACT 2:34 David ra alker-warl alhey-angenh. Ra angka nhenh ingkwernek, ament ikwerenh-angkwarr-weny: ‘Ingkart angkek Ingkart atyenh-warl, “Atyeng-itwel ana!
ACT 2:35 Artwa apmwernem atha antengiletyek, rlterrk ilkwakertel, renh-rnem ywerrelhilemel, rernem ngkweng awelhetyek.” ’
ACT 2:36 Israel-kenh-rnem ingkerrenh, arrantherr nhenhek ingkerrenhel iterl-aretyek, Jesus irrkaty weth nhenhan arrantherr arwerl iylpeyl-atherrel atanthekarl. Akngeyel Christ arrernek, ra Ingkart arrekantherr ingkerrenhek anetyek.”
ACT 2:37 Angka rernem awek-penh, rernem ywarn iterremel-anem anenh. Peter-anem rernem ayernek, kwertengerl ingwer-rnem-then, “Nthakenh-angkwarr arrantherr irreman?”
ACT 2:38 Peter angkek, “Akngey-warl angkep irrenherr-arey, baptise inemel, itna Jesus-angkwarr, Akngeyelarl apmwa arrekantherrety iwem. Ikwer-penhan Itnweng Rlwart ra antelheyenh arrekantherr-warl, arrekantherr-itwek intem anetyek.
ACT 2:39 Alakenh-anyem Akngeyel arrekantherr arrernek, ampernemek-then ingkerrenhek, Itnweng ikwerenh thwenetyek. Apmer ingwer-areny-rnem-then Akngeyel ikwer-rnem arrernek arrpemarl, Itnweng ikwerenh thwenetyek.”
ACT 2:40 Peter-el renh-rnem akalty-anthek arrpemarl aleth-antey, “Arrantherr artwa apmwernem-they angkep irretyek.”
ACT 2:41 Rernem-anem Peter-ek awelhek. Rernem-anem Peter-warl apetyek, renh-rnem baptise-emeletyek. Arlta ikwerel-antey, Akngeyel artwa 3,000 innga anyentelhilek kwertengerl ikwerenh-rnem-warl.
ACT 2:42 Angkakert-rnem rernem-anem ingwer-rnem akaltyilek. Rerneman aleth-antey anyentirrenh, amern arlkwetyek, Akngey-warl-anem rernem angketyek.
ACT 2:43 Akngey Ingkartel kwertengerl-rnem akaltyilek, rernem ilek-ilek mpwaretyek. Angkakert rernem ilek-ilek mpwarek. Akngey Ingkart aremirrek, ikwer-rnem-warl, rlterrk ilkwakert. Ingwerel-rnem rlterrk-akert arek-penh, rernem ater-anem irrek.
ACT 2:44 Rernem anyent irrenh, rernem mwerrant-arey anenh. Man-rnem-then rernem antherrenh arwa alhewer-antey, ampwal-rnem-then.
ACT 2:45 Ampwal ingkerrenh rernem tharlemilek, arrangkwarl anenh-rnem-then ingkerrenh arwa rernem man anthek irrepern-rnem.
ACT 2:46 Arlta arrpanenh rernem anyentirrenh tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh-warl, warl ilkwa anyent-itwek. Apmer ingwer-rnem-warl rernem alhenh, anyentirretyek amern arwa arlkwayntetyek.
ACT 2:47 Rernem irrkngerney ingkerrenh anenh, Akngeyek inkwerelhemel. Ingwer-rnem ikwer-rnem inkwerelhek-antey arrpemarl, rernemarl iylpareth anenhek. Arlta arrpanenhel Ingkartel ingwer-rnem pweytilenh, akngerram-akngerr ilemel, rernem Jesus ikwer-angkwarr iteth anayntetyek.
ACT 3:1 Arlta ingwerel atwerrp 3 o’clock-el Peter-atherr John-atherr alhek, Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl, Akngey-warl angketyek.
ACT 3:2 Arlta arrpanenhel ingwer-rnemel artwa lerrp renh akngenh, arriw ikwer-warl renh arrernenh. Iwerr keyt rernem itnewek Keyt Mwerr-angker. Iwerr-angkwarr alhenh-rnem artwa lerrpel ngkweltyek ayerney-ayntenh. Ratherr arek artwa lerrp renh.
ACT 3:3 Artwa ra John-atherr Peter-atherr ayerney-ayntek ngkwelty anthetyek, artwa lerrp renh, ratherr ikwer-angkwarr alhek warl kwen-warl.
ACT 3:4 Ratherr renh arek, atherrel-antey. Peter angkek ikwer-warl, “Aylenhanth ara!”
ACT 3:5 Artwa lerrpel renh-atherr arek, ratherr ngkwelty anthentyek-arrpantey.
ACT 3:6 Peter ikwer angkek, “Ayeng ngkweltyek arrangkw! Atha ngenh ileyel, Jesus Christ Nazareth-areny itnangkwarr rtnerl-alha!”
ACT 3:7 Peter-el iltya arraty-they renh anterrkwemel rnkernek. Ingkety rlterrk-anem irrek, ra atnarnpek inkwerelhemel, alhemel-anem. Ra Peter-atherr John-atherr-angkwarr alhek, atnarnperl-apemel, Akngeyek inkwerelhemel.
ACT 3:9 Ingwerel-rnem arek rarl Ingkartek inkwerelherl-apenh.
ACT 3:10 Rernem artwa renh aketh-antey alhengk-arek rarl iwerr ikwerel mpwelhemel artwernem manek arlkarewey-ayntenh Keyt Mwerr-angker-itwek. Rernem ywarn iterrek, “Nthakenh-anem artwa nhenh irrekan?”
ACT 3:11 Artwa ra Peter-atherr John-atherr anterrkwenh-antey, akngerr ikwer-atherr-warl akarrirrek. Lywenty ra itna Solomon-kenh Lywenty.
ACT 3:12 Peter-el renh-rnem arek, rernemarl ikwer-atherr-warl akarrirrenh, ra angkek, “Israel-kenh-rnemay, ilekek arrantherr aylenhanth artewentyel areyel, aylanth rlterrk-arrpantey? Arrantherr apek iterreyel aylanth mwerr-arrpantey?
ACT 3:13 Ingkart Akngey irrkaty-antey aneyel. Abraham, Isaac, Jacob rernem ikwer inkwerelhek-antey. Ra Jesus, alerikw ikwerenhek inkwerelhek. Artwa irrkaty rey-antey ahelengkw-rnem-warl ahayiwek, renh ipmek atwetyek. Arrantherr ikwerety intwemelirrek. Pilate-el tyarlewetyek angkek, arrantherr ikwerety arlkarirrek.
ACT 3:14 Jesus ra arraty innga anenh. Arrantherr ikwerety arlkarirrenh. Arrantherr Pilate renh ayernek, artwa apmwa tyarlewetyek, artwa mwerrant atwemel. Itethiley-angkerarlap ran. Artwa rarl arrenhantherr irrpelthel itethilek, renh arrantherr ipmek atwek. Akngeyel renh angkep itethilek. Anwantherr-anem akalty, anwantherr renh iteth arek-penh.
ACT 3:16 Artwa lerrp nhenhel Jesus tnakeyel rlterrk ilkwakert. Alakenh-anyem Akngeyel renh mwerrilek, Jesus-kenh itnangkwarr. Kel yanhey-antey arrantherr arek.
ACT 3:17 Atyenh-rnemay, arrantherr Atyetyart-rnemel-then apalel Jesus renh ipmek atwek.
ACT 3:18 Akngeyel angkakert ingwer-rnem-angkwarr arrwekel-antey ilek, Jesus ra irrwampenty awelhey-alenty, artwa apmwel-rnem renh atwey-alenty. Akngey-kenh Angka ranem innga aynteyel.
ACT 3:19 Arrantherr Akngey-warl angkepirretyek apmwekety, rarl apmwa arrekantherrety iwem.
ACT 3:20 Akngeyel rlterrk arrenhantherr antheyenh, ra Jesus arrekantherr thweneyenh.
ACT 3:21 Jesus ra alkerel-antey anem, Akngeyel ahern nhenh lyertenyiletyek, angkakert arrwekeleny ingwer-rnemarl awank-akerr ilek-angkwarr-antey.
ACT 3:22 Akngeyel renh-rnem Moses-angkwarr ilek, ‘Angkakert ingwer-anem atha arrekantherr-warl thweneyenh. Ra Angkakert Moses-apeny anem, arrantherr ikwer awelh-ayntetyek.
ACT 3:23 Ingwer apek angkakert ikwer irrpelthirrenty, Akngeyel renh iwerl-alhem intem-antey.’ Alakenh-anyem Akngey-kenh angka aynteyel.
ACT 3:24 Samuel-then angkakert ingwer-then rernem Akngey-kenh Angka akalty-anthek, Artwa Impen nhenhey-antey. Angkakert rernem ingwer-rnem Moses-they ingkern akalty-anthek Akngey-kenh angka arrpemarl.
ACT 3:25 Arrantherr alakenh Akngey-angkwarr apentetyek. Angka Akngeyel arrernek arrwekeleny-rnemek. Angka ra Akngeyel Abraham ilek, ‘Ngkwenh-rnem-angkwarr angka atyenh arlpimpirreyenh, apmer arrpanenh-angkwarr, ahern-areny ingkerrenhel ayenh iterl-arayntetyek-awaty.’
ACT 3:26 Akngeyel alerikw ikwerenh arrekantherr-warl-tangkwel thwenek, arrantherr ikwer-warl angkepirretyek apmwekety.”
ACT 4:1 Peter-atherr John-atherr ratherr akngerr ingwer-rnem akalty-anthenh, Jesus ipmepenh akemirrekarl. Ratherr renh-rnem ilenh, ingwer-rnem angkep ipmepenh itethirreyenh, Jesus-apeny. Artwa tyaty-areny ingwer-rnem, atyetyart ilkwa ahelengkw-rnem-kenh, Sadducee-rnem-then, rernem apetyek ikwer-atherr-warl. Rernem ikwer-atherr ahelirrek.
ACT 4:3 Ingkeny kwenirreynenh-anem, ahelengkwel-rnem renh-atherr anterrkwek, tyaylek-anem akwernemel, ingwepenhek-atwety.
ACT 4:4 Akngerr ingwer-rnem ratherrarl renh-rnem akalty-anthek, rernem Jesus tnakek. Ingkart-rnem akngerr-anem irrek, 5,000.
ACT 4:5 Ingwepenh artwa ampwernem-then Moses-kenh angkakert-rnem-then Atyetyart Jew-rnem-then rernem Jerusalem-itwek akarrirrek.
ACT 4:6 Atyetyart tyaty-areny ilkwa Annas, Caiaphas, John, Alexander, Annas-kenh ingwer-rnem-then, rernem ingkerrenh akarrirrek.
ACT 4:7 Rernem Peter-then John-then akngetyek tyayl-they, renh-atherr ampep-itwek arrernek, rernem renh-atherr ayern-ayntetyek. Rernem renh-atherr ayernek, “Angwenhel mpwelenhanth rlterrkilek, artwa lerrp mwerriletyek? Angwenh-kenh itnangkwarr mpwelanth itethileyel? Angwenhel mpwelenhanth rlterrkilek, mpwelanth arntety-rnem mwerriletyek?”
ACT 4:8 Akngey-kenh Itnweng Rlwart-akertel Peter renh rlterrkilek. Peter-el renh-rnem ilek, “Atyetyart-rnemay, artwamp-rnem-then, arrantherr aylernanth ayerneyel, nthakenh aylernanth artwa lerrp renh mwerrilek?
ACT 4:10 Aylernanth-anem arrenhantherr Israel-areny ingkerrenh iletyek. Aylernanth artwa lerrp renh mwerrilek, Jesus Christ Nazareth-areny-kenh itnangkwarr. Arrantherr Jesus renh arwerl iylpeyl-atherrel atanthek ilwetyek-atwety. Akngey Ingkartel renh angkep ipmepenh itethilek.
ACT 4:11 ‘Arrantherr renh apmwek-athen arenh. Ran inngarl, anyent impen.’
ACT 4:12 Jesus rant ingwer angkep itethilem. Jesus-kenh itnakertelant anwantherr itethirrem.”
ACT 4:13 Atyetyart-rnem apatek, ratherrarl alhewer-antey ikwer-rnem-warl angkenh nyerrirrey-angenh, arnkaty innga. Rernem renh-atherr iterl-arenh, ratherr akwerrp anenh, akaltyirrey-angenh-antey awank. Artwa rernem iterl-arek, ratherrarl Jesus-itwek anenh awank.
ACT 4:14 Artwa lerrp-penh ra ikwer-atherr-itwek rtnenh. Artwa ra aherrety 40-pel anenh, rarl mwerrirrek. Atyetyart-rnem apatek.
ACT 4:15 Atyetyart-rnemel Peter-then John-then aketh-warl irrentek. Rernem ament-anem angkerrenh,
ACT 4:16 “Nthakenh-anem artwa nhenh-atherr anwantherr ileman? Jerusalem-areny-rnemel kelarl iterl-areyel, ratherrarl renh mwerrilek. Anantherr nthakenh arrangkw iley-angenharl. Ingwer-rnemel awekerr, anwantherr renh-atherr menty iletyek Jesus-kenh angka ikwer.”
ACT 4:18 Rernem ikwer-atherr yangkelhek, ratherr apetyetyek. Atyetyartel-rnem renh-atherr artwerilek, “Mpwelanth Jesus-kenh Angka ingwer-rnem akalty-anthey-angenh anetyek.”
ACT 4:19 Peter-atherr, John-atherr ratherr artwa ingwer-rnem ayernenh, “Aylernanth Akngey Ingkartek awelhem apek, arrekantherr apek?
ACT 4:20 Nthakenh aylernanth akater aney-angenh. Aylernantharl Jesus renh awek-penh, arek-penh, aylernanth ingwer-rnem ilem.”
ACT 4:21 Rernem ywarn-antey iterrek, ilekek renh-atherr atweman. Ingkerrenh Akngeyek inkwerelhek, rarl renh mwerrilek. Rernem renh-atherr menty-anem tyarlewek alpetyek, renh-atherr ilenh, “Mpwelanth apmwelhelentyan, anwantherr mpwelenhanth atwemarl.”
ACT 4:23 Tyayl-they ratherr tyerrelhek-penh, ratherr Ingkart-areny-rnem-warl alpek. Ratherr angkanem iley-alpek, atyetyart rernemarl ilenh. Angkanem ilerl-apenh ingwer-rnem-warl.
ACT 4:24 Ingkart-areny rernem awek-penh, rernem Akngey Ingkart-warl-anem angkek, “Atyetyartay, ahern-then alker-then, kwaty alay-then, antyarr-rnem-then, ahern-areny ingkerrenh ntwa arrpmernek.
ACT 4:25 Nga arrwekeleny David-ek alakenh angkek, ‘Ilekek alethang-rnem ahelirreyel? Ilekek rernem atwerr-ayntetyek ilkelheyel? Atyetyart ahern-areny-rnem iterreyel, Akngey Ingkartek-then ikwerenh Christ-ek antengiletyek arrkernelheyel-arrpantey?’ David-el ilek Itnweng Rlwart-akertel.
ACT 4:27 Nhel apmer Jerusalem-itwek artwa Jew-weny-rnem-then Atyetyart Herod-then Pontius Pilate-kenh-rnem-then anyentirrek artwa Israel-kenh-rnem-then, Jesus warrkenh arraty ngkwenh atwetyek.
ACT 4:28 Rernem renh atwek ngarl arrwekel angkek-angkwarr-antey.
ACT 4:29 Ingkartay, anwantherr warrkenh ngkwenharl. Anwenhantherr rlterrkila, anwantherr arnkatyel angka ngkwenh ilerl-apayntetyek.
ACT 4:30 Ntwa arntety-rnem aleth-antey mwerrerl-aynta. Anwantherr arntety-rnem mwerriletyek Jesus-kenh itnangkwarr, anyent impen ngkwenh.”
ACT 4:31 Warl akngelhek. Jesus-arl apentenh-rnem mwerrant-arey anenh. Itnweng Rlwart ikwer-rnem-warl apetyek, rernemap alhewer-antey ilerl-apenh.
ACT 4:32 Rernem ilterrey-angenh mwerrant-arey anenh Ingkart-angkwarr. Jesus-arl apentenh ingwer-rnem rernem arwa alhewer antherrenh.
ACT 4:33 Itnweng Rlwartel angkakert-rnem arnkatyilek. Rernem ingkerrenh arnkatyel ilerl-apenh, “Jesus ra ipmepenh itethirrek.” Akngeyel renh-rnem ingkerrenh arntarnt-arek.
ACT 4:34 Rernem ampwal ingkerrenh warl-rnem-then tharlemilek. Ingwer-rnemel ampwal atnyeney-angenh, ampwal ingkerrenh warl-rnem-then. Man-rnem rernem inek, ampwal tharlemilek-penh.
ACT 4:35 Artwa ingwer-rnem-warl antheynek, arrangkwarl anenh-rnemek, man-weny irrepern-rnem.
ACT 4:36 Joseph-el apmer amern weyt-angketyarr ikwerenh tharlemilek, man ingkerrenh ra angkakert-rnem-anem anthek, man-weny-rnem anthetyek. Joseph Cyprus-areny artwa anenh. Itna ingweran rernem renh itnewek Barnabas, alakenh angkemel, “Ingwer-rnem irrkngerney anthey-angker”.
ACT 5:1 Anewart-atherr artwa Ananias-then, arelh Sapphira-then, ratherr apmer amern weyt-angketyarr tharlemilek arrpemarl. Ratherr man ataperr ayerrpilek, ikwer-atherrant ratherrarl man ayerrpilek, ingwer-rnem-warl arraty ilelhey-angenh anyelkel-antey.
ACT 5:2 Ananias ra man akely angkakert-rnem-anem anthek, irrtyertel-antey. Ratherr irrtywerremel ilelhenh, man ilkwa anthetyek-arrpantey.
ACT 5:3 Peter-el renh ilek, “Arrentyel ngenh anterrkwek, nga ikwerant-anem awelhek. Ilekek nga irrtywerrekan Itnweng Rlwart Akngey-kenhek?
ACT 5:4 Apmer amern-angketyarr ntwa tharlemilek, man ntwa ayerrpilek ngkweng-antey arrpemarl. Ngap Akngeyekant irrtywerrekan, ahern-areny-rnem-wenyek!”
ACT 5:5 Ananias ra awek-penh, ra aytnerl-alhemel ilwek-anem. Artwa anthety rernem apetyek, arrewaly renh ataperrelek, rernem akngekan akwernetyekant-anem. Ingwer-rnem aterirrek.
ACT 5:7 Atwerrp anewikw ikwerenh Sapphira aylpenhek, apal-antey.
ACT 5:8 Peter-el ayernek, “Ntwa amern-angketyarr tharlemilek man irrkaty ikwer-antey. Ananias-el man ingkerrenh-antey akngetyek?” Sapphira-el ilek, “Ya, kel ra anthek, ingkerrenh-antey, lipwel-antey yanhan!”
ACT 5:9 Peter-el ilek, “Mpwelanth irrtywerremel Itnweng Rlwartek. Artwa yanh-rnem rtnenherreyel arriw-itwel. Rernem Ananias-tangkwel akwernek. Ikwer-penhan rernem ngenh-anem akwernem.”
ACT 5:10 Sapphira aytnerl-alhek, ilwemel-anem. Artwa rernem aylpenhek, Sapphira arrewaly-anem arey-alhek. Rernem renh akngek, akwernetyek anewikw ikwerenh-itwek.
ACT 5:11 Tyaty-areny-rnem rernem-anem aterirrek. Akngerr ingwer-rneman aterirrek arrpemarl.
ACT 5:12 Ingkart-kenh angkakert-rnemel arntety-rnem mwerrilek Akngey-kenh Itnweng-akertel. Jesus-arl apentenh-rnem anyentirrenh Solomon-kenh Lywenty-itwek.
ACT 5:13 Artwa ingwer-rneman inkwerelhek. Rernemap ikwer-rnem-itwek anyentirrey-angenharl.
ACT 5:14 Akngerr ingwerel-rnem Ingkart-anem apentenh, artwernem-then, arelh-rnem-then.
ACT 5:15 Rernem arntety-rnem akngetyenh iwerrel-antey, panty-warl arrernemel. Rernem iterrek, lywenty ikwerenhel renh-rnem arnenty, rernem mwerrirretyek.
ACT 5:16 Ingwer-rnem tawen-el anenh-rnemel Jerusalem-ampenyel. Rernem arntety-rnem-then arrenty-akert-rnem-then atnwenhenh. Kwertengerl-rnemel renh-rnem mwerrilek.
ACT 5:17 Atetyart ilkwa Jew-kenh tyaty-areny-rnem-then Sadducee-rnem-then rernem ikwer-rnem-kety arlkarirrek.
ACT 5:18 Angkakert renh-rnem anterrkwek, tyayl-ek-anem akwernemel.
ACT 5:19 Ingwel Ingkart-kenh angel apetyek, arriw ikwer-rnem-anem altywerilek, renh-rnem tyarlewek tyayl-they.
ACT 5:20 Angel-el renh-rnem ilek, “Tyaty Jew-kenh-warl alhenherr-arey, renh-rnem iletyek, rernem arraty-angkwarr apentetyek.”
ACT 5:21 Ingkeny tyerrelhenhey-alentyel, rernem alhek tyaty ilkwewarl, renh-rnem akalty-anthetyek. Atetyart ilkwa warrkenh ikwerenh-rnem-then rernem Council-rnem akarrilek, rernem angkerretyek. Rernem angkakert-rnemek yangkelhek.
ACT 5:22 Tyayl-areny iltyemwerney-rnem ikwer-rnem ywarek. Rernem ilek,
ACT 5:23 “Anantherr tyayl-warl alhek. Tyayl renh arey-alhek martekarl ra ayntenh. Tyayl arntarnt-arey-angker-rnem arriw ikwer-itwek rtnenh. Anantherr arriw altywerilek, arrangkw-anem arey-alhek.”
ACT 5:24 Iltyemwerney-rnem-kenh Atyetyartel angka awek-penh, ra ywarn iterrek. Jew-rnem-kenh Atyetyart-rnem ywarn iterrek arrpemarl.
ACT 5:25 Artwa anyent angkakert apetyek, renh-rnem iley-alhek, “Artwernem ntwarl tyayl akwernek-rnem, rernem ingwer-rnem angka Akngey-kenh ilerl-apeyel, tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh aketh-ampeny-itwek.”
ACT 5:26 Iltyemwerney atyetyart ilkwa iltyemwerney ingwer-rnem-then rernem angkakert-rnem akngey-alpek, renh-rnem atwey-angenh, ingwer-rnemel iltyemwerney-rnem atwekerr, apwertel wekerr.
ACT 5:27 Kwertengerl-rnem akngek Council-rnem-warl. Atyetyart ilkwa tyaty-arenyel renh-rnem ilek,
ACT 5:28 “Anwantherr arrwekel-antey arrenhantherr ilek, ‘Jesus-kenh-angkwarr akalty-anthey-angenh.’ Arrantherr Jerusalem ingkerrenh-angkwarr akalty-anthenh. Anwenhantherr ayntarrp-ileyel, Jesus atwenty-arrpantey.”
ACT 5:29 Peter kwertengerl ingwer-rnem-then angkek, “Ahern-arenyek awelhey-angenh, Akngeyekant awelheyel.
ACT 5:30 Arrantherr Jesus renh atwek, arwerl iylpeyl-atherr-warl, aylparirremel. Arrwekeleny-rneman awelhenhan Akngeyek, rarl Jesus renh itethilemel ipmepenh akemelhilek, Akngey anyent rey-antey.
ACT 5:31 Akngey ra Atyetyart anwekantherr arrernek, itethiley-angker. Akngey Ingkartel renh arrernek, Israel-kenh-rnem apmwekety angkepirretyek, apmwa ingkerrenh-kety iwetyek.
ACT 5:32 Arrantherr ileyel, Itnweng Rlwartel ileyel arrpemarl. Rernem Akngeyek awelhenty, rernem Itnweng Rlwart-akert-anem.”
ACT 5:33 Council-rnemel awek, rernem ahelirrek, renh-rnem ipmek atwetyek.
ACT 5:34 Anyent ingweran Pharisee anenh, itnan Gamaliel. Ingkerrenhel renh mwerr antwenh. Ra impen Moses-kenh angka akalty-anthenh. Ranem iltyemwerney-rnem ilanthek, kwertengerl-rnem aketh-warl akngetyek.
ACT 5:35 Ra Council-rnem-warl angkek, “Artwa Israel-kenh-rnem mwantyel iletyek.
ACT 5:36 Apmwerrkel artwa anyent Theudas, ra ilelhek ra akwel atyetyart ilkwa anetyek. Artwa 400 irlkenty ikwer-angkwarr anenh arrpemarl. Artwa ingwerel renh ipmek atwek, ikwerenh-rnem anterrerrek, Artwa Impenarl atwek-kety.
ACT 5:37 Artwa anyent ingweran Judas Galilee-areny apetyek, kapment-rnem-el artwernem count-emileyel-angkwarr-antey. Artwa ingwerel renh ipmek atwek arrpemarl. Artwa ikwerenh-rnem arlperrtyirrek arrpemarl.
ACT 5:38 Alakenhaym-kety artwa renh-rnem menty-anem ipmenherr-arey. Angka nhenh apek ahern-areny-kenh anamerl ywerreyenh weth-lkwer.
ACT 5:39 Akngey-kenh angka rernemarl apek ileyelek, nthakenh arrkngert angkey-angenhan.”
ACT 5:40 Sanhedrin Council-rnem Gamaliel ikwer awelhek, rarl angka ilenhek, rernem angkakert-rnemek yangkelhek, rernem ahelengkw-rnem ilanthek, renh-rnem whip-el atwetyek, renh-rnem ilek, Jesus-kenh angka iley-angenh anayntetyek. Renh-rnem menty-anem tyarlewek.
ACT 5:41 Rernem Council-rnem-kety alpek, irrkngerney-anem. Rernem inkwerelhek, Akngeyek warrkirretyek, ahelengkwel-rnemarl renh-rnem atwenh-kety.
ACT 5:42 Arlta arrpanenhel rernem anyentirrenh Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek, warl ingwerek-ingwer ikwer-rnem-kenh. Rernem ipmelhey-angenharl, intem-antey Akngey-kenh angka ilenh, Jesus ran artwa, Akngeyel awank-akerr alhelek renh thwenetyek ahern nhewarl, ahern-areny ingkerrenh itethiletyek.
ACT 6:1 Akngeyel akngerr ingwer-rnem pweytilek ikwerenh-rnem-warl. Angkakert ingwer-rneman angka Greek-arl angkenh. Ingwer-rneman angka Hebrew-arl angkenh. Rernem amern-they ilterrenh. Arelh Greek amperr-areny inpert-rnemel amern iney-angenh, ingwer-rnemel arrkngelek-kety. Ingwer-rnemel arelh inpert-rnem amernel wantey-angenh. Greek-arl angkenh-rnem arlkarirrenh Hebrew-arl angkenh-rnem-kety.
ACT 6:2 Angkakert 12-el ingkerrenh anyentilek. Ikwer-penhan rernem ilek-anem, “Anwantherr mwerr-angkwarr Akngey-kenh angka akalty-anthayntetyek ipmelhey-angenh, amern arlperrtyelhiletyek.
ACT 6:3 Alakenh-anyem arrantherr artwa 7-pel mwerr-rnem iylpareth-rnem rlwanetyek, artwa Akngey-kenh Itnweng Rlwart-akert-rnem. Artwa akwerrng mwerr-rnem. Anantherr renh-rnem rnkernetyek, amern rernem arlperrtyil-ayntetyek ingkerrenhek.
ACT 6:4 Anantherr Akngey ayern-ayntetyek ingkerrenhek, Akngey-kenh angka akalty-anthayntetyek.”
ACT 6:5 Rernem inkwerelhek, rernem-anem Stephen rlwanek. Itnwengel renh rlterrkilek. Artwa iylpareth Jesus-arl apenteyel. Ikwer-penhan rernem artwa ingwer-rnem-anem rlwaneynek, itnan ikwer-rnem-kenh Philip-akerr, Prochorus-akerr, Nicanor-akerr, Timon-akerr, Parmenas-akerr, Nicolaus-akerr. Nicolaus Antioch tawen-areny anenh, Jew-wenyarl ilkwerrek.
ACT 6:6 Rernem artwa renh-rnem angkakert-rnem-warl akngetyek. Angkakert-rnemel iltya akapwert-warl arrernemel, Akngey renh ayernek, renh-rnem rlterrkiletyek.
ACT 6:7 Ikwer-penhan Jesus-arl apenteyel-rnemel renh-rnem akalty-anthek. Akngeyel-anem ingwer-rnem ikwer-rnem-warl anyentilek. Jew-rnem-kenh Atyetyart ingwerel-rnem Jesus renh tnakek arrpemarl.
ACT 6:8 Akngeyel Stephen renh rlterrkilek, renh arntarnt-arenh. Stephen ranem ilek-ilek mpwarek, arntety-rnem mwerrilek.
ACT 6:9 Artwa ingwer-rnem ikwerety arlkarirrek. Artwa rernem Jew-rnem anenh, apmer Cyrene-areny-rnem-then, Alexandria tawen-areny-rnem-then. Rernem ilelhenh, rernemarl arwa alhewer alhenh-rnem. Artwa ingwer-rnem apmer Cilicia-areny-rnem-then apmer Asia-areny-rnem-then. Rernem Stephen-akerr ilterrek.
ACT 6:10 Stephen-el renh-rnem irrpelthel antengilek, Itnweng Rlwart-akertel.
ACT 6:11 Ikwer-penhan rernem artwa apmwernem thwenek, Stephen renh irrtywerremel ayntarrp-iletyek, “Anantherr Stephen renh awek, Moses-ek-then Akngeyek-then irrpelthirrenh.”
ACT 6:12 Angka awek-penh Moses apentenh-rnem-then artwa ampwernem-then ahelirrek. Rernem-anem Stephen anterrkwemel Sanhedrin Council-warl-anem atnwenhek.
ACT 6:13 Artwa irrtywerrey-angker-rnemel Sanhedrin Council-angkwarr-anem renh irrtywerremel ayntarrp-ilek, “Artwa nhenh Akngey-kenh tyaty ilkwa impenek apmwel-areth angkeyel, Moses-kenh angkek irrpelthirrenh.
ACT 6:14 Anwantherr renh awek, rarl ingwer-rnem ilenh, Jesus Nazareth-arenyelarl Akngey-kenh tyaty ilkwa akaltheyenh. Moses-kenh angkek ra irrpelthirreyel.”
ACT 6:15 Sanhedrin Council-rnemel Stephen renh artewentyel arek, rernem arek inngerr ikwerenh angel-kenh inngerr-apeny.
ACT 7:1 Atyetyart ilkwel Stephen renh ayernek, “Nthakenh nga iterreyel? Angka arraty-antey ngkweng rernem angkerreyel?”
ACT 7:2 Stephen-el renh-rnem ilek, “Atyenh-rnemay, atyeng awelhenherr-arey. Akngey anwekantherrenh rarl rlterrk ilkwakert aneyel, rant Abraham ikwer aremirrek, rarl apmer Mesopotamia anenh-warl, ra apmer Haran-warl alpey-alenty.
ACT 7:3 Akngeyel renh ilek, ‘Apmer ngkwenh iwerl-alha, ngkwenh-rnem-then, nganem apmer ingwer-warl alpetyek, atharl ngkweng iylparrernem-warl.’
ACT 7:4 Kel apmer Chaldea renh iwerl-alhek, ra apmer Haran-warl-anem alpek, ikwerel-anem intem-antey aney-alpek. Aynikw ikwerenh kel ilwek-anem. Ikwer-penh Akngeyel Abraham renh apmer nhenh-warl arrernek, apmer nhenhel anwantherr lyert aneyel.
ACT 7:5 Akngeyel Abraham ikwerenh-rnem-akert arwa alhelekant apmer renh anthey-angenh-antey. Akngeyel Abraham renh alhelek-antey, Abraham-kenh ampa aney-angenh-antey arrangkw-antey.
ACT 7:6 Akngeyel Abraham renh ilek, ‘Aray, ngkwenh-rnem apmer ingwer-ampenyel aneyenh aherrety 400-ek-atwety. Rernem alethang-rnemek artewenty innga warrkirreyenh. Alethang-rnemel renh-rnem warrk ilkwa antheyenh.
ACT 7:7 Atha alethang-rnem atweyenh ikwer-rnem-they. Ikwer-penhan ngkwenh-rnem apmer ikwer-they alpeyenh, nhenh-warl-anem apey-alpeyenh, Akngeyek inkwerelhetyek.’
ACT 7:8 Akngeyel Abraham renh ilanthek, ra angkep alheletyek, ‘Ngkwenh-rnem artwiletyek ingkerrenh-antey rernem arlta 8-ek-atwety ilkwerrekarl.’ Alakenhaym awey ikwerenh Isaac artwilek, arlta 8 ikwerel. Isaac-kenh alerikw Jacob. Awey 12 Jacob-kenh ingkerrenh-antey.
ACT 7:9 Joseph-kenh awayikw-rnem ikwerety arlkarirrek. Rernem-anem renh artwa alethang-rnem-warl tharlemilek. Rernem-anem renh apmer Egypt-warl akngeynek. Akngeyel Joseph renh arntarnt-arek-antey.
ACT 7:10 Akngeyel renh arntarnt-arek, ingwerel renh atwekerr. Akngeyel renh akaltyilek innga. Atyetyart Egypt-areny Joseph ikwer inkwerelhenh, ranem renh Atyetyart ilkwa arrernek apmer Egypt-itwek, ampwal ingkerrenh ra arntarnt-aretyek.
ACT 7:11 Amern akngerr lyapey-angenh-anem Egypt-itwek, Canaan-itwek. Amern-wenyel rernem angayakw-anem irrek.
ACT 7:12 Jacob-el awek Egypt-itwek amern akngerr ayntek. Ra anaynwekantherrenh 12 thwenek Egypt-warl.
ACT 7:13 Ikwer-penhan angkep arrpemarl amernek alpek Egypt-warl, Joseph ra ikwer-rnemek ilelhek-anem, ra ayteyikw ikwer-rnem-kenh anenh. Atyetyart Egypt-arenyel angka awek arrpemarl.
ACT 7:14 Joseph ranem aynikw ikwerenhek awayikw ikwer-rnemek-then ingkerrenh ingwer-rnemek-then yangkelhek, rernem Egypt-warl alhetyek. Ikwerenh-rnem akngerr anek, 75-pel.
ACT 7:15 Jacob Egypt-warl alhek, apmer ikwer-itwek-antey ilwek, arrwekeleny-rnem ilwek arrpemarl apmer Egypt-itwek.
ACT 7:16 Rernem-anem Jacob-kenh-rnem arrewaly-rnem inteyek akwernek apmer Shechem-itwek. Hamor-kenh-rnem-they payemelekarl.
ACT 7:17 Israel-kenh-rnem akngerr-anem irrek. Akngey iterrek renh-rnem akngeynetyek apmer ikwer-warl, Abraham renharl alhelek-warl.
ACT 7:18 Ikwer-penhan Atyetyart anyent ingwer Egypt-itwek anenh, ranap Joseph-kenh angkek akwerrparl, iterl-arey-angenh.
ACT 7:19 Ra ingkerrenh irrtywerremel ilenh, Israel-kenh-rnem ilanthek, rernem ampa ikwer-rnem-kenh aketh-warl arrernetyek, rernem menty ilwetyek.
ACT 7:20 Moses-anem ampa akely mwerr-angker ayntenh. Ra ilkwerrekarl. Amikw ikwerenhel aynikw ikwerenhel renh arntarnt-arek alkent irrpetyek-atwety.
ACT 7:21 Ikwer-penhan rernem akethek-anem renh arrernek, Pharaoh-kenh alerikwel-anem renh arek, apmer-warl-anem renh akngeynek, renh ilkwilek-anem.
ACT 7:22 Egypt-arenyel-rnem Moses renh akalty-anthek. Ra akalty inngirrek. Ranem Atyetyart ilkwanem anenh.
ACT 7:23 Moses ra aherrety 40-anem anenh. Ra iterrek ikwerenh-rnem Israel-kenh-rnem-warl awangk alhetyek, renh-rnem aretyek.
ACT 7:24 Ra artwa anyent arek, Egypt-arenyel artwa Israel-kenh anyent atwenharl. Ranem artwa Egypt-areny ipmek atwek, artwa Israel-kenh renh itethilek.
ACT 7:25 Moses ranem iterrek apalel, ‘Nhenh-rnemel ayenh iterl-areyel, Akngeyel ayenh arrernekarl, renh-rnem arntarnt-aretyek.’
ACT 7:26 Arlta ingwerel ra arek artwa Israel-kenh atherr atwerrerl-anenty arrpemarl. Ranem renh-atherr arrkngertewek. Ra renh-atherr ilek, ‘Mpwelanth apmer anyent-areny atherran. Ilekek-anem mpwelanth atwerreyelan?’
ACT 7:27 Artwa retangkwel ahelirrek-penhel renh ayernek, ‘Angwenhel-anem ngenh arrernek, nga atetyart anwekantherr anetyek, anwenhantherr ayern-ayntetyek?
ACT 7:28 Nga ilkelheyel ntwa ayenh ipmek atwetyek, ntwarl artwa Egypt-areny apmwerrkel atwek-apeny.’
ACT 7:29 Moses ra awek-penh ra aterel apmer Midian-warl anterrek, ikwerel aney-alpek. Awey-atherr-anem ikwerenh Midian-el anek.
ACT 7:30 Ra aherrety 40-ek-atwety Midian-el anenh. Ikwer-penhan angel anyent-anem ikwer aremirrek, apmer arlpawel, apwert Sinai-itwek. Angel ranem arwerl ampekarl-itwek aremirrek.
ACT 7:31 Moses-el arwerl ampekarl renh arek, ranem ywarn iterrek. Ra arrer irremel-anem arwerl-anem arek. Ingkart-anem ikwer-warl angkek,
ACT 7:32 ‘Ayeng Akngey ngkweng anem, Abraham-kenh Isaac-kenh, Jacob-kenh Akngey anem.’ Moses-anem aterel arrewek. Ranem akapwert kwenirrek, arwerl renh arekerr.
ACT 7:33 Ingkartel-anem renh ilek, ‘Ngarl yanh rtneyel amek-amek-itwel! Pwet ngkwenh ingkety-they lhelha!
ACT 7:34 Atha arek Egypt-arenyel-rnemarl atyenh-rnem irrwampenty mpwareyel. Ayeng apetyek, renh-rnem itethiletyek. Atha ngenh apmer Egypt-warl thwenem.’
ACT 7:35 Moses Egypt-warl alpek. Ikwerenh-rnem ikwerety arlkarirrenh. Rernem renh ilek, ‘Angwenhel ngenh rnkernek, anwekantherr atyetyart anetyek, anwenhantherr ayernetyek?’ Akngey rant Moses renh arrernek, ikwerenh-rnemek Atyetyart anetyek, renh-rnem itethiletyek. Akngey Moses-ek angkek angel ikwerenh-angkwarr angel rarl Moses-warl aremirrek arwerl ampekarl-itwek.
ACT 7:36 Moses-el aherrety 40-ek-atwety renh-rnem arntarnt-arek. Akngeyel renh rlterrkilek, Moses-el ilek-ilek mpwarenh, Egypt-itwel, alay Apenng-angketyarr-itwel, aherrety arlpaw-itwek-anem. Ingkerrenhel Akngey renh iterl-arek, rarl rlterrk inngan.
ACT 7:37 Moses rey-antey Israel-rnemek ilelhek, ‘Ingwer-inger Akngeyel angkakert arrekantherr-warl thweneyenh, ra ayeng-apenyarl aneyenh. Ra artwa Israel-kenh arrpemarl aneyenh.’
ACT 7:38 Moses rantey arrpemarl ingkerrenh-akert anenh, apmer arlpawel. Angel ra angkek Moses ikwer-warl Apwert Sinai-itwel, Moses-el-anem Akngey-kenh angka anwekantherr-warl iletyek.
ACT 7:39 Arrwekeleny-rnem Moses-ek awelhey-angenh, rernem Egypt-warl alpetyekant ilkelhenh.
ACT 7:40 Rernem Aaron renh ilek, ‘Akngey anwekantherr mpwaray, anwenhantherr atnwenhetyek. Moses-el anwenhantherr nhenh-warl atnwenhey-alhek. Moses ranem nthakenh irrek? Anwantherr akwerrparl.’
ACT 7:41 Rernem altyerr-arrpantey mpwarek, pwelek akely-apeny. Ikwer-penhan rernem altyerr-arrpantey ikwer inkwerelhek, tyenkerr anthemel, rernemarl mpwarek.
ACT 7:42 Akngey ikwer-rnem-kety intwemelirrek, ra renh-rnem ipmek. Rernem antyarr-rnemek inkwerelhek, Akngey-kenh angkakert arrwekeleny aynteyel: ‘Israel-kenh-rnemel ayenh tyenkerr anthey-angenh aherrety 40-ek-atwety.
ACT 7:43 Ampwal ikwer-atherrant inkwerelhek, Molech, Rephan. Apmwekantarl apwert-penh, ikwer-atherrant inkwerelhek. Arrantherr ikwer-atherrant mpwarekarl-kety. Alakenh-anyem atha arrenhantherr apmer Babylonia-they anthenayn irrenteyenh.’
ACT 7:44 Akngey Moses ikwer kalikw lywetangkwel lwewarrernek. Ikwer-penhan ra Moses renh ilanthek kalikw renh mpwaretyek, rarl renh ilek-angkwarr-antey. Akngey-kenh ampwal-rnem kalikw ikwerenhel ayntek. Akngey arrwekeleny-rnemel kalikw impen nhanyem arrpemarl atnyenenh.
ACT 7:45 Joshua-el-anem arrwekeleny-rnem apmer Canaan ikwer-warl atnwenhek. Akngeyel apmer-areny-rnem irrentek. Rernem Akngey-kenh kalikw renh ikwer-rnem-angkwarr akngek. Kalikw ra anenh, David-arl atyetyart anenhek-atwety.
ACT 7:46 Akngey ra David-ek inkwerelhek. David-el-anem renh ayernek, ‘Mwerr tyaty ilkwa anwantherr ngkweng artetyek?’
ACT 7:47 Solomon rant Akngey-kenh warl artek ingkern.
ACT 7:48 Akngey irrwerl-areny nthakenh warl ilkwa aney-angenh, ahern-arenyelarl mpwarek-itwek. Akngey-kenh angkakert arrwekelenyel alakenhaym aynteyel:
ACT 7:49 ‘Alker-itwek apmer ikwerenh aneyel. Angka anwekantherr ahernek arrernem. Ahern nhenh akely ikwer. Warl ilek-apeny arrantherr atyeng arteman, ayeng ltyerretyek, ikwer-itwel?’ Alakenh Ingkart angkem.
ACT 7:50 ‘Aray, athantey arrpemarl alker-then ahern-then ingkerrenh arrpmernekarl.’ Alakenh-anyem Akngeyel ilenh.”
ACT 7:51 Stephen-el renh-rnem ilek, “Arrantherr iylpel awey-angenh intem-antey aneyenh. Arrantherr Itnweng Rlwart-kety intwemelirreyel, arrwekeleny-rnem intwemelirrenh-apeny. Rernem Akngeyek awelhey-angenh.
ACT 7:52 Rernem Akngey-kenh angkakert-rnem ipmek atwek. Angkakert-rnemel ilek artwa arraty ra apetyeyenh. Ikwer-penhan arrantherran artwa arraty renh ahelengkw-rnemek ahayiwek, renh ipmek atwetyek.
ACT 7:53 Akngeyel angka arrekantherr anthek, angel-rnem-angkwarr, arrantherr angka ikwerenhek awelhey-angenh.”
ACT 7:54 Rernem awek-penh, Sanhedrin Council rernem-anem ahelirrek.
ACT 7:55 Itnweng Rlwartel Stephen renh rlterrkilek. Alker-warl-athek itnywenek, ranem Akngey renh arek rlterrk ilkwakert, Jesus akwa arraty-ampenyel rtnerl-anenty.
ACT 7:56 Stephen-el renh-rnem ilek, “Aray, atha alker renh altywerirrekarl itnyweneyel, Artwa Impen Akngey-kenh Akngey akwa arraty-ampenyel rtnerl-anenty.”
ACT 7:57 Rernem awek-penh rernem arlkek, iylpa martelhemel iltyel. Rernem Stephen-warl anterrerremel. Rernem renh anterrkwek.
ACT 7:58 Rernem renh Jerusalem-they iytarr-akngek. Ikwer-penhan rernem apwertel-anem wek. Artwa ilenh-rnem Stephen-arl rernem ayntarrp-ilek, rernem arnkwa arlpenty iylwemel, artwa anthety anthek arntarnt-aretyek, itnan ikwerenh Saul.
ACT 7:59 Rernem Stephen renh apwertel wenh-antey, Stephen-el Akngey ayernek, “Ingkart Jesus-ay, ayeng ilwentyan, itnweng atyenh ina!”
ACT 7:60 Ampwethel alernelhemel ra arlkek, “Ingkartay, renh-rnem ayntarrp-iley-angenh anetyek.” Alakenh angkemel, ra kel ilwek-anem.
ACT 8:1 Artwa mwerr irrpetyapel Stephen renh arrewaly inerl-alhek, renh arraty-angkwarr awenng-warl akwernetyek. Rernem ikwer amperrngirrek. Saul-el arek, rernemarl Stephen renh ipmek atwek. Ra inkwerelhek. Saul ra Jesus-arl apenteyel-rnem-kety arlkarirrenh, renh-rnem-anemarl atwetyek ra alwernek. Saul ilkelhek, Jesus-arl apenteyel-rnem ywerrelhiletyek. Ingkart-areny rernem aterel anterrek ikwerety, arlperrtyirremel alpek apmer ingwerek-ingwer-warl, apmer Judea-warl, apmer Samaria-warl. Angkakert rernemant-anem apmer Jerusalem-itwek anenh. Ra warl arrpanenh-warl alhek, arelh-rnem-then artwernem-then ra renh-rnem anterrkwek, tyayl-warl akwernemel.
ACT 8:4 Jesus-arl apenteyel-rnem apmer arrpanenh-warl arlperrtyirrek Jerusalem-they. Rernem apmer-areny-rnem akalty-anthey-alhek, angka Jesus-kenh.
ACT 8:5 Philip apmer Samaria-warl alhek, tawen anyent-warl. Ranem ikwer-rnem angka anayntilek, Jesus anyent renhey-antey Akngeyelarl arrwekel weth alhelek awank-akerr, renh thwenetyek ahern nhewarl, ingkerrenh itethiletyek.
ACT 8:6 Tawen-arenyel-rnem Philip-kenh angka awek. Rernem arek, Philip-elarl ilek-ilek mpwarenh.
ACT 8:7 Rernem arek, rarl arrenty-akert-rnem mwerrilek. Arrenty-rnem ikwer-rnem-they artewentyel arlkemel tyerrelhek. Rernem arek, artwa lerrp-rnem mwerrirrekarl.
ACT 8:8 Alakenh aremel, tawen-areny-rnem irrkngerney innganem anenh.
ACT 8:9 Tawen ikwerel artwa ingwer anenh, itnan Simon. Samaria-areny-rnemel renh apatemel arek, rarl ilek-ilek-angkwarr mpwarenh ahern-areny ngangker-akertel. Ranem tnakelhek.
ACT 8:10 Ingkerrenhel renh tnakenh, artwa apmwamwam-rnem-then, artwa atyetyart-rnem-then. Rernem angkerrenh, “Ranap nhenhey altyerr-apenyarl, rlterrk inngarl.”
ACT 8:11 Rernem Simon renh tnakenh, ilkwerl-alhek ywarn iterremel, rarl ilek-ilek-angkwarr itethilenh, arntety-rnem mwerrilemel.
ACT 8:12 Philip-el-anem tawen-areny-rnem akalty-anthemel ilek, “Akngey rant ingkerrenh-angkwarran arntarnt-areyel, Akngey rant Ingkart ingkerrenhek aneyel.” Ra renh-rnem Jesus-kenh angka ilek arrpemarl. Artwernem-then arelh-rnem-then Philip-warl apetyek, renh-rnem baptise-emeletyek.
ACT 8:13 Simon-el Akngey renh tnakek arrpemarl. Ranem Philip-warl apetyek, renh baptise-emeletyek. Ikwer-penhan ra Philip-angkwarr alhenh. Simon ra apatek Philip-el-arl ilek-ilek-angkwarr itethilenhek, arntety-rnem-then mwerrilenhek.
ACT 8:14 Jerusalem-itwek kwertengerl-rnemel awek, Samaria-areny-rnemelarl Akngey-kenh angka tnakek. Alakenh-anyem rernem Peter-then John-then thwenek, apmer Samaria-warl.
ACT 8:15 Samaria-itwek-anem ratherr Akngey renh ayernek Itnweng Rlwart renh Ingkartarl apenteyel-rnem-warl thwenetyek.
ACT 8:16 Itnweng Rlwart ra ikwer-rnem-warl antelhey-angenh-antey, Jesus-kenh itnangkwarr. Philip-el renh-rnem baptise-emelek itnan Jesus-angkwarrant.
ACT 8:17 Ratherr itep arrernek akapwert-warl. Itnweng Rlwart ranem ikwer-rnem-itwek anenh.
ACT 8:18 Simon-el arek kwertengerl ratherr iltya ikwer-atherrenh akapwert ikwer-rnem-warl arrernek, Itnweng Rlwart ikwer-rnem-warl antelhek-anem.
ACT 8:19 Ranem Peter-atherr man anthetyek ilkelhek. Ra alakenh angkek, “Ayenh rlterrkilay, athanem iltya ingkerrenhek arrernetyek Itnweng Rlwart ikwer-rnem-warl antelhetyek.”
ACT 8:20 Peter-el renh ilek, “Nthakenh ntwa Akngey-kenh rlterrk manel payemeley-angenh. Arrangkw-kety alha, Akngeyel ngenh atwekerr.
ACT 8:21 Nga Akngeyek apmwangkwarr iterreyel. Alakenhaym-they nga Akngey-warl anwekantherr-angkwarr alhey-angenh.
ACT 8:22 Kel apmwekety angkepirra Ingkart-warl, Ingkart ayernay akwerrng arratyiletyek apmwa ngkwengety iwetyek.
ACT 8:23 Ayeng akalty nga iwerr apmwangkwarr alheyel, apmwangkwarrant iterremel.”
ACT 8:24 Simon-el-anem renh-atherr ilek, “Ingkart ayernenherr-atherr, ra ayenh ipmek atwekerr, mpwelanth ayenh ilek-angkwarr-antey.”
ACT 8:25 Ratherr ingkerrenh Akngey-kenh angkek akalty-anthek arrpemarl. Ikwer-penhan ratherr Jerusalem-warl-anem alpek, Samaria ikwer-angkwarr. Ratherr tawen akely-rnem-itwek ingwer-rnem Akngey-kenh angka akalty-anthetyek.
ACT 8:26 Ingwer-inger, Akngey-kenh angel-el-anem Philip renh ilek, “Antekerr alha, iwerr ilenh-warl, apmer arlpaw-angkwarrarl aynteyneyel-warl Jerusalem-they apmer Gaza-ek-atwety.”
ACT 8:27 Philip ra kel alhek. Ra artwa anyent Africa-areny arek. Artwa ra Ethiopia-areny Queen-kenh warrkenh, rarl man arntarnt-arenh, arelh ilkwekenh. Ra kel Akngeyek inkwerelhemel arraty apentenh apmer Jerusalem-itwek.
ACT 8:28 Ranem alpek pakey ikwerenhel anerl-aperl-anemel, Akngey-kenh angka angkakert Isaiah-kenh pipek reytemilenhey-alpenh, Akngey-kenh angka arrwekeleny-akert.
ACT 8:29 Akngey-kenh Itnwengel Philip renh ilek, “Pakey ilenh-angkwarr antelherl-alha!”
ACT 8:30 Pakey ikwerenh-angkwarr arerrirremel, Philip ra awek Akngey-kenh angkakert Isaiah reytimilerl-anenty. Philip-el renh ayernek, “Angka nhenh ntwa iterl-areyel?”
ACT 8:31 Artwa Africa-arenyel ilek, “Nthakenh atha iterl-areman, ingwerentyel atyeng anayntiley-angenh-antey?” Ra Philip renh ilek, “Atyeng-angkwarr apetya!”
ACT 8:32 Artwa ra angka nhanyem reytemilek, “Rernem artwa anyent renh akngek, yep-yep atwetyek-apeny. Alakenh-apeny renh atwetyek akngek. Ra akater anenh, angkey-angenh, rernemarl yep-yep alta aketyek-apeny.
ACT 8:33 Alerikw ikwerenh-rnem arrangkw, rernemarl renh arwa atwek-kety.”
ACT 8:34 Artwa ranem Philip renh ayernek, “Atyeng anayntila, rernem angwenh atwem, rernem yep-yep atwem-apeny? Angkakert arrwekeleny apek, artwa ingwerenty apek?”
ACT 8:35 Philip-el Isaiah-kenh pip renh-tangkwel anayntilek. Ikwer-penh angka mwerr-angker-angkwarr-anem Jesus-akert akalty-anthek.
ACT 8:36 Rernem alhenhelarl-antey, rernem kwaty arek. Artwa ranem Philip renh ayernek, “Aray, kwaty nhenhel ntwa ayenh baptise-emeletyek.”
ACT 8:38 Pakeyek-artwey renh-anem ra ilek, “Pakey rnkerna!” Ikwer-penh ratherr atwarrek kwaty ikwer-warl, Philip-el-anem renh baptise-emeletyek.
ACT 8:39 Ratherr kwaty ikwer-they tyerrelhek. Ingkart-kenh Itnwengel Philip renh akngek. Artwa Africa-arenyel renh arey-angenh arrpemarl. Ra apmer ikwerenh-warl irrkngerney innga alpek, aleth-antey ywerrenhek.
ACT 8:40 Philip aremirrek tawen Azotus-itwek. Tawen ingwer-rnem-warl alhek, Caesarea-ek-atwety, Jesus-kenh angka akalty-antherl-apayntetyek.
ACT 9:1 Saul ra ilkelhek, Ingkart-areny-rnem ywerrelhiletyek. Ranem Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl alhek.
ACT 9:2 Ra ilkelhenh Damascus ikwer-warl alhetyek, tyaty anyentam-anyent-warl alhetyek, Jesus-arl apenteyel-rnemek nthwetyek, artwa apek, arelh apek, anterrkwemel Jerusalem-warl akngeynetyek. Ra Atyetyart ilkwa renh ilek, “Pip ingkwernay, atyetyart Damascus tyaty-areny-rnemek, tawen-areny-rnemek, anwantherr Ingkart-areny-rnem anterrkwetyek.”
ACT 9:3 Saul-rnem kel Damascus-warl arrer-anem irrek. Lyenenty ilkwel renh alker-they artewentyel alhernek.
ACT 9:4 Saul ranem ahern-warl aytnek. Ranem awek renharl itnewek, “Saul-ay, Saul-ay! Ilek ntwa ayenh atwetyek alwerneyel?”
ACT 9:5 Ra awek-penh Saul angkek, “Ingkartay, angwenh ngan?” Ra ikwer ilelhek, “Ayengan Jesus-arl, ntwa ayenh atwetyek alwerneyel.
ACT 9:6 Kel akemirremel tawen-warl alha, artwa anyentek-anem awelheyenh.”
ACT 9:7 Artwa rernem apatemel rtnenh, rernemarl awek-penh. Angkentyant rernem awek, ingwerenty ikwer-rnem-itwek aremirrey-angenh.
ACT 9:8 Saul akemirrek, ywarn-antey arek, anngel arey-angenh, aparrng-anem. Artwa rernem-anem renh Damascus-warl atnwenhek.
ACT 9:9 Arlta irrpetyel ra anenh, amern arlkwey-angenh, kwaty antywey-angenh.
ACT 9:10 Apmer Damascus ikwer-itwek, Jesus-kenh kwertengerl ingwer anenh, itnan ikwerenh Ananias. Ingkart ikwer yangkelhek, rarl altyerr arenh-angkwarr. “Ananias-ay!” Ananias angkek, “Ilek Ingkartay?”
ACT 9:11 Ingkartel renh ilek, “Iwerr nhenh-warl alha, itnan ikwer Iwerr Arraty. Judas-kenh apmer-warl alha, ntwa Saul Tarsus-arenyek ayerna. Saul ra Ingkartek angkeyel.
ACT 9:12 Lyert ra altyerr arek, artwa ra apetyenh ikwer-warl, itnan ikwerenh Ananias. Ranem arek iltya ikwer-warl arrernek annga ikwerenh-angkwarr mwerrirreynek.”
ACT 9:13 Ananias arrkngert angkek, “Ingkartay, atha angka awek ingwer-rnem-they, Saul-elarl Ingkart-areny ingkerrenh alwernemel ipmek atwek apmer Jerusalem-itwek.
ACT 9:14 Atyetyart ilkwernemel renh thwenek pip-akert, Ingkart-areny ingkerrenh anterrkwetyek.”
ACT 9:15 Ingkartel renh ilek, “Kel alha, atha renh rlwanek, atha renh thweneyenh Jew-weny-rnem-warl, atyetyart ilkwernem-warl Israel-kenh-rnem-warl-then, ra renh-rnem angka atyenh akalty-anthetyek.
ACT 9:16 Ingwer-rnemel renh arntety antheyenh. Ra irrwampenty awelhemel atyeng warrkirreyenh.”
ACT 9:17 Ananias kel alhek. Iltya ikwerenh Saul akapwert arrernemel, “Saul-ay, Ingkart Jesus ngkweng aremirrek, ngarl iwerrel alhenh-warl. Rarl ayenh thwenek ngkweng-warl annga mwerriletyek. Itnweng antelheyenh ngkweng-warl.”
ACT 9:18 Ikwer-penhan Saul tywen anngethey irrnyapeny aytnek. Ra arek arrpemarl, mwerr-anem. Ra kel akemirrek. Ikwer-penhan Ananias-el renh kwatyel baptise-emelek.
ACT 9:19 Saul-el amern arlkwek, rlterrkirrek arrpemarl. Saul kwertengerl-rnem-itwek anenh apmer Damascus-itwek.
ACT 9:20 Ikwer-penhan ra Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl alhek, ingwer-rnem ilek, “Jesus Akngey-kenh alerikw inngarl aneyel.”
ACT 9:21 Rernem awek-penh rernem apatek. Rernem ilerrenh, “Artwa nhenhel Jesus-arl apenteyel-rnem alwernemel atwek. Ra arrpemarl nhewarl apetyek Jesus-arl apenteyel-rnem anterrkwetyek, atyetyart ilkwernem-warl akngeynetyek.”
ACT 9:22 Akngey-kenh Itnwengel Saul renh rlterrkilek, Jew Damascus-areny-rnem ikwer ywarn-antey irrpelthirrek. Ra renh-rnem ilek, “Jesus Akngey-kenh alerikw inngarl.”
ACT 9:23 Ingwer-ingeran, Jew-rnem angkerrenh renh ipmek atwetyek.
ACT 9:24 Jew-rnemel-anem tawen arriw-rnem-itwel ikwer mpwelhenh. Intem-antey Saul ikwer mpwelhenh, ingwel, arltel. Rernem ilkelhenh, renh anterrkwemel ipmek atwetyek.
ACT 9:25 Ingwa ingwerelan Saul-kenh-rnemel renh paketenp rwepel irrwerl-they atwarrelhilek. Aketh-warl-anem tyarlewek.
ACT 9:26 Saul alhek apmer Jerusalem-warl. Saul ra ilkelhenh angkakert ikwer-rnem-warl pweytirretyek. Rernem ikwerety aterirrekarl, ikwer irrpelthirrek, rarl ikwer-rnem ilelhek, ra Jesus-kenh kwertengerl anenh.
ACT 9:27 Barnabas-el-anem angkakert-rnem-warl atnwenhek. Renh-rnem ilek, “Saul-el Ingkart arek, rarl Damascus-warl alhenhel. Ingkart ra Saul-warl angkek. Saul-el renh-rnem akalty-anthek Jesus-kenh angkel, apmer Damascus ikwer-itwek.”
ACT 9:28 Saul ra angkakert-rnem-warl anyentirrek. Ra arternp, Ingkart Jesus-kenh akalty-anthenh.
ACT 9:29 Saul-then ilterrek, Jew arleng-areny Greece atnyenekarl-rnem-then. Rernem ilkelhek, rernem Saul renh ipmek atwetyek.
ACT 9:30 Jesus-arl apenteyel-rnem rernem renh Caesarea tawen-warl akngek, ingwer-rnemel renh atwekerr. Tarsus tawen-warl-anem thwenek.
ACT 9:31 Ikwer-penhan rernem mwerrant-arey-anem anenh, Galilee-areny-rnem-then Samaria-areny-rnem-then. Akngerr antelhek Ingkart-areny-rnem-warl. Itnweng Rlwartel renh-rnem rlterrkilek, Akngeyel arrpemarl renh-rnem anyentilek, rernem Ingkart-angkwarr arraty anetyek.
ACT 9:32 Peter ra tawen ingwer-rnem-warl alhek, Ingkart-areny ingwer-rnem akalty-anthetyek Akngey-kenh angkek. Ra arrpemarl Lydda tawen-warl alhek inwekel.
ACT 9:33 Tawen ikwer-itwek artwa arntety ilkwa ayntek, itnan ikwerenh Aeneas. Ra aherrety 8-pelel pantyel ayntenh arlelp akngelhey-angenh.
ACT 9:34 Peter-el renh ilek, “Aeneas, Jesus Christ-el ngenh mwerrilek. Panty ngkwenh inerl-alhemel, kel alpa!” Aeneas kel akemirrekant.
ACT 9:35 Lydda tawen-areny-rnem-then apmer Sharon-areny-rnem-then rernem Ingkart tnakek.
ACT 9:36 Joppa tawen ikwerel kwertengerl arelh anyent anek itnan ikwerenh Tabitha. Greek-kenh itnan Dorcas-arl. Arelh ra ingkerrenhek inkwerelhek. Rantey arrpemarl amern-rnem-then arnkwernem-then anthey-angker.
ACT 9:37 Tabitha ranem arntetyirremel ilwek. Ikwerenhel-anem arrewaly renh lhewek, room irrwerleng-ampenyek arrernek.
ACT 9:38 Apmer Joppa Lydda-they arrer-antey anenh. Kwertengerl-rnemel awek Peter Lydda ikwer-itwek anenh. Rernem artwa atherr renh thwenek, Peter renh ikngwerl-alpetyek, “Anamerl apetyay!” Peter kel ikwer-atherr-angkwarr alhek.
ACT 9:39 Ratherr Peter renh atnwenhek room irrwerl-warl, arrewaly rarl ayntenh-warl. Inpert-rnem room ikwerel artnalhelhirrenh. Rernem Peter arnkwernem ikwer lwewarrernek, arelh wethelarl anthek itethankel.
ACT 9:40 Peter-el arelh ingkerrenh aketh-warl thwenek. Ampwethel alernelhemel, ra Akngey-warl angkek. Ikwer-penh ra arrewaly renh ilek, “Tabitha, kel akemirra!” Tabitha ranem annga rlkenhey-alpek. Peter aremel ra akemirrek.
ACT 9:41 Peter-el iltyethey renh anterrkwemel rnkernek. Ikwer-penhan Peter ra ingwer-rnemek-then inpert-rnemek-then yangkelhek, rernem arek Tabitha iteth-anem anerl-anenty.
ACT 9:42 Joppa-arenyel-rnem awek-penh rernem Ingkart renh tnakek.
ACT 9:43 Peter-anem Joppa tawen-itwek anek, artwa Simon-itwek. Simon ra yenp mpwarey-angker, warrkenh weth-lkwer.
ACT 10:1 Caesarea tawen-itwek artwa anyent anenh, itnan Cornelius. Atyetyart ikwerenh irlkenty-rneman akngerrarl anenh ahelengkw 100. Rernem Italy-areny-rnem anenh.
ACT 10:2 Cornelius ra artwa iylpareth anenh. Ra Akngeyek awelhenh, ikwerenh-rnem-then. Rernem Akngey-warl angkenh. Anew ikwerenh-then alerikw ikwerenh-rnem-then warrkenh ikwerenh-rnem-then akngerr ingwer-rnem-then, iylpareth-antey awelhenh. Rernem Akngeyek inkwerelhenh, rernem Jew-wenyarl.
ACT 10:3 Arlta ingwerel 3 o’clock-apeny Cornelius-el altyerr arek. Ra aketh innga Akngey-kenh angel arek. Akngey-kenh angel arrer irremel Cornelius ikwer yangkelhek.
ACT 10:4 Cornelius aterirrek, angel renh ayernek, “Ilekek Atyetyart?” Angel ranem renh ilek, “Akngeyel ngenh arek, ngarl ikwer angkenh, ntwarl man-weny-rnem-then ilek-ilek anthenh.
ACT 10:5 Ntwanem lyert-antey angkakert-rnem thwena Joppa tawen-warl, Simon ikwer-anem yangkelhemel. Simon ra itna ingweran Peter.
ACT 10:6 Simon Peter aneyel Simon yenp mpwarey-angker-itwek, apmer Joppa-itwek, kwaty impalthelarl warl artelhenh.”
ACT 10:7 Alakenh angkek-penh angel ra kel alpek-anem. Cornelius warrkenh atherrek yangkelhek, artwa anyent ingwer-then, arnkwa ikwerenh arntarnt-arey-angker.
ACT 10:8 Cornelius-el angel-kenh angka ikwer-rnem ilek. Ikwer-penhan ra renh-rnem Joppa tawen-warl thwenek.
ACT 10:9 Arlta ampepel rernem apetyenhel-antey apmer Joppa-warl. Peter nganek warl irrwerl-warl Akngey-warl angketyek.
ACT 10:10 Ra angayakwirrek, amern arlkwetyek iterrek. Ankwel renh atwek, ingwer-rnemel amern ampernenhel-antey. Ra ankwayntek, apelp-anem.
ACT 10:11 Ranem altyerr arek. Ra itnywenek, panty ilkwa atnwenth ingwerek-ingwer-akert, thip ingwerek-ingwer-then, ahernel alheyel-rnem-then alker-they atwarrerl-alhenty.
ACT 10:13 Ra awek, renharl ilek, “Peter-ay, aker atwemel arlkway!”
ACT 10:14 “Ingkartay, atha nthakenh aker apmwa yanh-rnem arlkwey-angenh!”
ACT 10:15 Ranem awelhek arrpemarl, renharl ilek, “Akngey angkek mwerr ntwa alhewer arlkwetyek, aker ilek-ilek ntwa alhewer arlkwetyek. Nhepenh apmwel-areth angkey-angenh. Akngeyel menty anthek, ntwa arlkwetyek.”
ACT 10:16 Irrpety-inger Akngeyel alakenh ilek. Ikwer-penhan Angel ra panty renh atnwenth ilek-ilek-akert alker-warl-anem akngeynek.
ACT 10:17 Peter ywarn-antey iterrek altyerr arek-penh. Artwa akngerr ingwer-rnem Cornelius-elarl thwenek, rernem arriw-ampenyel rtnek. Rernem nthwek Simon ikwer.
ACT 10:18 Rernem ingwer-rnem ayernenh Simon ikwer.
ACT 10:19 Peter ywarn iterrek, ra arek-penh. Itnweng Rlwartel-anem renh ilek, “Aray, artwa irrpety ingwer-rnem ngkweng nthwerl-apeyel.
ACT 10:20 Akemirra anamerl alhant ikwerenh-rnem-angkwarr! Atha renh-rnem ngkweng-warl thwenek.”
ACT 10:21 Peter-el renh-rnem ilek, “Ilekek atyeng arrantherr nthwerl-apeyel? Nhanyemap ayengan. Ilekek arrantherr apetyekan?”
ACT 10:22 Artwa rernem renh ilek, “Cornelius artwa irlkenty-akert atyetyartel anwenhantherr thwenek. Jew-rnem ingkerrenh akalty ra artwa arraty-angkwarr mwerr innga aneyel. Rantey arrpemarl Akngey renh iterl-areyel. Apmwerrkel Akngey-kenh angel apetyek ngkweng yangkelhetyek, ngenh awetyek.”
ACT 10:23 Peter-el renh-rnem ilek, “Ingwa anyentel arrantherr ayntetyek.” Ingwepenh-anem rernem anperl-alhek, Joppa-areny-rnem-then.
ACT 10:24 Arlta ingwerelan rernem Caesarea tawen-warl irrey-alhek. Cornelius ra kel mpwelhek ikwerenh-rnem-akert.
ACT 10:25 Peter ra Cornelius-kenh warl-warl aylpenhek. Cornelius ra kwenirremel ikwer-itwek, ikwer inkwerelhek.
ACT 10:26 Peter-el renh ilek, “Atyeng inkwerelhey-angenh rtnerl-alha! Ayengan ahern-areny arwarl.”
ACT 10:27 Ratherr angkerrenhel, ra warl kwen-warl aylpek. Rap akngerr arek.
ACT 10:28 Ra renh-rnem ilek, “Arrantherr kel akalty. Artwa Jew-rnem artwa Jew-weny-rnem-kety arlkarirreyel. Akngey atyeng angkek, Jew-weny-rnemek irrpelthirrey-angenh anetyek.
ACT 10:29 Ayeng ikwer awelhek. Alakenh-anyem ayeng apetyek, Cornelius atyeng yangelhek-warl. Ayenh ilay, ilekek nga atyeng yangelhek?”
ACT 10:30 Cornelius-el renh ilek, “Apmwerrkel 3 o’clock-el-antey, artwa arnkwa arlter inngakert-anem atyeng-warl aremirrek.
ACT 10:31 Ra ayenh ilek, ‘Cornelius-ay, Akngeyel ngenh awek, ntwarl ikwer-warl angkek. Akngeyel ngenh arek, ngarl ikwer angkenh, ntwarl man-weny-rnem arntarnt-arenh.
ACT 10:32 Ntwanem thwena Simon Joppa tawen-warl, itnan ingweran ikweran Peter. Ra lyertan yenp mpwarey-angker-itwel aneyel, Simon ingwer-kenhan warl artelhenh kwaty impalth-itwek.’
ACT 10:33 Athanem angkakert thwenek, ngkweng yangkelhek. Anwantherr ngkweng inkwerelhem, ngarl anwekantherr-warl apetyek. Anwantherr-anem akarrirrek, Akngeyek arraty inkwerelhemel awelhetyek. Ingkart-kenh angkek, rarl thwenek renh iletyek.”
ACT 10:34 Peter-anem angkek, “Ayeng akalty Akngeyan Jew-rnemekant inkwerelhey-angenh. Ra ingkerrenhek inkwerelhem.
ACT 10:35 Rernem ikwer arraty awelhenty, ra ikwer-rnem inkwerelhem.
ACT 10:36 Arrantherr akalty, Jesus Christ-angkwarr Israel-kenh ingkerrenh anyentirremarl. Jesus ra Ingkart ingkerrenhek aneyel.
ACT 10:37 Arrantherr akalty Judea-itwek John-el renh-rnem ilek, rernem baptise inetyek Galilee-itwek, Judea-itwek.
ACT 10:38 Arrantherr akalty arrpemarl Akngeyel Itnweng Rlwart renh Jesus Nazareth-areny-warl thwenek, renh rlterrkilek.
ACT 10:39 Jesus ra apmer arrpanenh-itwek mwerrilek, ra arrenty-akert-rnem mwerrilek, Akngeyarl ikwer-itwek anek, Akngey-kenh Itnweng rlterrk-akert. Anwantherr arek ra ingwerek-ingwer Jew-rnem mwerrilek Jerusalem-itwek. Rernem renh ipmek atwek, arwerl iylpeyl-atherr-itwek.
ACT 10:40 Ingwa atherr-penh Akngeyel renh akemelhilek ipman ayntekarl-penh. Anwantherr renh aytarek arrpemarl.
ACT 10:41 Ingwer-rnemel renh arey-angenh-antey. Ikwer-itwek arlkwek-rnem-then antywek-rnem-then anwantherr ikwer akalty, awenng-they akemirrekarl-penh.
ACT 10:42 Jesus Christ-el anwenhantherr ilanthek, angka mwerr-angker akalty-anthetyek. Anwernantherr renh iletyek, Akngeyelarl renh arrernek, ra ikwerenh-rnem akngaketyek ingwer-rnem-they, ahern-areny ingkerrenh, itetharl aneyel-rnem-then ipmernem-then.
ACT 10:43 Akngey-kenh angkakert arrwekeleny-rnemel ilek, rerneman Akngey renh tnakenty Akngeyel kel apmwa ikwer-rnem-kety iwem.”
ACT 10:44 Peter ra angkenhelarl-antey Itnweng Rlwart ra ikwer-rnem-warl antelhek, Cornelius-rnem-warl.
ACT 10:45 Rernem angka ingwerek-ingwer-anem angkerrenh awerrey-angenhant-arey, Akngey ikwer inkwerelhek arrpemarl. Jesus-arl apenteyel irrpety Rernem apatek Akngeyelarl Itnweng Rlwart thwenek apmer arrpanenh-warl, artwa alethang-rnem-warl.
ACT 10:47 Peter angkek arrpemarl, “Itnweng Rlwart ra artwa nhernem-warl antelhek, rarl anwekantherr-warl antelhek-apeny.
ACT 10:48 Alakenhaym-they arrantherr arraty baptise inetyek.” Rernem Jesus Christ-kenh itnel kwatyel baptise-emelek. Ikwer-penhan arlta irrpety Peter ikwer-rnem-itwek anek, rernemarl renh ayernek-angkwarr.
ACT 11:1 Apmer Judea-itwek Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem anenh. Ingkart-areny-rnem-then rernem ingkerrenh awek. Rernem awek Jew-weny-rnemelarl Akngey-kenh angka tnakekarl arrpemarl.
ACT 11:2 Peter-anem Jerusalem-warl alpek. Jew-rnem anenh Jesus-arl apenteyel-rnem. Rernem Peter rethen tnhwerant-arey ilterrenh.
ACT 11:3 Rernem Peter renh ayntarrp-ilek, “Nga alethang-rnem-kenh warl-warl aylpek, ikwer-rnem-itwek amern arlkwek.”
ACT 11:4 Peter-el-anem angka ikwer-rnem ilek,
ACT 11:5 “Ayeng Joppa tawen-el anenh. Arlta ingwerelan ayeng Akngey-warl angkek, ayeng ankwanem aynterl-arrernek, atha altyerr-anem arek. Atha arek angel-el ampwal kalikw ilkwapeny alker-they atwarrelhilek atyeng-warl.
ACT 11:6 Kalikw-apeny kwen-itwek, atha atnwenth ingwerek-ingwer arek, ahernel alheyel-rnem-then thip-rnem-then.
ACT 11:7 Athanem awek ayenharl ilek, ‘Peter-ay, akemirray! Aker atwemel arlkwa!’
ACT 11:8 Ayeng angkek, ‘Ingkartay, atha aker nthakenh arlkwey-angenh, ngarl weth arrwekel atnwenth arlkwekerr arrkngert angkek.’
ACT 11:9 Athanem awek Akngey alker-they angkek, ‘Aray, Akngeyel alakenh-anyem ilenty, kel mwerr. Irrpelthirrey-angenh ikwer, ntwa aker arlkwetyek arwa alhewer.’
ACT 11:10 Alakenh-anyem atyeng ilek irrpety-inger. Ikwer-penh Akngeyel kalikw-apeny alker-warl-anem aleth-antey akngeynek.
ACT 11:11 Ikwer-penh artwa irrpety warl arriw-itwel rtneyarr-alhek. Caesarea tawen-they rernem apetyek.
ACT 11:12 Itnweng Rlwartel ayenh ilek, ayeng alhewer alhetyek. Artwa Jesus-arl apenteyel 6-pel Joppa-areny-rnem atyeng-angkwarr alhek arrpemarl Caesarea tawen-warl. Aley rernem anwekantherr-itwel aneyel. Cornelius-kenh warl-warl anwantherr aylpenhek.
ACT 11:13 Cornelius ranem anwekantherr ilek angel-elarl ikwer-warl aremirrek. Angel-el renh ilanthek, ‘Angkakert Joppa-warl thwena, Simon ikwer yangkelhetyek. Simon itna ingweran Peter-arl.
ACT 11:14 Simon Peter ranem ngkweng angka Akngey-kenh iletyek, ntwa angka Akngey-kenh iterl-aretyek. Akngeyel arrenhantherr ingkerrenh itethileyenh.’
ACT 11:15 Ayeng Cornelius-kenh-rnemek angkek. Itnweng Rlwart ra ikwer-rnem-warl antelhek-anem, ra arrwekel anwekantherr-warl antelhek-apeny.
ACT 11:16 Ayeng iylpangkek-anem, Ingkartarl anwenhantherr arrwekel ilek, ‘John-el ingkerrenh kwatyelant baptise-emelem. Akngeyel arrenhantherr Itnweng Rlwartelant baptise-emelem.’
ACT 11:17 Athanem iterl-arek, rernemarl Ingkart Jesus Christ tnakem, anwantherr renh tnakeyel-apeny. Akngeyel-anem Itnweng Rlwart renh thwenek ikwer-rnem-warl, rarl renh anwekantherr-warl arrwekel thwenek-apeny. Alakenhaym ayeng nthakenh Akngeyek irrpelthirrey-angenh.”
ACT 11:18 Rernem Peter awek-penh rernem akateyelpek-anem ilterrey-angenh. Rernem Akngey-anem tnakek. Rernem angkerrenh, “Innganem Akngey Jew-weny-rnemek yangkelhek, rernem ikwer-warl angkepirretyek, rernem-anem iteth intem-antey anetyek.”
ACT 11:19 Stephen ipmek atwek-penh, Jew-rnemel Jesus-arl apenteyel-rnem atwetyek alwernek. Jesus-arl apenteyel-rnem Jerusalem-angkwarr apmer arrpanenh-warl arlperrtyirrek, Akngey-kenh angka ilerl-apayntetyek, Jew-rnemekant, apmer Phoenicia-itwek, apmer Cyprus-itwek, apmer Antioch-itwek.
ACT 11:20 Ikwer-penhan Jesus-arl apenteyel irrpety apmer Cyprus-areny Cyrene-areny-rnem-then tawen Antioch-warl alhek, angka Jesus-kenh akalty-anthetyek artwa Greek-arl angkeyel-rnemek.
ACT 11:21 Ingkartel renh-rnem rlterrkilek. Akngerrel-anem Ingkart renh tnakek, ikwer-warl angkepirremel.
ACT 11:22 Jerusalem tyaty-areny ingwer-rnemel awek, rernemarl Ingkart-warl angkepirrek, rernem-anem Barnabas renh thwenek Antioch tawen-warl.
ACT 11:23 Antioch-itwek Barnabas ra iterl-arek, Ingkartelarl renh-rnem arntarnt-arek, ranem inkwerelhek. Renh-rnem ilek, Ingkart-angkwarr aleth apenterl-ayntetyek.
ACT 11:24 Barnabas ra artwa mwerr anenh. Itnweng Rlwartel renh rlterrkilenh. Ra Ingkart tnakenh. Renh awek-penh akngerr ingwer-rnem Ingkart-angkwarr apenterl-ayntetyek angkepirrek arrpemarl.
ACT 11:25 Barnabas Tarsus tawen-warl alhek, Saul-ek nthwetyek.
ACT 11:26 Renh arey-alhemel ra ikwer-akert Antioch tawen-warl tyaty-areny-rnem-warl anyentirrek. Ratherr-anem renh-rnem akalty-anthek aherrety anyentel. Antioch-arenyel-rnem Jesus-arl apenteyel-rnem itnewek Christian-rnem.
ACT 11:27 Ratherr Antioch tawen-itwek anenharl-antey, Akngey-kenh angkakert irrpety Jerusalem-they apetyek.
ACT 11:28 Artwa anyent Agabus Jesus-arl apenteyel-rnem ilek, aherrety amern-wenyarl aneyenh apmer arrpanenhek. Renh-tangkwel Itnweng Rlwartel ilek aherrety arrer-anem amern-weny. Kel alakenh-anyem innga ayntek Claudius Atyetyart ilkwa Rome-itwel anenh-angkwarr.
ACT 11:29 Akngerr ingwer-rnemel-anem man iweynek Jesus-arl apenteyel ingwer-rnemek, Judea-itwel anenh-rnemek. Anyentel-anyentel rernem man thwenek, irrepern-rnemek.
ACT 11:30 Rernem man renh Barnabas-atherr Paul-atherr anthek, ratherr atyetyart tyaty-areny-rnemek man anthetyek, ingkart Judea-areny-rnem man anthetyek.
ACT 12:1 King Herod-el-anem ahelengkw-rnem thwenek, rernem tyaty-areny atwetyek. Ingwer-rnem anterrkwek.
ACT 12:2 Ranem ahelengkw ikwerenh-rnem thwenek, James John-kenh ayteyikw akapwert arternetyek nayp arlpenty arreylpel.
ACT 12:3 Herod-el awek Jew-rnemarl ikwer inkwerelhek. Alakenh-anyem ra ahelengkw-rnem thwenek Peter renh anterrkwetyek. Arlta ikwerel Jew-rnem akarrirrek amern ilperr-ilperr thwet-weny arlkwetyek, Akngeyek inkwerelhetyek.
ACT 12:4 Rernem Peter renh anterrkwek tyayl-warl-anem akwernek. Herod-el ahelengkw akngerr thwenek, rernem renh arraty innga arntarnt-aretyek. Ra iterrek Peter renh court-emiletyek angka akngerr ayernetyek amern tyenkerr arlkwenty-penh.
ACT 12:5 Alakenh-anyem Peter tyayl-itwek anenh. Tyaty-arenyel-rnem Akngey ayernenh Peter ikwer, Akngeyel renh arntarnt-aretyek tyayl-itwel.
ACT 12:6 Ingwa ingwerel-anem Herod ra iterrek, “Ingwepenh atha Peter renh ayerneyenh, court-emiletyek.” Peter ahelengkw-atherr-they ampepel ankwayntenh, tyayl kwen-itwek. Ahelengkwel renh tyeyn atherrel arertnek. Ahelengkw ingwer atherr arriwelarl rtnenh.
ACT 12:7 Ingkart-kenh angel kwen-itwek aremirrek. Lyenentyel-anem renh-atherr arrtyernek tyayl kwen-itwek. Peter rlta arnemel, angkek-anem, “Anamerl akemirra!” Tyeyn ratherr-anem Peter iltyethey lhelelhek.
ACT 12:8 Angel ranem renh ilek, “Arnkwa ngkwenhel aylperl-alha, pwet sandal ngkwenh-atherrel-then.” Peter arnkwel-anem aylpek. Ikwer-penhan angel-el renh ilek, “Arnkwa kwet ngkwenhel aylpa, ayenh-anem apentemel ingkern-they!”
ACT 12:9 Peter-el-anem angel renh apentek. Ra iterrek ra altyerr renh arerl-anenty-arrpantey.
ACT 12:10 Ratherr ahelengkw-atherr-angkwarr rwaylpenhek. Ikwer-penhan ahelengkw ingwer-atherr rwaylpenhek arrpemarl. Ikwer-penh ayen keyt arriw ikwer-warl apetyek. Keyt ament altywerirrek. Ratherr-anem aketh-warl tyerrelhenhek iwerr anyent-angkwarr. Ikwer-penhan angel-el Peter renh iwerl-alhek-anem.
ACT 12:11 Peter-el kel iterl-anem-arek. Ra angkek, “Atha kel iterl-areyel-anem. Akngeyel angel ikwerenh thwenek, ayenh Herod-kety itethiletyek. Herod-then Jew-rnem-then ilkelhek, rernem ayenh ipmek atwetyek-arrpantey.”
ACT 12:12 Peter Mary-kenh apmer-warl alhek. Mary John-kenh amikw anenh. John itna ingweran ikwerenh Mark. Mary-kenh warl-itwek Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem arrwekel akarrirrek Akngey-warl angkayntetyek.
ACT 12:13 Peter ra arriw renh rltar-atwek. Kwey warrkenh anyent itnan ikwerenh Rhoda ra arriw-warl alhek aretyek.
ACT 12:14 Peter ra angkek. Warrkenhel renh alhengk-awek inkwerelhemel. Peter ikwer arriw-anem altyweriley-angenh. Kel anamerl-antey ingwer-rnem ilek, “Peter yanh arriw-itwek rtneyel!”
ACT 12:15 Rernem renh ilek, “Kwey, ngan arwengkwarl!” Ra angkek arrpemarl, “Peter yanhey arriw-itwek rtneyel!” Rernem apal angkek, “Kel, itnweng arrewaly ikwerenharl yanhan.”
ACT 12:16 Peter-el arriw renh rltar-atwek arrpemarl. Arriw renh altywerilemel Peter-anem rernem arek rtnerl-anenty. Rernem ywarn iterrek.
ACT 12:17 Peter-el renh-rnem akaterilek, ranem ikwer-rnem ilelhek angel-elarl renh tyayl-they tyarlewek. Ikwer-penh ra renh-rnem ilek, “James-rnem-then ilenherr-arey, ayeng tyayl-they tyerrelhek.” Renh-rnem iwerl-alhemel, Peter ra apmer ingwer-warl-anem alhek.
ACT 12:18 Ingwepenh-anem tyayl-areny ahelengkw-rnem ywarn iterrek. Rernem Peter ikwer ywarek.
ACT 12:19 Herod-kenh-rnem ikwer ipantey nthwenh. Ranem ahelengkw-rnem ilek, “Arrantherr Peter renh mwantyel arntarnt-arey-angenh tyarlewek.” Ikwer-they rernem renh-rnem ipmek atwek-anem. Ikwer-penhan Herod apmer Judea-they Caesarea tawen-warl alhek, ikwerel aleth-antey aney-alpek.
ACT 12:20 Herod ingwer-rnem-then ahel ilterrenh, Tyre-areny-rnem-then Sidon-areny-rnem-then. Rernem Herod-kenh apmer-itwek amern payemelenh apmelerr. Rernem amern-they ilterrenh. Alakenh-anyem rernem angkakert thwenek Herod-warl. Angkakert rernem artwa Blastus ikwer-itwek angkerrenh. Blastus ra Herod-kenh apmer arntarnt-arey-angker anenh. Rernem Blastus renh ilek, rernem mwerrant-arey anetyek Herod-akerr tawen-areny-rnem-then ingkerrenh.
ACT 12:21 Arlta ingwerel rernem apetyek, rernem angkerretyek. Herod-anem Atyetyart ilkwekenh arnkwewarl aylpek. Chair ilkwa ikwerenhel-anem arrernelhek. Ranem ingkerrenh-warl angkek.
ACT 12:22 Renh awemel, ingkerrenh rernem arlkek, “Akngey anwekantherr angkeyel, artweweny!” Rernem altyerrek-arrpantey inkwerelhek Herod ikwer.
ACT 12:23 Herod ingkart-arrpantey tnakelhenh. Ikwer-they, Ingkart-kenh angel-el renh atwek. Tyerr-apenyel-anem arlka ikwerenh arlkwek, ra ilwek-anem.
ACT 12:24 Jesus-arl apenteyel-rnemel apmer arrpanenhek Akngey-kenh angka akalty-anthek. Akngerrel Jesus renh tnakek.
ACT 12:25 Barnabas-atherr Saul-el-atherr tyenkerr man Jerusalem-el-antey iwerl-alhek, ratherr Antioch tawen-el-antey aney-alpek. John Mark ikwer-atherr-angkwarr alhek arrpemarl.
ACT 13:1 Antioch tyaty-areny-rnem rernem angkakert-rnem-then akalty-anthey-angker-rnem-then anenh. Barnabas, Simeon itna ingweran itnewenh Irrpwerl, Lucius Cyrene tawen-areny. Manaen, renharl Herod ingwerel ilkwilek. Saul anenh arrpemarl.
ACT 13:2 Ingwer-inger artwa rernem Ingkartek ikwerelhek, amern-weny anemel, Akngey-ayteng iterretyek Itnweng Rlwartel renh-rnem ilek, “Ayeng-anem ilkelheyel Barnabas Saul-atherr thwenetyek, angka mwerr ilerl-apayntetyek apmer arrpanenh-itwek. Arrantherr-anem renh-atherr thwenetyek.”
ACT 13:3 Rernem-anem Akngey iterl-aremel amern-weny aleth anenh, Akngeyekant iterretyek. Ikwer-penhan rernem Saul Barnabas-atherr akapwert-warl iltya arrernek renh-atherr thwenemel-anem. Akngey ayernek, renh-atherr arntarnt-aretyek.
ACT 13:4 Itnweng Rlwartel-anem Saul Barnabas-atherr Cilicia-warl thwenek. Tawen ikwer-itwek rernem rtnwewarl nganerl-alhek Cyprus-warl-anem artarnpenhek. Cyprus ra akwerlp ilkwa innga ayntenh, kwaty alay ampep-itwek.
ACT 13:5 Salamis tawen-itwek apmer Cyprus-itwek rernem Akngey-kenh angka Jew-rnem akalty-anthek tyaty ikwer-rnem-kenh-itwek. John ikwer-atherr-itwek anek arrpemarl. Ra ikwer-atherr-angkwarr ilkwatherr alhek.
ACT 13:6 Cyprus-angkwarr artarnpenhemel rernem tawen ingwer-warl apetyek, itnan ikwerenh Paphos. Bar-Jesus ra artwa Jew anenh. Elymas Bar-Jesus Greek-kenh itna. Ra arrangkwelth mpwarenh tnakelhemel, Akngey-kenh angkakert-arrpantey. Artwa ra Sergius Paulus Roman kapment-kenh artwa Atyetyart. Sergius Paulus ra artwa akalty innga anenh. Ra awek ratherrarl Paphos ikwer-itwek aney-alhek. Ranem ikwer-atherr yangkelhek, ratherr renh Akngey-kenh angka akalty-anthetyek. Sergius Paulus-el Jesus renh tnakek. Elymas arrkngert angkek ikwer-atherr. Elymas-el renh-atherr irrentetyek arrkernelhek, Sergius Paulus Ingkart-kety angkepiletyek.
ACT 13:9 Itnwengel-anem Saul renh rlterrkilek. Saul itna ingweran Paul. Rernem renh itnewenh Paul.
ACT 13:10 Paul ranem Elymas renh artewentyel aremel ilek, “Ngan arrenty-kenh ampan aneyel, nga mwerr-rnemek apmwan aneyel. Ntwa Akngey-kenh angka ilpertileyel.
ACT 13:11 Akngeyel ngenh atweyenh, aparrngileyenh. Ingwer-ingerant ntwa areyenh arrpemarl.” Elymas kel aparrngirrek-anem. Ranem artwa ingwer ikngwek atnwenheyn-ayntetyek.
ACT 13:12 Sergius Paulus-el arek-penh Akngeyel Elymas aparrngilekarl, ra Akngey renh tnakek. Ra Paul renh awek, rarl ingwer-rnem Ingkart-kenh angka akalty-anthenh. Sergius Paulus-el apatemel awek, Ingkart-kenh angka inngarl ayntek.
ACT 13:13 Paul-kenh-rnem rtnwewarl nganek artarnpenhetyek, apmer Perga-warl Perga ra tawen Pamphylia-itwek anenh. John-el renh-rnem iwerlelpek, Jerusalem-warl-anem alpetyek.
ACT 13:14 Paul Barnabas-atherr Perga tawen ikwer-they Antioch tawen ikwer-warl-anem alhek. Antioch ra apmer Pisidia-itwek ayntenh. Ikwer-penhan arlta Saturday-el ratherr alhek Jew-rnem-kenh tyaty akely-warl. Ratherr kel arrernelhek-anem.
ACT 13:15 Artwa ingwer-rnem Moses-kenh angka Akngey-kenh angkakert-rnem angka reytemilek. Tyaty-areny Atyetyartel-anem Paul-atherr ayernek, “Artwa atyenh-atherray, mpwelanth apek ilkelhenty. Akngey-kenh angka anwekantherr anayntiletyek, anwantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.”
ACT 13:16 Paul akemirrek ikwer-rnem iltyerrek, akateriletyek. Ra renh-rnem ilek, “Artwa Israel-kenh-rnemay, arrantherr atyeng awelhenherr-arey!
ACT 13:17 Artwa Israel-kenh-rnem-kenh Ingkart Akngey anwekantherrenh-rnem rlwanek. Ranem renh-rnem akngerram-akngerrilek Egypt-itwel anetyek. Ikwer-penh Egypt-areny-rnemel akngey anwekantherrenh atwemel. Akngeyel renh-rnem Egypt-they atnwenhek.
ACT 13:18 Ranem renh-rnem aherrety 40-ek-atwety arntarnt-arenh, rernem ikwer aleth tyel-angkenh.
ACT 13:19 Arrwekeleny anwekantherrenh-rnem aherrety 450 mpwelhenh apmer alhelekarl anetyek. Akngeyel Canaan-areny-rnem angka 7 angkenharl-rnem atwek, anwekantherrenh-anem ikwer-rnem anthek apmer renh. Rernem apek Canaan-itwek anenh-antey Akngeyel artwa atyetyart ikwer-rnem-warl thwenek, renh-rnem itethiletyek, Samuel apey-alpetyek-atwety. Samuel ra Akngey-kenh angkakert anenh.
ACT 13:21 Ikwer-penh akngerrel Akngey ayernek, atyetyart ilkwa ikwer-rnem rnkernetyek. Akngeyel-anem Saul renh rlwanek atyetyart ilkwa ikwer-rnem anetyek. Saul ra Benjamin-kenh arrpemarl anenh, Kish-kenh alerikw. Ra atyetyart ilkwa anenh aherrety 40-ek-atwety.
ACT 13:22 Akngeyel renh irrentek intem-antey, ingwer-anem aney-alkenh. David-anem rnkernek, atyetyart ilkwa ikwer-rnem anetyek. David ikwer-penh alakenh Akngeyel ilek, ‘David, Jesse-kenh alerikw, ayeng ikwer inkwerelheyel, rarl atyengant awelheyel.’
ACT 13:23 Akngeyel Israel-kenh-rnemek alhelek artwa anyent thwenetyek, ra renh-rnem itethiletyek. Artwa ranap David-kenh arrpemarl. Jesus ran artwa itethiley-angker aneyel.
ACT 13:24 Jesus-they arrwekel-antey John apetyek. John-el Israel-kenh-rnem ilek, rernem Akngey-warl angkepirretyek, ranem renh-rnem baptise-emeletyek.
ACT 13:25 John ra warrk ikwerenh ywerrelhiletyek arrer-anem irrek, ra ingkerrenh ayernek, ‘Angwenharl ayengan? Nthakenh arrantherr atyeng iterreyel? Atha arrenhantherr iley, ayeng itethiley-angker inngewenyarl. Arrantherr ikwer mpwelheyel. Aray, itethiley-angker ingwer-ingerant apetyeyenh. Ayengan rlterrk-wenyarl, artwa apmwamwamarl. Ayeng arrangkw, arwarl warrkenh ikwerenh aneyel.’
ACT 13:26 Artwa atyenh-rnemay, anwantherr Abraham-kenh-rnem aneyel, arrantherrap atyeng awelhenherr-arey! Artwa Ingkart-areny ingwer-rnem arrantherr awelhenherr-arey, Akngeyek inkwerelhetyek. Akngeyel anwenhantherr ilek, rarl anwenhantherr itethilek.
ACT 13:27 Aray, Jerusalem-areny-rnem atyetyart rernem iterl-arey-angenh akwerrparl, Jesus ikwer, rarl itethiley-angker aneyel. Pip rernem reytemilenh akwerrpel, Saturday arrpanenhel.
ACT 13:28 Rernem Jesus renh ywarn-antey ayntarrp-ilek. Rernem Pilate renh ayernek, ra Jesus renh ipmek atwetyek.
ACT 13:29 Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: ‘Itethiley-angker ra ilwetyek.’ Kel arraty-angkwarr aynteyel. Rernem-anem renh arwerl iylpeyl-atherr-they atwarrelhilek, awenng intey-warl akwernek.
ACT 13:30 Akngeyel Jesus renh ipmepenh akemelhilek.
ACT 13:31 Rernem renh arrwekel apentenh Galilee-they Jerusalem-ek-atwety, rernem renh arek anngetherr arrpemarl, iteth-antey Ingkerrenhel alakenh ileyel, angka nhenh arraty innga aynteyel.
ACT 13:32 Anwantherr-anem arrekantherr angka mwerr-angker ilem. Akngeyel arrwekeleny-rnem alhelekarl, ingwer-inger itethiley-angker thwenetyek. Akngeyel kel itethiley-angker anwekantherr-warl thwenek. Jesus ra itethiley-angker Jesus anem. Akngeyel renh ipmepenh akemelhilekarl. Psalm 2-el Jesus-penh ileyel, ‘Nga alerey atyenh aneyel. Lyert ayeng Akngey ngkwenh aneyel.’
ACT 13:34 Akngeyel Jesus renh ipmepenh akemelhilek arlka ikwerenh apmwirrey-angenh. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Atha arraty innga alheleyel atharl David alhelek-apeny.’
ACT 13:35 Akngey-kenh angka arrwekeleny ingwerel aynteyel: ‘Akngeyel nthakenh renh iwerl-alhey-angenh arlka ikwerenh apmwirrey-angenh.’
ACT 13:36 David-arl iteth anenh ra Akngeyek awelhenh. Ra kel ilwek. Rernem renh akwernek, arrwekeleny-rnem ikwer-itwek-antey. Arlka ikwerenh apmwirrek-anem.
ACT 13:37 Akngeyel Jesus renh ipmepenh akemelhilek, arlka ikwerenh apmwirrey-angenh, arrangkw.
ACT 13:38 Atyenh-rnemay, atha arrenhantherr ileyel, Jesus-angkwarr apententy, Akngeyel apmwa arrekantherrety iwem.
ACT 13:39 Arrantherr atyeng-angkwarr arraty-angkwarr aneyel, Moses-kenh angka arrangkwarl aynteyel. Arrantherr Jesus renh tnakenty, arrantherr mwerr-angkwarr aneman. Moses-kenh angkekant awelhenty, arrantherr arraty apentey-angenh.
ACT 13:40 Arrantherr mwanty anetyek. Anwantherr mwanty arntarnt-arelhetyek, apmwewarl irrekerr. Akngey-kenh angka arrwekeleny-rnem alakenh aynteyel.
ACT 13:41 Akngeyel renh-rnem ilek, ‘Arrantherr apek atyeng irrpelthirrenty, arrantherr ilweyenhan. Aray, atha ilek-ilek-angkwarr mpwareyel. Arrantherr ayenh tnakey-angenh ingwer-rnemel arrenhantherr ileyel-angkwarr.’”
ACT 13:42 Paul-atherr Barnabas-atherr tyaty ikwer-they tyerrelhek. Ingwer-rnem ikwer-atherr yangkelhek, ingwer-rnem-warl apetyetyek, renh-rnem Akngey-kenh angka akalty-anthetyek arlta Saturday-el.
ACT 13:43 Jew ingwer-rnem-then rernem Akngey renh tnakek, ratherr ingwer-rnemek angkek. Ratherr renh-rnem ilek, rernem Akngey rlterrk innga tnaketyek, rarl renh-rnem arntarnt-arenh.
ACT 13:44 Saturday ingwerel-anem ingkerrenh anyentirrek Akngey-kenh angka awetyek.
ACT 13:45 Jew-rnemel akngerr aremel, Paul-kety arlkarirrek. Rernem-anem ingkerrenh anngetherr Paul-ek irrpelthirrenh.
ACT 13:46 Paul-atherr Barnabas-atherr arnkaty ikwer-rnemek angkek, “Akngey ilkelheyel aylanth arrekantherr-tangkwel Akngey-kenh angka iletyek. Arrantherr Akngey-kenh angkek irrpelthirreyel, intem iteth aney-angenh ilkelhey-angenh. Alakenh-anyem aylanth Jew-weny-rnem-warl alerl alheyel, Akngey-kenh angka ikwer-rnem iletyek.
ACT 13:47 Ingkartel anwenhantherr ilanthek, ‘Atha arrenhantherr rnkernek, Jew-weny-rnem atnwenhetyek atyeng-warl, angka atyenh iletyek arrpemarl. Akngey ilkelheyel arrenhantherr itethiletyek.’”
ACT 13:48 Angka awek-penh Jew-weny-rnem ikwerelhek. Ingkart renh tnakek arrpemarl. Ingkerrel Akngeyelarl rlwanek itethiletyek, rernem Ingkart tnakek arrpemarl.
ACT 13:49 Jesus-arl apenteyel ingwer-rnemel ingkerrenh Akngey-kenh angka akalty-anthek arrpemarl apmer Pisidia-ampenyel.
ACT 13:50 Antioch tawen-itwek, arelh ilkwernem-then artwa ilkwernem-then rernem Akngeyek inkwerelhemel anenh. Jew-rnem-anem ikwer-rnem yangkelhek, Paul Barnabas atherrek anngerntirretyek. Rernem Paul-then Barnabas-then irrentek.
ACT 13:51 Paul Barnabas ratherr ahern ingkethey tertangkwelhilek, rernem iterl-aretyek apmwangkwarrarl rernem renh-atherr irrentek. Ratherr Iconium-warl alhek.
ACT 13:52 Ingkart-areny-rnem irrkngerney aleth-anem anenh. Itnweng Rlwart ikwer-rnem-itwek anenh.
ACT 14:1 Ikwer-penh Iconium-itwek Paul Barnabas-atherr Akngey-kenh angka ikwer-rnem ilek Jew-rnem-kenh tyaty-itwek. Renh-atherr awek-penh, Jew-rnem-then Greek angkeyelarl-rnem-then Jesus renh tnakek arrpemarl.
ACT 14:2 Jew ingwer-rnemel Jesus renh tnakey-angenh arrangkw. Ikwer-atherrety arlkarirrek arrpemarl. Rernem irrwernek. Alethang ingwer-rnem ahelirrek-anem.
ACT 14:3 Paul Barnabas-atherr Iconium tawen-el anenh-antey, ratherr Akngey-kenh angkek arnkatyel akalty-anthek, Ratherr ilek, “Ingkartel ingkerrenh arntarnt-areyel.” Ingkartel renh-atherr rlterrkilek, ratherr ilek-ilek mpwarek, arntety-rnem mwerrilek. Alakenh-anyem Ingkartel Paul atherrek anayntilek, ratherr arraty innga akalty-anthek.
ACT 14:4 Iconium tawen-areny-rnem ywarn iterrek. Ingwer-rnem Jew-rnemek inkwerelhek. Ingwer-rnem ikwer-atherr inkwerelhek.
ACT 14:5 Ikwer-penh Jew-weny-rnem-then Jew-rnem-then Atyetyart ilkwernem-then angkerrenh, Paul-atherr Barnabas-atherr apwertel wetyek.
ACT 14:6 Ratherrarl angka awek-penh, ratherr aterel-anem anterrek apmer Lycaonia-warl. Lystra tawen-itwek Derbe tawen-itwek-anem intem-antey-anem aney-alpek.
ACT 14:7 Ratherr ingwer-rnem-anem Jesus-kenh angka mwerr akalty-anthek.
ACT 14:8 Lystra tawen ikwer-itwek artwa thapel anyent anenh. Alakenh-antey ra ilkwerrek, ingkel alhey-angenh.
ACT 14:9 Ranem Paul awek rarl ingwer-rnem akalty-antherl-apenh. Artwa renh aremel Paul ra iterl-arek rarl Jesus renh tnakenh, renh irrpelthel mwerriletyek.
ACT 14:10 Paul-el artwa renh ilek, “Ingka atherrel, rtnerl-alha.” Kel ra alpek-anem.
ACT 14:11 Ingwer-rnem angkerrenh, altyerr ingwer-rnem irrwerl-they apetyenty-arrpantey ikwer-rnem-warl, Zeus, Hermes-atherr.
ACT 14:12 Apalel rernem Barnabas renh itnewek Zeus, Paul-arl rernem itnewek Hermes. Rernem ingwer-rnem angkerrenh, Hermes, Zeus-kenh angkakertarl anenh.
ACT 14:13 Zeus-kenh tyaty ilkwa tawen-they aketh-ampenyel artelhekarl arrer-antey. Atyetyart tyaty-areny ilkelhenh Paul-ek-atherr Barnabas-ek-atherr inkwerelhetyek, tyenkerr-anem renh-atherr anthetyek. Pwelek-rnem-then alperr-rnem-then akngek ikwer-atherr-warl.
ACT 14:14 Paul-atherrel angka awek-penh, ratherr ahelirrek, arnkwa arlpenty-anem ilterrek. Akngerr ampep-warl ratherr arlkemel anterrek,
ACT 14:15 “Artwernemay, aylernanth ahern-areny arrpemarl, arrekantherr-apeny. Aylernanth angka mwerr arrekantherr ilerl-apeyel. Irrtywerrey-angker altyerr ahern nhareny ipmay! Akngey iteth-warl angkepirrenhey-alpenherr-arey! Akngey ikwer-warl, rarl alker-then ahern-then kwaty alay-then arrpmernekarl, thip-rnem-then irrpeng kwaty-areny-rnem-then ingkerrenh-antey. Ingkerrenh anenh apatemel awank-akerr, Akngey iterl-arey-angenh. Aleyan Akngey ilkelheyel, ingkerrenh ikwer-warl angkepirretyek, altyerr irrtywerrey-angker apmwekety ipmelhetyek, renhant anyent iterl-aretyek.
ACT 14:17 Akngey innga ikwer-rnem anayntelhilek, rarl innga aneyel, ikwer-rnem inkwerelhemel kwaty aparew renh-rnem amern ingwerek-ingwer-then anthek. Alakenhaym ra ingkerrenh wantek, irrkngerney anthemel.” Alakenh ratherr renh-rnem ilek.
ACT 14:18 Innganem ratherr renh-rnem arternpilemel ilek.
ACT 14:19 Jew-rnem Antioch tawen-they Iconium tawen-warl apetyek. Rernem-anem Iconium tawen-areny-rnem ilanthek, Paul renh apwertel wemel ipmek atwetyek. Apwertel wek rernem. Rernem ikwer iterrek renh ipmek wentyek-athen. Tawen-they aketh-ampeny-warl-anem iytarr-akngemel iwerl-alpek.
ACT 14:20 Kwertengerl ikwerenh-rnem ikwer-warl apetyek. Paul ra akemirrey-ayntek. Paul ikwer-rnem-angkwarr tawen-warl alpek arrpemarl. Ingwepenh-anem Barnabas-atherr Paul-atherr Derbe tawen-warl alpek.
ACT 14:21 Tawen ikwer-itwek-anem ratherr ingwer-rnem Jesus-kenh angka akalty-anthek, Jesus renh tnakemel. Derbe tawen ikwer-they Lystra tawen-warl alpek. Ikwer-penhan Iconium tawen-warl-anem Antioch tawen-warl alhek.
ACT 14:22 Ratherr-anem kwertengerl-rnem rlterrkilek, renh-rnem ilek rernem Jesus renh tnaketyek aleth-antey. Ratherr renh-rnem ilek, “Aray, anwantherr artewentyel irrwampeyenh, Akngey-kenh ingkerrenh aneyel.”
ACT 14:23 Paul Barnabas ratherr artwernem anyentarl-anyentarl arrerneynek, rernem tyaty-areny ingkerrenh arntarnt-aretyek. Ratherr amern arlkwey-angenh, Akngey renh ayernek, ra artwa arntarnt-arey-angker renh-rnem aleth-antey atnyenetyek.
ACT 14:24 Paul Barnabas ratherr apmer Pisidia-angkwarr alhek. Pamphylia-warl apetyek.
ACT 14:25 Perga tawen-areny-rnem Akngey-kenh angka akalty-anthek. Ikwer-penhan ratherr Attalia tawen-angkwarr-anem anper-alhek.
ACT 14:26 Attalia ikwer-itwek rtnwewarl nganerl-alhemel, ratherr Antioch tawen-warl alpek. Antioch-arenyel-rnem Akngey renh ayernek, ra renh-atherr arntarnt-aretyek. Antioch-arenyel-rnem renh-atherr thwenek, angka mwerr-angker ilerl-apayntetyek ingwer-rnemek, rernemarl akwerrp anenh. Ratherr akwerrp ingwer-rnemek angka Akngey-kenh ilerl-apayntetyek. Ratherr kel warrk ikwer-atherrenh ywerrelhilek.
ACT 14:27 Antioch-itwek ratherr Jesus-arl apenteyel-rnem anyentilek. Ratherr-anem Ingkart-areny-rnem ilek, “Aylanth Akngey-kenh angka Jew-weny-rnem akalty-anthenh, Akngeyel renh-rnem rlterrkiletyek, rernem Jesus renh tnaketyek.”
ACT 14:28 Ratherr-anem kwertengerl-rnem-itwek aleth-antey aney-alpek.
ACT 15:1 Antioch-areny ingwer-rnem Jesus-arl apenteyel-rnem rernem Jew-weny anenh. Arlta ingwerel Ingkart-areny Jew ingwer-rnem apmer Judea-they apetyek apmer Antioch-warl, ingwer-rnem akalty-anthetyek, atherr-angkwarr-penh. Rernem Ingkart-areny-rnem akalty-anthek, rernem Moses-kenh angka arrweleny apenterl-ayntetyek-arrpantey. “Akngeyel arrenhantherr atnyeney-angenh, Moses-kenh angka apentey-angenharl arrantherr aneyelan.”
ACT 15:2 Rernem ilenh, Paul-then Barnabas-then. Antioch-areny-rnemel Paul Barnabas-atherr artwa ingwer-rnem-then rlwanek, Jerusalem-warl alhetyek, rernem Akngey-kenh angka arratyilerretyek, Akngey-kenh angkakert-rnem-then tyaty-areny-rnem-then.
ACT 15:3 Tyaty-arenyel-rnem renh-rnem kel thwenek. Rernem alhek, Phoenicia-angkwarr, Samaria-angkwarr. Rernem tyaty-areny-rnem ilek, “Akngeyel Jew-weny-rnem kel atnyenek, itethilek.”
ACT 15:4 Paul-kenh-rnem Jerusalem-warl alhek. Rernem ikwer-rnem inkwerelhek. Paul-el renh-rnem ilek, “Aray, Akngeyel Jew-weny-rnem itethilek. Anwantherr ikwer-rnem Akngey-kenh angka renh-rnem akalty-anthetyek.”
ACT 15:5 Artwa Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem Pharisee-rnem-arl anenh. Rernem-anem rtnerl-alhemel angkek, “Aray, Jew-weny-rnem rernemarl Jesus tnakem artwirretyek-tangkwel, Moses-kenh angkek-anem awelhey-alenty.”
ACT 15:6 Kwertengerl-rnem-then arntarnt-arey-angker-rnem-then anyentirrenh, angkerretyek.
ACT 15:7 Rernem intem-antey ilerrenh. Peter-anem rtnerl-alhemel angkek, “Arrantherr kel akalty, Akngeyel ayenh rlwanek atha apmer arrpanenh-angkwarr angka mwerr-angker ilerl-apayntetyek Jew ingwer-rnemek, rernem-anem Jesus tnaketyek.
ACT 15:8 Akngey kel ingkerrenhek akalty. Akngey kel lwewarrernelhek Jew-weny-rnemek. Ikwer-rnem inkwerelhek ra anwekantherr inkwerelheyel-apeny. Akngeyel Itnweng Rlwart renh ikwer-rnem-warl thwenek, anwekantherr-warl thwenek-apeny.
ACT 15:9 Ranem Jew-weny-rnem-kety apmwan iwek rernem renh tnakenty, rarl anwekantherrety apmwa iwek-apeny. Anwantherr renh tnakem aleth-antey.
ACT 15:10 Ilek-ketyarl arrantherran awerr aneyel ikwer-rnem, rernem Akngey-kenh angka apentekerran? Iterl-aray, anwantherr Moses-kenh angkek ywarn apentetyek arrkernelheyel. Arrwekeleny-rnem ywarn arrkernelhenh arrpemarl.
ACT 15:11 Akngeyel ingkerrenh anwenhantherr atnyenem, anwekantherr inkwerelhemel anwantherrarl Jesus tnakenty, Jew-rnem-then, Moses-kenh angka iterl-arey-angenh-rnem-then.”
ACT 15:12 Barnabas Paul-atherr angkenharl tyaty-arenyel-rnem renh-atherr akatemel awenh. Ratherr renh-rnem ilek Akngeyelarl renh-atherr rlterrkilek, ilek-ilek mpwaretyek, arntety-rnem mwerriletyek, Jew-weny-rnem-itwek.
ACT 15:13 James-el-anem ilek, “Atyenh-rnem, atyeng-anem awelhenherr-arey!
ACT 15:14 Simon-el ayenh ilek, ‘Akngeyel renh-rnem arrwekel rlwanek, rernem ikwer-areny-rnem-anem anetyek.’
ACT 15:15 Akngey-kenh angkakert arrwekeleny-rnemel ilerl-apenh, alakenh arrpemarl. Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh-anyem aynteyel.
ACT 15:16 Ingkart ra angkek, ‘Ingwer-ingeran ayeng apey-alpeyenh, atha David-kenh-rnem akngerriletyek, rernemarl irrpetyapant aneyel-kety.
ACT 15:17 Ikwer-penhan Jew-weny ingwer-rnem Ingkart-warl-anem angkepirreyenh, Ingkartel renh-rnem arrwekel rlwanek-angkwarr.’
ACT 15:18 Ingkart ra awank-antey alakenh angkek.
ACT 15:19 Alakenh-anyem anwantherr arrkngert angkey-angenh, rernem menty Akngey-warl angkepirretyek.
ACT 15:20 Anwantherr ikwer-rnem ingkwernetyek pip ikwer-rnem-warl thwenetyek, rernem angka arraty iterl-aretyek. Anwantherr mwerrant-arey anayntetyek, Moses-kenh angka arrwekeleny aynteyel-angkwarr, rernem irrtywerremel altyerr-arrpantey-rnem-itwek tyenkerr amern-then aker-then arlkwey-angenh anayntetyek, rernem ingwer-kenh anew ikngwey-angenh anayntetyek, rernem aker arrkngangketyarr arlkwey-angenh anayntetyek, arrknga antywey-angenh anayntetyek.
ACT 15:21 Aray, awank-they apmer arrpanenh-itwek Moses-kenh angkangkwarr akalty-anthenh. Rernem arlta Saturday arrpanenhel anyentel-anyentel reytirrek Jew-rnem-kenh tyaty akely-rnem-itwek.”
ACT 15:22 Ikwer-penh angkakert-rnem-then arntarnt-arey-angker-rnem-then tyaty-areny ingkerrenh rernem artwernem-anem rlwanek, Paul Barnabas-atherr-angkwarr Antioch tawen-warl alhetyek. Judas itna ingwer Barsabbas-an. Artwa ingweran Silas.
ACT 15:23 Kel rernem pip ingkwernek thwenetyek ikwer-atherr-angkwarr. Rernem alakenh ingkwernek pip-warl, Antioch tyaty-areny-rnemek, “Atyenh-rnem, Jesus-arl apenteyel-rnem akngerr, angkakert-rnem-then tyaty-areny atyetyart-rnem-then! Arrantherrarl Jew-weny-rnem, arrantherr Antioch tawen-itwek aneyel apmer Syria-el apmer Cilicia-el-then.
ACT 15:24 Anwantherr awek ingwer-rnemarl arrekantherr irrpelthirreyel. Anwantherr awek artwa tyaty-areny irrpety arrekantherr-warl alhek, rernem-anem arrenhantherr ilpertiley-alhek. Anwernantherran renh-rnem thweney-angenharl, anwernantherr arlarl.
ACT 15:25 Anwernantherr angkerrenh, Barnabas-atherr Paul-atherr ingwer-rnem-then arrekantherr-warl thwenetyek. Anwernantherr Barnabas Paul ikwer-atherr inkwerelhemel.
ACT 15:26 Ingwer-rnem ikwer-atherr irrpelthirrenh, irrwampenh anthenh, ratherrarl Jesus Christ-kenh angka ilerl-apenhek.
ACT 15:27 Anwernantherr-anem Judas-atherr Silas-atherr ikwer-atherr-angkwarr thwenem. Rernem pip ikwer-penh angka anayntilem, angka anyent renhey-antey.
ACT 15:28 Itnweng Rlwartel ra anwekantherr ilek, arrekantherr angka irrpetyapant anayntiletyek.
ACT 15:29 Arrantherr amern-then aker-then arlkweyang anetyek, ingwer-rnemel altyerr-arrpantey tyenkerr anthekarl-kety. Arrantherr arrknga antyweyang anayntetyek aker arrkngangketyarr. Arrantherr apmwel-areth mpwarey-angenh, ingwer-kenh anew ikngwey-angenh. Arrantherr mwerr-angkwarr anetyek, nhekant awelhemel.”
ACT 15:30 Tyaty-areny-rnemel artwa renh-rnem thwenek, apmer Antioch-warl. Rernem Antioch tyaty-areny-rnem akarrilek. Pip-anem rernem anthek. Artwa anyentel-anem reytemilek.
ACT 15:31 Angka renh awemel tyaty-areny-rnem inkwerelhek, angka mwerr-angkerarl reytemilekek.
ACT 15:32 Judas-atherr Silas-atherr ratherr Akngey-kenh angkakert akalty atherr anenh. Ratherr-anem Jesus-arl apenteyel-rnem akngerr akalty-anthek rlterrkilemel-anem.
ACT 15:33 Ratherr arleng-alenty aney-alhek. Ikwer-penhan Jesus-arl apenteyel-rnemel Antioch-areny-rnem thweney-alpek Jerusalem-warl,
ACT 15:34 Paul Barnabas-atherr Antioch-el anenh. Ratherr renh-rnem Akngey-kenh angka akalty-anthek, ikwer-rnem anayntilek angka renh. Ingwer-rnemel angka akalty-anthek arrpemarl.
ACT 15:36 Ikwer-penhan Paul Barnabas-warl angkek, “Ntwa tawen nheng-rnem iterl-areyel? Aylanth renh-rnem aretyek, akngerr ingwer-rnem arrwekelarl aylanth akalty-anthek-rnem Akngey-kenh angka.”
ACT 15:37 Barnabas ilkelhenh artwa John atnwenhetyek arrpemarl. John itna ingweran Mark.
ACT 15:38 Mark ikwer-atherrety arrwekel arlkarirrek, aleth ikwer-atherr-angkwarr warrkirrerl-anekerr. Alakenh-they renh-atherr Pamphylia-they iwerl-alhek. Paul ilkelhey-angenh renh atnwenhetyek, rarl arlkarirremel alpek-kety.
ACT 15:39 Ratherr Mark ikwer-they ilterrek. Ywarn arratyilerremel ratherr kel ipmelhekant-anem. Barnabas-el-anem Mark renh ikngwerl-alhek. Ratherr rtnwewarl nganerl-alhek apmer Cyprus-warl alhek.
ACT 15:40 Paul-el Silas rlwanek ilkwatherr alhetyek. Tyaty-areny-rnem ikwer-atherr Ingkart-warl angkek, Ingkartel renh-atherr arntarnt-aretyek.
ACT 15:41 Ikwer-penh ratherr Syria-angkwarr Cilicia-angkwarr alhek. Ratherr tyaty-areny ingwer-rnem rlterrkilek-anem.
ACT 16:1 Paul Derbe tawen-warl alhek. Ikwer-penhan Lystra tawen-warl-anem anperl-alhek. Tawen ikwerel artwa Timothy anenh arrwekel. Ra Jesus-kenh kwertengerl anenh. Timothy-kenh amikw Jew arrpemarl anenh, ra Jesus-arl apenteyel arrpemarl. Aynikwarl ikwerenh Greece-arenyarl anenh.
ACT 16:2 Jesus-arl apenteyel Lystra-areny-rnem-then Iconium-areny-rnem-then rernem ingkerrenhel Timothy tnakek, Timothy-ek inkwerelhek.
ACT 16:3 Paul ilkelhenh Timothy ikwer-angkwarr alhetyek. Jew ingkerrenh akalty anenh aynikw ikwerenh Greece-areny anenh. Alakenhaym-they Paul-el Timothy renh artwa mpwarek artwa Jew-rnem ahelirrekerr.
ACT 16:4 Rernem tawen arrpanenh-angkwarr alhek. Rernem Jesus-arl apenteyel-rnem Akngey-kenh angka ilerl-apenh Jerusalem-areny angkakert-rnem-then tyaty-areny atyetyart-rnem-then arrwekelarl anthek, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek
ACT 16:5 Jesus-arl apenteyel-rnem akalty innganem irrek, ingwer-rnem Akngey-warl angkepirrek. Alakenh-anyem ingwer-rnem tyaty-areny-rnem-warl antelhek-anem Akngeyel ingwer-rnem anyentilek tyaty-areny-rnem-warl.
ACT 16:6 Itnweng Rlwart arrkngert angkek Paul ikwer-rnem, apmer Asia-itwek Akngey-kenh angka akalty-anthekerr. Alakenh-anyem rernem Phrygia-itwek ingwer-rnem akalty-anthey-alpek apmer Galatia-itwek-then.
ACT 16:7 Apmer Mysia-arl arey-alhek-penh, rernem ilkelhek apmer Bithynia-warl alhetyek. Jesus-kenh Itnweng arrkngert angkek ikwer-rnem.
ACT 16:8 Rernem Mysia-angkwarr anper-alhek Troas tawen-warl.
ACT 16:9 Apmer ikwer-itwek Paul-el altyerr arek ingwel. Ra artwa Macedonia-areny arek, ikwer yangkelhekarl, “Macedonia-warl apetyay anwekantherr-warl, anwenhantherr akalty-anthetyek.”
ACT 16:10 Ingwepenh-antey anwantherr rtnwek nthwey-ayntek apmer Macedonia ikwer-warl artarnpenhetyek kwaty-angkwarr. “Anwantherr iterl-arek Akngey anwekantherr yangkelhek, Macedonia-areny-rnem akalty-anthetyek.”
ACT 16:11 Troas-itwek anwernantherr rtnwewarl nganek. Anwernantherr Samothrace ikwer-warl artarnpenhek. Ikwer-penhan arlta ingwerelan Neapolis ikwer-warl-anem.
ACT 16:12 Tawen ikwer-they anwernantherr ingkel-anem alhek apmer Philippi-warl. Philippi ra tawen ilkwa anenh apmer Macedonia-itwek. Tawen ikwer-itwek Rome-areny akngerr anenh. Tawen ikwer-itwek anwernantherr arlta irrpety-inger anenh.
ACT 16:13 Arlta Saturday ikwerel anwernantherr tawen ikwer-they anperl-alhek, lher kwaty-akert-warl. Anwernantherr iterl-arek kwaty-angkwarr lher ikwer-itwek Jew-rnemarl akarrirrenh Akngey-warl angkayntetyek. Apmer-itwek anwernantherr aney-alhek. Anwernantherr-anem arelh akngerr-itwek angkerrenh.
ACT 16:14 Arelh anyent rarl Paul awenh, itnan Lydia. Thyatira tawen-arenyarlap ran. Ra arnkwa mwerr-angker rnter-rnter payemelenh ingwer-rnem-warl tharlemilenh. Lydia ra Akngey-angkwarr apentenh. Ingkartel iylpa ikwer altywerilek, ra Paul arraty awetyek, Akngey-anem tnakemel.
ACT 16:15 Paul-el-anem renh baptise-emelek, ikwerenh-rnem-then. Ikwer-penhan Lydia-el anwernenhantherr ikngwerl-alhek, “Arrantherr iterl-areyel, athan Ingkart innga tnakeyelarl. Kel apetyenherr-arey, apmer atyenhel anetyek.” Anwernantherr kel ikwer inkwerelhek, apmer ikwerenhel-anem anenh.
ACT 16:16 Arlta ingwerel anwernantherr apmer irrkaty ikwer-warl-antey alhek, Jew-rnemarl tyatyek akarrirrenh-warl, Akngey-warl angkayntetyek. Kwey aleyak warrkenhel anwernenhantherr arek. Ra arrenty-akert anenh. Arrenty-kenh rlterrk-akertel ra arrwekel-antey ilenh nthakenharl irreyenh, ngangker-apeny. Kwey warrkenhel renh-rnem ilenh. Ingwerel-rnem renh man anthek, angkan ra tyakarl arrwekel-antey ilenh, nthakenh irreyenh. Alakenh-anyem atyetyart ikwerenh-rnemel man akngerr mpwarenh ikwer-they.
ACT 16:17 Kwey ranem anwernenhantherr apentek arlkemel, “Artwa akngerr nhenh-rneman Akngey inngekenh angkakert-rnemarl. Rernem arrenhantherr kel arraty innga ilem, arrantherrarl Jesus renh tnakenty, Akngeyel arrenhantherr itethilemarl.”
ACT 16:18 Kwey ra anwernenhantherr aleth-antey apentenh. Angka anyent ikwerel arlkerl-apenh. Ra Paul renh arwengkilek. Paul ranem rtnek arelh renh aremel, Paul-el arrenty renh ilek. “Jesus-kenh rlterrk-akertel atha ngenh ilem, kwey aleyak ikwer-they tyerrelha!” Arrenty ranem kwey ikwer-they kel tyerrelhek.
ACT 16:19 Atyetyart-rnem ahelirrek ikwer-atherrety, man kwey ra mpwarey-angenh-anem anenh-kety. Rernem Paul Silas-atherr anterrkwek tawen-warl akngek, court-el angketyek.
ACT 16:20 Ikwer-penh rernem renh-atherr atyetyart-rnem-itwek ayntarrp-ilek, “Artwa nhenh-atherr Jew-atherr aneyel. Ratherr-antey arrpemarl. Tawen nhareny-rnem ingkerrenh arwengkileyel.
ACT 16:21 Ratherr anwenhantherr ilem anwantherr Jew-kenh-angkwarr apentetyek. Rome-areny-rnem anwantherr alakenh apentey-angenharl.”
ACT 16:22 Artwa akngerr akarrirrek Paul renh-atherr ayntarrp-iletyek. Atyetyart court-areny rernem ahelengkw-rnem ilanthek Paul-atherr Silas-atherr arnkwa lheletyek, whip-el atwetyek.
ACT 16:23 Rernem renh-atherr artewentyel atwekarl-penh, rernem renh-atherr tyayl-warl-anem akwernek. Rernem tyayl-areny artwamp ilanthek, renh-atherr mwantyel arerl-ayntetyek.
ACT 16:24 Alakenh-anyem tyayl-areny artwampel-rnem renh-atherr tyayl kwen inngewarl akwernek, arlaw atherr-anem tyeynel arertnek.
ACT 16:25 Ingwa ampepel Paul-atherr Silas-atherr Akngey-warl angkek Akngey tnakemel aylelhemel. Tyayl-areny ingwerel-anem renh-atherr awek arrpemarl.
ACT 16:26 Ahern ranem artewenty innga akngelhekarlel, tyayl renh akngenhelhilek arrpemarl. Tyayl arriw ingkerrenh altywerirrek, tyeyn lhelhek ingkerrenh-they.
ACT 16:27 Tyayl-areny atyetyart artwamp ranem atyekirrek, ranem arek tyayl arriw altywerirrekarl. Ra iterrek tyayl-areny-rnem ingkerrenh anterrenty-arrpantey. Alakenh-anyem ra nayp arlpenty inek, ipmek atwelhetyek antwerrel.
ACT 16:28 Paul-anem ikwer arlkek, “Ipmek atwelhey-angenh, anwantherr ingkerrenh nhel aneyel-antey, tyerrelhey-angenh!”
ACT 16:29 Tyayl-areny atyetyart ranem lyenentyek yangkelhek arlkemel, ra anaynt aretyek. Ranem tyayl ikwer-warl aylpek. Ra aterirrek innga, Paul-atherr-kety, Silas-atherr-kety. Ampwethel arrernelhek kwenirremel.
ACT 16:30 Akemirremel ra renh-atherr aketh-warl atnwenhek. Ra renh-atherr ayernek, “Artwamp atherray! Nthakenh athan ilem, ayenh Akngeyel itethiletyekan?”
ACT 16:31 Ratherr-anem ilek, “Ingkart Jesus tnakay! Ikwer-penhan Akngeyel ngenh itethileyenh ngkwenh-rnem-then warrkenh ngkwenh-rnem-then ingkerrenh-antey.”
ACT 16:32 Tyayl-areny artwamp ra Paul Silas-atherr atnwenhek warl ikwerenh-warl. Ikwer-penhan Paul Silas ratherr renh Akngey-kenh angka akalty-anthek warl-areny ingwer-rnem-then ingkerrenh-antey,
ACT 16:33 Tyayl-areny artwamp ra tywen renh-atherr anterel apernek, mwerriletyek. Ikwer-penhan Paul-atherrel renh baptise-emelek, ikwerenh-rnem-then warrkenh-rnem-then ingkerrenh-antey.
ACT 16:34 Ikwer-penhan tyayl-areny artwamp ra renh-atherr apmer ikwerenh-warl atnwenheynek, renh-atherr amern anthetyek. Tyayl-areny artwamp inkwerelhek ikwerenh-rnem-then ingkerrenh-antey Akngey tnakemel.
ACT 16:35 Kel ingwepenh-antey Atyetyart court-areny rernem iltyemwerney-rnem thwenek angkakert angka tyayl-areny atyetyart ikwer-warl. “Artwa renh-atherr kel tyarlewetyek!”
ACT 16:36 Tyayl-areny atyetyart ranem Paul renh ilek, “Atyetyart court-arenyel angka thwenek, mpwelenhanth tyarlewetyek. Mpwelanth-anem arternp alpenherr-atherr aterirrey-angenh.”
ACT 16:37 Paul-el angkakert-rnem thwenek, “Rernem aylenhanth arrwekel court-emiley-angenh-antey. Aylanth arlarl, Rome-areny arrpemarl. Rernem aylenhanth whip-el atwek akngerr-itwek, tyayl-warl akwernemel. Lyert-anem rernem arrkernelheyel aylernanthenh anyelkel tyarlewetyek. Arrangkw-kety alha! Rernemarrp apetyey tyayl-they aylernanthenh tyarlewetyek.”
ACT 16:38 Iltyemwerney angkakert-rnem alpek angka court-areny-rnem iley-alpek. Atyetyart court-arenyel awek Paul Silas-atherr Rome-areny arrpemarl anenh, rernem aterirrek.
ACT 16:39 Tyayl-warl alhemel rernem renh-atherr arternpilek, renh-atherr tyayl-they tyerrek. Ikwer-penhan rernem renh-atherr ilek, apmer ingwer-warl-anem alhetyek.
ACT 16:40 Tyayl-they tyerrelhemel Paul Silas-atherr Lydia-kenh apmer-warl alhek. Jesus-arl apentenh akngerr apmer ikwerel anenh arrpemarl. Ratherr ikwer-rnem Akngey-kenh angka ilek warl ikwer-itwek, renh-rnem rlterrkilemel. Ikwer-penhan ratherr kel alpekant-anem.
ACT 17:1 Rernem Amphipolis tawen-they Apollonia tawen-angkwarr arntarnpenhek Thessalonica tawen-warl apetyek. Tawen ikwerel Jew-rnem-kenh tyaty arrwekel artelhenh.
ACT 17:2 Arlta Saturday-el Paul tyaty ikwer-warl alhek. Saturday arrpanenhel wik 3-ek-atwety, ra tyaty ikwer-warl alhenh Akngey-kenh angka arrwekeleny anayntiletyek, Jew-rnemek.
ACT 17:3 Ra renh-rnem akalty-anthek Akngeyelarl arrwekel alhelek Jesus renh ahern nhewarl thwenetyek. Jesus rey-antey Akngey-kenh impen, Christ-an. Jesus ra irrwampemel ilwetyek, Ra itethirremel akemirreyenh arrpemarl. Jesus Christ rarl arrwekel ilwek rarl angkep arrpemarl itethirremel akemirrek. Jesus inngantey ipmepenh itethirremel akemirrek Akngey-kenh pip arrwekeleny aynteyel-angkwarr-antey. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel, arrwekelenyel Akngey-kenh angka ingkwernek-angkwarr.
ACT 17:4 Jew ingwer-rnemel Akngey-kenh angka tnakek, Paul-atherr Silas-atherr-angkwarr antelhek, artwa Greece-areny iylpareth-rnem Paul-atherr-angkwarr antelhek, arelh atyetyart-rnem-then.
ACT 17:5 Jew-rnem arlkarirrek Paul ikwer-atherrety. Rernem-anem artwa apmwernem akarrilek apmer-areny-rnem arwengkilek. Rernem-anem irrwernek, Jason-kenh apmer-warl alhek Paul Silas-atherr anterrkwetyek.
ACT 17:6 Ratherr Jason-kenh apmer-itwek aney-angenh. Alakenh-anyem rernem Jason renh anterrkwek, Jesus-arl apenteyel irrpety ingwer-rnem-then. Rernem-anem Paul-atherr atnwenhek, artwa ampwernem-warl ayntarrp-ilemel-anem ilek. “Paul-then Silas-then ratherr, apmer arrpanenh-warl apetyek, apmwangkwarr ilpertiletyek. Ikwer-penhan ratherr nhenh-warl-anem apetyek.
ACT 17:7 Jason-el renh-atherr arntarnt-arek. Rernem anwenhantherr ilek, ‘Jesus Atyetyart ilkwa aneyel.’ Alakenh rernem Atyetyart anwekantherrenh Caesar-ek irrpelthirreyel.”
ACT 17:8 Angka awek-penh, ingkerrenh anyentirrek, rernem ahelirrek-anem.
ACT 17:9 Artwa ampwernemel-anem Jason ilek, man ra anthenhey-alpetyek. Ikwer-penhan renh-rnem iletyek-anem tyarlewek.
ACT 17:10 Ingwa ikwerel-antey Jesus-arl apenteyel-rnemel Paul Silas-atherr Berea tawen-warl-anem thwenek. Berea ikwer-itwek ratherr Jew-rnem-kenh tyaty-warl alhek.
ACT 17:11 Jew Thessalonica tawen-areny-rnem arlkarirrenh. Berea-areny-rnem iylpareth-rnem anenh. Rernem inkwerelhek innga Paul-kenh angkek. Arlta arrpanenhel Akngey-kenh pip arrwekeleny reytemilek, rernem aretyek Paul-el apek renh-rnem arraty-angkwarr akalty-anthetyek.
ACT 17:12 Jew akngerrel Jesus renh tnakek, arelh atyetyart Greece-areny Jesus renh tnakek arrpemarl Greece-areny artwernemel-then.
ACT 17:13 Jew Thessalonica-areny akngerrel awek-penh Paul-el tawen Berea-itwek Akngey-kenh angka innga akalty-anthek, rernem Berea-warl-anem alhek. Rernem irrwernek.
ACT 17:14 Alakenh-anyem Jesus-arl apenteyel akngerrel Paul renh anamerl-antey thwenek ament kwaty alay-angkwarr arntarnpenhemel alpetyek ingwer-rnem-kety Silas Timothy-atherr apmer Berea-el-antey anenh.
ACT 17:15 Artwa akngerr ingwer-rnem rernem Paul-atherr-angkwarr ilkwatherr alhek rernem renh Athens tawen-warl artengewek. Rernem alpey-angenh-antey, Paul-el renh-rnem ilek Silas-atherr anamerl ikwer-warl apey-alpetyek.
ACT 17:16 Paul Silas ratherr Athens-itwek mpwelhenh ingkart-arrpantey mpwarekarl akngerr, ranem ahelirremel arey-alhek.
ACT 17:17 Alakenh-anyem ra tyaty-itwek Jew akngerr-itwek angkerrenh Greece-areny-rnem-itwek, rernemarl Akngey innga arraty iterl-arenh. Arlta arrpanenhel apmer-areny-rnem-itwek angkerrenh, tawen ampep-itwek.
ACT 17:18 Artwa irrpety ingwer-rneman Epicurus ikwer kwertengerl anenh, artwa irrpety ingwer-rneman Zeno-kenh kwertengerl anenh. Paul-then artwa ingwer-rnem-then rernem angkerrenh, “Artwa arwengk ilenhelan irrtywerremel anwenhantherr ileyel. Ilekek ra anwenhantherr ilem?” Irrpety ingwer-rneman alakenh angkek, “Ra ingwer-rnem-kenh Akngeyek angkeyel.” Rernem alakenh angkek. Paul-el renh-rnem Jesus-kenh angka akalty-anthek, “Jesus ipmepenh akemirrekarl.”
ACT 17:19 Artwa rernem Paul renh akngek Areopagus Council-warl. Rernem renh ayernek, “Ntwa apek anwenhantherr ilem angka renh ntwarl akngerr akalty-antheyel?”
ACT 17:20 Rernem ilkwerl-alhek, “Angka aleyantarl anwenhantherr awek.” Rernem Paul renh ilek, “Lyertant anwantherr awek angka renh anwekantherr anayntila!”
ACT 17:21 Athens-areny-rnem akngerr arlta arrpanhenhel angkek awelherlenty-akngenh, angka ingweram-ingwer ikwer-penh angkerretyek.
ACT 17:22 Paul akemirrek Areopagus Council ikwer-rnem-warl, rap angkek, “Artwa Athens-areny-rnemay, atha areyel arrantherr altyerr akngerr-akert aneyel.
ACT 17:23 Ayeng tawen-angkwarr alhenhel, athan arek altyerr-arrpantey ingwerek-ingwer arrekantherrenh. Anyent ingwerekant arrantherr ikwer akwerrp-antey aneyel. Akngey inngarrpantey arrantherr apentenh apalel, arrantherr iterremel altyerr renh-arrpantey, iltyelarl mpwarek gold-penh. Akngey innga ikwer-penh atha arrekantherr iletyek.
ACT 17:24 Akngey anyent innga ra alker-then ahern-then arrpmernek, arwerl-rnem-then atnwenth-rnem-then artwernem-then ingkerrenh-antey. Ranem ingkerrenhek Ingkart aneyel. Akngey warl iltyel mpwarekarl-itwel nthakenh aney-angenh.
ACT 17:25 Akngey anyent innga ingwerel renh nthakenh iley-angenh. Rant ingkerrenh itethilem renh-rnem amern-then anthem, ingkerrenh-antey.
ACT 17:26 Artwa anyent-they ingwerek-ingwer arrpmernek, ranem renh-rnem arlperrtyilek. Ra anyentel-anyentel apmer renh-rnem antheynek. Ra ikwer-rnem akalty apmer nthenh-ampenyel rernem aneyel, ilengerarl rernem ywerreyenh.
ACT 17:27 Akngey ingkerrenhek anayntelhilek, rernem ikwer nthwetyek, renh iterl-aretyek. Akngey ra anwekantherr-itwek arrer aneyel.
ACT 17:28 ‘Ra anwenhantherr iteth atnyenem, rlterrkilem, arntarnt-arem.’ Artwa anyentel ilek, ‘Anwantherr alerikw ikwerenh ingkerrenh aneyel!’
ACT 17:29 Anwantherr Akngey-kenh alerikw-rnem aneyel. Nthakenh iterrey-angenh Akngey anwekantherrenh gold-penh thilp-penh mpwarey-angenh, apwert-penh mpwarey-angenh.
ACT 17:30 Awank-akerran alhenh ament-warl-tangkwel, Akngey iterl-arey-angenh. Akngeyel renh-rnem menty atwey-angenh arntarnt-arenh. Aley-anem ra ilkelheyel ingkerrenh ikwer-warl-anem angkepirretyek.
ACT 17:31 Ra kel akalty arlta ikwerel-antey ra ingkerrenh-antey arraty innga akngakeyenh. Ra artwa anyent rlwanek, ingkerrenh-they akngakeyenh. Anwantherr akalty ra arraty innga anem, rarl artwa renh ipmepenh akemelhilekarl.”
ACT 17:32 Rernem awek-penh Akngeyel artwa anyent ipmepenh akemelhilek, ingwer-rnem atherrek, ikwer irrpelthirremel. Ingwer-rnemel Paul renh ilek, “Ingwer-ingeran anwantherr ngkweng awelhetyek arrpemarl.”
ACT 17:33 Paul Areopagus Council-they alpekant-anem.
ACT 17:34 Artwa irrpetyel angka ikwerenh renh tnakek, kel renh ingkern-they apentek, alhek ikwer-angkwarr. Artwa anyent itnan Dionysius Areopagus Council-areny anenh. Arelh anyentel itnan Damaris ingwerel-rnem-then Ingkart renh tnakek-anem.
ACT 18:1 Paul tawen Athens-they anperl-alhek, tawen Corinth-warl alhek.
ACT 18:2 Corinth ikwer-itwek ra Jew anyent arek itnan ikwerenh. Aquila apmer Pontus-areny. Anew ikwerenh Priscilla. Ratherr apmer Italy-el anenh, Rome tawen-itwek. Caesar Claudius-el. Jew-rnem ingkerrenh Rome-they irrentek. Ratherr Corinth-warl apetyek. Paul-anem ikwer-atherr-warl alhek.
ACT 18:3 Paul-el awek Aquila ra kalikw arnwarney-angker arrpemarl, ikwer-apeny. Paul anewart ikwer-atherr-itwek anenh. Arlta arrpanenhel Paul-atherr Aquila-atherr ratherr kalikw arnwarnenh.
ACT 18:4 Arlta Saturday ikwerel ra tyaty-warl alhek Jew-rnem-then Greece-areny-rnem-then angkerretyek, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
ACT 18:5 Silas Timothy-atherr ratherr apmer Macedonia-they apetyek. Ikwer-penhan Paul ran ipmelhek-anem, kalikw arnwarney-angenh-anem anenh. Arlta arrpanenhel Jew-rnem akalty-anthenh. Ra renh-rnem ilek, “Jesus renhey-antey Akngeyel awank-akerr alhelek ahern nhenh-warl thwenetyek, ingkerrenh itethiletyek.”
ACT 18:6 Jew-rnem Paul ikwer ahelirremel irrpelthirrenh. Paul-el ahern tertangkwelhilek arnkwa ikwerenh-they, renh-rnem ilek, “Akngeyel arrenhantherr irrenteyenh. Arrantherr atyeng awelhey-angenh-kety, atha arrenhantherr iwerl-alhemarl. Akngeyel arrenhantherr atweyenh, arrantherr ayenh ayntarrp-iley-angenh anetyek? Lyert ayeng Jew-weny-rnem-warl alhetyek, atha ikwer-rnemekant-anem angka mwerr-angker iletyek.”
ACT 18:7 Paul-anem alhek apmer ingwer-warl, Titius Justus-kenh-warl. Titius Justus-kenh apmer Jew-kenh tyaty akely-ampeny-itwek artelhekarl. Titius Justus Akngey ikwer inkwerelhenh.
ACT 18:8 Artwa Crispus ra Jew-rnem-kenh tyaty-areny Atyetyart anenh, ikwerenh-rnem-then warrkenh ikwerenh-rnem-then, rernem Ingkart renh tnakenh. Corinth-areny-rnem akngerr rernem Paul renh awek-penh rernem renh tnakek-anem. Ikwer-penhan rernem baptise inek, ingkerrenhel.
ACT 18:9 Ingwa ingwerelan Paul-el altyerr arek, ranem awek Ingkartelarl renh ilek. “Paul-ay, aterirrey-angenh! Artewentyel renh-rnem akalty-antha! Akater nyerrirremel aney-angenh. Ayeng ngkweng-itwel aneyel.
ACT 18:10 Ingwer-rnemel ngenh nthakenh atwey-angenh aneyel. Akngerr ingwer-rneman atyenh-rnem nhel aneyel-antey, ngenh arntarnt-aretyek apmwernem-kety.”
ACT 18:11 Paul alkent 18-ek-atwety anenh, Corinth ikwer-itwek. Ra akngerr ingwer-rneman akalty-anthenh.
ACT 18:12 Gallio atyetyart Achaia-areny anenh. Jew-rnemel Paul renh anterrkwek, court-warl-anem akngemel. Rernem renh ayntarrp-ilenty-arrpantey ilek,
ACT 18:13 “Ra angka Akngey-kenh-arrpantey anwenhantherr akalty-antheyel. Ra apmwel-areth akalty-antheyel anwantherr ikwerenh-angkwarr apentetyek.”
ACT 18:14 Paul angketyek irrek, Gallio retangkwel Jew-rnem ilek, “Jew-rnemay! Artwa nhel apek apmwel-areth akalty-antheyel.
ACT 18:15 Ayeng nthakenh atyetyart aney-angenh angka arrekantherrenh-angkwarran. Ayengan arlarl. Nthakenh ayeng arrkngert angkey-angenh. Arrantherrant arratyilerretyek.”
ACT 18:16 Kel ranem Jew-rnem court-they tyarlewek.
ACT 18:17 Court-they tyerrelhemel, rernem-anem artwa Sosthenes aketh-ampenyek atwek. Sosthenes ra atyetyart Jew-rnem-kenh tyaty akely-itwek anenh. Gallio ra menty renh arek.
ACT 18:18 Paul ra aleth-antey Jesus-arl apenteyel-rnem-itwek anenh, apmer Corinth-itwek. Ranem alpek. Priscilla Aquilla alpek arrpemarl apmer Syria-warl. Cenchreae tawen-itwek Paul ra alta akelhek akapwert ikwer-they, Akngey ikwer inkwerelhetyek, rarl renh mwerr arntarnt-arenh.
ACT 18:19 Ikwer-penhan rernem Ephesus tawen-warl apetyek. Paul-el Aquila-then Priscilla-then iwerl-alhek, ra anyent-anem alhek Jew-kenh tyaty akely-warl, rernem angkerrenh-warl.
ACT 18:20 Jew-rnemel renh ayernek, ra ikwer-rnem-itwek arleng-alenty anetyek. Ra ilkelhey-angenh ikwer-rnem-itwel anekerr. Ra arrkngert angkek.
ACT 18:21 Alhey-alentyel ra renh-rnem alhelek, “Ayeng arrekantherr-warl ngwelemant apey-alpeyenh, Akngeyarl ilkelhem-angkwarr.” Ra rtnwewarl-anem nganerl-alhek.
ACT 18:22 Caesarea tawen-warl irremel ra rtnwethey atwarremel Jerusalem-warl-anem anperirrek, tyaty-areny-rnem-itwek anetyek. Ikwer-penhan ra Antioch tawen-warl-anem anperirrek.
ACT 18:23 Antioch-itwek aleth anenh-penh ra Galatia-warl Phrygia-warl-anem alhek kwertengerl-rnem rlterrkilek.
ACT 18:24 Artwa Jew itnan Apollos ra Alexandria tawen-areny anenh. Apollos Ephesus tawen-warl apetyek.
ACT 18:25 Ra Akngey-kenh angka arrwekelenyek akalty anenh. Jesus-kenh angka iterl-arenh, angath-antey. Ranem aleny mwerr anenh, akalty-anthey-angker, ingwer-rnem akalty-anthek. Rant iterl-arenh angath-antey John Baptise-emeley-angker-penhant, angka lyerteny iterl-arey-angenh-antey akertek-atwety.
ACT 18:26 Artwa ranem tyaty akely-itwek arnkatyel ingwer-rnem akalty-anthek. Priscilla Aquilla-atherr ratherr awek-penh ratherr renh apmer-warl-anem atnwenhek. Ratherr-anem renh artewentyel akalty-anthek, ratherr-anem ikwer Akngey-kenh angka anayntilek, akertek-atwety.
ACT 18:27 Apollos ra iterrek anper-antey alhetyek. Jesus-arl apenteyel-rnem pip ikwer ingkwernek. Pip ikwerel rernem Achaia-areny-rnem Apollos-ek ra inkwerelhemel anetyek. Apollos-then Jew-rnem-then ilerrek Akngey-rnem-kenh angkethey. Rantey arrpemarl Akngey-kenh angka arrwekeleny anayntilek, Jesus ra Christ inngarl aneyel. Ingkart-areny Akngey-kenh angkek inkwerelhek, arnkaty-anem. Akngeyel kelarl renh-rnem rlterrkilek, rernem renh tnaketyek, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
ACT 19:1 Apollos Corinth tawen-itwek anenharl-antey, Paul Ephesus tawen-warl apetyek, Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem anenh-warl.
ACT 19:2 Ranem renh-rnem ayernek, “Itnweng Rlwart arrekantherr-warl apetyek, arrantherr Jesus renh tnakenharl-warl?” “Arrangkwaw!” rernem ikwer ilelhek. “Itnweng Rlwartan angwenharl?”
ACT 19:3 Paul-el renh-rnem ayernek arrpemarl, “Angwenhel arrenhantherr baptise-emelek?” Rernem ikwer ilelhek, “John-kenh kwertengerl-rnemel. Anwernantherr akaltyirrek John-angkwarrant.”
ACT 19:4 Paul-el renh-rnem ilek, “John-el anwenhantherr akalty-anthenh, Akngey-warl angkepirretyek. Rantey arrpemarl renh-rnem ilek, ‘Artwa ran ingkern-they apetyem, arrantherr renh tnaketyek.’”
ACT 19:5 Paul-el renh-rnem ilekarl-penh, Paul-el 12 renh-rnem itna Jesus-angkwarr baptise-emelek. Ikwer-penhan iltya ikwer-rnem-kenh arrernek Itnweng Rlwart ikwer-rnem-warl antelhek. Rernem angka ingwerek-ingwer angkerrenh. Ikwer-penhan rernem Akngey-kenh angka anayntilek ingwer-rnemek.
ACT 19:8 Paul alkent irrpetyek-atwety Jew-rnem-then angkerrenh, tawen Ephesus-itwek. Ra arnkatyel renh-rnem ilek, “Jesus Ingkart ingkerrenhek aneyel.”
ACT 19:9 Jew ingwer-rneman ilkelhey-angenhan Jesus-kenh angkek awelheyek. Irrpelthirrenh ingwer-rnem-itwek. Alakenh Paul Jew-rnem-kety amentirrek. Jesus-kenh kwertengerl-rnem alhek Tyrannus-kenh warl ilkwewarl. Arlta arrpanenhel ra akngerr ingwer-rnem akaltyiletyek.
ACT 19:10 Ra alakenh aherrety atherrel akalty-anthenh. Kel Asia-areny ingkerrenhel-anem Akngey-kenh angka awek, Jew-el-rnem-then apmer Greece-arenyel-rnem-then.
ACT 19:11 Akngeyel-anem Paul renh rlterrkilek, ilek-ilek mpwaretyek.
ACT 19:12 Arntetyel Paul-kenh arnkwa arnep-arnenty, ra kel mwerrirremarl. Artwa ra apek arrenty-akertarl aneyel, itnweng ikwer-they ywerremarl.
ACT 19:13 Jew irrpety apmer ingwer-rnem-warl alhenh, arrenty-akert-rnem mwerril-ayntetyek. Jew-rnem arrkernelhek arrenty-akert-rnem mwerriletyek Jesus-kenh itna itnewemel. Rernem itnweng apmwernem alakenh ilek, Jesus ikwerenh itnangkwarr. Paul-el ingwer-rnem akalty-anthek angka Jesus-akert. “Itna ikwerenhel-antey atha arrenhantherr ilem tyerrelhetyek.”
ACT 19:14 Jew-rnem-kenh atyetyart tyaty-areny anyent anenh, itnan ikwerenh Sceva. Artwa 7 alerikw ikwerenh-rnem. Artwa 7-pel renh-rnem irrkaty-angkwarr arrkernelhek, Jesus-kenh itnel itnweng apmwernem irrentetyek rlterrk ikwerenh-akertel.
ACT 19:15 Arrenty-akert angkenh, “Athan Jesus-then Paul-then iterl-areyelarl. Angwenharl arrantherr?”
ACT 19:16 Ikwer-penhan arrenty-akert-rnemel artwa 7-pel renh-rnem atwek. Artwa 7-pel warl-they tyerrelhemel aterel anterrek, arrkngwentemel anterrek, arnkweweny.
ACT 19:17 Ephesus-areny-rnemel awek-penh Jew-rnem-then Greece-areny-rnem-then rernem-anem aterirrek ikwer-rnem-kety. Rernem Ingkart Jesus renh tnakek.
ACT 19:18 Ikwer-penhan Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem ilelhek rernemarl apmwangkwarr apentenh.
ACT 19:19 Jesus-arl apenteyel ingwer-rnem ilelhek, “Anwernantherr arwengkeltharl mpwarenh.” Rernem pip arwengkelth-akert akngetyek, rernem-anem ingkerrenhel-anem rwel arrtyek. Akngerr ingwer-rnemel arek. Pip arrwekel rernem man akngerrelarl payemelek.
ACT 19:20 Jesus-arl apenteyel ingwerel-rnem-anem akngerr ingwer-rnem akalty-anthek, Akngey-kenh rlterrk-akertel angka arlpimp-anem ilek, angka ingwerek-ingwer-warl.
ACT 19:21 Ikwer-penh Paul iterrek Jerusalem-warl alhetyek apmer Macedonia-angkwarr Achaia-angkwarr. Ranem angkek, “Jerusalem-they atha apmer aretyek, Rome tawen.”
ACT 19:22 Paul-el Timothy-then Erastus-then Macedonia-warl arrwekel thwenek, ra apmer Asia-itwek anenh-kety.
ACT 19:23 Ephesus tawen-itwek rernem ilterrek, atwerretyek irrek, Jesus-kenh angkethey.
ACT 19:24 Artwa thilp mpwarey-angker tawen ikwer-itwek anenh, itnan ikwerenh Demetrius. Ra tyaty akely thilp-penh mpwarenh. Artemis-kenh tyaty-apeny altyerr-arrpantey-kenh, rernem iylpangk-ayntetyek, ikwer inkwerelhemel, kwenirremel, alkenh-arrpantey Ra tharlemilek man akngerrek, artwa ingwerel-rnem-then.
ACT 19:25 Demetrius ranem artwernem anyentilemel ilek, “Artwernemay, arrantherr akalty anwantherr man ilkwa ineyel warl renh-rnem tharlemilenty.
ACT 19:26 Arrantherr apek awek Paul-elarl ingwer-rnem ilpertilek apmer Asia-itwek, nhel Ephesus tawen-itwek-then. Ra renh-rnem ilek, ‘Artwa ra altyerr mpwaretyek arrangkw. Altyerr-arrpantey iltyelarl mpwarekarl arrangkwarl, inngewenyarl, arrangkwarl.’
ACT 19:27 Paul-elarl akalty-antheyel-rnem rernem anwekantherr irrpeltherreyenh apmwangkwarr. Aray, lyert-anem apmer Asia-areny-rnem apmer arrpanenh-itwek rernem Artemis ikwer inkwerelheyel.” Paul-el renh-rnem ilek, “Artemis Akngey-wenyarl inngewenyarl, arrangkwarl.”
ACT 19:28 Awekarl-penhan artwa ingwer-rnem ahelirrek. Rernem arlkek, “Artemis Ephesus-areny-rnem-kenh Akngey innga aneyenh.”
ACT 19:29 Ingkerrenh-anem tawen ikwerel-anem ilterrek. Gaius Aristarchus-atherr anterrkwek aketh-itwek anyentilek. Gaius-atherr Macedonia-areny-atherr Paul-angkwarr ilkwatherr alhek apmer-they.
ACT 19:30 Paul-anem ilkelhek ikwer-rnem-warl alhetyek ikwer-rnem-warl angketyek. Kwertengerl-rnem ikwer arrkngert angkek,
ACT 19:31 Apmer-areny artwamp irrpety Paul-kenh-anem anenh. Rernem ikwer-warl angka thwenek ikwer arrkngert angketyek, akngerr-kety, atwekerr.
ACT 19:32 Ephesus-areny-rnem akarrirrek, angkerretyek. Rernem-anem apatemel arlkek.
ACT 19:33 Jew-rnemel Alexander arrwekel-warl rnkernek, arrwekel-ampeny-itwek rtnetyek akngerr-itwek. Ingwer-rnem aleth-antey arlkenh, “Artemis Ephesus-areny-kenh altyerr inngan.” Alexander ikwer-rnem angkek akaterirretyek, ra ikwer-rnem-warl angketyek.
ACT 19:34 Ingwer-rnemel renh alhengk-arek ra Jew anenharl. Rernem aleth-antey ikwer arlkenh, “Artemis Ephesus-areny-kenh altyerr!”
ACT 19:35 Ikwer-penhan tawen-areny atyetyartel-anem akngerr akatelhilek, “Artwa Ephesus-areny-rnemay! Anantherr ingkerrenh akalty Artemis-kenh tyaty arraty arntarnt-areyel. Anantherr apwert aknganenty ikwerenh alker-theyarl aytnek arraty arntarnt-aretyek. Paul arlkarirrek, rernem altyerr anyent ikwerenh apentetyek, rernemarl arnwarnek.
ACT 19:36 Nhenh innga aneyel, arrantherr arternp awelhetyek, arrkngert angkey-angenh.
ACT 19:37 Arrantherr artwa yanh-rnem apalel anterrkwemel atnwenhey-alhek nhenh-warl. Rernem arrangkwarl, Rernem arlarl ampwal ilenhek, Artemis ikwer irrpelthirrey-angenharl. Rernem man anyelkel iney-angenh tyaty ilenh-rnem-they.
ACT 19:38 Demetrius thilp mpwarey-angker artwa rernem renh-rnem ayntarrp-iletyek. Artwa court-areny kel aneyel, rernem ikwer ilelhetyek. Rernem renh-rnem court-warl atnwenhey-alhemer, court-itwek ayntarrp-ilemel iletyek.
ACT 19:39 Angka ingwer arrantherr iterl-areyel kel arrantherr arratyilerretyek.
ACT 19:40 Roman kapmentel ikwer-penh aweyenh anwantherr angkewarl irreyenh anwantherr apalel arlkek-penh.”
ACT 19:41 Alakenh angkek-penh ra renh-rnem ilek, “Kel arrantherr arlperrtyirremel alpenherr-arey!”
ACT 20:1 Ephesus-areny-rnem arternp anenh. Paul-el kwertengerl ikwerenh-rnem yangkelhek. Ranem ikwer-rnem mwerr ilek, renh-rnem rlterrkiletyek. Ikwer-penhan ra anperl-alhek Macedonia-warl.
ACT 20:2 Ranem Macedonia-warl artarnpenhek, Jesus-arl apenteyel-rnem rlterrkiletyek. Ikwer-penh ra apmer Greece-warl alhek.
ACT 20:3 Ranem alkent irrpetyel ikwer-itwek anenh. Paul ra apmer Syria-warl alhetyek-anem irrek, rap awek Jew-rnemarl ikwer angkerrenh renh ipmek atwetyek. Alakenhaym-they ra angkep-antey Macedonia-warl alpek.
ACT 20:4 Artwa ingwer-rnem Paul-angkwarr alhek, Sopater, Pyrrhus-kenh alerikw, Berea tawen-areny anenh. Aristarchus, Secundus Thessalonica-areny Gaius, Derbe tawen-areny Timothy. Apmer Asia-areny-atherr Tychicus, Trophimus.
ACT 20:5 Artwa nhenh-rnem arrwekel alhek Troas tawen-warl. Troas ikwerel rernem anwekantherr mpwelhenh.
ACT 20:6 Paul-akerr anwantherr Philippi tawen-warl alhek. Anantherr tyenkerr amern ilperr-ilperr thwet-weny renh arlkwek, Akngey-kenh-angkwarr. Arlta 5-penh, kel anwantherr apmer Troas ikwerel aney-alhek-anem, arlta 7-ek-atwety.
ACT 20:7 Saturday ingwel anwantherr anyentirrek amern tyenkerr arlkwetyek. Paul-el-anem renh-rnem akalty-anthek, ingwa ampepek-atwety akalty-anthek, ingwepenh ra alhey-akenh.
ACT 20:8 Warl irrwerl-ampenyel anwantherr anyentirrek lyenenty impen-rnem-itwek.
ACT 20:9 Eutychus ra iwerr tyetel anenh, room irrwerl-ampenyel. Ankwel-anem renh atwek. Paul-el aleth-antey angka ilenh ra ankwayntenh. Ra irrwerl-they aytnerl-arrernek, ilwemel-anem. Arek-anem ingwerel-rnem ipmanem.
ACT 20:10 Paul ranem artwa renh atnarnpemel anterrkwek. Ra renh-rnem ilek, “Aterirrey-angenh anenherr-arey, ran iteth aneyel!”
ACT 20:11 Paul ranem warl ikwerel aylpek. Amern-anem arlkwemel-anem. Paul-el renh-rnem akalty-anthek ingwepenhek-atwety. Ikwer-penhan ra alhek-anem.
ACT 20:12 Jesus-arl apenteyel-rnem artwa anthety renh apmer ikwerenh-warl renh akngeynek. Rernem ingkerrenh inkwerelhek.
ACT 20:13 Rtnwewarl nganerl-alhemel anwantherr-tangkwel Paul renh iwerl-alhek, Assos tawen-warl artarnpenhek, Paul ra ilkelhek Assos tawen-warl ament alhetyek ingketyel.
ACT 20:14 Ingwer-ingeran, anwantherr renh rlwatek Assos tawen-itwek kel anwantherr renh rtnwewarl-anem tywenerl-alhek. Ingkerrenh-antey-anem renh Mitylene-warl-anem artarnpenhek.
ACT 20:15 Arlta ingwerelan anwantherr kel apmer Chios-itwek arey-alhek. Ikwer-penhan arlta ingwerelan apmer Samos-el-anem. Ikwer-penhan arlta ingwerel-anem Miletus tawen-el aney-alhek.
ACT 20:16 Paul ra arralty-anek Jerusalem-warl anper-alhetyek Pentecost tyenkerr rernem arlkwetyek. Alakenh-anyem ra ilkelhek ahern Asia-angkwarr anper-antey alhetyek, apmer Ephesus-itwek aney-angenh.
ACT 20:17 Paul-el-anem Miletus-they angka thwenek, Ephesus tyaty-areny-rnem-warl arntarnt-arey-angker-rnem-warl-then, rernem ikwer-warl apetyetyek.
ACT 20:18 Rernem kel ikwer-warl apetyek, ra renh-rnem ilek, “Arrantherr kel akalty, ayengarl anenhel ahern Asia ikwerel, atha arraty-angkwarr innga apentenh.
ACT 20:19 Ayeng tnakelhey-angenh atha arrenhantherr Ingkart-kenh angka akalty-anthek. Jew-rnemel ayenh ayntarrp-ilek-kety, ayeng amperrngirrek-anem, artnemel-anem. Ayeng ipmelhey-angenh intem-antey warrkirrenh.
ACT 20:20 Atha Akngey-kenh angka anyelkel atnyeney-angenh arrekantherrety. Atha arrenhantherr akalty-anthek akertek-atwety, arraty innga akethek, akngerrel aretyek, apmer arrekantherrenh-itwek.
ACT 20:21 Atha Jew-rnemek Greek-rnemek angka arraty innga ilek, ingkerrenh Akngey-warl angkepirretyek, Ingkart anwekantherrenh Jesus tnaketyek.
ACT 20:22 Akngey-kenh Itnwengel ayenh thwenek Jerusalem-warl alhetyek. Ayeng alhenty nthakenh irretyek ayeng apmer ikwerel?
ACT 20:23 Akngey-kenh Itnwengel ayenh ilek, ayengarl tawen arrpanenhel alhek, ingwer-rnem atyeng irrpelthirreyel-rnemel ayenh tyayl-warl akwerneyenh rernem, ayenh atweyenh.
ACT 20:24 Ayeng ikwer-rnem-kety aterirrey-angenh, ayeng ikwer-rnem-warl alhem. Warrk atyenh atha arraty ywerrelhiletyek. Jesus-el ayenh thwenek Akngey-kenh angka arraty akalty-anthetyek, anayntiletyek, Akngeyelarl anwenhantherr mwerr arntarnt-areyel.
ACT 20:25 Atha arrenhantherr akalty-anthek, Jesus Ingkart anyent rarl anwekantherrenh aneyel. Ayengarl intem-antey-anem alpem, ingwer-ingeran arrantherr ayenh arnarey-angenh-anem.
ACT 20:26 Ayeng arrekantherr ilelhem, arrantherr apmwangkwarr apententy, ngkwenh-angkwarrarl, ayengan arlarl. Atha arrenhantherr Akngey-kenh angka ingkerrenh-antey arraty akalty-anthekarl.
ACT 20:28 Arrantherr-anem mwantyel arntarnt-arelhetyek. Arrantherr-anem tyaty-areny-rnem arraty-angkwarr arntarnt-aretyek, Itnweng Rlwartel arrernek-angkwarr-antey, renh-rnem arntarnt-aretyek, Akngey-kenh tyaty-areny-rnem aleth-antey arntarnt-aray! Akngeyel alerikw ikwerenh thwenek katy ilwetyek ingkerrenhek, renh-rnem anyentelhiletyek.
ACT 20:29 Ayeng akalty ayengarl alpemarl-kety artwa apmwernem arrekantherr-warl apetyeyenh rernem tyaty-areny-rnem ilpertelhileyenh, arengk artnwerel yep-yep-rnem tnhwemel ilpertelhilem-apeny.
ACT 20:30 Arntarnt-arey-angker irrpety ingwer-rnem apmwangkwarr akalty-anthey-angker rernem arrenhantherr apal-apal akalty-antheyenh. Rernem ilkelheyel arrantherr ikwer-rnemant awelhetyek.
ACT 20:31 Aray, atha arrenhantherr akalty-anthek aherrety irrpetyek-atwety, artewentyel amperrngirrek artnemel Arrantherr mwantyel arntarnt-arelhenherr-arey!
ACT 20:32 Lyert ayeng Akngey-warl angkem, arrenhantherr arntarnt-aretyek, ra arrekantherr inkwerelhetyek, ranem arrenhantherr rlterrkiletyek angka ikwerenh-angkwarr. Ikwer-penhan arrantherr-anem Akngey-kenh apmer-warl alpeyenh, mwerr ingwer-rnem-then.
ACT 20:33 Ayeng manek arnkwek iterrey-angenh.
ACT 20:34 Mwerr arrantherr akalty innganem ayengan ampwal ingkerrenhek warrkirrey-angker, amern-rnem-then arnkwernem-then mpwarey-angker. Akngerr ingwer-rnem atha alakenhey wantek.
ACT 20:35 Arrantherr ayenh apentetyek. Alakenh atha arrenhantherr akalty-anthek, Ingkart-areny ingwer-rnem-anemarl arntarnt-aretyek irrkaty-angkwarrarl. Ingkart Jesus-el akalty-anthek, ‘Ampwal ayerrpiley-angenh ingwer-rnem alhewer anthetyek, arrantherrap irrkngerneyarl intem-antey aneman.’ Alakenh ikwerenh-angkwarran.”
ACT 20:36 Ikwer-penhan, Paul Ingkart-areny ingwer-rnem-rnem ampwethel alernelhemel, Akngey-warl angkek.
ACT 20:37 Rernem ingkerrenh amperrngirrek ikwer, rernem renh atnyenek, arrwantyemel.
ACT 20:38 Rernem amperrngirrek, rarl intem-antey ikwer-rnem-kety alpeyenhek. Ikwer-penhan rernem ikwer-angkwarr anperl-alhek rtnwewarl-anem.
ACT 21:1 Renh-rnem iwerl-alhek, anwantherr rtnwewarl nganerl-alhek apmer Cos-warl artarnpenhemel. Ikwer-theyan arlta ingwerel apmer Rhodes-warl anper-alhek. Ikwer-theyan anwantherr Patara tawen-warl alhek.
ACT 21:2 Patara tawen ikwer-itwek rtnwa ingwer arey-alhek Phoenicia-warl alhetyek irrenharl. Anantherr rtnwa ikwer-warl nganek, apmer ikwer-warl-anem alhek.
ACT 21:3 Apmer Cyprus renh arey-alhek anwantherr alhek apmer Syria-warl. Anantherr tawen Tyre-itwek aney-alhek. Tawen ikwer-warl rtnwa apetyek, ampwal akngerr-akert.
ACT 21:4 Kwertengerl tawen-areny anwantherr arey-alhek. Akngey-kenh Itnwengel renh-rnem ilek, Paul renh iletyek, Jerusalem-warl alhey-angenh anetyek. Alakenh-anyem rernem Paul renh iley-ayntek. Anwantherr ikwer-rnem-itwek aney-alhek, arlta 7-ek-atwety.
ACT 21:5 Ikwer-penh anwantherr anperl-alhek arrpemarl. Kwertengerl rernem-anem anwekantherr-angkwarr rtnwewarl apetyek anew ikwer-rnem-kenh-then ampernem-then. Anwantherr ingkerrenh-antey ampwethel alernelhemel Akngey ayernek kwaty impalth ikwer-itwek.
ACT 21:6 Ikwer-penhan anwantherr renh-rnem iwerl-alhek rtnwel nganerl-alhem. Kel rernem angkep alpek apmer-warl.
ACT 21:7 Tyre tawen-they anwantherr kel anperl-alhek apmer Ptolemais ikwer-warl. Anwantherr arlta anyentel ikwer-rnem-itwek aney-alhek.
ACT 21:8 Arlta ingwerel anwantherr Caesarea tawen ikwer-warl-anem anperl-alhek. Artwa Philip artwa angka mwerr-angker akalty-anthey-angker tawen Caesarea-itwek anenh-warl. Tyaty-areny-rnemel renh rlwanek arrwekel artwa 6 ingwer-then, rernem amernel renh-rnem wantetyek. Anwantherr ikwer-itwek anenh.
ACT 21:9 Philip ikwerenh aleyak-rnem 4-pel anenh. Alerikw rernem Akngey-kenh angka akaltyel ilenh.
ACT 21:10 Anantherr kel Caesarea ikwer-itwek anek, arlta irrpety-inger. Akngey-kenh angkakert-rnem apmer Judea-they apetyek. Angkakert ikwerenh itnan Agabus.
ACT 21:11 Agabus ra Paul-kenh pilt lhelhek, ra akwarleny atherr arertnelhek, arlaw atherr arertnelhek. Ranem anwenhantherr ilek, “Akngey-kenh Itnwengel ilek, artwa Jerusalem-arenyel-rnem piltek-artwey renh arertnemel artwa ingwer-rnem anthetyek.”
ACT 21:12 Renh awekarl, anwantherr Paul-ek arrkngert angkek Jerusalem-warl alhey-angenh anetyek. Apmer-areny-rnem-then ikwer arrkngert angkek.
ACT 21:13 Paul-el anwenhantherr ilek, “Arrantherr artney-angenh anenherr-arey.” Ayeng ilwetyekan atyeng arrer arrpemarl.
ACT 21:14 Anwernantherr ywarn-antey Paul ikwer arrkernelhek, renh anterrkwetyek Jerusalem-warl alhekerr. Kel anwantherr renh tyarlewek, “Kel alha, Ingkartel ngenh ilek-angkwarr.”
ACT 21:15 Ikwer-penhan anwantherr arnkwernem anwekantherrenh ataperrelek Jerusalem-warl-anem alhey-alenty.
ACT 21:16 Kwertengerl irrpety anwekantherr-angkwarr alhek arrpemarl Jerusalem-warl, rernem Mnason-kenh warl-warl atnwenhek anwantherr ikwer-itwek anetyek. Mnason ra Cyprus-itwek arrwekel-antey Jesus renh tnakek.
ACT 21:17 Anwenhantherr arnaremel, ingkart Jerusalem-areny-rnem anwekantherr inkwerelhek.
ACT 21:18 Arlta ingwerelan Paul-akerr anwantherr James-anem aretyek alhek. Tyaty-areny-rnem arntarnt-arey-angker ingwer-rnem-then James-itwek anenharl.
ACT 21:19 Paul-el ilek ikwer-rnem Akngey-kenh angka mwerr-angker akalty-anthenh Akngeyel-anem Jew-weny-rnem Jesus-warl atnwenhetyek ikwerenh-angkwarr.
ACT 21:20 Angka awemel, James-kenh-rnemel Akngey tnakek. Rernem-anem Paul ilek, “Jerusalem-itwek Jew-rnemel Jesus renh tnakeyel-anem. Rernem Moses-kenh angkek awelheyel-antey.
ACT 21:21 Rernem awek ingwerel apmer arrpanenhel ilek, Jew-rnemelarl Moses-kenh angka ipmek. Rernem awey ikwer-rnem-kenh artwa mpwarey-angenh-antey.
ACT 21:22 Rernem awenty, nthakenh apmer nhenh-itwek irreyenhan? Nga apetyentyel ntwarl Moses-kenh angka ilpertilek-penh. Nthakenh-anem nga irreman? Rernem apek ngenh atweyenh.
ACT 21:23 Nga anwekantherr awelheyek. Artwa 4-pel nherneman anwekantherr-itwek aneyel, rernem Akngey alhelek, ngkwarl antywey-angenh anetyek, altethen akelhemel.
ACT 21:24 Nga artwa nhernem-angkwarr tyaty ilkwewarl alha, Ikwer-penhan arrantherr atyetyart tyaty-areny-warl ilelhey-alhemel, Akngey-anem tyenkerr anthenherr-arey. Artwa alta akelhentyel nga Moses-kenh angka apenteyel-antey ipmey-angenh-antey.
ACT 21:25 Jew-weny-rnem ngenharl akalty-anthek-rnemel rernem Jesus renh tnakeyel. Anantherr kel pip ikwer-rnem-warl thwenek, rernem Akngey-kenh angka arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek. Nthakenh rernem amern-then aker-then arlkwey-angenh akalty-anthenh-anthenh irrtywerrey-angker-rnem-kenh. Rernem arrknga antywey-angenh aker arrkngakert antywey-angenh anetyek, rernem ingwer-kenh anew ikngwey-angenh anetyek.”
ACT 21:26 Arlta ingwerelan artwa 4-pel ikwer-rnem-angkwarr Akngey-kenh warl ilkwewarl alhek lhewelhetyek, Moses-kenh-angkwarr. Rantey arrpemarl alhek atyetyart tyaty-areny inetyek, rernem Akngey tyenkerr anthetyek. Rernem alhek atyetyart tyaty-areny, iletyek ilengerek-atwety rernem tyenkerr Akngey anthetyek.
ACT 21:27 Arlta 6-penh, Jew Asia-areny irrpety rernem Paul tyaty ilkwitwek arek. Rernem Paul renh anterrkwek. Akngerr ingwer-rnem Paul-they ahelirrek.
ACT 21:28 “Artwa Israel-kenh-rnemay! Artwa nhenhey ra, apmer arrpanenh-warl Moses-kenh angka apmwangkwarr ilerl-apeyel, apmwangkwarr ileyel warl nhenhek Paul-el Jew-weny-rnem atnwenhek Jew-kenh tyaty ilkwewarl, nthakenh alhey-angenh-warl.”
ACT 21:29 Rernem Trophimus arek, Paul-angkwarr anerl-alhenh, Paul-el tyaty ilkwa amek-amek-warl atnwenhenty-arrpantey rernem ayntarrp-ilek. Trophimus ra Ephesus tawen-areny anenh.
ACT 21:30 Tawen-areny akngerr ahelirrek. Rernemap Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl anterrekan. Rernem apatemel arlkalhelirrenh. Paul-anem rernem anterrkwek, tyaty ilkwethey aketh-warl-anem iytarr-akngek. Kel keyt-anem martek.
ACT 21:31 Akngerr rernem renh ipmek atwetyek-arrpantey iytarr-akngek. Ingwerel Rome-areny ahelengkw atyetyart renh ilek, “Jerusalem-areny-rnem ahel atwerreyel!”
ACT 21:32 Ahelengkw-rnemek yangkelhek, ra renh-rnem artweriletyek irlkenty-akert. Ahelengkw-rnem rernem arnarek apetyenharl, rernem Paul renh atwey-angenh-anem, menty arek.
ACT 21:33 Atyetyartel ahelengkw-rnem irrpety thwenek, rernem Paul renh anterrkwek, rernem renh tyeyn atherrel arertnetyek. Ranem renh-rnem ayernek, “Artwa angwenharlap ran nhenhey? Apmwel-areth apek mpwarek? Nthakenharl ran irrek wenh? Ilek-they arrantherr atwetyek renh?”
ACT 21:34 Artwamp ranem renh-rnem ywarn-antey awelhek, akngerr rernem ingkerrenh artewentyel arlkalhelirrekarl. Alakenh-anyem ra ahelengkw ikwerenh-rnem ilanthek, rernem Paul ahelengkw-rnem-kenh tyayl-warl renh akngeynetyek.
ACT 21:35 Rernem renh irrwerlap-aylpwer-akngek tyayl-warl, ingwerel-rnem renh atwekerr.
ACT 21:36 Akngerr ingwer-rneman arlkerl-apenh, “Renh ipmek atwenherr-arey!”
ACT 21:37 Rernem Paul renh ahelengkw-kenh apmer-warl akngeynek, Paul-el ahelengkw atyetyart renh ayernek, “Mwerr ayeng ngkweng-warl angkem?” Atyetyartel renh ywemek. Rap tyernek, “Angka Greek ngan angkeyel.
ACT 21:38 Atha ngenh iterl-areyel, ngan Egypt-areny, ntwarl apmwerrkel ingkerrenh irrwernek, aha pweytilek. Nga yerlirrek irlkenty-akert artwa 4,000 ahern arlpaw-warl, ahel atwerretyek.”
ACT 21:39 Paul ilelhek, “Arrangkw, ayeng artwa Jew-arl aneyel, tawen Tarsus-areny, tawen ilkwa apmer Cilicia-itwel. Ntwa apek ayenh tyarlewem, ayeng ilelhetyek artwa nhenh-rnem-warl?”
ACT 21:40 Artwamp ra angkek, “Kel, angka!” Paul-anem ikwer-rnem angkek, “Arrantherr akatemel awelhenherr-arey atyeng!” Rernem kel akatek, Paul ranem Hebrew angkel ilelhek ikwer-rnem-warl.
ACT 22:1 “Artwamp atyenh-rnemay! Atyeng-tangkwel awelhenherr-arey, ayeng ilelhetyek!”
ACT 22:2 Akngerr rernem akater ikwer awelhek. Paul-anem ikwer-rnem ilelhek Hebrew-kenh angkel,
ACT 22:3 “Ayengan artwa Jew-arl. Ayeng ampa akely ilkwerrek. Tarsus tawen-itwek, apmer Cilicia-itwek. Ikwer-penhan ayeng Jerusalem-itwek ilkwerrek. Alerl-antey ayeng Gamaliel-angkwarr akaltyirrek. Ra ayenh ikwerenh-angkwarr ingkerrenh arraty innga akalty-anthek, ayeng Akngey-kenh-angkwarr arraty awelhek, arrantherr Akngeyek awelheyel-apeny.
ACT 22:4 Athanem ingwer-rnem ipmek atwek, rernemarl Jesus apentenh, ingwer-rnem atha tyayl-warlarl akwernek.
ACT 22:5 Atyetyart ra akalty anenh, Sanhedrin Council-rnem-then, rernemarl pip anthek, Jew-rnemek, Damascus-el. Ayeng-anem Damascus-warl alhek, Ingkart-areny-rnem tyeynel arertnetyek, Jerusalem-warl akngeynetyek, ahelengkw-rnemel renh-rnem atwetyek.
ACT 22:6 Ayeng Damascus-warl arrer-anem irrek, lyenenty ilkwel ayenh arrtyernek alker-they.
ACT 22:7 Ayeng-anem ahern-warl aytnek. Athanem awek atyengarl yangkelhek. ‘Saul-ay, Saul-ay, Ilek ntwa ayenh alwerneyel atwetyek ngay?’
ACT 22:8 Athanem renh ayernek, ‘Ingkart, angwenharl ngan?’ Ra ayenh ilek, ‘Ayengarl Jesus Nazareth-arenyarl aneyel. Ntwa atyenh-rnem ipmek atwetyek alwerneyel.’
ACT 22:9 Artwa rernem atyeng-angkwarr alhek-rnem rernem kel lyenenty renh arek, rernem Jesus renh awey-angenharl rarl anwekantherr angkek.
ACT 22:10 Athanem Jesus renh ayernek, ‘Ingkartay, ilek nga ilkelheyelan?’ Ranem ayenh ilek, ‘Kel, akemirray! Artwa anyent arey-alpa, Damascus tawen-itwek, ranem ngkweng ileyenh, nthakenharl nga irreyenhan.’
ACT 22:11 Lyenenty ilkwel ayenh aparrngilek. Alakenh-anyem artwa atyeng-angkwarr apetyek-rnemel ayenh atnwenheynek Damascus-warl.
ACT 22:12 Damascus-itwek artwa Ananias anenh, ra Moses-kenh angkek awelhek. Jew apmer ilenh-areny-rnemel renh iterl-arenh, ra artwa mwerrarl.
ACT 22:13 Ananias ranem anwekantherr-warl apetyek. Ra anwekantherr-itwek rtnek, ayenh ilek arrpemarl, ‘Saul-ay atyenhay! Ntwa areyenh arrpemarl!’ Athanem renh innga arek.
ACT 22:14 Ananias-el-anem ayenh ilek, ‘Arrwekeleny anaynwekantherrenh-rnem-tangkwel Akngey apentenh, rey-antey ngenh-anem rlwanek, ikwer warrkirretyek. Rantey arrpemarl ngenh arrwekel rlwanek, artwa arraty impen renh ntwa aretyek awetyek-then.
ACT 22:15 Ntwa ingkerrenhek iletyek ntwa arekarl, awekarl.
ACT 22:16 Aleth-antey anngangelhey-angenh. Kel, akemirra! Kwenirremel ilelha, apmwa ngkwengety iwetyek. Atha ngenh baptise-emelem. Akngeyel apmwan ngkwengety iwem.’”
ACT 22:17 “Ikwer-penhan ayeng Jerusalem-warl alpek. Arlta ingwerel ayeng tyaty ilkwewarl alhek, Akngey-warl angketyek. Athanem altyerr arek.
ACT 22:18 Athanem Ingkart arek, rantey arrpemarl ayenh ilek, ‘Kel, nga anamerl alpetyek apmer Jerusalem-they, angka atyenharl ntwa ileyelek, artwa tawen Jerusalem-areny-rnem ngkwengety arlkarirreyel.’
ACT 22:19 Ayeng ikwer-warl ilelhek, ‘Ingkartay, rernem akaltyarl ayeng tyaty anyentam-anyent-warl alhenh. Rernem akalty, atha Ingkart-areny tyaylek akwernenh, renh-rnem-then atwenh.
ACT 22:20 Rernem akalty arrpemarl atha arternpel arenh, rernemarl Stephen renh ipmek atwek. Stephen irrkaty renh rarl akngerrek arraty Akngey-kenh angka ilerl-apenh. Ayeng inkwerelhek rernemarl renh ipmek atwek. Athan aytarek arrpemarl. Atha arnkwernem ahelengkw-rnem-kenh arntarnt-arek.’
ACT 22:21 Ingkartel ayenh ilek, ‘Kel-anem alha, atha ngenh thwenem apmer arrpanenh-warl nga alhetyek, arleng-areny-rnem-warl, Jew-weny-rnem-warl.’”
ACT 22:22 Akngerrel-anem awek angka ikwerenhey. Ikwer-penhan rernem arlkek-anem, “Kel, renh ipmek atwa! Ran artwa apmwarl!”
ACT 22:23 Rernem aleth-antey arlkenh. Arnkwa aylernenh, ahern-anem iwemel alker-warl-athek.
ACT 22:24 Atyetyartel ahelengkw-rnem ilanthek, warl rlterrk ikwerenh-warl akngetyetyek. Ikwer-penhan ahelengkw-rnem ilanthek, Paul renh whip-el atwetyek. Ra renh-rnem ilanthek, Paul renh ayernetyek, “Ilek-kety ngkweng Jew-rnem arlkarirreyel?”
ACT 22:25 Rernem renh arwerl temp-warl arertnek whip-el atwey-alenty. Paul-el Atyetyart renh ayernek, “Arraty-weny ntwa Rome-areny atwetyek. Ayenh court-warl-tangkwel akngemer! Arraty-wenyarl alakenhey wenh!”
ACT 22:26 Angka awek-penh atyetyart ra artwamp-warl alhemel, renh ilek, “Atha ywarn-antey renh whip-el atwem! Ran ilelheyel ra Rome-areny aneyel.”
ACT 22:27 Atyetyart ra alhek Paul-warl. Ra ayernek, “Ngan Rome-arenyarl?” Paul-el renh tyernek, “Ya, ayeng apmer ikwer-arenyarl.”
ACT 22:28 Atyetyartel renh ilek, “Atha kapment man akngerr payemelek, Rome-areny anetyek.” Paul ikwer ilelhek, “Ayengan Rome-areny-kenh arrwekel ilkwerrekarl.”
ACT 22:29 Atyetyart-rnemel Paul renh atwetyek irrek, rernem-anem anamerl-antey angkepirreynek. Atyetyart ra aterirrek innga, ra Rome-areny tyeynel arertnekerr.
ACT 22:30 Arlta ingwerelan Atyetyart ra Sanhedrin Council-ek-artwey-rnem yangkelhek, rernem angkerretyek. Ra ilkelhek arraty innga awetyek, “Ilek-kety arrantherr Paul-kety arlkarirreyel?” Ra ahelengkw-rnem ilanthek tyeyn Paul-they lheletyek. Ikwer-penhan Sanhedrin Council-rnem anyentilek. Atyetyartel Paul-anem arrernek, ikwer-rnem-itwek anngetherr rtnetyek.
ACT 23:1 Paul-el-anem Sanhedrin Council-areny-rnem arek, artewentyel arlkemel, “Atyenh-rnem, ayeng Akngeyek arraty innga awelhenh.”
ACT 23:2 Artwa irrpety Paul-itwek rtnek. Atyetyart Ananias-el renh-rnem ilanthek, Paul renh arrakert atwetyek.
ACT 23:3 Paul-el-anem Atyetyart ilkwa ilek, “Akngeyel ngenh atweyenh, ngan artwa irrtywerrey-angker, Moses-kenh-angkwarr apentey-angenhan, ntwarl artwernem ilanthek ayenh atwetyek.”
ACT 23:4 Rernem-anem Paul renh ilek, “Ntwa nyerrirremel iley-angenh! Nga Akngey-kenh tyaty atyetyart ilkwek apmwel-areth angkeyel!”
ACT 23:5 Paul ilelhek, “Atyenh-rnemay, atha renh ywemek, alhengk-arey-angenh! Atyetyart ikwer Akngey-kenh angka aynteyel, atyetyartek apmwel-areth angkey-angenh.”
ACT 23:6 Paul-el artwa renh-rnem iterl-arek, rernem Sadducee-rnem-then artwa Pharisee-rnem-then. Paul ilelhek, “Ayeng artwa Pharisee. Akngey atyenh artwa Pharisee arrpemarl. Ingwer-rnem ayenh atwetyek ilkelheyel, atharl Akngey renh tnakeyel-kety, ra ipmepenh akwentelhiley-angker.”
ACT 23:7 Sadducee-rnem-then Pharisee-rnem-then rernem awek-penh, rernem ilterrek-anem.
ACT 23:8 Artwa Sadducee-rnemel akalty-anthenh ingwer-rnem ipmepenh nthakenh akemirrey-angenh, angel-rnem aney-angenh arrangkw, itnweng-rnem aney-angenh arrangkw. Artwa Pharisee-rnemel akalty-anthenh, ipmepenh ingkerrenh akemirreyenh, angel-rnem inngarl aneyel itnweng-rnem inngarl aneyel arrpemarl. Sadducee-rnem-then Pharisee-rnem-then artewentyel-anem ilterrek.
ACT 23:9 Ikwer-penhan artwa court-areny Pharisee-rnem, alakenh arlkek ikwer, “Artwa nhan arlarl, mwerrarl! Angel-el renh ilek apek, itnwengel apek renh ilek.”
ACT 23:10 Rernem inngan aleth-antey atwerrenharl-kety, atyetyart ra aterirrek. Alakenhaym ra ahelengkw-rnem ilanthek, Paul renh inerl-alhemel warl rlterrk-warl ilarr-akwernetyek.
ACT 23:11 Ingwa ingwerelan Ingkart-anem Paul ikwer-itwel rtney-alhek, renh ilek, “Aterirrey-angenh ana! Nga kel Jerusalem-areny-rnem angka atyenh ilek. Ngkweng-anem aynteyel Rome tawen-areny-rnem angka atyenh akalty-anthetyek.”
ACT 23:12 Kel Ingwepenh-anem Jew-rnem anyentirrek, angkerretyek. Rernem ilerrek, “Arlkwey-angenh-antey antywey-angenh-antey alerl anwantherr Paul renh-tangkwel ipmek atwetyek. Atwenty-penhelant arlkwetyek, antywetyek.”
ACT 23:13 Artwa 40 alakenh angkerrenh.
ACT 23:14 Ikwer-penhan rernem tyaty-areny atyetyart-rnem artwa ampwernem-warl-then alhemel, “Aray anwantherr arlkwey-angenh antywey-angenh, Paul atwenty-penhant!
ACT 23:15 Arrantherr Sanhedrin Council-warl-then ahelengkw atyetyart ingwer-warl angka thwenetyek, Paul arrekantherr-warl atnwenhey-alhetyek, atyetyartel-anem Paul renh arraty-angkwarr ayernetyek. Rernem renh nhewarl-anyem atnwenhey-alenty, anwantherr renh ipmek-anem irrtyert-atwem.”
ACT 23:16 Paul-kenh ampelikw awek rernemarl ikwerarl tyel-angkerrenh, renh ipmek atwetyek. Ranem Atyetyart-rnem warl-warl aylpemel, Paul ikwer ilek.
ACT 23:17 Paul ranem atyetyart anyentek yangkelhek, renh ilek, “Anthety nhenh atnwenha, atyetyart irlkentyek-artwey Claudius ilkwewarl ra iletyek.”
ACT 23:18 Atyetyart ra anthety renh atnwenhek, ratherr angkerretyek. Ra atyetyart irlkentyek-artwey renh ilek, “Paul-el artwa anthety nhenh thwenek, atyeng-angkwarr, renharl Paul-el thwenek.”
ACT 23:19 Ranem anthety renh anyelkel ayernek, “Ilek ntwa atyeng iletyek nga apetyek?”
ACT 23:20 Anthety ra atyetyart ilkwa renh ilek, “Jew-rnem angkerrenh, Paul renh ipmek atwetyek. Rernem-anem ingwepenh angka ngkweng-warl thweneyenh. Ntwa Paul renh Sanhedrin Council-warl atnwenhetyek, rernem renh arraty-angkwarr ayernetyek.
ACT 23:21 Nga ikwer-rnem awelhey-angenh anetyek. Aray, artwa 40 irlkenty ikwer mpwelheyel, renh ipmek irrtyert atwetyek. Artwa rernem angkerrenh arlkwey-angenh antywey-angenh anetyek, Paul rernem atwenty-penhelant arlkwetyek, antywetyek. Rernem lyert mpwelheyel angka ngkwenh awetyek.”
ACT 23:22 Atyetyart irlkentyek-artwey ranem anthety renh ilek, “Angka nhenh ntwa atyeng ilek, nthakenh ingwer-rnem iley-angenh.” Ranem anthety renh thwenek.
ACT 23:23 Atyetyart ranem atyetyart atherrek yangkelhek. Ra renh-atherr ilek, “Mpwelanth arrpemarl atnengkilem, ahelengkw atyetyart 70 nanth-akert-rnem 200 ingwer-rnem irrtyart-awarr-rnem-then, ahelengkw 200 ingwer-rnem-then, nayp arreylp-awarr-rnem-then. Mpwelanth Atyetyart-rnem Caesarea tawen-warl alhetyek.
ACT 23:24 Ikwer-penhan Paul nanth-warl tywenemel renh atyetyart nhernem-angkwarr Felix-warl alhetyek, atyetyart ilkwewarl.”
ACT 23:25 Atyetyart ranem pip renh ingkwernek, ratherr Felix renh anthetyek.
ACT 23:26 “Felix-ay, atha ngenh tnakem. Ayengan Claudius, athan pip ngkweng ingkwerneyel.
ACT 23:27 Jew-rnemel artwa nhenh renh anterrkwek. Rernem renh ipmek atwetyek irrek. Atha awek ra Rome-areny aneyel. Alakenh-anyem ayeng atyetyart-rnemek arrkngert angkek, renh itethilemel.
ACT 23:28 Athanem renh Sanhedrin Council-warl atnwenhek, renh-rnem ayernetyek, ‘Ilek-they arrantherr artwa nhenh ipmek atwetyek ilkelheyel?’
ACT 23:29 Ayeng akalty, atharl renh-rnem awekarl, rernemarl ikwer angkerrenh ipmek atwetyek, tyayl-warl akwernetyek. Artwa ran arlarl.
ACT 23:30 Atha awek arrpemarl rernem ipmek atwetyekarl angkerrenh. Alakenh-anyem atha renh ngkweng-warl thwenek. Athantey arrpemarl Jew-rnem Atyetyart-rnem-then rernem ngkweng-warl alhetyek, rernem ngkweng-itwek-anem anngetherr ayntarrp-ilemel iletyek.”
ACT 23:31 Ahelengkw-rnem awelhek. Ingwel Paul rernem Antipatris tawen-warl akngek.
ACT 23:32 Ingwepenh ingkel apetyek-rnem rernem Jerusalem-warl-anem alpek. Ahelengkw nanth-akert-rnemel Paul renh anper-antey akngek Caesarea tawen-warl
ACT 23:33 Rernem pip Felix renh anthek. Rernem Paul renh anthek ikwer-rnem.
ACT 23:34 Pip renh reytemilek-penh, Felix-el Paul renh ayernek, “Apmer nthenh-areny ngan?” Paul ilelhek ikwer-warl, “Ayeng ahern Cilicia-areny.”
ACT 23:35 Felix-el-anem renh ilek, “Alerl-antey awetyek artwa ingwer-rnem apetyentyelant, ayntarrp-iley-angker-rnem.” Ranem ahelengkw ikwerenh-rnem ilanthek, rernem Paul Herod-kenh warl-itwek atnyenetyek alerl-antey.
ACT 24:1 Arlta 5-penhan, Ananias Caesarea tawen-warl apetyek Felix-warl. Ananias ra atyetyart ilkwa anenh. Ikwer-angkwarr atyetyart Jew irrpety apetyek arrpemarl. Tertullus ra court-areny. Rernem Tertullus-itwek angkerrenh ra Paul Felix-itwek anngetherr iletyek.
ACT 24:2 Felix-el-anem ahelengkw-rnem ilanthek, Paul renh court-warl akngetyetyek. Tertullus ranem Paul renh ayntarrp-ilek. Tertullus-el Felix renh tnakek, “Felix-ay, ngarl atyetyart arrwekel anwernekantherr anenh-angkwarr, ntwa anwenhantherr mwerr-angkwarr arntarnt-arek. Anwantherr mwerrant-arey anenh.
ACT 24:3 Anwantherr ngkweng awelheyel, arrwekel ntwa anwenhantherr arraty-angkwarr arntarnt-arenh.
ACT 24:4 Ayeng-anem arleng-alenty angkey-angenh. Angka akely arwa ayeng angkerl-ayney. Atha renh ayntarrp-ilem.
ACT 24:5 Paul ra artwa Jew-rnem apmer arrpanenh-itwek ilpertilerl-apenh. Ikwer-penhan rernem ahel ilterrenh. Rantey arrpemarl Nazarene-ek atyetyart aneyel.
ACT 24:6 Apmwerrkel ra tyaty ilkwewarl aylpenty-arrpantey akwerrp-rnem-akert. Anwantherr renh anterrkwek-anem.
ACT 24:8 Arrantherr renh amentel ayernenherr-arey. Ikwer-penhan arrantherr renh iterl-arem-anem, ra apmwel-areth akalty-antherl-anenty.”
ACT 24:9 Jew-rnem Tertullus-angkwarrarl apetyek-rnem rernem irrkaty-angkwarr-antey angkek.
ACT 24:10 Felix Paul-ek iltyerrek, ranem angketyek. Paul ra ilelhek, “Nga aherrety arrpanenhel mwerr-angkwarr arntarnt-arek, mwerr atha ngenh tyernem.
ACT 24:11 Ingwer-rnemel ngenh ileman, ayeng apmwerrkel arwa Jerusalem-warl apey-alpek, Akngeyek inkwerelheyek.
ACT 24:12 Nhenh-rnem akaltyarl tyaty ilkwa kwen-itwek ilterrey-angenh. Atha apmwel-areth akalty-anthey-angenh aketh-itwek, Jerusalem ikwer-itwek.
ACT 24:13 Rernem akalty, rernem ayenh apalel arwa ayntarrp-ileyel.
ACT 24:14 Ayeng ngkweng arraty ilelheyel, ayeng Akngeyek inkwerelheyel, renh tnakeyel. Jew-rnemel ayenh ayntarrp-ileyel, ayeng Akngeyek inkwerelhey-angenh-arrpantey. Athan angka Moses-kenh-angkwarr apentem, Akngey-kenh angkakert arrwekeleny-rnem-then.
ACT 24:15 Athan Akngey-kenh-angkwarr apenteyel arrpemarl, rernemarl apentenh-apeny. Akngeyel mwerr-rnem-then artwa apmwernem-then akemelhileyenh.
ACT 24:16 Alakenhaym ayeng arrkernelheyel Akngey-angkwarr arraty ayeng anetyek ahern-areny ingkerrenhek arraty-angkwarr ayeng anetyek arrpemarl.
ACT 24:17 Aherrety arrpanenhel ayeng apmer arrpanenh-itwek anek. Ikwer-penhan ayeng Jerusalem-warl apey-alpek. Atha man ikwer-rnem akngey-alhek, tyenkerr anthetyek tyaty ilkwitwek.
ACT 24:18 Artwa Jew irrpetyel ayenh tyaty ilkwitwek arek, atharl tyenkerr Akngey anthenh. Ayeng ament-areny atha akngerr irlkentyiley-angenh atwerretyek.
ACT 24:19 Artwa Jew Asia-areny irrpety tyaty ilkwitwek anenh arrpemarl. Rernem nhenh-warl apetyey-angenharl, ngkweng-angkwarr anngetherr ilelhetyek.
ACT 24:20 Tertullus-rnemel ayenh ayntarrp-ileyel atharl apmwangkwarr akalty-anthenty-arrpantey. Aray, rernem ayenh Sanhedrin Council-itwek anngetherr ayntarrp-ilek, ywarn-antey.
ACT 24:21 Rernem ayenh ayernek, atha ikwer-rnem ilek, ‘Arrantherr lyert ayenh ayntarrp-ileyel, atharl Akngey tnakeyel, ipmepenh ingkerrenh itethiley-angker.’”
ACT 24:22 Felix ra arrwekel-antey Ingkart Jesus-kenh angka awek. Ranem renh-rnem ilek, “Atyetyart Lysias alerl-antey apetyey-angenh-antey mpwelheyel. Ra aremirrenty, athanem Paul renh iley-ayntetyek-anem, nthakenharl ra irreyenh.”
ACT 24:23 Felix-el-anem atyetyart ahelengkw anyent ilanthek, Paul renh arntarnt-aretyek. “Ntwa renh arntarnt-ara! Renh tyeynel arertney-angenh anetyek. Ntwa ikwerenh-rnem-then menty aretyek, rernemarl ilkwatherr ikwer-warl apetyem, amernel renh wantetyek.”
ACT 24:24 Arlta irrpety-penh, Felix anew ikwerenh Drusilla-akert warl court-ek-arelh ikwer-warl alhek, Paul renh awetyek. Drusilla arelh Jew anenh. Ikwer-penhan Paul-el ikwer-atherr Jesus-kenh angka akalty-anthek, Jesus renh apentetyek.
ACT 24:25 “Akngey-angkwarr arraty-angkwarr apentenherr-atherr! Apmwekety mwerranty irretyek, apmwekety ipmelhetyek. Arlta ingkernel Akngey ra ingkerrenh akngakeyenh.” Paul renh awek-penh Felix ra aterirrek. Ranem Paul renh ilek, “Kel, ipmey, ingwer-ingerant ayeng ngkweng yangkelhetyek.”
ACT 24:26 Ra yangkelhenh, aweth-antey ratherr angkerretyek, arratyilerretyek Felix mpwelhenh, Paul-el renh man anthetyek, Paul ra man anthemel tyayl-they tyerrelhetyek.
ACT 24:27 Aherrety atherr-penh, Rome-areny-rnemel Atyetyart artwa ingwer-anem rnkernek, itnan Porcius Festus. Jew-rnem ilkelhenh ra tyayl kwen anerl-ayntetyek, Felix-el Paul renh tyayl-they tyarlewey-angenh-antey.
ACT 25:1 Rernem Festus-anem rnkernek, atyetyart ilkwa anetyek. Ikwer-penh arlta atherr-penh, Festus Caesarea tawen-they Jerusalem-warl alhek.
ACT 25:2 Atyetyart tyaty-areny-rnem-then Jew-kenh atyetyart ingwer-rnem-then Paul-ek angkerrenh.
ACT 25:3 Rernem Festus renh ayernek, ra Paul Jerusalem-warl akngetyetyek. Rernem ilkelhek Paul renh iwerr ampep-itwek-antey ipmek atwetyek.
ACT 25:4 Festus-el renh-rnem ilek, “Paul Caesarea-itwek aleth anetyek. Ayeng Caesarea-warl alerl alpeyenh ingwer-inger.
ACT 25:5 Arrantherr angkeyel, ra artwa apmwarl aneyel. Atyetyart irrpety arrekantherrenh atyeng-angkwarr apetyetyek, ngenh anngetherr ayntarrp-iletyek.”
ACT 25:6 Festus-anem Jerusalem-itwek anenh wik anyentek-atwety. Ikwer-penhan ra Caesarea-warl alpek. Arlta ingwerelan court-warl-anem alhek, Paul ikwer-anem yangkelhek.
ACT 25:7 Paul ra court-itwek aney-alhek-anem, Jerusalem-arenyel-rnem renh aleth ayntarrp-ilek. Rernem irrtywerremel renh aleth-antey ayntarrp-ilenh.
ACT 25:8 Paul-anem ilelhek “Atha Jew-rnem-kenh-angkwarr apmwel-areth mpwarey-angenh, Rome-areny-rnemek-then. Atha tyaty ilkwa Jew-rnem-kenh apmwel-areth mpwarey-angenh. Ayeng Caesar Rome-areny Atyetyart ilkwek irrpelthirrey-angenh.”
ACT 25:9 Festus ra ilkelhek, Jew-rnem kwartewetyek. Alakenh-anyem ra Paul renh ayernek, “Nga apek Jerusalem-warl alhem, nga court-el angketyek ikwer-itwek apek, Jerusalem-itwek.”
ACT 25:10 Paul-el renh tyernek, “Ayengarl Rome-areny. Ntwa atyeng court mpwaretyek Rome-itwek-antey. Kel nga akalty atha Jew-rnem-angkwarr apmwel-areth mpwarey-angenhan.
ACT 25:11 Atha apmwel-areth mpwarentyan, atyengarl alakenh aynteyelarl, rernem ayenh ipmek atwetyekarl alhewerarl. Rernem irrtywerremel ileyel. Ingwer-rnemel nthakenh ayenh ahayiwey-angenh Jerusalem-areny-rnem-warl. Atyetyart Rome-areny rant ayenh court-itwek ayernetyek.”
ACT 25:12 Paul renh awek-penh, Festus artwa ingwer-rnem-then angkerrenh. Artwa rernem Rome-areny-rnem-angkwarr renh iterl-arenhan. Ikwer-penhan ra Paul renh ilek, “Ngarl ilkelheyel-angkwarr-antey, Atyetyart Caesar rant court-itwek ayernetyek.”
ACT 25:13 Ingwer-ingeran, King Agrippa Caesarea-warl apetyek anew ikwerenh-then-antey Bernice-then. Ratherr ilkwatherr apetyek Festus-warl, renh aretyek.
ACT 25:14 Ratherr kel arlta irrpety ikwer-itwek anek-penh, Festus-el King renh Paul-ek ilek. Ra renh ilek, “Felix-el artwa anyent tyayl-itwek iwerl-alhek.
ACT 25:15 Ayeng Jerusalem-itwek anenh-antey, tyaty-areny atyetyart-rnem-then Jew-rnem atyetyart-rnem-then rernem atyeng-warl apetyek. Rernem ayenh ayernek, atha anyent renh ipmek atwetyek.
ACT 25:16 Atha renh-rnem ilek, ‘Anwekantherrenh-angkwarr angka ingweran aynteyel arrpemarl. Anwantherr nthakenh ingwer ipmek atwey-angenh. Arrantherr renh anngetherr court-itwek ayernetyek. Ikwer-penhan ra ilelhenty, renh ipmek-anem atwetyek.’
ACT 25:17 Jew-rnem-anem nhenh-warl apetyek atyeng-warl. Arlta ingwerelan ayeng Paul-ek yangkelhek, atha renh ayernetyek, rernem renh anngetherr ayntarrp-iletyek.
ACT 25:18 Rernem-anem ayntarrp-ilek, athanem iterl-arek rernemarl apalel renh ayntarrp-ilek, atha renh nthakenh ipmek atwey-angenh.
ACT 25:19 Rernem ilterrek, Akngey ikwer-rnem-kenh-they. Rernem ilterrek Jesus-they, rarl arrewaly ayntek. Paul ra ilek, ‘Jesus ra iteth aneyel.’
ACT 25:20 Ayeng-anem ywarn iterrek athanem Paul renh ayernek, ‘Nga Jerusalem-warl alhetyek? Atha ngenh court-emileyek.’
ACT 25:21 Paul ilelhek, ‘Ayeng ilkelheyel, Caesar-itwek ayenh court-emiletyek.’ Alakenh-anyem atha renh tyayl-itwek atnyeneyel, Rome-warlant renh thwenetyek.”
ACT 25:22 Ikwer-penhan Agrippa-el-anem Festus renh ilek, “Ayeng ilkelheyel atha artwa renh awetyek.” Festus-el renh ilek, “Ntwa kel ingwepenhan renh awetyek.”
ACT 25:23 Kel arlta ingwerel Agrippa Bernice-atherr Festus-kenh warl-warl apetyek, arnkwa mwerr-angkerel aylpemel. Ahelengkw Atyetyart ingwer-rnem-then, artwa ingwer-rnem-then warl ikwer-itwek anyentirrek. Ikwer-they Festus Paul-ek yangkelhek.
ACT 25:24 Festus-anem angkek, “King Agrippa-ay, atyetyart-rnemay, arrantherr artwa nhenh arenherr-arey! Jew nhenh-arenyel-rnem-then Jerusalem-areny-rnem-then rernem artwa renh ayntarrp-ilek. Rernem-antey ilanthek, atha renh ipmek atwetyek.
ACT 25:25 Ran artwa mwerrarl, arlarl. Atha renh-rnem arternpel awek, nthakenh atha renh ipmek atwey-angenh, menty-anem. Ikwer-penhan Paul rantey angkek, Caesar-el renh court-emiletyek. Alakenh-anyem atha renh Caesar-warl thwenetyek.
ACT 25:26 Nthakenh atha renh arwa thweney-angenh, renh court-emiletyek. Alakenh-anyem ayeng ikwer yangkelhek, arrantherr King Agrippa-el akngerr ayernetyek. Anantherr-anem pip thwenetyek atyetyart Caesar-warl.
ACT 25:27 Arrantherr mwerrant-arey angkerrenty, atha renh thwenemarl.”
ACT 26:1 Ikwer-penhan King Agrippa-el Paul renh ilek, “Nganem ikwer-rnem-warl ilelha.” Paul iltyerremel renh-rnem akaterilek, rap ikwer-rnem ilelhek,
ACT 26:2 “King Agrippa, Jew-rnemel ayenh ayntarrp-ileyel. Ayeng-anem inkwerelheyel, ngkweng-warl anngetherr ilelhetyek.
ACT 26:3 Nga akalty Jew-rnem-kenh-angkwarr ayeng ngkweng-warl angkeyel. Atyeng awelha!
ACT 26:4 Jew-rnem atyeng akalty, ayeng arraty-angkwarr anenharl ampa akely-they. Ayeng alakenh lwewarrernelhek apmer Jerusalem-itwek.
ACT 26:5 Rernem ayenh arrwekel-antey iterl-arenh, ayeng Pharisee-arl anenh. Alakenh-anyem athan arraty-angkwarr apentenh.
ACT 26:6 Awank-akerr Akngeyel arrewaly anwekantherrenh-rnem alhelek. Ayeng kel akalty nhenh arraty innga. Arrantherr irrpeltherreyel, Akngey rarl arrewaly ingkerrenh ipmepenh akwentelhileyenh. Israel-kenh ingkerrenh akalty-wenyarl rernem mpwelheyel Akngey-kenh angka arrwekeleny renh arratyirretyek. Rernem Akngey renh aleth-antey ayerneyel. Lyert Jew-rnem ilkelheyel ayenh ipmek atwetyek. Atyetyart, renh-rnem atha ileyel, Akngey-kenh angka arrwekeleny arraty aynteyel.
ACT 26:9 Awank-akerr ayeng iterrenh Jesus Nazareth-arenyekarl irrpelthirretyek.
ACT 26:10 Alakenh atha mpwarek apmer Jerusalem-itwek. Jew-kenh tyaty-areny Atyetyart rernem ayenh thwenek, atha Ingkartarl apenteyel-rnem tyayl-warl akwernetyek, ingwer-rnem ipmek atwetyek, Ingkart-angkwarrarl apenteyel-rnem.
ACT 26:11 Ayeng Ingkart-areny-rnemek tyaty akely-rnem-itwek nthwenh, atha renh-rnem atwetyek. Atha renh-rnem apentey-angenh anetyek ilek. Ayeng apmer arleng ingwer-ampeny-warl alhek, atha renh-rnem alwernemel atwetyek.
ACT 26:12 Ingwer-ingeran, ayeng Damascus-warl-anem alhek, tyaty-areny atyetyart ilkwernemel ayenh thwenek, Jesus-arl apenteyel-rnem Damascus-itwek anterrkwetyek.
ACT 26:13 King-ay, lyenenty ilkwel ayenh arrtyernek alker-they. Ayenh artwa ingwer-rnem-then.
ACT 26:14 Anantherr ingkerrenh-antey ahern-warl aytnek. Ra ayenh Hebrew-kenh angkel ayernek, ‘Saul-ay, ilek ntwa atyenh-rnem alwerneyel atwetyek ngay? Atyeng irrpelthirremel nga ament apmwelheleyel!’
ACT 26:15 Athanem renh ayernek, ‘Ingkartay, angwenh ngan?’ Ingkartel ayenh ilek, ‘Ayengan Jesus-arl. Ayenh ntwa alwerneyel atwetyek.
ACT 26:16 Kel, akemirra! Ayeng ngkweng-warl aremirrek. Atha ngenh rlwanek, atyeng warrkirretyek, ntwa renh-rnem iletyek. Ntwa renh-rnem angka ingwer iletyek, angka renh atha ngkweng iley-angenh-antey.
ACT 26:17 Atha ngenh Jew-rnem-warl Jew-weny-rnem-warl-then thwenem, atha ngenh kel ikwer-rnem-kety arntarnt-areyel.
ACT 26:18 Ntwanem renh-rnem angka atyenh akalty-anthetyek. Ntwa renh-rnem iletyek, apmwek inkwerelhey-angenh anayntetyek, arrentyek awelhey-angenh anayntetyek, kel Akngeyekant awelh-ayntetyek, rernem Akngey-warl angkepirretyek. Rernem ayenh-anem tnaketyek, Akngeyel apmwa ikwer-rnem-kety iwem. Ikwer-penhan atha renh-rnem anyentelhilemarl.’
ACT 26:19 King Agrippa, ayeng kel Ingkartek awelhek. Ra atyeng aremirrek.
ACT 26:20 Atha Jew-rnem-then Jew-weny-rnem-then akalty-anthek Damascus-itwek-anem Jerusalem-itwek-anem, apmer Judea-itwek-anem. Ikwer-penhan apmer arrpanenhek. Atha renh-rnem ilek, rernem Akngey-warl angkepirretyek, rernem-anem arraty-angkwarr anetyek. Ingwer-rnemel iterl-areyenh rernemarl angkepirrek Akngey-warl-athek.
ACT 26:21 Jew-rnemel ayenh tyaty ilkwitwek anterrkwek, rernem ayenh ipmek atwetyek ilkelhek.
ACT 26:22 Akngeyel ayenh arntarnt-arek. Athanem ingkerrenh ileyel angka Jesus-kenh. Angka nhenh arraty inngarl aynteyel. Akngey apenteyelarl-rnem awankarl anenh-rnemel Moses-akerr arrwekel ilek arrpemarl.
ACT 26:23 Rernem ilek Christ ra irrwampenty awelhenty-penh ilwetyek. Ikwer-penhan retangkwel arrewaly-penh akemirreyenh. Ikwer-penhan angka ikwerenh arlpimperreyenh angka ilpertel-warl, Jew-rnemel-then Jew-weny-rnemel-then renh arraty iterl-aretyek, rernem-anem iteth intem-antey anayntetyek.”
ACT 26:24 Paul angkenh-antey Festus ikwer angkek, “Paul arwengk ngan! Ingkerrenh-angkwarr nga akaltyirrek, ilpertelhilemel!”
ACT 26:25 Paul-el renh ilek, “Festus, atyetyart ilkwa, ayengan arwengk-wenyarl. Atharl ikwer-rnem ileyel arraty inngarl.
ACT 26:26 King Agrippa-el angka nhenh iterl-areyel. Alakenhaym ayeng ikwer arternp innga angkek. Christ ra akngerr-itwek anngetherr-itwek ilwek, rap akemirrek.”
ACT 26:27 Paul-el Agrippa renh ayernek, “Ntwa angkakert arrwekeleny Akngey-kenh tnakem? Ayeng akalty ntwa renh-rnem tnakem!”
ACT 26:28 Agrippa-el Paul renh ilek, “Nga atyeng arrkernelheyel ayeng Ingkart-angkwarr anetyek!”
ACT 26:29 Paul-el renh ilek, “Lyert apek, ingwer-inger apek. Atha Akngey renh ayernem ngkweng ingwer-rnemek, arrantherr atyeng lyert awelhetyek. Arrantherr ingkerrenh Jesus-arl apenteyel-rnem atyeng-apeny anetyek tyeyn-weny.”
ACT 26:30 King-then Festus-then Bernice-then rernem akwentemel rtnerl-alhek ingwer-rnem-then.
ACT 26:31 Ikwer-penhan room-they rernem aketh-warl-anem alhek. Rernem angkerrenh, “Artwa nhenh apmwewenyarl! Nthakenh anwantherr renh ipmek atwey-angenh! Nthakenh tyayl-itwek atnyeney-angenh.”
ACT 26:32 Agrippa-el-anem Festus renh ilek, “Anantherr renh tyayl-they menty tyarlewey-angenh, Caesar-elant renh court-emiletyek rarl ilkelheyel-angkwarr.”
ACT 27:1 Festus ra iterrek Paul renh apmer Italy-warl thwenetyek. Alakenh-anyem Paul artwa tyayl-areny ingwer-rnem-then Julius-warl thwenek, Rome-areny Atyetyart anyent ra renh-rnem Rome tawen-warl akngetyek. Julius ra atyetyart ahelengkw 100 ikwer-rnem, irlkentyek-akert.
ACT 27:2 Anwantherr-anem rtnwa anyent-warl nganek. Aristarchus artwa Macedonia-areny ra Thessalonica tawen-itwek anenh. Ra nganerl-alhek arrpemarl. Adramyttium-warl kel alhetyek irrek apmer Asia-warl.
ACT 27:3 Arlta ingwerelan Sidon tawen-itwek Julius ranem Paul renh mwerr-angkwarr tyarlewek, ikwerenh-rnem arerl-alpetyek. Rernem renh amern-rnem anthek ra alethel alhetyek.
ACT 27:4 Kwatyel-antey alhenh, awer ilkwa innga pwey-alhek. Awerel anwenhantherr akngelhew-akngelhilek. Alakenh-anyem anwantherr apmer Cyprus-they arrer-antey alhenh.
ACT 27:5 Ikwer-penh anwantherr ahern Cilicia-angkwarr ahern Pamphylia-they aleth alhek, Myra ikwer-itwek-anem aney-alhek. Myra ra tawen anenh ahern Lycia-itwek.
ACT 27:6 Myra tawen ikwer-itwek atyetyart ra rtnwa ingwer arek, Alexandria tawen-they apetyek. Rtnwa ra Italy-warl alhetyek-anek. Alakenh-anyem Atyetyart ra anwenhantherr thwenek rtnwa ikwer-warl-anem nganerl-alhetyek.
ACT 27:7 Anwantherr arlta irrpety-inger alhek Cnidus tawen-warl. Anwantherr kel ywarn-antey alhek, awerel anwenhantherr akngelhew-akngelhilek. Alakenh-anyem anwantherr alhek apmer Crete-warl. Salmone tawen-angkwarr anwantherr aleth alhek.
ACT 27:8 Anwantherr apmer-they arrer-ampenyel alhek. Ikwer-penhan anwantherr Fair Havens tawen-warl apetyek. Fair Havens tawen Lasea tawen-they arrer anenh.
ACT 27:9 Awer rlterrkel akngelhew-akngelhilek-kety, anwantherr Fair Havens tawen ikwerel-antey anek. Awer ra rlterrkam-rlterrirrek alyangkwel. Alakenh-anyem anwantherr arrangkw ayntek, anwantherr aleth alhey-angenh. Paul-el artwa renh-rnem ilek,
ACT 27:10 “Artwernemay, anwantherr nthakenh anper-alhey-angenh anwantherr apmwewarl irrekerr apek rtnwa akelhekerr ingkerrenh atwekerr kwatyel aylpekerr. Rtnwa akelhentyel kwaty-itwek, ampwal ingkerrenh ywerrekerr.”
ACT 27:11 Rome-areny atyetyart ra Paul-ek awelhey-angenh. Ra rtnwek-artweyekant, rtnwek atyetyartekant awelhenh.
ACT 27:12 Fair Havens ra rtnwek rtakw mwerr aney-angenh, alherrp aleth-antey pwenh. Alakenh-anyem rtnwek-artwey-rnem ilkelhek Phoenix tawen-warl anper-alhetyek. Phoenix ikwer-itwekan rtnwek-arelh rtakw mwerrarl ayntek. Rtnwel anerl-apenh-rnem ilkelhek apmer nhenh-itwek anetyek, alherrp-kety.
ACT 27:13 Ingwer-ingeran awer akely-anem pwey-alhek. Rernem-anem iterrek, “Anwantherr kel arrkernelhey, Phoenix-warl-anem anper-alhetyek.” Rernem ayen kanty-akert renh lhelek, Phoenix-warl-athek kwatyel-antey anperl-alhek.
ACT 27:14 Ikwer-penhan awer rlterrkel-anem ayerrer-they akngerrakw-they pwey-alhek apmer Crete-they.
ACT 27:15 Awer ilkwanem pwey-alhek, alhetyek arrkernelhek. Rernem ywarn-anem altwerl-athek alhetyek arrkernelhek. Awer ra rtnwa renh akngartewek-anem antekerr-athek.
ACT 27:16 Awerel-anem anwernantherr akngartewek, apmer akwerlp akely-warl, itnan ikwerenh Cauda. Anantherr akwerlp akely ikwer arrer irremel, anwantherr rtnwa akely inemel rtnwa ilkwewarl arertnek, ayteng-akngeynetyek.
ACT 27:17 Rtnwa ikwer-itwek rwepel arertnek, ngkweltyirrekerr. Awerel aleth akngartewekerr rernem aterirrek, rtnwa ra ahernel mwernelhekerr, apmer Libya-itwek. Rernem kalikw akely-anem artelh-aynek, rtnwa ra mwerr-angkwarr alhetyek.
ACT 27:18 Arlta ingwerel, awer ra rlterrk aleth pwenh. Alakenh-anyem arlta ingwerel rernem rtnwethey ampwal-rnem kwatyek iwek arwerlp alhetyek.
ACT 27:19 Ikwer-penhan arlta ingwerel, rernem kalikw-rnem-then rwep-rnem-then kwaty-warl iwek.
ACT 27:20 Arlta akngerr ingkeny-then antyarr-rnem-then anwantherr arey-angenh. Awer ra aleth pwenh. Anwantherr-anem iterrek, anwantherr ingkerrenh ilweyenh, kwaty ampantel.
ACT 27:21 Anwantherr angayakw kel amern arlkwey-angenh anenh. Paul-el-anem artwa renh-rnem ilek, “Arrantherr atyeng awelhey-angenh. Arrantherr apmer Crete-el aney-angenh, rtnwa mwerr ayntey-alhek ampwal-rnem ingkerrenh.
ACT 27:22 Arrantherr aterirrey-angenh anetyek, nthakenh anwantherr ilwey-angenh.
ACT 27:23 Aray, Akngey atyenhel angel thwenek atyeng-warl. Angel ra ayenh ilek, ‘Paul-ay, aterirrey-angenh! Akngey ilkelheyel nga Caesar-angkwarr anngetherr ilelhetyek. Ra artwa ingkerrenh itethileyenh.’
ACT 27:25 Alakenh-anyem artwernem arrantherr aterirrey-angenh anetyek. Atha Akngey tnakem, angka ikwerenh innga aynteyel, ran anwenhantherr kwaty-kety itethiley-angker!
ACT 27:26 Rtnwa akwerlp-itwek mwernelheyel.”
ACT 27:27 Anwantherr kel ingwa 14-ek-atwety kwaty alay Mediterranean ikwer-itwek anenh. Awer ra rtnwa renh aleth-antey akngelhew-akngenhelhilek. Kel iterl-arek rernem ahern ikwer-warl irrenty-arrpantey.
ACT 27:28 Rernem-anem ayen kanty-akert renh kwaty-warl iwek, rernem aretyek kwaty ra apek kwen ayntentyek. Rernem rwep renh kwaty-they tyerrek, rernem arek kwaty ra 37 metres ipert ayntek. Ikwer-penhan rernem arek kwaty 27 metres ipert ayntekan.
ACT 27:29 Rtnwek warrkenh-rnem aterirrek, apwert atwekerr-arrpantey ahern-then. Rernem-anem 4-pel anchor-rnem kwaty-warl iwek. Rtnwa ingkern-ampenyek rtnwa renh arternpiletyek. Ikwer-penhan rernem ingwepenhek-anem mpwelheyel.
ACT 27:30 Ikwer-penhan rtnwek warrkenh-rnem aterirrek, rtnwa ikwer-they anterretyek. Rernem-anem rtnwa akely kwaty-warl arrernek. Ingwer-rnem irrtywerremel ilek, “Anwantherr kanty ayen-akert ingwer-rnem rtnwethey atwarrelhiley.”
ACT 27:31 Paul-el renh-rnem arek, Rome-areny Atyetyart-rnem ilek, “Rernem rtnwa renh iwerl-alhenty, Akngeyel arrenhantherr kwaty-kety itethiley-angenh.”
ACT 27:32 Atyetyart-rnemel rwep renh akek, rwep rarl rtnwa akely renh anterrkwenh. Rtnwa akely ranem kwaty-warl aytnek.
ACT 27:33 Ingkeny tyerrelhetyek-anem irrek, Paul-el-anem artwa ingkerrenh ilek amern arlkwetyek. Ra renh-rnem ilek, “Arenherr-arey, kel ingwepenh-anem. Kel arrantherr arlta 14-ek-atwety aterirremel warrkirrek, arrantherr amern arlkwey-angenh.
ACT 27:34 Kel-anem amern arlkwenherr-arey! Arrantherr amern-weny angayakw irrekerr, arrantherr mwerr anetyek ilwey-angenh.”
ACT 27:35 Alakenh angkek-penh Paul-el amern inek. Ranem ikwer-rnem-itwek anngetherr Akngey ayernek, amern renh rlweth-akemel, ra kel arlkwek.
ACT 27:36 Paul-ek awelhemel, rernem amern renh arlkwek arrpemarl.
ACT 27:37 Artwa 276 rtnwa ikwer-itwek anenh.
ACT 27:38 Rernem ingkerrenh amern arlkwek-penh. Ikwer-penhan rernem weyt ntang-rnem alay-warl iwek, rtnwa ra, arwerlp-awaty alhetyek.
ACT 27:39 Kel ingwepenh irrenhey-alhek-anem rtnwek warrkenh-rnemel ahern impalth-anem arek, apmer renh iterl-arey-angenh. Aketh mwerr ahern impalth renh arek rernem ilkelhek rtnwa renh ahern ikwer-warl nganerl-alhetyek.
ACT 27:40 Alakenh-anyem rernem ayen kanty-akert 4-pel rwep-they akek. Ayen kanty-akert rernem ipertek aylperl-alhetyek. Rernem rtnwa renh kwaty impalth-warl akngartewek. Ikwer-penhan kalikw sail mpwarek, awerel rtnwa renh kwaty impalth-warl-athek akngeynetyek.
ACT 27:41 Rtnwa ra ahern-itwek mwernelhek. Akwerlp ranem ahern-itwek mwernelhek. Ikwer-penhan kwatyel rtnwa ingkern-ampeny ngkweltyilek.
ACT 27:42 Ahelengkw-rnem ingkerrenh iterrek, artwa tyayl-areny-rnem ingkerrenh ipmek atwetyek, rernem anterrekerr.
ACT 27:43 Julius atyetyart Rome-areny ilkelhek, Paul ra iteth anetyek. Alakenhaym ra ahelengkw-rnem arrkngert angkek. Ranem renh-rnem ilek kwaty-warl alyeyamparl alhetyek artempel-warl.
ACT 27:44 Artwa akwerrp-rnem ra ilek, rernem ngkwelty rtnwepenh anterrkwemel alyeyamp pwerlpirrenh. Kel artwa ingkerrenh-anem mwerr-antey kwaty impalth-warl artarnpenhek.
ACT 28:1 Anantherr ingkerrenh kwaty impalthel ahern-itwek-anem rtney-alhek. Apmer-areny-rnem anwekantherr ilek, akwerlp renh itnan Malta.
ACT 28:2 Apmer Malta-areny-rnem rernem anwekantherr inkwerelhek. Kwaty rntwenh. Rernem anwekantherr rwa arrtyek, anwantherr arlterrngirretyek, irrentel anwenhantherr atwekerr.
ACT 28:3 Paul-el-anem ngkwelty akwetyemel rwewarl iwek. Rtnwem-anem ikwer-they tyerrelhey-ayntek, iltyanem renh tnhwek.
ACT 28:4 Apmer-areny-rnemel arek, rernem alakenh angkerrenh, “Artwa nhenhan artwa ahelengkwarl. Ra nthakenh iteth aney-angenh, lyert ilwem.”
ACT 28:5 Paul-el-anem rtnwem renh rwewarl iwemel arrtyek, Paul ra arntetyirrey-angenh.
ACT 28:6 Apmer-areny-rnemel renh artewentyel arenh. Rernem arenh, ra wangketyek-arrpantey, rtnwemel tnhwem-penh, ra ilwetyek-arrpantey. Rernem renh aleth-antey arenh. Ra mwerr aleth anenh. Rernem alakenh-anyem angkerrenh, “Artwa nhenh altyerr!”
ACT 28:7 Artwa Publius akwerlp ikwer atyetyart anenh. Ra anwekantherr inkwerelhek, warl ikwerenh-warl akngeynek. Anwantherr arlta irrpetyel ikwer-itwek anenh. Anwantherr awek Publius-kenh aynikw arntety ayntenh rwenpirrek, atnert-then akalthek.
ACT 28:8 Ikwer-warl alhemel, Paul ranem Akngey-warl angkek. Ranem iltya ikwerenh ikwer-warl arrernek. Publius-kenh aynikw-anem mwerrirrek.
ACT 28:9 Rernem awek-penhan, arntety-rnem Paul-warl apetyenh, Akngeyel-anem renh-rnem mwerriletyek.
ACT 28:10 Rernem anwenhantherr tnakek, amern-akerr anthek, alethel alpetyek.
ACT 28:11 Malta ikwer-itwek rtnwa ingwer anek. Alherrp-kety arrwekel-antey apetyek. Rtnwa Alexandria tawen-they apetyek, rtnwa itnan ikwerenh Akngey Atyewenheng. Anantherr Malta ikwerel alkent irrpetyek-atwety anenh-penh anwantherr rtnwa ikwer-warl-anem nganek, kwatyel aleth alhek.
ACT 28:12 Anantherr Syracuse tawen-warl artarnpenhek. Syracuse tawen ikwer-itwek arlta irrpety-inger anenh.
ACT 28:13 Ikwer-penhan anwantherr Rhegium tawen-warl-anem anper-alhek. Arlta ingwerelan awerel-anem kel antekerr-they-anem pwek, anwantherr arlta atherr-penh Puteoli tawen-warl-anem alhek.
ACT 28:14 Tawen ikwer-itwek anwantherr Jesus-arl apenteyel irrpety arek, rernem anwekantherr yangkelhek, anwantherr wik anyent anetyek.
ACT 28:15 Jesus-arl apenteyel Rome-arenyel awek, anwantherrarl apetyek, rernem anwekantherr-warl-athek apetyek, ampep-warl, rlwatetyek. Appius tawen Three Taverns tawen-warl. Renh-rnem aremel, Paul Akngeyek inkwerelhek, rantey arrpemarl arnkatyirrek. Ikwer-penhan anwantherr Rome-warl-anem anperl-alhek.
ACT 28:16 Rome-itwek-anem kapmentel Paul renh tyarlewek rarl warl-itwek anetyek. Rernem ahelengkw anyent thwenek renh atnyenetyek.
ACT 28:17 Arlta irrpety-penh Paul atyetyart Jew-rnemek yangkelhek. Rernem kel anyentirrek. Ra renh-rnem ilek, “Atyenh-rnemay, atha anwekantherrenh-angkwarr akengenty mpwarey-angenh, ayeng arrwekeleny-rnem apmwangkwarr alhey-angenh. Jew-rnemel ayenh anterrkwemel thwenek, Rome-areny kapment-warl.
ACT 28:18 Rernem ayenh ayernek. Rernem ayenh iterl-arek ayengarl artwa arla. Rernem-anem ilkelhek rernem ayenh ipmek atwey-angenh tyarlewetyek.
ACT 28:19 Jew-rnem atyetyart-rnemel ayenh ayntarrp-ilek. Alakenh-anyem ayeng angkek, ‘Ayeng ilkelheyel Atyetyart ilkwa Caesar-elant ayenh court-itwek ayernetyek.’ Atha nthakenh anwekantherrenh-rnem ayntarrp-iley-angenh.
ACT 28:20 Arrenhantherr iletyek, ayeng arrekantherr yangkelhetyek. Ayeng lyert tyeyn-akert aneyel. Ilek-they? Atha Akngey-kenh Itethiley-angker tnakeyel. Itethiley-angker renh Akngeyelarl alhelek, Israel-kenh-rnem-warl thwenetyek.”
ACT 28:21 Jew-rnem atyetyart-rnemel Paul renh ilek, “Aray, apmer Judea-areny-rnemel pip anwekantherr-warl thweney-angenh-antey ngkweng-they. Artwa rernem apetyey-angenh-antey, ngenh ayntarrp-iletyek.
ACT 28:22 Anantherr ilkelheyel, ngenh awetyek, ngarl ilelhem. Anwernantherr awek apmer arrpanenh-they ingkerrenharl Jesus apenteyel-rnem-kety arlkarirreyel.”
ACT 28:23 Rernem-anem angkerrenh arlta ingwerel rernem anyentirremel angkerretyek Paul renh awetyek. Arlta ikwerel rernem Paul-warl apetyek. Paul ranem ikwer-rnem angkek ingwepenh-they atwerrpek-atwety. Ra renh-rnem ilek, “Jesus ra Ingkart ingkerrenhek aneyel.” Rantey arrpemarl renh-rnem ilek, “Moses-kenh angka arrwekeleny Akngey-kenh angkakert-rnem arrwekel Jesus-ek angkerrenh.”
ACT 28:24 Ingwer-rnemel-anem ikwer-penhan angka tnakek. Ingwer-rnem-anem arrangkw, tnakey-angenh.
ACT 28:25 Paul-el renh-rnem ilek, “Itnweng rant arraty innga angkek, Akngey-kenh angkakert arrwekeleny Isaiah-angkwarr, ra arrwekeleny-rnem ilekarl, ‘Akngerr renh-rnem ilay, arrantherr arternp innga awelhey-angenh. Arrantherr nthakenh iterl-arey-angenh. Arrantherr intem-antey arerl-aneyenh. Arrantherr nthakenh iterl-arey-angenh. Akngerr iylpa akentelhek, atyeng mwerranty awelhey-angenh. Annga ikwer-rnem aparrngirrek. Atha renh-rnem alakenh ilek, rernem anngel aretyek, rernem iylpel awetyek, rernem-anem atyeng arraty-angkwarr awelhetyek. Ikwer-penhan atyeng-warl angkepirretyek, athanem renh-rnem mwerriletyek.’ Alakenh-anyem Akngeyel Israel-kenh-rnem ilek.” Paul-el renh-rnem ilek, “Angka nhenh Akngeyel ingkerrenh Jew-weny-rnem itethiletyek, angka nhenh atha renh-rnem ilek, rernem angka nhenhek awelheyek.” [Rernem ilterrek. Ikwer-penhan rernem alpek.]
ACT 28:30 Paul-anem aherrety atherrel-anem anenh, warl anyent rent-emilemel. Rernem ikwer-warl ilkwatherr apetyek.
ACT 28:31 Ranem renh-rnem arnkatyel akalty-anthek, Akngey ra Ingkart ingkerrenhek aneyel. Ra Ingkart Jesus Christ-kenh angka akalty-anthek, Akngeyelarl renh thwenek. Ingkerrenh ikwer awelhek, ingwerel renh tyerney-angenh.
ROM 1:1 Ayeng Paul, Jesus Christ-kenh warrkenh. Atha pip nhenh arrekantherr-warl thwenek, Akngeyel-anem ayenh rlwanek, angkakert ikwerenh anetyek. Rantey arrpemarl ayenh thwenek, angka mwerr-angker ikwerenh akalty-anthetyek.
ROM 1:2 Awank-akerr Akngeyel arrwekeleny-rnem ilek, angka ikwerenh-angkwarr, artwa angkakert rernem angka renh ingkwernek pip-warl. Akngey-kenh angka impen aynteyel.
ROM 1:3 Angka mwerr-angker nhenh Akngey-kenh alerikw. Ra arrwekeleny David-kenh arrpemarl ahern-areny.
ROM 1:4 Ra Akngey-kenh rlterrk-akert aneyel, irrwerl-areny-kenh. Alakenh ra akemirrek ipmepenh Itnweng Rlwartel anwekantherr arrernek. Jesus Christ ranem atyetyart ilkwa anwekantherrenh aneyel.
ROM 1:5 Jesus-el ayenh angkakert Akngey-kenh mwerr arntarnt-arek. Ra anwenhantherr rlwanek, angka ikwerenh akalty-anthetyek. Ra anwenhantherr arrernek, anwantherr ingkerrenh Jew-weny-rnem akalty-anthetyek apmer arrpanenhek, rernem Jesus-kenh-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek, renh tnaketyek.
ROM 1:6 Ranem arrenhantherr rlwanek, arrantherr ikwerenh-rnem anayntetyek, Jesus-kenh-rnem ingkerr.
ROM 1:7 Atha pip nhenh thwenek, arrekantherr-warl Rome-areny-rnem-warl. Akngey anwekantherrenh Akngey arrekantherr inkwerelheyel. Ranem arrenhantherr rlwanek, arrantherr ikwerenh-rnem anayntetyek. Ingkart Akngey, Ingkart Jesus Christ arrekantherr inkwerelheyel.
ROM 1:8 Arrwekel-antey ayeng Akngeyek inkwerelheyel, Jesus Christ-angkwarr, arrekantherr ingkerrenhek. Apmer arrpanenh rernem angkerreyel, arrantherrarl Jesus renh tnakek.
ROM 1:9 Ayeng intem-antey Akngeyek warrkirreyel, angka Akngey-kenh alerikw akalty-antheyel. Akngeyan akalty, ayeng arraty angkeyel. Ayeng arrekantherr iylpangkeyel iylpelirrey-angenh, Akngey renh ayernemel. Ayeng arrekantherr-warl alhetyek-anek. Ayeng apetyem, Akngey ilkelhentyarlant.
ROM 1:11 Ayeng ilkelheyel, arrekantherr-warl alhetyek, atha arrenhantherr rlterrkiletyek, arrantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek. Alakenh-anyem anwantherr rlterrkilerrerl-ayntetyek, ikwerenh-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek
ROM 1:13 Atyenh-rnemay, ayeng arrekantherr-warl alhetyek-arrpantey, ywarn-antey. Akngey atyeng arrkngert angkek. Ayeng ilkelheyel, atha Rome-areny-rnem Jesus-warl atnwenhetyek, atha Jew-weny ingwer-rnem Jesus-warl atnwenhek-apeny, apmer arrpanenhek.
ROM 1:14 Iterl-aray, atha ingkerrenhek angka mwerr-angker ingkerrenhek iletyek, tyak-rnemek-then, akwerrp-rnem-then akalty-anthetyek, apmwamwam-rnem-then ingkerrenhek akalty-anthetyek, atyenh-angkwarr-antey.
ROM 1:15 Alakenh ayeng iterrenh angka mwerr renh iletyek, Rome-areny-rnem.
ROM 1:16 Ayeng Akngey-kenh angkekety nyerrirrey-angenh. Angka Akngey-kenh-angkwarr anwantherr itethirreman, iteth-kenh apmer-warl alpem, anwantherr renh tnakenty. Jew rernem-tangkwel arrwekel anenh, akalty-anthenh, ingwerel-rnem-anem, apmer arrpanenhek-anem.
ROM 1:17 Angka mwerr-angker alakenh aynteyel, ingwerel Jesus renh tnakenty, ra Akngey-kenh-angkwarrant anem. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: “Ingwer Akngeyek awelhenty, ra Akngey-angkwarr arraty aneman, ra iteth intem-antey anayntetyek, Akngey-kenh-angkwarr.”
ROM 1:18 Akngey-kety amentirrenty apmwangkwarr irrem. Intwemelirrenty Akngey-kety ikwer-rnem aynteyel arrpemarl, atwetyek. Alakenh ingwer-rnem Akngey-kety arrkngert angkenty, Akngey renh iterl-aretyek, Akngey ikwer-rnem-kety ahelirrem. Ranem renh-rnem atwem.
ROM 1:19 Ra ikwer-rnem ahelirrem, rernem arraty-angkwarr apentey-angenh-they, rernem ikwer awelhey-angenh-they. Kel rernem iterl-areyel rarl iwerr arratyilek ikwer-rnem.
ROM 1:20 Ran rlterrk ilkwakert aneyel, ahern-then alker-then arrpmernemel. Alakenh-they ingkerrenhel areyel-anem. Rernem ikwer iterreyel.
ROM 1:21 Rernem Akngeyek akalty anem, rernem renh tnakey-angenh, ikwer inkwerelhey-angenh. Rernem ilpertilelhenh, apmwangkwarr. Rernem apatemel anew-aneyel.
ROM 1:22 Rernem tnakelheyel akalty-arrpantey. Rernem akwerrp iterl-arey-angenh.
ROM 1:23 Rernem Akngey rlterrk inngekety intwemelirrek, rernem apwert-penh ingkerr artwapeny mpwarek, thip-apeny mpwarek, atnwenth-apeny mpwarek, rtnwem-apeny-then mpwarek, ikwerant-anem inkwerelhenh. Rernem arrangkwarl, ahern-areny-kenhant inkwerelhek.
ROM 1:24 Alakenh-anyem Akngeyel renh-rnem menty-anem tyarlewek, rernem ingwer-rnem ikngwetyek angwenhirreyel, ament-warl apmwangkwarr alhetyek.
ROM 1:25 Rernem Akngey-kenh-angkwarr arraty iterl-arey-angenh. Rernem irrtywerreyelarl ahern-arenyek inkwerelheyel, ampwal apwert-penh arwerl-penh arnwarnekarl. Anwantherr Akngey renhant tnaketyek. Amen.
ROM 1:26 Alakenh-anyem Akngeyel menty-anem tyarlewek, rernem apmwangkwarr apenterl-ayntetyek. Arelh ingwer arelhant-atherr, artwekety arlkarirreyel, iteng-apeny anayntetyek.
ROM 1:27 Artwa ingwer-rnem arelh-kety arlkarirreyel. Artwant-atherr, iteng-atherr-apeny. Rernem apmwangkwarr mpwarenty, Akngeyel renh-rnem atwemarl.
ROM 1:28 Rernem Akngey-kenh-angkwarr-kety arlkarirrenh. Akngeyel renh-rnem menty-anem tyarlewem, rernem apmwangkwarr ikwer-rnem-kenh-angkwarrant apenterl-ayntetyek.
ROM 1:29 Rernem apmwangkwarrant apenteyel, rernem arnkaty. Rernem ingwer-rnem-kety arlkarirreyel. Rernem ingwer-rnem ipmek atwem. Rernem ingwer-rnemek irrtywerl-amperneyel, irrtywerremel ileyel. Rernem ingwer-rnemek irrwernelheyel. Rernem ingwer-rnem ilteyel. Rernem ingwer-rnemek angka akngerrileyel irrtywerremel.
ROM 1:30 Rernem ingwer-rnem ayntarrp-ileyel ikwer-rnem tyel-angkerreyel. Rernem ament-warl alheyel, tnakelhemel. Rernem Akngey-kety arlkarirreyel. Rernem ikwer irrpelthirreyel. Rernem aynikwek-then amikwek-then awelhey-angenh, inkwerelhey-angenh.
ROM 1:31 Rernem arwengkirreyel, rernem irrtywerreyel apek, rernem ingwer-rnemek amperrngirrey-angenh apek, rernem nthakenh ingwerenty amek-arey-angenh.
ROM 1:32 Rernem kel akalty, Akngey angkek-angkwarr-antey, ra apmwangkwarr alheyel-rnem-kety ipmelhem. Rernem apmwangkwarr arternp anerl-anem. Rernem ingwer-rnem rwewileyel apmwangkwarr ingkerr rernem anayntetyek.
ROM 2:1 Ntwa ingwer-rnem ayntarrp-ilenty, nga apmwelhilemarl. Akngeyel areyel, ntwarl ilek-ilek mpwareyel apmwangkwarr apenteyel. Nga ayntarrp ilelhem ament. Akngey-kenh-angkwarr arratyirretyek-arrpantey.
ROM 2:2 Akngeyel apmelerr-angkwarr atwem, ingwerentyel apmwangkwarr mpwarenty. Arraty-angkwarr alakenh.
ROM 2:3 Ntwa iterl-areyel Akngeyel apmwernemant atwenty-arrpantey. Akngeyel ngenh atwem arrpemarl, ntwa apmwa mpwarenty.
ROM 2:4 Nga apek iterreyel, Akngeyel ngenh arntarnt-arenty-arrpantey. Akngey ngkweng mwerr lwewarrernelhem, nga ikwer-warl angkepirretyek.
ROM 2:5 Nga apek apmwekety angkepirrey-angenh, Akngeyek mwantyel awelhey-angenh, Akngeyel ngenh atwemarl arlta ikwerenhel. Ingkerrenhel renh iterl-areyenh, angka ikwerenh arraty inngarl aynteyel.
ROM 2:6 Arlta ingkern ikwerenhel, ra ingkerrenh ilek-ilek mwerr-angker antheyenh, rernemarl ikwerenh-angkwarr apentenh. Mwerr-angkwarr apententy, ran iterreyel intem-antey anayntetyek. Akngeyel renh itethileyenh arrpemarl arlta ingkernel.
ROM 2:8 Ingkart-kety intwemelirreyel, ament-angkwarr alheyel-rnem, ranem renh-rnem ingkerrenh atwem, Jew-rnem-tangkwel, Jew-weny-rnem-then. Akngeyel renh-rnem arntety antheyenh.
ROM 2:10 Mwerr-angkwarr apenteyel-rnem, Akngeyel mwerr anayntem ikwer-rnem-itwel, ikwer-rnem inkwerelheyenh, Jew mwerr-rnem arrwekel-antey, Jew-weny-rnem-then.
ROM 2:11 Akngeyel-anem ingkerrenh-antey akngakeyenh arraty-angkwarr, Jew-rnem-then Jew-weny-rnem-then.
ROM 2:12 Jew-weny-rnem Akngey-kenh angka arrwekelenyek akwerrp-rnem, ament-warl alheyel-rnem, Akngeyel renh-rnem ywerrelhileyenh. Jew ingwer-rnem arwarl awelhenh-rnem, rernem Akngey-kenh-angkwarr apentey-angenh, Akngeyel renh-rnem atwem angka arrwekelenyarl aynteyel-angkwarr ikwer-rnem. Ingwer-rnem Akngey-kenh-angkwarr arratyarl anenh-rnemant, Akngeyel renh-rnem arraty antwem.
ROM 2:14 Jew-weny-rnemel Akngey-kenh angka apentey-angenh-antey, angka Moses-elarl arrernek-angkwarr. Rernem angka arrwekeleny ikwer-rnem-kenhant apenteyel. Akngey-kenh angka arrwekeleny iterl-arenh, akwerrngelant atnyenenh. Akngeyel renh-rnem iylpangkelhilenh, rernem iterretyek, nthenh-angkwarr apenterl-ayntetyek, apmwangkwarr apek, mwerr-angkwarr apek.
ROM 2:16 Arlta ingkernel, Akngeyel ingwelem Jesus Christ arrerneyenh, rarl ingkerrenh akngaketyek, nthakenharl rernem iterreyel-angkwarr. Rernem irrtyertewelhey-angenh, Akngeyel areyelarl-kety. Alakenh-anyem angka mwerr-angker athan ileyel.
ROM 2:17 Alakenh aynteyel Jew-rnemek, arrantherr Akngey-kenh-rnem akwel, Akngey-kenh angkek akalty-arrpantey, arraty-angkwarr apenteyel-arrpantey.
ROM 2:19 Arrantherr Jew-rnem tnakelheyel arrantherr ingkerrenh mwerr-angkwarr akalty-antheyel, atnwenheyel renh-rnem, ingwemerntel aneyel-apeny-rnem, rernem angkepirretyek.
ROM 2:20 Arrantherr Jew-rnem tnakelheyel arrantherr akwerrp-rnem akalty-anthenty-arrpantey, angka arrwekeleny-angkwarr atnyenetyek. Arrantherr tnakelheyel, arrantherr Angka Akngey-kenh-angkwarr apenterl-anenty-arrpantey.
ROM 2:21 Arrantherr ingwer-rnem akaltyilem, arrantherr ament akaltyirrey-angenh arrpemarl. Arrantherr ingwer-rnem ilem, anyelkel iney-angenh anetyek. Arrantherr anyelkelarl ineyel.
ROM 2:22 Arrantherr ingwer-rnem akaltyilem, ingwer-kenh mpweny ikngwey-angenh anetyek. Arrantherr ingwer-kenh mpweny ikngwem arrpemarl. Mpwarekarl-penh ingkart-arrpantey-rnem-kety apmwernem arrantherr ipmelhetyek-arrpantey arrkernelheyel ywarn. Arrantherr anyelkel ineyel-antey.
ROM 2:23 Arrantherr tnakelheyel arrantherr Akngey-kenh arrwekeleny-angkwarr apenterl-anenty-arrpantey. Arrantherr Akngey-kenh arrwekeleny-angkwarr apmwelhileyel. Angka Akngey-kenh arrwekeleny aynteyel: “Jew-rnem arrantherr apmwangkwarr apenteyelarl-kety, alakenh-anyem apmer ingwer-areny-rnem Akngeyek irrpelthirreyel.”
ROM 2:25 Artwa mpwarenty, mwerrarl artwekenh-angkwarr. Angka impen nhanyem angka arrwekeleny-angkwarr apenterl-ayntetyek. Angka arrwekeleny renh apentey-areny, ikwer inkwerelhemel. Arrantherr Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilenty, arrantherr arrangkwarl, ikwerety intwemelirrem.
ROM 2:26 Artwa Jew-weny ikwer-rnem-kenh-angkwarr artwirrey-angenh arrangkw, rap Akngey-kenh-angkwarr apententy, rap arraty-angkwarr aneman, Jew arraty-angkwarr aneyel-rnem-apeny. Akngeyel renh-rnem mwerr antweyel, Jew artwernemel Akngey-kenh angka arraty apenteyel-apeny. Jew-weny-rnemel arrenhantherr ayntarrp-ilem, arrantherr Akngey-kenh angka innga apentey-angenh-they.
ROM 2:28 Rernem Akngey-kenh-angkwarr arraty apententy, rernem Jew-kenh-angkwarr arraty apentem-apeny. Jew ingwer-rnem angath-antey apenteyel, arrangkw, arraty innga apentey-angenh.
ROM 2:29 Ingwerel-rnem apenteyel Jew-rnem innga apenteyel-apeny. Itnweng Rlwartel renh-rnem akalty-anthek, Moses-kenh-angkwarr-weny. Akngey ranem ikwer-rnem inkwerelhem arrpemarl, ahern-areny-kenh-angkwarr-weny.
ROM 3:1 Akngey-kenh-angkwarr apenteyelel, mwerr apek aynteyel artwa mpwaretyek Jew-kenh-angkwarr? Akngey-kenh-angkwarr Jew-rnem mwerr-ayteng aneyel?
ROM 3:2 Ikwer-rnem-tangkwel Akngeyel angka ikwerenh arrernek, rernem apenterl-ayntetyek.
ROM 3:3 Jew ingwer-rnemel arraty-angkwarr apentey-angenh. Akngey-kenh-angkwarr anwantherr menty-anem ipmelhey-angenh, rernem ipmelhek-apeny. Akngeyel angka arrwekel arrernek, nthakenh iparey-angenh.
ROM 3:4 Arrangkw! Ingwerenty irrtywerrenty, Akngey-kenh angkekety intwemelirrey-angenh. Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: “Akngey-kenh angka arraty innga, nthakenh ingwerentyel court-warl arrerney-angenh.”
ROM 3:5 Jew-rnemel apmwangkwarr apententy, arraty Akngeyel renh-rnem atweyenh. Ingwerel-rnem renh-rnem areyenh, rernemarl Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilek. Rernem iterl-arem-anem, Akngey arraty inngarl. Arraty ahern-areny-rnem atweyenh? Mwerr Akngeyel apek renh-rnem tyarlewetyek apmwangkwarr? Arrangkw innga. Arraty-angkwarr ra Jew-rnem anwenhantherr akngakeyenh, anwantherr ingkerrenh apmwelhilek-kety.
ROM 3:7 Jew ingwer-rnem angkek, ayeng Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilenty, rernem Akngey renh iterl-arem-anem arraty inngarl. Akngeyel apek ayenh menty atwey-angenh. Mwerr alakenh?
ROM 3:8 Ingwer-rnemel ayenh ayntarrp-ilek, ayeng alakenh rwewilerrenty-arrpantey. Ayeng nthakenh Akngey-angkwarr arratyirrey-angenh-arrpantey. Akngeyel renh-rnem atweyenh.
ROM 3:9 Jew-rnem anwantherr apek mwerr-ayteng ingwer-rnem-angkwarr, anwantherr angka Akngey-kenh-akerting? Arrangkw. Anwantherr apmwakert ingkerrenh aneyel, Jew-rnem-then Jew-weny-rnem-then.
ROM 3:10 Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: “Nthakenh anyent apek Akngey-angkwarr amentel arratyirrey-angenh. Rernem arratyirretyek-arrpantey arrkernelhenh ywarn.
ROM 3:11 Rernem Akngey renh iterl-arey-angenh. Arraty-angkwarr apentetyek arrkernelhey-angenh.
ROM 3:12 Rernem intwemelirrek Akngey-kety, ingkerrenh-antey. Rernem apmwangkwarr apenteyel, ingkerrenhel.
ROM 3:13 Rernem arrakertel apmwel-areth ileyel. Rernem irrtywerremel ileyel.
ROM 3:14 Rernem apmwilem, ilterl-anemel.
ROM 3:15 Rernem ingwer-rnem atwetyek arrkernelheyel.
ROM 3:16 Rernem irrwernelheyel, rwewilirreyel.
ROM 3:17 Rernem tnhwerant-arey irrentirreyel ingwer-rnem-itwek.
ROM 3:18 Rernem Akngeyek iterrey-angenh arrangkw, amentewarl.” Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel.
ROM 3:19 Alakenh Akngeyel angka arrwekeleny arrernek, Jew-rnemek, rernem iterretyek ikwer. Arraty-arrpantey tnakelhemarl-kety, anwantherr ahern-areny-rnem iterl-aretyek, rernemarl apmwangkwarr ingkerrenh alhenh.
ROM 3:20 Anyent apek nthakenh Akngey-angkwarr arratyirrey-angenh, angka arrwekeleny-angkwarrant apententy. Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarr, rernem iterl-arelhem rernem apmwakert-antey aneyel.
ROM 3:21 Aley alakenh anwantherr arratyirretyek Akngey-kenh-angkwarr. Alakenh angka arrwekeleny aynteyel. Alakenh Akngeyel arrernek ikwerenh-angkwarrant, Moses-kenh-weny-angkwarrant.
ROM 3:22 Rernem Jesus Christ tnakenty, rernem Akngey-angkwarr arraty anem, Jew-rnem-then Jew-weny-rnem-then ingkerrenh-antey.
ROM 3:23 Ingkerrenh nthakenh Akngey-kenh-angkwarr arraty aney-angenh ament, Akngey irrwerl-areny iterl-arey-angenh, rarl rlterrk innga aneyel. Akngeyel iwerr anwekantherr mpwarek Jesus Christ-angkwarr. Ra ingkerrenhek katy ilwek, ra renh-rnem anyentelhilek Akngey-warl, rernem Akngey-kenh-angkwarr arraty anayntetyek, alyelk.
ROM 3:25 Awank-akerr arrwekelenyel-rnem atnwenth-tangkwel atwenh, aker tyenkerr arrernetyek, rernem Akngey-angkwarr arratyirretyek. Alakenh Akngeyel Christ renh anthek, rernem ipmek atwetyek, ingkerrenhek katy ilwetyek, tyenkerr-apeny, ingkerrenhel. Akngey ra ingkerrenhek lwewarrernelhek, ra arraty innga aneyel. Rernem renh tnakenty, Akngeyel renh-rnem ayntarrp-iley-angenh, alyelk-apeny rernem anayntetyek. Apmwangkwarr alhenh-rnem ra ahern-areny menty tyarlewek, ywerrelhilemel atwey-angenh. Christ ra ingkerrenhek katy ilwek, rernem arraty ingkerrenh anayntetyek. Ranem ikwerenh-angkwarr arratyilek, rernem mwerr-angkwarr apenterl-ayntetyek. Rernem arraty-angkwarr anem, rernem Jesus renh apententy.
ROM 3:27 Alakenh-they ingkerrenhel nthakenh arraty-arrpantey tnakelhey-angenh, Jesus-ant tnakem. Angka arrwekeleny-angkwarr apententy nthakenh arratyirrey-angenh Akngey-kenh-angkwarr. Anwantherr akalty, anwantherr Jesus renh tnakenty anwantherr Akngey-kenh-angkwarr arraty aneyel. Angka arrwekeleny arrangkw.
ROM 3:29 Akngey ranem ingkerrenhek aneyel, Jew-rnemek-then, artwa Jew-weny-rnemek-then.
ROM 3:30 Rernem Jesus renh tnakenty, Akngeyel renh-rnem arraty antwem, Jew-rnem-then, Jew-weny-rnem-then.
ROM 3:31 Anwantherr Jesus renh tnakeyel, anwantherrap angka arrwekeleny-kety ipmelhey-angenh. Arrangkw, aleth-antey iterl-areyel Akngey-kenh-angkwarr apenterl-ayntetyek.
ROM 4:1 Atha angka Abraham-akert ileyel, rarl arrwekeleny anwekantherrenh ahern-areny-kenh, ra arratyirrek Akngey-kenh-angkwarr.
ROM 4:2 Abraham ament arratyirrey-angenh, tnakelhey-angenh, ahern-areny-kenh-angkwarr. Akngey-kenh ament arrpemarl aynteyel,
ROM 4:3 Akngey-kenh pipel aynteyel: “Akngeyel Abraham artwa arraty innga arek, rarl Akngeyek awelhenh.”
ROM 4:4 Ingwerenty warrkirrentyan atyetyartek, rap renh man anthem warrk-penhant, rarl ikwer warrkirrek. Mareny weth-lkwer, man anthetyek.
ROM 4:5 Akngey-kenh-angkwarr aynteyel ingwer-antey, ament arrpemarl. Ahern-areny-kenh-angkwarr aynteyel warrk-angkwarr. Akngeyel anwenhantherr atnyenem arwa alhewerarl. Ahern-areny-rnemel Akngey renh tnakenty, Akngeyel renh-rnem arraty areyel. Anwantherr ywarn-antey arratyirretyek arrkernelheyel ahern-areny-angkwarr. Akngeyelant ahern-areny apmwamwam irrpelthel arratyileyel, renh tnakentyelant.
ROM 4:6 Akngey-kenh pipel aynteyel arrpemarl, David angkek arrpemarl. Apmwakert-antey aneyel-rnem, amentewarl alheyel-rnem, aleyan Akngeyel apmwa ikwer-rnem-kety iwem, renh-rnem apmwa antwey-angenh. Rernem ywarn arrkernelheyel arratyirretyek ikwer-rnem-kenh-angkwarrant, rernem Akngey tnaketyek. Akngeyel renh-rnem arratyant areyel, ikwerenh-angkwarrant.
ROM 4:7 “Rernem irrkngerney-anem aneyel.
ROM 4:8 Ingkartel nthwekern renh apmwa antwey-angenh. Ra irrkngerney-anem aneyel.”
ROM 4:9 Nthakenh? Jew-kenh-angkwarr apenteyel-rnemek ilkelheyel? Arrangkw. Ra ingkerrenhek ilkelheyel artwekenh-angkwarr apenteyel-rnemek, artweweny-rnemek-then, ingkerrenhek ra ilkelheyel. Akngeyel Abraham renh arraty arek, rarl ikwer awelhenh.
ROM 4:10 Ilenger Akngeyel Abraham renh alakenh ilek? Arrwekel-antey Abraham ra Akngey tnakenh. Ikwer-penh ingkern-anem ra arwa artwirrek. Akngeyel angka arrernek ikwer, iylpangkelhiletyek, angkan ikwerenh arlpimpil-ayntetyek apmer arrpanenh-warl, ingwer-rnem-warl, rernem Akngey-kenh-angkwarr arratyirretyek arrpemarl.
ROM 4:12 Abraham arrwekel anenh, ingkerrenhek, rernemarl Akngeyek awelheyel, Abraham Akngeyek arrwekel awelhenh-apeny, Abraham ra arrwekel anenh-apeny arrpemarl artwirrey-angenh-antey. Ra Akngey tnakenh, ingkern-areny-rnem rernem tnakayntetyek apenterl-ayntetyek ikwerenh-angkwarr-antey.
ROM 4:13 Abraham Akngeyek awelhenh, arratyirreynek Akngey-kenh-angkwarr. Alakenh-anyem Akngeyel renh alhelek ikwerenh-rnem akngerram-akngerriletyek, apmer arrpanenh-warl arlperrtyirretyek. Jew-rnem-kenh-angkwarr arrangkwarl, ament arrpemarl ayntenh, ahern-areny-kenh-angkwarr-apenyarl.
ROM 4:14 Anantherr Jew-kenh-angkwarr apententy, anwantherr Akngey-kenh angkekety amentirrem, anwantherr arrangkwarl, menty ipmem.
ROM 4:15 Akngeyel arntety anthem apmwangkwarr apententyan. Akwerrp-rnem, angka arrwekeleny iterl-arey-angenh rernem nthakenh Akngey-kenh-angkwarr apmwelhiley-angenh.
ROM 4:16 Ingkerrenh akarrirrem Akngey-warl, rernem Jesus renh tnakenty, Moses-kenh-rnem-then ingkerrenh ingwer-rnem-then. Rernem Akngeyek awelheyel, Abraham rarl Akngeyek awelhenh-apeny. Akngeyel iwerr mpwarek ikwer-rnem arrpemarl, ingkerrenhel anyent-angkwarr apenterl-ayntetyek, Abraham-kenh-rnem arrpemarl, Abraham-kenh-angkwarr apenteyel arrpemarl.
ROM 4:17 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: “Akngeyel Abraham renh alhelek, ikwerenh-rnem akngerram-akngerriletyek, rernem apmer arrpanenh-warl arlpimpirr-ayntetyek.” Akngeyel Abraham renh alhelek, rarl ikwer awelhek. Akngey rey-antey ingkerrenharl ra arrpmernek, ilek-ilek, ipmepenh itethiley-angker.
ROM 4:18 Arleng-alenty Abraham ampek mpwelhenh ywarn-antey, ipantey, renh-atherr anthetyek. Ra artwamp innganem irrek, aherrety 100-anem, apekap-anem irrek, Sarah-then-antey. Abraham Akngeyek irrpelthirrey-angenh, mwerr Akngeyek awelhenh, rarl renh arrwekel ilek. Ra Akngey tnakek innga.
ROM 4:21 Ra Akngey renh tnakenh innga, Akngey rarl rlterrkarl anenh.
ROM 4:22 Alakenh-anyem Abraham renh Akngeyel ilek, “Nga atyeng-angkwarr arraty aneyel.”
ROM 4:23 Akngeyel angka artwa anyentekant arrerney-angenh, angka arrernek ingkerrenhek.
ROM 4:24 Angka anwekantherr ingkerrenhek aynteyel. Akngeyel Jesus ipmepenh akemelhilek. Anwantherr renh tnakenty Akngeyel anwenhantherr ilem arrpemarl, “Nga atyeng-angkwarr arraty aneyel.”
ROM 4:25 Akngeyel Jesus renh thwenek, rernem renh menty ipmek atwetyek. Ra katy anthelhek, ra apmwa anwekantherrety iwetyek. Akngeyel renh itethilek, anwantherr Akngey-angkwarr arraty anayntetyek.
ROM 5:1 Anwantherr Jesus renh tnakenty, anwantherr Akngey-angkwarr arraty aneman. Akngeyel anwenhantherr atnyenem Jesus Christ-angkwarr, Ingkart anwekantherrenh. Anwantherr mwerrant-arey ingkerrenh aneyew. Anwantherr inkwerelhemel mpwelheyel Akngey ikwer, rarl anwekantherr iwerr mpwarek. Ra apey-alpeyenh rlterrk ilkwakert apmer mwerr-angker-warl akngeynetyek.
ROM 5:3 Ingwer-rnemel anwenhantherr ilpertiletyek arrkernelheyel. Rernem irrwerneyel. Anwantherr mpwelheyel inkwerelhemel Akngey ikwerant, anwantherr rlterrk anayntem. Akngeyel anwenhantherr rlterrkilem.
ROM 5:5 Anwantherr ywarn mpwelhey-angenh arrangkw. Akngeyel Itnweng Rlwart impen anwekantherr-warl thwenek. Ikwer-penh iterl-areyel-anem, Akngey anwekantherr ilkelheyel.
ROM 5:6 Anwantherr apmwangkwarr alhenharl, anwantherr apatemel anenh, Akngey iterl-arey-angenh. Jesus katy ilwek apmwernem ingkerrenhek, anwenhantherr itethiletyek, arlta arraty anyent ikwerel-antey.
ROM 5:7 Ahern-areny kel nthakenh ingwerek katy ilwey-angenh, artwa mwerrek apek.
ROM 5:8 Akngey-kenh-angkwarr ingwer-antey ament arrpemarl. Akngey ingkerrenhek ilkelheyel, awank-antey, anwantherr apatemel anew-anenh, apmwangkwarr alhenh-angkwarr Christ ingkerrenhek katy ilwek anwekantherr ingkerrenhek apmwangkwarr anenh-rnemek.
ROM 5:9 Jesus-kenh arrkngel anwenhantherr irrarlkemel arratyilek, anwantherr arraty Akngey-kenh-angkwarr aneman. Akngeyel anwenhantherr nthakenh atwey-angenh.
ROM 5:10 Arrwekel anwantherr amentewarl alhenh, Akngey iterl-arey-angenh, Akngey-kety arlkarirrenh, artwa apmwernem. Aley-anem anwantherr Akngey-kenh-rnem-anem. Alerikw ikwerenh anwekantherr katy ilwek. Rap itethirrek-anem, ra anwenhantherr itethiletyek arrpemarl.
ROM 5:11 Anwantherr Akngeyek inkwerelhetyek, rarl Ingkart Jesus Christ thwenek, ingkerrenh Akngey-angkwarr pweytilek, anwantherr ikwerenh-rnem anetyek.
ROM 5:12 Artwa arrwekeleny Adam alakenh apmwelhilek. Ranem ilwek. Ingkern-penh-rnem alakenh apmwelhilem arrpemarl. Rernem ilwem arrpemarl.
ROM 5:13 Akngeyel angka 10 Moses renh anthey-angenh-antey. Artwa arrwekeleny-rnem apmwelhilek, rernem iterl-arey-angenh anenh akwerrp. Alakenh-kety Akngeyel renh-rnem apmwa antwey-angenh.
ROM 5:14 Arrwekeleny rernem kel-antey ilwek ingkerrenh. Adam-kenh anenh-rnem rernem ingkerrenh ilwek apmwakert, Moses-ek-atwety. Apalarl anenh-rnem rernem ingkerrenh ilwek. Adam-tangkwel arrwekeleny anenh, Jesus apetyetyek-alenty. Artwa arrwekeleny Adam ra iwerr apmwa mpwarek. Artwa ingwer ingkern-theyarl apetyek, ra iwerr mwerr anwekantherr mpwarek.
ROM 5:15 Artwa ratherr amentant atherr. Adam Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilek. Ingkerrenh ilwek. Ra arrwekel iwerr mpwarek anwekantherr, aleyarl aynteyel-antey. Jesus Christ ranem apetyek mwerr-angker mpwaretyek. Artwa anyent-angkwarr ra apmwa ingkerrenh-they iwey-angker. Anwantherr arratyirretyek ikwerenh-angkwarr, rarl iwerr mwerr-angker mpwarek anwekantherr, anwantherr arraty anetyek Akngey-kenh-angkwarr.
ROM 5:17 Artwa anyent apmwelhilek-they, ingkern-penh ingkerrenh ilwek. Artwa anyent ingwer-anem apetyek, Jesus Christ-anem. Ra iwerr anwekantherr mpwarek. Akngeyel anwenhantherr ilek, “Arrantherr atyeng-angkwarr arraty aneyel.” Anwantherr intem-antey iteth aneyel.
ROM 5:18 Artwa anyent apmwelhilek. Ahern-arenyel Adam-kenh-angkwarr apmwangkwarr apentenh. Alakenh arraty Akngeyel ahern-areny ingkerrenh ipmek atwetyek. Artwa anyent ingwer arraty-angkwarr apentenh, iwerr mpwaretyek, rernem arratyirreynetyek, ra apmwa ingkerrenh-kety iwek, rernem iteth intem-antey anayntetyek.
ROM 5:19 Artwa arrwekeleny anyent Akngeyek awelhey-angenh. Alakenh-angkwarr rernem apmwangkwarr alhenh. Artwa ingwer Akngeyek awelhenh. Ra iwerr mpwarek ingkerrenhek. Alakenh-angkwarr, ingwer-rnem arratyirreynem mwerr-warl-athek.
ROM 5:20 Akngeyel angka arrwekeleny arrernek, rernem iterl-aretyek, rernemarl apmwangkwarr apentenh. Akngeyel iwerr mpwarek ikwer-rnem, renh-rnem arwa alhewer itethiletyek.
ROM 5:21 Apmwangkwarr apentenh rernem ilwek-anem. Jesus-arl apenteyel-rnem rernem arratyirrek, rernem intem-antey iteth anayntetyek. Alakenh-anyem Akngeyel arrernek ikwer-rnem, Jesus Christ Ingkart anwekantherrenh alakenh arrernek ingkerrenhek.
ROM 6:1 Ingwer-rnem iterreyel apmwangkwarr apentetyek, apmwekety rernem angkepirrenty mwerrarl Akngey ikwer-rnem inkwerelhetyek-arrpantey, rernem angkepirrentyekan. Alakenh rernem apmwangkwarr apenteyel aleth, “Alerl ayeng angkepirretyek wenh!”
ROM 6:2 Alakenh anwantherr iterrey-angenh arrangkw! Kel anwantherr apmwekety ipmelhek, nthakenh anwantherr apmwangkwarr alhey-angenh.
ROM 6:3 Anwantherr baptise inemel, anwantherr ingkerrenh Jesus-warl-anem anyentirrek. Anwantherr baptise irrenty anwantherr Jesus-angkwarr aylpeman, rarl anwekantherr ilwek. Ra ahern nhenh iwerl-alhek, anwantherr apmwa ahern-areny iwerl-alhek arrpemarl, renharl apentenh-rnemel.
ROM 6:4 Jesus awenngel ayntek, arlka lyerteny-anem itethirrek. Baptise-angkwarr Jesus-el anwenhantherr anyentelhilem ikwerenh-warl. Anwantherr lyerteny-anem irreyenh arrpemarl. Akngeyel Jesus renh irrpelthel itethilek anwantherr itethirretyek ikwerenh-angkwarr arrpemarl. Alakenh-they Akngeyel anwenhantherr-anem akwentilelheyenh, arlka lyerteny-akert Jesus akemirrek-apeny.
ROM 6:6 Jesus anwekantherr katy ilwek, apmwa anwekantherrety iwetyek. Akngeyel apmwa ywerrelhilek. Anwantherr apmwekety ipmelhey-areny, ikwerenh-angkwarrant apentemel. Anwantherr ahern-areny apmwamwam apentey-angenh arrangkw.
ROM 6:7 Jesus rarl ilwek-apeny, anwantherr apmwekety ipmelhek arrpemarl, apmwangkwarr apentekerr.
ROM 6:8 Jesus rarl ywerrek-apeny, anwantherr ywerrem arrpemarl. Anwantherr iteth aneyel ikwer-angkwarr. Jesus rarl itethirrek-apeny, anwantherr itethirrem arrpemarl.
ROM 6:9 Akngeyel Christ renh ipmepenh itethilek, rarl anwenhantherr ipmepenh itethileyenh arrpemarl.
ROM 6:10 Ra ilwek anyent-inger-antey. Ra intem iteth anem, Ingkart Akngey ikwer-itwek.
ROM 6:11 Jesus-arl apenteyel-rnem arrantherr iteth intem-antey aneyenh arrpemarl. Arrantherr anyentirrek Akngey-warl. Jesus-el Christ iwerr mpwarek.
ROM 6:12 Arrantherr iterretyek mwantyel. Arrekantherrenh-angkwarr amentewarl alhey-angenh, apmwangkwarr alhey-angenh.
ROM 6:13 Arlka apmwangkwarr anthelhey-angenh, Rant arrenhantherr itethilek, arrewaly ayntenh-penhan. Akngey-kenh-angkwarrant anthelhetyek menty, mwerr-angkwarr-ayteng, itethilenh-ilenh impen-angkwarr-antey, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
ROM 6:14 Akngeyel iwerr mpwarek. Angka Akngey-kenh-angkwarrant apenterl-ayntetyek, impen-angkwarr nthakenh apmwelhiley-angenh. Jew-kenh arrwekeleny-angkwarr angath-anteyarl arrangkwarl, nthakenh Akngey-angkwarr arratyirrey-angenh ikwer-angkwarr.
ROM 6:15 Akngeyel iwerr lyerteny anwekantherr mpwarek, Jesus-angkwarr apenterl-ayntetyek. Ingwer-rnem iterreyel angka arrwekeleny Moses-kenh ikwerety amentirretyek, alakenh rernem amentewarl alhem. Arrangkw innga, anwantherr alakenh iterrey-angenh. Nthakenh anwantherr apmwel-areth mpwarey-angenh, mwerr-angkwarr anayntetyek.
ROM 6:16 Arrantherr arlka apmwek anthelhenty, arrantherr apmwakert-antey ilweman, apmwa atyetyart arrekantherrenh anem. Arrantherr Ingkartek arlka anthelhenty, arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr arraty anem.
ROM 6:17 Ayeng Akngeyek inkwerelheyel, arrantherrarl ikwer-warl angkepirrek. Awank-akerr arrantherr apmwangkwarrant apentenh, apmwek anthelhemel. Aley arrantherr Akngey-kenh angka apenteyel, angka innga renh arrenhantherr akalty-anthek, renhant apenterl-ayntetyek.
ROM 6:18 Alakenh-they arrantherr Akngey-kenh ingkerrenh-anem ikwerenhant-anem apenterl-ayntetyek warrkenh ikwerenh-rnem aneyel, apmwangkwarr apentey-angenh.
ROM 6:19 Arrantherrarl ywarn iterreyelarl-kety atha arrenhantherr mwantyel-antey ileyel. Awank-akerr arrantherr arlka apmwek anthelhek. Aley arrantherr Akngey-kenh-angkwarr-anem apenteyel, mwerr-angkwarr-ayteng.
ROM 6:20 Awank-akerr arrantherrarl apmwangkwarrant apentenh Akngeyek awelhey-angenh.
ROM 6:21 Lyert arrantherr nyerr-anem irreyel. Apmwangkwarrant apententy, Akngeyel ngenh atwem, ngap ilwem-anem.
ROM 6:22 Lyert anwantherr apmwangkwarr aney-angenh-anem. Akngeyel-anem arrenhantherr rlterrkiletyek, Akngey rant-anem atyetyart arrekantherrenh aneyel. Arrantherr warrkenh ikwerenh. Ra arrenhantherr ayerrpileyenh, iteth intem-antey aneyenh. Ranem arrenhantherr itethileyenh.
ROM 6:23 Apmwangkwarr apententy, rap kel ilwem apmwakert-antey. Akngeyel arrernek, ingkerrenh iteth atnyenetyek. Alakenh-anyem anwekantherr iwerr mpwarek. Ingkart anwekantherrenh Jesus Christ renh apententy, anwantherr iteth aneman, ikwerenh-angkwarr anyentirrem.
ROM 7:1 Atyenh-rnemay, arrantherr ingkerr kel akalty, ahern-arenyel angka arrwekeleny apenteyel ilwetyek-atwety, itetharl aneyel-rnemek. Ipmernemek arrangkwarl.
ROM 7:2 Artwa ra iteth aneyel-antey, anew ikwerenh kel aneyel ikwer-itwek. Artwa ilwenty, arelh ra kel menty-anem ament-anem anem.
ROM 7:3 Arelh ra anew ingwer ikngwenty, artwa ra iteth-antey aneyel-angkwarr, ra apmwelhilem. Artwa ikwerenh ilwek-kety, ra kel ingwer-itwek itengirreyek. Nthakenh ingwerentyel renh ayntarrp-iley-angenh. Arelh ipmelhem-anem. Alakenh-anyem ahern-arenyel angka arrwekeleny apenteyel ilwetyek-atwety, itetharl aneyel-rnemek. Ipmernemek arrangkwarl. Ahern-areny itetharl aneyel-rnemek angka arrwekeleny aynteyel.
ROM 7:4 Lyerteny-angkwarr apentetyek Christ-kenh-angkwarr anwantherr itethirretyek. Atyenh-rnem, arrantherr itethirrey-angenh angka arrwekeleny-angkwarrant, alakenh-anyem anyentirrek Jesus Christ-warl, angka ingwer renhant-anem apentetyek, Christ-kenh. Akngeyel renh ipmepenh akemelhilek, anwantherr renh apentetyek, arraty Akngey-kenh-angkwarr apentetyek.
ROM 7:5 Anwantherr ahern-areny-kenh-angkwarrant apentenh, alakenh anwantherr Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarrant apmwelhilek. Akngeyel anwenhantherr tyatyemilek.
ROM 7:6 Aley Akngeyel anwenhantherr tyatyemiley-angenh. Anwantherr Akngey-angkwarrant-anem apenteyel. Akngeyel anwenhantherr ayntarrp-iley-angenh. Itnweng Akngey-kenhel anwenhantherr lyertenyilem. Angka arrwekeleny-angkwarr arrangkwarl, ikwerenh-angkwarrant anwantherr apenterl-ayntetyek, Itnweng-angkwarrant.
ROM 7:7 Angka arrwekeleny apmwa apek? Arrangkw innga! Ayeng akwerrp ananekerr, ayeng Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarrant akaltyirrek, impenekey-antey. Angka alakenh aynteyel: “Nga iterrey-angenh ingwerenty-kenh ampwal anyelkel inetyek.” Kel angka iterl-arek atha.
ROM 7:8 Ayeng artwa apmwantey aneyel. Alakenh ayeng ywarn arrkernelhenh, Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarr apentetyek. Angka arrwekeleny-wenyankel ayeng mwerr-arrpantey anenh. Ayeng angka arrwekelenyek akwerrp, mwerrarl ayeng anenh. Ikwer-penh angka atha awek-penh, ywarn ayeng arratyirretyek arrkernelhenh, ayeng iterl-arelhek-anem ayeng apmwangkwarr-tangkwel anenh.
ROM 7:10 Ayeng itethirrey-angenh angka arrwekeleny-angkwarr. Angka arrwekeleny-angkwarr ayeng ywarnarl arrkernelhenh.
ROM 7:11 Angka arrwekeleny awek-penh, ayeng apmwangkwarr anenh, Akngeyek irrpelthirrenh, iteth-warl-athek apentey-angenh.
ROM 7:12 Angka arrwekeleny impen-antey. Angka arrwekeleny ingkerr impen, mwerr-ayteng. Akngeyel anwekantherr arrernek, arraty-ayteng anwantherr apentetyek.
ROM 7:13 Angka arrwekeleny mwerrel ayenh apmwiley-angenh. Arrangkw innga! Angka ingkerrenh-angkwarr atha iterl-arelhek-anem, “Ayeng apmwanteyarl aneyel, angka Akngey-kenh-angkwarr apentey, ilwey-angenh-ayteng.” Apmwangkwarr ingkerrenh aneyelek arwa angka nhenh anayntileyel.
ROM 7:14 Angka arrwekeleny irrwerl-areny-kenh. Ayeng artwa ahern-areny apmwamwam. Ayeng apmwakert-antey aneyel, apmwangkwarrant apenteyel.
ROM 7:15 Ayeng ilkelhey-angenh apmwangkwarr apenterl-ayntetyek. Ayeng ywarn arrkernelheyel, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek-arrpantey. Ayeng ywarn iterreyel. Angka arrwekeleny mwerr atha iterl-areyel.
ROM 7:17 Ayeng ywarn arrkernelheyel mwerr-angkwarr anetyek-arrpantey. Ayeng akalty, arlka ayeng rlterrk-weny, ayeng ywarn-antey mwerr anetyek arrkernelheyel. Ayeng apmwelhileyel-antey.
ROM 7:19 Arratyirretyek-arrpantey ayeng arrkernelheyel ywarn-antey, athap apmwangkwarrant apenteyel.
ROM 7:20 Apmwa kwenel aneyel, atyengel-arleng. Apmwangkwarr alheyel apmelerr. Aray, ayeng arrkernelheyel mwerr-angkwarr anetyek, ywarn-antey. Ayeng mwerr-angkwarr anetyek ilkelhenty, ayeng apmwekety angkepirretyek-anek-anem, ywarn-antey.
ROM 7:22 Ayeng Akngey-kenh angkek innga inkwerelhetyek arrkernelheyel.
ROM 7:23 Mwerr-angkwarr anetyek arrkernelheyel ayeng, arlka atyenh arrkernelheyel mwerr-angkwarr irretyek-arrpantey anyent-angkwarr, apmwangkwarr apek tnhwerlewerreyel. Atherr-angkwarr apenteyel apmwangkwarr-then-antey.
ROM 7:24 Ayeng nthakenh irreyenh, Akngeyel ayenh ipmek atweyenh ayeng apmwangkwarrant apenterl-anenty. Angwenhel ayenh itethileyenh?
ROM 7:25 Ayeng Akngeyek inkwerelhem, rarl ayenh itethilek, Jesus Christ, Ingkart anwekantherrenh-angkwarr. Ahern-areny-angkwarr atha mwerr-angkwarr apentetyek-arrpantey iterreyel ayeng apmwelhilem-antey Akngey-kenh-angkwarr.
ROM 8:1 Arrantherr Christ Jesus-angkwarr apententy, Akngeyel arrenhantherr atwey-angenh, awerr-wenyarl arrekantherr mpwelheyenh, arlta ingkernel.
ROM 8:2 Arrantherr Jesus renh tnakenty, Itnweng Rlwartel arrenhantherr itethilem apmwekety, arrantherr iteth intem-antey aneyenh, ipma ayntey-angenh. Nthakenh ayntarrp-iley-angenh angka arrwekeleny-angkwarr.
ROM 8:3 Ahern-areny-rnem amentewarl alhenh, arratyirretyek-arrpantey ywarn-antey angka arrwekeleny-angkwarr amentel. Akngeyel Jesus renh thwenek ahern nhenh-warl, ahern-areny anayntetyek, arlka menty anthelhetyek anwekantherr. Ra apmwa antengilek, anwekantherr ingkerrenhek arwerl iylpeyl-atherrel ilwemel.
ROM 8:4 Itnweng Rlwart-akertan rernem arternpirretyek, Akngey-kenh-angkwarr rernem ingkerrenhel arraty apentetyek, ament-warl alhey-angenh.
ROM 8:5 Ingwer-rnem ahern-arenyek iterreyel, ingwer-rneman Itnweng Rlwart-akertan irrwerl-arenyek iterreyel, apenterl-ayntetyek.
ROM 8:6 Anwantherrap ahern-areny-kenh-angkwarr apenterl-anenty, anwantherrap ilwemarl. Itnwengel akwerrng arratyileyel. Anwantherr Itnweng Rlwart-akert anwantherrap iteth aneman, mwerrant-arey anem.
ROM 8:7 Apmwangkwarr apenterl-anenty, anwantherrap Akngey-kety amentirremarl. Rernem Akngey-kenh-angkwarr artewentyel iterrey-angenh.
ROM 8:8 Anwantherr apmwangkwarr apententy, Akngey-angkwarr arraty aney-angenh. Akngey ranap anwekantherr inkwerelhey-angenharl.
ROM 8:9 Ahern-areny-angkwarr ament-warl alhey-angenh. Arrantherr Akngey-kenh Itnweng-akertan mwerr arraty iterretyek. Itnweng Christ aney-angenh, ngap amentewarl iterrerl-anem, apmwangkwarran. Itnweng Christ-kenh-kety amentirreman.
ROM 8:10 Christ-akert nga iteth aneyenh. Akngeyel ngenh inek, arratyilemel, ikwerenh-angkwarr apenterl-ayntetyek. Arlka kel ilweman, itnweng itetharl aneyel, ntwarl Akngey-kenh-angkwarr apenteyelan.
ROM 8:11 Akngeyel Jesus renh itethilek. Akngey-kenh Itnweng ngkweng-itwel aneyel. Ra itnwengel arlka ahern-areny ngenh akemelhileyenh.
ROM 8:12 Atyenh-rnem, apmwangkwarr apentey-angenh, amentewarl alhey-angenh.
ROM 8:13 Ahern-areny-kenh-angkwarrant apenterl-anenty, ngap ilwem intem-anteyarl. Awerr anwantherr anetyek, apmwangkwarr apentey-angenharl. Itnwengel anwenhantherr rlterrkilem, anwantherr iteth anayntetyek.
ROM 8:14 Itnweng Rlwart-akert-rneman alerikw Akngey-kenh-rnem ingkerr.
ROM 8:15 Akngeyel itnweng apmwa arrekantherr-warl thweney-angenh. Itnweng ikwerenhel anwenhantherr ater anthey-angenh. Itnweng Rlwart-akertelant anwantherr irrwerl-areny renh Akngey akem. Arrangkwarl, arrangkwarl.
ROM 8:16 Itnwengel anwenhantherr akalty-anthem, anwantherrarl alerikw Akngey-kenh aneyel.
ROM 8:17 Ahern nhel apmwangketyarr aynteyneyel. Ahern nhel anwekantherr rlterrk aynteyel, ingwer-inger anwekantherr mwerr-awaty aynteyenh. Alakenh-anyem anwantherr artewentyel iterl-arayntetyek. Mwerr-angker anwekantherr mpwelheyel, alker-areny-kenh-angkwarran. Ingkerrenhel areyenh Akngey renh, rlterrk ilkwakert. Anwantherr Jesus Christ-itwek aney-alpeyenh, apmer mwerr-angker-itwel intem-antey.
ROM 8:19 Ahern-areny ingkerrenh, Akngeyelarl arrpmernek, rernem mpwelheyel Akngey ikwerenhek-rnem, rernem aremirreyenh ingkerrenhek, ingkerrenhel renh-rnem iterl-areyenh.
ROM 8:20 Aray, ahern-areny-rnem apmwelhilekarl, Akngeyel ahern nhenh apmwilek awank-akerr. Ahern-areny-rnem apatemel mpwelheyel ikwer, ra ahern nhenh mwerrileyneyek angkep arrpemarl.
ROM 8:21 Ahern renh-anem Akngeyel mwerrileyenh, ingkerrenhel aketh-antey aretyek, alerikw ikwerenh-rnem mwerr aneyel-apeny.
ROM 8:22 Anwantherr akalty, aley-anyem ingkerrenh ahern-areny apmwakert, ahern-areny arntety irreyel. Anwantherr alerikw ikwerenh-rnem Itnweng ikwerenh-akert, anwantherr aketh-antey renh areyenh, ra anwenhantherr arlka alker-areny-apeny antheyenh.
ROM 8:24 Akngeyel anwenhantherr kel itethilek. Anwantherr anngetherr arey-angenh-penh, anwantherr mpwelheyel alerl-antey.
ROM 8:25 Anwantherr anngel anngetherr arey-angenh, anwantherr arternp ikwer mpwelheyel, ra anwenhantherr mwerriletyek.
ROM 8:26 Anwantherr rlterrk-wenyarl, anwantherr apateyel, Akngey renh ayernetyek. Itnwengel anwenhantherr rlterrkileyel. Itnweng ra Akngey-warl angkem. Itnwengel anwekantherr katy ayerneyel arraty-angkwarr. Akngeyel anwenhantherr iterl-areyel, anwantherr iterreyel-angkwarr. Akngeyel anwenhantherr aketh-antey areyel Itnweng-akertan.
ROM 8:28 Akngey ra iwerr mwerr-angker mpwareyel ingkerrenhek, rernemarl renh apenteyelek-rnem. Ra arrernek ikwer-rnem arrwekel. Ingwer-rnemel renh-rnem ilpertiley-angenh.
ROM 8:29 Akngeyel arrwekel-antey rlwanek, alerikw ikwerenh-rnem anetyek, rernem alerikw ikwerenh anyent arrwekeleny-apeny anetyek.
ROM 8:30 Akngeyel ikwer-rnem arrernek arrwekel, renh-rnem rlwatetyek, rernem ikwerenh anayntetyek. Ranem iwerr mpwarek ikwer-rnem, rernem ikwerenh-angkwarr aylpetyek. Ranem renh-rnem arraty innga arek ikwerenh-angkwarr, ranem renh-rnem rlterrkilek.
ROM 8:31 Akngeyel anwenhantherr arntarnt-areyel. Anwantherr kel alakenh ilem. Alakenh-anyem anwantherr iterretyek, Akngey ra anwekantherr-itwel aneyel, ingwerel anwenhantherr ywarn ilpertilem.
ROM 8:32 Akngeyel alerikw ikwerenh ayerrpiley-angenh arrangkw. Ra menty anthek, anwekantherr ilwetyek. Alakenh-anyem Akngeyel anwenhantherr intem-antey arntarnt-areyenh irrpelthel.
ROM 8:33 Akngeyel kel anwenhantherr ayerrpilekarl, ikngwerel anwenhantherr ywarn irrtywerremel ayntarrp-iley-angenh. Akngeyel anwenhantherr arratyant areyel.
ROM 8:34 Alakenh-they ingwerel anwenhantherr ywarn irrtywerremel ayntarrp-iley-angenh, Jesus Christ ra anwekantherr kel ilwekarl. Ra arrewaly ayntenh. Akngeyel renh angkep itethilek. Aley ratherr ilkwant-atherr irrwerl-itwek arrwekel mpwelheyel. Ranem intem-antey Akngey ayerneyel, ra anwenhantherr arntarnt-aretyek.
ROM 8:35 Christ ra anwekantherr inkwerelheyel, ingwerel anwenhantherr nthakenh ikwer-they akngakey-angenh. Rernem anwenhantherr ilpertiletyek arrkernelheyel, anwekantherrety rernem arlkarirreyel apek, arntety anthetyek Akngey-kenh-angkwarr alheyel-kety. Christ-el anwenhantherr intem-antey atnyenem arrpemarl. Rernem anwenhantherr amern-weny ileyel apek, rernem arnkwa anwekantherrenh rakem apek, anwenhantherr ipmek atwem apek, rernem anwenhantherr Christ-they akngakey-angenh arrangkw, ra anwekantherr-itwel intem-antey aneyel.
ROM 8:36 Alakenh Akngey-kenh angka aynteyel: “Ngkweng-angkwarr apenteyel-rnemek ingwer-rnem anwekantherr arrkernelheyel, anwenhantherr ilpertileyek. Rernem anwenhantherr atwetyek arrkernelheyel, artwel yep-yeparl akerek atwek-apeny.”
ROM 8:37 Ingwer-rnem anwekantherr arrkernelheyelarl ra anwenhantherr rlterrkilek, anwantherr ingkerrenh rlterrk anetyek. Christ ra anwekantherr inkwerelheyel.
ROM 8:38 Ayeng akalty innga anem, ingwerel anwenhantherr ywarn Akngey-they akngaketyek arrkernelheyel, rarl anwenhantherr inkwerelhemel areyel. Anwantherr iteth aneyel apek, anwantherr arrewaly ayntem apek, Akngeyel anwenhantherr intem-antey areyenh. Angel-rnemel-then, arrenty ingkerrenhel alker irrwerl-areny ingkerrenhel anwenhantherr ywarn Akngey-they akngakeyenh. Rernem irrwerlel aneyel, rernem ahern nhel aneyel apek, rernem anwekantherr lyert irrpelthirreyel apek, rernem anwenhantherr Akngey-they akngakey-angenh. Ingkart anwekantherrenh Jesus Christ ra anwekantherr ilwekarl, Akngey ra anwekantherr ilkelheyel.
ROM 9:1 Ayeng Jesus Christ-angkwarr arraty angkeyel, irrtywerremel angkey-angenh, arraty ayeng angkeyel. Itnweng Rlwart ra akalty ayengarl angkek-penh.
ROM 9:2 Ayeng aleth amperrngirreyel.
ROM 9:3 Ayeng artewentyel iterreyel atyenh-rnem Christ-warl anyentirretyek,
ROM 9:4 Akngeyel Israel-areny-rnem rlwanek, rernem alerikw ikwerenh-rnem anetyek, Ra renh-rnem ilkwilek. Ran ikwer-rnem lwewarrernelhek ra atyetyart rlterrk ilkwakert aneyel. Akngeyel ikwer-rnem angka arrwekeleny arrernek. Ra renh-rnem ilek ikwer-rnem-itwel anayntetyek. Akngeyel renh-rnem akalty-anthek, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek tyaty ilkwitwel. Ra iwerr mpwarek ikwer-rnem akngerr-inger.
ROM 9:5 Arrwekeleny rernem atyetyart ilkwernem anenh, Abraham, Isaac, Jacob. Ikwer-rnem-they-anem Jesus Christ aremirrek ingkern-penh. Anwantherr Akngey tnaketyek atyetyart ilkwa ingkerrenh-kenh.
ROM 9:6 Akngey-kenh angka aynteyel-antey, ipmelhey-angenh. Ingkern-penh ingwer-rnem Israel-kenh-rnem-arrpantey ilelheyel. Arrangkw, rernem Israel-kenh-angkwarr apentey-angenh arrangkw, ikwerenh aney-angenh arrangkwarl. Iwerr rarl mpwarek Jew ikwer-rnem, Jew ingwer-rnemel renh arraty apentey-angenh.
ROM 9:7 Ingwer-rnem ayntarrp-ilelheyel Abraham-kenh-rnem-arrpantey. Rernem Abraham-kenh-rnem aney-angenh. Akngeyel renh ilek, “Isaac-angkwarr atha ngkwenh-rnem akngerram-akngerrileyenh.” Arrangkw ahern-areny-kenh-angkwarr. Ikwerenh-rnemant, Akngeyel arrwekel alhelenhey-alpenhan. Rernem Akngey-kenh-rnem innga.
ROM 9:9 Akngeyel Abraham renh ilek, “Aherrety anyent-penh ayeng apey-alpeyenh. Sarah-el ampa akely atnyeneyenh.” Isaac renhey-antey Akngeyelarl alhelek-antey.
ROM 9:10 Angka nhenh iterl-aray! Rebekah-kenh atyewenheng-atherr, aynikw anyent-kenh-antey, artwamp Isaac-kenh, awey atherr, awayikw ikwerenh ayteyikwek awelhetyek. Alakenh-anyem Akngeyel arrernek ikwer.
ROM 9:11 Jacob Esau awey mwerrant-atherr. Akngeyelant ayteyikw rlwanek arrwekel-antey, ratherr born-irrey-alenty. Ra Rebekah renh ilek, “Awey ilkwa arrwekeleny ayteyikw ikwerenhek awelhetyek.” Ikwerenh-angkwarrant ra renh rlwanek. Ahern-areny-kenh-angkwarr renh arrerney-angenh arrangkwarl. Ra rlwanek, angkan ikwerenh arlpimpil-ayntetyek ikwer-angkwarrant. Alakenh ra arrernek ikwer arrwekel.
ROM 9:13 Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel: “Ayeng Jacob-ek inkwerelhek, Esau-ek arrangkwarl.”
ROM 9:14 Nthakenh? Akngeyel arraty ikwer arrernek, ngay?
ROM 9:15 Ra Moses renh ilek alakenhey arrpemarl, “Ayengan ilkelhenty, atha ingwer-rnem rlwanem, kelarl arntarnt-arem renh-rnem. Ingwer-rneman arrangkwarl.”
ROM 9:16 Ran ilkelheyel-angkwarr, Akngeyel ingkerrenh arntarnt-arey-angker. Alakenh-anyemarl aynteyel, ahern-areny-kenh-angkwarr-weny, ikwerenh-angkwarrant. Angka ikwerenh alakenh aynteyel, anyent.
ROM 9:17 Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel. Akngeyel Pharaoh renh ilek, “Atha ngenh atyetyart arrernek, ingkerrenhel ayenh iterl-aretyek, ayengarl rlterrk ilkwakert. Angka atyenh arlpimpirreyenh apmer arrpanenh-warl.”
ROM 9:18 Alakenh-anyem Akngeyel ingwer-rnem ingkerrenh arntarnt-arem arwa alhewer, ra ilkelhentyan. Ra ilkelhenty, ra ingwer-rneman awerrarl mpwarem, ikwer awelheyangarl.
ROM 9:19 Ingwerentyel ayenh ayernem, “Alakenh anwekantherr arrernek kel arrwekel-antey. Ilekek-anem Akngeyel anwenhantherr akngakem?”
ROM 9:20 Artwa ingwerentyel ahern atnthepenh mpwarem tyampit apek, kap apek. Anwantherr ahern-penh arnwarnekarl arrpemarl, ahern-arenyarl. Alakenh-anyem ahern-arenyel Akngey renh nthakenh tyerney-angenh. Ikwerenh-angkwarr arraty innga aynteyel, ament arrpemarl. Apmwamwam mpwarem, mwerr-angkeran mpwarem. Alakenh atnthepenh arrpemarl, ingwer apmwamwam ingweran mwerr-angkerarl arnwarnetyek, rarl ilkelheyel-angkwarr.
ROM 9:22 Alakenh-apeny Akngeyan. Ra ingwer-rnem mpwarek, ikwer-rnem ahelirrek, renh-rnem ywerrelhiletyek-anek. Ranem renh-rnem menty amek-arek. Ranem ilkelheyel rernem ikwerenh-angkwarrant apenterl-ayntetyek. Ingwer-rnem ra arrwekel-antey rlwanek, ra renh-rnem arntarnt-aretyek. Alakenh ingkerrenhel renh iterl-aretyek rarl rlterrk innga aneyel.
ROM 9:24 Akngeyel akngerr anwenhantherr arrwekel-antey rlwanek, Jew-rnem-then, Jew-weny-rnem-then.
ROM 9:25 Hosea-kenh pip alakenh aynteyel: Akngeyel renh-rnem ilek, “Akngerr ingwer-rnem atyenh-rnem-weny, rernem atyenh-rnem alerl aneyenh. Awank-akerr ayeng inkwerelhey-angenh ikwer-rnem anenh. Ayeng ikwer-rnem inkwerelheyenh-anem.
ROM 9:26 Arrwekel atha renh-rnem ilek, ‘Arrantherr atyenh-rnem aney-angenh.’ Apmer ingwer-areny-rnem atha antweyel, ‘Alerey atyenh-rnem.’ Ayeng innga itetharl aneyel.
ROM 9:27 Isaiah-kenh pip aynteyel arrpemarl, irrkaty-angkwarr, pip ingwer-itwek aynteyel arrpemarl, ‘Israel-kenh-rnem akngerr innga aneyel, atha irrpetyap itethileyenh.
ROM 9:28 Atha Ingkartel anamerl arratyiletyek ayerneyenh arlta ingkernel, arraty ilelhetyek.’
ROM 9:29 Isaiah-el arrwekel ingkwernek pip-warl, ‘Ingkartel rlterrk Sodom-areny-rnem-then Gomorrah-areny-rnem-then althenek. Ra menty atwey-angenh Jew arrwekeleny-rnem altheney-angenh, ywerrelhiletyek-anek. Ra Jew ingkerrenh altheney-angenh, ingkern-penh anwantherr aneyel-antey.’”
ROM 9:30 Jew-weny-rnem arrkernelhey-angenh-antey angka arrwekeleny-angkwarr arraty anetyek. Akngeyel renh-rnem arraty arek, rernemarl renh tnakek.
ROM 9:31 Israel-kenh ingwer-rnem arrkernelhenh arraty anetyek-arrpantey, angka arrwekeleny-angkwarr apentemel. Ywarn-antey ipantey rernem arrkernelhenh.
ROM 9:32 Alakenh-anyem Akngey-kenh angka pipel aynteyel. Akngey angkek, “Atha apmer Zion-el apwert arrkngert arrernem. Ingwer-rnem aytnem-apeny atyenh-angkwarr-kety, rernem aytnem, angath-antey. Renh-rnem ankertewek angath-antey. Angath-antey aytnek. Rernem atyenh-angkwarr apentenh angath-antey. Alakenh-anyem rernem apmwewarl angkepirrek. Alakenh-anyem ra apwert aynteyel. Ingwerentyel Akngey renh tnakenty, ra nthakenh apatey-angenh apmwewarl irrey-angenh.”
ROM 10:1 Atyenh-rnem, ayeng arlkwenteyel, Akngeyel Israel-kenh ingkerrenh itethiletyek. Alakenh-anyem atha Akngey renh ayerneyel ikwer-rnem.
ROM 10:2 Atha iterl-areyel rernem Akngeyek artewentyel innga arrkernelheyel.
ROM 10:3 Rernem apal innga arrkernelheyel. Rernem iylpelirrek, Akngey-kenh-angkwarr apentey-angenh. Rernem arratyirretyek-arrpantey arrkernelheyel ikwerenh-angkwarr. Rernem amentel arratyirretyek-arrpantey, angath-antey.
ROM 10:4 Christ rarl arraty-angkwarr apentenh angka arrwekeleny-angkwarr, apmwelhiley-angenh arrangkw. Artwa anyentel angka arrwekeleny apentenh akertek-atwety. Angka akertant-anem Christ arrkngert, ngwampenyant-anem mpwarek. Angka arrwekeleny ipmelhek, ywerrek nhek-atwety. Rernem renh tnakenty, rernem Akngey-kenh-angkwarr arraty aneman.
ROM 10:5 Moses-el angka alakenh arrernek: “Angka arrwekeleny-angkwarr arratyant apententy innga, ngap iteth intem aneman.”
ROM 10:6 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: “Akngey-kenh-angkwarr arraty apententy alakenh iterrey-angenh, ‘Angwenh alker-warl nganem, Christ renh atwarrelhiletyek irrwerl-they?’”
ROM 10:7 Alakenh iterrey-angenh, “Angwenh ahern kwen-warl aylpetyek, renh irrwerliletyek kwen-they?” Arrangkwant-atherr. Nthakenh Ingwerenty, ikwerant-arelh. Ament anwantherr nthakenh nthweyang ikwer anwekantherrenh-angkwarr.
ROM 10:8 Akngey-kenh angka Christ-akert arrer-antey anwekantherr aneyel. Anwantherr angka renh tnaketyek, angka ilerl-apayntetyek.
ROM 10:9 Ntwa Jesus Atyetyart antwenty, ntwa renh tnakemel, Akngeyelarl renh ipmepenh itethilek, ranemarl ngenh itethilem arrpemarl.
ROM 10:10 Ntwa renh tnakenty, nga ikwerenh-angkwarr arraty anemarl. Ntwa Jesus renh Atyetyart antwenty, Akngeyel ngenh itethilem.
ROM 10:11 Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel Christ-akert, “Ingwerel renh tnakenty, ra nthakenh apatey-angenh apmwewarl irrey-angenh. Akngeyel renh arntarnt-areyel.”
ROM 10:12 Kel angka nhenh ingkerrenhek aynteyel, Jew-rnemek, ingwer-rnemek, ingkerrenhek-antey. Ingkart anyent impen ingkerrenhek aneyel. Ran ingkerrenh arntarnt-arey-angker rernem renh ayernenty.
ROM 10:13 Akngey-kenh angka ingwer alakenh aynteyel arrpemarl, “Ingwerel-rnem Ingkart renh ayernenty, Akngeyel renh-rnem itethileyenh.”
ROM 10:14 Rernem Akngey-kenh angka ywarn awem, renh tnakey-angenh, renh ayerney-angenh. Ingwerel-rnem renh-rnem angath-antey akalty-anthenh. Akngey-kenh angka arleng-alenty akalty-anthem.
ROM 10:15 Ingkart-kenh angka awey-angenh akwerrp, angkakert thweney-angenh-antey. Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel; angkakert impen apmer arrpanenh-warl alhem, angka mwerr-angker ilerl-apayntetyek. Mwerr-angkwarr rernem angka ilerl-apeyel ingketyel.
ROM 10:16 Israel-kenhel-rnem angka nhenh-angkwarr apentey-angenh. Angkakert Isaiah-el arrwekel-antey ingkwernek, “Ingkartay, angwenhel angka anwekantherrenh-angkwarr apenteyel?”
ROM 10:17 Angka mwerr-angker awem-penh, Akngey renh tnakem, angka mwerr-angker Jesus Christ-kenh.
ROM 10:18 Kel rernem angka mwerr-angker awek. Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Angka apmer arrpanenh-warl arlpimpirrek angka ilpertel-warl.”
ROM 10:19 Moses-el ingkwernek arrwekel, Akngeyel ileyel, “Atha apmer ingwer-areny-rnem arntarnt-arem, arrantherr iterretyek, ingwer-rnem arlkarirretyek, arrantherr angkepirretyek atyeng-warl. Israel-kenhel-rnem angka iterl-arey-angenh, rernemap apatenh.”
ROM 10:20 Isaiah-el ingkwernek arrpemarl, “Akngeyel ilek, ‘Ayeng aremirreyenh arleng-areny-rnemek, akwerrp-rnemek, atyeng iterrey-angenh-rnemek, apatemel anew-aneyel-rnemek.’”
ROM 10:21 Israel-areny-rnem-ek Isaiah-el ingkwernek, “Ayeng ywarn arrkernelhenh renh-rnem arratyiletyek-arrpantey, iylpelant rernem aweyel, awelhey-angenh. Ayeng ingkerrenh-itwek mwerrant-arey anetyek.”
ROM 11:1 Atha ayernem arrpemarl, Akngeyel ikwerenh-rnem menty ipmek? Arrangkw. Ayeng Israel-kenh aneyel arrpemarl, Abraham-kenh arrpemarl, Benjamin-kenh.
ROM 11:2 Aray, Akngeyel ikwerenh-rnem menty ipmey-angenh, arrwekel ikwer-rnem arrernek. Angka arrwekeleny alakenh aynteyel, Elijah-iperrek. Elijah-el Israel-kenh-rnem ayntarrp-ilek.
ROM 11:3 “Ingkartay, angkakert ngkwenh-rnem ipmek-antey atwek. Rernem apwert ilperr-ilperr ngkwenh-rnem akek. Ayeng anyentant ngkweng inkwerelheyel. Rernem atyeng nthweyel, ayenh atwetyek arrpemarl.”
ROM 11:4 Akngeyel Elijah renh alakenh ilek, “Atha artwa 7,000 atyenh atnyeneyel-antey, rernemarl atyengety iparelhey-angenh-antey, ingkart-arrpantey Baal-ek inkwerelhey-angenh.”
ROM 11:5 Aley alakenh-apenyarl aynteyel, irrpetyapant aneyel-antey, Akngey-kenh, iwerr ilenh arrernek arrwekel. Akngey rantey renh-rnem rlwanek, renh-rnem arntarnt-aretyek.
ROM 11:6 Aray, Akngeyel arrwekel-antey renh-rnem rlwanek, rernem ikwer awelhey-angenh anenhel. Rernem amentewarl alhenh. Akngey-kenh alakenh aynteyel. Ra ikwer-rnem ilkelheyel-antey, rernem angkepirretyek.
ROM 11:7 Israel-kenh-rnem Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarr arraty anetyek-arrpantey arrkernelhenh. Irrpetyapant Akngey-kenh-angkwarr arraty anenh, renh-rnem rlwanek-rnemant, ingwer-rnem arrangkw-antey. Ingwer-rnem awerrarl anenh amentewarl anenh. Akngeyel renh-rnem awerr mpwarek.
ROM 11:8 Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: “Akngeyel renh-rnem ilpertilek, anngernem apmwilek, rernem arraty arekerr. Ra iylpa renh-rnem apmwilek, rernem arraty awekerr.” Akngey renh iterl-arey-angenh, aparrng-apeny anenh, iylpa arwengk-apeny, arraty awey-angenh. Aley aynteyel-antey.
ROM 11:9 David-el Akngey renh ilek, “Akngeyay, rernem tyenkerr aternpel arlkweyel amernekant artewentyel iterremel, renh-rnem ilpertilay, renh-rnem atwa.
ROM 11:10 Akngeyay, annga renh-rnem aparrngilay, warrk ilkwa anthay.”
ROM 11:11 Atha ayernem arrpemarl. Israel-kenh-rnem amentirrek Akngey-kety, Akngeyel renh-rnem aleth-antey ipmey-angenh Arrangkw. Rernem amentirrek Akngey-kety, Akngeyel-anem apmer ingwer-areny-rnemant-anem itethilem. Israel-areny-rnem-anem iterretyek, angkepirretyek apek.
ROM 11:12 Israel-kenh-rnem Jesus-kenh angka ikwerety kel ipmelhek. Akngeyel-anem ingwer-rnemant itethilek. Israel-kenh-rnem angkepirrenty, ingkerrenh-anem inkwerelhem.
ROM 11:13 Ayeng arrekantherr-warl angkem, arrantherr Jew-weny arleng-areny-rnem. Akngeyel ayenh arrekantherr-warl thwenek, athan arrenhantherr akalty-anthetyek. Warrk impen innga atha arrenhantherr akalty-anthetyek. Jew-rnem rernem arenty, rernem alharlkwem. Rernem iterrem-anem angkepirretyek Akngey-warl. Ikwer-penh Akngeyel-anem renh-rnem itethileyenh.
ROM 11:15 Jew rernem Jesus-kenh angkekety ipmelhek. Akngey ingwer-rnemek inkwerelhek. Israel-kenh-rnem angkepirrenty, Akngeyel renh-rnem itethileyenh.
ROM 11:16 Artekerran mwerr-akert, arwerl mwerr arrpemarl, alperr-rnem arlenyirrey-angenh. Israel-kenh-rnem rernem arwerl mwerr-apeny anenh. Arlperr arlenyirrekarl, Akngeyel iwek, ingwer-anem rnkernemel. Arlperr apely-rneman Jew-weny arrantherr-apenyarl. Akngeyel arrenhantherr pweytilek Jew arrwekel anenh-rnem-warl, ingkerrenh-anem arrenhantherr arntarnt-aretyek, arwerl mwerr-warl pweytilem-apeny.
ROM 11:18 Arrantherr tnakelhey-angenh anetyek. Arrantherr iylpangketyek, Akngeyel arrenhantherr pweytilek ingkernan, Jew-rnem-tangkwel arrernek arwerl impen-apeny. Arrwekel ikwer-rnem-angkwarr-tangkwel. Jew-rnem-angkwarr ayntenhey-alpek Jesus-warl-athek.
ROM 11:19 Alakenh arrantherr angkeyel, “Arwerl arleny-rnem iwek-apeny, ra Jew-rnem iwek, anwenhantherr pweytilem ikwer-warl, arwerl mwerr-warl pweytilem-apeny.”
ROM 11:20 Arrantherr kel arraty angkeyel. Akngeyel renh-rnem iwek arlperr arlenyarl iwem-apeny, rernemarl Jesus ikwer irrpelthirrenh. Rernem renh tnakey-angenh-they ra renh-rnem iwek. Jesus renh tnakenty mwerrarl, ikwer iterretyek, renh tnaketyek arrekantherrenh-angkwarr rlterrk-weny arrangkwarl. Rant iwerr arrekantherr mpwarek ingkerrenhek. Alakenh tnakelhey-angenh arrangkw, mwanty iterretyek.
ROM 11:21 Akngeyel Jew-rnem arrwekeleny-rnem amek-arey-angenh-apeny, ra nthakenh arrenhantherr amek-arey-angenh arrpemarl.
ROM 11:22 Iterl-aray! Akngey ra ingkerrenhek inkwerelhem, ra nthakenh amek-arey-angenh. Israel-kenh-rnem Jesus ikwerety amentirrek, ra renh-rnem kel amek-arey-angenh iwek. Arrekantherr ra inkwerelhek. Amentirrenty, ranem iweyenh arwerl arleny iweyenh-apeny. Arrantherr ikwerenh-angkwarr apententy, ra mwerr arntarnt-arem.
ROM 11:23 Israel-arenyel-rnem Jesus renh tnakenty, ra renh-rnem itethilem, rnkernem angkep, anyentelhilem ikwerenh-rnem-warl.
ROM 11:24 Iterl-aray, arwerl anyent-apeny, Jew-rnem-tangkwel anenh, angka anyent-angkwarr apentenh. Angkep anyentelhilem ikwerenh-rnem-warl. Angkep rnkerneynem ikwerenh-rnem-warl, angkep aylpeyneyel ikwerenh-rnem-warl. Amentew-ament alherl-alhenty-apeny.
ROM 11:25 Atyenh-rnem, atha arrenhantherr angka anyelkel-antey ilem, arrantherr iterretyek, tyak iterl-arelhetyek. Akngeyel Israel-kenh-rnem ilpertilek, Jew-weny-rnem apmer arrpanenh-they Akngey-warl anyentirretyek.
ROM 11:26 Ikwer-penh Israel-kenh-rnem itethileyenh, Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel arrpemarl, “Apmer Zion-they itethiley-angker ra apetyeyenh, Israel-kenh-rnem apmwekety mwerrileyenh.
ROM 11:27 Atha apmwa ikwer-rnem-kety iweyenh. Alakenh atha iwerr mpwarem ikwer-rnem.”
ROM 11:28 Jew-rnem menty angka mwerr-angkerek ipmelhekarl-kety rernemarl arlkarirrenharl-kety, ranem angka arrernek Jew-weny-rnemek, rernem-anem apentetyek ikwerenh-angkwarr, Jesus renh tnaketyek. Jew arrwekeleny-tangkwel ra arntarnt-arek, Jew-rnemek iylpelirrey-angenh-antey. Angka arrernek ikwer-rnem arrwekel inngantey, ipmelhey-angenh arrangkw.
ROM 11:29 Arrwekel ra renh-rnem alhelek anthetyek. Akngeyel renh-rnem rlwanek, ilek-ilek renh-rnem anthek. Ra angka ikwer-rnem arrernek. Ra nthakenh ikwer-rnem-kety iylpelirrey-angenh, aleth-antey arntarnt-areyel.
ROM 11:30 Alethang-rnem, arrwekel arrantherr Akngeyek awelhey-angenh. Aley-anyem ra mwerr-angkwarr arrekantherr lwewarrernelhek, Israel-kenh-rnem ikwer awelhey-angenh-kety, Jesus renh tnakey-angenh-kety.
ROM 11:31 Lyert Israel-areny-rnem Akngeyek awelhey-angenh. Akngeyel renh-rnem mwantyel arntarnt-arenh, rarl arrenhantherr mwantyel arntarnt-areyenh-apeny.
ROM 11:32 Aray, Akngeyel ingkerrenh ilem, rernem arraty awelhey-angenh anem. Ranem ahern-areny ingkerrenh mwantyel arntarnt-aretyek.
ROM 11:33 Akngey ranem tyak innga, akalty innga aneyel ingkerrenh-angkwarran, ahern-areny-rnem-angkwarr.
ROM 11:34 “Ahern-arenyel nthakenh Akngey akalty-anthey-angenh.” Angka ingwer aynteyel,
ROM 11:35 “Ahern-arenyel nthakenh Akngey renh antheyney-angenh.”
ROM 11:36 Rantey ahern-then alker-then arrpmernek. Lyert ra anterrkweyel. Ra arrpemarl ingkerrenh lyertenyilem. Ran rlterrk innga aneyel. Ahern-arenyel renh tnaketyek intem-antey. Amen.
ROM 12:1 Atyenh-rnem, Akngey arrekantherr mwerr-angkwarr lwewarrernelhek. Alakenh atha arrenhantherr ileyel. Arlka arrekantherrenh Akngey-kenh-angkwarr anthelhetyek, ra impen arrekantherr inkwerelhetyek. Apmwek anthelhey-angenh. Alakenh-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek ikwerenh-angkwarrant.
ROM 12:2 Ingwer-rnem apmwangkwarr ilpertilekerr ahern-areny-kenh-angkwarr, Akngey-kenh-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek. Akngey rant akwerrng arratyiletyek, arrantherr ikwer iterr-ayntetyek. Arrantherrap iterl-arayntetyek Akngey rarl ilkelheyel-angkwarr-antey.
ROM 12:3 Akngeyel ayenh rlwanek, ayeng angkakert apetyem arrekantherr-warl, arrenhantherr iletyek. Ingkart-areny ingwer-rnem-angkwarr mwerr-angkwarr tnakelhey-angenh Ingkart-kenh-angkwarr. Anwekantherrenh-angkwarr-weny, rant iwerr anwekantherr arrernek, alakenh anwantherr apentetyek ikwerenh-angkwarr.
ROM 12:4 Anwantherr anyentirretyek ikwerenh-angkwarr anyent-apeny ilterrey-angenh, anyent-angkwarr, arlka anyent-apeny. Akngeyel anwenhantherr arrernek, amentew-ament ikwer warrkirr-ayntetyek. Arlkan iltyakert, anngakert ingkety-akert amentew-ament mpwareyel. Arlka amentew-ament arlperrty mpwareyel-apeny, tyaty-areny ingkerrenh rernem amentew-ament mpwareyel arrpemarl, angka anyent-angkwarr-antey, Christ anyent ikwer-antey. Angka anyelk anayntiley-angker, ra ingkerrenhek anayntilem. Akngeyel ingwerel arrernek, rernem angka iletyek angkakert arwa alhewer Akngey renh tnakemel.
ROM 12:7 Akngey-kenh warrk alakenh. Ingwer-rnem arntarnt-aretyek apek, kel mwerr. Ntwa apek Akngey-kenh angka anayntiletyek, kel mwerr.
ROM 12:8 Ingwer-rnem rlterrkil-ayntetyek, irrkngerneyarl arntarnt-arayntetyek, man anthetyek irrepern-rnemek, arnkatyel akalty-anthayntetyek nyerrirrey-angenh, kel mwerr. Ingwer-rnemek amperrngirretyek, anthetyek mwerrarl.
ROM 12:9 Arrantherr ingwer-rnemek innga inkwerelh-ayntetyek, arntarnt-arayntetyek mwerr-angkwarr. Arraty-angkwarr innga apenterl-ayntetyek apmwangkwarr apentey-angenh.
ROM 12:10 Ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, ngkwenh-rnem-apeny, ngkwenh-rnem arntarnt-areyel-apeny, ament-angkwarr-weny, mwerrant-arey anayntetyek, mwerrant-arey arntarnt-arerr-ayntetyek.
ROM 12:11 Ingkart-angkwarr intem-antey apenterl-ayntetyek, Itnweng rlterrk-akertel, irrkngerney anayntetyek, ipmelhey-angenh.
ROM 12:12 Intem-antey irrkngerney anaynta, Ingkartek mpwelhemel. Ipmelhey-angenh ingwer-rnem-kety. Akngey intem-antey irrkngerneyel ayern-ayntetyek, ipmelhey-angenh.
ROM 12:13 Ingkart-areny-rnem arntarnt-arayntetyek, irrepern-rnem anthayntetyek. Alethang ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek.
ROM 12:14 Ingwerenty ngkweng irrpelthirrenty, ntwa Akngey ayernetyek, renh atwey-angenh, ra renh arntarnt-aretyek mwerr-angkwarr, apmwangkwarr tyarlewey-angenh.
ROM 12:15 Ingwer-rnem apek irrkngerney aneyel, ikwer-rnem-angkwarr irrkngerney arrpemarl aneyel. Ingwer-rnem apek amperrngirreyel, ikwer-rnem-itwek amperrngirremel ana.
ROM 12:16 Artwa ingwer-rnem-itwek mwerrant-arey anayntetyek, atyetyart ilkwarrpantey tnakelhey-angenh, artwa apmwamwam-kety irrentelhey-angenh anetyek.
ROM 12:17 Ingwerentyel ngenh apmwangkwarr mpwarenty, angkep apmwangkwarr mpwarey-angenh ikwer. Arratyelirretyek weth-lkwer, ingkerrenhel ngenh arraty iterl-aretyek.
ROM 12:18 Arrantherr ingkerrenh mwerrant-arey anayntetyek arrkernelhem.
ROM 12:19 Angkep atwey-angenh, Akngey-kenhant. Akngeyelant renh menty apmwangkwarr tyarlewetyek, ra ament atwelhetyek. Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Ayengarl angkep atwey-angkeran.” Ingkart ilelhek.
ROM 12:20 Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Ingwerenty ngkweng ahelirrenty, ntwa amern anthem arlkwetyek, ntwa kwaty anthetyek antywetyek, ra nyerrirremel iterl-arem-anem.”
ROM 12:21 Mwerr-angkwarr apententy, ngenh atweyelarl-kety, ngenh ilteyelarl-kety, anwantherr arrenty renh antengiletyek.
ROM 13:1 Atyetyart ilkwernemek awelhetyek. Akngeyel renh-rnem arrernek, rernem ingkerrenhek atyetyart anetyek.
ROM 13:2 Ingwer-rnem atyetyart-rnemek irrpelthirrenty, rernem Akngeyek irrpelthirrem arrpemarl. Rernem Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilem. Akngeyel renh-rnem ayerneyenh.
ROM 13:3 Aray, Akngeyel renh-rnem rnkernek, rernem apmwernemant ater-anthetyek, mwerr-rnem ater-anthey-angenh anetyek. Nga arternp anetyek, atyetyart-rnem-kenh-angkwarr. Ikwer-penh arrantherr arternp anem, ikwer-rnem-kety aterirrey-angenh anetyek.
ROM 13:4 Atyetyart rernem Akngey-kenh warrkenh aneyel, ngenh mwerr arntarnt-aretyek. Nga apmwangkwarr anenty, nga kel aterirrem atyetyart ikwerety. Ra Akngey-kenh warrkenh aneyel, ranem apmwernem atwey-angker.
ROM 13:5 Alakenh-anyem nga atyetyart ngkwenhek awelhetyek, ngan irrkngerney awelheyel-angkwarr, ra ngenh atwekerr. Alakenh-anyem iterl-arelhetyek ntwarl mwerr-angkwarr arraty apentenh.
ROM 13:6 Alakenh-anyem arrantherr tax-areny atyetyart man anthayntetyek. Rernem Akngey-kenh warrkenh-rnem aneyel, rarl renh-rnem arrernek ingkerrenh.
ROM 13:7 Tax maney anthetyek mwerr-angkwarr. Ntwa man alhelenty, pwekap ngkwenh areyilenty, ntwa renh angkep anthem, atyetyart-rnemek awelhemel arraty-angkwarr.
ROM 13:8 Angkep antheman, man-rnem-then, ampwal-rnem-then. Alakenh renh arntarnt-arem. Ingwer arntarnt-arenty, Akngey-kenh angka arrwekeleny-angkwarr arraty aneman.
ROM 13:9 Angka arrwekeleny Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Ingwer-kenh anewikw ikngwey-angenh anetyek. Ntwa ingwer ipmek atwey-angenh. Ntwa ampwal ingwer-kenh irrtyertel iney-angenh. Ntwa apmwal ingwer-kenh inetyek iterrey-angenh.” Angka akngerr aynteyel Akngey-kenh-angkwarr. Angka impen nhanyem, “Ingwer-rnem arntarnt-arem, ngkwenh-rnem arntarnt-arem-apeny.”
ROM 13:10 Ingwer-rnem arraty-angkwarr arntarnt-arenty, renh-rnem apmwiley-angenh. Alakenh-angkwarr apententy, kel Akngey-kenh arrwekeleny-angkwarr arraty apenteman.
ROM 13:11 Ingkart-kenh arlta arrerirreyelarl-kety, anwantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek iterretyek, anwantherr ikwer mpwelhetyek. Arlta ikwerenh arrer-anem, ra ikwerenh-rnem inerl-alpeyek apmer iteth-kenh-warl akngeyneyek.
ROM 13:12 Ingwerel-rnem apmwangkwarr mpwareyel ingwemerntel. Arltan ikwerenh arrer-anemarl rarl apey-alpeyenhan, ingkerrenhel renh-rnem areyenh, ingwemerntel-apeny aney-angenh. Terangk irrey-angenh, apmwangkwarr alhey-angenh, ingwer-kenh anewikw ikngwey-angenh. Atwerrey-angenh, ingwer-rnemek irrpelthirrey-angenh.
ROM 13:14 Arrantherr Ingkart Jesus Christ-ek iterretyek, ikwer awelhetyek, amentewarl alhey-angenh apmwangkwarr.
ROM 14:1 Ingkart-areny ingwer-rnemel apek alyep apenteyel Akngey renh artewentyel tnakey-angenh. Nthakenh mwerr-arrpantey tnakelhey-angenh, renh-rnem iltey-angenh mwerrant-arey anayntetyek Akngey-kenh-angkwarr.
ROM 14:2 Artwa ingwer aker arlkwey-angker, artwa ingwer amernant arlkwey-angker, amernant arlkwetyek, aker-kety arlkarirreyel. Ra iterreyel aker arlkwetyek, apmwangkwarr irrekerr-arrpantey Ingkart-kenh-angkwarr.
ROM 14:3 Aker arwa alhewer arlkwey-angker, ra ingwer apmwa antwey-angenh anetyek. Anyent ingwer ra aker ikwerety arlkarirreyel, ra ingwer apmwa antwey-angenh anetyek arrpemarl. Akngeyel renh atnyeneyel.
ROM 14:4 Ingwer-kenh warrkenh anwantherr apmwan antwey-angenh. Atyetyart ikwerenhelant renh ileman. Ingkartelant renh rlterrkilem, ra arraty alhetyek. Nthakenh ra amentewarl alhey-angenh.
ROM 14:5 Artwa ingweran iterreyel, arlta anyent impen inngarl. Artwa ingwer angkeyel arlta arrpanenhel Akngeyek inkwerelh-ayntetyek, impeney-antey. Kel mwerr ngkweng, ngarl iterreyel-angkwarr. Arlta anyent impen inkwerelhetyek, alakenh Ingkart-kenh-angkwarr-antey. Ra apek aker arlkwetyek, amern-then, kel alakenh Akngey-kenh-angkwarr aynteyel. Ra amernant arlkwenty, ra Akngey-kenh-angkwarr arlkweyel, mwerr-antey arrpem, nthakenh apmwelhiley-angenh. Alakenh mwerrarl, rernem Akngeyek inkwerelhetyek ingkerrenh.
ROM 14:7 Anwantherr anthelhetyek Ingkart ikwerant. Nthakenh ingwerenty amentewarl aney-angenh, Ingkart-kenh-angkwarrant apentetyek ilwetyek-atwetyek.
ROM 14:8 Anwantherr iteth anetyek Ingkart-kenh-angkwarr ikwerenh-angkwarr apentemel. Anwantherr iteth apek, ipma ayntem apek, anwantherr Ingkart-kenh-antey.
ROM 14:9 Jesus anwekantherr katy ilwek rap anwekantherr akemirrek, Ingkart ingkerrenhek anetyek, iteth aneyel-rnemek apek, ipmernemek.
ROM 14:10 Nthakenh-angkwarr anwantherr Ingkart-areny ingwer-rnem ayntarrp-iley-angenh. Anwantherr renh-rnem apmwarrpantey akngakey-angenh. Arlta anyent ikwerel Akngeyel anwenhantherr ayerneyenh-anem.
ROM 14:11 Akngey-kenh angka arrwekeleny alakenh aynteyel: “Ingkerrenhel ayenh tnaketyek kwenirremel, atyeng ilelhetyek. Angka innga nhanyem.”
ROM 14:12 Ingkerrenh ikwer ilelheyenh, arlta ikwerenhel.
ROM 14:13 Alakenh-they anwantherr ilerrey-angenh anetyek. Anwantherr arntarnt-arrerrerl-ayntetyek, anwantherr Ingkart-areny ingwer-rnem ilpertilekerr.
ROM 14:14 Ayeng akaltyarl, Akngey arrkngert angkey-angenh amernek, akerek. Ingkart Jesus-el ayenh ilek. Ingwer iterreyel-angkwarr mentyarl, aker arlkwey-angenharl.
ROM 14:15 Ntwa aker arlkwem, ingwerenty ilpertilekerr, ra amentewarl irrekerr, ran ipmelhekerr Christ kel ikwer katy ilwek arrpemarl.
ROM 14:16 Ngkweng-angkwarr kel mwerr aker arlkwetyek. Nthakenh apmwelhiley-angenh ingwer-rnem aker arlkwemelant. Ingwer-rnem iterrekerr, apmwarrpantey ayntarrp-ilekerr kel aker menty ayntey, arlkwey-angenh.
ROM 14:17 Akngey-kenh-angkwarr alakenh ayntey-angenh, akerek-then amernek-then arlkwetyek, antywetyek. Alakenh-anyem ra iwerr mpwarek. Akngey-kenh-angkwarr alakenh aynteyel: “Itnweng Rlwart ra arrekantherr-itwel aneyel. Ra arrenhantherr rlterrkilem, alakenh arrantherr atyeng-angkwarr arraty anetyek. Ayeng arrekantherr mwerr aneyel irrkngerney anayntetyek.”
ROM 14:18 Alakenh-anyem Christ-ek awelhenty iylparethel, Akngeyel renh artwa arraty arem, ra ahern-areny-kenh-angkwarr arraty anem arrpemarl.
ROM 14:19 Alakenh-they anwantherr aleth-antey arrkernelhetyek, anwantherr mwerrant-arey anetyek, rlterrkilerretyek.
ROM 14:20 Ntwa ingwer-rnem ilpertiley-angenh, Ntwa aker-then amern-then arlkwetyek arwa alhewer, Ingkart-areny ingwer-rnem arlkarirrenty, kel menty ipmem, ilpertilekerr.
ROM 14:21 Ingkart-areny arlkarirrenty, aker-kety, wayn-kety, ra apmwek-arrpantey iterrekerr kel mwerr ntwa ipmetyekant, rernem Christ-kety amentirrekerr.
ROM 14:22 Ngarl iterreyel-angkwarr kel aker arlkwetyek, wayn antywetyek, arltek iterretyek, Akngeyek-then ngkweng-then. Ingkart-areny ra aker arlkwem, Akngey renh tnakemel, mwerr-antey. Irrkngerney ana ywarn iterrey-angenh. Alakenh-anyem Akngey ngkweng inkwerelheyel.
ROM 14:23 Ingwerentyel aker arlkwek apek, Akngey renh tnakey-angenhel, ra Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilek. Rernem Akngey tnakenty, aker arlkwemel, rernem mwerr aneyel Ingkart-kenh-angkwarr. Ngarl iterreyel-angkwarr mwerrarl. Arrangkwelan, ywarn iterremel nga amentewarl alhem, ngap Akngey-kenh-angkwarr apmwelhilem.
ROM 15:1 Anwantherr Akngey rlterrk tnaketyek. Ingwer-rnemel rlterrk tnakey-angenh. Anwekantherrenh-angkwarrant iterrey-angenh anetyek. Anwantherr arternpel renh-rnem arntarnt-aretyek, aker ikwer-rnem-itwek anngetherr arlkwey-angenh.
ROM 15:2 Anwantherr ikwer-rnem iterretyek arrpemarl. Anwantherr renh-rnem arntarnt-aretyek, rernem Akngey renh tnaketyek.
ROM 15:3 Christ ra apentey-angenh, rarl ament iterrenh-angkwarr, Akngeyekant awelhenh, rarl ikwer arrernek arrwekel-antey. Alakenh ingwer-rnem ikwer arlkarirrenh. Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Ingwer-rnem ngkwengety arlkarirreyel, rernem atyengety arlkarirreyel arrpemarl.”
ROM 15:4 Aray, angka Akngey-kenh arrwekelenyel ingkwernek, anwenhantherr ingkern-iperr-rnem akalty-anthetyek. Anwantherr arternp Jesus Christ ikwer mpwelhetyek, aletham-aleth ikwer arrkernelhetyek, ipmelhey-angenh.
ROM 15:5 Atha Akngey renh ayernem, rwewarrant-arey anyent-angkwarr apenterl-ayntetyek Jesus Christ-kenh-angkwarr, arrantherr mwerrant-arey rapeny anayntetyek,
ROM 15:6 Ikwer-penhan arrantherr Akngey, Ingkart anwekantherrenh Jesus Christ-kenh akngey renh mwerr antwetyek ikwer inkwerelhemel anyent-angkwarr.
ROM 15:7 Arrantherr mwerrant-arey anayntetyek, ikwer-rnem inkwerelhetyek, Christ-el arrekantherr inkwerelhek-apeny, ingwer-rnemel Alakenh Akngey renh tnaketyek.
ROM 15:8 Aray, Christ apey-alhek, Jew ingkerrenh itethiletyek, Akngeyel arrwekelenyel-rnem ilek-apeny. Alakenh-anyem rernem Akngey iterl-aretyek, ran inngarl aneyel, irrtywerrey-angenh.
ROM 15:9 Christ apey-alhek, arleng-areny-rnemel Akngey renh tnaketyek, renh-rnem arntarnt-aretyek. Angka Akngey-kenh arrwekeleny alakenh aynteyel, David-elarl ingkwernek, “Arleng-areny-rnem-itwek ayeng ngkweng inkwerelheyenh aylelhemel.”
ROM 15:10 Angka Akngey-kenh arrwekeleny alakenh aynteyel: “Arleng-areny-rnemay, Akngey-kenh-rnem-warl inkwerelhemel anyentirrenherr-arey!”
ROM 15:11 Alakenh angka Akngey-kenh aynteyel: “Jew-weny arleng-areny-rnem Akngeyek inkwerelheyay! Kel ingkerrenh Akngey ikwer inkwerelhetyek!”
ROM 15:12 Isaiah-el ilek, “Ingkern-penh artwamp Jesse-kenh, ra atyetyart irreyenh ingkerrenhek, Jew-weny-rnemek. Arleng-areny-rnem mpwelheyenh ikwer, renh-rnem itethiletyek.”
ROM 15:13 Atha Akngey renh ayernem, ra arrenhantherr irrkngerney anthetyek, ra arrekantherr mwerr aneyel, Itnweng Rlwartel arrenhantherr arnkatyiletyek, arrantherr Jesus Christ-ek mpwelhetyek, ikwer iterretyek innga.
ROM 15:14 Atyenh-rnemay, ayeng akalty, arrantherr ingkerrenh iylpareth aneyel. Arrantherr Akngey-kenh angkek akalty, arrantherr innganem Akngey-kenh angkek irrpelthel akalty-antherrey-areny.
ROM 15:15 Pip nhenh-angkwarr atha arrenhantherr arratyant ilek, arrantherr Angka Akngey-kenh arraty akalty-anthetyek. Akngey mwerr atyeng anem.
ROM 15:16 Ayeng warrkenh Jesus Christ-kenh anetyek. Ra innganem ayenh angkakert thwenek, apmer arrpanenh-warl, rernem Akngey-kenh angka mwerr-angker iletyek, Itnweng Rlwart ikwer-rnem-itwek anetyek. Itnweng Rlwartel renh-rnem rlterrkiletyek, ikwerenh-angkwarr arraty apentetyek.
ROM 15:17 Atha Christ Jesus renh tnakem, rarl ayenh rlterrkilek, Akngeyek warrkirr-ayntetyek.
ROM 15:18 Ayeng tnakelhey-angenh. Alakenh-they ayeng angketyek angka ikwerenhel Christ ra ayenh arrernek. Ra warrkirretyek atyeng-angkwarr arleng-areny rernem Akngeyek awelhetyek.
ROM 15:19 Itnweng Rlwartel ayenh rlterrkilek, atha ilek-ilek-angkwarr mpwaretyek, arntety-rnem mwerril-ayntetyek atyeng-angkwarr Jerusalem-they atha angka mwerr-angker Christ-akert ilerl-apenh apmer arrpanenh apmer Illyricum-ek-atwety.
ROM 15:20 Ayeng iterrenh, arrangkw anew-aneyel-rnem-warl alhetyek, rernem Jesus-kenh angka awey-angenh-antey, artwa angkakert ingwerenty ikwer-rnem-warl alhey-angenh-antey.
ROM 15:21 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: “Angka awey-angenh-rnem, rernem angka ikwerenh awetyek, rernem renh iterl-aretyek.”
ROM 15:22 Alakenh ayeng arrekantherr-warl alhey-angenh-antey, atha ingwer-rnem akalty-anthenharl-kety.
ROM 15:23 Kel atha warrk atyenh ywerrelhilek apmer nhenh-ampenyel. Ayeng iterreyel arrekantherr-warl inwekel alhetyek, ankwa arrpanenhel.
ROM 15:24 Ayeng-anem alyep arwa iterretyek, apmer ikwer-itwek anenheyek, apmer Spain-warl-athek alhey-alenty. Amern-akert, maney-akert arrantherr anamerl ikwer-warl thwenetyek.
ROM 15:25 Lyert ayeng Jerusalem-warl alhem, man-angketyarr, Ingkart-areny-rnemek.
ROM 15:26 Macedonia-areny-rnem-then Achaia-areny-rnem-then iterrenh, man inetyek, ingkart ingkerrenh man ikwerel arntarnt-arayntetyek, irrepern-rnem Jerusalem-areny-rnemek.
ROM 15:27 Rernem-antey ilkelhek, man inetyek. Alakenh Jew-rnemel arleng-areny-rnem angka mwerr-angker akalty-anthek-penh rernem ngkwelty angkep anthem, mareny-angkwarr.
ROM 15:28 Man ampwerrk-antey atha man iwenhem Jerusalem-warl, arrekantherr-warl, apmer Spain-warl alhey-alenty.
ROM 15:29 Ayeng kel akalty, ayeng arrekantherr-warl apetyem, Christ-el arrenhantherr-then ayenh-then rlterrkileyenh.
ROM 15:30 Atyenh-rnem, Akngey-warl angka atyeng, Ingkart anwekantherrenh Jesus Christ-angkwarr. Itnwengel arrenhantherr rlterrkilem, arrantherr mwerrant-arey anetyek. Arrantherr innga angkenherr-arey arrpemarl Itnweng-angkwarr.
ROM 15:31 Akngey-warl angkay, ra ayenh arntarnt-aretyek Jerusalem-areny-rnem-kety, Ingkart-kety arlkarirreyel-rnem, Jesus tnakey-angenh yanh-rnem-kety. Akngey ayerney Jerusalem-areny-rnem manek inkwerelhetyek, man atharl akngem ikwer-rnem-warl.
ROM 15:32 Ikwer-they Akngey iterreyel-angkwarr apek, ayeng-anem arrekantherr-warl inkwerelhemel irrkngerney alhetyek, arrekantherr-itwel ilkwatherr anetyek.
ROM 15:33 Akngey ra mwerrant-arey ingkerrenhek aneyel, anwekantherr-itwel anetyek intem-antey. Amen.
ROM 16:1 Arelh anyent, itnan Phoebe, ra Ingkart-areny aneyel. Rantey arrpemarl Ingkart-areny-rnem arntarnt-areyel Cenchreae tawen-itwek. Ra Rome-warl alhenty, Mwerr-angkwarr angketyek ikwer, renh alpemiletyek. Mwerr awelh-ayntetyek ikwer, rarl ayenh arntarnt-arek, ingwer-rnem-then ingkerr.
ROM 16:3 Priscilla Aquila atherr, ntwa arem, rernem Christ-Jesus-angkwarr apenteyel arrpemarl.
ROM 16:4 Ingwer-inger ratherr ilwetyek-anek ayenh alpemiletyek, ayeng ikwer-atherr intem-antey iylpangkeyel, ayengant-weny, ingwer-rnem-then, Jesus Christ tnakeyel-rnemel.
ROM 16:5 Ntwa ingwer-rnem arem, warl-itwek anew-aneyel-rnem, Ingkartek inkwerelhetyek.
ROM 16:6 Ntwa Mary apek arem, rarl warrkirrenh arrekantherr-itwel, arntarnt-arenh.
ROM 16:7 Andronicus, Junia ntwa arem arrpemarl. Anewart-atherr, Jew atherr atyenh. Ratherr atyeng-itwel anenh tyayl kwenel. Ratherr-tangkwel renh tnakenh arrwekel, ayeng Ingkart-kenh-wenyankel. Ratherr Ingkart-kenh angkakert atherr innga.
ROM 16:8 Artwa Ampliatus ntwa arem arrpemarl. Atyenh arrpemarl ayeng ikwer ilkelheyel Ingkart-angkwarr. Ingkart-kenh-angkwarr. Urbanus arrpemarl, Ingkart-angkwarr apenteyel arrpemarl, atyeng-itwel warrkirreyel arrpemarl. Apelles Ingkart-angkwarr-apenteyel arrpemarl. Aristobulus-then ikwerenh-rnem-then. Stachys arrpemarl, atyenh arrpemarl, Ingkart-kenh-angkwarr.
ROM 16:11 Herodion atyenh arrpemarl, Narcissus-kenh-rnem-then, Ingkart-kenh-angkwarr apenteyel-rnem.
ROM 16:12 Ntwa areyenh Tryphaena, Tryphosa atherr, Ingkartek warrkirreyel innga. Arelh Persis arrpemarl. Ra Ingkartek warrkirreyel innga. Ayeng ikwer inkwerelheyel.
ROM 16:13 Rufus, Ingkart-kenh warrkenh, Ingkartelarl renh rlwanek ikwer warrkirretyek iylparethel. Amikw ikwerenh-then, rarl ayenh arntarnt-arenh, amey atyenh inngel arntarnt-areyel-apeny.
ROM 16:14 Artwa Asyncritus, Phlegon, Hermes, Patrobas, Hermas-then. Ingkart-areny ingwer-rnem-then.
ROM 16:15 Philologus, Julia, Nereus ikwerenh ayteyikw arrpemarl. Olympas-then, Ingkart-areny ingwer-rnem-then.
ROM 16:16 Ingkart-areny-rnem ingkerrenh arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl.
ROM 16:17 Atha arrenhantherr ileyel, arrantherr arntarnt-arelhetyek, apmwernemel ilpertiletyek arrkernelheyel-kety. Rernem ingkerrenh ilpertilem, apal akalty-anthemel. Ikwer-rnem-kety ament-warl anayntem.
ROM 16:18 Rernem alakenh-anyem akalty-anthem, rernem Ingkart anwekantherrenh Jesus Christ-angkwarr apentey-angenh. Rernem ikwer-rnem-kenh-angkwarrant iterreyel, rernem angka mwerr-arrpantey ilemel. Rernem akwerrp ikngwer-rnem apmwangkwarr ilpertilelhem.
ROM 16:19 Ingkerrenh akalty arrantherrarl Ingkartekant awelheyel. Alakenh-they ayeng irrkngerney aneyel. Ayeng arrekantherr ilkelheyel, arrantherr akalty anetyek, mwerr-angkwarr apentetyek. Apmwangkwarr apentey-angenh arla anetyek.
ROM 16:20 Akngey mwerr arrekantherr aneyel. Ra Satan renh antengiletyek. Ingkart Jesus ra arrekantherr mwerr anayntem.
ROM 16:21 Timothy, warrkenh arrpemarl, ra arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl. Artwa Lucius, Jason, Sosipater rernem arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl, ayeng inkwerelheyel-apeny. Rernem Jew ingkerrenh aneyel.
ROM 16:22 Tertius, atha pip nhenh ingkwernek angka Paul-kenh. Ayeng-anem arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl. Atha Ingkart tnakem arrpemarl.
ROM 16:23 Gaius arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl. Ayeng warl ikwerenh-warl alhek, ingwer-rnem-then. Anantherr anyentirrek pipek warl ikwerenh-warl. Artwa Erastus ra man arntarnt-areyel, ra arrekantherr inkwerelheyel arrpemarl, Quartus atyenh arrpemarl, Ingkart-kenh-angkwarr apenteyel arrpemarl.
ROM 16:25 Akngey tnakay, ra arrenhantherr rlterrkilem angka ikwerenhel. Atha arrenhantherr angka mwerr-angker akalty-anthek, Jesus Christ-akert. Angka mwerr-angker Akngeyel irrtyertewenh arrwekel-antey.
ROM 16:26 Aley-anyem ingkerrenhel angka mwerr-angker renh ileyel-anem, Akngey-kenh angkakert-rnemel awank-akerr ingkwernenh-angkwarr-antey. Kel anaynt-anem, ingkerrenhel iterl-aretyek. Akngey aknganek iteth aleth aneyel. Akngeyel arrernek ingkerrenhek, angka renh thwenek apmer arrpanenh-warl, rernem renh tnaketyek, ikwer awelhetyek.
ROM 16:27 Akngey rant tyak innga aneyel rlterrk ilkwakert. Anantherr renh tnaketyek, Jesus Christ-angkwarr. Amen.
GAL 1:1 Ayeng Paul, Christ-kenh angkakert. Ingkart Akngeyelant-then ayenh thwenek, Jesus Christ-elant-then ayenh thwenek, angka ikwerenh ilerl-apayntetyek. Ahern-arenyel ayenh thweney-angenh. Ingkart Akngey rant Jesus renh ipmepenh itethilek.
GAL 1:2 Atyenh-rnemel-then anwantherr ingkerrenhel pip nhenh thwenem, arrantherr Galatia-areny Ingkart-areny ingkerrenhel reytemilemel aretyek.
GAL 1:3 Ingkart Akngeyel-then Jesus Christ-el-then, arrenhantherr mwerr arntarnt-aretyek, arrantherr mwerrant-arey anetyek.
GAL 1:4 Ingkerrenhel Akngey renh iterl-areyenh, rarl rlterrk ilkwakert aneyel. Jesus Christ Ingkart Akngeyek awelhemel, anwekantherr katy ilwek, apmwa anwekantherrety iwetyek, apmwekety anwenhantherr itethiletyek, anwantherr Akngey-angkwarr arraty apenterl-ayntetyek intem-antey. Arraty inngarlap ran, ra arlka menty anthelhek.
GAL 1:6 Ayeng-anem apatek, arrantherrarl Akngey-kety angkepirrek, rarl arrenhantherr rlwanek, ikwerenh-rnem anetyek-arrpantey. Arrantherr Jesus-kenh angka ikwerenh-angkwarr apentey-angenh, arrantherr ingwer-angkwarrarl apenteyel.
GAL 1:7 Akngey-kenh angka mwerr-angker Jesus-akert inngan aynteyel, anyent impen. Ingwer-rnem arrkernelheyel, Akngey-kenh angkekety arrenhantherr ilpertiletyek, arrantherr iylpelirretyek.
GAL 1:8 Ingwerel angka mwerr-angker Jesus-akert ikwerety ingwer-angkwarr akalty-anthenty, artwa ahern-areny anyent ingwerentyel apek, irrwerl-arenyel apek, Akngeyel renh arntety anthem. Anantherr Akngey-kenh angka Jesus-akert arraty-angkwarr akalty-anthetyek, angka arraty ikwerenh-angkwarr-antey.
GAL 1:9 Arrwekel ayeng wetharl angkek-angkwarr, ayeng angkem arrpemarl, Akngeyel ingwerenty arntety anthem, ra ingwer-angkwarr akalty-antherl-anenty.
GAL 1:10 Ayeng nthakenh tnakelhey-angenh, ingwerel-rnem ayenh tnakekerr. Arrantherr apek atyeng iterreyel, ayengarrp ament ingkart atyetyart arrernelhenty-arrpantey, Jew-kenh-angkwarr-kety amentirrenty-arrpantey. Ayengan Christ-kenh warrkenh. Atha ahern-areny-angkwarr apentey-angenh. Ayeng Akngey irrwerl-arenyekant awelheyel, ahern-arenyek awelhey-angenh.
GAL 1:11 Atyenh-rnemay, angka Jesus-akert innga atha ileyelan, atyenh-wenyarl wenh!
GAL 1:12 Ahern-arenyel ayenh akalty-anthey-angenh. Jesus Christ-angkwarrant ayeng akaltyirrek, rarl anaynt-anem atyeng aremirrek.
GAL 1:13 Kel arrantherr ayenh iterl-areyel, ayengarl Jew anenh. Ayengarl apmwangkwarr-tangkwel anenh Ingkart-areny-rnem ywerrelhiletyek ayeng arrkernelhenh.
GAL 1:14 Ayeng Moses-kenh angkakertarl anenh, atha angka ikwerenh-angkwarr apentenh ywerreyek-atwety, ingwer-rnem-they intwarr.
GAL 1:15 Akngey atyeng inkwerelhek, ra arrwekel-antey ayenh rlwanek, ayeng ahern nhenh-itwek aney-angenharl-antey. Ra alerikw ikwerenh atyeng anayntelhilek, atha angka ikwerenh ingwer-rnem-warl ilerl-apayntetyek ingkerrenhek. Artwa ahern-areny-rnem atha awey-angenh-antey. “Nthakenh-angkwarr atha Jew-weny-rnem akalty-anthem?” Ayeng Jerusalem-warl alhey-angenh-antey angkakert atyetyart ingwer-rnem awetyek. Atha angka arratyiley-angenh ikwer-rnem-itwek, apmer arrpanenh-warl alhey-alentyel. Ayeng alhek ahern arlpaw Arabia-warl. Ikwer-penhan ayeng angkep-anem alpek Damascus-warl-anem.
GAL 1:18 Aherrety irrpety-penh ayeng alhek Peter renh ilerl-alpetyek apmer Jerusalem-itwek. Ayeng ikwer-itwek aney-alhek arlta 15-ek-atwety.
GAL 1:19 James, Ingkart-kenh ayteyikw, rethenant ayeng-then angkerrek. Atha Akngey-kenh angkakert ingwer-rnem awey-angenh, Peter James, angkakert ingwer-rnem-then, angka arratyiley-angenh ikwer-rnem-itwek.
GAL 1:20 Akngeyelant angka Jesus-akert atyeng anayntilek. Akngeyel arem, ayeng irrtywerrey-angenh, arraty innga atha ileyel.
GAL 1:21 Ikwer-penhan ayeng apmer Syria-warl Cilicia-warl alhek.
GAL 1:22 Ingkart-areny Judea-areny-rnem atyeng akwerrp-antey anenh, ayenh iterl-arey-angenh-antey.
GAL 1:23 Rernem angka atyeng-penh awekant, “Artwa weth Ingkart-areny-rnem-tangkwel atwenh, ywerrelhiletyek, aleyan ra angka mwerr-angker-anem Jesus-akert ilerl-apeyel!”
GAL 1:24 Rernem-anem Akngeyek inkwerelhek ingkerrenh-antey, ayenharl Akngeyel ahelengkw-penh angkepilek, ayeng Akngey-angkwarr anayntetyek.
GAL 2:1 Akngeyel ayenh thwenek, ayeng alhetyek Jerusalem-warl. Aherrety 14-penh ayeng Jerusalem-warl alhek arrpemarl. Atha Barnabas-then, Titus-then atnwenhek, atha tyaty Jerusalem-areny atyetyart-rnem awetyek, nthakenharl rernem atyeng angkem, mwerr apek, arrangkw apek. Ayeng ikwer-rnem ilelhek, “Ayeng ingwer-rnem-warl alhetyek, angka mwerr-angker Jesus-akert atha ilerl-apayntetyek.”
GAL 2:3 Titus-el Greek-kenh-angkwarr apentenh, Jew-kenh-angkwarr aylpey-angenh, akwerrp-antey. Atyetyartel-rnem renh menty tyarlewek, artweweny-antey.
GAL 2:4 Ingwer-rnem apetyek, ingkart-arrpantey, angka irrtywerremel anwekantherr ilerl-apayntetyek, anwernenhantherr angkepiletyek-arrpantey irrtywerremel, ikwer-rnemant-anem anwantherr awelhetyek. Angka amperl ilpertiley-angker rernemey! Arraty-arrpantey rernem ilelhek. Rernem angkek, “Jew artwernem-kenh-angkwarr-tangkwel aylpetyek, arrantherr akwerterrp-antey alhewer ingkartirrey-angenh. Alakenh-angkwarr arrantherr aylpem, Jesus Christ arraty apenterl-ayntetyek.”
GAL 2:5 Anwantherr ikwer-rnem awelhey-angenharl, Jesus-kenh-angkwarrant apentetyek, arrekantherr angka mwerr-angker arraty iletyek.
GAL 2:6 Ingwerel-rnem atyetyart ilkwarrpantey renh-rnem antwenh. Akngeyel renh-rnem areyel, arrangkwarl. Rernem ayenh menty tyarlewek, atha ingwer-rnem Jew-weny-rnem akalty-anthayntetyek.
GAL 2:7 Ikwer-penh, rernem ayenh kel iterl-arek-anem, Akngeyelarl ayenh thwenek, atha Jesus-kenh angka ingwer-rnemek ilerl-apayntetyek, arraty-angkwarr, Peter-el Jew-rnemek angka arraty-angkwarr arrwekel ilerl-apenh-apeny.
GAL 2:8 Ingkartel Peter renh angkakert thwenek Jew-rnem-warl. Alakenh-apeny ra ayenh angkakert thwenek ingwer-rnem-warl-anemarl, Jew-weny-rnem-warl.
GAL 2:9 James-then Peter-then John-then rernem akwel atyetyart anenh tyaty-areny-rnemek. Rernem Jew-rnem-warlant angkakert alhek. Aylernanth ingwer-rnem-warl angkakert alhetyek. Alakenh-anyem rernem aylernekanth kel inkwerelhek Barnabas-then, Akngeyelarl aylernanthenh thwenek ingwer-rnem-warl alhetyek.
GAL 2:10 Atyetyart rernem angka anyent-angkwarrant aylernekanth ilek, Jerusalem-areny man-weny-rnemant arntarnt-arayntetyek. Kel ayeng alakenh-anyem ayeng iterrek arrpemarl.
GAL 2:11 Peter-el amern arlkwenh Jew-weny-rnem-itwek, apmer Antioch-itwek. Ikwer-penhan James-el Jew tyaty-areny irrpety thwenek apmer Antioch-warl. Ra renh-rnem aremel Peter ra aterirrek, ikwer-rnem-kety, ipmelhek-anem. Peter arlkarirrek, ingwer-rnem-kety amentirrek-anem, Jew-rnemel renh iltekerr. Ra ingwer-rnem-itwek amern arlkwey-angenh anenh. Ra Jew ingwer-rnem ilek, ingwer-rnem-itwek amern arlkwey-angenh aney-alhetyek. Atha renh arraty ilek ingkerrenh-itwek, rarl apmwangkwarr ingkerrenh akalty-anthenh, “Peter, ntwan Jew-kenh-angkwarr apenteyel angath-anteyarl. Ntwa ingwer-rnem iley-angenh, rernem Jew-rnem-apeny anetyek. Amern alhewer arlkwayntetyek ingwer-rnem-itwek arlkarirrey-angenh. Alakenh-anyem Ingkart-kenh-angkwarr aynteyel.
GAL 2:15 Anwantherr ingkerrenhel Jew-rnem-angkwarr apentenh akelyankel.
GAL 2:16 Anwantherr Akngey-angkwarr arraty anem, Jesus Christ renhant apententy, Jew-kenh-angkwarr-weny. Anwantherr Jesus renhant tnakenty, Akngey anwekantherr inkwerelhemarl. Jew-kenh angkangkwarr ywarnarl anwantherr arrkernelheyel-kety, anwantherr arraty-angkwarr apentetyek.
GAL 2:17 Anwantherr Jew-rnem arrkernelhenh, Akngey-kenh-angkwarr apentetyek. Anwantherrap apmwakert-antey ingkerrenharl aneyel! Anwantherr apmwangkwarr alhey-angenh Christ-kenh-angkwarran. Arrangkw! Anantherr Jew-kenh-angkwarr apententy, anwantherrap arrangkwarl. Christ-kenh-angkwarr apententy, anwantherrap arraty Akngey-angkwarr aneman.
GAL 2:18 Ntwa Jew-kenh angkarl angkep apententy, nga Akngey-angkwarr-kety apmwelhilemarl. Ingwer-rnem-itwek amern arlkwetyek alhewerarl, Jesus apenterl-ayntetyek, alakenh mwerrarl.
GAL 2:19 Atha renh-rnem kel apentey-angenh. Christ-kenh anyent-angkwarr atha apentem alhewer. Ayeng ipmelhem Jew-rnem-kenh angka apentekerr.
GAL 2:20 Kel ayeng Jesus Christ-warl anyentirrek. Alakenh-anyem ayeng iteth aneyenh intem-antey. Atha Akngey-kenh alerikw tnakeyel, rarl atyeng ilkelheyel, atyeng katy ilwek, apmwa atyengety iwetyek.
GAL 2:21 Ayeng nthakenh ikwerety intwemelirrey-angenh, rarl atyeng katy ilwek, ayenh itethiletyek. Jew-kenh-angkwarr anwantherr Akngeyek arratyirretyek-arrpantey arrkernelhenty, Jesus anwekantherr arrkent-apeny ilwek, arrangkwarl. Atha Jesus ikwerenh-angkwarr apentetyek intem-antey.”
GAL 3:1 Galatia-areny, arrantherr arwengk ingkerrenh! Kel atha arrenhantherr aketh innga Jesus Christ-penh akalty-anthek, rarl arwerl iylpeyl-atherrel ilwek-penh. Ingwerentyel arrenhantherr ilpertilekan, Akngey-kety angkepirretyek?
GAL 3:2 Rernem Jesus renh tnakenh, Akngeyel Itnweng thwenekarl, angka arrwekeleny Jew-kenh-angkwarr-weny.
GAL 3:3 Arrantherr angkepirrek Akngey-kenh Itnweng-kety. Nthakenh arrantherr ahern-areny-kenh-angkwarr apenteyel?
GAL 3:4 Arrkent arwarl arrantherr angkepirrek Akngey-kenh angkek mwerranty awelhekerr.
GAL 3:5 Arrantherr Christ-ekant awelhenh, Akngeyel kel Itnweng renh thwenek, arrenhantherr rlterrkiletyek. Moses-kenh-angkwarr arrangkwarl!
GAL 3:6 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: Abraham-ant Akngeyek inkwerelhemel awelhek, Akngeyel renh artwa arraty innga arek, rarl Akngeyek awelhenh.
GAL 3:7 Alakenh-anyem iterrenherr-arey, arrantherr Akngeyek awelhenty, arrantherr Akngey-angkwarr arraty anem Abraham Akngey-angkwarr arraty anenh-apeny.
GAL 3:8 Akngey-kenh pip alakenh aynteyel: awank-akerr Akngeyel Abraham renh arrwekel ilek, ra alethang-rnem itethiletyek, rernem ikwer awelhenty. Alakenh Akngeyel Abraham arrwekel alhelek, “Ngkwenh-rnem-angkwarr angka atyenh arlpimpirreyenh apmer arrpanenhel, ingkerrenhel ayenh iterl-arayntetyek.”
GAL 3:9 Abraham rarl Akngey renh arrwekel tnakek-apeny, ingkern-penh-rnemel renh tnaketyek arrpemarl. Akngeyel ingkern-penh-rneman ingkerrenh arntarnt-arem arrpemarl, Abraham renh arntarnt-arenh-apeny arrpemarl.
GAL 3:10 Jew-kenh-angkwarr anwantherr ywarn arrkernelheyel, Akngey-angkwarr arratyirretyek-arrpantey. Moses-kenh angka arrwekeleny aynteyel: “Jew-kenh-angkwarr ntwa arraty apentetyek-arrpantey arrkernelhem, Akngeyelarlap ngenh arntety antheman. Alakenh-anyem aynteman ra.”
GAL 3:11 Jew-kenh-angkwarr anwantherr ywarn arrkernelheyel, Akngey-angkwarr arraty anetyek. Angka Akngey-kenh alakenh aynteyel: “Akngeyekant rernem awelhenty, rernem Akngey-angkwarr arraty anem. Akngeyel renh-rnem ingkerrenh ipmepenh itethilem.”
GAL 3:12 Jew-kenh-angkwarr ingwer-rnem iteth anetyek arrkernelheyel, Akngey-kenh arrwekeleny angkek awelhey-angenh. Jew-kenh-angkwarr anwantherr Akngey-kenh angkek ywarnarl awelheyel-kety. Jew-kenh angkel anwantherr iteth aney-angenh, Akngey-kenh-angkwarrantarl anwantherr itethan anem.
GAL 3:13 Jesus-el anwenhantherr itethilek, ra arwerl-itwel ilwekel. Akngeyel renh menty anthek, ra anwekantherr katy ilwetyek, anwenhantherr itethiletyek. Akngey-kenh angka arrwekeleny arrwekel ayntekarl, “Ingwerenty apek arwerl-warl atanthenty, Akngeyel renh arntety anthem.” Akngeyel anwenhantherr arntety anthey-angenh, Jesus-el anwekantherr katy ilwek arrkngert, apmwakert ingkerrenhek, apmwa anwekantherrety iwetyek, anwenhantherr mwerriletyek, itethiletyek.
GAL 3:14 Jesus Christ ra arwerl iylpeyl-atherrel ilwek ingkerrenhek. Ra iwerr mpwarek ingkerrenhek, apmer arrpanenhek. Akngey-kenh angka arlpimpirrek apmer arrpanenh-warl, Akngey rarl Abraham arrwekel alhelek-angkwarr-antey. Anwantherr Jesus renh tnakenty, Akngeyel-anem Itnweng impen ikwerenh anwekantherr-warl arrernem.
GAL 3:15 Atyenh-rnemay, atha arrenhantherr ahern-areny-kenh-angkwarr arrekantherr anayntiley. Nthakenh iparey-angenh. Alakenh-anyem akngey-kenh arrengey-kenh angka aynteyel arrwekeleny-kenh. Ywerrey-angenh, arrangkw, aleyarl aynteyel.
GAL 3:16 Alakenh-anyem Ingkartel Abraham renh alhelek, anyent impen ikwerenh thwenetyek, rernem ikwer-angkwarr Christ-angkwarr anyentirretyek. Alakenh angka arrwekeleny aynteyel. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel, iparey-angenh arrangkw, ywerrey-angenh.
GAL 3:17 Angka renhey-antey Akngeyel Abraham arrwekel alhelek. Aherrety 430-penh Akngeyel angka ingwer arrernek, Moses-warl, ingkern-theyarl. Akngeyel Abraham renh alhelek, ikwerenh-rnem arntarnt-aretyek, rernem renh tnakenty. Angka arrwekeleny nthakenh iparey-angenh, akngartewey-angenh. Arratyam-arraty Akngey-kenh angka nhenh aynteyel, ywerretyek arrangkw, intem-antey aynteyel, aleyan aynteyel-antey.
GAL 3:19 Akngeyel angka ikwerenh Moses-anem anthek, rernem apmwewarl irrekerr, rernem arraty-angkwarr anetyek, mwerr-angkwarr iterl-arelhetyek, rernem apmwakert aneyel, anyent impen ranem aremirreyek-atwety. Anyent renhey-antey, Abraham-arl alhelek. Irrwerl-areny-rnemel angka Moses renh anthek. Moses-el angka arrernek ingkerrenhek, rernem apenterl-ayntetyek.
GAL 3:20 Angkakert renh ikwer-rnem-warl thwenem, Akngey rantey Abraham renh alhelek, ra renh angkakert-angkwarr alheley-angenh.
GAL 3:21 Angka impen anwantherr apentetyek, Akngeyel Abraham renh arrwekel alhelek. Anwantherr Jew-kenh angka ingkerrenhek ywarn awelheyel.
GAL 3:22 Akngey-kenh angka arrwekeleny aynteyel, ingkerrenh apmwakert aneyel. Rernem apek Jesus renh tnakenty, ikwer-angkwarr arraty anetyek, Akngeyel Abraham alhelek-apeny. Akngeyel Abraham renh artwa arraty arek, rarl Akngeyek awelhenh.
GAL 3:23 Jesus ra apetyey-angenh-antey, anwantherr Moses-kenh angka arrwekeleny-akert anenh. Angka arrwekeleny atyetyart-apeny anwekantherr anenh.
GAL 3:24 Angka arrwekeleny anwantherr apentenh, Christ ra apetyetyek-atwety. Ikwer-penh Christ ra apetyek, anwantherr anem Akngey-angkwarr arraty anetyek, anwantherr Christ renh tnakentyel.
GAL 3:25 Lyert anwantherr Christ tnakem-anem. Aleyan angka arrwekeleny anwekantherr atyetyart aney-angenh-anem.
GAL 3:26 Aley anwantherr Akngey-kenh alerikw-anemarl, arrantherrarl Jesus renh-anem apententy.
GAL 3:27 Baptise inentyel arrantherr Christ-angkwarr anyentirrem, arrantherr Christ-kenh-rnem ingkerrenh.
GAL 3:28 Arrantherr anyentirrekarl ingkerrenh-anem anem. Alakenh-anyem arrantherr ingkerrenh-antey anyent-anem, Jew-rnem-then Greek-rnem-then warrkenh-rnem-then atyetyart-rnem-then artwernem-then arelh-rnem-then.
GAL 3:29 Arrantherr apek Jesus Christ-kenh, aleyan arrantherr Abraham-kenh-rnem arrpemarl, anyent-angkwarr apenteyel. Akngeyel arrenhantherr alhelek, arrenhantherr arntarnt-aretyek arrpemarl, rarl artwamp Abraham renh-tangkwel alhelek-apeny, renh arntarnt-aretyek.
GAL 4:1 Apmerek-artwey rernem apmer atnyeneyel. Ampa akely-rnem alerl-antey ilkwerrentyant-anem rernem apmer atnyeneyenh, apmerek-artwey.
GAL 4:2 Rernem alerl-antey mpwelheyenh. Artwa ampwel-rnem renh-rnem-tangkwel akalty-anthem, amangkem-anem. Akely-penh ilkwerrentyelant-anem rernem apmerek-artwey irreman.
GAL 4:3 Ampapenyarl anwantherr awankarl anenh akwerrp, ingkart-arrpantey ingwer-rnemant apentenh.
GAL 4:4 Arlta ikwerenhel, Akngeyel alerikw ikwerenh ahern nhenh-warl thwenek, rarl arrwekel awank-akerr alhelek, renh thwenetyek. Akngey-kenh alerikw irrkngarl-anem ayntek, ra Jew-kenh-angkwarr arraty apentenh.
GAL 4:5 Anwantherrarl Jew-rnem-kenh-angkwarrant apentenh, ra alerikw ikwerenh thwenek, anwenhantherr itethiletyek, Akngey-angkwarrant arraty apenterl-ayntetyek. Akngey-kenh alerikw-rnem arrpemarl anwantherr aneyenh.
GAL 4:6 Anwantherr kel Akngey-kenh alerikw aneyel. Ra Itnweng anwekantherr-warl thwenek, anwekantherr-itwek kwen anayntetyek. Anwantherr renh Akngey akem, rarl Itnwengel anwenhantherr akalty-antheyel-angkwarr.
GAL 4:7 Arrantherr kel alerikw ikwerenh-rnem aneyel, Jew-kenh-angkwarr arrangkwarl. Arrantherr Akngey-kenh alerikw-rnem, arrantherr apmer ikwerenhel aney-alpeyenh.
GAL 4:8 Arrwekel arrantherr apatemel anenh, ingkart-arrpantey-rnemant apentenh.
GAL 4:9 Arrantherr ingkerrenhel Akngey iterl-areyel, rarl arrenhantherr atnyeneyel. Nthakenh arrantherr angkepirretyek iterreyel, ingkart-arrpantey irrtywerreyelarl ilenh-rnem-warl?
GAL 4:10 Arrantherr ilkelheyel Moses-kenh-warl anyentirretyek, arlta arrpanenhel, alkent arrpanenhel, aherrety arrpanenhel.
GAL 4:11 Atha arrenhantherr ywarn-antey akalty-anthek, arrantherr atyeng awelhetyek-arrpantey.
GAL 4:12 Atyenh-rnem, Jew-kenh-angkwarr apentey-angenh. Arrantherr ayenh apmwewarliley-angenh, arrantherr atyeng iylpareth awelhenh.
GAL 4:13 Arrantherr kel akalty. Awank-akerrarl ayeng arntety anenharl, atharl arrekantherr angka mwerr-angker renh akalty-anthek.
GAL 4:14 Arrantherr atyeng iterrenh, Akngey-kenh warrkenh-weny-arrpantey, ayengarl aleth arntetyirrenhek. Arrantherr ayenh arek-penh, arrantherr atyeng irrpelthirrey-angenh. Arrwekelan arrantherr atyeng inkwerelhek-tangkwel! Arrantherr atyeng inkwerelhek angel-ek inkwerelheyel-apeny, Jesus Christ-ek inkwerelheyel-apeny. Aleyan arrantherr atyengety arlkarirreyel-anem.
GAL 4:16 Angka atha arrekantherr ileyel arraty. Arrantherr atyeng awelhey-angenh. Arrantherr atyengety arlkarirreyel.
GAL 4:17 Atyengety Jew-kenh-angkwarr apenteyel-rnem rernem arrenhantherr ilpertiletyek arrkernelheyel, ikwer-rnem-angkwarr apentetyek.
GAL 4:18 Arrantherr Jesus-kenh angkek inkwerelhek arrwekel, arrantherr-anem ingwer-angkwarr apenteyel, ament-anem.
GAL 4:19 Ayeng arrekantherr artewentyel iterreyel, Jesus Christ arrantherr arraty tnaketyek, ikwer inkwerelhetyek.
GAL 4:20 Ayeng ilkelheyel ayeng arrekantherr-warl alhetyek, ayeng arrekantherr-itwek angketyek. Ayeng arrekantherr artewentyel iterreyel, amperrngirremel.
GAL 4:21 Ingwer-rnem ilkelheyel, Moses-kenh angka apenterl-ayntetyek.
GAL 4:22 Akngey-kenh angka alakenh aynteyel. Abraham-kenh alerikw awey atherr anenh. Arelh warrkenh-kenh awey anyent anenh. Awey ingweran apmerek-artwey-kenharl anenh.
GAL 4:23 Awey anyentan warrkenh-kenh, apmwamwamarl Hagar-kenharl. Ingweran Sarah-kenh, Akngeyelan anthek, ra arrwekel alhelekarl.
GAL 4:24 Arelh ingwerant-atherrarl anayntileyel. Arelh warrkenh anyent, Sinai-areny Hagar arlarl anenh, apmerek arrangkw. Jew-kenh-angkwarr apenteyel-rnem rernem ahern-areny-angkwarr apenteyel, Jew-kenh-angkwarrant.
GAL 4:26 Arelh ingweran, Sarah mwerr-angkwarr apentenh, Ingkart arraty-angkwarr apenteyel-rnem-apenyarl, alker irrwerl-areny-rnemelarl apenteyel-apenyarl.
GAL 4:27 Alakenh angka anayntileyel. “Arelh anyent ampek arrangkw. Ra inkwerelheyel, Akngeyelarl renh alhelek ikwer-they ampa akngerram-akngerrirreyenh, arelh ingwer-rnem-angkwarr.”
GAL 4:28 Isaac anenh, Akngeyelarl Abraham renh-tangkwel arrwekel alhelek-angkwarr. Atyenh-rnem, alakenh-apeny arrantherr Akngey-kenh alerikw arrpemarl aneyel, Akngeyelarl arrwekel alhelek arrantherr ikwerenh-rnem anetyek arrpemarl.
GAL 4:29 Abraham-kenh alerikw ingweran Ishmael, awey arlarl ilenhel irrwernek Isaac, awey alhelenty renh, Akngey-kenh Itnwengelarl renh anthek, Akngey-angkwarr ra anetyek. Aley-anyem Akngey-angkwarr aneyel-rneman alwernemel irrwerneyel arrpemarl.
GAL 4:30 Akngey-kenh angka arrwekeleny arrwekel aynteyel, amenheng-atherr Hagar atherr arlarl, ratherr apmerek-artwey-weny arrangkw. Renh-atherr irrenta! Amenheng ingwer-atherran Sarah-then Isaac atherr ratherrantarl apmer atnyenetyek.
GAL 4:31 Anwantherr arelh anyent Sarah mwerr-angkwarr apentetyek, arelh warrkenh Hagar apentey-angenh, mentyarl. Alakenh anayntileyel. Akngeyelarl arrwekel alhelek, anwantherr ikwerenh-rnem anayntetyek. Anwantherr mwerr ilenh-angkwarr apentetyek.
GAL 5:1 Christ-el anwenhantherr anyentelhilek, arrantherr ikwerenh-angkwarr, alhewer anayntetyek. Jew-rnem-angkwarr apentey-angenh.
GAL 5:2 Jew artwernem-kenh-angkwarr aylpenty, Christ-kenh-angkwarr-kety anwantherr amentirrem. Christ-kenh-angkwarran arrangkwarl.
GAL 5:3 Arrantherr Jew-kenh-angkwarr angka apententy, arrantherrap angka ingkerrenh-anem apentetyek, ywerreyek-atwety.
GAL 5:4 Jew-kenh-angkwarrarl aylpenty, arrantherr arraty Akngey-angkwarr aney-angenh. Christ-angkwarr-kety arrantherr amentirrekerr impen-kety, Akngeyel arrenhantherr arntarnt-arey-angenh anekerr.
GAL 5:5 Anwantherr Jesus renh tnakenty, Itnweng Rlwartel anwenhantherr akalty-anthemarl, anwantherr arraty Akngey-angkwarr anayntetyek.
GAL 5:6 Jew artwekenh-angkwarr aylpetyek arrangkwan. Alakenh-anyem angka impen ra aynteyel, anwantherr Jesus-angkwarrant apentetyek, ingkerrenh arntarnt-arayntetyek.
GAL 5:7 Aray, arrantherr mwerr-angkwarr apentenh. Angwenhel arrenhantherr ilpertilekan.
GAL 5:8 Akngeyel arrenhantherr rlwanekarl, arrantherr ikwerenh-rnem anetyek. Ra anyent ikwerenh thweney-angenh arrangkwarl, apmwangkwarr arenhantherr akalty-anthetyek.
GAL 5:9 Amern arlwariley-angker anyentel amern akngerr mpwarey-angker-apeny, artwa ahelengkw anyentel apek akngerr ilpertilem, ikwerenh-angkwarr apentetyek, Akngey-angkwarr apentekerr. Iylarnem ingkerrenh-anem atwerretyek, ilterretyek.
GAL 5:10 Arrantherr Ingkart-kenh-rnemarl. Arrantherr atyengant awelhetyek, ingwerek awelhey-angenh. Ingwerenty arrkernelhenty, arrenhantherr ilpertiletyek, Akngey-angkwarr apentekerr, Akngeyel renh arntety antheyenh.
GAL 5:11 Atyenh-rnem, ingwer-rneman atyeng iterreyel, atha Jew-kenh-angkwarr akaltyilerl-anenty-arrpantey, rernem aylpetyek Jew artwernem-kenh-angkwarr. Jew-rnemel ayenh atwetyek alwerneyel, atharl ingwer-rnem akalty-anthek, Jesus rarl ilwek anwekantherr ingkerrenhek. Anwantherr Jesus-kenh-angkwarrant apentetyek, Jew-angkwarr-weny.
GAL 5:12 Rernem arrenhantherr ipmey-areny, Jew-rnem-kenh apmwangkwarran aleth apentekerr.
GAL 5:13 Ingwer-rnem iterreyel Ingkart-kenh-angkwarr-arrpantey, ingwer-rnem arntarnt-arey-angenh anayntetyek, arwa alhewer amentewarl alhayntetyek. Alakenh apmwangkwarr alhey-angenh, ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek.
GAL 5:14 Akngeyel anwekantherr angka arraty ileyel, impen. Akngey-kenh angka alakenh aynteyel, arrantherr ingkerrenh mwerrant-arey anayntetyek, Akngey-kenh-angkwarr.
GAL 5:15 Arrantherr ilterrerl-anenty, atwerrerl-anenty, arrantherr Akngey-kety intem-antey amentirremarl.
GAL 5:16 Alakenh-anyem atha arrenhantherr ileyel, arrantherr Akngey-kenh Itnwengek awelhetyek, ament-warl alhey-angenh.
GAL 5:17 Apmwangkwarr-then Akngey-kenh Itnweng-angkwarr-then amentant-atherr aynteyel.
GAL 5:18 Itnwengek awelhenty, ahern-areny-kenh angkek awelhey-angenh. Akngey-kenh Itnweng atyetyart arrekantherr aneyel, arrenhantherr arraty-angkwarr akalty-anthetyek.
GAL 5:19 Ingwer-rnemel apmwangkwarr apententy, anew ingwer-kenh ingwerl-anem ilpertilem, apmwangkwarr iterreyel, mwerr-angkwarr-kety iylpelirrem,
GAL 5:20 Ingwer-rnem ingkart-arrpantey-rnem apentem, ingwer-rnem arlkarirrem ingwer-rnem-kety, ingkerrenh-they amentirrem. Ingwer-rnem alharlkwerrem, ingwer-rnem ahelirrem ingwer-rnemek, ingwer-rnem ampwal-rnem rakerrem, ingwer-rnem terangk irrem. Rernemap Ingkart apentey-angenh, rernem nthakenh Akngey-kenh apmer-warl aylpey-angenh.
GAL 5:22 Akngey-kenh Itnweng-akert-rnem ingkerrenh irrkngerney aneyel, mwerr aneyel, ingwer-rnemek awelheyel. Rernem iylpareth aneyel, ingwer-rnemek amperrngirremel.
GAL 5:23 Rernem arternp aneyel mwerr-angkwarr, tnakelhey-angenh. Ingwer-rnem arrekantherr nthakenh arrkngert angkey-angenh, arrantherr mwerrant-arey anayntetyek.
GAL 5:24 Jesus ilwek apmwa arrekantherrety irrarlketyek, ywerrelhiletyek. Arrantherr Christ Jesus-warl anyentirrek. Ra apmwa arrekantherrety ywerrelhilek.
GAL 5:25 Akngey-kenh Itnweng anwekantherr-warl antelhek, anwantherr ikwerenh-angkwarr apentetyek intem-antey.
GAL 5:26 Anwantherr tnakelhey-angenh anetyek, ingwer-rnem-kety arlkarirrey-angenh anetyek, ingwer-rnem alharlkwey-angenh anetyek.
GAL 6:1 Atyenh-rnem, ingwerenty apek apmwangkwarr alhenty, arrantherr renh mwantyel Akngey-warl-athek angkemel, angkepiletyek. Arrantherr arntarnt-arelhetyek arrpemarl, arrentyel arrenhantherr arrkernekerr.
GAL 6:2 Anantherr Ingkart-kenh-angkwarr ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, alakenh Christ-elarl ilek-angkwarr-antey.
GAL 6:3 Nga mwerr-arrpantey tnakelhenty ingwer-rnem-warl, ngap irrtywerremel ilelheyel.
GAL 6:4 Akngey-kenh-angkwarr ntwa mwerr arntarnt-arayntetyek, ingwer-rnemek tnakelhey-angenh anayntetyek.
GAL 6:5 Akngeyel anwenhantherrenh ayerneyenh anyentarl-anyentarl.
GAL 6:6 Arrantherr Akngey-kenh angkakert arntarnt-arayntetyek, ilek-ilek anthayntetyek, man anthayntetyek Akngey-kenh-angkwarr.
GAL 6:7 Apmwel-areth iterrey-angenh, Akngeyel aketh-antey areyel-kety. Ngarl apmwangkwarr alhenty, apmwel-aretharlap ngkweng aneman. Nga apmwangkwarr alhenty, Akngey ngkwengety menty ipmelheyenh. Nga Akngey-kenh Itnwengek awelhenty, ngap iteth intem-antey aneyenh.
GAL 6:9 Arrantherr ipmelhey-angel, ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek intem-antey. Akngeyel arrenhantherrenh arntarnt-areyenh arrpemarl ipmelhey-angenh. Arlta ingkernel Akngeyel arrenhantherrenh atnyeneyenh.
GAL 6:10 Alakenh-anyem, anwantherr ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek. Ingkart-areny-rnem impen arntarnt-arayntetyek.
GAL 6:11 Arrantherr alhengk-areyel pip nhenh reytemilemel, atharl anyentelant pip nhenh-warl ingkwernek, itna ilkwernem iltya atyenhel ingkwernek.
GAL 6:12 Jesus Christ arwerl iylpeyl-atherrel ilwek. Rernem angka Jesus-akert akalty-anthey-angenh, ingwer-rnem ahelirrekerr. Rernem Jew-rnem-kenh-angkwarrant akalty-antheyel. Rernem Jew-kenh angka angath-antey apenteyel, Jew artwernem-kenh-angkwarrant. Rernem ilkelheyel, arrantherr Jew artwernem-kenh-angkwarr apentetyek, rernem atyetyart ilkwarrpantey anetyek.
GAL 6:14 Ayeng tnakelhey-angenh, atharl Jesus Christ anyentant tnakeyel, rarl arwerl iylpeyl-atherrel anwekantherr ilwek. Ra anyentant aketh anayntelhilek. Ayeng ahern-arenyek awelhey-angenh, arrangkw.
GAL 6:15 Ingwer-rnemel apenteyel Jew artwernem-kenh-angkwarr. Ahern-areny-kenh angka arwarl, arrangkwarl. Christ-kenh-angkwarr anwantherr apentetyek arraty. Angka impeney-antey nhanyem, Akngeyelant anwenhantherr kel lyertenyilemarl.
GAL 6:16 Arrantherr angka nhenhek awelhenty, arrantherr Akngey-kenh-rnem ingkerrenh anem. Akngey ranem arrekingkerr mwerr-angkwarr anayntelhileyenh, Ingkart-areny ingwer-rnemek-then.
GAL 6:17 Arlka ayeng arlety-angketyarr, ayenharl atwek ingwer-rnemel, atharl Jesus Christ-kenh angka ilerl-apenh. Alakenh-anyem rernem ayenh iterl-aremer, rernem atyeng irrpelthirrey-angenh anetyek, ayeng innga Jesus-kenh angkakert. Arrantherr atyeng awelh-ayntetyek.
GAL 6:18 Athanem Jesus Christ ayernem, ra arrenhantherr arntarnt-aretyek. Amen.
COL 1:1 Atha Paul thwenek, Ingkartel ayenh arrernek angkakert Christ Jesus-kenh. Timothy-el-then, Ingkart-kenh-angkwarr apenteyel arrpemarl.
COL 1:2 Timothy aylanth pip nhenh thwenem arrekantherr-warl, Colossae tawenel aneyel-rnem-warl, iylpareth awelheyel-rnem-warl. Akngey anwekantherrenh Ingkartel arrenhantherrenh mwantyel arntarnt-arem, arrantherr mwerrant-arey anayntetyek.
COL 1:3 Anantherr arrekantherr aleth-antey ayerneyel Ingkart Jesus Christ. Ingkartek anwantherr inkwerelheyel, aynikw ikwerenhek.
COL 1:4 Anantherr kel awek, arrantherrarl Jesus Christ tnakeyel, arrantherr Ingkart-areny ingkerrenh arntarnt-areyel. Alakenh-anyem anwantherr Ingkartek angkem inkwerelhemel.
COL 1:5 Arrantherr Ingkart tnakeyel, rarl arrwekel ilek, arrantherr iteth intem-antey anayntetyek. Arrantherr angka mwerr-angker Ingkart-kenh awenh.
COL 1:6 Angka mwerr-angker Ingkart-kenh arlpimpirreyel apmer arrpanenh-warl. Rernem apmer arrpanenhek akalty-antheyel. Rernem tnakek inkwerelhemel. Alakenh-anyem arrantherr angka akwerrpel awenh arrpemarl, “Ingkart ingkerrenhek ilkelheyel” wenh.
COL 1:7 Artwa Epaprahas-el arrenhantherrenh akalty-anthenh alakenh, “Ingkart ingkerrenhek ilkelheyel” wenh. Ra Ingkart Jesus-angkwarr warrkerrenh, anwantherr warrkerreyel-apeny.
COL 1:8 Ranem arrenhantherrenh akalty-anthenh, Ingkart-kenh Itnwengel arrenhantherrenh akalty-anthenh arrpemarl, ingwer-rnem-itwek mwerrant-arey anayntetyek. Alakenh-they anwantherr angka awek-anem, arrekantherr-penh.
COL 1:9 Alakenh-anyem anwantherr Ingkart renh-anem ayernek. Anantherr aleth-antey ikwer angkeyel, arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr arraty apentetyek, rarl iterreyel-angkwarr, Itnweng Rlwartel arrenhantherrenh akalty-anthetyek, arrantherr arraty iterretyek. Inweng-angkwarr akaltyirreyn-ayntetyek aleth-antey, ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek mwerr-angkwarr. Arrantherr artwentyel innga akaltyirretyek angka ikwerenhek.
COL 1:11 Ingkartel arrenhantherrenh rlterrkam-rlterrkileyenh. Ingwerentyel arrenhantherrenh apmwewarlilekerr, arrantherr inkwerelhemel aleth apent-ayntetyek ikwerenh-angkwarrant mwerr-angkwarr-ayteng.
COL 1:12 Anantherr-anem Akngetyek inkwerelhetyek, rarl angka arrwekel arrernek, arrantherr apmer alker-itwek aney-alpetyek.
COL 1:13 Ran anwenhantherrenh apmwekety rakek, rantey arrpemarl alerikw ikwerenh arrernek, Atyetyart anwekantherrenh anetyek, anwantherr ikwerenh-rnem anayntetyek.
COL 1:14 Ingkart-kenh alerikw ranem anwekantherr katy ilwek, apmwa anwekantherr-wety iwetyek, anwantherr iteth intem-antey anayntetyek.
COL 1:15 Anantherr nthakenh Akngey irrwerl-areny arey-angenh. Alerikw ikwerenh atyetyart apmer arrpanenhek. Alerikw retangkwel arrwekel anenh ahern-wenyankel. Alerikw ikwerenh ingkerrenhek anayntirrek-anem, Ingkart anyent rey-antey.
COL 1:16 Rlterrk ikwerenhel ra irrwerl-areny-rnem-then ahern-areny-rnem-then arrpmernek. Aleyarl anwantherr areyel-anem. Ikwer-angkwarr inweng-rnem-then ingkerrenh arrpmernek, nthakenh arey-angenh-rnem. Alerikw rlterrk ikwerenh-angkwarr ra ingkerrenh arrpmernek, atyetyart ingkerrenhek anayntetyek.
COL 1:17 Alerikw ra kel anenh, ahern nhenh-wenyankel. Ingkartel ahern-areny-rnem-then arrpmerney-angenh-antey, rant anenhan. Alerikwel ingkerrenh-antey atnyeneyel, ahern-areny-rnem ingkerrenh atnyenetyek.
COL 1:18 Christ-then Tyaty-areny-rnem anyent-antey, Jesus Christ akapwert-apeny atyetyart aneyel ingkerrenhek. Anyent arlka ikwerenh-apeny anem, inweng anyent-akert rey-antey ikwer-rnem warrkerreyel. Ingkartel renh-tangkwel ipmepenh akemelhilek, alerikw ra ingkerrenhek atyetyart anetyek.
COL 1:19 Aray, Ingkartelant alerikw ikwerenh arrernek, ikwer-apeny anayntetyek Ingkart irrkaty-antey ikwer-apeny, anyent rey-antey.
COL 1:20 Alerikw ikwer-angkwarr alker-areny ahern-areny ingkerrenh ikwerenh-rnem ayerrpilek. Alerikw ikwerenh arwerl iylpeyl-atherrel ilwemel, ra mwerr-angkwarr mpwarek ingkerrenhek anwantherr apenterl-ayntetyek, mwerrant-arey anayntetyek, arternpel.
COL 1:21 Arrantherr Ingkart-wety ament-warl alhenh. Arrantherr apmwangkwarr alhenh ament iterremel, Ingkart-wety arlkarrirrenh.
COL 1:22 Alerikw-anem arwerl iylpeyl-atherrel ilwek, arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr arraty anetyek. Ra ikwer-warl anyentelhilek, alyelk mwerr anayntetyek, Ingkartel arrenhantherrenh tyatyemeley-angenh.
COL 1:23 Arrantherr Ingkart-kenh-angkwarr anetyek, angka mwerr renh rlterrk tnakemel. Arrantherr-anem angkek iylpelirrey-angenh, Ingkartel arrekantherr arrernek, arrantherr iteth intem-antey anayntetyek. Ingkartel ayenh rlwanek, angka mwerr-angker Ingkart-kenh ilerl-apayntetyek ahern-areny ingkerrenhek.
COL 1:24 Ayenh apek menty atwem mwerrarl. Christ Jesus arlka menty anthelhek. Ayeng arlka menty anthelhek arrpemarl tyaty-areny ingkerrenhek.
COL 1:25 Akngeyel ayenh arrernek, tyaty-areny-rnemek, warrkirretyek, angka ikwerenh ingkerrenhek akalty-anthetyek, ingkerrenhek warrkirretyek.
COL 1:26 Arrwekel angka anyelk-tangkwel ayntenh, Aley angka anaynt-anem Ingkart-areny ingkerrenhek, rernem aketh-antey aweyneyel.
COL 1:27 Ingkart ilkelheyel, arrantherr Jew-weny-rnem akalty anetyek, angka ikwerenhek, arrantherr apmer mwerr-angker-itwek aney-alpetyek, Christ-kenh-angkwarr.
COL 1:28 Rernem-anem Jesus Christ-warl anyentirremel, Jesus Christ tnakeyenh. Anantherr renh-rnem akalty-anthem, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek, ingwer-rnemel renh-rnem ilpertilekerr.
COL 1:29 Christ-el ayenh rlterrkileyel. Alakenh-anyem ayeng warrkirreyel, alhengkerr irrey-angenh. Atha ingwer-rnem akalty-anthayntetyek ipmelhey-angenh.
COL 2:1 Arrantherr iterl-aretyek ayeng arrekantherr warrkirreyel, ingkerrenhek-antey, ingwer-rnem Laodicea tyaty-areny-rnem-then, ayenh iterl-arey-angenh-rnem-then.
COL 2:2 Arrantherr arnkaty anetyek, mwerrant-arey ingkerrenh anayntetyek. Angka anyelk awank-akerr ayntenh rernem iterl-aretyek. Alakenh-anem ingkerrenh akwerrngel Ingkart-kenh-angkwarr arraty iterl-arayntetyek. Arrantherr Christ-ek akalty anetyek. Christ ra Ingkart-kenh angka ingkerrenhek akalty, arratyant anayntetyek.
COL 2:4 Atha arrenhantherrenh arratyant ileyel, ingwerentyel arrenhantherrenh irrtywerremel ilekerr, akaltyel-arrpantey angka ingwer-angkwarr.
COL 2:5 Ayeng arrekantherr-itwek aney-angenh arrangkw, ayeng aleth-antey iterreyel arrekantherr. Ayeng inkwerelheyel, atha awekarl, arrantherr arraty apenteyel, Christ rlterrk tnakemel aleth.
COL 2:6 Arrantherr Christ Jesus tnakeyel, Ingkart arrekantherr. Kel ikwerenh-angkwarrant apentetyek arrantherr.
COL 2:7 Ikwerenh-angkwarrant akaltyirretyek, aleth-antey ikwer angkayntetyek. Renh rlterrk tnakayntetyek, anwantherr arrenhantherrenh akalty-anthek-apeny. Rlterrk tnakayntetyek, iylpelirrey-angenh.
COL 2:8 Akalty-arrpantey ingwer-rnem-wety, arrantherr ikwer-rnem-wety arntarnt-arelhetyek, rernem arrenhantherrenh ilpertilekerr apmwewarlilekerr ahern-areny-kenh-angkwarr Christ-kenh-angkwarr-wety akngekerr.
COL 2:9 Christ Ingkart anyent rey-antey, inweng anyent-akert.
COL 2:10 Christ ra inngarl aneyel anwekantherr-itwel, arrantherr ikwerenh-angkwarr anyentirrek arrpemarl. Christ rey-antey arrpemarl, atyetyart ingkerrenhek aneyel atyetyart ahern-areny-rnemek, irrwerl-areny-rnemek-then.
COL 2:11 Arrantherr Jesus Christ-warl anyentirrek, arrantherr apmwangkwarr ahern-areny-kenh-angkwarr apentey-angenh anayntetyek. Apmwamwam ahern-areny-kenh ament arrpemarl. Ra apmwa arrekantherr-wety iwek rlterrk ikwerenhel, arrenhantherrenh itethilek arrpemarl.
COL 2:12 Rernem arrenhantherrenh baptise-emilek, arrantherr Jesus Christ-angkwarr aylpem-apeny. Arrantherr ilwem-apeny, arrantherr itethirrem-apeny. Arrantherr itethirrek, Ingkart renh rlterrk tnakemel. Arrantherr Ingkart renh tnakek, rarl Christ renh ipmepenh itethilek
COL 2:13 Awank-akerr arrantherr apmwangkwarr-tangkwel apentenh, akwerrp-antey anenh. Arrantherran ipmapeny anenh. Ingkartel arrenhantherrenh itethilek, Christ-angkwarr, apmwa arrekantherr-wety iwek.
COL 2:14 Ingkartel anwenhantherrenh menty arek, tyatyemeley-angenh. Apmwa irrarlkek Jesus Christ-el, arwerl iylpeyl-atherrel ilwekel.
COL 2:15 Ran arrenty-rnem antengilek arwerl iylpeyl-atherrel ilwemel. Ra arrenty-rnem ywerrelhilek.
COL 2:16 Ingwer-rnem apatemel iterreyel Alakenh-anyem rernem angka ingwerek-ingwer ilpertel arrernetyek-arrpantey ahern-areny-kenh-angkwarr, “Nthakenh anwantherr arlkwetyek, nthakenh antywetyek.” Arlta ltyerrey-angker anyentirr-ayntetyek-arrpantey ayntarrp-ileyel.
COL 2:17 Ingkart-kenh angka arrwekeleny anwantherr arrwekelant apentenh, alyep, arrkay-apeny. Jesus Christ ranem aremirrek. Aleyan ikwerenh-angkwarrant apenteyel aketh innganem.
COL 2:18 Ingwer-rnem arraty-arrpantey tnakelheyel, rernem ilelhem “altyerr areyel” wenh, “antyerl-rnem areyel” wenh. Ikwer-rnem-wety arntarnt-arelhetyek, rernem apal-angkwarr apenteyelarl-wety.
COL 2:19 Aray, rernem Jesus Christ renh ipmek. Christ ra tyaty-areny-kenh atyetyart aneyel, akapwert. Alwerrngel arlka anterrkwem. Arlwerrng-akert arlka rlterrk. Arlwerrng-weny arlka thapelirrem, apekap, nthakenh akngelhey-angenh. Arlwerrng-apeny Christ-el ikwerenh-rnem ingkerr anterrkweyel, rlterrkileyel arrpemarl.
COL 2:20 Arrantherr Christ-angkwarr anyentirrek-apeny-arrpantey, arrantherr ahern-areny-kenh apenteyel-antey apmwantey. Arrantherr awelheyel ahern-arenyek, rernem arrenhantherrenh ilerl-anenty, “Alakenh mpwareyel” wenh.
COL 2:21 Rernem ilem, “Ampwal yanh arney-angenh” wenh, “amern yanh arlkwey-angenh” wenh.
COL 2:22 Amern ahern-areny-kenh arwa aynteyel, apmwirrey-angker. Amern arlkwenty, anamerl ywerrem-anem.
COL 2:23 Ingwer-rnem iterreyel ikwer-rnem-kenh-angkwarr mwerr-arrpantey. Rernem irrtywerremel ileyel, arraty-angkwarr anetyek-arrpantey. Alakenh-anyem rernem ywarn arratyirretyek-arrpantey arrkernelheyel. Rernem ywarn-antey ilelhem, rernem mwerr-angkwarr anerl-anenty-arrpantey.
COL 3:1 Ingkartel arrenhantherrenh itethilek, Jesus Christ-angkwarr. Arrantherr-anem Ingkart-kenh-angkwarr anterr iterretyek, Ingkart-kenh apmerek iterretyek. Christ ra Akngey-itwel aneyel.
COL 3:2 Arrantherr-anem anterr iterretyek irrwerl-areny-kenh-angkwarr, ahern-areny-kenh-angkwarr-weny.
COL 3:3 Arrantherr ahern-areny-wety ywerrek-apeny, Christ-kenh-angkwarr anyentirremel. Arrantherr innganem Christ-angkwarr intem-antey iteth aney-alpeyenh. Ahern-arenyel arey-angenh, Ingkartelant areyel.
COL 3:4 Ingwer-inger Jesus Christ ra apey-alpeyenh rlterrk innga. Ikwer-penh ingwerel-rnem arrenhantherrenh areyenh rlterrk innganem.
COL 3:5 Alakenh-anyem arrantherr ahern-arenyek inkwerelhey-angenh. Arrantherr apmwangkwarr alheyel-rnemek inkwerelhey-angenh. Arwa alhewer ingwer alwernirrey-angenh anternetyek, apmwangkwarr iterrey-angenh. Ampwal ingwer-kenhek iterrey-angenh inetyek. Alakenh-anyem Ingkart-kenh-angkwarr irrtywerreyelarl.
COL 3:6 Apmwangkwarr alheyel-rnemek Ingkart ahelirreyel.
COL 3:7 Awank-akerr arrantherr apmwangkwarrant apentenh.
COL 3:8 Aleyan arrantherr apmwangkwarr apentey-angenh. Ingwer-rnemek ahelirrey-angenh, iltey-angenh, irrentey-angenh anetyek.
COL 3:9 Arrantherr apmwekety ipmelhek. Arrantherr ingwerek irrtywerrey-angenh.
COL 3:10 Arrantherr kel rlengkeny-anem, Jesus-kenh-angkwarr. Ingkartel arrenhantherrenh intem-antey akalty-antheyel, rapeny-anem irretyek, akalty innga irretyek.
COL 3:11 Ingkart-kenh-angkwarran arrantherr ingkerr mwerrarl aneyel, apmer ingkerrenh-areny, Jew-rnem-then ingkerrenh, Jew-weny-rnem-then, apmwangkwarr alheyel-rnem-then, warrkenh-rnem-then atyetyart-rnem-then. Mwerrarl anem, anwantherr ikwer-warl anyentirrekarl. Christ ra anwekantherr-itwel aneyel.
COL 3:12 Ingkart arrekantherr ilkelheyel ingkerrenhek. Alakenh ra iwerr mpwarek ingkerrenhek arrwekel-antey, ingkerrenhel renh arraty-angkwarr apentetyek, rernem ingwer-rnemek amperrngirretyek atwey-angenh, rernem tnakelhey-angenh ingkerrenh mwerrant-arey anetyek.
COL 3:13 Arrantherr iparrp anamerl ahelirrey-angenh. Ingkart-areny ingwerel arrenhantherrenh iltenty, arrantherr renh ilteyney-angenh. Kel menty renh atwey-angenh, Christ-el arrenhantherrenh menty atwey-angenh-apeny.
COL 3:14 Kel mwerrant-arey ingkerrenhek anetyek. Ikwer-penh arrantherr anyent-apeny anem.
COL 3:15 Arrantherr ingkerrenh arlka anyent-apeny aneyel, Jesus Christ-kenh. Christ-el arrenhantherrenh ayerrpilek, mwerrant-arey ingkerr inkwerelhetyek. Mwerrant-arey atwerrey-angenh anayntetyek, Ingkart ikwer inkwerelhemel.
COL 3:16 Christ-kenh angkek iterretyek, arraty akaltyel ingwer-rnem akalty-anthayntetyek, mwerr ilelhemel. Arrantherr aylelhey-angker, psalm-then aylelh-ayntetyek, Ingkartek inkwerelhetyek.
COL 3:17 Arrantherr angkerretyek Ingkart-kenh-angkwarr, arrantherr intem-antey Ingkart Jesus-ek iterretyek, Ingkart Akngeyek inkwerelhemel, Jesus-kenh-angkwarr.
COL 3:18 Arelh-rnem, artwek awelh-ayntetyek. Alakenh Ingkart-kenh-angkwarr arraty aneyel.
COL 3:19 Artwernem, arrantherr anew-rnem mwerr arntarnt-arayntetyek. Arrantherr renh-rnem atwey-angenh.
COL 3:20 Ampernem, arrantherr aleth amekengkw aynekengkw awelh-ayntetyek, Ingkartarl ilkelheyel-angkwarr. Ingkart-kenh-angkwarr alakenh aynteyel.
COL 3:21 Aynikw-rnem, arrantherr ampernem irrentey-angenh, rernem antwerr alhekerr.
COL 3:22 Warrkenh-rnem, arrantherr atyetyart-rnemek awelh-ayntetyek intem-antey, rernem arrenhantherrenh areyel-angkwarr, rernem arrenhantherrenh arey-angenh apal aneyel-angkwarr. Ingkartel areyel. Ingkartek mwerr warrkirr-ayntetyek.
COL 3:23 Arrantherr iylpareth iytekerr-antey atnwentirrey-angenh warrkirretyek Ingkartek, ahern-arenyek warrkirrey-angenh.
COL 3:24 Arrantherr kel akalty, Ingkart rarrp arrenhantherrenh ilek-ilek antheyenh apmer ikwerenh-itwek. Arrantherr Ingkart Christ ikwer warrkirrey-alpeyenh.
COL 3:25 Ingkart anyentekant ilkelhey-angenh, ingkerrenhek ilkelherl-ayntetyek. Ingkartel ingkerrenh arraty tyatyemileyel.
COL 4:1 Atyetyart-rnem, arrantherr warrkenh-rnem mwantyel arntarnt-aretyek, ilek-ilek arraty anthayntetyek. Arrantherr atyetyart arrekantherrenh iterl-areyel, irrwerl-they areyelarl-wety.
COL 4:2 Intem-antey Ingkart-warl angkerl-ayntetyek, ikwer arraty iterr-ayntetyek, ikwer inkwerelhetyek.
COL 4:3 Arrantherr Ingkart-warl angketyek, ra ingkerrenh iylpa altyweriletyek, ingkerrenhel angka Christ-kenh arraty awetyek. Angka anyelk-tangkwel ayntenh. Angka atha ilerl-apenh arwa alhewer. Ingwer-rnem arlkarrirrenh, alakenh ayenh rernem tyayel-warl akwernek.
COL 4:4 Arrantherr Ingkart renh ayernenherr-arey, ra ayenh rlterrkiletyek, atha angka anyelk-penh arraty anayntiletyek ingkerrenhek.
COL 4:5 Arrantherr akwerrp-rnem angka ikwer akalty-anthetyek, rernem iterl-arayntetyek arrpemarl.
COL 4:6 Arrantherr arternp ilayntetyek ikwer-rnem. Rernem arrenhantherr ayernenty, arrantherr renh-rnem arraty iletyek.
COL 4:7 Artwa Tychicus-el ra atyenh aneyel arrpemarl, Ingkartek iylpareth. Ra Ingkartek warrkirreyel arrpemarl. Athanem renh arrekantherr-warl thwenem, ra atyeng-iperr ingkerrenhek iletyek, arrenhantherrenh arternpiletyek, atyeng iterrerl-anekerr.
COL 4:9 Onesimus atha thwenem arrpemarl arrekantherr-warl. Ratherr atherrel-antey angka anwekantherr-iperr iletyek.
COL 4:10 Aristarchus ra atyeng-itwel aneyel arrpemarl, tyayl-itwek. Ra angka thwenem arrpemarl. Ingwer-rnemel angka thwenem arrpemarl Mark ikwer-penh, Barnabas-kenh ankelikw. Ra apetyenty, arrantherr ikwer inkwerelhem arrpemarl.
COL 4:11 Jesus itnan ingweran Justus. Artwa Jew irrpety rernemant Jesus Christ renh tnakeyel arraty. Rernem anwekantherr-itwek warrkerreyel. Rernem anwenhantherrenh arternpileyel.
COL 4:12 Epaphras arrekantherrenh arrpemarl apmer nhak-areny, Jesus Christ-kenh warrkenh arrpemarl Hallo angkeyel arrpemarl. Ra rlterrk aleth Ingkart ayerneyel, ipmelhey-angenh, arrenhantherrenh rlterrkiletyek, arrantherr arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
COL 4:13 Ayeng akalty, ra arrekantherr iterreyel aleth, tyaty-areny-rnem ingkerrenhek, Laodicea-areny-rnemek, Hierapolis-areny-rnemek.
COL 4:14 Arntety mwerreley-angker wethey, Luke-el angka thwenem arrpemarl, Demas-el angka thwenem arrpemarl.
COL 4:15 Laodicea tyaty-areny-rnem iletyek arrpemarl, “Ayeng iterreyel arrekantherr” wenh, arelh Nympha arrpemarl, ingwer-rnem-then meeting-ek akarrirreyel ikwer-warl.
COL 4:16 Arrantherr pip nhenh reytemiletyek arrpemarl. Arrantherr pip nhenh thwenem Laodicea-areny-rnem-warl, rernem reytemiletyek arrpemarl. Arrantherr pip reytemiletyek arrpemarl. Pip atha arrwekel thwenek Laodicea-warl, arrantherr reytemilemel aretyek, iterl-aretyek.
COL 4:17 Artwa Archippus iletyek, “Ingkartek warrkirretyek angka ikwerenh ywerrelhiletyek, akalty-anthemel, rarl ngkweng arrernek-angkwarr-antey.”
COL 4:18 Ayeng inkwernelheyel angka atyenh, Paul. Atyeng iylpangkenh-arey, ayengarl tyaylel aneyelek. Ingkartel arrenhantherrenh mwantyel arntarnt-arem. Kel-antey.
1TH 1:1 Atharl Paul-el pip nhenhan angkakert ingkwerneyel. Atha Silas-el Timothy-el-akerr anantherrarl thweneyel angka nhenhan arrewantherr, Akngey-wenh-rnemew Thessalonica-areny-rnemew. Arrantherran Jesus Christ apenteyel-rnem. Anantherrap Akngeyarl ayern-ayntem, arrewantherr athamerr-aynteyew, inweng-then arternpel-aynteyew.
1TH 1:2 Anantherran Akngey nakem, arrantherrarl renh mwerr-angkwarr apenteyel. Anantherrarl angkem Akngey-warl-athek, renhap ayern-ayntem arrewantherr.
1TH 1:3 Anantherr iterl-areyel, arrantherrarl warrk mwerr-angker mpwarem intem, rlterrk iterremel ikwer. Arrantherran inngarl ilkelheyel ingwer-rnemew, mwerr-angker-then intem mpwareyel ikwer-rnemew. Arrantherrap rlterrk anem, ingwer-rnemelarl arrenhantherrenh irrwernem-angkwarran. Arrantherr arternp arntarnt-arelheyel, Jesus rarl apetyeyenhew angkep.
1TH 1:4 Anewantherrenh-rnemay Christian-rnem! Akngey ilkelheyel arrewantherr, arntarnt-areyel mwanty arrenhantherrenh. Anantherran iterl-areyel, rarl arrenhantherrenh ayerrpelew.
1TH 1:5 Arrantherrap awew, arrakertelarl anantherr ilenh. Inweng Mwerr-angker-akertel anantherr akalty-anthenh, ilek-ilek mwerr-angker mpwaremel. Arrantherran iterl-areyel, anantherrarl arrewantherr-itwew mwerr-angkwarr anenh.
1TH 1:6 Arrantherrap arew-anem, anenhantherrenhap iwarrernew-anem. Arrantherrap Ingkart-thenarl iwarrernew alakenh. Ikwereng-arey ingwer-rnemel arrenhantherrenh irrwernenh-angkwarran, Inweng Mwerr-angkerel arrenhantherrenh rlterrkelenh, inkwerelhemel awelh-aynteyew angka ikwerew.
1TH 1:7 Awethem arrantherr yanh-angkwarr irrew, ingwer-rnemel areyew. Apmer atherr-areny-rnemelap arrenhantherrenh arew; Macedonia-areny-rnemel-then Achaia-areny-rnemel-then.
1TH 1:8 Akngerrel angka Jesus-akert awew apmer ikwer-atherr-itwew, apmer ingwer-rnem-they-then. Rernem ingkerrenhel awew, arrantherrarl Akngeyew iterrew arraty-angkwarr. Nthakenh anantherr iley-angenh arrewantherr-akert, rernemarl kel amentel-antey awew.
1TH 1:9 Apmer ingwer-areny-rnemelarl angka arrewantherr-akert awew, rernemap ingkerrenh ilew. Ingkerrel-anem iterl-areyel, arrantherran Thessalonica-areny-rnem anewantherr inkwerelhew, anantherrarl angka Akngey-wenh mwanty anayntelemel ilew. Rernem ilenh, arrantherr kwenerrenh ampwal apmwa ahern-areny-rnemew-tangkwel itethew-arrpantey. Aleyan arrantherrap ipmelhew-anemarl alakenh-wety. Apmwangkwarr-tangkwel arrantherr iterrenh, aleyan Akngeyewant-anem iterreyel. Rarl anyent itetharl aneyel intem, rap Alerikw ikwerenh itethelew ipmethey. Arrantherr arntarnt-arelhemel mpwelheyel, Jesus-arl angkep apetyeyenhew irrwerl-they. Ikwerenh-rnemarl ra inerl-alpeyenh. Akngey ra nthakenh ikwer-rnem awakelhey-angenh, rarl ingkerrenh court-emelemel ayerneyenheng-areyan.
1TH 2:1 Anewantherrenh-rnemay Christian-rnem! Arrantherr iterl-areyelarl, anantherran arwa arrkent akalty-anthey-angenh. Arrantherrap iylparethel awew.
1TH 2:2 Arrantherr iterl-areyel arrpemarl, anantherrarl apmer Philippi-warl-tangkwel alhew. Akngerr apmer ikwer-areny-rnemel iltew, pwarrk anthew anenhantherrenh. Anantherrap alhew apmer arrewantherrenh-warl-anem. Akngeyelanap anenhantherrenh rlterrkelew-antey, ingwer-rnemelarl artewentyel irrwernenheng-arey. Alakenh-angkwarranap anantherr angka mwerr-angker arrewantherr alhewer-anemarl ilenh.
1TH 2:3 Mwerr-angkwarr anantherr arrenhantherrenh ilenh. Arrenhantherrenh apmwel-ayeth akalty-anthey-angenharl, arrantherr apmwangkwarr alheyew, arrangkw. Anantherran arrkernelhey-angenharl, ilkwa aneyew, arrangkw, arrantherraw areyew nakemel. Anantherr terikemeley-angenh arrenhantherrenh, arrangkw. Alakenhan anewantherrenh-angkwarr-weny.
1TH 2:4 Nthakenh anantherr ingwer-rnem ikwer-rnem-wenh-angkwarr iley-angenh, rernemaw nheng awelheyew-awaty, rernemap apwert antheyew-awaty anewantherr ikwer-penh. Arrangkw. Nthakenh anantherr irrtyertel ingwer-rnem nakey-angenh, renh-rnem irrngerney-antheyew. Arrangkw. Akngey renhant anantherr irrngerney-anthaynteyew. Ra iterl-areyelarl, anantherr ikwerenh-angkwarr iterreyel. Anantherr arraty-angkwarr angkem intem-antey apmelerrel-ayeth. Akngeyel awem, rap angkem, “Rernem arraty-angkwarr angkeyel. Rernemap angka atyenhan intem-antey ileyn-aynteyew.” Ranap aweyelarl, anantherrarl alakenh angkeyel arrewantherr.
1TH 2:6 Anantherrap warrkerreyel ikwerenh-angkwarr. Alakenhap anantherr ilkelhey-angenh, ingwer-rnemel anenhantherrenh nakaynteyew, ilkwa antwemel.
1TH 2:7 Anantherr alhew arrewantherr-warl, Christ rarl thwenew anenhantherrenh. Artwa ilkwernem-apenyap anantherran. Kel pwerep-anthey-angenh arrenhantherrenh, arrangkw. Alyepel-antey angkenh arrewantherr athamerremel, amikwarl ampa ikwerenh-rnemew athamerrem-apeny-angkwarr.
1TH 2:8 Anantherrap ilkelhew arrewantherr artewenty inngarl, anyent-anem irremel arrewantherr-itwel. Inkwerelhemelap arrenhantherrenh ilew angka mwerr-angker, Akngeyel rarl anthew.
1TH 2:9 Arrantherr iterl-areyelarl, anantherrarl iltyel warrkerrenh, arrenhantherrenharl akalty-anthenheng-arey. Arlta arrpanenhelap warrkerrenh anantherr, apwert amernew ineyewan, arrewantherrew aparelhey-angenhel.
1TH 2:10 Anantherr anew-anenh arraty-angkwarr arrewantherr-itwel, arrantherr arenh. Akngeyelan arew arrpemarl irrwerl-theyan.
1TH 2:11 Arrantherr iterl-areyelarl, anantherrarl arrenhantherrenh arntarnt-arenh, aynelikwarl alerikw ikwerenh-rnem arntarnt-arem-apeny. Alakenh. Akalty-antherl-apenh rlterrkelemel arrenhantherrenh.
1TH 2:12 Ilemel arrenhantherrenh, arraty anaynteyew, Akngeyaw inkwerelheyew-ayteng. Rlwaneynew ra arrenhantherrenh, alpeyew aney-alpeyew ikwer-itwel irrwerl, rarl atyetyart ilkwa aneyel-itwel.
1TH 2:13 Anantherrarl anenh arrewantherr-itwel, angka Akngey-wenh ilenh, arrantherrap inkwerelhemel iylpareth awelhew. Aleyan Akngeyan nakemel iterl-arem anantherr, arrantherrarl arraty iterrenh alakenh: “Angka nhenhanap artwewenh-weny, arrangkw. Innga angka Akngey-wenharl nhenhan.” Akngeyan arrewantherr angkew, alakenh rlterrk-ayteng iterr-aynteyew ikwer. Aleyan ra angkeyel-antey.
1TH 2:14 Anewantherrenh-rnemay! Arrewantherrenh-rnemel arrenhantherrenh irrwampenh-anthenh. Apmer ingwer-itwew Judea-itwew-tangkwel alakenh ayntew arrpemarl. Jew ahelengkw-rnemel Christian-rnem atwenh apmer ikwer-itwew.
1TH 2:15 Awank-akerr Jew ahelengkw-rnemel atwenh ipmew angkakert Akngey-wenh-rnem-tangkwel. Alakenh arrpemarl Jew ahelengkw ingwer-rnemelan Jesus renh ipmew atwew. Aleyan anwenantherrenh-anemarl irrentew apmer ingwer-rnem-they. Rerneman akngerr-wety ilkelhey-angenharl. Kel Akngeyan ikwer-rnem inkwerelhey-angenh arrpemarl.
1TH 2:16 Nthakenh anantherr alethang-rnem angka mwerr-angker iley-angenh, ahelengkw-rnemel-anem anenhantherrenh artwerelenharl. Alakenhan ingwer-rnem apatelhelenh, angka awewerr, angkeperrenhey-alpewerr Akngey-warl-athek. Rernem intemarl apmwelhelenh alakenh, apmwa innganemap mpwarew artewenty. Kel Akngeyanap artewenty inngarl ahelerreyel ikwer-rnem, rap renh-rnem irrwampenh-antheyenh-anem artewenty.
1TH 2:17 Jew ahelengkw-rnemel anenhantherrenh artwerelenh, anantherrap alpew-tangkwel Thessalonica-they. Anantherrap alharntew arrewantherr, ampa akely iwerl-alhenty-apeny. Anantherr artewentyel iterrenh arrewantherr intem-antey, ywarn iterremel, arrenhantherrenh arerl-alpeyew.
1TH 2:18 Ayeng Paul arrkernelhew akngerr-inger, arrenty ilkwelanap arrngertewew.
1TH 2:19 Anantherr inkwerelheyel innga arrewantherr. Jesus-arl apey-alpeyenhel, ingkerrenh ayerneyew, anantherrap inkwerelhemel ileyenh angka arrewantherr-akert. Ya, innga anantherran inkwerelheyel arrewantherr.
1TH 3:1 Kel arleng-alenty anantherr anenh tawen Athens nhenh-itwew, alharntemel anenh arrewantherr. Silas aylanth angkerrew, “Mwerrangay aylanth arteny anem? Timothy-ant apek alhemer Thessalonica-warl.”
1TH 3:2 Renhantap aylanth thwenew arrewantherr-warl. Anantherr ingkerr warrkerreyel, angka mwerr-angker Akngey-wenh ilerl-apaynteyew apmer arrpanenh-itwew. Renhap aylanth thwenew, rlterrkelemel akalty-anthaynteyew arrenhantherrenh.
1TH 3:3 Akngeyel ilew arrwekel-antey, ingwer-rnemelarl irrwernerl-aneyenh. Rernemap apmelerr-angkwarr irrwernem Christian-rnem anenhantherrenh. Anantherran iterrew arrewantherr, angkeperrewerr apek Akngey-wety, ingwerentyel arrenhantherrenh irrwernentyel.
1TH 3:4 Anantherrarl anenh arrewantherr-itwel, anantherr ilenh alakenh, “Ingwer-rnemelan Christian-rnem anenhantherrenh irrwerneyenh, apmwangkwarr mpwaremel.” Inngarlap anewantherr alakenh-anyem aynteyel.
1TH 3:5 Alakenh-wety anantherr artewentyel iterrenh arrewantherr, angkeperrewerr arrantherr. Anantherr iterrenh alakenh, “Alep Akngeyant rernem apenteyel-antey? Arrangkw apek. Ywarn apek akalty-anthenh renh-rnem. Arrenty ilkwel apek renh-rnem arrkernew, rernem Akngey-wety ipmelhenheyew.” Alakenh-wety aylanth Timothy thwenew. Anantherr iterl-areyew, arrantherr arraty anentyew Akngeyew.
1TH 3:6 Aylanthap mpwelhenh arrpemarl Timothy-ew, rarl apey-alpenhew. Rarl apey-alpewel, iley-alpew-anem aylewanth, “Weth-rnem arraty-antey aneyel Akngey-angkwarr, Jesus apentemel. Mwerrant-arey aneyel arntarnt-arerremel. Rernem inkwerelhemel arrpemarl iterreyel anewantherr. Rerneman ilkelheyel, mpwelenhanthenh areyew arrpemarl.”
1TH 3:7 Ya, aylantharl angka awew, aylanthap inkwerelhew artewenty. Angkap arrewantherr-akert awew, aylernanthenhap irrngerney-anthew. Ingwer-rnemel irrwerneyel-antey anenhantherrenh, arlkanap alpwelyeleyel. Anantherranap inkwerelhemel-antey iterreyel arrewantherr.
1TH 3:8 Aleyan arlka mwerr-anem anantherr awelhem iterl-aremel, arrantherrarl Akngeyew aneyel-antey intem rlterrk.
1TH 3:9 Ya, anantherr iterl-areyel alakenh, Akngeyelarl arrenhantherrenh arntarnt-areyel. Alakenh-anyem ra anenhantherrenh irrngerney-anthem. Anantherr intem-antey inkwerelhemel renh nakem, arrantherrarl ikwer awelheyneyel.
1TH 3:10 Anantherr rlterrkel mwanty Akngey ayernem, thweneyew angkep arrewantherr-warl. Arrantherran akaltyerreyel-antey Akngey-wenh-angkwarr. Anantherran intem-antey akalty-anthaynteyew arrenhantherrenh.
1TH 3:11 Alakenhewarl Akngeyan anantherr ayerneyel Jesus-then, “Thwenenh-atherr, anantherr alheyew Thessalonica-warl, renh-rnem areyew.”
1TH 3:12 Anantherrap Jesus ayernem, arrantherraw mwerrant-arey anaynteyew, arntarnt-arerr-aynteyew athamerremel ingwer-rnemew-then. Anantherrarl arrewantherr athamerrem-apeny, alakenh.
1TH 3:13 Jesus anantherr ayernem, arrenhantherrenh rlterrkeleyew, arrantherr arraty anaynteyew intem-antey. Akngeyelap arem, arrantherrarl arraty aneyel apmwewety. Rap inkwerelheyenh arrewantherr, Jesus-arl apey-alpeyenhel irrwerl-they antyerl ikwerenh-rnem-akert.
1TH 4:1 Anewantherrenh-rnemay! Anantherr akalty-anthenh, Akngeyew arraty anaynteyew, raw inkwerelheyew. Arrantherrap awelhew. Akngeyan inkwerelhem artewentyel arrewantherr. Aleyan Jesus ilkelhem, anantherr ileyn-aynteyew arrpemarl: arraty-angkwarr anaynteyew, anantherrarl akalty-anthenh-angkwarr arrwekel-antey. Nthakenh anantherr angka anewantherrenh iley-angenh, arrangkw. Angka Jesus-wenhant anantherr ilenh.
1TH 4:3 Akngeyanap ilkelhem alakenhew: arrantherran ingwer-rnem-apeny-weny anem, apmwel-ayeth aney-angenh. Artwethen arelh-then ingwer-wenh angwarey-angenh, arrangkw.
1TH 4:4 Akngeyan ilkelhem, arelh Christian anaynteyew artwa anyentelant. Artwan irrkaty-angkwarr arrpemarl anaynteyew arelh anyent-akert. Nthakenh iwerrey-angenh! Arntarnt-arerr-aynteyew! Ingwer-rnem-apeny irrey-angenh, Akngey iterl-arey-angenh-rnem-apeny. Artwethen arelh-then rernem rakerrem.
1TH 4:6 Akngeyan angkeyel, “Nthakenh ingwerentyak-wenh irrtyert-ingwey-angenh.” Artwa apekarl ywerrem arleng, arelh nthakenh ingwey-angenh anteng. Akngeyanap ahelerremarl ikwer artewenty, rap pwarrk anthem irrtyert-awarr renh. Arrantherr iterl-areyel-anem, anantherrarl angka nhenh ilenh arrwekel-antey arrpemarl arrewantherr.
1TH 4:7 Akngeyelan anenhantherrenh ayerrpelew, ikwerenh-anem anaynteyew. Alakenh-anyem anantherr intem-antey mwerr anerl-anemer rapeny, angkepelarreng apmwelheley-angenh.
1TH 4:8 Ingwer-rnemelanap angka ikwerenh iylpelant aweyel. Angka nhenhan artwewenh-wenyarl, arrangkw. Angka Akngey-wenhan rernem iylpelant aweyel. Akngeyel rantap Inweng Mwerr-angker anthew arrewantherr. Inweng Mwerr-angker renhanap nthakenh iylpelant awey-angenh, arrangkw.
1TH 4:9 Akngey ra arrenhantherrenh akalty-anthew, mwerrant-arey arntarnt-arerr-aynteyew. Arrantherrap ikwer awelhewarl. Nthakenh anantherran akalty-anthey-angenh arrpemarl pip nhenh-they.
1TH 4:10 Anantherr iterl-areyel, arrantherrarl arntarnt-areyel Christian ingwer-rnem apmer arrpanenh-areny apmer Macedonia-itwew. Anantherr pip nhenh-angkwarr ileyneyel, arrantherr intem-antey alakenh mpwaraynteyew.
1TH 4:11 Mwerr-angkwarr aynteyel, arraty-anem anaynteyew akeleyt. Ingwer-rnem irrwerney-angenh, ingwer-rnemew-then tyel-angkey-angenh. Mwerr-angkwarr arrpemarl alakenh aynteyel. Arrantherr warrkerremer, apwert inaynteyew, arnkwethen amern-then payemeleyew. Anantherr ilanthew alakenh arrwekel-antey.
1TH 4:12 Akngey iterl-arey-angenh-rnemel areyel, arrantherrarl arraty aneyel mwerr, rernemap arrenhantherrenh nakemarl. Arrantherr arraty anenty intem-antey, arrantherrap inkwerelhemel anenhem, ingwer-rnemew aparelhey-angenh-anem.
1TH 4:13 Anewantherrenh-rnemay! Arrantherran iterl-areyel, Christian ingwer-rneman ahaperrewarl. Rernemarl iteth anenhel, rernemap Akngey apentenh. Nthakenh arrantherr intem-antey amperrngerrey-angenh ikwer-rnemew, arrangkw. Akngey iterl-arey-angenh-rnemant intem-antey artnemel anem apal.
1TH 4:14 Anantherr ingkerrel Akngey iterl-areyel, Alerikw ikwerenharl Jesus itethelew ipmethey. Anantherrap iterl-areyel, Christian ikwerenh-rnem ra itethelem arrpemarl ipmethey irrkaty-angkwarr. Rernem itetherreyenhel, Akngeyelap renh-rnem akarreleyenh Jesus-warl irrwerl. Rernemap aney-alpeyenh intem-antey Akngey-itwel, Christian ingkerr.
1TH 4:15 Christian ingwer-rnem-alew, aleyarl ahern nhenh-itwew iteth aneyel-rnem? Nthakenharl rernem irrem, Jesus-arl apey-alpeyenhel? Jesus-el ilenh alakenh. Rarl apey-alpeyenhel, alakenh-tangkwelap irreyenhan. Antyerl ilkwan arlkeyenh. Antyerl ingwerelan angkelh-angkelheleyenh terampet atayel innga. Jesus ranem atwarreyenh irrwerl-they, atayel ilanthemel, Christian ipmepenh-rnem itetherrenhey-alpeyew. Rernem-tangkwelap itetherreyenhan ipmethey. Christian iteth-rnem nthakenh arrwekel irrey-angenh, Akngey-itwel aney-alpeyew.
1TH 4:17 Ikwer-theyan Akngeyel Christian iteth-rnem anenhantherrenh ineyenh, rap akarreleyenh ingkerrenh-anem anenhantherrenh kwenpay-angkwarr. Jesus-anem rlwateyenh irrwerl alker-itwew, rarl apetyeyenh ingweyew anenhantherrenh. Anantherr aney-alpeyew ikwer-itwel intem-antey.
1TH 4:18 Arrantherr Thessalonica-areny-rneman intem-antey ilerrerl-anemer angka nhenh impen arlta ikwerew-atety, irrngerney-antherremel.
1TH 5:1 Anewantherrenh-rnemay! Arrantherr iterl-areyelarl angka weth, Jesus-arl apetyeyenh-akert. Nthakenh anantherr akalty-anthey-angenh intem pip nhenh-they. Anantherr ingkerrel iterl-arey-angenharl, rarl apetyeyenhan. Ikwereng-arey akngerran anerl-aneyenh apal, angka Akngey-wenhew awelhey-angenh. Wetharl irrtyert-awarr alhem-apeny apmer ingwer-warl ingwel, ran aynteyenh. Apmer ikwer-areny-rnemap apelparl ayntem, ikwer arntarnt-arelhey-angenh. Irrkaty-angkwarr arrpemarl Jesus ran apetyeyenh anamerl-antey, akngerr ikwer arntarnt-arelhey-angenh anerl-aneyenh.
1TH 5:3 Ikwerel-antey akngerr angkerrerl-aneyenh apal alakenh, “Anantherran mwerrarl aneyel. Nthakenh ingwer-rnemel anenhantherrenh atwey-angenh!” Akngeyelanap renh-rnem pwarrk antheyenh arwapenyarl. Nthakenh irrtyert anterrey-angenh, irrtyert aylpeyew, arrangkw. Mwerrant-arey rernem apal anew-anerl-aneyenh arlengew-alenty. Ikwer-penhan renh-rnem Akngeyel pwarrk antheyenh arwapeny artewenty innga.
1TH 5:4 Arrantherran ingwer-rnem-apeny-wenyarl, Akngey iterl-arey-angenharl. Atemwengkel-apeny rernem aneyel. Atemwengkel nthakenh arey-angenharl wethey. Christian-rnemew anewantherr alakenh-wenyarl. Lyenentyel-apeny anantherran aneyel. Lyenenty-angkwarran anayntarl arem. Anantherrap intem arntarnt-arelhemer Jesus ikwer, rarl apey-alpeyenhew. Ingwer-rneman ankwel atwenty-apeny aneyel. Wetharl ingwerenty atyek-atyek arntarnt-arelhem-apeny, alakenh arrpemarl aynteyel anewantherr Akngey-angkwarran alakenh-anyem. Anantherrap mwerrant-arey arntarnt-arerremer, iterl-arerl-anemel, anantherrarl aney-alpeyenh ikwer-itwel intem-antey.
1TH 5:9 Ra anenhantherrenh ayerrpelew ikwerenh-anem, nthakenh anewantherr awakelhey-angenh. Ra anewantherr ilkelhew, anantherr Jesus apenteyew. Jesus rap anenhantherrenh akngeyneyenh, Akngey-itwel aney-alpeyew intem-antey.
1TH 5:10 Rarl katy ilwew anewantherr, anantherrap alpeyenh, aney-alpeyew ikwer-itwel intem-antey. Christian anyent iylpelerlewem anantherr, kel mwerrarlap alakenhan. Christian ipmepenh iteth-rnem-then ingkerrenh alpeyenh, aney-alpeyew ikwer-itwel.
1TH 5:11 Arrantherr angka nhenh aley ilerreyel-antey, arrantherrap rlterrkerremarl alakenhan. Intem-antey ilerrerl-ayntenh-arey, arrantherr aneyew inkwerelhemel, intem apentemel.
1TH 5:12 Anewantherrenh-rnemay! Mwanty-antey awelh-ayntenh-arey angka nhanyemew. Akngeyel irrpetyap arrernew, atyetyart aneyew Christian-rnemew arrewantherr. Rernem arrewantherr artewenty warrkerrem, mwantyel arntarnt-araynteyew arrenhantherrenh.
1TH 5:13 Arrantherran ikwer-rnem awelhemer, rernemarl arrenhantherrenh akalty-antheyel, arraty-angkwarr Akngeyew anaynteyew. Intemarlap ikwer-rnem ilkelh-ayntenh-arey, rernemarl Akngeyew warrkerreyelewan. Akeleyt mwerrant-arey anayntenh-arey, akwetyemel angkey-angenh.
1TH 5:14 Angka ingwerew nhenhew arrantherr awelhemer arrpemarl. Arrantherr ingwer-rnem warrk-wety ipmelhew. Renh-rnem ilemer, rernem warrkerr-aynteyew intem-antey. Ingwer-rnem atererremel anem. Alyep ikwer-rnem angkemer, rernem inkwerelheyew. Ingwer-rneman arlka rlterrk-weny, angkeperrem apek Jesus-wety. Alyep arrpemarl ikwer-rnem angkemer, rlterrkelemel renh-rnem. Anamerl-antey ingwer-rnemew ahelerrey-angenh, arwa alpemelemant renh-rnem.
1TH 5:15 Ingwerentyel apek apmwel-ayeth mpwarem ingwerew. Ra apek ikwer awakelhewerr, arrantherrap renh artwerelemarl. Mwerr arrpemarl anayntenh-arey Christian-rnem arrantherran. Mwerrant-arey anayntenh-arey Jesus iterl-arey-angenh-rnemewan.
1TH 5:16 Inkwerelhemel anayntenh-arey intem-antey.
1TH 5:17 Akngeyew intem-antey angkayntenh-arey, ipmelhey-angenh.
1TH 5:18 Rlterrk apek anem arrewantherr aleyan. Kel mwerrarl alakenhan. Intem-antey renh nakayntenh-arey. Akngeyan ilkelheyel, intem-antey anaynteyew alakenh, Jesus-wenh-anemarl arrantherran.
1TH 5:19 Inweng Mwerr-angker apek angkenty, iylpelant awey-angenh.
1TH 5:20 Ingwerenty apek angkem, “Inweng Mwerr-angker atyeng angkew.” Mwantyap awelhenh-arey angka ikwer.
1TH 5:21 Akngeyap ayernenh-arey alakenh, “Arratyang ra angkeyel?” Arraty apekarl ra angkeyel, awelhenh-arey angka ikwer. Arrangkwel apekan, angka ikwer awelhey-angenharl. Ra apek angka arraty awey-angenh. Angka arratyewant awelh-ayntenh-arey. Angka apmwan mentyarl awayntenh-arey.
1TH 5:23 Anantherr Akngey ayerneyel, arrenhantherrenh arntarnt-araynteyew mwanty, arrantherr inkwerelhemel mwerrant-arey anaynteyew. Anantherr ayerneyel renh, arntarnt-araynteyew arrenhantherrenh inweng-then arlkethen ingkerr-antey, arrantherrap anayntem apmwewenyarl. Jesus-arl apetyeyenhel angkep, rap arrenhantherrenh mwerr antweyenh. Nthakenh ingwerentyakel ayntarrp-iley-angenh.
1TH 5:24 Inngarlap Akngeyelan mpwarem alakenh arrewantherr, rarl ayerrpelew arrenhantherrenh. Rap nthakenh iwerl-alhey-angenh arrenhantherrenh, arrangkw-anemarl.
1TH 5:25 Anewantherrenh-rnemay! Anewantherran Akngey ayern-ayntenh-arey arrpemarl.
1TH 5:26 Arrantherrarl akarrerreman ingkerrenh, inkwerelhemelap atnyenerrenh-areyan.
1TH 5:27 Angka ingwerant-anem anyent atha Paul-el ileyew arrewantherr, Jesus-elarl aweyel-wety: “Pip nhenhan inenh-arey, reytemelemel Akngey-wenh-rnem ingkerrew, rernemarl akarrerremew ingkerr.”
1TH 5:28 Anantherrap Akngeyarl ayern-ayntem, arrewantherr athamerr-aynteyew, inweng-then arternpel-aynteyew. Kel-antey.
2TH 1:1 Atha Paul-el pip nhenh angkakert thweneyel. Atha Silas-el Timothy-el-anem anantherrarl angka nhenh ingkwerneyel arrewantherr Akngey-wenh-rnemew Thessalonica-areny-rnemew. Arrantherran Akngey-wenh-rnemarl, Jesus Christ-arl apenteyel-rnemarl.
2TH 1:2 Anantherr ayernem Akngey Alerikw Jesus-then, athamerr-aynteyew arrewantherr, inweng-then arternpel-aynteyew.
2TH 1:3 Anewantherrenh-rnemay Christian-rnem! Anantherran Akngey nakem intem arrewantherr. Mwerr anantherr inkwerelhemel angkem ikwer-warl, arrantherrarl intem apenteyel-antey arraty. Iterreyel rlterrk ikwer-warl irrpeltherrey-angenh. Arrantherrap intemarl ingwer-rnem arntarnt-areyel arraty-angkwarr. Arraty alyep-tangkwel arrantherr apentenh, aleyanap arraty inngangkwarr-anem apenteyel.
2TH 1:4 Alakenhap anantherr arrenhantherrenh nakayntem, anantherrarl alheyelel, Akngey-wenh-rnem arerl-apaynteyew apmer arrpanenhew. Anantherr renh-rnem ilem, arrantherrarl rlterrk iterremel aneyel Akngeyew, ipmelhey-angenh. Ingwer-rnemel arrenhantherrenh irrwerneyel. Arrantherranap renh apenteyel intem-anteyarl.
2TH 1:5 Anantherr iterrem intem arrewantherr. Rlterrkarl ayntenheng-arey, arrantherr rlterrk-anteyarl anenh. Akngeyelan ikwerenh-rnem arntarnt-arem intem-antey, rlterrkarl anemewan ikwer. Ingwer-ingweran ra ingkerrenh rnkern-ayneyenh, ayern-aynteyew renh-rnem. Court-emeleyenh ra ingwer-rnem, ikwerenh-rnemarl irrwernenhew. Akngey ran ingkerrenhew arraty aneyel intem.
2TH 1:7 Rap mwerr mpwareyenh anewantherr, rernemarl anenhantherrenh ingkerrenh irrwernenh-wety. Rap alakenh mpwareyenh, Jesus-arl aremerreyenh irrwerl-they antyerl ikwerenh-rnem-akert, rwethen-akert. Rernem ingkerr apetyeyenh arawerrng ilkwakert, rwakert-then.
2TH 1:8 Akngeyelan pwarrk ilkwa antheyenh renh iterl-arey-angenh-rnemewan. Rernem anenh, angka ikwerenhew Jesus-akertew awelhey-angenh.
2TH 1:9 Nthakenh rernem aney-alpey-angenh Jesus-itwel irrwerl, rarl atyetyart ilkwa aneyel-itwelan. Arlta ikwerel ra renh-rnem irrenteyenh, rarl apetyeyenh arawerrng ilkwakert. Rernemap aney-alpeyenh ament arrpemarl arleng ingwer-rnem-wety intem-antey. Arlta ikwerel ikwerenh-rneman aney-alpeyenh anyentel ikwer-itwel. Ya, Christian-rnem ingkerr aney-alpeyenh, atayel-anem renh nakey-alpeyenh irrwerl-itwew alakenh, “Jesus ran inngarl mwerr-angker!” Arrantherran angka ikwerenhew awelhenh, anantherrarl ilerl-apenhew, arrantherrap ikwer-itwel aney-alpeyenh nakemel arrpemarl.
2TH 1:11 Alakenh-wety Akngeyan ayernem intem, arrenhantherrenh arntarnt-araynteyew, arrantherraw ikwer-angkwarr anaynteyew. Anantherrap ayernem, arrenhantherrenh rlterrkel-aynteyew, arrantherraw ikwer warrkerr-aynteyew. Arrantherr ikwer warrkerreyew, rlterrk ikwerant iterremel.
2TH 1:12 Arrantherr ikwer alakenh warrkerrem, ingwer-rnemelap arayntemarl. Rernem inkwerelhem arrewantherr, Jesus nakemel. Arrenhantherrenhap rernem nakem arrpemarl. Akngeyel rethen arrenhantherrenh nakem. Alakenh ayntem, Akngey-then Jesus-then ratherr mwerrarl mpwarem arrewantherr.
2TH 2:1 Anewantherrenh-rnemay! Angka nhenh anantherr ilew arrewantherr, Jesus-arl apetyeyenh-akert angkep. Anantherr ilew, rarl anenhantherrenh akarreleyenh ikwer-warl ingkerrenh. Angka nhenhanap arrantherr iterl-areyelarl. Angka ingwer nhenhew-anem awelhenh-arey.
2TH 2:2 Ingwerentyan apal alakenharl angkem, “Paul-rnemarl anenheng-areyan anewantherr-itwel, Inweng Mwerr-angker ikwer-rnem-angkwarr alakenh angkew, ‘Jesus-an kel weth-antey apetyew ahern nhewarl.’” Ingweran alakenh apal angkem, “Atha awew, Paul alakenh angkenty, ‘Jesus-an kel weth-antey apetyew ahern nhewarl.’” Ingwer-anemarl alakenh apal angkem, “Paul-rneman akwel pip-angkwarr angkew, ‘Jesus-an kel weth-antey apetyew ahern nhewarl.’” Arrantherr awem, alakenh ingwerenty angkenty, ilpertelelherrey-angenh. Artewenty iterrey-angenh.
2TH 2:3 Menty awelhey-angenh ikwer irrtywerreyelarlew. Anantherran alakenh angkey-angenh, arrangkw. Ran alakenh aynteyenh, Jesus apetyeyew-alentyan angkep. Akngerr ingwer-rneman angkeperreyenh-tangkwel Akngey-wety. Anyentan aremerreyenh itnan “Artwa Akngey-wetyarl arlkarerreyel apmwa innga”.
2TH 2:4 Arrantherr iterl-aremer, anantherrarl angka ikwer-akert ilenh arrwekel-antey, arrewantherr-itwelarl anenheng-arey. Aleyan akngerran apmwel-ayeth aneyel, Akngeyew awelhey-angenh. Apmwa ingwerentyelan renh-rnem apmweleyel, apmwel-ayeth aneyew. Renhap iterl-arey-angenh anantherr. Irrtyertel aneyel. Ingwerentyan arrngert aneyel ikwer aleyan, ra akngerr apmwelewerr innganem. Ingwer-ingweran artwa apmwa ra irrtyert-aney-angenh-anemarl, rap arwapeny aremerreyelpeyenh. Aleyan arrngert-antey ikwer aynteyel, nthakenh ra aremerreyelpey-angenh-antey, arrangkw-antey. Arrantherran iterl-areyel anyent, rarl arrngert aneyel ikwer. Akngeyelantap arltan rlwaneyenh artwa apmwa ikwer, rarl aremerreyenhewan. Arlta ikwerel Akngeyel tyarleweyenh-anem, artwa rap aremerreyenh-anem. Rarl aremerreyenhel, ilek-ilek lwewarrerneyenh arrenty Satan-wenh arawerrng apmwakertel. Rap aylpeyenh Akngey-wenh tyaty ilkwewarl, rap anerl-aneyenh alakenh angkerl-aneyenh, “Akngerr ingwer-rneman kwenerrem ampwal ahern nhenh-areny-rnemew. Arrangkwarlap yanh-rneman. Akngey irrwerl-arenyanap arrangkw arrpemarl. Ayengant ilkwa innga ingkerr-angkwarr. Atyengant-anem ingkerr kwenerremer, atyengant awelhemel.” Rap irrtywerremelarl ilerl-aneyenh akngerrew, apalelap renh apenteyenh ilkwarrpantey. Rerneman awelhemer angka mwerr-angker Akngey-wenhew, ikwerant iterremel. Alakenh iterrentyan ikwer-itwelap intem-antey aney-alpem. Arrangkwarlap rerneman! Ikwer iterrey-angenh rernem, Akngeyel rap ilperteleyenharl renh-rnem. Artwa apmwa ikwerant-anem rernem awelherl-aneyenh, rarl irrtywerremel ilerl-aneyenhew. Rernemap apmwel-ayethant-anem inkwerelhemel apenteyenh, iylpelant-anem awerl-aneyenh angka Akngey-wenh inngan. Ikwer-penhap ingwer-ingwer Jesus angkep apetyeyenh, amparrkemel arawerrng ilkwakert. Rap artwa apmwa renh pewelemel atweyenh ipmew-antey. Akngeyelap renh iweyenh-anem rwa ilkwewarl, intemarl ampeyel-warl. Rap ayerneyneyenh-anem ingkerrenh court-emelemel. Artwa apmwarl apentenh-rneman rap renh-rnem apmwa antweyenh, irrentemel intem-antey.
2TH 2:13 Arrantherran Akngey-wetyarl angkeperrem-rnem-apeny-wenyarl, arrangkwarl. Akngeyan arrewantherr ilkelheyel artewenty, intem-anteyap anantherr nakaynteyewan renh. Rarl ayerrpelew arrwekel-antey arrenhantherrenh, ikwerenh-rnem anaynteyew, rarl ahern-then alker-then arnwarnenheng-arey. Inweng ikwerenh arrewantherr anthemel ra ayerrpelew arrenhantherrenh, apmwa irrarlkeyew. Ra alakenh mpwarew, arrantherrarl angka ikwerenhew awelhew, arraty-angkwarr apentemel.
2TH 2:14 Ya, ra anenhantherrenh ilanthew, angka mwerr-angker arrewantherr ileyew. Rap ilkelheyel, Jesus-apeny arrantherr anaynteyew intem, aney-alpeyew-anem ikwer-itwel intem-antey.
2TH 2:15 Angka ikwerenhew mwanty-antey iterr-aynteyew, anantherrarl ilenhew weth. Pip angkakert wethew mwanty arrpemarl iterr-aynteyew. Angka ikwer awelheyn-aynteyew intem-antey.
2TH 2:16 Jesus Aynikw ikwerenhel-then ratherr arntarnt-arem anenhantherrenh ingkerrenh. Akngeyel rlterrkelem irrngerney-anthemel. Alakenh-anyemap anantherr inkwerelhemel arntarnt-arelh-aynteyewan Jesus ikwer. Ran arrwekel-antey ilew, rarl apey-alpeyenh akngeyneyew, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey. Alakenh-anyemarl iterreyelelan anantherr, ingwer-rnem anantherr arntarnt-araynteyew, mwerrant-arey angkerrerl-anemel.
2TH 3:1 Anewantherrenh-rnemay, angka nhenh-then arrewantherr ileyew. Akngeyan intemarl ayern-ayntenh-arey anewantherr, anantherrarl alheyelewan, angka ikwerenh ilerl-apaynteyew. Anantherr ilkelheyel, apmer arrpanenh-they aweyew angka renh. Rernem inkwerelhemel awelheyew, arrantherrarl awelhew-apeny, anantherrarl ilew-angkwarr.
2TH 3:2 Apmwernemanap angka Jesus-akertew awelhey-angenharl, arrangkw. Rernemap irrwerneyenharl, anenhantherrenhap atweyenharl. Akngeyantap ayern-ayntenh-arey, anenhantherrenhaw arntarnt-aremel rlterrkel-aynteyew ahelengkw-rnem-wety.
2TH 3:3 Jesus arrer-anteyarl anayntem ikwerenh-rnem-itwewan, nthakenh iwerl-alhey-angenh. Ra arntarnt-arem arrenhantherrenh, rlterrkelemel arrenty ilkwewety.
2TH 3:4 Arrantherranap arraty-anteyarl aneyel, anantherrarl ilew-angkwarr-antey. Jesus-elap akalty-anthemarl, intem-antey alakenh anaynteyew.
2TH 3:5 Anantherr Jesus renh ayern-ayntem arrewantherr, rlterrkel-aynteyew apmwa ayntenty-angkwarran, rarl rlterrk aneyel-apeny. Alakenhanap arrantherr iterl-aremarl, Akngeyarl arrewantherr ilkelheyel artewentyel.
2TH 3:6 Anewantherrenh-rnemay! Arrwekel-antey anantherr angka nhenh ilew: “Ingkerr warrkerr-aynteyew, apwert inaynteyewan, amern payemeleyew.” Ingwerentyakel iylpelant aweyel, arwa anerl-anemel, ingwer-rnemewant aparelherl-anemel. Jesus rantey angkeyel alakenh: “Warrk-wetyarl arlkarerreyel-rnem-itwel aney-angenh.”
2TH 3:7 Anantherran arwa aney-angenh alakenh-anyem, arrewantherr-itwelarl anenheng-areyan. Warrkant irrenh anantherran, arrantherrap iterlarl-areyel. Anantherr-apenyap arrantherr anemeran.
2TH 3:8 Ingwerentyelarl amern anthenh-penh, apwertarlap ikwer angkep antheynenhan. Itwernew-then ingwel-then anantherr warrkerrenh artewentyelarl, apwert inaynteyewan. Ingwer-rnemew anantherr aparelhey-angenh, arrangkw.
2TH 3:9 Kel warrkenh Akngey-wenh-rnem anantherr mwerr ingwer-rnem ayernem amernew, Akngey-wenhewarl angkew anantherr akalty-antheyel. Anantherranap iterrew, “Nthakenh ayerney-angenh alakenh. Mwerr-angkwarrant akalty-anthaynteyew.” Warrkerrenh anantherr, arrantherraw areyew-awaty alakenh iterremel, “Ya, anantherr warrkerremer arrpemarl Paul-rnem-apeny.”
2TH 3:10 Arrewantherr-itwelarl anenheng-arey, anantherr alakenh arratyelenh: “Ingwerentyarl warrk-they ipmelhem, rap amern-wenyarl aneman.”
2TH 3:11 Ingwerentyel anenhantherrenh ilew, ingwer-rneman arrantherr arwarl aneyel-rnemarl, warrkerrey-angenh. Arwarl ampererremel alherl-apeyel, ingwer-rnemew tyel-angkerl-apeyel, ingwer-rnem-thenap warrk-itwew apatelhelerl-apeyel.
2TH 3:12 Anantherrap renh-rnem ileyel pip nhenh-angkwarr, “Jesus-arl angkeyel-angkwarr, ‘Arratyerreyew! Warrkerr-aynteyew intem, amern inaynteyew!’”
2TH 3:13 Arrenhantherrenh anantherr ingkerrenh-antey ileyel, “Warrk-wety ipmelherrey-angenh-antey! Intem-antey arraty anayntenherr-arey!”
2TH 3:14 Ingwer-ingwer arrantherr akarrerreyenh tyaty-warl. Ingwerentyel pip nhenh reytemeleyenh, arrantherrap aweyenh-anem. Anyent apekan awelhey-angenharl angka nhenhew. Apmwel-ayetharlap ra iterreman. Kel tyaty-areny-rnem ilenh-arey, ament arrpemarl ikwer-wety aneyew. Ra apek nyerrerreyew mwanty iterremel.
2TH 3:15 Kel arrantherr ikwer mwanty iterrenh-arey, ran Akngey-wenh arrpemarl. Akeleytan ikwer angkenh-arey ahelerrey-angenh, raw arraty-angkwarr-anem aneyew.
2TH 3:16 Jesus-elant anenhantherrenh akeleytelem. Anantherrap renh ayern-ayntem, arrer anaynteyew arrewantherr-itwel, inweng-then arternpel-aynteyew.
2TH 3:17 Athanem Paul-el nhenhan ingkwerneyel. Ingwerentyakel katy ingkwernew angka nhenh pip-warl. Athanem nhenhan itep atyenhel-anemarl ingkwerneyel pip akert-warl. Alakenh-anyem atha ingkwernerl-aneman. Arrantherrarl alakenh-anyem arem, arrantherrap iterl-arem, atharl thwenewarl pip nhenhan. Ingwerentyakel thweney-angenharlap renhan, arrangkw.
2TH 3:18 Anantherran Jesus Christ ayern-ayntem, arrenhantherrenh arntarnt-araynteyew intem-antey mwanty. Kel-antey.
1TI 1:1 Ya Timothy, ayeng nhanyemarl Paul. Athan thweneyel pip nhenhan ngkweng-warl. Awank-akerr Akngeyel ilew, “Ingwerentyarl inweng anthelhem Jesus Christ-warl, athan renh arntarnt-arayntem. Rap atyeng-itwel aney-alpem intem-antey, ilwey-angenh.” Alakenh anantherr arternp-antey Jesus-ew mpwelhayntem, rarl ingwer-ingweran angkep apetyeyenhew. Ratherr ayenh rlwanew alhaynteyew, angka mwerr-angker Jesus-akert ilerl-apaynteyew apmer arrpanenhew.
1TI 1:2 Timothy, ayeng ngkweng artewenty ilkelheyel. Ngan alerey atyenh-apenyarl aneyel, ntwap Jesus-ew iterreyel ayeng-apeny. Athan intem Akngey ayern-ayntem Lord Jesus-then alakenh: “Akngeyay, nga athamerr-aynteyew Timothy-ew. Renh arntarnt-araynteyew mwanty-antey, raw mwerr anaynteyew.”
1TI 1:3 Aylanth anenh Ephesus-itwew-tangkwel. Ayengan Macedonia-el-anem aney-alpew. Apmer Ephesus-itwew artwa ilkwernem anenh tyaty-itwew, rernem angka apmwew akalty-anthenh. Atha ngenh ilew, arteny anaynteyew, ntnwa renh-rnem arratyel-aynteyew. Athap ngenh ilew, renh-rnem akeleyteleyew. Nthakenh rernem alakenh akalty-anthey-angenh! Atha ngenh ileyel pip nhenh-angkwarr: artwa yanh-rnem ilaw, apmwel-ayeth akalty-anthey-angenh!
1TI 1:4 Rerneman aleth akalty-antheyel angka apmwernem, angkernem-then itnernem arrwekeleny-rnem-akert. Christian-rnem apateyel-anem itna yanh-rnemew. Artwa ilkwa yanh-rnem warrkerrey-angenh-anem Akngeyew, arrangkw. Akngey-wenh-rneman ikwerant iterreyew, itna yanh-rnemew iterrey-angenh-anem.
1TI 1:5 Timothy, ngan angkeyew Christian-rnemewarl, rerneman inweng anthelheyew Akngeyew-anem. Akngey ra aleth iterreyel ilek-ilek mwerr-angkerew. Renh-rnem ila, iterreyew irrkaty-angkwarr-antey. Renh-rnem ila, aneyew arraty-angkwarr-antey. Renh-rnem ila, awelheyew Jesus-wenh angkew, renhant apenteyew. Rerneman alakenh-anyem mwerr-angkwarr anem, rernemap ingwer-rnemew-then ilkelhem arrpemarl. Alakenh-anyemap rernem aleth anemer.
1TI 1:6 Artwa yanh-rnemanap apmwangkwarrarl alheyel, intwemelerreyel Akngey-wety. Rerneman arlkarerreyel Akngey-wety, ingwer-rnem-wety-then arlkarerrem arrpemarl. Rerneman aleth angkeyel apmwel-ayeth arwa arrangkwew.
1TI 1:7 Rerneman ilkelheyel, angka Moses-wenh akalty-antheyew. Arrangkwarlap ran. Rernemanap akwerrparl, Moses-wenh angka iterl-arey-angenh. Rernemanap aleth-antey akalty-antheyel, iterl-arey-angenharl, arrangkwarl!
1TI 1:8 Kel anantherr iterl-areyel, angka Moses-wenh mwerr anewantherr aynteyel. Angka yanh-penh anantherr arraty-angkwarr aneyew.
1TI 1:9 Anantherr iterl-areyel arrpemarl, akngerran Moses-wenh angkew awelheyel. Akngeyelan angka yanhan anthey-angenh Moses-ew, renh-rnem arratyeleyew, arrangkw. Ran anthew, ingwer-rnemew arratyeleyew, apmwangkwarrarl aneyelew, Akngeyew awelhey-angenh-rnem. Rerneman aleth amentewarl aneyel, aleth arrkent aneyel. Rerneman Akngeyew iterrey-angenh ingwer-rnemew-then. Ilek-ilek apmwangkwarr rerneman mpwareyel. Ingwer-rnemelan atwem aynikw-then amikw-then ipmew-antey. Ingwer-rnemelan arwa atwem ipmew ingwer-rnem arrkent, arwa arrangkwew.
1TI 1:10 Ingwer-rneman mpweny alherleweyel artwa ingwer-wenh arelh-itwew. Ingwer-rneman mpweny alherleweyel arelh ingwer-wenh artwitwewarl. Artwa atherran itengerrem apmwangkwarr, ratherr anewart-arrpantey aneyew. Arrangkwarlap ran! Ingwer-rnemelan ingwer-rnem antwerrkem, warrkemeleyew ikwer-rnem. Ingwer-rneman irrtywaltharl. Rernemap apmwangkwarr ayntarrp-ilem, irrtywerremel ilemel court-areny ilkwernem-warl. Rerneman alakenhaymarl ileyel, angka Akngey-wenh apmwangkwarr akalty-antheyel. Akngeyel angka rlterrk yanhan Moses-ew anthew, apmwangkwarrarl aneyel-rnem arratyeleyew.
1TI 1:11 Angka mwerr-angker nhenhan Akngeyel anthew atyeng-then, atha ilaynteyew ingwer-rnemew-then, apmer arrpanenhel aneyelew. Akngeyan aneyel mwerr-angker inngey. Angka ikwerenhan mwerr-angker inngarl.
1TI 1:12 Ayengan inkwerelheyel Jesus Christ-ew, rantarl ayenh rlterrkeleyel. Rap ayenh iterl-areyel awank-they. Awank-akerran ra iterrew, “Paul-el ra ayenh apent-aynteyew, atyeng warrkerremel.” Alakenh-anyem-wety ra ayenh inew, warrkerr-aynteyew ikwer.
1TI 1:13 Ayengan anenh arrwel apmwangkwarr. Ayengan anenh ahelengkwarl, Jesus iterl-arey-angenh, ament anenh. Ayengap apmwangkwarr ikwer angkenharl, ikwerenh-rnem-wetyap ilkelhey-angenh anenh. Aleth athant Christian renh-rnem atwenh. Ayengan Akngeyew awelhey-angenh anenh. Akngeyanap atyeng amperrngerrew, ranap mwerr-angkwarr atyeng ilkelhew, ayenh awakelhey-angenh-anem.
1TI 1:14 Ra ayenh ilew, rarl ilkelheyel atyeng artewentyel athamerremel, ayenh arntarnt-areyel mwerranty. Alakenh-anyem athanem Jesus Christ apenteyel, ikwerant awelhemel. Alakenhap ayeng Christian ingwer-rnemew ilkelheyel-anem.
1TI 1:15 Timothy, ntwan iterl-areyel, Christian-rnem anantherran alakenh-anyem angkeyel: “Anantherr ingkerrenh apmwel-ayeth, ahern nhenhelarl aneyel-rneman. Akngey ranap anenhantherrenh atwey-angenharl. Rap thwenew Alerikw ikwerenh-antey, katy ilweyew anewantherr ingkerrew.” Inngarlap ran. Rap atyeng-then ilew arrpemarl. Ayengan Paul-an ahelengkw innga anenh ingwer-rnem-angkwarran.
1TI 1:16 Ayengan apmwangkwarr-tangkwel anenh, Akngeyanap atyeng ilkelhenh-anteyarl. Rap atyeng athamerremel arternp mpwelhenh. Akngerrelan ayenh arenharl. Alakenh rernem iterl-areyel-anem, Akngey rarl ingkerrenhew athamerremel aneyel. Rernemap ikwer-warl-athek angkeperreyew, ikwerant iterremel. Rernemap alpem, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey.
1TI 1:17 Alakenh-anyem anantherr Akngeyant nakaynteyew aleth-antey. Ra ingkerrenhew atyetyart aneyel, aleth-anteyap ra ilkwa aneyel. Ra nthakenh ilwey-angenharl, arrangkw! Nthakenh renh arey-angenharl anngel. Ran ilkwa ingkerrenh-angkwarr aneyel! Nakemel aylelherreyew! Kel innga!
1TI 1:18 Timothy, nganap alerey atyenh-apeny inngarl. Tyatyew-artey-rnemelan ngkweng-warl akapwert-warl itep arrernew, ngenh tyaty-areny ilkwa arrerneyew, ayernemel Akngey ngkweng. Inweng Mwerr-angkerel ikwer-rnem-angkwarr ngenh ilew, ikwer warrkerr-aynteyew, tyaty arrpanenh-angkwarr alherl-apaynteyew. Athan ngenh ileyel angka irrkaty-angkwarr-anem. Aleth iterr-aynteyew angka nhenhew, iylpelerrey-angenh. Alakenh-anyeman nga artwa army-areny-apeny, rlterrk anaynteyew Jesus-angkwarr arrenty-wety.
1TI 1:19 Ngarl alheyelan, angka ntwa ilerl-apeyel, iterrerlap-aynteyew rlterrk-antey Akngeyew. Ntwan kel iterl-areyel, arraty-angkwarr anaynteyew. Aleth anaynteyew alakenh-anyem. Ingwer-rnemelan kel iterl-areyel arraty-angkwarr, rernemap mentyarl aneyel. Alakenh-anyem rerneman intwemelerrew Akngey-wety, iterrey-angenh ikwer, arrangkw-anem. Rernem-apeny alakenh aney-angenh.
1TI 1:20 Artwa yanh-atherr, Hymenaeus-then Alexander-then, ratherr alakenh aneyel, apmwangkwarr. Nthakenh ratherr apmwel-ayeth ikwer angkey-angenh-anem. Menty arrenty Satan yanhel renh-atherrenh irrwampenh-anthem, ikwerenh-angkwarr. Atha renh-atherrenh menty tyarlewew, ratherr iterl-areyew-awaty, apmwel-ayetharl ratherr aneyel.
1TI 2:1 Atha ngenh ileyew Christian-rnem-then alakenh-anyem: arrantherrarl akarrerreyel, Akngey ayern-ayntenh-arey ingwer-rnemew-then, rernemaw angkeperrenhey-alpeyew ikwer-warl-athek. Arrantherrap nakemel angkem, ra mwerrarl ingkerrew.
1TI 2:2 Ilkwernemewan apmer arrpanenhew ayern-aynteyew Akngey, kapment-areny-rnemew-then. Arrantherr alakenh Akngey ayernem, mwerrantyarlap rernem arntarnt-araynteman ingkerrenh anenhantherrenh. Kel anantherr arternp-anem mwerrant-arey anaynteyew, Akngey-anem apent-ayntemel.
1TI 2:3 Alakenh-anyeman mwerrarl, anantherrarl renh ayerneman, renh irrngerney-anthemel. Rarl anyentel anenhantherrenh arntarnt-arayntem mwerranty,
1TI 2:4 rarl artewentyan ilkelheyel anewantherr. Ran mpwelheyel ingkerrenhew, ikwer-warl inweng anthelheyew, iterl-aremel angka arraty ikwerenh. Alakenhap ra ilkelheyel.
1TI 2:5 Akngey ran anyent aneyel ingkerrenhew-antey. Rarl alerikw ikwerenh thwenew ahern nhenh-warl. Jesus ran artwarl anenh, anantherr-apeny. Rant anyentel anenhantherrenh anyenteley-angker Akngey-warl-athek.
1TI 2:6 Rarlap katy ilwewan anewantherr ingkerrew, itetheleyew anenhantherrenh ipmewety. Awank-akerr Akngeyelan anenhantherrenh iley-angenh angka Jesus-akert. Aley-anyeman ra ileyel anaynt-anem anenhantherrenh, anantherr ilaynteyew ingwer-rnemew-then.
1TI 2:7 Nhenhanap angka inngarl. Alakenhap ra ayenh ilenhan, angka ikwerenh-akert anaynteyew. Ayengap alheyel ingweram-angkwarr, angka ikwerenh ilaynteyew. Ayenhan thweney-angenharl ra Jew-rnem-warlan, arrangkw. Ra ayenh thwenew ingwer-rnem-warlarl, rernemaw angka Jesus-akert iterl-araynteyew. Athan irrtywerremel iley-angenh; arraty-angkwarrarl ayengan angkeyel.
1TI 2:8 Athan artwa Christian-rnem tyaty arrpanenh-angkwarr ileyel, arraty-angkwarr anaynteyew. Akngey-warl rernem angkem, nthakenh rernem apmwangkwarr ingwer-rnemew aney-angenharl, arrangkw ilterrey-angenh rernem. Akngey-warl angkeyew, itep irrwerlerremel ikwer-warl.
1TI 2:9 Athap arelh-rnem-then ileyel, arraty-angkwarr anaynteyew. Rerneman mwerr-angker inngelheley-angenharl. Alta mwerranty mpwarelhey-angenh, ilengem mwerr-angker altewarl arrerney-angenh, ilengem pretty one-rnem gold-penh arrerney-angenh arrpemarl. Arnkwethen arlkeny-arlkenyel aylpey-angenh, menty, artwernemel arewerr tyaty-itwew.
1TI 2:10 Arelh-rnem atha ileyel arrpemarl, rernemarl Christian ilelhem, rernem ingwer-rnem arntarnt-arayntemarl mwerr-angkwarr, ikwer-rnem mpwaraynteyew mwerr. Alakenh-anyemanap mwerr-angker inngarl mpwarelheyel. Nthakenh rernemant ament mwerr-angkwarr mpwarelhey-angenh, arrangkwarl.
1TI 2:11 Arelh-rnemarl tyaty-itwew akarrerrem, rernemap awelheyew akater, angka Akngey-wenh aweyew akaltyerremel. Artwelarl angka akalty-anthem, arelh-rnem mwerranty awelheyew, ilterrey-angenh.
1TI 2:12 Paul ayeng angkeyel, arelh-rnemel nthakenh akalty-anthey-angenh tyaty-itwew. Nthakenh rernem artwangkwarr anpererrey-angenh. Nthakenh rernem artwernem akalty-anthey-angenh. Alakenhap ayeng angkeyel, arelh-rnem anaynteyew akeleytarl tyaty-itwewan.
1TI 2:13 Alakenhap ran: artwethen arelh-then anantherr aneyel ratherr-apeny, arrwekelarl anenh-apeny, Adam-then Eve-then. Akngeyel artwa yanhan Adam-an renh-tangkwel mpwarew. Ikwer-theyan arelh yanh-anem Eve-anem mpwarew.
1TI 2:14 Arrenty Satan ran irrtywerl-amperney-angenh Adam-an, arrangkw. Eve-arl ran irrtywerl-ampernew. Eve-an awelhewarl ikwer, rap intwemelerrew Akngey-wety. Apmwangkwarr-anem Eve ra anenh. Alakenh-wety ayeng angkeyel arelh-rnemew, rernem nthakenh akalty-anthey-angenh, nthakenh artwernem-angkwarr anper aney-angenh, arrangkw.
1TI 2:15 Arelh-rneman artewenty iterreyew Akngeyew, rlterrk aneyew ikwer-angkwarr arraty. Rerneman Christian ingwer-rnemew-tangkwel ilkelherl-anemer, nakelhey-angenh ament. Alakenh-anyeman, Akngey ranap inkwerelheyel ikwer-rnem. Rernemarl ampa akely atnyenem, rap renh-rnem arntarnt-aremarl mwerrantyelarl.
1TI 3:1 Timothy, ntwa iterl-areyel, Christian-rnem anantherr angkeyel-angkwarran alakenh-anyemarl: “Ingwerenty apekarl iterreyel, ra tyatyew-artey aneyew, kel mwerrarl.”
1TI 3:2 Alakenhap ran artwa tyatyew-arteyan arratyarl anem intem-anteyarl, apmwangkwarr-wenyarl. Rap atnyen-ayntem arelh anyent-antey intem. Akeleyt-antey ra anem arternp ingwer-rnem-akert, mwerr-angkwarr ikwer-rnem angkemel. Ingwer-rnemelan renh mwerr antwemarl. Rernem apetyenty apmer ikwerenh-warl, menty tyarlewem renh-rnem mwerr aynteyew apmer-itwew. Ra iterl-areyew, mwerr-angkwarr akalty-antheyew, rernemaw arraty-angkwarr angka Akngey-wenh aweyew.
1TI 3:3 Ra mwerr aneyew terangkerrey-angenh. Nthakenh ra ahelerrey-angenh anaynteyew, ra atwey-angenh ingwer-rneman, arrangkw. Ra nthakenh aleth ilterl-aney-angenh ingwer-rnem. Ra nthakenh anketyerrey-angenh manew.
1TI 3:4 Rap mwanty-antey arelh ikwerenh arntarnt-araynteyew ampernem-then. Ra renh-rnem apek mwerranty arntarnt-arey-angenh, ranap tyaty-areny-rnem-then arntarnt-arey-angenh arrpemarl. Tyatyew-artweyelan arntarnt-areyew ikwerenh-rnem-tangkwel. Ampernemanap ikwer awelh-aynteyew, ilterrerl-aney-angenh.
1TI 3:6 Artwa anyentan iterrem apek, tyatyew-artey aneyew, kel mwerr. Rap Akngey-angkwarr arleng-alenty-tangkwel anem. Mentyarl Christian rlengkeny aneman, tangkemel ra nakelherl-anewerr. Nthakenh alakenhan aney-angenh, Akngeyel renh atwewerr. Irrkaty-angkwarr arrenty Satan yanh ra atwew arrpemarl.
1TI 3:7 Tyatyew-artey ra aneyew arraty-angkwarr arrpemarl. Akngey iterl-arey-angenh-rnem rerneman arem artwa mwerrarl ra. Rernemap apek iterreyel, ra apmwarl. Ingwer-rnemelan renh ilem Christian-arrpantey, rap nyerrerrem-anem. Satan yanhelan renh antwerrkem-anem irrwernemel, apmwangkwarr alhaynteyew.
1TI 3:8 Ingwerenty apek tyaty-areny-rnemew warrkerreyew. Irrkaty-angkwarr arrpemarl ran arraty aneyew. Rap angkaynteyew arraty-antey, irrtywerremel iley-angenh. Ra mwerr anem terangkerrey-angenh. Ra manew-then anketyerrey-angenh.
1TI 3:9 Iterl-areyew kanper-antey angka arraty-then Jesus-akert awelhemel. Ra nyerrerrewerr, ra aleth-antey arraty-angkwarr anaynteyew, apmwelheley-angenh.
1TI 3:10 Ntwa warrkenh tyaty-areny arrerneyew-alenty, ntwap renh arrkernem-tangkwel. Alakenhap tyaty-areny-rnemel iterl-arem, rarl arraty-angkwarr Akngeyew anem. Innga apek ra arraty-angkwarr anem, kel mwerrarl. Rap anemarl, tyaty-itwew warrkerr-aynteyew.
1TI 3:11 Alakenh arrpemarl arelh ikwerenh ra arraty-angkwarr arrpemarl aneyew, ingwer-rnemel areyew, mwerr-angkwarrarl ra arraty anem. Rernemap arelh renh mwerr antwemarl. Ran mwerr-angkwarr angkaynteyew ingwer-rnemew, tyel-angkey-angenh, irrtywerremel iley-angenh, arrangkw.
1TI 3:12 Artwa warrkenh tyaty-arenyel ra arelh anyent-anteyarl atnyen-ayntem. Rap mwantyel arntarnt-arayntem arelh ikwerenh ampernem-akert.
1TI 3:13 Rap rlterrkel Jesus iterl-araynteyew. Ra apek arraty-angkwarr tyaty-angkwarr anem, rernemap renh mwerr antwemarl. Alakenhap ra rlterrkerremarl, alhewerarl ra alheyel, angka mwerr-angker Jesus-akert ilerl-apeyel.
1TI 3:14 Timothy, atha ngenh areyew apmer ngkwenh-itwew. Ilengemel ayenh artwerelem apek, atha iterl-arey-angenh. Alakenh-they atha angka nhaym ingkwernem pip-warl, ngkweng thweneyew. Pip nhenh-angkwarr ntwa iterl-areyew, Christian-rnem akalty-antheyew, rernemarl akarrerreyel ngkweng-warl. Rernemap iterl-arem, mwerr-angkwarr anaynteyew, apenteyew angka Akngey-wenh, ntwarl akalty-antheyel-angkwarr. Akngey ran intem-antey aneyel, rap ikwerenh-rnem anenhantherrenh arntarnt-areyel. Ran anenhantherrenh rlterrkeleyel arraty-angkwarr, angka ikwerenh apent-aynteyew. Rap angka ikwerenh akalty-antheyel anenhantherrenh, ingwer-rnemanap awelhemarl, inweng anthelheyew ikwer-warl.
1TI 3:16 Akngeyelan angka nhenhan anthew anenhantherrenh. Angka mwerr-angker inngarlap ran. Anantherran akwerrp anenh, iterl-arey-angenh, rap anaynt-anem anewantherr ilew. Angka nhanyemanap alakenh aynteyel: Jesus renh atnyenew ahern nhenh-itwew anantherr-apeny. Inweng Akngey-wenhelan renh itethelew ipmepenh. Alakenhap anantherr renh iterl-areyelarl, ran Alerikw Akngey-wenh. Antyerl-rnemelan renh arew arrpemarl. Angka nhanyem ikwer-akert ingwer-rnemelan apmer arrpanenh-warl ilerl-apenh. Apmer ahern nhenh-areny-rnem ingkerrenh angkew awelhew, rlterrk iterremel Jesus-ew. Akngeyelan renh akngeynew irrwerl-warl, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey arawerrng ilkwakert.
1TI 4:1 Akngey-wenh Inwengelan ayenh ileyel anaynt alakenh: Jesus-an apey-alpeyew-alenty, ingwer-rneman ipmelheyenh, Akngey-wenh angkew awelhey-angenh. Inweng apmwernemew Satan-wenh-rnemew rernem awelheyenh, angka apmwernem apenteyenh.
1TI 4:2 Tyatyew-artey yanh-rnemel irrtywerremel ileyel arrenty apmwakertel, ingwer-rnem akalty-anthemel apmwangkwarr. Nthakenh rernem arraty iterrey-angenh-anem. Rernemap aleth apmwangkwarr angkem, nyerrerrey-angenharl.
1TI 4:3 Rernemap irrtywerremel ilem ingwer-rneman, rernemaw intwemelerreyew Akngey-wety. Alakenhap rernem angkem, “Nthakenh anewarterrey-angenh! Nthakenh amern yanh-lkwer arlkwey-angenh!” Angka nhelkwer apmwarl. Akngeyanap alakenh angkey-angenharl, arrangkw. Ra anenhantherrenh alakenh mpwarew, anewart aneyew. Rap amern ilek-ilek mpwarew, anantherr arlkwaynteyew. Anantherrarl innga renh iterl-arem, anantherrap inngarl inkwerelhemel amern ilek-ilek alhewer arlkwem.
1TI 4:4 Akngeyelan ilek-ilek ingkerrenh mpwarew. Ingkerrenhap mwerr-angker. Alakenhap anantherran mwerr-angkwarr anewart itengerrem. Alakenhanap anantherr inkwerelhemel angkem ikwer, amern arlkweyew-alentyan. Kel mwerr innganem.
1TI 4:5 Alakenhap ra aynteyel: Akngeyel anenantherrenh ilew angka ikwerenh-angkwarr, mwerr anantherr anewart itengerrem. Rap ilew, amern ikwerenh mwerr-angkerarl. Kel anantherr mwerr-angkwarr angkem ikwer amern arlkweyew-alenty. Alakenh anantherr mwerr-angker ilek-ilek arlkwem alhewer.
1TI 4:6 Timothy, aleth-antey Christian-rnem akalty-anthaynta, ayengarl angkeyel-angkwarr. Alakenh-anyemap ngan mwerr-angkwarr warrkerrem Jesus Christ-ew tyaty ikwerenhew-then. Akngey-wenh-angkwarr inngarl aynteyel. Ngan aleth-antey akaltyerr-aynteyew angka ikwerenh, ntwap aleth apent-ayntem, rlterrkerremel.
1TI 4:7 Awelhey-angenh ingwer yanh-rnemew, angka altyerr-penh-rnem-arrpanteyarl ngkweng ileyelew. Menty ipmay. Ngan aleth-antey awelh-aynteyew angka Akngey-wenhew.
1TI 4:8 Ntwa iterl-areyel, ingwer-rnem alakenh angkeyel: “Nga alakelheyew arrkent, ilengem awerr apek irrwerlel-aynteyew, ngenh arlka rlterrkel-aynteyew.” Alakenh-anyem anantherrap akwel rlterrkerrem. Ranap mwerr inngarl aynteyel, inwengant mwerr rlterrkeleyew, Akngeyaw anantherr aleth apent-aynteyew. Anantherrap ngwelem ikwer-itwel aney-alpem aleth-antey. Angka nhenhanap inngarl.
1TI 4:10 Alakenh-anyem aleth anantherr warrkerr-aynteyew. Akngey ranap anenhantherrenh itethelem, anantherrarl inweng ikwer-warl anthelhew. Rap aleth aneyel, anantherr iterl-areyelarl. Rap ingkerrenh-antey arntarnt-arayntem. Renh apenteyel-rnemanap rernem alpem, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey.
1TI 4:11 Ntwa aleth-antey Christian-rnem akalty-anthaynteyew, ayengarl angkeyel-angkwarr. Renh-rnem ilaynteyew, angka nhenh aleth apent-aynteyew arraty-angkwarr.
1TI 4:12 Timothy, artwa akely-antey nga aneyel. Ingwer-rnem Christian-rnem ngkweng awelhey-angenh-antey apek. Mwerr artewenty iterrey-angenh-antey. Ikwer-rnem aleth-antey angkaynteyew mwerranty, arraty-antey. Aleth-antey ilkelh-aynteyew ikwer-rnem. Rlterrk-antey iterr-aynteyew Akngeyew. Ilek-ilek apmwa menty ipma. Christian yanh-rnemel arem, ngarl aneyel arraty-angkwarr, rernemap ngenh iwarrernemarl.
1TI 4:13 Aleth-antey angka Akngey-wenhan reytemel-aynteyew, rernemarl ingkerr akarrerrem tyaty-warl. Aleth-antey renh-rnem akalty-anthaynteyew, rernemap arratyarl aneman. Aleth-antey alakenh mpwaraynta, ayeng alheyew-atety ngkweng-warl.
1TI 4:14 Ntwa apek iterl-areyel, artwamp ilkwernemelarl tyaty-areny-rnemel ngenh arrernew, tyatyew-artey aneyew? Rernem Akngey ngkweng ayernew, ngkweng-warl itep arrernemel. Akngeyelan ngkweng-warl arrernew Inweng ikwerenh, rap ngenh anthew arawerrng ilkwa, ikweraw warrkerr-aynteyew. Arawerrng ilkwakert nga aleth-antey warrkerr-aynteyew.
1TI 4:15 Angka nhenh apent-aynteyew, pip nhenhel ileyel-angkwarr. Alakenh-anyem Christian ingwer-rnemel arem, ngan mwerr-angkwarr Akngeyew warrkerreyel, warrk rarl ngenh anthew.
1TI 4:16 Mwanty anaynteyew ilpertelelhewerr, iwerr apmwangkwarr apentewerr. Aleth-antey iterr-aynteyew angka Akngey-wenhew, ntwap akalty-anthem rlterrk arraty-angkwarr. Nga arntarnt-arelhem mwerranty arraty, ntwap ingwer-rnemarl akalty-anthem, mwerr-angkwarr. Ntwap iwerr arraty-angkwarrarl apentem, nga aney-alpem Akngey-itwel intem-antey, ngkwenh-rnem-akerr.
1TI 5:1 Tyaty-areny anyentarl apmwangkwarr alhem apek, mwerranty nga angkeyew ikwer, ntwap arratyeleyew renh mwerr-angkwarr. Mwerr angka artwampew, aynengkw ngkwenhew-apeny. Renh iltey-angenh. Artwa akelyew mwerr angka, ayteyengkw ngkwenhew-apeny.
1TI 5:2 Mwerr angka arelhampwew, amengkw ngkwenhew-apeny. Mwerr angka aleyakew, ayteyengkw ngkwenhew-apeny.
1TI 5:3 Arelh inpert-rnem aneyel arrangkw apek, ikwer-rnem-wenh arrangkwarl. Ngan amperrngerreyew ikwer-rnemew. Tyaty-areny-rnemel arntarnt-aremer renh-rnem mwanty.
1TI 5:4 Inpert ingwer-rneman mwerrarl apek aneyel ikwerenh-rnem-akert. Nthakenh ikwerenh-rnemel renh-rnem iwey-angenh, renh-rnemarl alkenhelew-penh. Angkeparlap inpert-rnem arntarnt-areman, rernem renh-rnem arntarnt-arenh irrkaty-angkwarr. Alakenh-anyemarl inpert-rnem aneyel, Akngeyanap ikwer-rnem inkwerelheyel.
1TI 5:5 Inpert ingweranap arrangkwarl aneyel apek, ingwerentyel arntarnt-arey-angenharl. Angkepelarreng ra aleth ayerneyel Akngey, renh arntarnt-araynteyew. Renhap tyaty-areny-rnemel arntarnt-araynteyew.
1TI 5:6 Arelh inpert ingweran ilelhem Christian, ranap ilkelheyel apek, arrkent alhaynteyew. Ra arraty-angkwarr aney-angenh, arrkent alhaynteyew apmwangkwarr, Akngey apentey-angenh-anem. Inwengan ikwerenh apmwarl.
1TI 5:7 Ntwa Christian-rnem ingkerrenh ila angka inpert-rnemew, rernem arraty aneyew, ingwerentyel renh-rnem ayntarrp-ilewerr.
1TI 5:8 Christian-rnemel aleth ikwer-rnem-wenh arntarnt-arem, ampwety-ampwernem-then akely-rnem-then. Akngey-wenh-angkwarr alakenh-anyemarl. Rerneman anerl-anenty, ikwerenh-angkwarr apentey-angenharl, rernemap arwantey Christian-arrpanteyarl. Akngey rernem inngarl iterl-arey-angenh.
1TI 5:9 Aleyanap akngerrarl inpert-rnem arrangkw aneyel apwert-weny-then, ingwerentyel arntarnt-arey-angenh. Ntwanap itnernem ingkwerneyew inpert yanh-rnem ingkerrenh pip-warl. Yanh-rnem-tangkwel arternpel ara. Ampwa innganem rernem aneyel, 60 apek. Arelh inpert ingwer-rnem ingkwerney-angenh-antey, alerl-antey rernem aneyel. Arelh inpert ampwa anyent ra artwa anyentant-akert anenh, mpweny ingwerew alhey-angenh arrangkw. Ran ingwer-rnem arntarnt-arenh mwerrantyel, alethang-rnem-then ra arntarnt-arenh apmer ikwerenh-itwew mwerrantyel. Ran ampa ikwerenh-rnemarl alkenhelew arraty-angkwarr mwerrantyel, rap rlterrk anenh tyaty-angkwarr. Ingkety ingwer-rnem-wenh ra lhewenh Christian-rnem, Jesus-elarl kwertengerl ikwerenh-rnem ingkety lhewenh-apeny. Rlterrkarl ayntenh-angkwarrarl, ranap athamerrenh ingwer-rnemew. Inpert nhelkwerant Akngey-wenh-angkwarr arratyarl anenh, pip-warl ntwa ingkwerneyew.
1TI 5:11 Inpert akely-rnem-alew? Ingkwerney-angenh-antey, mentyarl. Rernemarl apek inperterrew, rernem angkew alakenharl: “Ayengan amentewarl anerl-aneyenh, anewarterrey-angenh. Ayeng anaynteman amperrel-antey, tyaty-itwew warrkerr-aynteyew.” Alakenh-anyemanap mwerrarl. Ingwer-ingweranap rernem iterrem apek, “Artwa yanhew ayeng ilkelheyel innga. Ayeng anewarterreyew-anem.” Alakenh rernemap iylpelerrew-anem, rernemarl angkew-penh, nyerrerrew-anem. Akngeyan ikwer-rnem awakelhem apek, rernemarl irrtyerremel ilew-wety renh.
1TI 5:13 Inpert akely ingwer-rnem apek anewarterrey-angenh-antey, rernemap alakenh apek iterrem: “Tyaty-areny-rnemelan ayenh aley arntarnt-areyel-anem, mwerr-anem ayeng anayntem, warrkerrey-angenh-anem.” Alakenh rernem arnmerreyel-anem, apmer ingwer-rnem-wenh-warl-anem alherl-apeyel, ilek-ilekew aparelh-aynteyew. Rernemap ingwer-rnemew tyel-angkemel alherleweyel.
1TI 5:14 Inpert akely yanh-rnem kel intwemelerrew Akngey-wety, arrenty-angkwarr-anem apenteyel. Alakenh ayeng angkeyel inpert akely-rnemew, “Mwerr-awaty anewarterreyew, ampernem atnyeneyew ilkwatherr, renh-rnem alkenheleyew, arraty innga anaynteyew. Nga amperrel aney-angenh, nga apmwelhel-anewerr.” Ingwer-rnemelanap inpert akely yanh areyel, rernem arewerr, rernemarl apmwangkwarr alheyel. Rernemap ilem Christian anenhantherrenh ingkerrenh apmwarl.
1TI 5:16 Arelh Christian-wenh angkwerikw inpert apekarl aneyel. Rap arntarnt-aremer angkwerikw inpert ikwerenh. Nthakenh arelh Christian ra alakenh iterrey-angenh, “Mwerr tyaty-areny-rnemel angkweraty renh arntarnt-arem. Ayeng arlarl.” Alakenh-wenyaw, menty. Rantey renh arntarnt-aremer. Nthakenh tyaty-areny-rnemel arntarnt-arey-angenh inpert-rnem ingkerrenh. Rernemap arntarnt-aremer inpert amentarl aneyel-rnemant, arrangkwarl aneyel-rnem.
1TI 5:17 Timothy, atha ngenh ilenh arrwekel-antey artwa arrwekeleny-rnemew tyatyew-artey-rnemew. Artwa ilkwernem irrngerney warrkerreyel iylpareth tyaty-itwew. Rernemap arrenhantherrenh akalty-antheyel, Jesus apent-aynteyew. Rernemap angka mwerr-angker ikwer-akert ileyel ingwer-rnemew. Alakenh-anyem ikwerenh-rnem awelh-aynteyew nakemel.
1TI 5:18 Akngey-wenh pwekel alakenh-anyem ileyel, “Artwa warrkenh payemelem warrk-penh!” Pwek ra alakenh ileyel arrpemarl, “Pwelek apek warrkerreyel artwa ikwer. Pwelek rap amern weyt lthweyel, ntang akatweyew ilpeyew-alenty. Nthakenh pwelek-wenh arrakert arertney-angenh. Mentyarl pwelekelan ntang arlkwayntem.” Alakenh-anyem aynteyel artwa tyatyew-artey yanh-rnemew, mwerr-angkwarrarl rernem warrkerreyel tyaty-itwew. Apwert anthaynteyew ikwer-rnem.
1TI 5:19 Tyatyew-artey anyent apek apmwelhelem. Anyent ingwerentyarl ayntarrp-ilem renh apek. Nthakenh awelhey-angenh ikwer anyentew. Artwa atherrel apek, irrpetyel apek, angka tyatyew-artey ikwer-akert ilem, rarl apmwelhelew. Ngap awelheyewarl.
1TI 5:20 Tyatyew-artey ra apek akwetyemel apmwelhelenh. Ntwa tyaty-itwew renh nyerrel-anthemel, angka ikwer-akert ilemel, tyaty-areny-rnemel aweyew-awaty. Alakenh-anyem rernem iterl-aremarl, arraty-angkwarr-anem anaynteyew.
1TI 5:21 Atha ngenh alakenh ileyel: Akngey, Jesus antyerl-rnemel-thenarl areyel-wety. Antyerl yanh-rneman Akngeyel rlwanew ikwer. Alakenh-anyem ntwa mpwareyew, atharl pip nhenh-angkwarr ngenh ileyel. Nga mwerr aneyew ingkerrenh-angkwarr irrkaty-angkwarr. Ngkwenh-rnemew mwerr anaynteyew alethang-rnemew-then. Mwerr aneyel-rnemew mwerr anaynteyew. Apmwangkwarrarl aneyel-rnemew-then mwerr anaynteyew arrpemarl.
1TI 5:22 Ingwer-ingwer nga iterrem, ntwa ingwerenty arrerneyew, warrkerreyew tyaty-itwew. Alerl-antey iterreyew mwerranty-antey. Nthakenh itep arrerney-angenh akapwert-warl anamerl-antey. Renh arntarnt-arey, ra arraty anerl-anentyew. Ra tyatyew-artey apmwa anewerr, rap ngenh-then apmwangkwarr akalty-anthewerr. Ngantey mwerr-angkwarr anaynteyew arraty.
1TI 5:23 Ingwer-ingwer ngan atnert kwarnelhem, kwatyantarl ntwa antyweyel. Ntwap pweytelem kwaty-then ngkwarl wayn akely-then ilpertelelhemel. Yanh-penh nga mwerr-anem awelhem.
1TI 5:24 Anyent apmwangkwarr alhem apek, ingwer-rnemelan areyelarl. Ingkerrel areyel. Anyent ingweran apmwangkwarr alhem, ingwer-rnemel arey-angenh apekarl. Ingwer-rnemel iterl-arey-angenh, rarl apmwangkwarr alheyel.
1TI 5:25 Anyentan mwerr-angkwarr alhem, ingwer-rnemel areyelarl. Anyent ingweran mwerr-angkwarrarl alhem, ingwer-rnemel apek arey-angenharl. Ingwer-ingwer ingkerrel iterl-arem, rarl mwerr-angkwarr anenh intem.
1TI 6:1 Timothy, ayengan angkeyel artwa warrkenh Christian ingwer-rnem-akert-anem. Rerneman warrkerreyel arlta arrpanenhel ingwa arrpanenhel, aleth-antey warrkerreyel tyayl-itwew-apeny. Rernemap artwa ilkwa ikwer awelheyew, ikwer tyel-angkey-angenh. Ingwer-rnem Akngey apentey-angenh-rnemel rernem areyel anenhantherrenh. Rernemap iterl-arem, Akngey-wenh-rnem Christian-rnem anantherr warrkerrem arraty. Rernem iterl-araynteyew, Akngey-wenh-angkwarran mwerrarl. Alakenh-anyeman rernemap nthwekern apmwel-ayeth angkey-angenh angka Akngey-wenhew, anantherrarl akalty-antheyelan tyaty-itwew.
1TI 6:2 Artwa ilkwa anyent Christian apekarl aneyel. Warrkenh ra nthakenh iterrey-angenh alakenh: “Artwa ilkwa ra Christian-arl aneyel. Mwerrarl ayengan arnmerr-ayntey, warrkerrey-angenh.” Arrangkw, alakenh-weny. Ra ikweran warrkerrem iylparetharl, Akngey-angkwarrarl ra aneyelew. Ntwan alakenh-anyem tyaty-areny-rnem akalty-anthaynteyew, rernem arraty-angkwarr anaynteyew.
1TI 6:3 Jesus Christ rarl anenhantherrenh akalty-anthenh, arraty Akngey-angkwarr anaynteyew. Ingwer-rnemelanap akalty-antheyel arrenhantherrenh apmwangkwarr.
1TI 6:4 Rernem akwerrp, iterl-arey-angenh, rernemap arrangkwel akalty-antheyel. Tangkemel rernem nakelheyel mwerr-angker-arrpantey. Rernem irrwerney-angker-rnem. Angka apmwa rernem ileyel, Christian-rnemap ilterrem-anemarl. Irrtywerremel rernem ileyel, ingwer-rnemanap arwelth-rnemarl.
1TI 6:5 Christian ingwer-rneman awelhemarl ikwer-rnem, rernemap ingkerrenh ilterrem arrpemarl apatelhelemel. Rernemap apmwerrem kwen akwerrng. Rernem alakenh iterrem, “Akngey atha apententy, athap man akngerr inngarl inem.” Arrangkw, alakenhan inngeweny.
1TI 6:6 Alakenh-anyemap ra: anenhantherrenharl ahern nhenh-itwew atnyenew, anantherrap man atnyeney-angenh, arrangkw. Ingwer-ingwer anantherr ilwem ingkerrenh. Anantherrap ahern nhenhan iwerl-alhem man-weny-antey. Nthakenh anantherr akngeyney-angenh. Christian ingwer-rnemel apek manarl atnyenem, ingwer-rnem apekan arrangkwarl. Kel mwerraw. Anantherran itengant-anem ingkerrenh aneyew inkwerelhemel, apentemel Akngey-angkwarr, angka ikwerenhew awelhemel. Nthakenh anantherr anketyerrey-angenh ilek-ilek ahern-arenyew.
1TI 6:8 Anantherr anaynteyew inkwerelhemel amernew-then arnkwew-then. Man ilkwew anantherr anketyerrey-angenh, ilek-ilekew ahern-arenyew-then.
1TI 6:9 Ingwer-rneman apek inkwerelheyel, man akngerrarl ineyew. Alakenh-anyeman arrenty ilkwelan renh-rnem arrkernemarl. Ra renh-rnem akngapety-iwem apmwangkwarr, rernemaw ilek-ilekew angwaremel ilkelheyew. Rernemap arwengkerrem-anem, apmwerremel-anem inngarl.
1TI 6:10 Ingwerenty apekan anketyerreyel, rap irrwernelhem artewentyel inngey. Rap irrwerneyel ingwer-rnem-then. Alakenh-anyem ra ipmelhem-anem Jesus-wetyan, intwemelerrem-anem. Rap apatemel-anem apwely-anem anem. Alakenh-anyem man ra apmweley-angker.
1TI 6:11 Timothy, nganap alakenh aney-angenharl. Ngan warrkenh Akngey-wenharl aneyel. Artwa ilkwernem tyatyew-artey-arrpantey, rernem arrangkwarl. Rernem-apeny aney-angenh. Ilek-ilek apmwewety intwemelerreyew. Mwerr-antey anaynteyew arraty Akngey-wenh-angkwarr. Ikwerant iterremel anaynteyew. Aleth ingwer-rnem arntarnt-araynteyew athamerremel.
1TI 6:12 Rlterrk-antey Akngeyew anaynteyew, ipmelhey-angenh. Alakenh-anyeman nga alpem, aney-alpeyew Akngey-itwel intem-anteyarl. Awank-akerrarl ran ngenh rlwanew, ntwa renh apent-aynteyew, ngap awelhewarl. Ntwap alakenh ilew tyaty-areny-rnem, “Ayengan inweng anthelhew Jesus-warl.” Inngap rernem awewan.
1TI 6:13 Ntwan Akngey iterl-areyel. Rant anyentel iteth atnyeneyel ingkerrenh. Ntwap Alerikw Jesus iterl-areyel. Ran awank-akerr arrwekel rtnew artwa ilkwa yanh-itwew Pontius Pilate-itwew, ikwer ilelheyew. Akngeyel Jesus-el-then atherrel-antey ayenh areyel, pip ingkwernerl-anenty ngkweng-warl. Nga ilelha, ratherrarl areyel-wety, ngap awelh-aynteyewarl.
1TI 6:14 Aleth-antey ilek-ilek arraty mpwaraynteyew, atharl ileyel-angkwarr pip nhenh-angkwarr. Alakenh-anyem mpwaraynteyew, Jesus rarl apey-alpeyenhew-atety.
1TI 6:15 Akngey rant anewantherr ilkwa aneyel ingkerrenhew-antey, ranap ilkwa aneyel atyetyart ingkerrenhew. Ingwer-ingwer ra ingkerrenh arratyelem, rap thwenem Jesus-anem angkep ahern nhenh-warl.
1TI 6:16 Akngey anyent rant iteth anem, nthakenh ra ilwey-angenharl, arrangkw. Ran artewentyel arrtyernem lyenenty ilkwel. Nthakenh ingwerentyan ikwer-warl arrer alhey-angenh, arrangkw. Nthakenh renh anngel arey-angenh. Ran aneyel arawerrng ilkwakert. Anantherrap renh nakaynteyew aleth-antey. Alakenh-anyem mwerr.
1TI 6:17 Tyaty-areny ingwer-rneman man akngerr-akertarl ilek-ilek-then akngerr atnyeneyel. Ntwan ileyew alakenh-anyem: “Arrantherr man akngerr-akert-rnem! Nthakenh arrantherr nakelhey-angenh man akngerr-akert. Man apek arrangkw ywerrewerr. Man yanhanap ahern nhenh-arenyarl, nthakenh ngenh iteth atnyeney-angenh aleth. Arrantherran iterr-aynteyew Akngeyewant anyentew ikwerant. Rant anyentel ilek-ilek mwerr-angker anthem.
1TI 6:18 Alakenh-anyemanap ntwa renh-rnem ileyew, rernem ingwer-rnem-angkwarr mwerrarl anem, athamerremel ingwer-rnemew. Ingwerenty arrangkw aneyel, rernemap anthemarl.” Alakenh-anyem ntwa ilem.
1TI 6:19 Rernem alakenh arraty mpwarelheyel Akngey-angkwarr. Rernem ilwenty, rernemap alpeyew aney-alpeyew ikwer-itwel intem-antey ilek-ilek mwerr-angker-akert.
1TI 6:20 Timothy, Akngeyel ngenh anthew angka ikwerenh arraty innga. Ntwan arraty-antey angka akalty-anthaynteyew, ingwer-rnemel apmwangkwarrarl akalty-antheyel-wety. Rernem iterreyel arraty-arrpantey. Rernemanap angkeyel apmwangkwarr, akwerrp-rnem, iterl-arey-angenh. Ikwer-rnem awelhey-angenh.
1TI 6:21 Irrepern ingwer-rnemanap ikwer-rnem awelhew, intwemelerrew Akngey-wety. Athan Akngey ayerneyel arrewantherr alakenh: “Akngeyay, aleth-antey mwerrantyel-antey arntarnt-aynteyew Timothy ikwerenh-rnem-akert.” Kel-antey.
2TI 1:1 Ya Timothy, ayeng nhanyemarl Paul angkeyel. Atha pip nhenh ingkwerneyel, ngkweng-warl thweneyew. Akngeyel ayenh ilew, alheyew apmer arrpanenh-warl, angka mwerr-angker Jesus-akert ilerl-apaynteyew. Awank-akerr Akngeyel alakenh ilew, “Ingwerenty inweng anthelhem Jesus Christ-warl, athan renh arntarnt-aremarl, nthakenh iwerl-alhey-angenh. Rap aney-alpem intem-antey atyeng-itwel, nthakenh ilwey-angenharl.” Alakenh-anyem Akngeyel thwenew Alerikw ikwerenh Jesus.
2TI 1:2 Timothy, ayeng ngkweng ilkelheyel. Ngan alerey atyenh-apenyarl. Athan intem Akngey ayern-ayntem Lord Jesus-then alakenh: “Akngeyay, nga athamerr-aynteyew Timothy-ew. Renh arntarnt-araynteyew mwanty-antey, raw mwerr anaynteyew.”
2TI 1:3 Ayeng inkwerelhemel angkeyel Akngeyew arlta arrpanenhel, athap renh ayerneyel ngkweng. Ayeng ikwer warrkerreyel mwerr alhewer, nyerrerrey-angenh. Akngey atyenh warrkerrenh ikwer awank-akerr, arrengey atyenh-rnem-then. Itwernew-then ingwel-then atha renh ayerneyel ngkweng, ra ngenh arntarnt-araynteyew.
2TI 1:4 Atha ngenh iterl-areyel, ngarl artnew atyeng, atharl iwerl-alheweng-arey. Yanh-penh ayeng amperrngerreyel ngkweng. Ayengan ngenh areyew artewentyel, inkwerelhemel ngkweng.
2TI 1:5 Atha iterl-areyel, ntwarl Jesus apenteyel. Awank-akerr aperley ngkwenh Christian anenh, itnan Lois. Amengkw ngkwenh itnan Eunice, ran Christian arrpemarl anenh. Aley ngan iterreyel, Jesus ntwa apent-aynteyew arrpemarl, yanh-atherrel-apeny.
2TI 1:6 Ntwa iterl-areyel, atharl itep ngkweng-warl akapwert-warl arrernew, perayerrew-anem ngkweng. Ikwereng-arey Inweng Akngey-wenhel ngenh arawerrng anthew. Nthakenh nga iylpelerrey-angenh Akngey-wenh arawerrng ikwer. Ngap arawerrng ikwer-akert warrkerr-ayntem rlterrk-antey Akngeyew.
2TI 1:7 Nthakenh anantherr atererrey-angenh ingwer-rnem-wety. Akngey-wenh Inwengel anenhantherrenh rlterrkelem, ilek-ilek mwerr-angker ingwer-rnemew mpwaraynteyew. Ran anenhantherrenh arntarnt-arem. Arawerrng ikwerenh-akertel ayeng-antey artwerelelhem, apmwangkwarr alhewerr. Arrantherran irrkaty-angkwarr artwerelheyew.
2TI 1:8 Alakenh-angkwarr nga nyerrerrey-angenh, angka Jesus-akertan ilaynteyew. Nthakenh nyerrerrey-angenh atyeng-wety, ayengarl tyayl-itwew aneyel-wety. Ayeng apmwangkwarr alhey-angenh anenh! Athan angka Jesus-akert ilenh, ingwer-rnemanap apmwel-ayetharl angkenh atyeng. Ingwer-rnemel angka apmwa arrpemarl ngkweng-akert ilerl-anewerr. Nthakenh nga artewenty iterrey-angenh. Akngeyel ngenh rlterrkel-ayntem ikwer-rnem-wety.
2TI 1:9 Ra anenhantherrenh rlwanew, ikwerenh-rnemew anaynteyew, arraty-angkwarr ikwerant anaynteyew. Anantherr apmwangkwarrarl-tangkwel anenh, ranap anewantherr athamerrew. Arrwekel-antey ra anewantherr iterrenh, rarl Jesus ahern nhewarl thweney-angenhel-antey.
2TI 1:10 Rap renh itethelew ipmepenh, anantherrap iteth arrpemarl anaynteyew. Anantherrap iterl-arayntem angka nhenh Akngey-wenh. Angka ra ilem, rarl anewantherr athemerrem. Alakenh-anyem anantherr Akngey-angkwarr anem aleth-antey, ikwer-warl alpeyew, aney-alpeyew intem-antey.
2TI 1:11 Akngeyelan ayenh rlanew, ayeng intem-antey alhaynteyew apmer arrpanenh-warl, angka mwerr-angker ikwerenh ilerl-apaynteyew, ikwerenh-rnem akalty-anthaynteyew.
2TI 1:12 Mwerr ayeng awelheyel Akngeyew. Ingwer-rnemel ayenh irrwernew, ayenh akwernemel tyayl-warl. Ayengan nyerrerrey-angenh, ayengap iterremel aneyel rlterrk-antey Jesus-ew. Atha renh iterl-areyel. Ra ayenh arntarnt-arayntemarl, ayeng apmwangkwarrarl alhewerr. Ra aleth ayenh arntarnt-arem arlta yanhew-atety, Jesus rarl apey-alpeyenhew-atety.
2TI 1:13 Akngeyel ra ngenh anthew angka ikwerenh. Ntwarl angka akalty-antheyel ingwer-rnem, mwanty-antey angka irrkaty-antey ilaynteyew, atharl awank ngenh ilew. Nthakenh ngenh ingwerentyel iley-angenh, ntwa angka apmwangkwarr ilaynteyew. Ngan iterr-aynteyew Jesus-ew intem-antey, ingwer-rnemew-then ilkelh-aynteyew intem-antey. Inweng Mwerr-angker ngkweng-itwel aneyel, rap ngenh arntarnt-areyel, alakenh-anyem anaynteyew.
2TI 1:15 Ntwa kel iterl-aremel awew, yanh-rnem Christian-rnem Asia-itwew atyeng-wety intwemelerrew. Phygelus-then Hermogenes-then ratherr intwemelerrew atyeng-wety arrpemarl. Onesiphorus ranap alakenh-wenyarl. Ra apetyew nhenh-warl Rome-warl, rap nthwenh atyeng apmer arrpanenhel, ayenh arey-alheyew-atety tyayl-itwew. Ranap apetyew alhewer arnkaty-antey. Ayengan inkwerelhey-ayntew rwanng ikwer. Artwa yanh-atherr arrangkwarl. Ratherr nyerrerrenh, nhenh-warl tyayl-warl apetyewerr. Alakenh-anyem athanap Akngey intemarl ayerneyel, Onesiphorus renh arntarnt-araynteyew ikwerenh-rnem-then. Ntwa iterl-areyelarl, ayengarl anenh Ephesus-itwew. Ran ayenh arntarnt-arenharl. Athan Akngey ayerneyel, ra athamerr-aynteyew Onesiphorus ikwer arlta ikwerel, Jesus rarl apey-alpeyenhel.
2TI 2:1 Timothy nganap alerey atyenh inngapenyarl aneyel. Alakenh-anyem atha ngenh ileyel, rlterrk-antey nga anaynteyew. Jesus Christ-el ngenh rlterrk mpwarem, rarl ngkweng athamerreyelarl.
2TI 2:2 Ntwan ayenh awenh, angka mwerr-angker Jesus-akert atharl akalty-anthenh akngerr-warl. Ntwanem angka yanhan ingwer-rnemew ilaynteyew. Mwerr-rnem rlwana, renh-rnemarl ingwer-rnemel kel iterl-areyel. Renh-rnem akalty-antha, rernemaw ingwer yanh-rnem-anem akalty-anthaynteyew.
2TI 2:3 Ntwan iterl-areyel, Jesus Christ-wenharl ngan aneyel. Artwa ahawarr-apeny ngan aneyel ikwer, artwa army-areny-apeny. Artwa ahawarr-rnem pwarrkerrem, rernemap ipmelhey-angenharl, arrangkw. Rernemap pwarrk aneyelpey-angenh, aleth atwerrey-angker anayntem, ipmelhey-angenh. Ngan alakenh-anyem aneyew. Ingwer-rnemel ngenh Jesus-wenh arem, rernemap ngenh atwemarl. Ngan aneyew artewenty iterrey-angenh, ayengarl aneyel-apeny.
2TI 2:4 Ntwa iterl-areyelarl, artwa ahawarr nthakenh warrk ingwer-warl aylpey-angenh, rarl army-itwew aneyeleng-areyan. Ranap artwa ilkwa ikwerenhewant warrkerreyel, renh irrngerney-anthaynteyew. Kel alakenh-anyem Jesus ra ngkwengew-artey aneyel. Ngan awelh-aynteyew ikwer, ntwap ilek-ilek mpwaraynteyew, rarl ileyel-angkwarr.
2TI 2:5 Atha ngenh ileyel angka ingwer-anem anterreyelarl-akert. Artwernem anterreyel ingkerrenh-antey iwerrel-antey. Rernemap iterl-areyel, arraty-angkwarr anterreyew, rwewarr. Nthakenh akwerterrp-angkwarr anterrey-angenh. Alakenh artwa anyentan anterrem arraty, ranap ingwer-rnem antengelemarl, rap inem ilengem mwerr-angker. Alakenh-anyeman ngap intem warrkerr-ayntem Jesus Christ-ew, arraty-antey alhayntemel, rap ngkweng anthem mwerr-angker.
2TI 2:6 Artwa katenew-arteyew-anem nga iterreyew. Ranap rlterrk inngey warrkerr-aynteyew, ntang arrern-aynteyewan, amern lyapelhel-aynteyew. Amern yanh ampengerrenty, remernt arlkwem amern ingwer-rnemew-wety.
2TI 2:7 Aleth angka yanh-rnemew iterr-araynteyew, atharl pip nhenh-angkwarr ileyel. Akngeyel angka renh-rnem ngkweng anayntel-aynteyew.
2TI 2:8 Timothy, nga iterr-aynteyew Jesus-ewant. Ranap Atyetyart David-wenh-anteyarl, awank-akerrarl anenh. Rernemap Jesus-an irrwernenh, renhap atwew ipmew-antey. Akngeyelanap renh itetheleynew angkeparl. Athan angka nhenh ileyel-antey ingwer-rnemew.
2TI 2:9 Ingwer-rnemelan ayenh irrwernenh, tyayl-warlap ayenh akwernewan. Ayenhap arlaw atherr arertnew tyeynel irrtyert-awarr-apeny. Nthakenh tyeynel rernem angka Akngey-wenhan arertney-angenh, arrangkw. Aleyan apmer arrpanenh-warl ingwer-rnemel angka yanhan ilerl-apeyel.
2TI 2:10 Alakenh-anyemap ayeng ipmelhey-angenh anaynteyew, rlterrkarl aynteyel-angkwarr atyeng. Ayengan inkwerelhemel aneyel tyaylel, akngerrelan angka mwerr-angker Jesus-akert aweyel-anteyarl. Yanh-rneman Akngeyel renh-rnem arrwekel-antey rlwanew, rap renh-rnem arntarnt-arayntem intem-antey. Rernemap aney-alpem ikwer-itwel intem-antey, ilwey-angenh, arrangkw.
2TI 2:11 Angka nhenh-rneman iterl-araynteyew, anantherrarl apmelerr angkerremarl. Inngarlap rerneman. Anantherr renh apententy, apmwewety ipmelhemel, ingwer-ingweran anantherr anayntem-anem ikwer-itwel. Anantherr ilwew-apeny, Jesus rarl ilwew-apeny arwerl iylpeyl-atherrel, nthakenh anantherr apmwangkwarr aney-angenh-anem.
2TI 2:12 Anantherr Jesus renh apententy, ingwer-rnemelan anenantherrenh irrwern-ayntemarl. Anantherranap artewentyel iterrey-angenharl, ingwer-ingweran anantherr aney-alpemarl ikwer-itwel, atyetyart-rnem-then ingkerrenh aney-alpem. Anantherrarl apek angkem, “Atha renh iterl-arey-angenh,” ingwer-ingweran ranem angkem, “Athan ngenh iterl-arey-angenh arrpemarl!”
2TI 2:13 Anantherr apek intwemerlerrem ikwer-wety, ranap nthakenh anewantherr-wety intwemerlerrey-angenharl. Ran mwerr aneyel intemarl, rarl ilew-angkwarr. Ranap alakenh-anyem intem anayntem.
2TI 2:14 Angka nhenh aleth-antey ilaynteyew tyaty-areny-rnemew apmer yanh-itwew Ephesus-itwew, rernem iylpelerrewerr. Rernemap nthakenh ilterrey-angenh anaynteyew, angka ilek-ilek-they ilterrey-angenh, arrangkw. Ingwer-rnemel awenty, rernemap intwemerlerrem-anemarl Akngey-wety.
2TI 2:15 Alakenh-anyem nga aleth-antey warrkerr-aynteyew. Mwerr-angkwarr akalty-anthey-angkerarlap nga anaynteyewan. Akngey ranap ngkweng inkwerelh-ayntemarl. Ranap warrkenh nhelkwer-anyemew ilkelheyel. Aleth-antey angka mwerr-angker ilaynteyew nyerrerrey-angenhel.
2TI 2:16 Yanh-rnem angka apmwernemarl angkeyel-rnem, menty angkey-angenh ikwer-rnem. Rerneman akalty-antheyel angka apmwarl. Angka yanh-lkwerelan ingwer-rnem apatelheleyel, rernemap intwemerlerrem Akngey-wety.
2TI 2:17 Angka yanh rap tywen-apenyarl, arlkewarl arlpimperrey-angkerarl, ipmew atwey-angker. Artwa yanh-atherr, Hymenaeus-then Philetus-then, ratherr tywen-apeny alakenh-anyem.
2TI 2:18 Awank-akerr ratherr Akngey apentenh arraty-angkwarr, aleyanap ratherr apmwangkwarr-anem apenteyel. Alakenh ratherr akalty-antheyel: “Akngeyel kelarl awank itethelew akngerr ipmepenh. Anantherranap arrangkwarl. Anantherran iteth-antey aneyel ahern nhenhel. Anantherr ilwenty, nthakenh Akngeyel anenhantherrenh itetheley-angenharl, arrangkw.” Alakenh ratherr akalty-antheyel, inngewenyarlap yanhan! Apmwel-ayeth ratherr akalty-antheyel. Ingwer-rneman awelheyel ikwer-atherr, rernemap iterrey-angenh-anem Akngeyew.
2TI 2:19 Akngeyel angka ikwerenh inngarl anewantherr anthew. Angka yanhan rlterrkarl apwert-apeny. Nthakenh ingwerentyel apwert yanh arnangeley-angenh. Akngeyel angka rlterrk atherr apwert yanh-warl ingkwernew. Angka anyent ingwerelan alakenh-anyem ileyel: “Akngeyelan kel iterl-areyel ikwerenh-rnem.” Angka ingwerelan alakenh-anyem ileyel: “Ingwerenty ra inweng anthelhem Akngey-warl, ranap intwemerlerremel apmwewety anaynteyew.”
2TI 2:20 Atha ngenh ilem angka ingwer-anem pety-angkwarr. Warl ilkwitwew ampwal ilek-ilek aynteyel. Ampwal ingwer-rneman mwerr-angker inngernemarl, man ilkwewantew-arelh – irrkwernem gold-penh, spoon-rnem thilp-penh apek. Ampwal yanh-lkwer-rnem-itwew amern mwerr-angker arlkwem. Ampwal ingwer-rneman arwerl-penharl, ingwer-rneman atnthepenharl. Ampwal nhelkwer-rnemanap apmwamwamew-arelh-then arternngew-arelh-then.
2TI 2:21 Akngey-wenh-rnemanap alakenh irrkaty-antey arrpemarl. Anantherr ipmelhem apmwewety, anantherrap anem mwerr-angker, ampwal gold-penh-apeny. Anantherrap ikwerenh-rnem mwerr-angker impen-rnem anem. Akngeyelanap anenhantherrenh rlwanem, ikwer warrkerreyew. Anantherranap arraty-angkwarr anaynteyew, ranap anewantherr inkwerelhem-anem.
2TI 2:22 Artwa akely-rnem arelh aleyak-rnem-then rerneman amentarl ikwer-rnem-wenh-angkwarrarl alheyel. Rerneman mpweny ayntew-aynteyel, ilek-ilek apmwel-ayeth mpwaremel. Timothy, nthakenh ngan alakenh alhey-angenh apmwangkwarr, nga intwemerlerreyew alakenh-anyem-wety. Arraty-angkwarr-antey alakenh anaynteyew mwerr-angkwarr, Akngey-angkwarr-antey intem ikwerewant iterremel, ingwer-rnemew mwerr-angkwarr ilkelhemel anaynteyew, ahelerrey-angenh ingwerentyew. Arternp anaynteyew alakenh intem Akngeyarl apenteyel-rnem-itwel, Akngeyewant perayerremel, mwerr-angkwarrant.
2TI 2:23 Ingwer-rnemanap arwengk aneyel, nthakenh awelhey-angenh. Rernemap akwerrp-antey, arrangkwel aleth ilterreyel. Ikwer-rnem-wety menty anaynta!
2TI 2:24 Nga warrkenh Akngey-wenh, nthakenh ntwa ingwer-rnem-then iltey-angenh. Jesus-ew rlterrk iterr-aynteyew, ingwer-rnemelarl irrwerneyel-angkwarr. Mwerr-angkwarr nga anaynteyew, Akngey-wenh angkant ilayntemel ikwer-rnem.
2TI 2:25 Arrenty ilkwa ra ingwer-rnem irrtywerremel ileyel. Ra renh-rnem ilpertelelheyel, ikwerenh-angkwarr apent-aynteyew. Rernem ilterreyel arrangkwel. Akngey-wenh warrkenhelan mwerrantyel renh-rnem akalty-anthaynteyew, rernemarl ahelerreyel ikwer. Kel rernemap iterrem arraty-angkwarr apek, Akngeyarl ikwer-rnem arternp-antey angkeyel. Rernem apek amperrngerremel angkeperrem ikwer-warl.
2TI 3:1 Timothy, nga angka ingwerew-anem iterr-aynteyew. Rlterrk-anem aneyenh Akngey-wenh-rnemewan, Jesus apey-alpeyew-alentyan.
2TI 3:2 Akngerranap ingwer-rnemew ilkelhey-angenh aneyenh. Ament inkwerelhemel anerl-aneyenh, ikwer-rnemewant iterr-aynteyenh. Rernemap ilkelh-aynteyenh man akngerrew ilek-ilek-thenew, nakelhemel inkwerelhemel anerl-aneyenh, ingwer-rnem-wety arlkarerremel. Akngerran angkerl-aneyenh angka apmwel arrarletyel-then ingwer-rnemewarl. Rernemap ikwer-rnem-wenh-thenew awelhey-angenh, antwerraynerl-aneyenh ikwer-rnem. Ingwer-rnemelan inerl-aneyenh ilek-ilek ingkerrenh ingwer-rnem-wety, inkwerelhey-angenh-anemarl ikwer-rnemew. Rernemap antwerraynerl-aneyenh ikwer-rnem. Rernemap awelhey-angenh Akngeyew, apmwangkwarr-antey alherl-aneyenh.
2TI 3:3 Ingwer-rneman mwerr aney-angenh ingwer-rnemew. Atwerrenty-penh amperrngerrey-angenh, antwerraynerl-aneyenh-antey. Rernemap alherl-aneyenh tyel-angkaynteyew ingwer-rnemew. Rerneman iterrerl-aneyenh-antey, apmwangkwarrant anaynteyew arrkent. Ahel-antey anerl-aneyenh, ingwer-rnem atwaynteyew. Ilkelhey-angenh, mwerr-angkwarr anaynteyew.
2TI 3:4 Ingwer-rnemelan ikwer-rnem apelty ahay-iwerl-aneyenh ingwer-rnemew, renh-rnem atwaynteyew ipmew. Alhewer rernem ilek-ilek mpwarerl-aneyenh, mwerranty-tangkwel iterrey-angenharl. Rernemap inkwerelherl-aneyenh tyak, nakelherl-anemel-antey. Rerneman anerl-aneyenh Akngeyew iterrey-angenh, arwa arrkentant alherl-aneyenh, iterrey-angenh ingwer-rnemew.
2TI 3:5 Christian-rnem-arrpantey rerneman iterrerl-aneyenh. Arrangkwarl, Akngey iterl-arey-angenharl. Inweng Mwerr-angker aney-angenh ikwer-rnem-itwew, arawerrng ikwerenh atnyeney-angenharl. Menty ikwer-rnem-itwew aney-angenh.
2TI 3:6 Artwa weth-lkwer-rneman alherlewem warl arrpanenh-warl, angka apmwa ilaynteyew arelh-rnemew. Arelh yanh-rneman nthakenh rlterrk iterrey-angenh, rerneman nyerrerreyelarl, awankarl apmwel-ayeth anenh. Rernemap intem apmwangkwarr aneyel, intem awelhemel angka apmwew-antey. Arelh rernem angka rlengkeny-angkwarrant aweyew, angka Jesus-akert iylpelerrewerrarl.
2TI 3:8 Timothy, ntwa angka awankeny iterl-areyel artwa ilkwa atherr-akert, awank-akerrarl Egypt-itwew anenh, itnanap Jannes-then Jambres-then? Ratherr atyetyart ilkwa Pharaoh artwerelew, Moses-el angka Akngey-wenharl ilenh-wety. Alakenh arrpemarl artwa weth-rnemelan aley ingwer-rnem artwereleyel, angka mwerr-angker Akngey-wenh awewerr. Irrtywerremel rernem ileyel apmwangkwarr, ilterreyel ingwer-rnem-then. Akngeyelanap renh-rnem irrenteyenh.
2TI 3:9 Ingwer-ingweranap ingkerrenhel iterl-areyenh, rernemarl arwengk-rneman angkeyel. Ingwer-rnem ikwer-rnemew anerl-aneyenh awelhey-angenh-anemarl.
2TI 3:10 Timothy, ngan ingwer yanh-rnem-apeny-weny aneyel, apmwangkwarrarl akalty-antheyel-rnemarl. Ntwap iterl-areyel, angka atharl akalty-antheyelan, ayenganap aneyel arraty-angkwarrarl. Ntwap ayenh arenh, Akngeyewarl ayeng warrkerrenh intem, ikwerant awelhemel. Ntwan ayenh arenh, arraty intemarl ayeng anenh. Ntwan ayenh arenh, warrk yanh atha iwerl-alhey-angenh-antey, rlterrkarl atyeng anenh-angkwarr. Aleth-antey ayengan warrkerrenh, angka Akngey-wenh akalty-anthemel. Ntwap ayenh arenh, ayengarl inkwerelhenh ingwer-rnemewan, aleth-antey ikwer-rnem ilkelhemel.
2TI 3:11 Ntwan iterl-areyelarl, ilek-ilek atyeng rlterrk anenh tawen irrpety yanh-rnem-itwew, Antioch, Iconium, Lystra-itwew. Artwa apmwernemelan atyeng rlterrk inngey arrernenh, irrwampenh-anthemel innga. Akngeyelanap ayenh arntarnt-arenh intem, ayengap anenh iteth-antey.
2TI 3:12 Alakenhap ra apmelerr aynteyel Akngey-wenh-rnemew, rernemarl ikwerenh-angkwarr aneyel arraty-angkwarr, ikwerant iterremel.
2TI 3:13 Apmwa yanh-rnem anyelk-awarr-rnem, rernemarl irrtywerremel ileyel, aleth-anteyap rernem anem apmwel-ayeth. Ingwer-rnemelan irrtywerremel arrpemarl ikwer-rnem-warl ilayntem.
2TI 3:14 Timothy nganap alakenh-wenyarl. Ngan intemarl arraty-angkwarr anaynteyew. Ntwap iterl-areyel, ingwer-rnemelarl angka mwerr-angker ngenh anthew. Angka ranap inngarl, ntwan iterl-areyelarl. Ngarl akelyank anenhel, ngap angka ikwer akaltyerrenharl. Akngeyelan artwa angkakert-rneman ilenh, rernem ingkwern-aynteyew pip-warl awank-akerr. Awelhemel anaynteyew ikwer. Angka yanhelan ileyel, Akngeyel anenhantherrenh itethelem apmwewety. Anantherran iterl-araynteyew, Jesus-arl katy ilwew anewantherr. Anantherrap intwemerlerreyew apmwewety, renhap ayern-ayntemel, anenhantherrenh arratyel-aynteyew.
2TI 3:16 Akngey ra ament-antey angka ilek-ilek ilew pip ikwerenh-itwew. Awank-akerr ra artwa angkakert-rnem ilenh, angka ikwerenh ingkwern-aynteyew pip-warl. Angka ikwerenh-angkwarran ran anenhantherrenh akalty-antheyel, arraty-angkwarr anaynteyew. Angka yanh-angkwarr rap anenhantherrenh ilteyelarl, anantherrarl apmwangkwarr-anem aneyel. Angka yanh-angkwarr ra anenhantherrenh arratyeleyel, anantherrap anerl-aneyenh rapeny-anem.
2TI 3:17 Alakenh-anyemap ra ikwerenh-rneman anenhantherrenh akalty-antheyel, anantherrap mwerr-angkwarr-anem warrkerreyew ikwer. Rap anenhantherrenh ilem, anantherrap awelheyew mwerr-angkwarr.
2TI 4:1 Timothy, iylpelerrey-angenh-antey angka nhenhew: Jesus ran inngarl apey-alpeyenh ahern nhenh-warl. Ranap aneyel atyetyart ilkwarl, rarl ingkerrenh ayernerl-aneyenh ikwerenh-angkwarr. Alakenh-anyemarl ingkerrenhel iterl-areyenh, rernemarl arraty-angkwarr anenh, arrangkw apek. Iteth-rnem-then ipmepenh-rnem-then ra ayernerl-aneyenh. Ntwan kel iterl-areyel. Alakenh-anyem atha ngenh rlterrk-antey ileyel, Akngeyel-then Jesus-el-then aweyel-wety:
2TI 4:2 aleth-antey angka Akngey-wenh ilaynteyew. Ingwer-rnem apek ngkweng awelhem, arrangkw apek. Arwa aleth-antey ilaynteyew. Ntwa apek ingwer-rnem arem, apmwangkwarrarl alheyel, ila renh-rnem arternp-antey alakenh: “Arrantherran apmwangkwarr-antey alheyel.” Renh-rnem akaltyeleyew mwerrantyel-antey, nyerrel-anthey-angenh.
2TI 4:3 Ingwer-ingwer apek rernem awelhey-angenharl ngkweng. Ra aynteyenh alakenh-anyem: angka Akngey-wenh-wetyan akngerr arlkarerreyenharl. Rerneman artwa apmwernemewant awelherl-aneyenh, angka apmwewarl akalty-antheyel-rnemewant. Angka nhenh-lkwerew rernem ilkelheyenh awelh-aynteyew. Artwa yanh-rnemelan alakenh-anyem akalty-antheyn-ayntem.
2TI 4:4 Rernemap iylpa akentelhemarl, angka arraty awewerr. Rernemanap ilkelheyenh, angka apmwewant awelh-aynteyew, arraty-angkwarr-weny.
2TI 4:5 Nganap aley ikwer-rnem-apeny-wenyarl. Aleth iterr-aynteyew arraty-angkwarr. Ingwer-rnemelarl irrwernem-angkwarr, aleth rlterrk-antey anaynteyew. Ingwer-rnemel ngenh irrwernenty, ngan artewenty iterrey-angenharl. Aleth ileyn-aynteyew angka mwerr-angker Jesus-akert. Akngeyelan ngenh anthew warrk ilkwa, kel nga warrkerreyew ywerrelheleyew-atety.
2TI 4:6 Ayengan artwamp-anemerrew, ayengap ingwer-ingwer ilweyenh-anem. Ntwan iterlarl-areyel, artwa ingkart-rnemelarl aker rwewarl ampernemel anthenh Akngey-warl. Alakenh-anyeman ayeng-anem anthelhem ikwer-warl.
2TI 4:7 Ayengan warrkerrenh artewentyel Akngeyew. Warrk yanh rarl anthew, ayeng warrkerreyel-antey, ipmelheyew-atety. Aleyan ayeng Akngeyew iterreyel-antey.
2TI 4:8 Aleyan ayeng arternp-antey mpwelheyel ikwer, rarl apey-alpeyenhew. Arlta yanhel rarl apey-alpeyenhel, ra ingkerrenh ayernerl-aneyenh arraty-angkwarr. Rap atyeng antheyenh mwerr-angker, ayengarl ipmelhey-angenh anenhew. Ingwer-rnemarl mpwelhenh-rnemew ikwer, rap ikwer-rnem antheyenh mwerr-angker arrpemarl.
2TI 4:9 Timothy, anamerl atyeng-warl apetya. John Mark akngetya ngkweng-angkwarr. Ran mwerrarl, ra atyeng-angkwarr warrkerreyew. Akngerr atyenh-rnem rernem alpew apmer ingwer-rnem-warl. Demas ran ilkelheyel, arrkenterr-aynteyew ilek-ilek akngerrel. Rap arlkarrerrew, ayeng-wety anewerr, ayenh iwerl-alhemel, apmer Thessalonica-warl-anem alpew. Crescens ra apmer Galatia-warlarl alpew, Titus-an alpew apmer Dalmatia-warlarl. Tychicus-an atha thwenew apmer Ephesus-warl ngkweng-warl pip nhenh-akert. Aleyan Luke-ant-anem atyeng-itwew aneyel Rome nhenh-itwew. INSERT MAP?
2TI 4:13 Ngarl apetyem apekan, ngap alhem apmer yanh-angkwarr Troas-angkwarr. Athan apmer yanh-itwew panty atyenh iwerl-alhew artwa Carpus-itwew. Ntwa panty akngetya atyeng-warl. Pwek atyenh-rnem-then akngetya. Nga iylpelerrey-angenh-antey pwek nanikwet yenp-penh yanh-rnemew, ntwa akngetyarl, impen-antey.
2TI 4:14 Ntwa renh iterl-areyel artwa yanh Alexander? Ran ilek-ilek mpwarey-angkerarl ayen-penh. Ra ayenh irrwernenh. Menty renh tyarlewem, Akngeyant awakelheyew ikwer.
2TI 4:15 Mwerranty-antey ikwer-wety arntarnt-arelheyew, ra ngenh-then irrwernewerr. Ra anenhantherrenh aleth iltenh, anantherrarl angka mwerr-angker ilenh-wety. Ran arrkernelhenh, anenhantherrenh arternp artwereleyew.
2TI 4:16 Ayengarl court-itwew rtnenheng-arey, rerneman ayenh ayntarrp-ilenh. Ingwerenty apekarl, atyeng-they angkey-angenh. Rerneman ingkerr-antey anterrew aterel. Kel mwerraw. Athan Akngey ayerneyel, rernem menty aneyew, ikwer-rnem awakelhey-angenh.
2TI 4:17 Akngeyan yanh-antey atyeng-itwew arrer-antey anenh court-itwew. Artwa court-ew-arteyelan ikwerenh-rnem ilanthey-angenharl, ayenh layen-rnem-warl antheyewan. Akngeyelan ayenh intem arntarnt-arenh, ayeng rlterrkerreyew-atety. Rap ayenh alpemelenh, angka mwerr-angker Jesus-akert ilaynteyew apmer ikwer-areny-rnem-warl. Rerneman Jew-wenyarl, rernemap Akngey iterl-arey-angenh.
2TI 4:18 Akngeyelan ayenh intemarl arntarnt-arayntem, ingwer-rnem apmwangkwarr atyeng tyel-angkerl-anewerr. Rernem ayenh atwem, kel mwerr. Akngeyelan ayenh akngeynem irrwerl, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey. Ran aneyel ilkwa aleth-antey. Aley ingkerrenhel renhant nakemel anaynteyew. Inngarlap ran.
2TI 4:19 Arelh Priscilla-warl “Hallo” katy angka atyeng, artwa anewikw-warl-then Aquila-warl. Artwa Onesiphorus-warl “Hallo” katy angka atyeng, ikwerenh-rnemew-then.
2TI 4:20 Artwa Erastus apmer Corinth-el ingkernarl arteny aneyel. Artwa ingweran Trophimus atha iwerlerlpew apmer Miletus-itwewarl, arntetyerrewarlarl.
2TI 4:21 Timothy nga arrkernelha, anamerl apetyeyew nhenh-warl, alyangkw irrewerr-anem. Ingwer-rnemel Jesus-arl apenteyel-rnem apmer nhenh-itwew, rernem “Hallo” ngkweng angkeyel. Artwernem Eubulus, Pudens Linus-then rernem “Hallo” angkeyel, arelh Claudia-then.
2TI 4:22 Timothy, ayeng perayerreyel Jesus-warl alakenh-anyem, “Jesus, ngan anaynteyew Timothy-itwew. Ngan athamerr-aynteyew ikwer, ikwerenh-rnemew-then.” Kel-antey.
TIT 1:1 Ayeng Paul Akngey-kenh warrkenh, Jesus Christ-kenh angkakert. Atha Akngey-kenh angka arraty akalty-anthetyek, rernem Ingkart-angkwarr arraty innga apenterl-ayntetyek, iterl-arayntetyek.
TIT 1:2 Awank-akerr Akngeyel arrwekel anwenhantherr alhelek, ingkerrenh itethiletyek, anwantherr intem-antey iteth anayntetyek. Akngeyel ileyel innga, irrtywerremel iley-angenh.
TIT 1:3 Akngeyel angka anwekantherr arrwekel arrernek, anwantherr renh iterl-aretyek arraty innga. Aley anwantherr-anem Akngey-kenh angka iterl-aretyek innga. Akngeyel ayenh ilanthek, atha arrenhantherr ingkerrenh angka mwerr-angker akalty-anthetyek.
TIT 1:4 Titus, athan pip nhenh ngkweng-warl thwenem. Ingkart-areny arrpemarl ngan, ayeng-apeny. Aylanth Akngey anyent tnakeyelarl, ikwerant inkwerelheyelarl. Ingkart Akngeyel ngenh arntarnt-arem, atnyenem Jesus Christ-el-then, nga mwerr-angkwarr anetyek Christ Jesus-angkwarr.
TIT 1:5 Apmer Crete-itwek atha ngenh iwerl-alhek, ntwa warrk ngkwenh ywerrelhiletyek, ingkart-rnem-anem rnkerneynetyek, rernem tawen arrpanenhel warrkirr-ayntetyek.
TIT 1:6 Rernem mwerr-angkwarr anetyek ingkerrenh, ampernem-then ingkerrenh. Rernem anew ikwer-rnem-kenh-akert anayntetyek Ingkart-kenh-angkwarr-antey. Ampernem apmwangkwarr apentey-angenh anetyek, ingwerel-rnem nthakenh ayntarrp-ilemel iley-angenh anayntetyek.
TIT 1:7 Artwa tyaty-areny Ingkart-kenh atyetyart rernem ayntarrp-ilemel iley-angenh anayntetyek, Akngey-kenh angkant rernem ilayntetyek, ahelirrey-angenh anayntetyek, tnakelhey-angenh anayntetyek, man anyelkel iney-angenh ingwer-rnem-kenh.
TIT 1:8 Rernem mwerr-angkwarr anayntetyek, ingwer-rnem-akert, renh-rnem arntarnt-aretyek ingkerrenh, angka mwerr nhek inkwerelhemel awelhetyek. Rernem ikwa arraty-angkwarrant itengirretyek, apmwangkwarr apentey-angenh.
TIT 1:9 Rernem angka arratyant apent-ayntetyek, ingwer-rnemek awelhey-angenh, rernem ingwer-rnem angka arraty akalty-anthayntetyek, ingwer-rnem rernem ilpertelhilerl-anekerr Akngey-kenh angkekety.
TIT 1:10 Ingwer-rnemel Jew-rnem-angkwarr apenteyel-rnem rernem apmwangkwarr akalty-antheyel.
TIT 1:11 Rernem manekant iterreyel, Rernem alakenh akalty-antheyel, ingwerel-rnem renh-rnem man anthayntetyek. Arrantherr renh-rnem artweriletyek, rernem apmwangkwarr akalty-antheyel-kety.
TIT 1:12 Awank-akerr artwa apmer Crete-areny anyent, artwa tyak ra angkek, “Crete-areny-rnem irrtywerremel iley-angker-rnem. Rernem ankety, warrkirrey-angenh-anem, atnwenth ateralth-rnem-apeny. Rernem apmwangkwarr mpwareyel.”
TIT 1:13 Angka nhenh arraty inngarl aynteyel. Ntwa Ingkart-areny-rnem artewentyel akalty-anthayntetyek, Akngey-kenh angkek, arraty innga, rernem Akngey-angkwarr arraty anetyek.
TIT 1:14 Renh-rnem ilay, Jew-rnem-kenh angkek awelhey-angenh anetyek. Angka ilenhan rernemarrp mpwarek arraty-wenyarl. Angka Jesus-akert arratyekant awelh-ayntenherr-arey.
TIT 1:15 Rernem apmwangkwarr akalty-antheyel. Amern-then aker-then alhewer arlkwetyek, mwerr-angkwarr apenterl-ayntetyek. Amern-then aker-then arlkwemel, nthakenh Akngey-angkwarr apmwelhiley-angenh.
TIT 1:16 Rerneman ilelhem, rernem Akngeyek akalty-arrpanteyarl. Anantherr areyel, rernemarl apmwangkwarr apenteyel arraty-angkwarr-arrpantey, rernem Akngeyek akwerrp inngarl aneyel. Rernem Akngeyek awelhey-angenh. Rernem mwerr-angkwarr Akngeyek lwewarrernelhey-angenh.
TIT 2:1 Titus-ay, arraty-angkwarr ntwa akalty-anthayntetyek angka Jesus-akert.
TIT 2:2 Artwa ampwernem ingkerrenh ilay, wayn akngerr antywey-angenh, rernem iylpareth anayntetyek, Akngey-kenh-angkwarr, rernem arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek ipmelhey-angenh.
TIT 2:3 Arelh ampwernem ilay, rernem mwerr-angkwarr anayntetyek, Ingkartek intem-antey iterrerl-ayntetyek, rernem angka ingwerek iley-angenh anayntetyek, rernem ngkwarl wayn akngerrek artewentyel inkwerelhey-angenh anayntetyek.
TIT 2:4 Rernem arelh-rnem arraty-angkwarr akalty-anthayntetyek, rernem mwerr iterretyek, rernem anew ikwer-rnem-kenhek inkwerelhemel awelhetyek, ampa ikwer-rnem-kenhek inkwerelhetyek, arraty-angkwarr itengirretyek, warl ikwer-rnem-kenh arntarnt-aretyek, anew ikwer-rnem-kenhek awelhetyek. Rernem alakenh arraty apententy, ingwer-rnemel kel renh-rnem arraty-angkwarr tnakem, Akngey-kenh angkek irrpelthirrey-angenh anetyek.
TIT 2:6 Artwa anthety-rnem ilay, rernem arternpel ilayntetyek, arraty-angkwarr apenterl-ayntetyek.
TIT 2:7 Nga mwerr-angkwarr anenty, ingwerel-rnem ngenh mwerr-angkwarr apentem. Ntwa ngkwenh-rnem arraty-angkwarr akalty-anthetyek, rernem arraty-angkwarr ngenh apenterl-ayntetyek arrpemarl.
TIT 2:8 Angka mwerr-angkwarr angkaynta ingwer-rnemek, angka apmwangkwarr angkey-angenh, apmwernemel ngenh ywarn ayntarrp-ilekerr, apmwangkwarr ntwa akalty-antherl-anenty-arrpantey.
TIT 2:9 Artwa warrkenh-rnem akalty-anthay, rernem atyetyart-rnemek awelh-ayntetyek, ikwer-rnem angkep angkeyney-angenh.
TIT 2:10 Anyelkel ikwer-rnem-they iney-angenh, mwerr-angkwarr anayntetyek. Rernem mwerr-angkwarr apententy, ingwer-rnem rernemap iterl-arem-anem Akngey-kenh angka renh, “Arraty inngarl nhel-rneman apenteyel.”
TIT 2:11 Akngey ingkerrenhek inkwerelheyel, rap ahern-areny ingkerrenh itethiletyek.
TIT 2:12 Ra anwenhantherr akalty-anthek, anwantherr apmwekety ipmelhetyek arraty-angkwarr, mwerr-angkwarr, ahern nhel anetyek.
TIT 2:13 Anwantherr iterl-areyel, anwantherr ingkerrenh alerl-antey ikwer mpwelheyel, rarl rlterrk ilkwakert apey-alpeyenhek, Jesus Christ, itethiley-angker ilkwa anwekantherrenh.
TIT 2:14 Ran katy ilwek anwekantherr, anwenhantherr apmwekety itethiletyek. Ra anwekantherr ilkelhek, anwantherr ikwerenh-rnem anayntetyek, ikwerenh-angkwarr arraty apent-ayntetyek.
TIT 2:15 Ingwer-rnem arraty-angkwarr akalty-anthetyek ywerreyek-atwety. Renh-rnem ilay, mwerr-angkwarr rernem anetyek rlterrk, rernem arntarnt-arelh-ayntetyek. Ingwer akengenty angkenty, ikwer arrkngert angketyek, artweriletyek. Nyerrirrey-angenh renh-rnem ilay, arraty-angkwarr!
TIT 3:1 Ntwa renh-rnem akalty-antha, rernem atyetyart ilkwernemek inkwerelhemel iylpareth awelh-ayntetyek.
TIT 3:2 Rernem mwerrant-arey ingkerrenh anayntetyek, ilterrey-angenh.
TIT 3:3 Awank anwantherr apmwangkwarr anenh. Ampwal ingwer-kenh-they anwantherr alharlkwerrenh. Anwantherr artwerrety anenh, ingwer-rnem-kety arlkarirrenh, ingwer-rnem anwekantherrety arlkarirrenh arrpemarl.
TIT 3:4 Ikwer-theyan Akngeyel Jesus renh thwenek anwekantherr-warl, anwenhantherr itethiletyek, anwantherr arraty Akngey-angkwarr anayntetyek anwekantherrenh-angkwarr-weny, ikwerenh-angkwarrant anwantherr anayntetyek. Anwekantherr-angkwarr nthakenh anwantherr iteth intem-antey aney-angenh. Ran anwenhantherr arntarnt-arenh. Ingkart Akngeyel Itnweng renh thwenek, Jesus-angkwarr, anwenhantherr lyertenyiletyek, anwantherr iteth intem-antey anayntetyek.
TIT 3:7 Akngeyel anwenhantherr atnyeneyel ipmelhey-angenhel, anwantherr arraty Akngey-angkwarr anayntetyek, anwantherr iterl-aretyek anwantherr ikwer-itwek intem-antey aney-alpetyek.
TIT 3:8 Angka nhenh arraty inngarl aynteyel. Ayeng ilkelheyel ntwa angka nhenh rlterrk innga akalty-anthayntetyek, Jesus-arl tnakeyel-rnem rernem mwerr-angkwarr apentetyek, ingwer-rnem arntarnt-aretyek. Angka nhenh rlterrk innga athan ileyel, impen-angkwarr.
TIT 3:9 Arrwekeleny-rnem-kenh angkethey ilterrey-angenh anayntetyek, Jew-rnem-kenh-they, amentirretyek Jew ikwer-rnem-they.
TIT 3:10 Ahel iltey-angker-rnem rernem apmwangkwarrarl iterreyel, ahel atwerrerl-ayntetyekantarl. Alakenh-angkwarrarl rernem apmwelhileyel. Renh-rnem artweriletyek, “Ahel ilterrey-angenh, anwantherr anetyek mwerrant-arey.” Rernem ngkweng awelhey-angenh irrpelthirremel, ntwap renh-rnem iletyek arrpemarl anyent-inger-antey. Ikwer-theyan ament-anem ikwer-rnem-kety anayntetyek.
TIT 3:12 Atha artwa Artemas, artwa Tychicus apek ngkweng-warl thwenem. Apetyay, ayenh rlwatetyek apmer Nicopolis-itwek. Ayeng ilenhel ngwang aneyenh alyangkw-kety.
TIT 3:13 Zenas court-areny-then Apollos-atherr renh-atherr ntwa arntarnt-araynta, ampwal ilek-ilek renh-atherr antha, rernem Akngey-kenh angka ilerl-apayntetyek.
TIT 3:14 Ingkerrenh mwerr-angkwarr aleth akaltyirretyek, ingwer-rnem arntarnt-arayntetyek, rernem apatemel anerl-anekerr.
TIT 3:15 Atyeng-angkwarr aneyel-rnem, rernem ngkweng inkwerelheyel. Apmer-areny ilenh-rnem-warl Jesus renharl tnakeyel-rnemek ntwa angka mwerr-angkwarr iley-alha. Akngeyel arrenhantherr mwantyel arntarnt-arem.
JAM 1:1 Atha James-el pip nhenh ingkwerneyel. Ayengan Akngeyew warrkerreyel Jesus Christ-ew-then. Atha pip nhenhan thweneyel arrewantherr ingkerr-warl Akngey-wenh-rnem-warl, apmer arleng-areny-rnem-warl-then.
JAM 1:2 Atyenh-rnem Christian-rnem, angka nhew iterr-ayntenh-arey. Arrantherran inkwerelhemelant anemer, apmwarl ayntemeng-arey. Ingwer-rnemel arrkernemeng-arey arrenhantherrenh, Akngeyewantap anyentew iterr-ayntenh-areyan. Alakenh-angkwarr arrantherr rlterrkerrem, ipmelhey-angenh-anemarl.
JAM 1:4 Ya, intem renh apententy arrantherr, arrantherrap inngarl arratyerrem, rlterrkerrem Jesus-apeny.
JAM 1:5 Christian anyent apatemel iterrem apek, “Akngey-wenh-angkwarran atha iterl-arey-angenharl. Nthakenh irrem ayeng?” Ra Akngey ayernemer, renh akalty-antheyew. Akngeyel mwerr-angker anthey-angker, nthakenh menty awey-angenh.
JAM 1:6 Anyentel renh ayerneyew arraty-angkwarr, irrpeltherrey-angenhel. Raw alakenh iterreyew, “Ya, Akngeyelan inngarl ayenh alpemeley-angker.” Nthakenh ra atherr-angkwarr iterremel ayerney-angenh, “Akngey atyeng awelhey-angenh apek.” Ra iterrenty atherr-angkwarr, ranap kwatyel alperr irrwerlap-anenty-apenyarl, arwarl irrwerlap-aneyelarl.
JAM 1:7 Alakenhanap ra rlterrk-weny-anteyarl. Akngeyelanap nthakenh anthey-angenharl, alakenh-anyem ayernentyan. Nthakenh renh akalty-anthey-angenh, arrangkw.
JAM 1:9 Christian anyent arrangkw apek apwert-weny anem. Ra iterl-aremer, Akngeyarl ikwer artewentyel ilkelheyel. Alakenh iterl-aremel ra inkwerelhemel anem.
JAM 1:10 Christian ingwerelan apwert akngerr apek atnyenem. Nthakenh ra tangkemel apwert-akert aney-angenh. Ra iterl-aremer arrpemarl, Akngeyarl ikwer-then artewentyel ilkelheyel. Alakenh iterl-aremel ra inkwerelhemel anemer arrpemarl. Artwa apwert akngerr-akert ra pretty-apeny, ahernelarl rtneyel-apeny.
JAM 1:11 Aherretyelan ingkeny tyerrelhenhey-alhem, rwenp-anem irrem. Ingkenyel ampernem pretty renh, rap arleny-anem irrem, aytnem-anem. Alakenh-anyem artwa apwert akngerr-akert rap atnengkanerrem-anem, apal-antey apwertewant inkwerelherl-anenty. Ilek-ilek mwerr-angker ikwerenh arrangkwerreyelpem pretty yanh-apeny.
JAM 1:12 Ingwer-rnemel arrenhantherrenh irrwernem, awelhey-angenh ikwer-rnem. Rlterrkel-antey Akngeyan apent-aynteyew, rap inkwerelhemarl arrewantherr. Rap akngeynem, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey. Rap alakenh-anyemarl aynteyel ikwerarl ilkelheyel-rnemewan.
JAM 1:13 Anyent apek iterrem apmwel-ayeth-angkwarr. Nthakenh ra alakenh angkey-angenh, “Akngeyan ilkelheyel, ayeng apmwel-ayeth iterreyew.” Arrangkw alakenhan! Akngeyan alakenh ilkelhey-angenharl. Anyentel Akngey renh nthakenh arrkerney-angenh, apmwel-ayeth mpwareyew.
JAM 1:14 Anyent iterrenty, ikwerenharrp-angkwarr alheyew, rap apmwelhelemarl. Ament-antey ra ilkelhem, apmwangkwarr alheyew. Alakenh iterremel-antey ra angkeperrem Akngey-wety, rap irrwernelhem ament-antey.
JAM 1:15 Ra iterrem, ikwerenharrp-angkwarr alheyew, rap anamerl-antey apmwa mpwarem. Rap apmwelhelem innganem, nthakenh ipmelhey-angenh-anem. Akngeyelap renh ilteyenh arlta anyent ikwerel, ingkerrarl ra ayerneyenheng-arey. Rap renh irrenteyenh intem-antey.
JAM 1:16 Atyenh-rnem, mwanty awelhenh-arey angka nhenhew, arrantherr apmwangkwarr-anem alhewerr.
JAM 1:17 Ilek-ilek mwerr-angker anantherr arem ahern nhenh-itwew. Akngeyel rarl anyentel mpwarew, rarl anthew anewantherr. Ra mpwarew ingkeny, alkent, antyarr-akerr. Rernemap ingwer-anem irrem itwernew-then kwenyel-then. Akngey ran nthakenh ingwererrey-angenh, arrangkw. Irrkaty intem ra aneyel.
JAM 1:18 Angka arraty ikwerenh ilew anewantherr, anenhantherrenh-tangkwel ayerrpelemel, ikwerenh-anem aneyew. Angka nhenhel iteth atnyenem intem-antey. Anantherran impen ikwerenharl. Ilek-ilek ingwer-rneman ra mpwarew anantherr-apeny-wenyarl.
JAM 1:19 Atyenh-rnem, mwanty awelhenh-arey, atharl akalty-antheyel-angkwarr. Ingwerarl angkeyelew, arternp-tangkwel awelheyew ikwer. Anamerl-antey rwenperremel angkey-angenh. Alakenh-weny.
JAM 1:20 Artwa ahelengkwan nthakenh arraty aney-angenh Akngey-warl-ilwengk.
JAM 1:21 Rap ipmelhemer apmwewety-tangkwel, raw Akngeyew-anem warrkerreyew. Arrantherr apmwel-ayeth-tangkwel anenh. Aleyan arrantherr ingwer-rnem-apeny-weny anemarl, Akngey apentey-angenh-rnem-apeny-weny. Angkarl ra arrewantherr anthew, intem-antey itetheleyew. Nthakenh arrantherr apmwel-ayeth iterrey-angenh, arrangkw-anem.
JAM 1:22 Arrantherran angka Akngey-wenhew awelh-aynteyew. Arrkentant iylpelant awey-angenh. Intem-antey mpwaraynteyew, rarl akalty-antheyel-angkwarr.
JAM 1:23 Ingwerel apek awem angka ikwerenh, arwarlap ra aweman. Ranap glass-itwewarl inngerr arelheyel-apeny, rap iylpelerremel-anem anperl-alhem inngerr ikwerenhew. Alakenh arrantherr nthakenh arrkentant angka awey-angenh, iylpelerrewerr angka ikwer.
JAM 1:25 Angka yanh mwerr-angker inngarl! Ra akalty-antheyel, Akngeyel rarl apmwewety irrarlkew. Anantherr inkwerelhemel ikwer awelhem inteman iylpelerrey-angenh, Akngeyelanap inngarl anenhantherrenh irrngerney-anthem.
JAM 1:26 Anyentan alakenh iterrem, “Ayengan Christian inngarl, Akngeyantarl apenteyelarl.” Angka apmwel apek ra iltem. Apmwel-ayeth apek ra angkem ingwer-rnemew. Ranap mwerr-arrpantey nakelhem ament-antey. Akngeyarl ra apenteyel-arrpantey.
JAM 1:27 Christian inngan ingwer-rnemew athamerrem. Ampa alhamp-rnem ra arntarnt-arem arelh inpert-rnem-then, rlterrkarl ayntemeng-arey. Ingwerentyel renh arrkernem, apmwangkwarr alheyew, rap mentyarl rlterrkel awem, angkeperrey-angenhel.
JAM 2:1 Atyenh-rnem, anantherr ingkerrenh Jesus Christ apenteyel-rnemarl. Rlterrkarlap ran ingwer-rnem-angkwarran, irrkaty-angkwarr arrpemarl ra ingkerrenhew ilkelhem. Alakenh arrantherr lipwel ingkerrenh anaynteyew, ilkelhemel mwerrant-arey. Angka nhenhew awelhenh-arey, arrantherraw iterl-areyew.
JAM 2:2 Arrantherrarl tyaty-warl akarrerrem, alethang atherr apek apetyem arrewantherr-warl. Anyent apekan arnkwa rlengkeny-akert, iltyew-arelh-then gold-penh-akert. Ingwerentyel renh arem iterremel, “Nhayman apwert akngerrew-artey!” Rap alakenh ikwer angkem, “Nga apetya, atyeng-itwel aneyew!” Alethang ingweran arnkwa apmwakert apekarl, ilterrelhewel-akertarl. Ingwerentyel renh arem iterremel, “Nhayman apmwarl!” Ikwer amperrng-weny alakenh angkem, “Nhak alhaw, arleng aneyew!”
JAM 2:4 Apmwel-ayeth inngarlap alakenhan. Arnkwa rlengkeny-akertant ra arntarnt-areman. Irrepern ingwer-wetyan ra arlkarerremarl. Arrantherr anerl-anemerey anyent-antey ingkerrenh arraty-angkwarr.
JAM 2:5 Ya, atyenh-rnemay! Arternp awelhenh-arey, atharl akalty-antheyel-angkwarr. Akngerrel arem artwa irrepern yanh-apeny-rnem, rernemap athamerrey-angenh ikwer-rnem. Akngeyanap ikwer-rnem ilkelhem artewentyelarl. Yanh-lkwer-rneman ra ayerrpelem. Rernemant iterrem ikwer rlterrk, ipmelhey-angenh. Rernemap aney-alpem ikwer-itwel. Rernemantarl artewenty ilkelheyel ikwer. Ra renh-rnem arntarnt-arem intem-antey.
JAM 2:6 Arrantherranap apmwel-ayeth ikwer-rnem angkem, apmwa antwemel. Ingwer-rnemewant arrantherr mpwarem mwerran, apwert-akert-rnemewant. Ilekewarl alakenhan? Artwa yanh-lkwerelap arrenhantherrenh irrwernemarl. Court-emeleyew arrenhantherrenh, irrtywerremel ayntarrp-ilemel. Rernemap Jesus-anem arrkentelhelem. Alakenh irrem apwert akngerr-akert-rneman Akngey-wenh-rnemewan.
JAM 2:8 Alakenharl Akngeyelan ilantheyel angka ikwerenh-angkwarr: “Ilkelh-aynteyew ingwer-rnem arntarnt-aremel, ngarl ament arntarnt-arelhem-apeny.” Arrantherrarl angka nhenh awem, arrantherrap arraty anem.
JAM 2:9 Arrewantherr-wenh-rnemelant arrantherr anerl-aneman inkwerelhemel, ingwer-rnem apekan amperelerl-anemarl. Alakenh irrentyan, Akngeyanap arrantherr arraty apentey-angenharl.
JAM 2:10 Angka ingwerek-ingwer aynteyel Akngey-wenh pipel. Anyent apekan iylpelerrem angka anyentew, ranap mwanty awelhey-angenharl. Anyent-inger apek ra apmwelhelem. Kel ingwerenty apek-anem angka ingkerrew-anteyarl iylpelerrem, ranap artewenty arrpemarl awelhey-angenharl. Akngerr-inger apek ra apmwelhelem. Akngeyelanap artwa renh-atherr areyel irrkaty-angkwarr anayntarl. Rap renh-atherr court-emelem irrkaty-angkwarr.
JAM 2:11 Angka nhenhew-anem awelhenh-arey. Artwa anyentel apek akelty artwa ingwer-wenh irrtyert-inem. Rap iterrem alakenh, “Mwerrarl ayengan. Ingwerenty atha ipmew atwey-angenharl.” Akngeyanap ikwer angkem, “Ya, atha iterl-areyel, ntwa ingwerenty ipmew atwey-angenh. Ntwanap artwa ingwer-wenh akelty irrtyert-inew, ngay? Nganap angka anyentew awelhey-angenh-anteyarl. Alakenhanap ntwa angka ingkerr-antey awey-angenharl.”
JAM 2:12 Arrantherr angka Akngey-wenh apententy, angka yanhelan apmwan irrarlkemarl. Ingwer-ingweran Akngeyel arrenhantherrenh ayerneyenh. Rap alakenh ayerneyenh amentew-ament, “Ntwanang angka atyenhan apentenh arraty?” Ingwerentyel apekan arratyarl apentenh, ingwerentyan arrangkw apekarl.
JAM 2:13 Ingwerenty athamerrey-angenh ingwer-rnemew, renh-rnemap Akngeyel court-emeleyenh. Arlta anyent ikwerel athamerrey-angenh-anemarl ra ikwer-rnem. Ingwer-rnemarl athamerremel anenh ingwer-rnemew, rap athamerreyenh ikwer-rnemant, mwerr antwemel renh-rnem. Arlta ikwerel rernem rtneyenh ater-weny, rarl ingkerrenh ayerneyenheng-areyan.
JAM 2:14 Atyenh-rnem, awelhenh-arey. Anyent apek athamerrey-angenh ingwer-rnemew. Christian ra ilelhem. Irrtywerremelarl ra angkeyel alakenh. Ingwer-rnemew ra athamerrey-angenh, ranap Akngey-wenh-angkwarr aney-angenh alakenhey, arrangkw. Akngeyel nthakenh apmwa ikwer-wety irrarlkey-angenh, rarl alakenh iterreyelan.
JAM 2:15 Irrepern anyent apek aneyel tyaty arrewantherrenh-itwew; panty apek atnyeney-angenh, arnkweweny-then amern-weny-then arrangkw.
JAM 2:16 Anyent apek ikwer angkem, “Arntarnt-arelh-aynta! Arnkwa ntywety-warl aylpaynta, amern-then arlkwaynta!” Nthekwern alakenh angkey-angenh. Arwarl arrakertelant arrantherr angkeyel alakenhan, innga anthey-angenh irrepern ikwer. Ran aneyel-antey atheperreyel angayakw.
JAM 2:17 Nthakenh Akngey akwerrngelant apentey-angenh, arrangkw. Mwerr mpwaraynteyew ingwer-rnemew alpemelemel, rarl angkeyel-angkwarr-antey. Arrantherr ingwer-rnemew amperrngerrey-angenh, arrantherrap Akngeyan apenteyel irrtywerremelarl.
JAM 2:18 Anyent apek alakenh angkem, “Ayengan Christian-arl, athan Akngeyarl iterl-areyelarl.” Ingwer apek-anem alakenh angkem, “Ayengan Christian, atharl athamerremel mwerr mpwarem ingwer-rnemew.” Ayeng James alakenh angkem, “Ayengan Christian-arl, athan Akngeyarl iterl-areyel, atharl mwerr mpwarem athamerremel ingwer-rnemew.” Alakenh-anyem Akngeyan apenteyew.
JAM 2:19 Anyent apek alakenh angkem, “Ayengan Christian. Iterl-areyel Akngey. Rant anyent atyetyart ilkwa.” Kel mwerr alakenh. Arrenty-rnem-alew? Rerneman iterl-areyel arrpemarl, Akngey anyent atyetyart ilkwan. Rernemap atererremel arrewem ikwer-wety.
JAM 2:20 Ingwerenty apek apmwel-ayeth-antey iterreyel? Angka arraty nhenhew mwanty awelhemer arrpemarl, raw iterl-areyew. Ra athamerremel mpwarey-angenh ingwer-rnemew, rap nthakenh Christian ilelhey-angenharl. Irrtywerremel ra angkeyel.
JAM 2:21 Arrantherr angka iterl-areyel artwamp Abraham-akert. Akngeyelarl ilanthew, alerikw ikwerenh-antey Isaac antheyew, rap awelhew. Isaac-anem ra tywenew rwewarl irrwerleng, renhap ipmew arrtyeyew-anew. Akngeyelanap anamerl-antey renh artwerelew. Ra arew, Abraham-el inngarl apentenh, rap renh arraty innga antwew.
JAM 2:22 Abraham rlterrkarl intem iterrenh ikwer, mwerr mpwaremel, Akngeyelarl ilenh-angkwarr. Ra renh inngarl iterl-arenh, rarl anenh alakenh-anyem.
JAM 2:23 Alakenh Akngey-wenh pipelan aynteyel: “Akngeyelan Abraham arraty innga antwew, rarl rlterrk ikwer iterrenh.” Rap renh itnewew “Atyeng apelty.”
JAM 2:24 Anantherran Abraham-apeny anemer, rlterrk iterremel Akngeyew, mwerr-then mpwarem ingwer-rnemew. Alakenh-anyem Akngeyan apenteyew.
JAM 2:25 Arrantherr iterl-areyel angka ingwer akelty Rahab-akert. Ra anenh apmwangkwarr-tangkwel. Awank-akerr artwa Israel-wenh atherr warl ikwerenh-warl irrtyert-aylpey-alhew, artwernemarl nthwenh-wety, ipmew renh-atherr atweyew. Rahab-el rap renh-atherr alpemelew, mwanty-antey irrtyert-anterreyew. Akngeyelan Rahab arraty innga antwew arrpemarl, rarl mwerr-angkwarr mpwarew.
JAM 2:26 Anayntang arrantherr aweyel? Ingwerentyel athamerremel mwerr mpwarey-angenh ingwer-rnemew, nthakenh ra Christian ilelhey-angenh. Ranap artwa weyangkey-angenharl irrem-apenyarl. Rwarr-weny irrem, atnengkanerrem-anem ra. Christian anyentel mwerr mpwarey-angenh ingwer-rnemew, rap rwarr-weny-apenyarl aneyel.
JAM 3:1 Nthakenh akngerr atyetyart aney-angenh tyaty-itwew, ingwer-rnem akalty-anthaynteyewan. Angka ikwerenh akalty-anthey-angker-rnem Akngeyel rlterrk inngangkwarr court-emeleyenh. Alakenh-wety rernem arraty aney-angker-rnem anemer. Mwanty anantherran anerl-anemer, apmwel-ayeth anantherr ingwer-rnemew angkewerr. Ingwer-ingweran Akngeyel ingkerrenh ayerneyenh-wety, nthakenh-nthakenh ingkerrenh angkenhan. Rlterrk anewantherr, mwerr-angkwarr angkaynteyewan intem. Ingwerentyan apek arraty angkey-angker, rap arratyarl anem aney-angker.
JAM 3:3 Artwa nantew-arenyew iterrenh-arey. Ra ampwal akely ayen-penh arrernem nantew-warl arrakert-warl, rwepel arertnemel. Artwel rwep renh antwerrkerl-apaynteyew, nantew ilkwa arratyel-aynteyew.
JAM 3:4 Rtnwa ilkwew iterrenh-arey. Ampwal akely anteng-itwew ayntem turn-emeleyew-arelh rtnwa renh. Artwa rtnwew-artey ampwal akelyel alpemelem, rtnwa ilkwa arraty akngaynteyew kwaty alay-itwew.
JAM 3:5 Alenyew-anem iterrenh-arey. Irrkaty-angkwarr arrpemarl aynteyel. Akelyarlap ran, ilkwarl arlkan. Ranap angkeyew-arelharl. Ikwerel anantherr angkem ingwerek-ingwer nakelhemel, anper-then aneyew arrkernelhem. Ranap lherrm akely-apenyarl. Lherrm akely-tangkwel ampem, rap ampem ilkwanem ilkwanem, antywer-angkwarr arlpimperrem.
JAM 3:6 Alenyan rwa lherrm-apeny arrpemarl. Arlka kwenanap ampem, ilpertelem. Aleny ranap ahelengkw-anem irrem, ingkerrenh apmweley-angker. Rwa yanh-lkweranap arrenty ilkwewenh apmer-theyarl apetyem.
JAM 3:7 Atnwenth ateralth ilek-ilekew iterrenh-arey. Atnwenth ilek-ilek anantherr antwerrkemel arternpelem: ahern-areny, alker-areny, kwaty-areny. Apmer-itwew-anem atnyenerl-anemel.
JAM 3:8 Alenyanap arrangkw-anteyarl! Aterelerrey inngarl, rtnwem ahelengkw-apenyarl.
JAM 3:9 Alenyel anantherr mwerr-then apmwangkwarr-then angkem. Akngeyew anantherr nakemel aylelherrem, ingwer-rnemew tyel-angkemel-antey arrpemarl. Alakenharl angkeyelan apmwel-ayetharl. Akngeyelan yanh-rnem mpwarew arrpemarl. Nthakenh anantherr atherr-atherr angkey-angenh, arrangkw.
JAM 3:11 Atyenh-rnem, kwaty kwerrinpew iterrenh-arey. Kwaty irlwart arrnginp-then nthakenh ayntey-angenh kwerrinp anyent-itwew. Amern tywerrk nthakenh arlketyerr-angketyarrel aney-angenh. Amern arnwekety nthakenh alatyeyt-angketyarrel aney-angenh. Irrkaty-angkwarr nthakenh anantherr angkey-angenh atherr-atherr alenyel, arrangkw.
JAM 3:13 Ingwerenty apek iterrem, rant akalty anper. Rap arraty anemer, ingwer-rnemel renh areyew akalty. Rap mwerr mpwaremer, ament nakelhey-angenh.
JAM 3:14 Artwa akaltyel ra nthakenh alharlkwey-angenh, ahelerrey-angenh-then. Nthakenh ra ilkwa aneyew arrkernelhey-angenh. Nthakenh irrtywerremel-then iley-angenh, ingwer-rnemaw akwel ikwer iterreyew akaltyew-arrpantey.
JAM 3:15 Artwa nhelkweranap irrwerl-arenyel alakenh akalty-anthey-angenh, arrangkw. Ranap artwa akalty-arrpanteyarl, ahern nhenh-areny-anteyarl. Arrenty ilkwelarl alakenh renh akalty-anthew. Inweng Akngey-wenhelanap nthakenh renh akalty-anthey-angenh alakenh, arrangkw.
JAM 3:16 Ingwerenty alharlkwey-angkerel, ingwer-rnemanap ra irrwernemarl. Ingwer-rneman ilkwa anaynteyew arrkernelhem, rernemap ilpertelem, ilek-ilek apmwa mpwaremel ingwer-rnemew.
JAM 3:17 Akngey-wenh-angkwarranap mwerrarl. Ikwerenh-angkwarran arratyarl: nthakenh ingwer-rnem irrwerney-angenharl, ament ingwer-angkwarr iterrey-angenharl, ahelengkw-weny, anyelk-awarr-wenyarl. Mwerrant-arey anem, athamerremel ingwer-rnemew, mwerr mpwaremel.
JAM 3:18 Anyentel ingwer-rnem alpemelem, mwerrant-arey akeleyt anaynteyew, mwerrarlap alakenhan. Rernemap ingkerrenh inkwerelhemel Akngey apentem arraty-angkwarr.
JAM 4:1 Arrantherran intem ilterreyel. Alakenh irrem, arrantherrarl ament-antey iterreyel. Arrantherrap ament iterr-ayntem, inkwerelhemel anaynteyew, ingwer-rnemew iterrey-angenh. Alakenh-anyemap arrantherr ilterreyel.
JAM 4:2 Angwarem arrantherr ilek-ilek mwerr-angker rlengkeny, nthakenh iney-angenh. Arrantherrap ilterrem atwerremel ikwer-rnem-they. Ipmew apek-anem ingwerenty atwem, ampwal renh-rnemap iney-alkenh. Arraty-angkwarran Akngeyant-tangkwel ayerneyew.
JAM 4:3 Nthakenh ra arrenhantherrenh anthey-angenh, arrantherrarl ament iterremel ayerneyelan. Apmwel-ayetharlap alakenhan ayerneyel, ingwer-rnemew iterrey-angenhel.
JAM 4:4 Arrantherr Christian ilelhem, Akngey arraty apentey-angenharlap arrantherran, arrangkw. Nthakenh Akngeyew innga ilkelhey-angenh, ilek-ilek ahern nhenh-arenyewarl arralty-aneyelan. Alakenh-wenyarl ra aynteyel. Arrantherr apentem ahern nhenh-areny-rnem, nthakenh arrantherr Akngey apentey-angenharl.
JAM 4:5 Ran anenhantherrenh kanper iterl-areyel. Ra iterl-arem, anantherr ilek-ilek angwarey-angker. Alakenhewarlap ra anenhantherrenh mpwarewan. Angka ikwerenhelanap alakenh-anyemarl aynteyel.
JAM 4:6 Ra anthem ilek-ilek mwerr-angker irrwerl-areny anewantherr athamerremel. Angka ikwerenhel alakenh aynteyel: “Anyent ilkwa ilelhem, Akngeyan ikwer athamerrey-angenharl. Ingwer akely ilelhem, Akngeyan ikwer athamerremarl.”
JAM 4:7 Alakenh-wety arrantherr Akngey-warl anthelhemer, warrkerremel ikwer. Arrenty ilkwewety rlterrk anemel, Akngeyewant awelhemel. Arrenty rap anterremarl arrewantherr-wety.
JAM 4:8 Akngey-warl angkeperrenhey-alpenh-arey, rap arrer innga anem arrewantherr-itwel. Ipmelhenh-arey apmwewety. Arratyerrenh-arey-anem. Intem iterrey-angenh arrewantherrenharrp-angkwarr. Akngey-wenh-angkwarrant iterr-aynteyew.
JAM 4:9 Inweng anthelheyew ikwer-warl, rap inkwerelhem arrewantherr nakemel. Nthakenh arrantherr nakelhey-angenh. Nyerrerremel ilelhenh-arey, angkeperrenhey-alpemel apmwewety.
JAM 4:11 Atyenh-rnem, tyel-angkey-angenh ingwer-rnemew. Ingwerenty apek tyel-angkem ingwerew ayntarrp-ilemel, rap angka Akngey-wenh arraty apentey-angenharl. Alakenh angkemel rap angka renh apmwelemarl.
JAM 4:12 Akngey rant anyent atyetyart anewantherr aneyel. Rarlap angkan anewantherr anthew. Rant anyentelarl court-emelem anenhantherrenh. Ingwerenty ra ayerrpelemarl, ingwerentyan ra irrenteyenh rwa ilkwewarl intem ampeyel-warlarl. Mwantyelhelenh-arey! Nthakenh tyel-angkey-angenh ingwer-rnemew.
JAM 4:13 Ingwer-rneman arrantherr angkem alakenh: “Ingwelarreng anantherr alhey, ilek-ilek akngemel apmer ingwer-warl arleng. Anantherrap aney-alhey apmer ikwer-itwew arleng-alenty, tharlemel-aynteyew ilek-ilek inaynteyew-then. Alakenhanap apwert akngerrarl mpwarem.”
JAM 4:14 Nthakenh alakenh angkey-angenh! Apal arrantherr angkeyel. Nthakenh arrantherr iterl-arey-angenh, ingwepenharl irreyenhelan. Arrantherr kwert-apeny, wetharl rlwar anem-tangkwel, rap ywerrenhem-anem.
JAM 4:15 Alakenh angkenty mwerrarl: “Akngey ilkelhentyan, ingwepenh anantherr iteth-anteyarl anem. Ra ilkelhentyan, kel anantherr alhem apmer ingwer-warl, tharlemel-aynteyew.”
JAM 4:16 Nthakenh arrantherr nakelhemel ilkwarrpantey angkey-angenh. Alakenh angkentyan apmwel-ayetharl.
JAM 4:17 Ingwerentyel apek iterl-areyel, alakenh aneyew arraty-angkwarr, rap alakenh anemer. Alakenh apek ra aney-angenh, Akngey-angkwarranap apmwel-ayetharl mpwarem.
JAM 5:1 Ingwerentyel arrantherr akngerrarl atnyenem. Irrpetyapewant ayeng angkeyel aleyan. Ampwal akngerrel arrenhantherrenh ilperteley-angker. Arrantherrap artnemer artewentyel, ingwer-ingweran apmwanemarl aynteyenh-wetyarl.
JAM 5:2 Rap alakenh aynteyel, ilek-ilek mwerr-angker arrewantherrenh kwaty-apenyarlap ran. Ilkwetangkwel, rap artwerretyerrem-anem. Amern arrewantherrenh intenty-apeny. Arnkwa mwerr-angker arrewantherrenh interrkel arlkwenty-apeny, altywer-altywerelem. Apwert arrewantherrenh apmwerrenty-apeny. Ya, ilek-ilek mwerr-angker arrewantherrenh apmwerreyenh. Ilek-ilek akngerr mwerr-angker atnyenem arrantherr ankety irremel, ament atnyenem.
JAM 5:4 Arrantherrap akngerr arrernem, warrkerreyew katen-itwew, ilemel payemeleyew renh-rnem arraty-angkwarr. Innganap arrangkwarl! Arrantherrap akelyant payemelem, warrk ipmelhentyelan. Rernemap artnem arrewantherr. Akngeyelanap renh-rnem awemarl artnentyan.
JAM 5:5 Arrantherrap ilek-ilek mwerr-angker akarrelem, ahern nhenh-itwew inkwerelhemel anemel. Yew-yew, artewenty innga Akngeyan arrewantherr ahelerrem.
JAM 5:6 Mwerr-rnem-alew, arrantherrarl ayntarrp-ilemel atwem arwa? Rernem arraty anem, arrantherrap ikwer-rnem-wety arlkarerremarl. Rernem ahelerrey-angenh arrewantherr, arrantherrap renh-rnem ipmew atwem.
JAM 5:7 Atyenh-rnem, arternp akeleyt mpwelhaynteyew, Jesus-arl apey-alpeyenhew. Artewenty iterrey-angenh. Artwa amern atherrk lyapelheley-angkerew iterrenh-arey. Ra ahern-tangkwel angernem, ntang-anem rlker-anthem. Rap arternp mpwelhem kwatyew rntwentyew. Rap arternp mpwelhem amern atherrk lyapentyew ahern-itwew.
JAM 5:8 Kel alakenhap arrantherran Jesus-ewan arternp mpwelhemer, rlterrk anemel, inngarl ra apey-alpeyenh-wety.
JAM 5:9 Nthakenh arrantherr ilterrey-angenh, tyel-angkerrey-angenh, Akngeyel arrenhantherrenh court-emelewerr. Yew-yew, ingwer-ingweran Jesus-arl apetyeyenh-wety, ayern-aynteyew ingkerrenh.
JAM 5:10 Atyenh-rnem, angkakert-rnemew iterrenh-arey. Awank-akerr rernem angka Akngey-wenh ilerl-apenh. Ingwer-rnemel renh-rnem irrwernenh, pwarrk anthenh. Rernemap ipmelhey-angenh, arrangkw. Arternp rlterrk mpwelhenh Akngeyew intem. Rap inkwerelhenh ikwer-rnem, mwerr antwemel. Arrantherr renh-rnem iwarrernemer. Artwamp Job wethew iterrenh-arey. Rlterrkarl ikwer ayntenh, Akngeyewant ra intem iterrenh. Rlterrkarl ayntew-penh, Akngeyan ikwer athamerrenh. Aleyan rlengk Akngey athamerrem ikwerenh-rnemew irrkaty-angkwarr.
JAM 5:12 Atyenh-rnem, angka rlterrk ingwer nhenhew iterrenh-arey. Arraty angkayntenh-arey intem. Nthakenh angkey-angenh irrtywerremel. Nthakenh ingwer-rnem terikemeley-angenh. Arwa arraty-angkwarrant angkayntenh-arey! Alakenh arrantherr tyernemer arraty-antey. Arrantherr apek arraty angkey-angenh, Akngeyelanap apmwa antweyenh arlta anyent ikwerel, rarl court-emeleyenheng-arey akngerr.
JAM 5:13 Rlterrk anyentew apekan aynteyel, ra apek arlka apmwarl aneyel. Ra Akngey ayernemer alpemeleyew. Ingweran irrngerney apek aneyel. Ra Akngeyew inkwerelhemel aylelhemer.
JAM 5:14 Ingweran arntety apek aynteyel. Ra atyetyart tyaty-areny-rnem ilemer, apetyeyew ikwer-warl. Rerneman Akngey ikwer ayernemer, itepel renh arnep-arnemel, anter alipel renh apernemel. Alakenh-anyem Akngey ikwer ayernemer mwerreleyew, itna Jesus itnewemel.
JAM 5:15 Arrantherrarl alakenh ayernem, iterremel Akngeyew, arntety rap mwerrerremarl. Ra apek arntetyerrew, apmwel-ayeth-tangkwel ra anenharl. Akngeyelap apmwa ikwer-wety irrarlkem, awakelhey-angenh ikwer.
JAM 5:16 Alakenh-wety Christian anyentan ilelhemer Christian ingwer-rnemewan, rarl apmwelhelew, sorry-anem angkemel. Rap ilemer, Akngey ikwer ayerneyew. Ra apek arntetyerrew, apmwel-ayetharl anenh, Akngeyelan renh mwerrelemarl. Alakenharl aynteyel: ingwerenty Akngeyew arraty aneyel, rap Akngeyan alhewerarl ayernem. Rap renh awemarl, mwerr mpwaremel ikwer.
JAM 5:17 Artwamp Elijah wethew iterrenh-arey. Artwamp ra angkakert Akngey-wenh anenh awank-akerr. Artwa anantherr-apenyarlap ran. Rap Akngey angka rlterrk-angkwarr ayernew alakenh, “Apmer nhenh arlenyela!” Inngarlap aherrety irrpetyew-atety ayntew artwerrety. Kwaty rntwey-angenh, arrangkw.
JAM 5:18 Ikwer-penhan ra ayernew, kwaty thweneyew-anem. Inngarlap kwatyan rntwew apmer ikwer-itwew. Amern atherrkeny-akerr-anem angkep lyapew ikwer-itwew.
JAM 5:19 Atyenh-rnem, anyent apek angkeperrem Akngey-wety, apmwel-ayeth-anem anemel. Christian ingwerelan renh alpemelemer. Arternp-antey ikwer angkemer, raw Akngey-warl angkeperrenhey-alpeyew.
JAM 5:20 Alakenhan mwerrarl. Akngeyel apmwa ikwer-wety irrarlkem-anem awakelhey-angenhel, iylpelerremel-anem apmwa ingkerrew. Kel-antey.
1PE 1:1 Ayengaw Peter, atha pip nhenh ingkwerneyel angka mwerr-akert. Ayengan artwa warrkenh Jesus-wenh. Ran ayenh rlwanew, alhaynteyew angka mwerr-angker ikwer-akert ilerlap-aynteyew. Alakenhap athan pip nhenh thweneyel arrewantherr-warl, apmer Judea-theyarl arlperrtyerrew-rnem-warl – Pontus-areny-rnem-warl, Galatia-areny-rnem-warl, Cappadocia-areny-rnem-warl, Asia-areny-rnem-warl, Bithynia-areny-rnem-warl-akerr.
1PE 1:2 Awank-akerran Akngeyan iterrenh, arrenhantherrenh rlwaneyew, ikwerenh-rnem anaynteyew ikwer. Rap arrenhantherrenh rlwanew ingwer-rnem-wety. Inweng ikwerenhel apmwa arrewantherr-wety irrarlkew, arrantherrap aneyel ikwerenh-rnem-anem aleyan. Arrantherr angka nhenh awew Jesus-wenh, arrantherrap arraty-angkwarr-anem aneyel, rarl angkeyel-angkwarr. Alakenhan Akngeyel arrenhantherrenh anyenteleyel ikwer-warl. Jesus-an ilwew, arrngan ikwerenh thelew. Akngeyelan arrenhantherrenh arratyeleyel, inweng-then arrantherr-wenh arrngangkwarr irrarlkemel apmwewety. Athan Akngey ayerneyel arrewantherr alakenh-anyem: “Intem ikwer-rnem anaynteyew mwerr-angkwarr. Renh-rnem irrngerney-anthaynteyew, rernemaw mwerrant-arey anaynteyew.”
1PE 1:3 Akngey ran aynikwarl Lord Jesus Christ-wenharl. Ranap mwerr-angker inngarl anewantherr aneyel. Anantherr apmwangkwarr alhenh. Aleyanap ra mwerr-angkerarl anewantherr aneyel, anenhantherrenh awakelhey-angenharl. Rap anenhantherrenh itethelem arrpemarl. Jesus ran ilwew, Akngeyelanap renh itethelew. Alakenh-anyeman anantherr iterl-areyel, anenhantherrenhap Akngeyel itethelem arrpemarl. Awankan anantherr ipmapenyarl anenh. Kel alakenh-anyem ikwer-warl angkem: “Ya wenh Akngeyay! Ngan mwerr-angker innga anewantherr!” Anantherran ikwerenh-rnemarl, rap anenhantherrenh mwerr-angker anthem. Ranap anewantherr mwerr-angker atnyeneyel, anantherrarl ikwer-itwel-anem aney-alpeyenhew intem-antey. Aleyanap anantherr alerl-antey mpwelheyel ikwer. Mwerr-angker ikwerenhan nthakenh aternngerrey-angenh yanhey, nthakenh apmwerrey-angenh, nthakenh ilpertelelhey-angenh. Akngeyelan arawerrng rlterrk atnyeneyel, anenhantherrenh arntarnt-araynteyew, anantherrarl renh nakeyel, iterremel ikwerant aneyel. Ran anenhantherrenh arntarnt-areyenh, arlternem ywerreyew-atety. Ingkerrelan iterl-areyenharl, rarl anenhantherrenh itethelew.
1PE 1:6 Arrantherr iterreyew angka nhenhew, arrantherrap mwerranty irrenh-arey inkwerelhemel. Aleyan rlterrk-anem arrewantherr apetyeyel, apatemel arrantherr anerl-aneyenh alpwelyerremel. Arrantherrap iterreyew, nthakenh-anem irreyenh yanh-penhan, arrantherrap irrngerney-anemarl inkwerelhemel innganem anem. Akngeyelan arrenhantherrenh arntarnt-arem apmwa yanh-rnem-wety.
1PE 1:7 Apwert mwerr-angker gold-ew iterrenh-arey. Man akngerrel payemelem. Rernem gold ahern-they angernem, rernemap arrtyem rwitwew, renh arrwelthelemel irrarlkeyew. Rwel apwert apmwa arrtyemel gold irrarlkemel. Gold ranap nthakenh ampey-angenharl, arrangkw. Ahern-then apwert-then ywerrenhem, gold-ant irlwart aneyelpem. Alakenh-anyemap Akngeyel arrenhantherrenh arrkerneyel, arrenhantherrenh rlterrkelemel, gold-arl rwitwew alakenh irrarlkem-apeny. Alakenhap Akngeyan iterreyel: “Inngarlap rernem iterreyel atyeng, apmwa rlterrkarl aynteyel-angkwarr. Rernemap atyeng irrpeltherrey-angenharl, atyeng-wety intwemelerrey-angenharl.” Ran inkwerelheyel arrewantherr, arrantherrarl rlterrk aneyelewan. Rap arrenhantherrenh nakeyenh, Jesus-arl apey-alpeyenhelan ahern nhenh-warl.
1PE 1:8 Arrantherran Jesus arey-angenh-antey, rarl anenh ahern nhenh-itwew, arrantherrap ikwer artewenty ilkelheyel. Aleyanap renh arey-angenharl anngel, arrantherrap renh iterl-areyelarl. Arrantherrap iterl-areyelarl, ran arrenhantherrenh itetheleyel ipmewety, arrantherr alpeyew, ikwer-itwel aney-alpeyew intem-antey. Ran arrenhantherrenh irrngerney-antheyel. Aleyanap arrantherr innganem irrngerney aneyel.
1PE 1:10 Awank-akerran artwa angkakert Akngey-wenh-rnemelan angka nhenh ilerl-apenh. Rernemap alakenh iterrenh, “Akngeyanap inkwerelhemel aneyenh ikwerenh-rnemew, ingkern-penharl anerl-aneyenh-rnemew. Nthakenharlap ra renh-rnem intem-antey itetheleman? Angwenhel renh-rnem itethelem? Ilenger?” Rerneman iterrenh rlterrk-angkwarr angka ikwer, Akngeyelarl renh-rnem ilenhew.
1PE 1:11 Inngarlap ran Jesus-wenh inwengelan angka nhenhan ilenh, rernem pip-warl ingkwerneyew: “Ingwer-rnemelan Jesus renh artewenty inngey irrwerneyenh, ranap amentarl ilweyenh. Akngeyelanap renh atyetyart ilkwanem mpwareyenh. Ingwer-ingweran Jesus ranap apetyeyenh ahern nhenh-warl, ikwerenh-rnem itetheleyew ipmepenh.”
1PE 1:12 Inwengelanap renh-rnem ilenh, “Anewantherrenh ingkern-penh-rnemelant renh areyenh.” Ya, arrewantherrant angka nhenhan ingkwernew artwa Akngey-wenh-rnemel. Angka yanh ikwer-rnem ilenh-penh, Inwengelan arawerrng anthew irrwerl-they ingwer-rnemew rlengkeny-rnemew-then, rernemaw angka Jesus-akert ilaynteyew. Antyerl-rnem-then ilkelheyel, akaltyerreyew angka mwerr-angker nhenhew.
1PE 1:13 Arrantherran ingkerrenh mwerranty aneyew mwerr-angkwarr, Akngeyewant awelhemel ikwerant. Aleth-antey ikwer iterremel anaynteyew. Aleth-antey ikwer mpwelhaynteyew, Jesus ra apetyeyew-atety. Arlta yanhelan Jesus rarl apey-alpeyenhel, ingkerrenhelap renh areyenhan. Akngey rap inkwerelheyenh arrewantherr ingkerrenhew.
1PE 1:14 Awankan arrantherr Akngey iterl-arey-angenh anenh. Alakenh arrantherr apmwangkwarr anenhan. Apmwa yanh-angkwarr ipmenh-arey, menty. Akngeyew awelh-aynteyew, awey aynikw ikwerenharl awelhem-apeny. Ikwerenh-angkwarr mwerr-angkwarr anenh-arey.
1PE 1:15 Akngeyel arrenhantherrenh rlwanew, ikwerenh-rnem anaynteyew. Arrantherrap alakenh-anyem ikwer-apeny aneyew. Akngey ranap pwek ikwerenhel ilelheyel: “Ayengan innga arraty aneyel. Athap apmwangkwarr apentey-angenh aneyel. Irrkaty-angkwarr arrpemarl arrantherran mwantyel aneyew, mwerr-angkarr anemel. Akngeyan mwerr-angker inngarl. Aleyanap arrantherr anaynteyew irrkaty-angkwarr-antey ikwer-angkwarr.”
1PE 1:17 Arrantherran Akngey-wenh ampernemarl. Arrantherrarl ikwer-warl angkeyel, arrantherrap renh “Akngey” antwemarl. Ranap ingwer-rnemew-then inkwerelheyel. Ra irrkaty-angkwarr ingkerrenhew ilkelheyel, lipwel. Rarl ingkerrenh ayernem, rap renh-rnem ayernem irrkaty-angkwarr arrpemarl, angka ikwerenhelarl ileyel-angkwarr. Arrantherran arwa alyepel aneyel ahern nhenh-itwew, intem-weny, alethang-rnem-apeny. Ingwer-ingweran arrantherrap irrwerl-itwew Akngey-itwel aney-alpeyenh ikwerenh-rnem-itwew. Alakenh-anyem arrantherr aleth iterr-aynteyew ikwerew, mwanty arraty-angkwarr-antey anaynteyew, ra arrewantherr awakelhewerr.
1PE 1:18 Arrantherr iterl-areyel, arrantherrarl arrwekeleny-rnem arrewantherrenh-rnem apentenh, rernemarl arrenhantherrenh akalty-anthenh. Arrantherrarl arrwekeleny-rnem-angkwarr apentenh, nthakenh aleth aney-angenharl, arrangkw. Akngey-wenh-angkwarran mwerr-angkwarrarl, arraty-angkwarrarl. Aleyan arrantherr mwerr-angkwarr ikwerenh-angkwarr apenteyel. Ra arrenhantherrenh itethelew angka arrwekeleny-rnem-wety, mwerr-anem mpwarew. Nthakenharlap ra alakenh-anyeman mpwarew? Ra apek man payemelew, fine-apeny? Arrangkw! Man ra ahern nhenh-arenyarl, rap ingwer-ingweran ywerremarl, arrangkwerremarl.
1PE 1:19 Arrantherr iterl-areyel, Jew-rnemelarl yep-yep akely mwerrantarl atwenh, arntety-wenyarl, Akngey-warl-athek anthaynteyew. Jesus ran yep-yep yanh-apeny pety-angkwarran. Akngey-wenh Alerikw Jesus ranap mwerr-angker arrpemarl, apmweweny. Ranap arrnga thelew arrewantherr arwerl iylpeyl-atherr-itwew. Ra arrenhantherrenh manel payemeley-angenh, ra arrnga ikwerenhel payemelenhey-alpew. Alakenh-anyemanap arrantherr Akngey-wenh-anemarl aneyel.
1PE 1:20 Alker-then ahern-then mpwarey-angenhel-antey, Akngey iterrew, ra Alerikw ikwerenh-antey ahern nhenh-warl thweneyew. Arwa awank-antey ra mpwarew alakenh-anyem, arrenhantherrenh itetheleyew anenhantherrenh-then. Inngarlap ran, Jesus ra apetyew, katy ilweyew anewantherr.
1PE 1:21 Alakenh-wety arrantherr Akngey arrer-they-anem iterl-areyel. Akngeyelan Jesus renh itethelew ipmepenh, rap renh akngeynew angkep irrwerl-warl, ikwer-itwel aney-alpeyew. Rap renh ilkwanem arrernew, anaynteyew ingkerrenhew. Alakenh-anyemap arrantherr Akngey-angkwarr aneyel. Arrantherr ikwer iterreyel, arrantherrap iterl-areyel, Akngeyel itethelem arrenhantherrenh.
1PE 1:22 Arrantherranap inngarl angka renh mwerrarl awew Jesus-akert. Aleyanap arrantherr ampa akely rlengkeny anenty-apeny arrpemarl. Ranap ingwer-lkwer-anemarl. Aynaty-then amaty-then anewantherr-wenh nthakenh intem iteth aney-angenh ahern nhenh-itwew, arrangkw. Rernem nthakenh anenhantherrenh iteth intem atnyeney-angenh arrpemarl, arrangkw. Aleyan arrantherr Akngey-wenh ampernem-anemarl. Arrantherr menty ipmew apmwangkwarr, mwerr-angkwarr-anem aneyel arraty-anem. Mwerr-anem arrantherr ilkelherremel aneyel. Intemarl alakenh anayntenh-arey. Angka ikwerenh ranap ywerrey-angenharl, iteth aleth aneyel.
1PE 1:24 Alakenh-anyemarl ra aynteyel Akngey-wenh pwek-itwew: “Antyweran atherrkeny-tangkwel rtneyel, rap arlenyerrem-anem. Alpeyt-rnem mwerr-tangkwel rtneyel, rernemap arlenyerrem-anem lertnelhemel ahern-warl. Anantherranap ingkerrenharl alakenh-anyem. Anantherr nthakenh aleth aney-angenh ahern nhenh-itwew, arrangkw. Anantherr ingwer-ingweran ywerrem-anemarl.
1PE 1:25 Akngey-wenh angkanap nthakenh antywer-apeny ywerrey-angenharl, arrangkw. Aleth ra aynteyel.” Angka nhenhan irrkaty-antey, awank anantherr arrenhantherrenh ilenh-antey.
1PE 2:1 Nhepenh-anyeman arrantherr anaynteyew mwerr-angkwarr, apmwangkwarr-wety ipmelheyew. Ingwer-rnem-wetyan arlkarerremel iterrey-angenh, renh-rnem irrwerneyew. Irrtywerremel ilerl-aney-angenh, arraty-angkwarr angkaynteyew. Mwerr-arrpantey anyelkel anerl-aney-angenh. Arweltheney-angenh. Ampwal ingwer-wenh ayntengenyew iterrey-angenh anaynteyew. Ingwer-rnemew tyel-angkey-angenh.
1PE 2:2 Arrantherr Akngey-wenh angkew aletharl akaltyerr-aynteyew. Aleyanap arrantherr ampa akely-apenyarl, aletharl artneyel aylpatyew. Aylpaty-angkwarr rernem rlterrkarl ilkwerrem. Akngey-wenh angka ranap alakenh arrpemarl. Aleth-antey arrantherr iterr-ayntem, ikwer akaltyerremel, arrantherrap rlterrkerremarl. Alakenhap arrantherr aleth renh apenterl-anenty, apmwa ipmemel. Akngeyelan arrenhantherrenh ipmewety itethelem.
1PE 2:3 Arrantherr kel iterl-areyel, Jesus Christ ran athamerreyel arrewantherr, arntarnt-areyel arrenhantherrenh intem.
1PE 2:4 Atha arrenhantherrenh angkanem ilem artwernem-akert, warlan mpwarew apwert-penh. Rerneman arrernew apwert ilkwa mwerr-angker anyent-tangkwel. Apwert nhenh anyent rap impenarl. Ranap apwert iteth rtnerl-anenty-apeny. Apwert ingwer-rneman rernem pweytelew apwert yanh impen ikwer-warl. Anantherran Jesus Christ-then alakenh-anyemarl. Ranap apwert impen ikwer-apeny. Ingwer-rneman iterrenh, Jesus ra arrangkw-apenyarl. Akngeyelanap renh rlwanew impenarl. Alakenh-anyeman anantherr ingkerrenharl Jesus ikwer-warl pweyterrem.
1PE 2:5 Kel apwert-rnemarl pweytelem-apeny, warl mpwareyew, Akngey-wenh Inwengel ra arrenhantherrenh pweytelem Jesus-warl, warl impen Akngey-wenh mpwareyew. Arrantherr artwa ingkart-rnem-apeny aneyel, awank-akerrarl rernem aker ampernenh-apeny, ikwer-warl-athek. Ranap inkwerelheyenh arrewantherr, arrantherrarl Jesus Christ nakeyelew intem.
1PE 2:6 Alakenh-anyem artwa angkakertan Isaiah-el angka Christ-akert ingkwernew pwek Akngey-wenh-itwew: “Athan atyenh-antey rlwanew, apwert impen weth-apeny. Athap apwert renh arrernew tawen Jerusalem-itwew, apwert ilkwa ikwer-itwew itnan Zion. Apwert yanh-itwew athan warl rlterrk mpwarem. Arrantherran Jesus renh apentem, arrantherrap anem rlterrk inngey warl yanh-apeny. Nthakenh ingwerentyel arrenhantherrenh nyerrel-anthey-angenh-anem.”
1PE 2:7 Arrantherr iterreyel Jesus Christ ikwer, arrantherrap renh iterl-areyel mwerr inngarl. Ingwer-rnemelan renh iterl-arey-angenharl. Rernemap iterreyel apmwew-athen ikwer. Akngeyan alakenh-anyem angkeyel pwek ikwerenhel: “Warl artey-angker-rnemelan warl artenh apwert-penh, rernemap apwert renh impen iwewarl, apmwew-athen. Ranap impen inngey ingkerrenh-angkwarrarl!” Isaiah-elan alakenh arrpemarl ingkwernew:
1PE 2:8 “Rernem apwert renh iwew, ranap akngerr ankerteweyel-anem. Rernemap aytneyel-anem, nyerr-anthelheyel-anem, irrwernelhemel.” Kel alakenharl aynteyel angka Akngey-wenh awey-angenh-rnemewan. Akngeyel awank-akerr ilenh, alakenh-anyem ikwer-rnem aynteyenhan.
1PE 2:9 Akngeyelan arrenhantherrenh rlwanew, ikwerew atnyen-aynteyew, mwerr-angker arraty inngarl. Arrantherr anenh atemwengkel-tangkwel, apmwangkwarr apentenh. Aleyan arrantherr aneyel lyenentyel-anem, Akngey-wenh-angkwarr-anem apenteyel. Ikwer-anem arrantherran warrkerreyel aleyan, artwa ingkart yanh-rnem-apeny. Arrantherrap ingkerrenh-antey ileyew, Akngey ran mwerrarl.
1PE 2:10 Awank-akerran arrantherr anenh alethang-rnem-apenyarl, Akngey iterl-arey-angenharl. Arrantherran aley inweng anthelhew Akngey-warl, ikwerenh-rnemarlap aneyelan. Awank-akerran arrantherr apatemel anenh, Akngey iterl-arey-angenh, ra arrewantherr ilkelhenharl. Arrantherran kel iterl-areyel-anemarl, ran arrewantherr ilkelheyel-anem artewentyel. Rap athamerremel-anem arrenhantherrenh arntarnt-areyel.
1PE 2:11 Atyenh-rnemay! Mwerranty awelheyew! Aleyanap arrantherr alethang-rnem-apenyarl aneyel ahern nhenh-itwew. Ingwer-ingweran arrantherr alpeyenh irrwerl-warl, Akngey-itwel aney-alpeyew. Aley arrantherr ahern nhenhel-antey aneyel, arrantherr apek iterrem, apmwel-ayeth-antey alheyew. Athan arrenhantherrenh ileyel, rlterrk-antey anaynteyew. Arrantherr mentyarl apmwangkwarran ipmeyew, inweng alpwelyerrewerr.
1PE 2:12 Ingwer yanh-rnem Jesus apentey-angenh-rnem, rerneman apmer arrpanenhel aneyel. Rerneman arrenhantherrenh aleth areyel. Rernemap irrtywerremelarl arrangkwel ilem, arrenhantherrenh ayntarrp-ilemel. Rerneman tyel-angkem arrewantherr apmwel-ayeth. Mentyaw, artewenty iterrey-angenh! Aleth mwerr-angkwarr anaynteyew, rernemarl areyel-wety. Arlta ikwerelan, ingkerrenharl arrwekelel rtneyenh Akngey-warl-athek, rap renh-rnem ayernerl-aneyenh, judge-elarl court-itwew ayernem-apeny. Rerneman iterl-areyenharl, arrantherrarl anenh arraty-angkwarr. Rernemanap Akngeyarl nakeyenh arrewantherrew.
1PE 2:13 Ahern nhenh-itwel aneyel artwa ilkwa kapment-areny akngerr, atyetyart arrewantherr. Arrantherr ikwer-rnem awelhemer. Awelhenh-arey, rernemarl arrenhantherrenh ileyel-angkwarr. Atyetyart ilkwa Rome-areny ranap ilkwa aneyel apmer arrpanenhew. Rap ingwer-rneman arrernew, atyetyart anaynteyew apmer ingwer-rnem-itwew. Warrk ikwer-rnem-wenh alakenh-anyem aynteyel: irrwerney-angker-rneman akwerneyew tyayl-itwew, ingwer-rneman nakaynteyew, rernemarl mwerr-angkwarr aneyel-rnemarl.
1PE 2:15 Alakenh-anyem ingkerrenhel areyew, arrantherr arraty aneyel, Akngeyelarl ileyel-angkwarr. Rerneman akwerrp, nthakenh arrenhantherrenh ayntarrp-iley-angenh arrangkwew. Aleth arrantherr anaynteyew Akngey-angkwarr, arrantherrap renh-rnem akeleytelemarl.
1PE 2:16 Arrantherranap Akngey-wenh-rnem-anemarl. Ran arrenhantherrenh irrarlkew apmwepenhan. Arrantherranap nthakenh alhewer alhey-angenh-anem. Nthakenh alakenh iterrey-angenh: “Mwerr anantherr iterrem apmwangkwarr alyepelan, Akngey-wenh-antey anantherr aneyelarl.” Menty, alakenh-weny. Arrantherr warrkenh Akngey-wenh-rnem, arrantherrap aleth ikwer-angkwarr apent-aynteyew.
1PE 2:17 Aleth mwerr-angkwarr anaynteyew, ingwer-rnemew ahelerrey-angenh. Awelh-aynteyew ilkwernemew, atyetyart ilkwew-then Rome-arenyew. Aleth ilkelh-aynteyew Christian ingwer-rnemew-then, arrewantherrenharl aneyel-apeny-rnemew. Aleth Akngey nakaynteyew, inkwerelhemel ikwer arraty-angkwarr.
1PE 2:18 Artwa warrkenh-rnemay, ayeng angkeyel-anem arrewantherr-warl. Arrantherranap atyetyart-rnem-wenh, awelheyew ikwer-rnem. Atyetyart anyentan atham-atham, ranap mwerrarl aneyel warrkenh ikwerenh-rnemew. Atyetyart ingweran ranap ahelengkwarl, renh-rnem warrkemeleyel artewentyel inngey.
1PE 2:19 Atyetyart ingweran ahelerrem, rap arrenhantherrenh atwem arrangkwewarl. Arrantherran arwa aleth Akngeyewant iterr-ayntenh-arey. Arwa arternp anayntenh-arey, angkep ahelerrey-angenh ikwer. Alakenh-anyeman Akngey ran inkwerelhem arrewantherr.
1PE 2:20 Atyetyart ingwerelan arrenhantherrenh atwem, arrantherr apekarl arnernkeyerrenh. Alakenh-anyemarlap ran aynteyel. Arrantherr anem arternp, ahelerrey-angenh anterrey-angenh. Arrantherr apek apmwangkwarr-tangkwel anenh, nthakenh ingwerentyel arrenhantherrenh mwerr antwey-angenh. Arrantherranap artewenty ikwer warrkerrey-angenharl! Arrantherr innga apek atyetyartewan ikwer awelhenh, artewenty inngarlap warrkerrenhan. Ra apek arrenhantherrenh atwenh arrangkwel, inngarl. Arwa arternp anayntenh-arey, anterrey-angenh.
1PE 2:21 Arrantherr alakenh-anyem anem, Akngeyelan arrenhantherrenh mwerr-angkerarl antwem. Jesus Christ ranap apmwangkwarr aney-angenharl, rernemap renh atwew alhewerarl. Renhap atwew ipmew-anteyarl, arwa arrangkwel. Rarl katy ilwewan arrewantherr. Aleyan Akngeyan ilkelheyel, arrantherr renh iwarrerneyew, mwerr-angkwarr anaynteyew Jesus-angkwarr.
1PE 2:22 Akngey-wenh pwekel Isaiah ran alakenh ilew Jesus-akert: “Ranap apmwangkwarr aney-angenharl, irrtywerremel iley-angenh.”
1PE 2:23 Ingwer-rneman tyel-angkenh Jesus ikwer, raw tyel-angkey-angenharl ikwer-rnem angkep, arrangkwarl. Rernemap renh kwanthenh arrkent, ranap arrangkwarl arternp anenh. Rerneman renh atwenh, irrwampenh-anthenh. Ranap renh-rnem angkep atwey-angenharl, arrangkw. Ran renh-rnem menty ipmew, ran iterrenh Akngeyewant. Rap kel iterl-arew, Akngeyelarl renh mwerr antwew. Akngeyel ran ingkerrenh rlwaneyenh, renh-rnem court-emelerl-aneyenh. Rap mwerr-rnem amenteleyenh, apmwerneman amenteleyenh arrpemarl.
1PE 2:24 Jesus ranap apmwangkwarr aney-angenharl, ran katy ilwew anewantherr arwerl iylpeyl-atherrel. Rarl ilwew-angkwarr, anantherrap ipmelhem-anemarl, apmwangkwarr-wetyan arraty-anem anem. Aleyan arraty-angkwarr-anem anenheyew. Akngeyel anenhantherrenh arratyelew-anem, aleyanap anantherr ikwerenh-rnem-anem aneyel.
1PE 2:25 Arrantherran renh iterl-arey-angenharl awankan. Arrantherr yep-yep-rnem-apeny anenh, aperrerterrenh. Aleyan ra arrenhantherrenh akngey-alpew-anemarl angkep ikwer-warl. Ranap thakeman-apenyarl, arntarntarl-areyel yep-yep-rnem. Ranap arrenhantherrenh arntarnt-areyel irrkaty-angkwarr.
1PE 3:1 Arelh anewart-rnemew arrewantherr-anem ayeng angkeyel. Arrantherran awelheyew artwa anew arrewantherrenhew, warrkenh-rnemarl awelhem-apeny artwa ilkwernemew. Arrantherr Akngey-angkwarr iterreyel, anew arrewantherrenh apek iterrey-angenharl Akngeyewarl. Mwerr mentyaw, Akngeyewant anaynteyew. Anew arrewantherrenhel arrenhantherrenh areyelarl, nthakenh arrantherr aneyel. Arelh-rnem arrantherr Akngey-angkwarr anenty, anew arrewantherrenhew mwerr-angkwarr anemel, rernemap inweng anthelhem apek Akngey-warl.
1PE 3:3 Arelh ingwer-rnemelan ilek-ilek arrernem alta ikwer-rnem-wenh-warl, mwerr-angker mpwarelhemel. Ingwer-rnemelan nikeletharl arrernem itewarl, itep-warl arrernem mwerr-angker gold-penh, arnkwel-akerr mwerr-angkerel aylpemel. Rerneman iterreyel, “Alakenh-anyeman ayeng mpwarelheyel mwerr-angkerarl.”
1PE 3:4 Rernem-apeny alakenh aney-angenh. Arrantherr mwerr-angkwarr anenty, mwerr-antey angkerl-anemel ingwer-rnem-warl athamerremel ikwer-rnem, Akngeyanap ra iterrem alakenharl, “Arelh nhenh-rneman mwerrarl, arraty inngarl.”
1PE 3:5 Iterrenh-arey arelh yanh-rnemew, rernemarl anenhew awank-akerr. Alakenh-anyemarlap rernem, anenhan awank. Rernemanap aleth Akngeyan nakenh, aleth ikwerant iterremel. Rernem awelhenharl anew ikwer-rnem-wenhew. Alakenhelap rernem mpwarelhenh mwerr-angker.
1PE 3:6 Arelh anyent itna Sarah, Abraham-wenh anewikw. Sarah ranap awelhenharl anewikw ikwerenhew Abraham-ew, “Atyengew-artey mwerr-angker” antwemel. Arrantherr apek anenty irrkaty-angkwarr-antey, arrantherranap ampikw ikwerenh-rnem-apeny anem. Alakenhap arnkatyarl alhewer arrantherr anem, atererrey-angenh.
1PE 3:7 Artwa anewart-rnemew arrewantherr-anem ayeng angkeyel. Mwerr anenh-arey arelh arrewantherrenhew athamerremel. Mwerranty-antey angkenh-arey, ahelerrey-angenh, arweltheney-angenh. Arlka arelh-rnem-wenh rlterrk-wenyarl, artwernem-wenhan rlterrk inngarl. Alakenh-anyemanap arrantherr renh-rnem arntarnt-araynteyew, atwey-angenhel. Arrantherr atwenty arelh arrewantherrenh, Akngeyelan nthakenh arrenhantherrenh awey-angenh-anemarl, arrantherr renh ayernerl-anentyan. Ranap Akngeyan mwerrarl anem arelh-then artwethenew irrkaty-angkwarr. Ranap iwerr anewantherr mpwarew ingkerrenhew, anantherr alpeyew, ikwer-itwel intem-antey aney-alpeyew.
1PE 3:8 Athan arrenhantherrenh ingkerrenh ileyel, arrantherraw iterl-araynteyew. Arrantherrap athamerremel anaynteyew mwerrant-arey. Anyent amperrngerremel aneyel, arrantherr ingkerrenh athamerr-aynteyew ikwer. Alakenh-anyem mwerrant-arey anaynteyew. Ingwer-rnemew tyel-angkey-angenh anaynteyew. Nakelhey-angenh.
1PE 3:9 Ingwerentyel arrenhantherrenh iltem, mentyaw angkep renh-rnem iltey-angenh. Ingwerentyelan arrenhantherrenh atwem, mentyaw angkep renh-rnem atwey-angenh. Ingwerentyelan arrenhantherrenh arrarletyel iltem, menty-antey angkep renh-rnem arrarletyel iltey-angenh. Mwerranty mwerr-angkwarr ikwer-rnemew angkaynteyew. Mwerr-angkwarr ikwer-rnemew anaynteyew. Akngeyel arrenhantherrenh rlwanew ikwer. Alakenhap arrantherr mwerr-angkwarr anemer. Akngey ranap arrewantherran mwerrarl anem.
1PE 3:10 Alakenh aynteyel Akngey-wenh pwekel: “Ingwerenty ilkelheyel, inkwerelhemel anaynteyew mwerr-angkwarr, ranap ingwerew apmwangkwarr tyel-angkey-angenharl. Ranap nthakenh irrtywerremel angkey-angenh ikwer-rnem, arratyant angkemel inngangkwarr.
1PE 3:11 Rap angkeperremer apmwangkwarr-wety, mwerr-angkwarr arraty anemel, mwerrant-arey anemer ingwer-rnem-akert.
1PE 3:12 Akngeyelan ikwerenh-rnem arntarnt-areyel, rernemarl arraty-angkwarr aneyel ikwer. Rernemarl Akngey ayerneyel, ran awelheyelarl ikwer-rnem. Ingwer-rnemarl apmwangkwarr aneyel-rnem, ran intwemelerremarl ikwer-rnem-wety.”
1PE 3:13 Kel arrantherr innganem aley arrkernelheyel, arraty-angkwarr aneyew. Ingwer-rnemelan arem-anemarl, nthakenh-anemarl irrwerney-angenh arrenhantherrenh.
1PE 3:14 Ingwer-rnemelan aleth irrwerney-angkerarl. Rerneman tyel-angkem apmwangkwarr arrewantherr, rlterrkelemel. Mentyaw, artewenty iterrey-angenh! Akngeyelan arntarnt-arem arrenhantherrenh ingkerrenh. Ranap arrenhantherrenh aletharl mwerr mpwareyel, rlterrkelemel. Ingwer-rnem-wety atererrey-angenh.
1PE 3:15 Jesus Christ ranap impen inngarl. Aleth ikwerant iterremel anaynteyew. Ingwer-rnemel arrenhantherrenh ayernem, “Ilekew arrantherr inkwerelhemel Jesus apenteyel?” Alakenh-tangkwel arrantherr iterreyew mwerranty. Arrantherr tyerneyew arraty-angkwarr-tangkwel, rernemaw anaynt aweyew. Angkenh-arey arrantherr arternp-mernt, nakelhey-angenh.
1PE 3:16 Akngey ran aweyel arrenhantherrenh, arrantherrarl angkeyel. Apmwel-ayeth angkey-angenh, arrantherr-antey nyerrel anthelhewerr. Ingwer-rnem, rernemarl tyel-angkeyel Christian-rnemew, rerneman arrenhantherrenh awem, mwerr-angkwarr angkerl-anenty, rernemap nyerrerrem-anem.
1PE 3:17 Arrantherr apekarl apmwelhelemeng-arey, ingwer-rnemel arrenhantherrenh irrwernem arrpemarl. Alakenh-anyemarlap ra apmelerr aynteyelan, arrantherr-anteyarl apmwelhelew. Rernem apek arrenhantherrenh irrwerneyel, arrantherrarl mwerr-angkwarr aneyelew. Mwerrarlap ran, arrantherrarl angkep ahelerrey-angenh ikwer-rnem. Akngeyan arrewantherr inkwerelheyel, arrantherrarl ikwer-angkwarr aneyelew.
1PE 3:18 Iterreyew angka Jesus Christ-akertew-anem. Rernem arrenhantherrenh irrwampenh-antheyel, rernemarl Jesus renh irrwampenh-anthenh-apeny. Ranap artwa mwerr-angkerarl, apwelelhey-angenh anenh, rernemanap renh atwew ipmew-antey. Rap katy ilwew, apmwa anewantherrenh akngeyew, anenhantherrenh anyenteleyew Akngey ikwer-warl. Arlka ikwerenh ywerrew, Akngeyelan inwengan ikwerenh itethelewarl.
1PE 3:19 Apmer ingwer-itwew Akngeyel aweyaw-rnem atnyeneyel tyayl-itwew-apeny. Jesus ra apmer ikwer-warl alhew, renh-rnem angka mwerr-angker ilerl-alpeyew.
1PE 3:20 Rernemanap arrwekeleny-rnemarl, artwa Noah-arl anenheng-areyarl. Akngeyan mpwelhenh ikwer-rnem, angkep alpeyew ikwer-warl. Arrangkw! Rerneman awelhey-angenh ikwer. Anyent rant Noah-ant awelhenh ikwer. Rap rtnwa ilkwa artenh. Ikwerenh-rnemant aylpew rtnwa ikwer-warl, 8-ant. Akngeyelarl kwaty ilkwa thwenew, rernemantarlap rtnwa kwenel iteth anewan kwaty atnyerr-angkwarr.
1PE 3:21 Kel alakenh-anyemap Akngeyel anenhantherrenh iteth atnyenem. Anenhantherrenh baptise-emelemarl kwaty-warl, kwatyelanap anenhantherrenh artenhem, kwaty atnyerrelarl arrwekeleny-rnem artenhew-apeny. Ilekew anantherr kwaty-warlan aylpeyel? Ahern arlkepenh irrarlkeyew? Arrangkw! Alakenhap anantherr Akngey renh ilem, anantherrarl anthelhem ikwer-warl, apent-aynteyew ikwerenh-angkwarr-anem. Aleyan anantherr nyerrerrey-angenh-anem, Akngeyelarl anenhantherrenh irrarlkew apmwewety. Ran anenhantherrenh itethelew, Jesus renharl itethelew-apeny ipmepenh.
1PE 3:22 Jesus ran alpew irrwerl-anem, aney-alpeyew Akngey-itwel. Aleyanap ra aney-alpew ilkwanem, chair ilkwitwew aneyel Akngey-itwew arraty-ampeny, arawerrng ilkwakert. Ranap ilkwarl ingkerrenhew aneyel; antyerl-rnemew-then, inweng apmwernemew-then, atyetyart ilkwernemew apmer arrpanenh-areny-rnem-akerr. Ranap arawerrng ilkwakert ingkerrenh ikwer-rnem-angkwarr.
1PE 4:1 Arrantherran iterl-areyel, ingwer-rnemelarl Jesus irrwernew, rarl anenh ahern nhenh-itwew. Rerneman renh artewentyel atwew, ranap anenh arternparl, angkep atwey-angenh. Ran rlterrk-antey anenh, Akngey-wenh iwerr-angkwarrant iterremel. Arrantherranap Jesus-apeny anaynteyew, ingwer-rnemelarl irrwerneyel-wety. Alakenhap arrantherr rlterrk innganem irrem arnkaty-then. Atwenty-penh arrenhantherrenh, arrantherrap iterrem Akngeyewant-anem, apmwangkwarr-wety intwemelerremel.
1PE 4:2 Arrantherranap aleth Akngeyewant-anem iterremel aneyew, aley awelhemel ikwerant, apmwewety intwemelerremel. Arrewantherrenh-angkwarranap alhey-angenharl.
1PE 4:3 Awankan arrantherr ilek-ilek apmwangkwarr anenh, Akngey iterl-arey-angenh. Arrantherrap alhewer alhenh, arrantherrarl ilkelhenh-angkwarr, nyerrerrey-angenharl. Arrantherrap mpweny ayntenh ingwer-wenh anew-itwew, terangkerrenh, alhewer atwerrenh arwelthel-then. Arrantherrap perayerrey-angenh Akngey-warl-athek, arrangkw. Ampwal apmwernemew arwerl-penhew apwert-penhew-then arrantherr perayerrenharl.
1PE 4:4 Aleyanap arrantherr Jesus-ant-anemarl apenteyel, alakenh-angkwarr-anem irrey-angenh. Ingwer-rnemanap aley aletharl apmwangkwarr-antey aneyel. Rerneman tyel-angkeyel-antey arrewantherr. Arrantherr apmwa ikwer-rnem-angkwarr aney-angenh, arrangkw-anemarl aleyan. Rernemanap arrkentel ileyelarl arrenhantherrenh alakenh angkerremel, “Ilekew rerneman anantherr-apeny aney-angenharl, mpweny ayntey-angenh ngkwarl-then antywey-angenh?”
1PE 4:5 Ingwer-ingweran Akngeyel rap ingkerrenh rnkerneyenh. Iteth-rnem ipmernem-then anantherr ingkerrenhan ikwer-warl arrwekel rtnerl-aneyenh. Rap ayernerl-aneyenh ingkerrenh anyentarl-anyentarl alakenh: “Nganangay anenh arraty-angkwarr, mwerr?” Ingwer-rneman ilelheyenh ikwer-warl, apmwangkwarrarl anenh, rerneman awelhey-angenh ikwer.
1PE 4:6 Akngey ran iterreyel, ingkerrenh-antey ikwer-itwel intem-antey aney-alpeyew. Alakenh-anyem ra ingwer-rnem thwenew, angka mwerr-angker ikwerenh ingkerrew ilerlap-aynteyew, iteth-rnemew ipmernemew-then. Rap ingkerrew arternp mpwelheyel, apmwewety intwemelerreyew anthelhemel. Alakenh-anyeman arrwekeleny-rnem rernem ikwer-itwel intem-antey aney-alpem. Kel-anem inweng anantherr ingkerr-wenh rapenyant-arey itetherrem Akngey-wenh-angkwarr.
1PE 4:7 Arltan arrer-anem irreyel, alker-thenan ahern-then ingkerrenh ywerreyenh, arrangkwerremel. Arrantherran alakenh-anyem arraty alhaynteyew, mwerranty iterreyew Akngey-angkwarran, ingwer-rnemew-then iterreyew, arrantherraw perayerr-aynteyew arraty-angkwarr.
1PE 4:8 Angka nhenh ranap impen-antey anewantherr rlterrk inngey: arrantherr ingkerrenhan artewentyel rwewarrant-arey ilkelherr-aynteyew, apmwangkwarr arrantherr anenh-penh. Aleyan arrantherr nthakenh angkep awakelhey-angenh atweyew, arrangkw.
1PE 4:9 Christian ingwerenty alhenty apmer ngkwenh-warl, ntwa renh irrentey-angenharl, mentyarl ntwa areyew. Menty ra amern ngkwenh arlkwem. Menty ra ankwayntem apmer ngkwenhel. Artewenty iterrey-angenh, menty.
1PE 4:10 Akngeyelan anenhantherrenh rlterrkelew, anantherraw ingwer-rnemew warrkerr-aynteyew. Rap anenhantherrenh anthew arawerrng ingwerek-ingwer anyentarl-anyentarl. Anyentan arawerrng-akert aneyel, ingweran arawerrng ingwer-akert arrpemarl aneyel. Ingkerrenhan warrkerremer itengant-arey arawerrng ikwer-rnem-wenh-akert. Alakenh-anyeman anantherr ingkerrenh rlterrk innganem irrem.
1PE 4:11 Akngeyelan ingwerenty arawerrng anthew, akalty-anthaynteyew angka ikwerenhew. Kel ra ilaynteyew anaynt-antey, Akngey rarl angkeyel-apeny. Akngeyel ingwerentyakan arawerrng anthew, ingwer-rnem arntarnt-araynteyewarl. Kel ra ingwer-rnem arntarnt-araynteyew mwerr-angkwarr, Akngey-wenh Inwengelarl renh rlterrkeleyel. Arrantherr warrkerreyel alakenh-anyem, ingwer-rnemel arrenhantherrenh aremarl. Rernemanap angkerrem, “Nakemarl Akngey! Inngarl nhenh-rneman aneyel arraty Jesus-ew!” Anantherranap aleth nakaynteyew Akngeyan, rant atyetyart ilkwarl aneyel. Inngarlap ran.
1PE 4:12 Atyenh-rnemay! Ingwer-rnemelan arrenhantherrenh irrwerneyel-antey. Rernemanap arrkent mpwareyel, arwa irrwampenh-antheyel arrenhantherrenh. Arlkanap arrenhantherrenh alpwelyeleyel inngarl, arrantherranap ayernerrem-anem, “Nthakenh-anem irreyelay? Akngeyelanangay innga anenhantherrenh iwerlelpew?” Arrangkwaw! Akngeyelan nthakenh arrenhantherrenh iwerlelpey-angenh. Ran alakenh iterreyel, “Rernem innga rlterrk anayntem, rlterrkarl ayntemeng-arey? Rernem apek intwemelerrem atyeng-wety?” Alakenh-anyemap ra arrkerneyel arrenhantherrenh, arrantherr renh aleth apent-aynteyew.
1PE 4:13 Ingwer-rnemel aley irrwerneyel arrenhantherrenh, irrkaty-angkwarr arrpemarl rernemarl Jesus irrwernenh-apeny. Ingwer-ingweran ra apetyeyenh arawerrng ilkwakert, ingkerrenhelap renh areyenhan. Arlta ikwerelanap arrantherr inkwerelheyenh. Kel arlka alpwelyerrey-angenh anaynteyew. Mwerr-angkwarr anaynteyew inkwerelhemel.
1PE 4:14 Aleyan ingwer-rnemelan arrenhantherrenh areyel, arrantherrarl Jesus apenteyel. Aleyan rernem arrenhantherrenh nyerrel-antheyel, arrarletyel-then ilteyel. Ranap Akngeyel arrenhantherrenh Inweng Mwerr-angker ikwerenh antheyel, irrngerney-anthemel mwerr-angkwarrarl. Arrantherrap arternp anew-aneyel, arralty-aney-angenh-anem.
1PE 4:15 Ingwer-rneman ipmew-antey atwey-angker. Ingwer-rneman irrtyert-awarrarl. Ingwer-rnemelan apmwa mpwarey-angker atwerremel-thenarl. Ingwer-rnemelan warrk ingwer-rnem-wenh anngangey-angkerarl. Alakenh ikwer-rnem-angkwarr aney-angenh, menty!
1PE 4:16 Arwa aleth-antey arraty-angkwarr aneyew Jesus-ewarl. Ingwer-rnemel arrewantherr-warl apmwa akngetyenty, arrantherr Akngeyant nakemel anaynteyew. Arrantherran arraty-angkwarr aneyel, arrantherrap nyerrerrey-angenh-anemarl anaynteyew. Akngeyel arrenhantherrenh rlwanew, ikwerenh-rnemant anaynteyew ikwerew.
1PE 4:17 Aleyanap Akngeyel ingkerrenh arrkernemel areyel, rap ikwerenh-rnem-tangkwel ayernerl-aneyenh, “Mwerrang arrantherr anenh?” Anantherran apek apmwelhelenh, ranap anenhantherrenh atweyenharl. Anantherranap iteth-antey anerl-aneyenh. Akngey rap ingwer-rnemarl-anem ayernerl-aneyenh, “Mwerrang arrantherr anenh?” Rerneman apmwangkwarr anenh, rap renh-rnem artewentyel atweyenh. Rernemap ipmantey anerl-aneyenh. Akngey rap ingkerrenhew-anem alakenh ayerneyenh. Alep nthakenharl ingwer yanh-rnemewan, Jesus-ew awelhey-angenh-rnemewan? Anewantherr-angkwarran aley ra renh-rnem innganemarl irrwamperl-antherl-aneyenh artewentyel innganem.
1PE 4:18 Alakenh-anyemarlap ra Akngey-wenh pwekel aynteyel: “Rap rlterrk inngarl aynteyenh arraty-angkwarr aneyel-rnemewan. Akngeyelanap renh-rnem arntarnt-areyenharl. Alep nthakenh yanh-rnemewan aynteyenh, apmwangkwarrarl aneyel-rnemewan, Akngeyew awelhey-angenh-rnemewan? Arlta ikwerelanap ikwer-rnem rlterrk inngey aynteyenh. Akngeyel renh-rnem irrwamperl-antheyenh artewentyel inngey.”
1PE 4:19 Rarl Akngeyel arrewantherr-warl apmwa tyarlewem, arrantherr renh iwerl-alhey-angenharl. Aleth arrantherran arraty-angkwarr-antey anayntenh-arey, ikwerewant iterremel. Ran arrenhantherrenh mpwarew, rap angkew, ra arrenhantherrenh intem-antey arntarnt-araynteyew. Ran ilek-ilek mpwareyel arrewantherr, rarl arrwekel-antey iterremel ilew-angkwarr. Ikwerenh-angkwarran mwerrarl. Alakenh-anyemarlap arrantherr mwerr-angkwarr anayntenh-arey arraty.
1PE 5:1 Ayengan Peter angkeyel tyaty-areny ilkwernemew-anem, rlterrk-antey ilanthemel. Ayengan tyaty-areny ilkwa arrpemarl, arrantherr-apeny arrpemarl. Athan anngetherr arrpemarl aytarenh, rernemarl Jesus Christ ayntarrp-ilenh, renhap ipmew-antey atwew. Ingwer-ingwerap Akngeyel Jesus renh lwewarrerneyenh arawerrng ilkwakert ingkerrenh-warl. Arlta ikwerelanap ayengan alpeyenh, aney-alpeyew ikwer-itwel, amparrkerl-anenty intem-antey.
1PE 5:2 Arrantherran tyaty-areny ilkwernemelan mwerrantyel Akngey-wenh-rneman arntarnt-araynteyew mwerr-angkwarr intem. Ra renh-rnem anthew arrewantherr, renh-rnem arntarnt-araynteyew, yep-yepew-artey-rnemelarl yep-yep-rnem arntarnt-areyel-apeny. Alakenh arrpemarl arrantherr tyatyew-artey-rnemelan renh-rnem aleth-antey arntarnt-araynteyew, rernem arraty-angkwarr anew-aneyew-awaty. Ingwer-rnem tyarlewerl-aney-angenh ikwer-rnem-warl, renh-rnem irrwern-aynteyew. Arrantherr mwerr-angkwarr inkwerelhemel warrkerr-aynteyew, manewant iterrey-angenh.
1PE 5:3 Arrantherr atyetyart ahelengkw-apeny aney-angenh. Akngeyelan arrenhantherrenh arrernew, ikwerenh-rnem arntarnt-araynteyew. Arrantherranap ikwerenh-angkwarr anaynteyew. Alakenh-anyem ingwer-rnemel areyew, rernem aneyew irrkaty-angkwarr arrpemarl.
1PE 5:4 Ingwer-ingwer Jesus ra apetyeyenh angkep, ranap ilkwa inngarl aneyenh. Rap arrewantherr-angkwarr inkwerelheyenh, arrantherrarl warrkerrenh ikwer arraty-angkwarr. Ra arrenhantherrenh antheyenh ilengem mwerr-angker inngey arawerrng ilkwakert, rap aneyenh aleth arrewantherr-itwew.
1PE 5:5 Ayengan angkeyel arrewantherr artwa akely-rnemew, kwey aleyak-rnemew-then-anem. Arrantherrap mwanty awelheyew arternp tyatyew-artey-rnemew, rernemarl angkeyelew. Ayengan angkeyel-anem ingkerrenhew-antey. Tyak arrantherr nakelhey-angenh. Iylpareth-antey anyanteyew, rernemarl ileyel-angkwarr. Christian-rnem arrantherr ilkwa ilelhey-angenh, nakelhey-angenh, arrangkw. Mwerrant-arey anaynteyew athamerremel. Alakenh-anyemap ra aynteyel Akngey-wenh pwekelan: “Ingwer-rneman ilelhem mwerr-angker ilkwarrpantey. Akngeyelanap renh-rnem artwerelemarl. Ingwer-rneman mwerr-angker-rnemarl aneyel, nakelhey-angenharl. Akngey ranap mwerrarl aneyel ikwer-rnem.”
1PE 5:6 Alakenh-anyemanap arrantherr aleth awelh-aynteyew Akngeyew iylpareth-antey. Arrantherranap rlterrk-weny-rnemarl, ran rlterrk inngarl. Ran arawerrng ilkwakertarl, rap arntarnt-areyel arrenhantherrenh. Ranap arrenhantherrenh ilkwa antwem, Jesus rarl apey-alpeyenhelan.
1PE 5:7 Apmwa arrewantherr-warl apetyenty, arrantherran artewenty iterrey-angenh anaynteyew. Arlka alpwelyerremel aney-angenh. Akngey-warlant angkeyew apmwa yanh-wety, apmwa ikwer iylpelerremel-anem. Ran aleth arrewantherr amperrngerremelant aneyel, rap aleth arrpemarl arntarnt-arerl-aneyenh arrenhantherrenh.
1PE 5:8 Aleth iterr-aynteyew arraty-angkwarr. Arntarnt-arerr-aynteyew arrenty ikwer-wety. Ran arrkernelheyel, arrenhantherrenh ilpertelelheyew, intwemelerreyew Akngey-wety. Arrenty ranap arengk artnwer angayakw-apeny, akerewarl alheyel-apeny. Rap antwerrkem, renh-rnem ywerrelhelemel.
1PE 5:9 Rlterrk-antey Akngey-angkwarr anaynteyew, atererrey-angenh. Ikwerant iterremel anaynteyew. Arrantherranap iterl-areyel, apmwa rlterrk innganem aneyel Akngey-wenh-rnemew apmer arrpanenhel. Ingwer-rnemelan aha akngetyeyel-antey ikwer-rnemew, rernemarl Jesus apenteyelew.
1PE 5:10 Alerl-antey apmwa rlterrkanap inngey arrewantherr aynteyenh. Apmwa rap ingwer-ingwerantarl ywerreyenh. Akngey ranap mwerrarl arrewantherr aneyenh, arrenhantherrenh arawerrng ilkwa Christ-apeny anthemel, inweng arrenhantherrenh rlterrkeleyew. Rap arrenhantherrenh intem-antey atnyeneyenh artewentyel inngey arrer ikwer-warl.
1PE 5:11 Ya, ran inngarl ingkerrenhew ilkwa aneyel, ranap atyetyart anerl-aneyenh ingkerrenhew intem-antey. Inngarlap ran alakenh-anyemarl.
1PE 5:12 Pip nhenhan arwa akely arrer-antey. Silas-elan ayenh alpemelenh. Ranap Christian anantherr-apenyarl, rap Jesus apenteyel arraty-angkwarr, warrkerremel atyeng-itwew Akngeyew. Pip nhenh-angkwarran ayeng iterreyel, arrenhantherrenh rlterrkelemel irrngerney-antheyew. Akngey ran arrewantherr athamerremel anem. Aleth iterr-aynteyew ikwerant, angkeperrey-angenh.
1PE 5:13 Tyaty nhenh-areny-rnemelan apmer nhenh-itwew Rome-itwew rernem angkem “Mwerrangay arrantherr?” Rernemap apmer nhenh Babylon itnewem. Rerneman Akngey-wenh-rneman arrantherr-apeny arrpemarl. Arrantherr artwa Mark iterl-arenh? Ranap alerey atyenh-apenyarl aneyel. Ranap nhenhel aneyel, rap angkeyel arrpemarl, “Mwerrangay?”
1PE 5:14 Kel arrantherr ilkelhemel anew-aneyew mwerrarl. Arrantherrarl akarrerremel anem, mwerrant-arey angkerremel atnyenerreyew. Ingkerrenh arrantherran Jesus Christ apenteyel-rnem, athan ayerneyel Akngeyan arrewantherr alakenh-anyem: “Akngeyay, ngan arrer-apeny ikwer-rnem-warl anaynteyew, rernemaw inkwerelhemel mwerranty anaynteyew.” Kel-antey.
2PE 1:1 Ayengaw Simon Peter, warrkenh Jesus Christ-wenh. Ran ayenh rlwanew, alhaynteyew angka mwerr-angker ilerlap-aynteyew ikwer-akert. Atha ingkwerneyel pip nhenhan arrewantherr-warl, Jesus-ewarl arrantherr iterreyel-rnemew. Arrantherrap ayeng-apeny iterreyel irrkaty-angkwarr, ipmelhey-angenh arrpemarl. Ranap mwerr-angker inngarl, Alerikw Akngey-wenh, anantherrarl renh nakeyel intem. Ranap anenhantherrenh itethelew ipmepenh, rap anenhantherrenh alpemeleyel, aneyew arraty Akngey-angkwarr.
2PE 1:2 Athan Akngey ayerneyel arrewantherr alakenh-anyem: “Rerneman ngenh arrer-they iterl-areyel, ntwap intem ikwer-rnem anaynteyew mwerr-angkwarrarl. Renh-rnem irrngerney-anthaynteyew, rernem mwerr-angkwarr anaynteyew.”
2PE 1:3 Anantherran iterl-areyel, Akngeyan mwerr innga arraty-angkwarr aneyel. Ranap arawerrng ilkwakertarl ingkerrenh-angkwarr. Rant anyent atyetyart ilkwa aneyel. Ran anenhantherrenh rlwanew ikwerenh-rnem, rap anenhantherrenh anthew arawerrng ilkwa. Arawerrng-akert anantherr mwerr-angker rapenyant-arey irrem, ikwerew intem anaynteyew-awaty.
2PE 1:4 Alakenh-anyem anantherr iterl-araynteyew, rarl mwerr aneyel anewantherr, rarl arrwekel-antey ilew-angkwarr. Ranap anenhantherrenh arntarnt-areyel, menty anantherr ipmeyew apmwangkwarr. Ingwer-rneman aleth iterreyel, apmwangkwarr-antey anaynteyew, Jesus rernem apentey-angenharl. Renh-rnem-apeny-weny aney-angenharl. Akngeyan angkeyel, ra anenhantherrenh rlterrkeleyew, rapenyant irreyew, apmwangkwarr anantherr alhewerr.
2PE 1:5 Ya, Akngeyelan inngarl anenhantherrenh arawerrngan antheyel, anantherraw mwerr arraty-angkwarr anaynteyew ikwer. Arrantherr aleyan inngarl Jesus-anem apenteyel. Intem rlterrk-antey iterr-aynteyew ikwer. Alakenh-anyemanap arrantherr intem anaynteyew, rlterrk-antey awelhemel Akngey-wenh-angkwarr. Apmwangkwarr alherl-anewerr, arrantherr artwerelelh-aynteyew. Arrantherran ikwerant iterremel anaynteyew intem-antey, mwerrarl ayntemeng-arey, apmwangkwarrarl-then ayntemeng-arey. Arrantherrap Akngey renh irrngerney-anthem, intemarl ikwerenh-angkwarr aneyelelan. Arrantherrap athamerremel arntarnt-areyel Christian ingwer-rnem, ikwer-rnem ilkelhemel akngerr ingwer-rnem-then.
2PE 1:8 Ya, arrantherranap alakenh-angkwarr intem apenteyew. Arrantherrap inngarl Lord Jesus Christ iterl-araynteyew altya inngapeny, angka ikwerenhew awelhemel. Alakenhap arrantherr innga mwerr-angkwarr warrkerremel ikwerew.
2PE 1:9 Christian ingwer-rneman alakenh aney-angenharl. Rerneman aley alherleweyel aparrng-apenyarl. Rernemap ipmelhew, Akngeyew warrkerrey-angenh-anemarl. Jesus-elarl apmwa ikwer-rnem-wety irrarlkeweng-areny, rernem iylpelerrewarl, rarl renh-rnem ikwer-warl angkep pweyteleweng-arey.
2PE 1:10 Atyenh-rnemay, alakenhap arrantherr aleth arrkernelh-aynteyew, anaynteyew arraty-angkwarr. Akngeyel arrenhantherrenh rlwanew, ikwerenh-rnem ikwer anaynteyew. Arrantherr intem mwerr-angkwarr anerl-anenty, arrantherranap intwemelerrey-angenh-anemarl ikwer-wety.
2PE 1:11 Arrantherrap intem mwerr-angkwarr anerl-anenty, Akngey ranap inkwerelheyenh-anem arrewantherr, rap arrenhantherrenh akngeyneyenh, aney-alpeyew intem-antey Jesus Christ-itwew, itetheley-angker anewantherrenh.
2PE 1:12 Arrantherr kel iterl-areyelarl angka nhenh, atharl ilenh – arrantherr arraty-angkwarr anaynteyew. Athan ileyel intemarl.
2PE 1:13 Ayeng iteth-antey aneyel arlka nhenh, atha ilayntemarl arrewantherr. Mwerrarl athan intemarl ileyel arrewantherr, arrantherraw alakenh arraty-angkwarr anaynteyew. Arrantherrap intemarl iterr-aynteyew angka nhenhew, iylpelerrewerr.
2PE 1:14 Jesus-elan ayenh ilew, alerl ayeng ilwemarl, arlka nhenh iwerlelpemel.
2PE 1:15 Aleyan atha ingkwerneyel pip-warl angka nhenh-anyem, arrantherraw intem iterr-aynteyew angka ikwer, ayengarl ilweyenh-wety. Aleth-antey arayntenh-arey pip nhenhan, iterremel mwerrantyel angka nhenhew.
2PE 1:16 Ya, weth atha ilew, Jesus-arl apey-alpeyenh lyenenty ilkwangkwarr-anem. Ranap arwa angka atyenh-wenyarl, arrangkw. Kwertengerl-rnem anantherran angka ahern nhenh-areny-rnem arrwekeleny-rnem-akert iley-angenharl, arrangkw arrpemarl. Kwertengerl-rnem irrpety anwernantherr anngetherr arew innganemarl, anantherrarl alhew ikwerel-arleng apwert arnenty irrwerl-warl. Anantherrap Moses-then Elijah-then arew, Jesus-itwew rtnerl-anenty. Anantherrarl renh-rnem arenheng-arey, Jesus ran amparrkenh, arawerrng ilkwakert. Akngey ranap Alerikw Jesus renh nakenh, mwerr-angker antwemel. Alakenh-anyem anwernantherr renh awew, rarl angkew irrwerl-they: “Nhenhan alerey atyenh inngarl. Ayengan artewenty innga ikwer ilkelheyel, ayenganap ikwer inkwerelheyel.”
2PE 1:19 Alakenhap anantherr angkernem iterl-areyel, artwa angkakert-rnemelarl awank-akerr ingkwernew Akngey-wenh pwek-itwew. Inngarlap rerneman. Angka yanh-rneman lyenenty mwerr-angker-apeny, atemwengkelarl arrtyernenty. Arrantherran angka renh-rnem apent-ayntem, arrantherrap arraty-angkwarr alhayntemarl, Jesus rarl apey-alpeyew-atety. Arrantherr antyarr arenpeng wetharl arem-apeny, arrantherrap iterrem, “Aherlkenhey-alhem-anem.” Kel alakenh arrpemarl arrantherr Jesus renh areyenh, rarl apey-alpeyenhel. Arrantherrap iterl-areyenh, “Ya, ran inngarl apey-alpem-anem.” Arrantherranap mwerranty iterreyew angka nhenhew, atharl ileyelewan.
2PE 1:20 Artwa angkakert yanh-rnem rernem amenterrp akwerrng iterrey-angenh, arrangkw, angka pip-warl-then amenterrp ingkwerney-angenh.
2PE 1:21 Rernem ikwer-rnem-wenh-angkwarr angka ingkwerney-angenh, arrangkw. Inweng Mwerr-angker Akngey-wenh remerntarl angkew artwa angkakert-rnemewan. Rarl angkan renh-rnem ilew, rernemanap ingwer-rnem-anem ilewarl, pip-warl-anem ingkwernemel.
2PE 2:1 Awank-akerr ingwer-rnem arrkernelhenh, Israel-wenh-rnem akalty-anthaynteyew apmwangkwarr. Aley irrkaty-angkwarrarl ingwer-rnemanap apetyem tyaty arrewantherrenh-warl, apmwa inngangkwarr akalty-antheyew, arrenhantherrenh ilperteleyew Akngey-wenh angkewety. Rernemap irrtywerremelarl arrenhantherrenh ilerl-aneyenh, alakenh angkemel, “Jesus-an anewantherr ilwey-angenh.” Arrangkw, alakenh-weny! Jesus rarl ilwewel arwerl iylpeyl-atherr-itwew, rap renh-rnem itethelew arrpemarl. Rernemanap angkerl-aneyenh arrewantherr-warl, “Anantherran renh apentey-angenharl.” Alakenhanap, Akngeyelan renh-rnem arwapeny ywerrelheleyenh inngarl.
2PE 2:2 Rernemanap arrewantherr-warl-anem itengerreyenh tyaty-itwew. Tyaty-areny ingwer-rneman awelheyenh-anem ikwer-rnem, rernemap apmwa yanh-rnem iwarrerneyenh-anem, mpweny apmwelhelemel irrkaty-angkwarr. Akngey apentey-angenh-rnemelan arem arrenhantherrenh, rernemap tyel-angkem-anem alakenh, “Christian yanh-rneman apmwarl. Akngey-wenh angka inngeweny arrpemarl.”
2PE 2:3 Irrtywalth yanh-rnem ankety inngey manew. Rernemanap angka mwerr-arrpantey arrewantherr ilerl-aneyenh. Alakenh-anyem rernem man arrewantherr-wety anyelkel-inem. Akngeyelanap renh-rnem arenh arleng-alenty intem mpwelhemel, renh-rnem irrwampenh-antheyenh-anem.
2PE 2:4 Anantherr aleyan iterl-areyel, Akngeyelan alakenhey mpwareyenh. Antyerl-rnemew iterrenh-arey. Irrkaty-angkwarr arrpemarl awank-akerran ra antyerl yanh-rnem irrwampenh-anthew, rernemarl ikwer-wety intwemelerrew, apmwangkwarr-anem rernem anenh. Rap renh-rnem iwew irrka atemwengk-warl kwen inngey. Renh-rnem atnyenerl-aneyenh irrka ikwer-itwel tyaylel-apeny intemey arleng-alenty arlta yanhew-atety, rarl court-emelerl-aneyenh-anem renh-rnem ingkerrenh.
2PE 2:5 Iterrenh-arey artwa Noah wethew, awank-akerrarl anenhew. Akngerran ahern nhenhel apmwangkwarr inngey anenh. Noah ran arrkernelhenh, renh-rnem akalty-antheyew, arraty-angkwarr anaynteyew. Rerneman awelhey-angenharl anenh, arrangkw. Alakenh-wetyap Akngeyel kwaty atnyerr ilkwa thwenew, renh-rnem altheneyew ingkerrenh-antey. Ranap Noah iteth atnyenew, anewikw ikwerenh, alerikw-rnem irrpety, ikwer-rnem-wenh anewikw-rnem irrpety-akert arrpemarl. Akngeyel iteth atnyenew 8-ant atnyerr-wety.
2PE 2:6 Iterrenh-arey tawen weth-atherrew-anem itnanap Sodom-then Gomorrah-then, awank-akerrarl rtnenh. Akngerr tawen atherr-areny-rnem rernem apmwa inngey anenh. Alakenh-wety Akngeyel ra tawen yanh-atherr intem-antey ywerrelhelemel atwew. Ya, rap ampernew rwel alker-they, irrarlkemel ingkerrenh. Rap aley apmwernem alakenh arrwekel-antey ileyel, aleyarl ahern nhenh-itwew aneyel-rnem. Rerneman ilkelheyel, apmwangkwarr alakenh anaynteyew, rernemanap iterreyew mwanty Akngeyew, ra renh-rnem ywerrelhelemel atwewerr irrkaty-angkwarr.
2PE 2:7 Arrantherranap iterl-areyel angka artwa Lot-akert. Ranap anenh apmer Sodom-itwew awank-akerr. Artwa mwerrarlap ran Akngeyewant anenh. Arlta arrpanenhel ra ingwer yanh-rneman arenh apmer ikwer-itwew, apmwangkwarrarl mpweny rernem anenh. Ran alpwely inngey anenh, ikwer-rnem artewenty iterremel. Lot-tangkwel Akngeyel ilew, ra anterreyew itethew, apmer yanh ywerrelhelemel atwey-akenh.
2PE 2:9 Ya, Akngeyelan akalty-antheyel anenhantherrenh angka awankeny yanh-rnem-angkwarr. Akngey-wenh-rneman awelheyel ikwerant, intem rernem aneyel ikwerenh-angkwarr. Ranap renh-rnem intem arntarnt-areyel, ingwer-rnemelarl aha mpwareyel-angkwarran. Irrwerney-angker-rnem ra kelarl irrwampenh-antheyel. Rap alakenh aleth mpwarayntem arlta ikwerew-atety, rarl court-emelerl-aneyenh anenhantherrenh ingkerrenh aleth.
2PE 2:10 Ingwer-rneman arwa alhewer aneyel apmwangkwarr-then, Akngey-wety arlkarerremel. Rernem atyetyart ikwer-rnem-wenhew-then awelhey-angenh, irrtywerremel ilemel. Rernemap ikwer-rnem-wenh-angkwarrant iterreyel, irrngerney-anthelhemel, manew anketyerremel, ngkwarl antywemel, mpweny alherlewemel. Rernemap artewentyel nakelhemel aneyel. Rernem apmwa tyel-angkeyel antyerl-rnemew, arrkent atherrelhelemel renh-rnem, nyerrerrey-angenhel.
2PE 2:11 Antyerl-rneman rlterrk inngey angka apmwakert-rnem-angkwarran. Rernemanap nthakenh apmwangkwarr angkey-angenharl inweng ingwer-rnemewan, Akngeyelarl aweyel-wety. Akngey rant anyentelant renh-rnem court-emeley-angker. Inngarlap ran.
2PE 2:12 Apmwa akalty-anthey-angker-rnem rerneman akwerrp, Akngeyew tyel-angkey-angker-rnemarl. Rernemap pwelek-apeny yep-yep-then-apeny aneyel, nthakenh arraty iterrey-angenh, nthakenh arraty angkey-angenh. Yep-yep pwelek-then renh-rnem arwa atnyenem, anantherraw renh-rnem antwerrkemel atweyew, aker-anem arlkwemel. Alakenh-angkwarr Akngeyelan angka apmwakert-rneman ywerrelhelem.
2PE 2:13 Ranap artewentyel inngey renh-rnem irrwamperl-anthem, rernemarl apmwangkwarr aneyel ingwer-rnemew. Rerneman angkeyel, “Mwerraw. Anantherran alhewer itwernew anerl-ayntem apmwangkwarr. Anantherr ilkelhentyan, anantherrap terangkerremarl.” Rernemap itengerremel anem arrewantherr, amern arlkwemel aker-then, alakenh-anyeman rernem nyerrel-anthemarl. Aley rernem aneyel arrewantherr-itwel, rernemarl atherreyel arrkent-then ilek-ilek apmwangkwarrew, mwerr-arrpantey. Rerneman nyerrerrey-angenh, rernemap arrenhantherrenh nyerrel-antheyel, tyaty arrewantherrenh alakenh apmwelemel.
2PE 2:14 Rerneman aleth iterreyel, ilek-ilek anketyel inaynteyew. Rernemanap aleth iterreyel, ayntaynteyew ingwer-rnem-wenh anewikw-akert apmwangkwarr, anewarterrem-apeny. Aletharlap rernem irrwerneyel ingwer-rnemew. Ingwer-rneman arrantherr Christian anem angath-antey. Christian rlengkeny-rnem rernem intwemerlerrem apek Akngey-wety. Akalty-angkey-angker apmwa yanh-rnemelan apmwangkwarr atnwenhem Christian rlengkeny-rnem, apmwa ilek-ilek mpwaraynteyew. Akngeyelanap renh-rnem irrwampenh-antheyenh innganemarl.
2PE 2:15 Rernemanap ipmelhew Akngey-wenh arraty-angkwarr-wety, apentey-angenh-anem, apmwangkwarrant-anem apenteyel. Rernem apenteyel Balaam-wenh-angkwarr-anem. Arrantherr iterl-areyel apek angka Balaam-akert, Beor-wenh alerikw ikwerenh? Ranap artwa angkakert Akngey-wenharl anenh awank-akerr. Manewantarlap ra arwengkerrenh aleth. Ra apmwa ilek-ilek angwenhelenh, manaw ikwer ra inaynteyew.
2PE 2:16 Tangkey ikwerenhel iltew renh, artwapenyarlap angkewan ikwer. Ranap Akngeyarl angkenh tangkey ikwer-angkwarr, ilemel Balaam ipmelheyew apmwangkwarr-wety, manew anketyerrey-angenh. Apmwangkarr akalty-anthey-angker weth-rnem rernemanap Balaam-apeny. Rernemanap apmwa innganemarl.
2PE 2:17 Ingwer-rnemanap arrangkwarl akaltyerrey-angenh ikwer-rnem-angkwarr. Ngenty artwerrety aletharl ayntem-apeny kwaty-weny arrangkw. Nthakenh kwaty ikwer-itwew inpey-angenh. Kwenpay arlter yanh-apeny kwaty nthakenh rntwey-angenh, arrangkw. Rwarrelanap arwa renh akngemarl. Alakenh-anyem apmwangkwarrarl akalty-antheyel-rnem apmwa arrpemarl. Akngeyelan apmer apmwa ikwer-rnem alalewew arrwekel. Apmer yanhan atemwengk-then apmwethen, rap renh-rnem atnyen-ayntem yanh-itwew intem-antey.
2PE 2:18 Ingwer-rneman rlengkeny-rnem Christian irrem tyaty-itwew. Rerneman ipmelhem-anemarl apmwangkwarr-wety, rernemap Jesus arwa angath-anteyarl apentem. Apmwangkarr akalty-anthey-angker weth-rnemel renh-rnem irrtywerl-ampernem, alakenhap rernem angkeman, “Ampwal ilek-ilekew apek arrantherr ilkelheyel, arrantherranap irrngerney-anthelheyew, kel mwerrarl.” Apmwarlap ampwal yanh-rneman.
2PE 2:19 Rernemap angka ingwer-anem ilem: “Arrantherr mwerr-anemarl. Alhewer arrantherr iterrey, kel mwerr-angkwarr kel apmwangkwarr aneyew, atherr-angkwarr.” Mentyaw! Alakenh arraty-wenyarl! Akalty-anthey-angker yanh-rneman mwerr-wenyarl. Rernem aley nthakenh iterrey-angenh-anem, mwerr-angkwarr alhaynteyew, arrangkw-anemarl. Inweng apmwa Satan ran atyetyart ilkwanemarl ikwer-rnem, aleyan. Tyaylelarl aneyel-apeny, nthakenh tyerrelhey-angenh. Irrkaty-angkwarr-antey nthakenh mwerr-angkwarr aney-angenh-anem.
2PE 2:20 Awankan irrtywalth yanh-rnemelan Jesus iterl-arenh. Ranap impen anyent itetheley-angker. Jesus ran renh-rnem rlterrkelew apmwa ahern nhenh-areny-rnem-wety. Aleyanap rernem intwemelerreyel ikwer-wety, apmwangkwarr arrpemarl alheyel. Apmwangkwarr yanhan rlterrk inngey, tyeynel arertnenty-apeny. Rernem apmwa anenh arrwekel, aleyan apmwa innganemarl aneyel. Nthakenh Jesus-el arntarnt-arey-angenh-anem.
2PE 2:21 Arwa angkeyel-anem. Irrtywalth-rnem apek arrwekel apal anenh, Akngey iterl-arey-angenh. Kel mwerrarl. Akngeyelan renh-rnem alyepelant irrwampenh-antheyenh. Alakenh-wenyarlap ran. Kel inngarlap rernem Akngey iterl-arenh, rernemap intwemelerrew ikwer-wety. Aleyanap renh-rnem Akngeyel irrwampenh-antheyenh artewentyel.
2PE 2:22 Akngey-wenh pwekelan alakenh aynteyel: “Arengk arntetyerrem, rap rlkwetherrem. Rap angkeparl apey-alpem arlkweyew-anem. Alakenh-anyem arrpemarl ra aynteyelan: “Ingwerentyel pikepik lhewem, rap angkep aternngelhelem atnthewarl aylpemel.” Apmwangkarr akalty-anthey-angker-rnem rernem arengk-apeny pikepik-then-apeny. Akngeyelan renh-rnem irrarlkew apmwewety, rernemanap ingkernarl angkep arrpemarl alpew, apmwangkwarr arrpemarl.
2PE 3:1 Atyenh-rnemay! Arrantherran iterl-areyel, pip arrwekeleny yanhan atha thwenew. Aleyan atha pip ingwer-anem thweneyel. Pip nhenh-atherr atha ingkwernew, arrantherr angka Akngey-wenh iterl-araynteyew, mwerranty-antey aleth iterr-aynteyew ikwer.
2PE 3:2 Awank-akerran Akngey-wenh artwa angkakert-rnemel angka yanhan ingwer-rnem ilew, pip-warl-anem ingkwernemel. Aleyan tyaty-areny ilkwernemelan ileyel arrewantherr, Jesus-elarl akalty-anthenh-angkwarr. Jesus ranap Atyetyart anewantherrenh, itetheley-angker. Intem awelh-ayntenh-arey angka ikwer.
2PE 3:3 Mwerranty-anem awelhenh-arey. Jesus apey-alpewerr-awaty, ingwer-rneman arrewantherr-warl apetyeyenharl. Rernemanap aleth arrenhantherrenh arrkentelhelerl-aneyenh, Akngey-then arrkentelhelerl-aneyenh. Rernemap ilek-ilek apmwangkwarr mpwarerl-aneyenh, aleth apenterl-aneyenh ikwer-rnem-wenh-angkwarrant.
2PE 3:4 Rernemap alakenh angkerl-aneyenh: “Jesus-elan alhelenh, ra apetyeyew angkep ahern nhenh-warl. Aleyanap anantherr ywarn mpwelheyel-antey ikwer. Ranap angkep apetyey-angenh-antey nhenh-warl, arrangkw. Christian arrwekeleny-rneman kel-antey ilwew ingkerrenh. Ahern-then alker-then irrkaty-antey, Akngeyelarl awank mpwarew-antey, ratherrap ywerrey-angenh-antey. Ingkerrenh-antey intem irrkaty-angkwarr aneyel, ingwer-lkwererrey-angenharl!” Alakenhap rernem angkerl-aneyenh, arrenhantherrenh arrkentelhelerl-aneyenh.
2PE 3:5 Rernem kel iterl-areyel, angka ikwer-rnem-wenh-antey inngewenyarl. Aley-anyeman rernem arrkernelheyel, angka Akngey ikwerenhew iylpelerreyew-anemarl. Rernemanap angka yanhan iterl-areyel, inngarl ran aneyel, Akngeyelarl mpwarew ingkerrenh arrangkw-penh. Awank-akerr Akngeyarl angkewel, alker-then kwaty-then aremerreyelpew. Rap angkew kwatyew-anem. Kwaty ikwer-theyan ahern-anem akwenteyelpew.
2PE 3:6 Ikwer-penh ingwer-ingwer rap ilew, kwaty anyerr ilkwel-anem, ingkerrenh-antey irrarlkenheyew.
2PE 3:7 Akngeyan aleth irrkaty-angkwarr angkeyel. Ra ileyel ahern-then alker-then alakenh: “Aley-anyem atha ingkerrenh ahern-areny alker-areny-then atnyeneyel, arwa angath-anteyarl. Ingwer-ingwer atha ingkerrenh-antey ywerrelheleyenh rwakert-anem.” Ra arlta yanhew mpwelheyel, rap court-emelerl-aneyenh-anem ingkerrenh ayernemel. Arlta yanhelan ra renh-rnem ywerrelheleyenh, ikwerarl awelhey-angenh-rneman.
2PE 3:8 Ya, atyenh-rnemay! Ingwer-rnemelan ayernem, “Ilekew-anem Akngeyan aleth mpwelheyel?” Iylpelerrey-angenh-anteyarl arrantherr anayntenh-arey, Akngey ra ingwer-lkwerarl. Ran anantherr-apeny-wenyarl. Ran ingwer-angkwarrarl iterreyel. Anantherran iterreyel, aherrety 1,000 arleng-alentyarl. Akngey ran iterreyel, aherrety 1,000 arlta anyent-apenyarl ikwerew. Alakenhap ra iterreyelan.
2PE 3:9 Ingwer-rneman apmwel-ayeth iterrem, “Jesus-an mpwelheyel arleng-alenty, ra apey-alpeyew-alentyan. Ranap iylpelerrewarl!” Inngarlap ran, angkep ra apetyey-angenh-antey. Ran atham-athamarl ingkerrenhew, rernem arrwekel-antey ilwewerr arrangkw-antey, renh iterl-arey-angenh-antey. Ran ilkelhey-angenh, artwethen arelh-then atweyew, arrangkw. Alakenhap ra mpwelheyelarl ikwer-rnem, rernem intwemelerreyew apmwangkwarr yanh-wety, anthelheyew ikwer-warl.
2PE 3:10 Arlta yanhelan Jesus rarl apetyeyenhelan, ingkerrenhan apateyelpeyenh. Artwa irrtyert-awarrarl apetyem-apeny warl ngkwenh-warl, ampwal ngkwenh-rnem irrtyert-ineyew. Picture talk-arlap nhenhan. Ngan anem apal, iterl-arey-angenharl, rarl anyelkel apetyemewan. Ngap apateyelpem. Arlta yanhel Akngeyel rap ingkerrenh ywerrelheleyelpeyenh, rarl arrernew-apeny arrwekel. Alkeran rwarr ilkwel ywerrelheleyenh, rap arrangkw-anem aynteyenh. Ingkeny, alkent, antyarr renh-rnem ingkerrenh amperneyenh, arrangkw-anem ywerrelheleyenh. Ahernan ampeyenh arrpemarl, ingkerrenh ahern-itwewan arrangkwerreyenh.
2PE 3:11 Alakenh-wety arrantherr anaynteyew Akngey-wenh-angkwarr. Akngeyew arrantherr awelh-aynteyew, Jesus rarl apetyeyenhew. Alakenhanap arrantherr Akngey irrngerney-anthemarl. Akngey-wenh-rnem arraty alakenh anenty, Jesus rap apetyemarl anamerl apek. Ya, inngarl Akngeyelan ingkerrenh rwakert ywerrelheleyenh. Arlta yanhelan, ran alker amperneyenharl, ingkerrenh yanh alker-itwew aneyelarl arrangkwerremel arrweltherreyenh.
2PE 3:13 Ranap alakenh mwerrarl! Akngey rarl arretengelew arrwekel-antey, alker rlengkeny ahern rlengkeny-then mpwareyew. Akngerrarl anayntem ikwerenh-angkwarr, rernemantap anaynteman ahern rlengkeny yanh-itwew intem. Alakenh-anyem inngarlap anantherr ilkelheyelan!
2PE 3:14 Ya, atyenh-rnemay! Alakenhap anantherr intem anaynteman mwerr-angkwarr, Akngeyewant iterremel. Jesus rarl angkep apetyeyenh, rap anenhantherrenh arem, mwerrant-areyarl anantherr ingkerrenh anenh. Rap anenhantherrenh apmwa antwey-angenh-anem.
2PE 3:15 Jesus-an alerl mpwelheyel-anteyarl akngerrew, rernem ikwer-warl-athek angkeperrenhey-alpeyew ikwer-warl-athek, inweng anthelhemel. Ra renh-rnem itetheleyew. Arrantherran kel iterl-areyel artwa ilkwa weth, Paul. Ranap anewantherr kakey ilkwapenyarl. Akngeyelan anthew arawerrng ilkwa, ranap akalty inngelarl, iterl-areyel angka nhenhan. Ranap pip thwenew Akngey-wenh-rnemew angka irrkaty nhenh-akert.
2PE 3:16 Ranap alakenh pip-rnem ingkwernem, angka nhelkwer akalty-anthaynteyew. Ingwer-rnemelan apentey-angenh Akngey-wenh-angkwarr arraty, rernemap intwemelerrem ikwer-wety. Rernemanap apatemel awelhem. Rerneman iterrem apmwel-ayeth, Paul-wenh angkernem ingwer-lkwerelem apmwangkwarr irrtywerremel, ilerl-anemel ingwer-rnemew. Alakenhanap Akngeyelan arlta anyent ikwerel renh-rnem ywerrelheleyenh innganemarl.
2PE 3:17 Atyenh-rnemay! Angka nhenh arrantherr kel iterl-areyelarl. Aleyan arrantherr mwerranty iterremel anaynteyew. Arntarnt-arerr-ayntenh-arey arnerant-arey, arrantherr rlterrk anaynteyew. Irrtywalth yanh-rnemew awelhey-angenh anayntenh-arey, arrantherr intwemel-anem irrewerr Akngey-wety.
2PE 3:18 Alakenh-anyeman mwerr-aytengarl: Jesus iterl-araynteyew mwerranty. Awelh-aynteyew ikwer, akaltyerr-aynteyew ikwer, arrer-apeny anaynteyew ikwer-itwew. Ra athamerreyel arrewantherr. Ya, alakenh-anyeman aletharl angkey ipmelhey-angenh: “Akngey nakaynteyew! Rant arawerrng ilkwakert ingwer-rnem-angkwarr! Ran mwerr-angker aneyel anewantherr!” Kel-antey.
REV 1:1 Akngeyel angka anthew Jesus Christ-ew, ra ileyew ikwerenh-rnemew, alerl-antey ingwer-ingwer alakenharl aynteyenh-akert. Rap antyerl ikwerenh thwenew warrkenh ikwerenh-warl atyeng-warl John-warl. Antyerl ra ilek-ilek lwewarrernew atyeng.
REV 1:2 Atha nhenh ingkwerneyel, ilek-ilek atharl arew-penh. Angka nhenhan Akngey-wenh, Jesus-elarl lwewarrernew antyerl ikwer.
REV 1:3 Ingwerentyel angka nhenhan ilerl-anenty, Akngeyel renh arntarnt-arayntem. Ingwerentyan awelhenty mwanty iterremel, Akngeyel renh arntarnt-arayntem arrpemarl. Arlta arrer-anem irreyel.
REV 1:4 Ya, alakenh atha pip nhenh ingkwerneyel Christian-rnem-warl, apmer Asia-ampeny-warl. Arrantherrarl aneyel apmer 7-itwel, arrantherrap Akngey-warl-athek akarrerrem apmelerr, renh nakeyew. Akngey ran arrwekeleny anenh, ahern nhenh arnwarney-angenhel-antey. Iteth ra aneyel, iteth ra anayntem intem-antey. Atha nhanyem katy ayerneyel arrewantherr, ra athamerremel arntarnt-araynteyew. Alakenh-angkwarran arrantherr mwerrant-arey anaynteyew. Inweng-rnem 7 Akngey arrerentyarl aneyel, rarl chair ikwa atyetyart-wenh-itwew. Renh-rnem atha ileyel, arrewantherr katy ayerneyew, Akngey ra athamerremel arrenhantherr arntarnt-araynteyew.
REV 1:5 Ya John-el atha Jesus Christ-then ayerneyel. Rant iley-angker Akngey-wenh-angkwarran. Atha renh ayerneyel arrewantherr, ra athamerremel arntarnt-araynteyew, arrantherraw mwerr-angkwarr anaynteyew. Jesus-tangkwel Akngeyel itethelew ipmepenh. Ahern nhenh-itwewan artwa alkenh-rnem apmer arrpanenh-areny aneyel. Jesus Christ alkenharl ingkerr-angkwarr ahern nhenh-itwew aneyel. Anantherr ingkerrenh intwemel-alhenh Akngey-wety. Jesus-anap aletharl ilkelhenh anewantherr. Ra katy ilwew, apmwa akngeyew anantherr-wety. Arrnga ikwerenh thelew, anenhantherrenh angkepeleyew Akngey-warl-ilwengk.
REV 1:6 Aleyan Jesus-el anenhantherrenh arrernew, warrkenh Akngey-wenh-rnem-anem anaynteyew. Nakeyn-aynteyew Jesus renh, rarl alkenh aneyel intem-antey! Ya, arratyarl yanh!
REV 1:7 Awelhenh-arey atyeng arrantherran! Ingwer-ingweran Jesus apey-alpeyenh ahern nhenh-warl. Arrantherrap renh areyenh, rarl apey-alpeyenh kwenpay-angkwarr. Ingkerrelan areyenh anngel. Weth-rnemel renharl atwew-rnemel-then areyenh arrpemarl. Ingkerrenh apmer arrpanenhel artnalhelerreyenh ikwer. Ya, arraty wenh! Alakenh-anyemarl aynteyenh!
REV 1:8 Akngey alakenh angkeyel, “Ayengan arrwekel anenh. Awank-akerr ayeng anenh, ahern nhenhan arnwarney-angenhel-antey. Aleyan ayeng iteth-anteyarl aneyel. Ahern nhenh-then alker nhenh-then aleth-antey ywerrenheyenharl, ayengan iteth intemarl anerl-aneyenh. Ayengan Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew aneyel.”
REV 1:9 Ayeng John, Jesus-wenh warrkenh arrantherr-apeny. Ra alkenharl aneyel warrkenh ikwerenh-rnemew. Ingwer-rnemel ayenh irrwerneyel arrenhantherrenh-apeny. Kel mwerrarl alakenh. Anantherr renh apent-ayntem angkeperrey-angenh, rarl anenhantherrenh rlterrkel-ayntem. Ayeng alhenh, angka mwerr-angker Jesus-akert atha ilerl-apenh. Rernem ayenh antwerrkew, thwenew-anem apmer nhenh-warl Patmos-warl. Apmer ahern akelyarlap ran, kwaty alay ampep-itwew, tyayl-apeny.
REV 1:10 Weth-antey Akngey-wenh arltel ayeng angkenh ikwer-warl-ilwengk. Ra Inweng ikwerenh thwenew arawerrng rlterrk-akert atyeng-warl. Athap awew ingwerenty-anem, artep-angkwarr angkey-alhenty. Rap atayel inngey angkey-alhew terampet-apeny.
REV 1:11 Rap atyeng angkew, “John-ay! Atha ngkweng ilek-ilek lwewarrerneyew. Pip ina. Ingkwerna ilek-ilek nhaym, atharl ngkweng lwewarrernem. Ntwap thwena Akngey-wenh-rnem-warl, apmer 7-areny-rnem-warl. Rernem Akngey-warl-athek akarrerrem apmelerr. Thwena Ephesus-areny-rnem-warl, Smyrna-areny-rnem-warl, Pergamum-areny-rnem-warl, Thyatira-areny-rnem-warl, Sardis-areny-rnem-warl, Philadelphia-areny-rnem-warl, Laodicea-areny-rnem-warl-akerr. Thwena ingkerrew-antey.”
REV 1:12 Athap artepang arew-anem. Atha areyew, angwenh atyeng angkeyelan. Athap arew-anem, ampwal-rnem 7 inngarl rtnenh, gold-penharl arnwarnew. Irrwerl-itwewan ikwer-rnem-itwew ayntenh irrkwernem anter olive-angketyarr, lherrmarl ampenh-akert.
REV 1:13 Ampep-itwewan rtnenh Artwa Inngarl Akngey-wenh-apeny, arnkwa arlpenty-akert ingketyew-atety. Arnelty-angkwarran pilt gold-el-apenyarl arrtyernenh.
REV 1:14 Altan arlterel kwenpay-apeny. Annga atherran lherrmel-apenyarl arrtyernenh.
REV 1:15 Ingkety atherran ampenh, ayen rwenp rwethey tyerrenty-apeny. Atayel ra angkenhan kwaty atnyerr anterrenty-apeny.
REV 1:16 Rap antyarr 7 antwerrkenh itep arraty-ampenyel. Arrakert-theyan nayp arlpenty-apeny tyerrelhenharl, arreylp atherr-angkwarrarl. Inngerrelan arrtyernenh ingkeny arlta ampepel-apeny.
REV 1:17 Atharl artepang aremel renh arew, ayengap kwenerremel aytnew ipmapeny. Itep arraty-ampenyel-anem ayenh arnew, rap angkew, “Atererrey-angenh. Ayengan arrwekel anenh. Awank-akerran ayeng anenh, ahern nhenhan arnwarney-angenhel-antey. Ahern nhenh-then alker nhenh-then ywerrenheyenharl, ayengan iteth intemarl anerl-aneyenh.
REV 1:18 Ayengan iteth aneyel! Ayeng ilwew-tangkwel, aleyan ayeng intem-antey iteth-anemarl. Ingwer-rnem atha itetheleman, ingwer-rneman atha ipmemarl, rernem aynteyew ipmernem-itwelarl.
REV 1:19 Ya, John, ingkwerna ingkerrenh ilek-ilek, ntwarl arew altyerr-angkwarr. Ingkwerna, ilek-ilek arlta nhenhelarl ntwa arew. Ingkwerna, ingkerrenh nhanyem atha ngkwengarl lwewarrernew, ingwer-ingwerarl aynteyenh.
REV 1:20 Ntwa areyel ampwal-rnem 7, gold-penharl arnwarnew-rnem? Atha anayntelem ngkweng, ntwa iterl-araynteyew. Rernem Akngey-wenh-rnem ileyel, rernemarl akarrerreyel apmer 7-itwew. Ilekarlap antyarr 7 nhenh-rnem, atharl antwerrkeyel itep arraty-ampenyel? Athap ngkweng anayntelem arrpemarl, ntwa iterl-araynteyew. Rernem ileyel antyerl-rnem 7-arl, rernemarl Akngey-wenh-rnem arntarnt-areyel apmer 7 weth-rnem-itwew.”
REV 2:1 Irrkaty ran atyeng angkew, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Ephesus-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Athan 7 antyarrarl antwerrkeyel itep arraty-ampenyel. Ayengap ampepel alheyel ampwal 7 weth-rnem gold-penh lherrm-angketyarr-angkwarr. Ayengan angkeyel Ephesus-areny-rnemew-anem. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 2:2 Athan arrenhantherrenh ingkerrenh iterl-areyel. Atha iterl-areyel, arrantherrarl atyeng warrkerreyel mwerr-angkwarr. Rlterrk ayntemeng-arey, arrantherr angkeperrey-angenharl. Arrantherran amperelemel alhem apmwel-ayetharl aneyel-rnem-wetyan. Ingwer-rneman iterrem-arrpantey, “Akngeyel anenhantherrenh rlwanew, alkenh aneyew Akngey-wenh-rnemew.” Arrangkwarlap ran. Arrantherran awelhew mwanty-antey iterl-aremel, rernemarl irrtywerremel ilenh.
REV 2:3 Ingwer-rnemelan arrenhantherrenh irrwernenh, arrantherrarl ayenh apentenh-wety. Arrantherran angkeperrey-angenharl, ipmelhey-angenharl. Ayengan inkwerelheyel arrantherrew.
REV 2:4 Athan arrenhantherrenh iltem-anem alyepel. Awank arrantherr atyeng-warl-ilwengk-tangkwel anthelhew, arrantherrap atyeng ilkelhenh artewenty. Arrantherr ilkelherrenh artewenty arrpemarl. Aleyanap arrangkw-anem. Arrantherr atyeng arwa alyepel-anem ilkelheyel.
REV 2:5 Arrantherr artewenty atyeng ilkelhenh-tangkwel. Iylpelerrey-angenh-anem! Arrantherran atyeng iterrey-angenh-anem ingwer-rnemew-then. Angkeperrenh-arey artnemel apmwewety atyeng-warl-ilwengk, ayeng arrewantherr-warl alhewerr, rakerl-alpeyew ampwal arlpenty weth lherrm-akert. Irrkaty-angkwarr anayntenh-arey, arrantherrarl arrwekel-antey anenh-apeny.
REV 2:6 Anyent-inger-anem ayeng angkeyew arrewantherr. Akngerrel apenteyel artwa weth Nicolaus, apmwangkwarr alhemel. Arrantherran ikwerenh-angkwarrew ilkelhey-angenh, ayengarl aneyel-apeny. Alakenh iterremel arrantherr mwerr-angkwarrarl aneyel.
REV 2:7 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew! Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, rap alhewer alhem apmer atherrkeny-warl irrwerl. Apmer ikwer-itwewan arwerl anyent rtneyel itetheley-angker. Ingwerentyel arlkwem amern mwerr-angker ikwerenh, atharl Jesus anthem, rap iteth-anem anem intem-antey.’” Angka nhenhan antyerl ikwer, Christian Ephesus-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 2:8 Irrkaty ran angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Smyrna-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Ayengan arrwekel anenh, ahern nhenh arnwarney-angenhel-antey. Ahern-then alker-thenan ywerrenheyenhan, ayengan irrkaty-antey anayntem. Ayeng ilwew-tangkwel, ayengap itetherrew ipmepenh. Aley ayeng angkeyel Smyrna-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 2:9 Atha iterl-areyel, ingwer-rnemelarl arrenhantherrenh irrwerneyel. Irrepern-rnem arrantherr arrangkw aneyel man-weny-then. Akngeyelan arrenhantherrenh anthew ilek-ilek arawerrng ikwerenh-akertelan, manan mentyarl. Atha iterl-areyel, ingwer-rnemelarl ingkerterremel kwantheyel, apmwel-ayeth tyel-angkemel arrewantherr. Rernem nakelhemel ilelheyel Jew-rnem akwel. Rerneman irrtywerremel ileyel, arrenty Satan-wenh-rnemarl, renharl apenteyel-rnem.
REV 2:10 Alerl ingwer-ingweran rlterrk innganemarl ayntem arrewantherr. Atererrey-angenh. Satan-an iterreyel, arrenhantherrenh arrkerneyew, angkepeleyew Akngey-wenh-angkwarr-wety. Ran ikwerenh-rnem ileyenh, ingwerentyaman arrewantherr antwerrkeyew, tyayl-warl akwernemel arlta 10-ew-atety. Arrenhantherrenhap artewentyel irrwamperl-anthaynteyenh, ipmew apek atwaynteyenh. Artewenty iterrey-angenh. Arrantherr rlterrk-antey anaynteyew, atyengant iterremel, ipmelhey-angenh. Atharl itethelem ipmepenh, arrantherrap atyeng-itwel-anem aney-alpem intem-antey.
REV 2:11 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew! Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, rap nthekwern ampey-angenh rwa ilkwitwew, intemarl ampeyel-itwew, arrangkw.’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Smyrna-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 2:12 Irrkaty ran atyeng angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Pergamum-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Atha weth nayp arlpenty antwerrkeyel, arreylp atherr-angkwarrarl. Aley ayeng angkeyel Pergamum-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 2:13 Atha iterl-areyel apmer arrewantherrenh. Arrenty Satan alkenh aneyel apmer yanh-itwelan. Akngerrel yanh-areny-rnemel rernem renh apenteyelan. Arrantherran arrangkwarl, rlterrkarl atyeng aneyel, ipmelhey-angenh. Warrkenh anyent atyenhan anenh ikwer-itwew, itnan Antipas. Ran angka atyenh ilerl-apenh. Weth-anteyan rernem renh awew, rernemap renh atwew ipmew-antey. Ikwereng-arey arrantherran rlterrk-antey anenh, arrantherrap angkeperrey-angenh-antey atyeng-wety, arrangkw. Ayengan arrantherrew inkwerelheyel.
REV 2:14 Athan iltem arrenhantherrenh alyepel. Ingwerentyaman arrewantherr apmwel-ayeth-angkwarr aneyel, angka Balaam-wenh awelhemel, rarl awank anenh-angkwarr-apeny. Angka yanhan iterl-areyel apek? Ran irrtywerremel ilew artwa alkenh apmer Moab-arenyew, itna Balak. Balak ranem irrtywerremel ilew Israel-wenh-rnemew, rernemaw apmwangkwarr anaynteyew. Rernem arnwarnenh ampwal apmwernem arwerl-penh apwert-penh-then, kwenerremel ikwer-rnemew, Akngeyew iterrey-angenh, arrangkw. Rernemap anthenh aker-rnem-then ampwal ikwer-rnemewan inngew-apeny. Anthewarl-penh rernemap ampernew-anem, arlkwew-anem apmwel-ayeth-angkwarr. Balak rap angka Balaam-wenh ilew Israel-wenh-rnemew, mwerr aynteyew arelh artwa ingwer-wenh-akert iteng-apeny. Arengk-rnem-apeny rernem mpweny ayntenh, Akngeyew awelhey-angenh. Aley irrpetyap ingwerentyaman irrkaty-angkwarrarl alheyel, awelheyel Balaam-wenh angkew.
REV 2:15 Ingwerentyelaman arrewantherr apenteyel artwa Nicolaus, angka apmwa ikwerenhew awelhemel. Balaam-then Nicolaus-then ratherranap irrtywerremelarl angka ileyel atherr.
REV 2:16 Intwemelerrenh-arey apmwewety! Amperrngerremel angkeperrenhey-alpenh-arey atyeng-warl! Akngerran angkeperrey-angenh apmwewety, alerl ayeng arrewantherr-warl alhem, athap renh-rnem atwem angka atyenhel, ayengarl arrakert-angkwarr-they angkeyel. Angka atyenhan nayp-apeny, arreylp atherr-angkwarr-apeny.
REV 2:17 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew! Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, athap renh anthem amern alker-areny itnan manna. Aleyan amern nhenhan nthakenh arey-angenh, athap anthem ingwerentyew, rernemarl ayenh apenteyelew. Athap renh anthem apwert arlter alyelk. Athap apwert ikwer-warl itnanem ingkwernem, itna ingwer-anem. Ingkerrel itna renh iterl-arey-angenh. Apwert arlter alyelkew-arteyel rant iterl-arayntem.’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Pergamum-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 2:18 Irrkaty ran atyeng angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Thyatira-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Ayengan Akngey-wenh Alerikwarl. Angka atyenh atha ileyel. Anngan atyenh atherran ampeyel rwa lherrm-apeny. Ingkety atyenh atherran ayen rwenp rnter-rnter-apeny, rwethey tyerrenty-apenyarl. Aley ayeng angkeyel Thyatira-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 2:19 Atha iterl-areyel, arrantherrarl aneyel-angkwarr. Arrantherr artewenty ilkelherremel aneyel, athamerremel ingwer-rnemew-then. Rlterrkel atyeng iterremel warrkerreyel mwerr-angkwarr, angkeperrey-angenh, rlterrkarl ayntemeng-arey. Arrantherrarl atyeng inweng anthelhew-penh, mwerr atyeng warrkerrenh. Aleyan arrantherr warrkerreyel mwerr innganem atyeng.
REV 2:20 Athan iltem arren hantherrenh alyepel. Arrantherran arelh weth Jezebel tyarlewew, arrenhantherrenh akalty-antheyew, arrantherrarl Akngey-warl akarrerrem. Ranap irrtywerremelarl ilem. Ra ilelhem angkakert Akngey-wenh-arrpantey. Ran ileyel, alhewer mpweny alhaynteyew arengk-apeny. Ran ileyel, alhewer aker arlkwaynteyew, ampwal arwerl-penhew apwert-penhew-then anthew-penharl.
REV 2:21 Akngerr-inger atha arelh renh ilew, angkeperreyew apmwangkwarr-wety. Ayengan mpwelhenh ywarn-antey, aley arrangkw-antey. Ran awelhey-angenh-antey alheyel.
REV 2:22 Alakenh-theyan atha renh arntety antheyenh, rap kwarnelherl-aneyenh. Ingwer-rnem ipmelheyew, ikwerenp mpweny aynterl-anewerr, rernem arntety irrewerr irrkaty-angkwarr.
REV 2:23 Rapeny ingkerrenh atha ilwerl-atheneyenh. Akngey-wenh ingkerrelap areyenhan, rernemap iterl-areyenhan, atharl kanper ingkerrenhan iterl-areyel. Atha iterl-areyel, ingkerrenharl iterreyel-angkwarr. Ingwerenty apmwangkwarrarl aneyel, atha renh thwenem, rwa ilkwewarl aleth ampeyel-warlarl. Ingwerentyan atyeng-wety intwemelerremel apmwangkwarr alhem, ayengap ikwer awakelhemarl apmwa ikwer-rnem-penh. Ingwerentyelan ayenh apentemel arraty-angkwarrarl alhem, athap ilek-ilek mwerr-angker ikwer anthem, rarl ilek-ilek mwerr-angker mpwarem-apeny.
REV 2:24 Arelh Jezebel-wenh-rneman alakenh angkem: “Anantherr ilek-ilek iterl-areyel arrenty Satan-wenh-then.” Rerneman ilkwarl ilelheyel. Ingwer-rnemanap arrantherr awelhey-angenharl ikwer, rarl akalty-antheyel apmwangkwarr. Ayengap arrantherrew inkwerelheyel.
REV 2:25 Iylpelerrey-angenh-antey! Apent-ayntenh-arey atyenh-angkwarr ipmelhey-angenh-antey, atyeng mpwelhemel, ayengarl apey-alpeyenhew.
REV 2:26 Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, atyengarl warrkerreyel ipmelhey-angenh, athap renh-rnem arrernem alkenh apmer arrpanenhew ahern nhenh-itwel.
REV 2:27 Akngey atyenhel ayenh-tangkwel alkenh arrernew apmer arrpanenhew. Aleyan athanem renh-rnem alkenh arrernem irrkaty-angkwarr. Ayengan anayntem alkenh ingkerrenhew arawerrng ilkwakert. Ingwerenty atyeng awelhey-angenh, ra renhan atweyenh, apwertelarl pweterl ngkweltyelem-apeny. Arlta ikwerelan atha renh antyarr alkerreylp antheyenh, ra iterl-areyew, atharl renh alkenh-anem ilem.
REV 2:29 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew!’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Thyatira-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 3:1 Irrkaty ran atyeng angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Sardis-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Athan inweng 7 weth-rnem Akngey-wenh-rnem atnyeneyel. Athap antyarr 7 weth-rnem atnyeneyel itep atyenhel. Aley ayeng angkeyel Sardis-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr! Atha iterl-areyel, arrantherrarl aneyel-angkwarr. Ingwer-rneman iterreyel, arraty arrantherr ayenh apenterl-anenty-arrpantey. Arrantherran aneyel artwa ankwenp-ankwenp-apeny, ipmapeny. Aleyan arrantherr irrwerlap-aneyel, alperrarl kwaty-itwew irrwerlap-aynteyel-apeny.
REV 3:2 Atyekerrenh-arey! Arrantherr warrk mwerr arnwarnenh, arwa alyepel-antey. Kel atha arew. Akngey atyenhanap arrewantherr inkwerelhey-angenh-anem. Arrantherran mwerr anperarl arnwarneyew, warrk arrewantherrenh arrangkw-anem irrewerrarl!
REV 3:3 Arrantherr iterl-areyel, angka renharl awew awank-akerr. Arrantherran awelhew-tangkwel. Aleyan iylpelerrey-angenh-antey. Angkeperrenhey-alpeyew amperrngerremel, Akngey-wenh angkant apentemel. Arrantherr iylpelant awemel anenty, arrantherrap apal arnernkey anerl-aneyenh, ayengarl nhew arrer aremerreyelpeyenh.
REV 3:4 Irrpetyap arrantherr awelheyel-antey Akngeyew, iylpelerrey-angenh ikwerenh-angkwarr-antey aneyel. Arrantherr irlwart-anem aneyel. Akngey ran inkwerelheyel arrewantherr, arrantherrap atyeng-itwel alherl-aneyenh arnkwa arlter-akert.
REV 3:5 Ya, ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, rap aylpem arnkwa arlterel arrpemarl. Itnernem arnkwa arlter-akert-rneman atha ingkwernew pwek impen atyenh-warl itna Akngey-wenh-rnem-akert-warl. Rernemap atyeng-itwel aney-alpeyenh intem-antey. Nthekwern itnernem iparey-angenh-anem. Arlta ikwerel, Akngeyelarl ingkerrenh ayerneyenheng-arey, ayengan angkeyenh Akngey atyenhew antyerl-rnemew-then alakenh: “Nhenh-rnem atha iterl-areyel!”
REV 3:6 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew!’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Sardis-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 3:7 Irrkaty ran atyeng angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Philadelphia-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Ayengant anyent mwerr. Ayengant anyent arraty. Atha anyentel key arrengey David-wenh renhan antwerrkeyel. Key rantap altywereley-angker arriw anyentant. Arriw ikwer-angkwarran iwerr aynteyel Akngey atyenh-warl. Athant altywereleman, nthekwern ingwerentyel akentey-angenharl. Athant akentem, nthekwern ingwerentyel altywereley-angenharl. Aley ayeng angkeyel Philadelphia-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 3:8 Atha iterl-areyel, arrantherrarl aneyel-angkwarr. Atha iterl-areyel, arrantherrarl alhengkerrerrew-anem aley. Aleyan arrantherrap intem-antey angka atyenhew awelheyel. Arrantherran ingwer-rnem iley-angenharl, “Anantherran Jesus iterl-arey-angenh.” Alakenh-angkwarran atha altywerelew arriw renhan, arrantherraw aylpenheyew. Nthekwern ingwerentyel akentey-angenh arrantherr-wety.
REV 3:9 Atha ingwer-rneman iterl-areyel, Jew-rnem-arrpanteyarl ilelheyel-rnem. Rernem irrtywerremel ileyel, apmwangkwarr akalty-anthemel. Akngey-wenh-rnem-arrpantey, arrangkw, arrenty Satan-wenh-rnemarlap rerneman. Athap renh-rnem ilem, irrtywerremelarl ileyel-rnem, rernem kwenerremel nakeyew arrenhantherrenh. Rernemap angkeyenh, “Jesus-elan arrenhantherrenh arntarnt-areyel mwerr-angkwarr.”
REV 3:10 Arrantherran atyeng rlterrk rtnenh, atyeng mpwelhemel, ayengarl apey-alpeyenhew. Arrantherr atyeng-wety intwemelerrey-angenh-antey. Athan arrenhantherrenh iwerl-alhey-angenh-antey, rlterrkarl aynteyenheng-arey ingkerrenhew ahern nhenh-itwel ingwer-ingwer.
REV 3:11 Ya, ayengarl ingwer-ingwer apey-alpeyenh-wety! Arraty-angkwarr-antey ayenh apent-ayntenh-arey, aleyan arrantherr aneyel-angkwarr-apeny. Athap mwerr-angker anthem arrewantherr. Arrantherr apek ayenh apentey-angenh, atha nthekwern mwerr-angker anthey-angenharl. Athan ingwerentyewantarl anthem.
REV 3:12 Ya, ingwerenty rlterrk rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, athap renh rnkernem apwert rlterrk arlpenty-apeny, warl Akngey atyenh-wenh-warl. Rap aney-alpem irrngerney intem-antey, warl renh iwerl-alhey-angenh. Athap ingkwerneyenh itna Akngey atyenh-wenh ikwer-warl. Irrkaty-angkwarr atha ingkwerneyenh itna Jerusalem Ngwampeny ikwer-warl, Akngey-wenh tawen-penh. Ingwer-ingwer Akngeyel atwarrelheleyenh tawen renh Jerusalem alker irrwerl-they. Athap ingkwerneyenh itna ingwer-anem atyenh ikwer-warl. Itna renhan iterl-arey-angenh-antey.
REV 3:13 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew!’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Philadelphia-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 3:14 Irrkaty ran atyeng angkew arrpemarl, “Angka atyenh ingkwerneyew antyerlew, Christian Laodicea-areny-rnemarl arntarnt-areyelew. Ileyew renh alakenh: ‘Atha anyentel angka Akngey-wenh arraty iley-angker. Athan inngarl ileyel. Ayeng alkenh aneyel ingkerrenhew, rarl arnwarnew-rnemew. Aley ayeng angkeyel Laodicea-areny-rnemew. Awelhenh-arey atyeng arrantherr!
REV 3:15 Atha iterl-areyel, arrantherrarl aneyel-angkwarr. Arrantherr iterreyel, arrantherr ayenh arraty apenterl-anenty-arrpantey. Arrangkwarlap ran! Arrantherran arwarl irrwerlap-aneyelarl, kwatyel alperr irrwerlap-aneyel-apenyarl. Arrantherr innga ilkelhemel ayenh apentey-angenharl. Nthakenh atha arrenhantherrenh ileman?
REV 3:16 Pwertay mwanty-antey! Nthakenh alakenh arrantherr apenterl-aney-angenh. Atha arrenhantherrenh iwewerr, apelh arrakert-they iweyel-apeny.
REV 3:17 Arrantherr iterreyel, ayenharl arraty apenterl-anenty. Arrangkwarlap ran! Arrantherr ilerreyel, “Mwerr-angkwarr anantherr ingkerrenh anerl-aneyel, ilek-ilek-then man-then atnyenemel.” Arrantherranap apatemel angkeyel. Irrepern-rnem! Inngan arrangkwarl atnyeneyel! Arnkweweny aparrng anerl-anenty-apeny. Nyerrelarlap alakenh!
REV 3:18 Awelhenh-arey atyeng! Angkeperremel ayenh ayernemel, mwerr-angker gold ingwer-lkwer inngethen antheyew, mwerr man ilkwangkwarr-wetyarl. Alakenhaymanap ilek-ilek mwerr-angker atnyenerl-anenty-apenyarl. Ayenh ayernenh-arey, arnkwa arlter antheyew, arrantherr aylpeyew, nyerrerrewerr. Aparrng-wety ayenh ayernenh-arey, anter mwerr-angker antheyew apernelheyew-arelh, arrantherr anaynt areyew-ayteng.
REV 3:19 Ayengan ahelerreyel arrewantherr, ayengap ilkelheyel-anteyarl arrewantherr artewentyel atyenh-angkwarr. Alakenh-anyemarlap ran. Ayengarl ilkelheyel-rnem atha iltem athamerremel, rernem akaltyerreyew-awaty, arraty-angkwarr anaynteyew. Alakenhaym atha arrenhantherrenh ileyel, mwanty angkeperreyew apmwewety atyeng-warl.
REV 3:20 Awelhenh-arey atyeng! Ayengan rtneyel arriwel rltar-atwemel, alakenh arlkemel, “Altywerelenh-arey atyeng! Ayeng aylpenheyew arrewantherr-warl. Anantherr inkwerelhelemel anaynteyew, amern arlkwemel.”
REV 3:21 Ya, ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, athap renh alkenh-anem arrernem atyeng-itwel. Ayengarl anenheng-arey ahern nhenh-itwel, arrentyel rlterrk atyeng arnwarnenh. Ayenganap rlterrk-anteyarl ikwer-wety rtnenh. Atharl renh antengelew-penh, ayengap aney-alpew Akngey atyenh-itwel-anem chair mwerr-angker-itwel. Aleyan aylak aneyel alkenh-anem ingkerrew. Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, rap alkenh-anem aney-alpem atyeng-itwel, arntarnt-aremel ingkerrenh.
REV 3:22 Arrantherran iylpakertarl! Awelhenh-arey mwanty-antey, Inweng Mwerr-angkerelarl ileyel-angkwarr Akngey-wenh-rnemew!’” Nhenhan angka antyerl ikwer, Christian Laodicea-areny-rnemarl arntarnt-areyelew.
REV 4:1 Ikwer-they athap altyerr ingwerel-ayeth-anem arew. Arriw altywer-anem irrew alker-itwel. Irrkaty wetharl ahenty terampet-apeny angkenty, atharl arrwekel awew, ranem atyeng angkey-alhew arrpemarl. Rap angkew, “Apetya! Atha ngkweng lwewarrerneyew, nthakenharl aynteyenh ingwer-ingwer.”
REV 4:2 Arwapeny Akngeyelan Inweng ikwerenh thwenew arawerrng rlterrk-akert atyeng-warl, rap ayenh arrer-apeny-anem akngeynew, Akngey rarl aneyel-warl. Athap arew irrwerl-itwew chair ilkwanem. Chair ikwer-itwew ingwerenty anenh.
REV 4:3 Rap arrtyernenh apwert mwerr-angker alkeny-alkenyel-apeny. Mpwelarrel arrtyernemel amperelelhew chair renh.
REV 4:4 Chair 24 ingwer-rnemelan amperelelhenh chair ilkwa renhan. Chair ikwer-rnem-itwelan anenh artwa ampwa alkenh-rnem 24 arnkwa arlter-akert. Akapwert-itwelan rernem ampwal mwekart-apeny atyetyart-wenh atnyenenh, gold-penharl arnwarnew.
REV 4:5 Chair ilkwa ikwer-theyan awely-awelyan arrkenh arwerlk alkenh-akert. Lherrm 7 ampenh arrwekel-ampeny arrtyernemel. Rerneman inweng 7-an Akngey-wenh-rnemarl.
REV 4:6 Kwaty-apeny rtnenh chair ilkwa arrwekel-ampenyel. Ranap glass-apenyarl, kwatyarl arlan rtneyel-apeny, irlwart anaynt arey-angker ikwer-angkwarr. 4 ingwer-rneman rtnenh chair ikwer arrerenty, atnwenth iteth-rnemarl. Rernemanap annga akngerr-akert; artep-itwew, arnelty-itwew, akngerr inngey. Anyent ingweran rtnenh arraty-ampeny chair-itwel, ingweran ayleng-ampeny, ingweran ingkern-ampeny, ingweran arrwekelarl.
REV 4:7 Anyent ingweran lion-apeny, ingweran pwelek-apeny, ingweran inngerr artwapeny, ingweran irrety-apenyarl, alkerelerrenh alker-itwel.
REV 4:8 Aympelh-akert-rnemarlap rerneman. Aympelh atherr atnyeney-angenharl rerneman, arrangkw. Aympelh 6-akert rerneman. Aympelh-itwewan annga akngerr rernem atnyenenh, irrwerleng-angkwarr-then kweneng-angkwarr-then, arlka ingkerr-angkwarr. Rernemap aylelherrenh intem-antey arltel-then kwenyel-then alakenh: “Mwerr-angker, mwerr-angker, mwerr-angker! Ingkart Akngey Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew! Ran arrwekel anenh, ingkerrenh arnwarney-angenhel-antey. Aley ra iteth aneyel. Ahern-then alker-then ywerrenheyenharl, ran iteth anayntem intem-antey!”
REV 4:9 Aley rernem aylelherreyel-antey, renh nakemel mwerr-angker antwemel, rarl aneyel chair ilkwa ikwer-itwel. Rernemarl aylelherrem-angkwarr, artwa ampwa alkenh 24 weth-rneman kwenerrem ikwer-warl, rarl iteth aleth-antey aneyel-warl. Rerneman aylwem ampwal mwekart-apeny atyetyart-wenh gold-penh ikwer-rnem-wenh, arrwekel-ampeny chair ilkwa ikwer-itwel arrernemel, alakenh angkemel:
REV 4:11 “Akngey ngan Atyetyart alkenh anewantherrenh! Arrwekel awank-akerr ngantey iterrew, ahern-then alker-then arnwarneyew, ingkerrenh aleyarl ayntem. Ntwant arawerrng alkenh atnyeneyel. Alakenhaym-they anantherr ngenh nakeyel, alkenh mwerr-angker ngarl aneyel.”
REV 5:1 Ikwer-penhan atha altyerr-itwew-anem arew, irrkaty wetharl anenh chair ilkwa mwerr-angker ikwer-itwew. Itep arraty-ampeny-itwelan ra atnyenenh pip arlpenty ataperrelewarl. Pip ikwer-itwelan angkarl ayntenh arrwekel-ampeny-itwel ingkern-ampeny-itwel-then. Nthekwern arey-angenh, ankerel-apeny 7-arl akentemel rlterrkelew, nthekwern renh arlpimpeley-angenh.
REV 5:2 Athap antyerl alkenh arew, rarl angkenh atayel alakenh: “Angwenharl ran, Akngeyelarl renh rlwanew, anker-apeny-rnem akeyew, pip nhenh arlpimpelemel akenteweyewan? Artwa mwerrelant akentewey-angker!”
REV 5:3 Ingkerrenh ahern-areny-rnem-then, ahernel kweneng-areny-rnem-then, irrwerl-areny-rnem-then rernem ywarn iterremel ingwerentyew nthwenh, pip renh akenteweyew, rernem areyew.
REV 5:4 Atharl arew-penhan, ayengap artnew artewentyel-anem. Rerneman nthwew ywarn-antey artwa mwerrew, ra akenteweyew pip renh, rernem areyew.
REV 5:5 Ampwa alkenh anyent atyeng angkew, “Artney-angenh! Nhak araw! Yanharl arawerrng ilkwakertan, ran Layen Judah-wenharl. Arrengikwan ikwerenh David-arl. Ran ingkerrenh antengelew. Rant anyentel akentewey-angker.” –
REV 5:6 Ikwer-theyan atha arew yep-yep akely, rarl rtnenh chair ilkwa mwerr-angker arrerenty. Atnwenth iteth 4 weth-rnem, 24 alkenh weth-rnem-then rernem rtnenherrenh, amperelemel yep-yep akely renh. Athap arew yep-yep renh, ayengap iterrew, “Kwerrm yanh-rnem-anem ara! Renhan ipmew-antey atwewarl apekarl, rap itetherrenhey-alpew-anem.” Ra atnyenew rewely 7 annga 7-then. Anngernemanap inweng 7 Akngey-wenh-rnemarl, renh-rnemarl thwenew apmer arrpanenh-warl ahern-warl.
REV 5:7 Chair ilkwarenyel pip renh-antey antwerrkenh itep arraty-angkwarrel. Yep-yep akely ran arrer-apeny-anem alhew, pip-anem inemel ikwer-they.
REV 5:8 Atnwenth iteth-rnem 4 ampwa alkenh 24-then rernem kwenerrew yep-yep akely ikwerel, atnertel-ayeth ayntemel. Rernemap antwerrkenh ampwal ketay-apeny, irrkwethen gold-penh. Irrkwernem-they kwert mwerr-angker itntenh Akngey-warl-ilwengk, renh irrngerney-anthaynteyew. Ikwerenh-rnemarl angkem ikwer, ran irrngerney irremarl, kwert mwerr-angker ikwerarl ra irrngerney irrem-apeny.
REV 5:9 Rernemap song ngwampeny aylelherrenh yep-yep akely ikwer-warl-ilwengk, renh nakemel: “Ngant anyent mwerrarl. Ntwant anyentel iney-angker pip renh akentewemel! Nga katy ilwew, arrnga thelemel ahern-areny-rnemew. Alakenh-anyem ntwa akngerr payemelemel angkepelew apmer arrpanenh-they, angka ingkerrenhew, irrpwerl-thenew, arlter-thenew, arrkay-rnemew-then. Ntwap renh-rnem angkepelew Akngey-warl-athek, rernem anaynteyew ikwerenh-angkwarr.
REV 5:10 Aleyan Akngey alkenh ikwer-rnemew. Rerneman irrngerneyarl aneyel, ikwer warrkerremel. Rernemap alkenh-anem aneyenh intem-antey, arntarnt-aremel apmer arrpanenhew.”
REV 5:11 Athap arew chair ilkwa renh arrpemarl. Atnwenth iteth 4 weth-rnem-then alkenh 24 weth-rnem-then rernem rtnenherrenh-antey. Antyerl-rneman rtnenherrenh, renh-rnem amperelelhemel, akngerr inngel. Nthekwern count-emeley-angenh, arrangkw.
REV 5:12 Rerneman atayel aylelherrenh alakenh-anyem: “Yep-yep akely renh nakaynteyew! Renharl ipmew-antey atwew, ranap mwerr-angker inngarl! Alkenharlap ran, arawerrng ilkwakert, alkenh inngarl aneyel apmer arrpanenhew! Ran rlterrk, akalty, arraty inngarl iterreyel, ingkerrenh iterl-areyel!”
REV 5:13 Ikwer-penhan atha awew, ingkerrenharl aylelherrenh. Ingkerrenh ahern-areny-rnem-then, ahernel kweneng-areny-rnem-then, kwaty-areny-rnem-then, alker-areny-rnem-then rernem aylelherrenh atayel alakenh-anyem: “Ingkerrenhelan renh nakeyew, chair mwerr-angker-itwelarl aneyel, yep-yep akely renh-then nakemel! Ratherranap mwerr, arawerrng ilkwakert. Alkenh inngarl ratherr aneyel apmer arrpanenhew! Anantherr kwenerr-aynteyew ikwer-atherr-warl-ilwengk, aleth aylelherremel, renh-atherr nakemel, ipmelhey-angenh!”
REV 5:14 Atnwenth iteth 4 weth-rnem, chair arrerentyarl rtnenherrenh-rnem, rernem angkew, “Ya! Amen!” Alkenh 24 weth-rnem kwenerrew arrpemarl, atnertel-ayeth ayntemel.
REV 6:1 Yep-yep akely wethel atnyenenh-antey pip ataperr renhan, anker-apeny 7-elarl antwerrkenh. Atharl altyerr arenh-angkwarr, rap anyent-tangkwel iylwew. Atnwenth iteth weth-rnem 4 anenh-antey. Anamerl-antey anyentan angkew, kwaty awely-awelyarl angkenhey-alpeyel-apeny, “Apetya!”
REV 6:2 Athap arew nantew arlter-anem. Ingwerentyarl anerl-alhenh artep-itwel pewenarr-akert. Ingwerentyel renh anthew ampwal mwekart-apeny atyetyart-wenh gold-penh, akapwert-warl arrerneyew. Artwa army-areny rlterrkarlap ran, rap ahern-warl-ilwengk anperl-alhew arawerrng rlterrk-akert, ingkerrenh atwemel antengeleyew, Akngey-wetyarl arlkarerreyel-rnem.
REV 6:3 Yep-yep akelyel iylwew anker-apeny ingwer-anem pip ikwer-they, namp 2-anem. Atha awew, atnwenth iteth namp 2-anem angkenty, “Apetya!”
REV 6:4 Athap arew nantew ingwer-anem, rnter-rnter rwapeny. Ingwerentyan angkew ikwer, rarl artep-itwel anerl-alhenhew, “Ahern yanh-warl alha! Ahern-areny-rnem ahel-antha, rernem atwerr-aynteyew ipmew-antey. Nthekwern rernem aney-angenh-anem mwerrant-arey, arrangkw.” Renhap ingwerentyel anthew nayp arlpenty-anem.
REV 6:5 Yep-yep akelyel iylwew anker-apeny ingwer-anem pip ikwer-they, namp 3-anem. Atha awew, atnwenth iteth namp 3-anem angkenty, “Apetya!” Athap arew nantew irrpwerl-anem. Ingwerentyarl anerl-alhenh artep-itwel, ampwal ntang weigh-emeleyew-arelh-akert.
REV 6:6 Athap awew, ingwerentyarl angkenty. Nthakenh renh arey-angenh. Ra apek atnwenth iteth 4 weth-rnem-itwew ampepewelew. Rap angkew, “Aleyan aherrety-anem anem, rlterrk inngarl ayntemel. Katen-rneman artwerrety anem. Ntang alyepant-anem aynteyel akngerrew, rernem arlkweyew. Kel ntang-then amern-then dear-anem irrem. Arwerl olive-angketyarr-then arwerl grapes-angketyarr-then mwerr-antey menty anayntem.” PLEASE CROP THIS ILLUSTRATION ABOVE THE MAN'S WAISTBAND
REV 6:7 Yep-yep akelyel iylwew anker-apeny ingwer-anem pip ikwer-they, namp 4-anem. Atnwenth iteth namp 4-anem angkew, “Apetya!”
REV 6:8 Athap arew nantew arrkay-anem. Ingwerentyarl anerl-alhenh artep-itwel, itnan Ipmarl. Ingwerelan renh apentenh, itnan Ipmangketyarr-itwel. Ingwerentyan angkew ikwer-atherrew, “Atha arawerrng-anem mpwelewanth antheyel. Ahern-warl alhenh-atherr apmer arrpanenh-warl, atwerl-alpaynteyew ipmew-antey. Ingwer-rnemant atantherl-alpayntenh-atherr nayp arlpenty-akertel. Ingwer-rneman amern arlkwey-angenhel-ayntenh-atherr, rernemaw ilweyew-ayteng. Ingwer-rneman arntetyel-ayntenh-atherr, rernemaw ilweyew arrpemarl. Thwenenh-atherr atnwenth ilek-ilek ahelengkw-rnem ingwer-rnemewan, renh-rnem thnweyew ipmew-antey. Ingkerr-weny, ingwer-rneman mentyarl aneyew.”
REV 6:9 Yep-yep akelyel iylwew anker-apeny ingwer-anem pip ikwer-they, namp 5-anem. Altyerr-itwel atha arew inweng-rnem, itetharl anenh ahern-itwel arrwekel. Rernem angka Akngey-akert ilenh, ilek-ilek rarl mpwarew-akert. Ingwer-rnemelanap angka ikwer-wety arlkararrew, renh-rnem-anem atwew ipmew-antey. Rernem kweneng-apert anenh apwert ilperr-ilperr yanhel. Apwert ikwer-itwew rernem arrtyenh atnwenth ilek-ilek Akngey-warl-ilwengk.
REV 6:10 Rernemap arlkenh atayel, “Akngey, Ingkart nga alkenh anewantherr ingkerr-angkwarr! Ngant anyent mwerr, ngant arraty angkey-angker! Ilenger ntwa ingkerrenhan rnkerneyenh ayernemel? Ilenger ntwa atweyenh weth-rnem, anenhantherrenharl atwew-penhan ipmew-antey?”
REV 6:11 Ingwerentyelan renh-rnem anthew arnkwa arlter-rnem, rernem aylpeyew. Ra angkew, “Alerl mpwelhenh-arey. Atha ingwer-rneman rlwanew, ilweyew irrkaty-angkwarr. Rernemanap arrewantherr apelty. Rernem atyengew warrkerreyel arrpemarl. Ikwer-penhan atha renh-rnem court-emeleyenh, arrenhantherrenharl atwew-penh ipmew-antey.”
REV 6:12 Atha arew, yep-yep akelyel iylwew anker-apeny ingwer-anem pip ikwer-they, namp 6-anem. Ahernan artewentyel-anem akngelhew. Ingkenyan arrtyerney-angenh-anem irrew, atemwengk-anem irrew kwenyel-apeny-anem. Alkentan rnter-rnter-anem irrew arrngapeny.
REV 6:13 Antyarr-rneman aytnew-anem ahern-warl, amern aytnem-apeny arwerl-they rwarr ilkweng-arey.
REV 6:14 Alkeran ywerrerl-alhew-anem, pip ataperrelem-apeny. Apwert ilkwa ingkerrenhan akngelhenh, ingweram-angkwarr-anem aremerrenh apmer arrpanenh-itwew. Apmer ahern kwaty alay ampep-itwew ingkerrenhan rernem akngelhenh arrpemarl.
REV 6:15 Akngerran atererrew-anem, rernemap anterrerrenh. Ingkerrenh anterrenh: artwa alkenh-rnem apmer arrpanenh-areny-rnem, artwa ahelengkw alkenh-rnem, man akngerr-akert-rnem, kapment-areny-rnem, ingwer-rnemewarl warrkerreyel-rnem, amentarl warrkerreyel-rnem-akerr. Rernemap anterrerrenh, irrtyert-aylpeyew apwert-itwew intey-angketyarr-warl.
REV 6:16 Rernemap arlkenh apwert-rnemew alakenh: “Aytneyew anantherr-warl, irrtyert-akwerneyew weth-atherr-wety! Yanharl chair mwerr-angker ilkwitwew aneyel-wety irrtyert-akwerneyew, ra arewerr! Yep-yep akely-wety-then irrtyert-akwerneyew, rarl anewantherr ahelerreyel, atwewerr ipmew-antey!
REV 6:17 Arltan rlengk ayntem, Akngeyarl angkew, 'Aylak ingkerrenh court-emeleyenh, rwewarl iwemel.' Anantherr nthakenh arrngert rtney-angenh ikwer-atherr-wety.”
REV 7:1 Ikwer-penhan atha arew antyerl-rnem 4 altyerr-itwel, rernemap rtnenherrenh ahern nhenh-itwew. Ingweran rtnenh akngerrakw, ingweran altwerlarl, ingweran ayerrerarl, ingweran antekerrarl. Rernemap arrngert rtnenh awer-wety, awer pwewerr ahern-warl, kwaty alay-warl-then arwerl-rnem-warl-then.
REV 7:2 Akngeyan angkew, “Awelhenh-arey! Atha arrenhingkerrenh ileyel, alheyew ahern-then kwaty-then apmweleyew.” Antyerl ingwer-anem tyerrelhey-alhew akngerrakw-they, rap rwalep antwerrkenh. Rwalep ra Akngey iteth-wenharl. Antyerlan arlkew-anem antyerl 4 ingwer weth-rnemew,
REV 7:3 “Alerl-tangkwel arringkerr mpwelhenh-arey! Rlwetangkwel aningkerr warrkenh Akngey-wenh-rnem-warl ingkwerney. Ikwer-penhant arringkerr apmwelem ahern-then kwaty alay-then arwerl-rnem-thenan.”
REV 7:4 Ingwerentyel atyeng ilew, renh-rnem-warlarl ingkwerneyenh akngerr inngey, 144,000. Rernemanap artwamp Israel-wenh alerikw-rnem 12-penh, awank-akerrarl anenh.
REV 7:5 Judah-wenh-rneman 12,000 anenh, renh-rnem-warlarl ingkwernew rlwangkwarr, Reuben-wenh-rneman 12,000 anenh, Gad-wenh-rneman 12,000 anenh,
REV 7:6 Asher-wenh-rneman 12,000 anenh, Naphtali-wenh-rneman 12,000 anenh, Manasseh-wenh-rneman 12,000 anenh,
REV 7:7 Simeon-wenh-rneman 12,000 anenh, Levi-wenh-rneman 12,000 anenh, Issachar-wenh-rneman 12,000 anenh,
REV 7:8 Zebulun-wenh-rneman 12,000 anenh, Joseph-wenh-rneman 12,000 anenh, Benjamin-wenh-rneman 12,000 anenh. Ya, renh-rnem-warl ingkerrenh alakenh ingkwerneyenh.
REV 7:9 Ikwer-penhan athap arew, akngerr rtnenherrerl-alhenty. Akngerr innga. Nthekwern count-emeley-angenh, arrangkw. Apmer arrpanenh-areny; angka ingwerek-ingwer, irrpwerl-then arlter-then arrkay-then. Rernemap rtnenherrenh arrwekel-ampeny chair ilkwa atyetyart-wenh-itwew, arrwekel-ampeny chair yep-yep akely-itwew-then. Rernem arnkwa arlter-akert, waly-rnem antwerrkemel.
REV 7:10 Rernemap aylelherrenh artewentyel alakenh-anyem: “Akngeyay! Ngant anyent aneyel chair ilkwa atyetyart-wenh-itwewan! Ntwethenant yep-yep akelyel-thenant mpwelak anenhantherrenh itethelem ipmewetyan!”
REV 7:11 Ampwa alkenh 24 weth-rnem-then atnwenth iteth 4 weth-rnem rernem rtnenherrenh chair arrerenty. Antyerl ingkerrenhan rtnenherrenh ikwer-itwew arrpemarl, ampwernem-then atnwenth-rnem-then amperelelhemel. Rernemap kwenerrew-anem chair ilkwa atyetyart-wenh arrwekel-ampenyel, atnertel-ayeth ayntemel, nakemel Akngey alakenh:
REV 7:12 “Ya, Akngey anewantherrenh mwerr-angker! Ingkerrel anantherr renh nakemer! Ra ingkerrenh iterl-areyel! Ra arawerrng rlterrk-akert! Ra ilek-ilek mwerr-angker mpwarew anewantherr ingkerrew! Ingkerrenhel renh mwerr antwerl-anemer intem-antey aleth! Ya, arraty alakenh-anyem!”
REV 7:13 Ampwa alkenh anyentel ayenh ayernew, “Arlter-akert yanh-rneman, ntwan apek renh-rnem iterl-areyel? Nthenh-areny-rnem rerneman?”
REV 7:14 Atha tyernew, “Atha iterl-arey-angenh. Ntwant iterl-areyel.” Ra angkew, “Ingwer-rnemelan rlterrk mpwarenh ikwer-rnem, atwemel renh-rnem, artewentyel pwarrk anthemel. Alakenhaymarl ayntenh-angkwarr, rerneman Akngey-wety angkeperrey-angenh-antey. Rernem iterl-arenh-antey, yep-yep akely Akngey-wenh katy ilwewarl ikwer-rnem, arrnga thelemel. Rernem apmwangkwarr-tangkwel anenh, rernemap awelhew-anem yep-yep akely ikwer. Arrnga ikwerenhel ra apmwa ingkerrenh irrarlkew ikwer-rnem-wety. Arnkwerneman mwerr-angker arlter-rnem ikwer-rnem-wenh, renh-rnemarl irrarlkew arrnga ikwerenhel.
REV 7:15 Alakenhaym-wety: Rernem rtnenherreyel arrwekel-ampeny chair ilkwa Akngey-wenh-itwel, warrkerremel ikwer arltel-then kwenyel-then tyaty ilkwa ikwerenh-itwew. Ya, Akngeyan aneyel chair ilkwa ikwer-itwel, arntarnt-aremel ikwerenh-rnem, iwerl-alhey-angenh.
REV 7:16 Akngey-wenh yep-yep akely ra rtneyel chair ilkwa arrerenty. Artwa yep-yepew-artey-apenyarlap ran. Ra renh-rnem arntarnt-areyel, ayteng-akngemel kwaty mwerr-angkerarl anterreyelarl-angketyarr-angkwarr. Kwaty renharl antywem-penh, itetharlap aleth-antey aneman. Angayakw irrey-angenh, angkethakw irrey-angenh-anem, arrangkw-anem. Itwernel ampey-angenh-anem, ampepenyel rwenperrey-angenh. Akngeyel rantey-anem irrarlkeyenh anngerneman. Rernem arrangkey-angenhan anaynteyew intem-antey.”
REV 8:1 Yep-yep akely ra antwerrkenh-antey pip ataperr renh. Rap iylwew anker-apeny anyent ingwer-anem pip ikwer-they, namp 7-anem. Akngerr akeleyterrew-anem irrwerl. Alerl rernem angkey-angenh akeleyt anew.
REV 8:2 Atha arew antyerl 7 ingwer-rnem-anem. Nhenh-rneman intem rtnenh Akngey-itwel arrwekel-ampeny. Ingwerentyel terampet anthew ikwer-rnem anyentam-anyent.
REV 8:3 Apwert ilperr-ilperr gold-elarl artew ayntenh arrwekel-ampeny chair mwerr-angker atyetyart-wenh-itwew. Rernem rwa aperrk-tangkwel arrernew apwert ikwer-warl, rernemap irrkwa gold-penh thalt-apeny mwerr-angker intey-angkerinp aperrk-warl-anem arrernew, rap mwerr-angker intenh kwert-angkwarr. Antyerl ingweran aremerrey-alhew-anem, apwert ikwer-itwew arrwekel-ampeny rtnerl-alhemel. Rap irrkwa gold-penh antwerrkenh. Ingwerentyel anthew thalt-apeny akngerr mwerr-angker inteyelarl, irrkwewarl-anem arrerneyew, aperrk-itwew arrtyemel. Antyerlel irrkwa antwerrkew. Irrkwa ikwer-they-anem kwert itntenh Akngey-warl-athek. Kwert mwerr-angker-anem itntew Akngey-warl-athek, raw inkwerelheyew. Akngey-wenh-rnemarl angkem ikwer-warl, irrkaty-angkwarr angkan alpem ikwer-warl ikwer-rnem-they. Alakenh-anyem kwert-apeny angka ikwer-rnem-wenh alpem Akngey-warl.
REV 8:5 Antyerl rap inew aperrk rwenp-rnem apwert ilperr-ilperr ikwer-they, arrernemel irrkwa ikwer-warl. Irrkwa renh aperrk-akert iwew kwenel-athek ahern-warl. Arwapeny arwerlk angkew, awely-awely-anem arrkew, ahern arrewemel.
REV 8:6 Antyerl 7 rernem mpwelhenh, angkelh-angkelheleyew terampet.
REV 8:7 Antyerl arrwekelenyel-tangkwel angkelh-angkelhelew terampet ikwerenh. Anamerl-antey ingwerentyel iyntwerelhelew aperrkwer, rwa, arrngethen, iwemel ahern-warl. Rwelan ampernew apmer ingwerentyant arwerl ingwerentyant-then. Rap antywer atherrkeny ampernew ingkerr.
REV 8:8 Antyerl ingwerel-anem terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Ingwerentyel anamerl-antey iwew apwert-apeny rwakert ilkwa kwaty alay-warl. Kwaty alay ingwer-ampenyan arrnganem irrew.
REV 8:9 Kwaty alay-areny ingwer-rnemant ilwernerrew. Rtnwernem akngerr alhenh kwaty alay ikwer-itwew. Apwert ilkwel ra ngkweltyelew rtnwa ingwer-rneman.
REV 8:10 Antyerl ingwerel-anem terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Anamerl-antey antyarr ilkwa aytnew alker irrwerl-they, itnan Tyekerteley-angker. Rwenp innga ra ampenh, rap atwew ilpay ingwer-rnem kwaty apeynt-then. Kwaty ingwer-ampenyan tyekerterrew. Akngerran ilwernerrew kwaty ikwer-penh.
REV 8:12 Antyerl ingwerel-anemarl terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Anamerl-antey atwemengkel artew ingkenyan anyent-ampeny. Alkent anyent-ampeny artew arrpemarl irrkaty-angkwarr. Ingkenyan atemwengk irreyelpew arlta ampepew-atety. Alkentan atemwengk irreyelpew ampepenyew-atety. Antyarr ingwer-rnemelan arrtyerney-angenh irrew.
REV 8:13 Athap irrwerl itnywenew, irretyarl alkerelerrenh. Rap arlkenh alakenh artewentyel: “Pwertay! Pwertay! Pwertay! Ayengan amperrngerreyel arrewantherr ahern-areny-rnemay! Antyerl ingwer irrpety yanh-rnem-alew? Rernem-anemarl terampet-rnem angkelh-angkelheleyenh. Irrpety-inger ilek-ilek apmwa aynteyenh ahern-itwew!”
REV 9:1 Antyerl ingwerel-anem terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Antyarr atha arew, alker-they aytnenty ahern-warl. Rap artwapeny rtnew irrka intwer-ampenyel. [Irrka ikwer-itwewan Akngeyel inweng apmwernem akentem. Ingwer-ingweran ra renh-rnem iweyenh rwa ilkwewarl, aletharl ampeyel-warl.] Ampwal ilperr-ilperrel arriwan artew door-el-apeny. Ingwerentyel key anthew antyarr renh, door altywereleyew.
REV 9:2 Rarl altywerelewel, kwert ilkwa arlwar anew irrka ikwer-they, rwa ilkwethey-apeny. Kwertel ingkeny artew-anem. Alker atemwengk irreyelpew, nthakenh arey-angenh-anem.
REV 9:3 Intelty akngerr tyerrelhew kwert ikwer-they, ahern-warl-anem atwarrerrew. Ingwerentyel renh-rnem rlterrkelew, akngerr atantheyew, atneth-akertel-apeny.
REV 9:4 Antyerl angkew ikwer-rnem, “Atherrk arlkwey-angenh, arwerl arlkwey-angenh, alperr-akerr arlkwey-angenh! Menty aney! Menty aney Akngey-wenh-rneman, rlwewarlarl ingkwernew-rneman! Ingwer-rnemant atanthenh-arey!
REV 9:5 Nthakenh arrantherr renh-rnem atanthey-angenh ipmew, arrangkw. Arwa pwarrk anthem alkent-rnem 5-ew-atety.” Apmwanem rernem awelhem, atneth-akertel atanthenty-penh.
REV 9:6 Ikwereng-arey rernem iterrem alakenh, “Pwarrkerreyel anantherr! Ilweyew-anem anantherr!” Arrangkwaw! Ilwey-angenh-antey. Rernem anerl-aneyenh, kwarnelherl-aneyenhant pwarrk inngey.
REV 9:7 Intelty-rneman rtnenherrenh nantew-rnem-apeny. Rernem mpwelhenh, alheyew akngerrarl atwerrenh-warl. Ampwal mwekart-apeny atyetyart-wenh gold-penh-akert akapwert-itwew. Inngerran artwapeny.
REV 9:8 Alta arlpenty arelh-apeny. Arntekan arreylp lion-apeny.
REV 9:9 Arneltyan arlkwertel ayen-penhel artelhew irrtyart-wety. Intelty-rnemarl alkerelerrew, aympelh-rnem arwerlk angkew, nantew pakey-akert akngerr-apeny, atwerrenty-warlarl anterrenty, akngerrarl atwerreyel-warl anterrenty.
REV 9:10 Rernemap atanthenh kantyel, atneth-akertel-apeny. Alakenh rernem akngerr pwarrk anthew alkent 5-ew-atety.
REV 9:11 Antyerl anyent atyetyart ikwer-rnem intelty-rnemew anenh, rap irrka intwer kwert-akertew-artey anenh. Angka Hebrew-they renh itnewem Abaddon, angka Greek-theyan itnewem Apollyon-arl. Itna yanh-atherrel ileyel, Altheney-angker Ingkerr.
REV 9:12 Alakenh apmwa arrwekelenyan ayntem. Alerl-antey apmwa ingwer-atherr aynteyenh.
REV 9:13 Antyerl ingwerel-anem terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Anamerl-antey ingwerenty atha awew angkenharl. Ran apwert ilperr-ilperr ikwer-they angkenh, Akngey-itwelarl arrwekel ayntenh. Apwert renhan gold-el artew, rap rewely 4 atnyenew. Rewely ikwer-rnem-they apek ra angkenh.
REV 9:14 Rap angkew antyerl terampet-akert ikwer, “Ilpay yanh-itwew Euphrates-itwew antyerl 4 aneyel, arertnewarl. Renh-rnem tyarlewanem!”
REV 9:15 Antyerl 4 rernem mpwelhenh arlta ikwerew, Akngeyelantarl iterl-areyelew. Ra renh-rnem artwerelenh-tangkwel, rap renh-rnem alakenh ilenh, “Arnwarnelhenh-arey!” Arlta ikwerel, renh-rnemarl tyarlewewel, rernemap alhew, akngerr atweyew ipmew.
REV 9:16 Athap altyerr-angkwarr-anem arew, artwa army-areny-rnem nantew-akert alhenh, akngerr innga. Nampan atha awew; 200,000,000-arlap ran. Artwa army-areny-rnemel atnyenew alkwert-rnem ayen-penh, arnelty artelheyew. Alkwert rernem rnter-rnter, blue one, yellow one. Nantew-rneman akapwert lion-apenyarl. Lherrm arrakert-they rlwemertnew, ikwakeng itntenh kwert yellow one.
REV 9:18 Kanty rtnwem ahelengkw-rnem-apeny, tnhwaynteyew akngerr ipmew. Rtwem-rnemel rernem ingwer-rnem tnhwew ipmew. Nantew-rneman alhew apmer arrpanenh-warl, atweyew akngerr ipmew lherrmel kwertel-then.
REV 9:20 Ingwer-rnemanap ilwey-angenharl, arrangkw-antey. Rernemap Akngey-warl angkeperrey-angenh, weth-rnem iteth-anteyarl anew-rneman, arrangkw. Rernem angkenh-antey inweng apmwernemew. Ya, rernemap kwenerrenh-antey ampwal apmwernemew, rernemarl mpwarewew gold-penhew, thilp-penhew, bronze-penhew, apwert-penhew, arwerl-penhew. Ampwal apmwernemel nthakenh arey-angenh, nthakenh awey-angenh, nthakenh alhey-angenh, arrangkw.
REV 9:21 Rerneman apmwel-ayeth-antey anenh; ipmew ingwer-rnem atwenh, ingwer-rnem aylenh arntetyerreyew, mpwenyel alherlewenh, irrtyert-inenh ilek-ilek. Rernemap nyerrerrey-angenh, amperrngerremel angkey-angenh ingwer-rnemew, angkeperrey-angenh Akngey-warl-athek, arrangkw.
REV 10:1 Atha arew antyerl alkenh ingwer-anem altyerr-angkwarr, irrwerl-theyarl atwarrenhey-alhew. Kwenpayel renh artew, arnkwel-apeny. Mpwelarrel akapwert-angkwarr amperelew. Inngerrarl itwern-apeny amparrkenh. Arlaw atherran rwa lherrm-apeny.
REV 10:2 Rap pip ataperr antwerrkenh. Ingwerentyel arrwekel-antey pip renh arlpimpelew. Rarl rtney-alhew ahern-itwew, ingkety arraty-ampeny alay-itwewarl, ayleng-ampeny ahern artwerrety-itwew.
REV 10:3 Rap atayel arlkenty iwew lion-apeny. Rarl arlkenty iwewel atha awew awely-awely angkenty-apeny. 7-inger ra angkew alakenh-anyem.
REV 10:4 Awely-awely angkenty-penh, ayeng arrkernelhew, pip ineyew, angka ikwerenh ingkwerneyew ikwer-warl. Ingwerentyarlap angkewan irrwerl-they, “Menty ayntey! Angka ingkwerney-angenh, awely-awelyarl angkew 7-inger. Ingwerenty iley-angenh!”
REV 10:5 Antyerl atyetyart rarl rtnenh alay-itwew ahern-itwew-then, rap irrwerlerrew itep arraty-angkwarr alker-warl-athek.
REV 10:6 Rap angkew, “Awelhenh-arey ingkerrenh-antey! Akngey ran intem-antey aleth aneyel! Rap mpwarew alker, ahern, alay-then ilek-ilek. Innga atha ileyel, rarl aweyel-wety. Nthakenh ra arlengew-alenty mpwelhey-angenh, arrangkw!
REV 10:7 Awank-akerr ra iterrew, “Nthakenh atha ilem ahern nhenhan, atharl mpwarewan?” Ranap akngerr iley-angenharl, rarl iterrenhan. Artwa angkakert-rnemant ilenhan ra. Aleyanap arrantherr ingkerrenhel iterl-areyenh, antyerl namp 7-elarl terampet ikwerenh angkelh-angkelheleyenhel.”
REV 10:8 Irrkaty wethan angkew atyeng arrpemarl irrwerl-they, “Alha antyerl atyetyart ikwer-warl, alayelarl rtneyel-warl ahernel-then. Pip weth ineyew, rarl antwerrkeyel, pip arlpimp renh.”
REV 10:9 Ayengap alhew antyerl ikwer-warl, pip ikwer ayerneyew. Rap angkew atyeng, “Nhanteyaw! Pip nhenh ina! Arlkwanem renh! Arrakert-itwew antemarn-apeny arwerl ankerr-penh-antey. Atnert akey-angkerarlap ran.”
REV 10:10 Athap pip renh inemel arlkwew-anem, rarl ilanthew-angkwarr. Ya, inngarl antemarn-apeny arrkernew. Atharl arlkwew-penh, atnert ayenh akew.
REV 10:11 Ingwerenty atyeng angkew, “Alha arrpemarl, angka Akngey-akert ileyew ingkerrenhew, rernemaw iterl-areyew, nthakenharl irreyenh ikwer-rnemew. Atyetyart ilkwernemew-then ila. Akngerr apmer arrpanenh-itwew ila; angka ingwerek-ingwer, irrpwerl-then, arlter-then, arrkay-then.”
REV 11:1 Ingwerentyel ayenh anthew arwerl arlpenty arraty ruler-apeny measure-emeleyew-arelh. Rap angkew, “Arwerl nhenh ina. Alha, aylpenha Akngey-wenh tyaty ilkwewarl. Arwerl measure-emeleyew-arelh akngerr-inger arrerna tyaty ikwer-angkwarr, ntwaw iterl-areyew, warl ilek-apenyarlap ran. Arlpenty apek, rtwety apek. Measure-emela irrkaty-angkwarr apwert yanh amperneyew-arelh. Ingwer-rneman rtnenherreyel warl ikwer-itwew, nakemel Akngey-warl aylelherreyel. Arey renh-rnem count-emelemel. Akngerr apek, irrpetyap apek.
REV 11:2 Yard yanhan aketh-ampenyan mentyarl, measure-emeley-angenh. Akngeyelan yard yanh anthew ingwer-rnemew, renh iterl-arey-angenh-rnemew. Ra anthew tawen Jerusalem-then ikwer-rnem, rernem atakeyew. Rernemap lthwemel alhaynterl-aneyenh apmer ikwer-itwew alkent 42-ew-atety.
REV 11:3 Rernemarl apmer ikwerel aremerrey-alhenty, atha angkakert atherr ikwer-rnemew thweneyenh, angka arraty atyenh ilaynteyew. Ratherrap ilerl-aneyenh alkent 42-ew-atety, arnkwa apmwel aylpemel amperrngerremel.” Alakenh-anyem ra angkew atyeng.
REV 11:4 Angkakert Akngey-wenh weth-atherr ratherr intem-antey rtnem Akngey-itwew. Ran atyetyart aneyel ahern ingkerrenh-angkwarr. Ratherran arwerl olive atherr-apeny, ampwal arlpenty weth atherr lherrm-angketyarr-apeny.
REV 11:5 Ingwer-rneman ilkelhey-angenh ikwer-atherr artewenty. Ingwerenty apek iterrem, renh-atherr atweyew-arrpantey, kel rwa lherrm arrakert ikwer-atherr-they tyerrelhem, ywerrelhelemel atwem. Ingwerentyel renh-atherr irrwernem, ratherrap renh-rnem ilwerl-athenemarl.
REV 11:6 Akngeyelan renh-atherr rlterrkelew, kwaty-then rntwey-angenheleyew. Ratherrarl angka Akngey-wenh ilerl-apaynteyenheng-arey, kwatyanap rntwey-angenh, arrangkw arrpemarl. Akngeyel renh-atherr rlterrkelew arrpemarl, kwaty apmweleyew, kwatyan arrnganem irreyew. Ratherr ilkelhentyelan, apmwa ilek-ilek thweneyenh ahern-warl.
REV 11:7 Alkent 42-ew-atety ratherr alherl-aneyenh, ilerl-apaynteyew angka Akngey-wenh. Ikwer-penhan arraylenty anyent tyerrelhey-aynteyenh irrka irrkaty intwer ikwer-they, renh-atherr antwerrkeyew. Rap renh-atherr atweyenh ipmew-antey.
REV 11:8 Rap ipma atherr iwerlelpeyenh iwerr ampep-itwew tawen ilkwa Jerusalem-itwew. Apmer ikwer-itwewan Jesus atwemel, arwerl iylpeyl-atherr-warl tywenew. Akngerrel apmer renh itnewem Sodom, Egypt-then. [Rernem iterl-areyel, artwa apmwernem anenh apmer ikwer-atherr-itwew awank-akerr.]
REV 11:9 Ya, ipma ratherr ayntaynteyenh arlta irrpetyew-atety ingwepenh-ingwerel-anem. Akngerr-anem apetyeyenh apmer arrpanenh-they, angka ingwerek-ingwer angkemel – irrpwerl-then, arlter-then, arrkay-then. Rernemap ipma renh-atherrenh atwew-areyenh, ingwer-rnem-then artwereleyenh, akwernewerr.
REV 11:10 Rernemarl renh-atherr arerl-aneyenhel, rernemap inkwerelhemel angkerrerl-aneyenh alakenh, “Mwerr wenh! Weth-atherr ipmanem! Ratherran pwarrk anthenh anewantherr, aleyan arrangkw-anemarl!” Rernemap akarr-akarrerreyenh, amern kwenty arlkweyew, ilek-ilek-then antherremel inkwerelhemel.
REV 11:11 Rernem alakenh irreyenh arlta irrpetyew-atety ingwepenh-ingwerel-anem, ratherrarl ipmantey aynterl-anerl-aneyenh. Ikwer-penh Akngeyel ikwer-atherr rwarr anthew, ratherrap itetherrenhey-alpew-anem anamerl-antey, rtnenhey-alpew-anem. Akngerrel arew, rernemap apateyelpew atererremel.
REV 11:12 Ratherr awew, ingwerenty atayel angkew ikwer-atherr irrwerl-they, “Apetyenh-atherr nhenh-warl!” Renh-atherr arlkarerreyel-rnemelan intwarew, ratherrarl irrwerl alpew kwenpay-angkwarr.
REV 11:13 Ahernan artewenty innga arrewew-anem, iltep-iltewelhew ingweram-angkwarr. Warl ingwerentyaman aytnew ngkweltyerremel. Akngerr ilwernerrew, 7,000 innga. Ingwerenty iteth-anteyarl anew, atererrew innga, rernemap Akngey nakew.
REV 11:14 Alakenh-anyem apmwa ingwer-anem aynteyenh. Alerl-antey apmwa anyent ingweran aynteyenh.
REV 11:15 Antyerl ingwerel-anem terampet ikwerenh angkelh-angkelhelew. Ingwer-rneman atayel angkerrenh irrwerl alakenh: “Akngeyel Jesus Christ rlwanew. Rlengkan ratherr atyetyart ilkwanem anem ahern ingkerrew. Akngey ran atyetyart aneyenh arawerrng rlterrk-akert intem-antey!”
REV 11:16 Ampwa alkenh weth-rnem 24 rernem anenh-antey Akngey-itwew arrwekel-ampenyel chair ikwerenh-rnem-wenh-itwew. Rernemap kwenerrew-anem, atnertel-ayeth ayntemel, nakemel Akngey alakenh:
REV 11:17 “Akngeyay, Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew! Anantherr ngenh nakem! Nga arrwekeleny anenh, iteth-antey aneyel. Aleyan nga atyetyart ilkwa aneyel arawerrng rlterrk-akert apmer arrpanenhew!
REV 11:18 Ingwer-rnem ngkweng awelhey-angenh-rnem rernem ahelerrenh ngkweng. Ngan ikwer-rnem ahelerrem-anem aley. Rlengkan arlta ntwa rlwanewarl, ipmernem itetheleyew, renh-rnem ayerneyew-anem anyentel-anyentel. Rlengkan ntwa ilek-ilek mwerr-angker anthem angkakert ngkwenh-rnemew, angka ngkwenharl ilenh awank-akerr. Rlengkan ntwa ilek-ilek mwerr-angker anthem ngkwenh-rnemew, akely-akelyew ilkwetyilkwew, rernemarl ngkweng mwanty-antey awelhenh. Aleyan nga awakelhem ingwer-rnemew, ngkwenh-rnemarl atwenhew ahern nhenh-itwew. Ntwap inngarl renh-rnem irrarlkemel atweyenh.” Alakenh-anyem ampwa alkenh weth-rnem 24 angkew.
REV 11:19 Ikwer-penhan ingwerentyel arriwan altywerelew Akngey-wenh tyaty ilkwitwew irrwerl. Arriw-angkwarr athap arew box impen Akngey-wenh. [Apwert ilperr-ilperr atherr angka Akngey-wenh angka rlterrk-rnem-akert 10 ayntenharl box ikwer-itwew.] Atharl arew box impen, awely-awelyan arrkemel angkew, ahernan arrewew, aperrkwer aytnew irrwerl-they.
REV 12:1 Ikwer-penhan ilengem ingwer-lkwer aremerrew tyak innga alker-itwew. Arelhanap ra, arelh anyent-anem alkerel anerl-anenty. Arnkwan ikwerenh itwern-apeny. Ra rtnew alkent-itwew. Akapwert-itwew ampwal mwekart-apeny mwerr-angker atyetyart-wenh antyarr 12-akert.
REV 12:2 Arelh irrepern ra arntetyarl awelhewarl artnenh.
REV 12:3 Athap arew, ilengem ingwer-lkwer aremerrew tyak innganem alker-itwew. Rtnwem ahelengkw-apeny rnter-rnter, ilkwa inngarlap ran, akapwert-rnem ampwal mwerr-angker 7 mwekart akely-apeny atyetyart-wenh-rnem-akert, rewely-rnem 10 arrpemarl.
REV 12:4 Rap kanty-anem akngelhenh ingweram-angkwarr, antyarr-rnem iwemel kantyel alker-they ahern-warl. Rap rtney-alhew arrwekel-ampeny arelh-itwew, ampa akely rakemel arlkweyew.
REV 12:5 Arelhel awey akely-anem atnyenew. Rtwemelanap nthakenh awey renh rakey-angenh. Ingwerentyelan renh inew anamerl-antey, akngeynemel Akngey-warl-athek chair ilkwa ikwerenh-warl-then. Renhanap Akngeyelarl rlwanew, aneyew atyetyart ilkwa ahern ingkerrew. Rarl ilkwerreyenhel, rap ingkerr arntarnt-areyenh arawerrng rlterrk-akertel.
REV 12:6 Arelh ran irrtyert-anterrew ahern arlpaw-ampeny-warl. Apmer ikwer-itwew Akngeyel alalewew ikwer arrwekel-antey, ra aynteyew. Akngey ikwer mpwelhenh, renh arntarnt-areyew. Ra arntarnt-arenh alkent 42-ew-atety.
REV 12:7 Ikwer-penhan irrwerl-areny-rnem atwerrenh-anem. Antyerl alkenh itnan Michael ra yerl-alhew antyerl ikwerenh-rnem-akert, rtnwem ilkwa renh atweyew antyerl apmwernem-then.
REV 12:8 Michael ikwerenh-rnemelan rtnwem ilkwa antengelemel atwew ikwerenh-rnem-then artewenty, renh-rnem irrwerl-they irrentemel arleng intem-antey.
REV 12:9 Ya, rernem rtnwem renh iwew kwenel-athek ahern-warl. Ran arrwekeleny weth, arrenty alkenh. Itna ingweran Satan. Ran irrtywalth, irrtywerl-amperney-angker ingkerr ahern-itwew, rernem apmwel-ayeth anaynteyew. Michael antyerl ikwerenh-rnem-akertel renh iwew kwenel-athek, antyerl apmwernem-then.
REV 12:10 Atha awew ingwerenty arlkew atayel irrwerl-they alakenh: “Akngeyan Atyetyart Ilkwa Ingkerrew! Arawerrng rlterrk-akertel ra anenhantherrenh itethelem ipmewety. Rap arrernew Alerikw Jesus Christ atyetyart arrpemarl. Arrenty alkenh Satan rtnenh Akngey-itwel arrwekel-ampeny intem, ingwel itwernew, ayntarrp-ilemel Akngey-wenh-rnem irrtywerremel. Michael antyerl ikwerenh-rnem-akertelan renh irrentew intem-antey arawerrng rlterrk-akertel.
REV 12:11 Akngey-wenh-rnem rernem arrenty Satan antengelew, Jesus Christ Akngey-wenh yep-yep akely ra katy ilwew ikwer-rnem, arrnga thelemel arwerl iylpeyl-atherr-itwew. Alakenh-anyem rernem arrenty Satan antengelew. Ingwer-rneman ilkelhenh, renh-rnem atweyew ipmew-antey. Akngey-wenh-rnemelan angka innga ikwerenh ilayntenh, ingwer-rnem-wety atererrey-angenh, arrangkw. Alakenh arrpemarl rernem arrenty Satan renh antengelew.
REV 12:12 Alakenh-wety ayengan angkeyel arrewantherr irrwerl-areny, ‘Inkwerelhemel anaynteyew!’ Arrantherran ahern-areny-rnem alay-areny-rnem, arrewantherr rlterrkarl aynteyenh. Arrentyan atwarrew, aney-alpeyew arrewantherr-itwel! Aleyan ra ahelerreyel artewenty innga, rarl iterl-areyel, arlta ra arrer-anem irreyel, Akngeyelarl ikwer arrngerteweyenh intem-antey.”
REV 12:13 Rtnwemelarl iterl-arew, Michael-elarl renh iwew ahern-warl, rap iterrew, “Ya, atha arelh weth alwerney-anem awey akely-akert.”
REV 12:14 Ingwerentyelanap arelh renh anthew aympelh atherr irrety ilkwepenh, raw arlkerelerreyew-awaty apmer ikwerenh-warl arlpaw-warl, Akngeyelarl ikwer alalewew arrwekel-antey. Apmer ikwer-itwew rtnwemel nthakenh renh antwerrkey-angenh, arrangkw. Akngeyelap arelh renh arntarnt-arenh alkent 42-ew-atety.
REV 12:15 Rtnweman ikwer arrkernelhenh arrngerteweyew, mwerr-antey alkerelerrewerr. Ra rlkwetherrew kwaty akngerr arrakert-they atnyerr-apeny, arelh renh akngeyew kwatyel.
REV 12:16 Ahernanap altywererrew, renh alpemeleyew. Kwaty rtnwemelarl rlkwetherrew, ra altywer ikwer-angkwarr thelhelew, arelh ra mwerr-antey alkerelerrew-anem.
REV 12:17 Rtnweman ahelerrew arelh ikwer artewenty innga, rap alhew, ampa ikwerenh-rnem atweyew, ampa aperlikw-rnem-then. Rerneman Akngey-wenh angkewarl awelheyel-rnem, intem-antey angka Jesus-akert ileyel-rnem ingwer-rnemew.
REV 12:18 Rtnwem ran rtnenh arlwerengel kwaty alay impalth-itwew.
REV 13:1 Ikwer-penhan atha arraylenty arew, kwaty alay-theyarl tyerrelhey-ayntew. Ranap ingwer-lkwer-anem, rewely 10-akert akapwert 7-akert. Rewely 10 ikwer-rnem-itwew ampwal mwerr-angker mwekart atyetyart-wenh akely-apeny gold-penh 10 ayntew. Akapwert 7-itwew ingwerentyel ingkwernew angka apmwernem, Akngey arrkentelhelemel.
REV 13:2 Arlka atnwenth lipert-apeny, ingkelthel arlpenty arreylp-akert bear-apeny. Arrakertan lion-apenyarl. Rtnweman angkew, “Atha ngenh rlwanem, atyeng warrkerreyew. Atha arawerrng atyenh ngenh anthem, ngenh rlterrkeleyew, ntwa ilek-ilek mpwareyew. Ngap anem chair ilkwa atyenhel, ngap atyetyart anem ahern-itwew.”
REV 13:3 Athap arraylenty renh arenh, akapwert 7-akert. Akapwert anyentan kwerrm-akert, ayengap iterrew, “Ingwerentyelan renh ipmew atwew arrwekel-antey! Rap itetherrenhey-alpew!” Ingkerrel ahern-itwew arew, rernem apaterrew, awelhemel ikwerant-anem, rarl angkenhew.
REV 13:4 Rernemap ingkerrenh kwenerrenh apal rtnwem ikwer, Akngey inngewarl-arrpantey, rtnwemel rarl arawerrng ikwerenh anthew arraylenty ikwer. Rernem ingkerr kwenerrenh arraylenty ikwer-warl, nakemel alakenh, “Arraylenty ran rlterrk inngey ingwer-rnem-angkwarrarl! Nthakenh renh ingwerentyel ipmew atwey-angenh!”
REV 13:5 Akngeyelan arraylenty tyarlewew, ra nakelhemel angkeyew, Akngey renh-then arrkentelheleyew. Rap renh tyarlewew, ra aneyew atyetyart alkent 42-ew-atety.
REV 13:6 Arraylenty rap Akngey arrkentelhelew artewenty innga itna ikwerenh-then. Rap Akngey-rnem arrkentelhelew, ikwerel-arleng aneyel-rnem-then. Rap apmer Akngey-wenh arrkentelhelew, rernemarl ingkerr anew-anenh irrwerl.
REV 13:7 Ikwer-theyan arraylenty alhew, atwerreyew akngerr Akngey-wenh-rnem-then alkent 42-ew-atety, renh-rnem antengeleyew-atety. Nthakenh ingwerentyel artwereley-angenh. Akngeyel ran artwereley-angenh arrpemarl. Arraylenty ra atyetyart ingkerrenhew anenh; apmer arrpanenh-arenyew, angka arrpanenhew, irrpwerlew, arlterew, arrkayew-then.
REV 13:8 Ingkerr ahern-areny-rnem ikwer kwenerremel nakeyenh. Ingwerentyanap irrpetyap ikwer awelhey-angenh aneyenh, renh nakey-angenh. Itnan ikwer-rnem-wenh Akngey-wenh yep-yep akelyel ingkwernew arrwekel-antey pwek impen ikwerenh-warl, rernemaw intem-antey aneyew. Ra itnernem ingkwernew awank-akerr, rarl alker-then ahern-then mpwarey-angenhel-antey. Artwa ahelengkw-rnemel yep-yep akely atwew ipmew.
REV 13:9 Iylpakert arrantherr! Awelhenh-arey mwanty!
REV 13:10 Akngeyel rlwanew akngerr ikwerenh-rnem, renh-rnem akwerneyew tyayl-warl. Inngarl ingwer-rnemel renh-rnem antwerrkem, akwernemel tyayl-warl. Akngeyel rlwanew akngerr ikwerenh-rnem, renh-rnem atweyew ipmew nayp arlpentyel. Inngarl ingwer-rnemel renh-rnem akep-akalthem ipmew. Alakenh-wety Akngey-wenh-rnem ikwer awelh-aynteyew, ipmelhey-angenh.
REV 13:11 Ikwer-they atha arraylenty ingwer-anem arew, ahern-theyarl tyerrelhew. Ingwer-lkwerarlap ran, rewely atherr-akert, yep-yep akely apeny. Rap atayel arlkenh rtnwem weth-apeny.
REV 13:12 Ra warrkerrenh arawerrng ilkwakert arraylenty wethew alay-arenyew. Arawerrng ilkwakertel ra ahern-itwew pwerep-anthenh, kwenerr-aynteyew arraylenty alay-arenyew, renh nakemel. Arraylenty alay-areny ranap kwerrm ilkwakert weth akapwert-itwew.
REV 13:13 Rewely atherr-akert wethel tyakel ilek-ilek mpwarenh, akngerrel araynteyew, rernemaw apateyew. Ra ilew, rwa apetyeyew alker-they ahern-warl. Inngarlap alakenh irrewan.
REV 13:14 Akngeyel renh tyarlewew, alakenh irreyew, arraylenty alay-arenyew warrkerreyew. Alakenhap ra ahern-areny akngerr irrtywerl-ampernew, rernemaw iterreyew, alay-arenyan atyetyart ilkwew-arrpantey. Rap renh-rnem ilew, “Arwerl ilkwa arrpeyew-arrpantey, arraylenty weth alay-areny-apeny, kwerrm nayp arlpenty-penh-akert!” Rernemap arwerl mpwarew rapeny.
REV 13:15 Akngeyel ran tyarlewew rewely atherr-akert weth, arwerl renh itetheleyew, ra angkeyew-anem. Rap renh-rnem ilew, “Arwerl ikwer-warl kwenerrenh-arey nakemel!” Ingwerentyanap apek kwenerrey-angenh arwerl ikwer. Kel arwerl ra ingwer-rnem ilanthenh, renh-rnem atweyew ipmew.
REV 13:16 Rewely atherr-akertel warrkenh ikwerenh-rnem ilenh, ingkerrenh-antey amperneyew pwelek-apeny itep arraty-angkwarr, rlwewarl apek. Renh-rneman alakenh ampernem; ilkwernem, akely-rnem, man akngerr-akert-rnem, man-weny-rnem, warrkenh-rnem, atyetyart-rnem-akerr.
REV 13:17 Rernemanap apek anthelhey-angenh, renh-rnem amperneyew. Kel nthakenh rernem ampwal-rnem payemeley-angenh, tharlemeley-angenh anem, arrangkw. Arraylenty arrwekeleny rewely 10-akert weth ra itna anyent-akert anenh. Itna ran namp ikwerenh ileyel. Kwerrm ampernentyan, itna arlkitwew ayntem intem-antey.
REV 13:18 Artwa angwenhelap namp renh iterl-arem? Tyak inngant, iterreyew arraty. Nampa artwewenharlap ran, 666-arl.
REV 14:1 Ikwer-penhan atha arew ingwer-angkwarr-anem altyerr-itwew. Akngey-wenh yep-yep akelyan rtnenh apwert ilkwa irrwerl-itwew. Apwertan itna Zion. Akngerr innga rtnenherrenh yep-yep ikwer-itwel, 144,000. Rlwitwew ingwerentyelan ingkwernew yep-yep-wenh itna Akngey ikwerenh-wenh itnethen.
REV 14:2 Athap ingwerenty angkerl-anenty-anem awew irrwerl-they. Atayel inngarlap ra angkewan, kwaty atnyerr-apeny, awely-awely ilkwapeny apek. Ayengan iterrew, “Mwerr-angker! Akngerr arrkenterrenty-apeny ampwal ketay-apeny!”
REV 14:3 144,000 weth-rnem ingkerrenh rtnenherrenh Akngey-wenh chair mwerr-angker atyetyart-wenh arrwekel-ampeny-itwew, atnwenth iteth weth-rnem 4-then ampwa alkenh 24 weth-rnem-akerr. 144,000 rernem aylelherrew arreyn ngwampeny ingwer-lkwer. Nthakenh ingwerentyak arreynew akaltyerrey-angenh. Rernemant iterl-arenh arreyn renh. Akngeyel renh-rnem ingwer-rnem-then ayerrpelew, ahern-they angkep akngey-alpeyew. Ra renh-rnem payemelew arrnga Jesus-wenhel.
REV 14:4 144,000 rerneman ingwer-itwew ayntey-angenh anewarterrem-apeny. Rernemap irrtywerrey-angenh, apmwel-ayeth aney-angenh, arrangkw. Nthakenh ingwerentyakel renh-rnem ayntarrpeley-angenh. Rernemap yep-yep akely renh apentenh ingweram-angkwarr. Akngeyel renh-rnem akngakew ahern-areny-rnem-they. Rap payemelemel ayerrpelew ikwer-atherr, Akngeyew yep-yep akelyew-then, rernemap mwerr-angkerarl ikwer-atherr-wenh, intem-antey.
REV 14:6 Ikwer-penh atha arew antyerl ingwer-anem alkerelerrenharl. Ra angka mwerr-angker ilerl-apenh, angka rarl arraty innga intem-antey aneyel. Rap ahern-areny-rnemew ilerl-apenh, akngerr apmer arrpanenh-arenyew; angka ingwerek-ingwer angkeyel-rnemew, irrpwerlew-then arlterew-then arrkayew-then.
REV 14:7 Rap atayel innga angkenh, “Akngey nakenh-arey arrantherr, kwenerremel, mwanty-antey awelhemel mwerr antwemel! Rlengkan ra apetyeyel, ingkerr rnkerneyew ayernemel. Renh nakenh-arey! Rant anyentel ilek-ilek mpwarew; alker, ahern, alay, kwaty alapeltharr-then!”
REV 14:8 Antyerl namp 2-anem atha arew alkerelerrenharl. Rap angkerl-apenh, “Awelhenh-arey! Tawen Babylon-areny-rneman apmwa innga, rernemap ingkerr apmer arrpanenh-areny-rnem ilenh, 'Mwerr arrantherr apmwangkwarr mpweny aynteyew ingwer-rnem-then.' Aleyan rernem arrangkw-anem ywerrelhelew. Ilek-ilek aytnew, apmer ra arlpaw-anem aynteyelpew. Tawen ilkwa weth Babylon arrangkw-anem!”
REV 14:9 Ikwer-penhan atha antyerl namp 3-anem arew alkerelerrenharl. Atayel ra angkerl-apenh, “Pwertay! Akngeyan aley ahelerreyel-anem weth-rnemew, kwenerreyelarlew arraylenty wethew, arwerl wethew-then rapenyew-then. Akngey ran ahelerreyel ikwer-rnem, rernemarl anthelhew, rlwa amperneyew, itep apek. Ya, ra ahelerreyenh inngarl ikwer-rnem, renh-rnem iwemel rwewarl kwert ikwakeng-warl. Rernemap pwarrkerreyenh artnemel artewenty. Antyerl Akngey-wenh-rnemel yep-yep akelyel-then rernem aytareyenh, rernemarl pwarrk artneyenh.
REV 14:11 Kwertan rwa ikwer-they intemarl arlwar anaynteyenh. Arltel ingwel-then rernem intem-antey artnayntem pwarrk. Nthakenh ltyerrey-angenh, ankwayntey-angenh, arrangkw. Alakenhaym aynteyenh ikwer-rnem, rernemarl kwenerrenh arraylenty ikwer arwerl wethew-then rapenyew-then, rernemarl anthelhew, renh-rnem itna ikwerenh-akert amperneyew.”
REV 14:12 Alakenh-wety Akngey-wenh-rneman ipmelhey-angenh anaynteyew, rernemarl ikwer awelh-ayntem, Jesus renh intem apent-ayntemel.
REV 14:13 Ingwerenty-anem atha awew, irrwerl-they angkerl-anenty, “Alakenh ingkwerna pip-warl! ‘Ingwer-rnem Jesus-arl apentenh-rnem, rernem iteth-tangkwel anenh ahern-itwew, rernemap ilwew-anem. Aleyanap rernem iteth aneyel inkwerelhemel!’” Inweng Akngey-wenhel ran awew, rap tyernew, “Ya innga! Akngeyel iterl-areyel, rernem artewenty ikwer warrkerrenh. Rernem ltyerremel ikwer-itwel aney-alpeyenh intem-antey.”
REV 14:14 Ikwer-they atha irrwerl itnywenew. Athap anyent ingweran arew, Artwa Inngarl Akngey-wenh-apeny-anem, anenharl kwenpay arlter-itwew. Akapwert-itwewan ampwal mwekart-apeny atyetyart-wenh gold-penh. Itepelan ra nayp arlpenty amper-amper antwerrkew, arreylp innga.
REV 14:15 Antyerl ingwer-anem tyerrelhenhey-alhew Akngey-wenh tyaty ilkwethey irrwerl. Rap atayel arlkew, wetharl anenhew kwenpayel, “Nayp ngkwenh ina! Amern weytan ampeng-anem ahern-itwew. Alheyew akemel ingkerr akarrelemel.”
REV 14:16 Rap amern akew, antyerlel ilew-angkwarrarl. Nayp ikwerenhel ra anamerl-antey akew, akarrelew amern weyt-rnem. Amern weyt picture talk-arlap ran, akngerr-apeny.
REV 14:17 Antyerl ingwer-anem tyerrelhenhey-alhew Akngey-wenh tyaty ilkwethey. Rap antwerrkew nayp arreylp arlpenty amper-amper arrpemarl.
REV 14:18 Atha antyerl ingwer-anemarl arew, rwarl arntarnt-arenh, apwert ilperr-ilperr-itwewarl ampenh. Apwert ikwer-they ra anperl-alhew, atayel arlkenhew antyerl nayp-akertew, “Nayp ngkwenh ina! Amern grapes-an ampeng-anem ahern-itwew. Alheyew akemel ingkerr akarrelemel.”
REV 14:19 Rap alhew akeyew, antyerlel ilew-angkwarrarl. Nayp ikwerenhel ra anamerl-antey akew, akarrelew amern grapes-rnem. Rap iwew irrka ilkwewarl, ingketyel-anem lthwaynteyew. Grapes picture talk-arlap ran. Ran akngerr-apeny, weth Akngeyew awelhey-angenh-rnem-apeny. Ran ahelerreyel innganem ikwer-rnem.
REV 14:20 Irrka ra Jerusalem arrer-apeny. Rernem grapes lthwenh ikwer-itwew. Grapes-penh akarr thelheley-angenharl, arrangkw. Arrngarl raw! Arrnga ran ankalhenh ilpay intwer-itwew-apeny, nantew-wenh akapwertew-atety. Rap ankalhenh arleng-alenty, 300 kilometre-ew-atety.
REV 15:1 Ikwer-theyan tyak ilkwa ingwer-lkwer-anem aremerrew alker-itwew. Athap apatemel itnyweneyelpew, antyerl-rnem 7 arew-anem apmwa anthey-angker-rnem. Akngeyan ahelerreyel innga apmwernemew, rap anthew arawerrng 7 antyerl ikwer-rnem, antheyew apmwernem akngerrew. Apmwarl ipmelheyelpeyenh-anem. Akngey ran ahelerrey-angenh-anem, arrangkw-anem.
REV 15:2 Athap arew glass-apeny-anem, ayntenharl arlperrty irlwart innga kwaty-apeny, alay ilkwapeny. Kwaty alay ra amparrkenh rwa amperl-anenty-apeny. Akngerr innga rtnenherrenh alay impalth-itwew, weth-rnem rlterrkarl anew-rnem arraylenty weth-angkwarr, kwaty alay-they tyerrelhewarl. Rernem renh antengelew, kwenerrey-angenh ikwer. Ampwal weth rapeny apwert-penharl mpwarew, ikwer rernem kwenerrey-angenh arrpemarl. Namp ikwerenh atnyeney-angenh rlwitwew itep-itwew-then, arrangkw, 666 wethey. Akngeyelan renh-rnem anthew ampwal ketay-apeny-rnem-anem.
REV 15:3 Rernemap aylelherrenh Moses-wenh arreyn weth, angkakert Akngey-wenh awank-akerrarl anenh. Arreyn ingweran yep-yep akely-wenh rernem aylelherrenh arrpemarl alakenh: “Akngey ngant anyent rlterrk arawerrng ilkwakert. Ngan Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew. Ilek-ilek mwerr-angker mpwaremel, intem-antey arraty-angkwarr mpwarem. Ngan atyetyart ilkwa aneyel apmer arrpanenhew!
REV 15:4 Ingkerrenhel nakemer mwerr-angkwarr, itna ngkwenh mwerr antwemel. Ngant anyent mwerr-angker inngan. Ngkweng mwanty awelhem, ngkweng-warl-athek mwanty ilelhemel. Akngerr apmer arrpanenh-arenyel areyenh, ntwarl arraty-angkwarr mpwarem intem, rernemap arleng-they apeyarr-alheyenh, ngkweng-warl-athek kwenerreyew.”
REV 15:5 Ikwer-they atha irrwerl itnywenew arrpemarl. Akngey-wenh tyaty ilkwa rtnenh, arriwan altywerarl. Kwenan rtnenh kalikw impen Ingkart-wenh, Akngey rarl ikwer-itwew aneyel.
REV 15:6 Tyaty ilkwa ikwer-they antyerl weth-rnem 7 tyerrelhew, apmwa anthey-angker-rnem. Rernem arnkwa arlpenty-akert arlter innga. Arnelty-angkwarr ikwer-rnem-itwew pilt gold-penh amparrkew.
REV 15:7 Atnwenth 4 iteth weth-rnem rtnenh-antey. Anyentelan irrkwa akely-rnem 7 gold-penh anthew antyerl 7 weth-rnemew apmwa anthey-angker-rnemew. Akngeyelan ngkwarl wayn-apeny-anem thelew irrkwa 7 ikwer-rnem-warl. Alakenh ra ahel inngarl irrewan. Rarlap ran, intemarl aneyel, rap ahelerrem innga akngerr apmwernemew.
REV 15:8 Kwert ilkwa tyerrelhew tyaty ilkwa ikwer-they, Akngey rarl anenh arawerrng ilkwakert. Nthakenh ingwerentyan aylpey-angenh tyaty-warl kwert-wety, arrangkw-antey. Alerl-antey ingwer-ingwerant rernem aylpayntem. Antyerl 7 weth-rnem-tangkwel ipmelhem, apmwarl anthem-penh.
REV 16:1 Ikwer-theyan atha awew, ingwerenty arlkenharl atayel innga tyaty ilkwitwew. Rap angkew antyerl 7 weth-rnemew, “Alhenh-arey arrantherr! Irrkwa 7 akngenh-arey wayn-apeny-akert. Thelenh-arey-anem ahern-warl! Alakenhan akngerr ahern-areny-rnemel iterl-arem, ayengarl ahelerrem innganem ikwer-rnem!”
REV 16:2 Antyerl namp 1-tangkwel alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they ahern-warl. Anamerl-antey akngerr-anem arntetyerreyelpew, tywen apmwa akngerr-akert pwarrkerremel. Rerneman akngerr weth-rnem namp arraylenty weth-wenh-akert. Kwerrman rernem atnyenew arlkitwew namp-akert. Rernemap kwenerrem ampwal rapeny-warl apwert-penh-warl.
REV 16:3 Antyerl namp 2-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they kwaty alay-warl. Anamerl-antey alay arrnganem irreyelpew, rap ikwakeng inngarl intenharl, arrnga ra ipmewenh. Ilek-ilek kwaty alayel anenharl ilwernerrew.
REV 16:4 Antyerl namp 3-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they ilpay-rnem-warl ngenty-rnem-warl-then. Anamerl-antey kwaty arrnganem irreyelpew.
REV 16:5 Antyerl ingweran angkew-anem. Ran kwaty ingkerrenh ahern-itwew arntarnt-arey-angker anenh. Atha renh awew, Akngeyew alakenh angkenty, “Akngeyay, ngan arrwekeleny anenh, ahern nhenharl arnwarney-angenhel-antey. Iteth nga aneyel, iteth nga anayntem intem-antey. Ntwa anyentel mwerr-angker mpwarem, arraty ingkerrew mpwarem. Apmwernemewan nga awakelhew.
REV 16:6 Apmwa weth-rnemelan Akngey-wenh-rnem atwew ipmew artwa angkakert ikwerenh-rnem-then arrngew-antey. Alakenhan ntwa renh-rnem arrnganem anthew, rernem antyweyew. Arraty-angkwarr ntwarl alakenh mpwarew!”
REV 16:7 Athan ingwerenty-anem awew arlkewarl. Ra rtnenh apwert ilperr-ilperr-itwew, kwert mwerr-angkerarl arlwar anem-itwew. Apwert ra ayntenh arrwekel-ampeny chair mwerr-angker Akngey-wenh-itwew. “Ya, Ingkart Akngey! Ngan Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew! Ntwa apmwerneman atwem! Alakenh-anyem ntwa apmelerr mwerr-angkwarr mpwarem, intem-antey arraty-angkwarr iterremel!”
REV 16:8 Antyerl namp 4-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they itwern-warl. Anamerl-antey itwern rwenp innganem irreyelpew. Akngeyel ilew, ingkerrenh amperneyew, renh-rnemap ipmew atwey-angenh.
REV 16:9 Rerneman ahelerrew innga, rwitwew ampemel. Rernemap Akngey apmwarl antwenh arrarletyel iltemel, rarl ilek-ilek apmwa tyarlewenh. Rernemanap angkeperrey-angenh ikwer-warl, renh mwerr antwey-angenh, renh nakey-angenh, arrangkw.
REV 16:10 Antyerl namp 5-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they chair arraylenty weth-wenh-warl. Chair ikwer-itwew arraylenty ra anem atyetyart ilkwa akngerrew. Apmeranap ikwerenh atemwengk-anem irreyelpew. Akngerran ikwerenh-rnem pwarrkerrenh artewentyel. Aleny rernem akwarlkelhenh pwarrk.
REV 16:11 Rernem ahelerremel Akngeyan apmwa antwenh-antey, tywen-rnemarl pwarrkerrenh-antey. Rernemap angkeperrey-angenh-antey ikwer-warl-athek, apmwarl mpwarenh-penh, arrangkw.
REV 16:12 Antyerl namp 6-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they ilpay ilkwewarl itna Euphrates. Anamerl-antey kwaty ankalhey-angenh irreyelpew, arlwereng-anem artwerrety irreyelpew. Akngeyelan alakenh mpwarew, artwa atyetyart ilkwernemaw ahern artwerrety-angkwarran alheyew artwa army-areny-rnem-akert ikwer-angkwarr akngerrakw-they.
REV 16:13 Atha inweng apmwernem irrpety-anem arew, perak-rnem-apeny rerneman. Ingweran tyerrelhew rtnwem weth-wenh arrakert-they, ingweran arraylenty weth-wenh arrakert-they, ingweran artwa angkakert-wenh arrakert-theyarl, wetharl irrtywerremel ilenh.
REV 16:14 Inweng apmwernemel ilek-ilek mpwarenh arawerrng rlterrk-akertel. Rernemap alhew apmer arrpanenh-warl ahern-itwew, atyetyart-rnem arlweleyew, rernemaw atwerreyew Akngey-then. Akngey ranap renh-rnem antengeleyenh ingkerr.
REV 16:15 Jesus rantey angkew-anem, “Awelhenh-arey arrantherr! Ayengan apetyeyenh anyelkelan, artwa irrtyert-awarr-apeny kwenyel! Ingwerenty apek atyek mpwelhem, arntarnt-arelhemel atyeng, rap inkwerelhem. Ra arnkwakert-apenyan mpwelhem, nyerrerrey-angenhel. Ingwerentyanap arnkweweny-apenyarl anerl-aneyenh, ingwer-rnemel renh-rnem arerl-aneyenh.”
REV 16:16 Ikwer-penhan inweng apmwerneman irrpety perak-apeny rernem arlkew atyetyart-rnemew army-areny-rnemew-then. Rernem renh-rnem ilanthew, akarr-akarrerreyew apmer anyent-itwew. Angka Hebrew-el apmer itna Armageddon.
REV 16:17 Antyerl namp 7-anemarl alhew, theleyew irrkwa ikwerenh-they alker-warl. Anamerl-antey ingwerentyan atayel arlkew Akngey-wenh chair ilkwa mwerr-angker-they tyaty ilkwitwew alakenh, “Kel-antey! Ipmelhew-anem!”
REV 16:18 Awely-awely-anem arrkew, atayel angkemel. Ahern arrewew artewenty innga, iltewelhew-anem. Ranap aleyant arrewew alakenh, ingwerentyelarl alakenh arey-angenh-antey.
REV 16:19 Tawen ilkwa Babylon atakelhew, apwert-rneman arlperrty ayntew. Tawen-rnem irrpety-anem ikwer-itwew aynteyelpew. Tawen ingwer-rnem-then apmer arrpanenh-itwew rerneman atakelhew arrpemarl. Akngeyel iterl-arew, akngerr apmer ikwer-areny-rneman apmwangkwarr anenh, rap ahelerrew artewenty innga ikwer-rnem, renh-rnem ilwerl-athenew ipmew.
REV 16:20 Ahernan arrewenharl, akwerlp akely-rnem ampep-itwew alay-itwew rernem ingkerrenh aylperl-alhew-anem kwaty-warl ywerremel. Apwert ingkerr ywerrerl-alhew.
REV 16:21 Aperrkwer-rnem-anem aytnew alker irrwerl-they, awerr innga ayen-apeny. Ingkerrenhel atwew artwethen arelh-then, pwarrk ilkwa anthemel. Rernem ywarn iterrew, nthakenh irrem. Akngeyan rernem apmwa antwenh-antey, rarl renh-rnem alakenh atwew.
REV 17:1 Antyerl 7 weth-rnem rernem rtnenh-antey, irrkwa arltwernem antwerrkenh. Ingweran apetyew atyeng-warl, rap angkew, “Apetya atyeng-angkwarr! Atha ngkweng lwewarrerneyew arelh apmwa innga. Akngeyel renh ipmew atweyenh. Ran ilem tawen ilkwa Babylon, wetharl rtneyel ilpay kwaty-akert akngerr-itwew. Arelh ra ayntem apmwangkwarr artwa akngerr-itwew apmer arrpanenh-itwew, man ineyew.
REV 17:2 Atyetyart ilkwernem apmer arrpanenh-they apetyenh, ayntaynteyew ikwer-itwew, rernemap apmwerrew rapeny-anem. Rernem apmwa anthelp-anthew arntety-apeny, akngerr ingkerr apmer arrpanenhel apmwerrew-anem. Rernemap ilkelhew, alakenh irreyew intem-antey, wetharl ngkwarl antywenty-apeny.”
REV 17:3 Ikwer-penhan Inweng Akngey-wenh-anem atyeng-warl aylpenhey-alhew. Antyerl irrkaty ra ayenh akngew apmer artwerrety-ampeny-warl-anem. Apmer ikwer-itwew atha arelh arey-alhew, irrwerl anerl-anenty arraylenty rnter-rnter-itwew. Ranap akapwert 7-akert, rewely 10-akert. Arlkitwew angka apmwernem arlperrty ingkwernew, Akngey arrkentelhelemel.
REV 17:4 Arelh ra arnkwa mwerr-angker rnter-rnter-akert. Rap atnyenew apwert ilek-ilek mwerr-angker, nikeleth iylpew-arelh-then gold-penh. Irrkwa ra antwerrkenh, gold-penh. Irrkwa ikwer-itwew ilek-ilek apmwa ingkerr, rarl mpwarenh. Artwa akngerr-itwew ra aynterl-apenh.
REV 17:5 Ingwerentyel itna ingkwernew rlwewarl. Itna arlpentyarlap ran, alakenhap aynteyel: “Ayengan tawen ilkwa Babylon. Weth-rnemel akngerr-itwelarl aynterl-apem, rernemap ayenh amey antwem. Ilek-ilek apmwel-then ayenh amey antwem arrpemarl.” Itna ranap arrngertelengkw-tangkwel aynteyel, nthakenh iterl-arey-angenh-anem.
REV 17:6 Atha arew, arelh ran ngkwarl antywenty-penh-apeny anenh, terangk. Ran Akngey-wenh-rnem intem-antey ipmew atwenh, angka Jesus-akertarl ilerl-apenh-rnem. Renh-rnem ipmew atwenty-penh rap inkwerelhenh-anem, terangk-apeny. Atharl renh arew, ayengap apateyelpew.
REV 17:7 Antyerl angkew atyeng, “Ilekew nga apateyelpew? Ntwa arelh weth iterl-areyel arraylenty-then, akapwert 7-akert-itwew rewely 10-akert? Arelhan ikwer-itwel aneyel. Atha ngenh ilem, ntwa arraty-angkwarr iterl-areyew-awaty. Atha ngkweng anayntelem-anem arrngertelengkw renh.
REV 17:8 Arraylenty ntwarl ngwamp arew, ra iteth-tangkwel anenh, rap ilwew-anem. Ntwa iterl-areyel, Akngeyel itnernem ikwerenh-rnem-wenh ingkwernew pwek ikwerenh-warl awank-akerr, ahern-then alker-thenarl arnwarney-angenhel-antey. Itna ingwer-rneman arrangkwarl. Rernemarl arem arraylenty renh, rernemap apateyelpeyenh. Rernem angkerreyenh, ‘Pwertay! Arraylenty yanhan iteth-tangkwel anenh, rap ilwew-anem. Iteth-anemarl irreyenh!’ Alakenh rernem angkerreyenh. Ingwer-ingweran ra irrka intwer ikwer-they tyerrelheyenh arrpemarl angkep-antey. Akngeyelanap arraylenty renh ywerrelheleyenh intem-antey-anemarl.” Alakenhan antyerl angkew atyeng.
REV 17:9 Antyerl ra atyeng ilew arrpemarl arraylenty renh. “Nga apek tyak innga, ntwap iterl-arem angka nhenh? Akapwert 7-el ilem apwert 7, arelh rarl aneyelel.
REV 17:10 Akapwert-rnemel ilem atyetyart 7 arrpemarl. Atyetyart 5-an kel-antey ahaperrew, ingweran atyetyart aneyel-antey apmer ikwerenh-itwew, ingweran alerl-anteyarl apetyem. Rarl atyetyart irreyenhel, ranap arleng-alenty aney-angenh, arrangkw.
REV 17:11 Atyetyart ingwer-anem aremerreyenh, atyetyart 7 ingwer weth-rnem-apeny, atyetyart namp 8. Ran arraylenty weth, rarl iteth-tangkwel anenh, ilwew-anem ra. Akngeyelan renh ywerrelheleyenh.” Alakenhan antyerl angkew atyeng.
REV 17:12 Antyerl ra ilenh-antey atyeng arraylenty renh. “Rewely 10, ntwarl ngwamp arew, rernem ilem artwa ilkwa 10 ingwer-rnem. Rerneman atyetyart aney-angenh-antey, alerl-antey. Ingwer-ingweran rernem anerl-aneyenh arraylenty weth-itwew, atyetyart anerl-aneyenh ingkerrew. Rernemap atyetyart arleng-alenty aney-angenh, arrangkw. Atyetyart rernem aneyenh arwa arrer-antey angath-antey, arlta anyentelant apek.
REV 17:13 Rernem iterreyenh, anyenterreyew, arraylenty renh rlterrkeleyew alakenh angkemel, ‘Ngant anyent atyetyart ilkwanem aneyew ingkerrew. Anantherran ngkwengant awelhemarl.’
REV 17:14 Atyetyart 10-then arraylenty weth-then rernem alheyenh, yep-yep akely-then atwerreyew. Nthakenh yep-yep akely renh atwey-angenh ipmew, arrangkw. Rant anyent Ingkart, Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew aneyel. Rap renh-rnem ywerrelheleyenh. Ikwerenh-rneman ikwer-itwel anerl-aneyenh. Ra renh-rnem rlwanew arrwekel-antey, rernemap renh apentem arraty-angkwarr.” Alakenhan antyerl angkew atyeng.
REV 17:15 Antyerlel atyeng ilew arelh apmwa renh. “Altyerr-angkwarr ntwa arew apmer ilkwa, wetharl rtneyel ilpay kwaty-akert arrpanenh-itwew. Ilpay rernem ilem apmer arrpanenh-areny-rnem, angka ingwerek-ingwerarl angkemel.
REV 17:16 Ntwa iterl-areyel rewely 10 weth-rnem, atyetyart ilkwa 10 weth-rnem ilemarl? Kel Akngey ran atyetyart 10 weth-rnem arnew, rernem pweyterreyew, arraylenty rlterrkeleyew arawerrng ilkwakertel. Arrwekel Akngey iterrew arrpemarl, alakenharl aynteyenh. Arraylenty ran atyetyart aneyenh arlta ikwerew-atety, Akngeyelarl renh ywerrelheleyenhel. Alakenhan inngarl aynteyenh, Akngeyelarl ilew arrwekel-antey. Rernem pweyterreyenh arraylenty ikwer-warl, rernemap ilkelhey-angenh irreyenh arelh apmwa wethew, rernemap arlekerremel renh atweyenh. Ilek-ilek mwerr-angker ineyenh ikwer-they, arnkwa lhelp-lhelemel. Nyerr-anthenty-penh rernem tyelk arlkweyenh, arlka iwemel rwewarl.
REV 17:18 Arelh apmwa, ntwarl arew, ra ilem apmer ilkwa weth. Apmer ikwerew-artey ra atyetyart aneyenh atyetyart ingkerrew ahern-itwew.” Alakenhan antyerl atyeng angkew.
REV 18:1 Ikwer-theyan atha antyerl ingwer-anem arew altyerr-angkwarr, irrwerl-theyarl atwarrenhey-alpenh arawerrng rlterrk-akert. Ran artewenty amparrkenh, lyenenty arrtyernew apmer arrpanenh-itwew ahern-itwew.
REV 18:2 Ra atayel arlkenh alakenh: “Arrangkw-anem! Tawen ilkwa Babylon atakelhew! Apmwamwan-rnemant aneyel-anem yanh-itwew: inweng apmwerneman, arrenty-rnem, antyiper-rnem, thip irrpwerl-rnem-then. Moses-an angkew, ‘Yanh-lkwer arlkwey-angenh!’
REV 18:3 Apmer yanh-areny-rnemel intem apmwel-ayeth mpwarenh. Rernemap ayntenh ingwer-rnem-itwew apmwangkwarr. Akngerr apmer arrpanenh-areny alhenh apmer yanh-warl, renh-rnem iwarrerneyew, apentemel apmwangkwarr. Atyetyart apmer arrpanenh-areny alhenh apmer yanh-warl, ilek-ilek apmwel-ayeth mpwareyew irrkaty-angkwarr. Ingwer-rneman apmer arrpanenh-areny tharlemeley-angker rernem alhenh apmer yanh-warl, ilek-ilek mwerr-angker tharlemeleyew ankety-rnemew, man akngerr inaynteyew ikwer-rnem-they. Ingkerrenh arwengk-arwengk irrenh ngkwarl antywenty-penh-apeny.”
REV 18:4 Atha awew ingwerentyak-anem, irrwerl-theyarl arlkenty alakenh: “Atyenh-rnemay! Awelhenh-arey atyeng! Iwerl-alhenh-arey apmer apmwa yanh! Anerl-aney-angenh apmwernem-itwew yanh. Apmwangkwarr iwarrerney-angenh, athan arrenhantherrenh atwewerr arrpemarl, irrkaty-angkwarr atha renh-rnem atweyenh-apeny artewenty.
REV 18:5 Rernem intem-antey apmwel-ayeth mpwarem, apmwa weth mpwer tywenem-apeny alkerew-atety. Akngeyelan renh-rnem iterl-areyel kanper, rernemarl apmwel-ayeth mpwarem.
REV 18:6 Rerneman arrenhantherrenh intem-antey irrwernenh. Atwenh rerneman arrenhantherrenh artewenty, artewenty inngarl renh-rnem-anemarl angkep-antey atweyew! Angkep atweyneyew artewenty innga apmwa yanh-rnem!
REV 18:7 Rerneman ankety anenh, nakelhemel intem-antey. Apwert akngerr-akert, arnkwa akngerr-akert, ilek-ilek mwerr-angker-akert. Rernem angkenh, ‘Anantherr atyetyart aneyel akngerrew apmer arrpanenhel. Anantherr artnemel aney-angenh akertemwengk, arrangkw.’ Kel arrantherran renh-rnem-anem awakelhemel akertemwengk amperrgeleyew!
REV 18:8 Tangkemel rernem angkenty-penh Akngeyel renh-rnem anamerl-antey court-em-elemel artewenty atweyenh arawerrng ilkwa ikwerenh-akertel. Rernemap angayakwarl anerl-aneyenh akertemwengk, pwarrkerreyenh arntety ilkwakert, Rernemap ilwernerreyenh-anem. Akngeyelan rwa thweneyenh apmer Babylon-warl, rap amperl-aneyenh ywerreyew-atety.” Alakenhan antyerl ingwerentyak atyeng angkew.
REV 18:9 Tawen yanhan amperl-aneyenhel, kwert akngerr arlwa anerl-aneyenh ikwer-they. Ingkerrenhelan areyenh. Atyetyart apmer arrpanenh-areny-rnem rerneman apmer yanh-warl alhenh, ilek-ilek apmwa mpwareyew. Rernemap apmwangkwarr ayntenh ingwer-rnem-then apmer ikwer-areny-rnem-itwew – apwert akngerr-akert, arnkwa akngerr-akert, ilek-ilek mwerr-angker-akert. Rernemap kwert areyenh, artnemel artewenty arrangkeyenh apmer ikwerew, atyetyart yanh-rnem.
REV 18:10 Arleng-they rernem apmwa yanh arerl-aneyenh. Rernemap atererreyenh, nthakenh arrer-apeny alhey-angenh, Akngeyelarl renh-rnem arrtyewerr arrpemarl. Artewenty inngey rernem artneyenh alakenh angkemel: “Atyewey pwertay! Irrepern-rnem Babylon-areny-rnemay! Ywerrelheleyenh ingkerrenh-antey! Rernem anenh atyetyart-tangkwel, aleyan arrangkw-anemarl! Tawen ikwer-rnem-wenh ilkwa rlterrk anenh! Artwa army-areny akngerrelan tawen renh arntarnt-arenh! Aleyan Akngeyel anamerl-antey tawen renh ywerrelheleyenh-anem!”
REV 18:11 “Tharlemeley-angker-rnem rernem-then arrangkeyenh tawen ikwerew arrpemarl, iney-angker-rneman ingkerr-anemarl ipma aneyel. Nthakenh man iney-angenh-anem, arrangkw-anem.
REV 18:12 Rernemap apateyelpeyenh, ayernerr-aynteyenh-anem, ‘Angwenhel-aneman anewantherr-itwew gold, thilp, man ilek-ilek mwerr-angker-then ineyenh? Angwenhel-anem anewantherr-itwew ineyenhan arnkwa mwerr-angker, arwerl mwerr-angker intenty-then? Angwenhel-anem anewantherr-itwew ineyenhan ilek-ilek arwerl-penh, apwert-penh, ayen-penh-akerr?
REV 18:13 Angwenhel-anem anewantherr-itwew ineyenhan ilek-ilek mwerr intenty alyerremwey-then, ngkwarl wayn, anter olive, pelaw-akerr? Angwenhel-anem anewantherr-itwew ineyenhan pwelek-rnem, yep-yep-rnem, nantew-rnem, pakey-akerr? Angwenhel-anem anewantherr-itwew ineyenhan irrepern-rnem, anantherrarl pwerep-anthenh, arwa arrangkwew warrkerreyew? Nthakenh ingwerentyel ilek-ilek iney-angenh-anem anewantherr-itwew, arrangkw-anem!’ Alakenh iterr-aynteyenh tharlemeley-angker yanh-rnem.
REV 18:14 Rernemap angkeyenh alakenh, ‘Tawen Babylon-ay! Arrangkw-anem! Ngan apmer ilkwetangkwel anenh. Aleyanap ilek-ilek mwerr-angker ngkwenh-rnem arrangkw-anem. Nga ilek-ilekek ahenty anenh, rernemap arrangkw-arem. Man ngkwenh arrangkw-anem irrew. Nthakenh inenhey-alpey-angenh, arrangkw.’ Alakenh-anyem rernem angkerl-aneyenh.
REV 18:15 Rernemap man akngerr innga inenh, apmer ikwer-warlarl alhenh, ilek-ilek tharlemel-aynteyew. Arleng-they rernem arerl-aneyenh. Rernemap atererreyenh, nthakenh arrer-apeny alhey-angenh, Akngeyel renh-rnem arrtyewerr arrpemarl. Rernemap artneyenh artewenty inngey,
REV 18:16 alakenh angkemel: “‘Pwertay! Irrepern Babylon areny-rnem! Arrangkw-anem ingkerrenh-antey! Tawen ikwer-rnem-wenh ilkwa inngarl anenh! Arnkwa arlkeny-arlkeny-warl rernem aylpenh! Arlkitwew ilek-ilek gold-penh arrernew apwert mwerr-angker-rnem-then!
REV 18:17 Akngeyelanap ilek-ilek mwerr-angker anamerl-antey ywerrelhelew-anemarl!’ “Akngerr ingwer-rneman kwaty alayel artarnpenhew rtnwangkwarr, man ineyew apmer arrpanenhel. Rernemap arleng-they arerl-aneyenh warrkenh ikwer-rnem-wenh-thenel.
REV 18:18 Kwert rernem arerl-aneyenh, arlwar anerl-aneyenh rwa ilkwa inngethey apmer ikwer-itwew. Rernemap angkerrerl-aneyenh alakenh, ‘Tawen ingwer-rneman tawen nhanyem-weny. Tawen nhenhan ilkwa ingwer-rnem-angkwarrarl.’
REV 18:19 Rernemap akapwert-warl ahern arrerneyenh, rernemarl amperrngerreyenh apmer yanh-areny-rnemew, artewenty inngey artneyenh alakenh angkemel: “‘Pwertay! Irrepern Babylon areny-rnem! Arrangkw-anem ingkerrenh-antey! Akngerr ingwer-rneman apmer ikwer-warl alhenh, kwaty alayel artarnpenhemel rtnwangkwarr, ilek-ilek tharlemeleyew, man inaynteyew tawen ikwer-areny-rnem-they. Aleyan Akngeyel tawen renh ywerrelheleyelpew-anemarl!’
REV 18:20 Irrwerl-areny-rnem arrantherran inkwerelhenh-arey-anem! Apmer apmwa yanh arrangkw-anem! Inkwerelhenh-arey-anem Akngey-wenh-rnemay! Inkwerelhenh-arey-anem kwertengerl Jesus-wenh-rnemay! Inkwerelhenh-arey-anem artwa angkakert Akngey-wenh-rnemay! Babylon areny-rnemelan arrenhantherrenh atwenh, pwarrk ilkwa anthemel. Aleyanap Akngeyel renh-rnem angkep atwew irrkaty-angkwarr.”
REV 18:21 Ikwer-penhan antyerl ilkwel apwert ilkwa irrwerlelew, kwaty alay-warl-anem iwew. Rap angkew: “Athap apwert ilkwa iwew kwaty alay-warl, raw ywerrey-alhewarl. Kel alakenh Akngeyel tawen renh Babylon ahern-warl iweyenh, ran arrangkwerreyelpeyenh. Nthakenh arey-angenh-anem.
REV 18:22 Angwenhel arreyn mwerr-angker aylelhey-angenh-anem apmer ikwer-itwew, arrangkw-anem. Angwenhel ketay-apeny inkwerelhemel pelayerrey-angenh-anemarl. Angwenhel terampet inkwerelhemel pelayerrey-angenh-anemarl. Arrangkw-anem, akeleyt-anem. Angwenhel ampwal mwerr-angker-rnem nthakenh mpwarey-angenh-anem ikwer-itwew. Angwenhel-anem ntang athey-angenh amernew, arrangkw-anem.
REV 18:23 Tawen ikwer-itwew angwenhel-anem lyenenty arrtyey-angenh-anem. Artwernem-then arelh-rnem-then nthakenh itengerrey-angenh-anem. Apmer ikwer-areny-rnem tharlemeley-angker-rnem rernem tyak innga anenh. Ingwer-rnem apmer arrpanenh-areny-rnem renh-rnem nakenh. Ngangker-akert-rnemel ingwer-rnem irrtywerl-ampernenh apmer yanh-itwew. Akngerr ingwer-rneman apmer arrpanenh-areny-rnem awelhenh ikwer-rnemew.
REV 18:24 Tawen Babylon-areny-rnemel ipmew renh-rnem atwenh artwa angkakert Akngey-wenh-rnem. Akngey-wenh-rnem ingkerrenh, akngerr ingwer-rnem-then rernem ipmew atwenh. Alakenh-anyem Akngeyel tawen Babylon ywerrelhelew-anem ikwer-areny-rnem-then.”
REV 19:1 Antyerl ilkwan angkenty-penh, atha akngerr innga awew irrwerl-itwew, ingkerrenh atayel arlkenty alakenh: “Aleleweya! Akngey nakey anantherr! Rant anyentel anenhantherrenh itethelem ipmewety! Ranap mwerr-angker, ingwer-rnem-apeny-weny, itwern-apeny arrtyernemel! Rant anyent arawerrng ilkwakert!
REV 19:2 Rant arraty-angkwarr ingkerrenhew apmelerr mpwarem, lipwel-antey ingkerrenh rnkernem ayernemel. Rap arelh apmwa renh arew, rarl ingwer-rnem ilanthenh apmwangkwarr, akngerr ahern-areny-rnem apmwelemel, ingwer-rnem-itwew ayntaynteyew apmer arrpanenhel. Arelh yanhel Akngey-wenh-rnem ipmew-antey atwew. Akngeyelanap renh awakelhemel atwew-anemarl.”
REV 19:3 Irrwerl-areny-rnem arlkew arrpemarl alakenh: “Aleleweya! Akngey nakey anantherr! Rarl tawen yanh rwa ilkwel arrtyew. Kwert-rnem arlwar anayntem intem-antey.”
REV 19:4 Ampwa alkenh weth-rnem 24 atnwenh iteth weth-rnem 4-then rernem ingkerrenh kwenerrew atnertel-ayeth, Akngey renh nakemel. Ran aleth anenh chair mwerr-angker ikwer-itwew. Rernemap arlkew alakenh: “Amen! Akngey nakey anantherr! Aleleweya!”
REV 19:5 Ikwer-penhan atha awew, ingwerentyarl arlkenty, rarl rtnenh chair mwerr-angker arrerenty. Ra alakenh arlkew: “Akngey anewantherrenh nakey anantherr! Warrkenh ikwerenh-rnemel renh nakem, rernem ikwerarl mwanty awelhem, ikwer-warl-athek mwanty ilelhemel. Ilkwernem, akely-rnem, rlterrk-rnem, rlterrk-weny-rnem-akerr; Ikwerenh-rnemel ingkerrenhel renh nakeyew!”
REV 19:6 Atha akngerr-anem awew, akngerr innga arlkalhelerrenh atayel innga. Awely-awely-apeny angkenh, kwaty anyerr anterreyel-apeny alyarnp inngey. Rernemap arlkalhelerrenh alakenh-anyem: “Aleleweya! Akngey nakey anantherr! Ingkart Akngey Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew ran alkenh aneyel ingkerrew!
REV 19:7 Renh inkwerelhemel nakey anantherr! Anantherr angkem ikwer, ‘Ngan ilkwarl, ingwer-rneman akelyarl!’ Akngey-wenh yep-yep akely itengerreyel-anem. Anewikw ikwerenh kel arnwarnelhew, mpwelheyel-anem ikwer.
REV 19:8 Akngeyel arnkwa mwerr-angker ngwampeny anthew, ra aylpeyew.” (Anantherr iterl-areyel, arnkwa yanh-rnemel warrk mwerr-angker anaynteleyel, Akngey-wenh-rnemelarl ikwer mpwarew.)
REV 19:9 Antyerlan angkew atyeng, “Pip ngkwenh-warl angka nhenhan ingkwerna. ‘Akngey-wenh yep-yep akelyarl itengerreyenhel, akngerr ingwer-rneman akarrerreyenh, amern akngerr inkwerelhemel kwenty arlkweyew. Akngeyan ikwerenh-rnem yangkelhew, akarrerreyew ingkerrenh-antey. Rernemap inkwerelhem ikwerew.’” Antyerl angkew arrpemarl atyeng, “Angka yanhan inngarl, Akngeyel ikwerenh-rnemew ileyel.”
REV 19:10 Athan awew, ayengap atnertel-ayeth kwenerrew arrwekel-ampeny antyerl-itwew. Ranap ayenh artwerelew, “Mentyaw! Alakenh kwenerrey-angenh! Ayenh nakey-angenh! Ayengan warrkenh Akngey-wenh ngapeny, ingwer-rnem angka Jesus-akertarl ileyel-rnem-apeny-then. Renhant nakaynteyew arrantherr!” Ingwerentyel angka Jesus-akert ilem, ra katy angkeyel Akngeyew arawerrng ilkwakert Inweng Mwerr-angker-wenh.
REV 19:11 Ikwer-penhan atha altyerr-angkwarr arew alker altywererrenty. Nantew ntwarlker-anem anamerl-antey aremerrey-alhew. Artwa anyent anerl-anenh ikwer-itwew. Akngerrel renh itnewem Akngey-wenh Inngarl Arraty Ikwer Iterreyel. Ranap ingkerrenh areyel. Rernem mwerranty aneyel apek, arrangkw apek. Aheng-arey rap apmwernemant atwem.
REV 19:12 Annga atherran lherrm-apenyarl ampenh, akapwert-itwew mwekart mwerr-angker atyetyart-wenh akngerr. Arlkitwew ingkwernew itna ingwer-lkwer. Ingwer-rnemel itna iterl-arey-angenh; rant anyentel iterl-areyel.
REV 19:13 Artwa nantew-arenyel arnkwa arlpenty-akert. Ingwerentyel arnkwa renh arrkngewarl-tangkwel pwerlp-arrernew. Itna ingweran Angka Akngey-wenharl.
REV 19:14 Artwa army irrwerl-areny-rnem akngerrel renh apentenh. Rerneman arnkwa ngwampeny arlter-akert-rnem.
REV 19:15 Arrakert ikwerenh-they tyerrelhew nayp arplenty arreylp. Nayp ikwer-akertelan rap apmwernem athenemel atwem apmer arrpanenh-areny-rnem. Ra atyetyart ikwer-rnem anerl-aneyenh. Awelhey-angenh-rneman ra atwem kerwep-akertelarl. Rap renh-rnem ipelipeleyenh, lthwenhemel grapes-apeny. Alakenh-anyem ra ingkerrenh ileyenh, “Akngey Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew ra ahelerreyel inngarl arrewantherr.”
REV 19:16 Itna ingweran iyleper anyent-itwew ingkwernew arnkwitwew-then. Itna ra Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew.
REV 19:17 Atha antyerl arew-anem, irrwerleng rtnenh ingkeny-itwew. Rap atayel arlkew thip-rnemew, alkererrenharl alker-itwew. “Apetyenh-arey arrantherr! Akarrerrenh-arey, aker-rnem arlkweyew, Akngeyelarl antheyel!
REV 19:18 Apetyenh-arey, arlka ipmernem-wenh arlkweyew. Artwa nantew ntwarlker-arenyel renh-rnem ipmew-antey atweyenh; atyetyart-rnem, artwa ilkwernem army-areny-rnem, artwa ilkwa ingwer-rnem, nantew-rnem, nantew-artey-rnem-akerr. Rap ingkerr ingwer-rnem-then ipmew atweyenh arrpemarl; ingwer-rnem apmer arrpanenh-areny-rnem, atyetyart-rnem, warrkenh-rnem, ilkwernem, akely-rnem-akerr. Arrantherrap renh-rnem arlkwem!” Alakenh antyerl angkew thip-rnemew, rarl irrwerleng rtnenh ingkeny-itwew.
REV 19:19 Ikwer-penhan atha arraylenty renh arew arrpemarl. Rarl rtnenh atyetyart apmer arrpanenh-areny-rnem-itwew. Artwa army-areny ikwer-rnem-wenh rernem rtnenherrenh arrpemarl. Rernemap artwa nantew ntwarlker-areny ikwer mpwelhenh ikwerenh-rnemew-then, ikwer-rnem-itwew atwerreyew.
REV 19:20 Artwa nantew ntwarlker-areny ra arraylenty renh antwerrkew. Artwa angkakert wethan, rarl irrtywerremel ilenh, renhap antwerrkew arrpemarl. Rap ilek-ilek tyak katy arnwarnenh arraylenty ikwer arawerrng apmwakert. Alakenh-anyem ra akngerr irrtywerremel ilenh, renh-rnemarl ampernew rlwangkwarr. Rernemap kwenerrenh ampwal apwert-penhew arraylenty-apeny. Artwa nantew ntwarlker-arenyel ra arraylenty artwa angkakert-then iwew iteth-anteyarl rwa ilkwewarl, kwert ikwakengarl intenh-warl.
REV 19:21 Rap army-areny ikwer-rnem-wenh ipmew atwew nayp arlpenty-akertel, arrakert-they tyerrelheyelel. Thip weth-rnemel kwenty arlkwenh, tyelk arlkwemel.
REV 20:1 Ikwer-penhan atha altyerr-angkwarr arew antyerl anyent, irrwerl-theyarl kwenel-athek atwarrenty. Rap key antwerrkew irrka intwer ikwer. Itep ingwerel ra tyeyn awerr arlpenty antwerrkew.
REV 20:2 Athap arew-anem rtnwem arrwekeleny weth. Ran arrenty atyetyart itnan Satan. Antyerlel renh antwerrkew, renhap arrertnew tyeyn wethel. Antyerlel Satan renh arerteyenh arlengew-alenty, aherrety 1,000-ew-atety.
REV 20:3 Antyerl rap rtnwem-anem iwew irrka intwer ikwer-warl, akentemel key-akertel artewenty inngey. Akententy nthakenh ingwerentyel altywereley-angenh aherrety 1,000-ew-atety, rtnwem ra tyerrelhewerr, ra apmer arrpanenh-areny-rnem irrtywerremel ilayntewerr arrpemarl. Irrkitwew renh antwerrkenty-penh aherrety 1,000-ew-atety, antyerlel ra renh tyarleweyenh-anem alerl-antey.
REV 20:4 Ikwer-penhan atha chair ilkwa mwerr-angker-rnem akngerr arew. Chair ikwer-rnem-itwew akngerr anew-anenh. Akngeyel arrwekel-antey ikwer-rnem anthew arawerrng ilkwa, ingwer-rnem court-emelemel ayerneyew. Rernemarl iteth anenhel ahern-itwew, rernemap alhewer alhenh, angka Jesus-akert ilerl-apemel, angka Akngey-wenh-then awelhemel. Rernemap nthakenh kwenerrey-angenh arraylenty ikwer. Rernem kwenerrey-angenh ampwal ikwer-apeny mpwarewewarl. Nthakenh renh-rnem amperney-angenh rlwangkwarr itep-angkwarr-then. Ingwer-rneman arlkarerrenh ikwer-rnem-wety, angka ikwer-rnem-wenh awelhey-angenh, rernemap renh-rnem atwew ipmew-antey, akapwert akerl-alhemel. Akngeyelanap renh-rnem itetheleynew, rernemap ilkwa aney-alpew Jesus Christ-itwel aherrety 1,000-ew-atety.
REV 20:5 Nhenh-rnem-mernt itetherrew. Ingwer-rneman awenng-itwewarl aynterl-aneyenh-antey aherrety 1,000-ew-atety. Akngeyelap renh-rnem itetheleyenh-anem.
REV 20:6 Arrwekeleny weth-rneman ilwewarl-penh-rneman rernem arraty inngarl aneyel, iteth-anem, rernemap irrngerney innga. Nthakenh rernem ilwey-angenh arrpemarl. Nthakenh ingwer-rnemel renh-rnem iwey-angenh rwa ilkwewarl, arrangkw. Rernemap warrkerrerl-aneyenh Akngeyew Jesus Christ-ew-then aherrety 1,000-ew-atety, atyetyart-rnem anemel Jesus-itwel.
REV 20:7 Jesus Christ ra atyetyart anerl-anenty-penh aherrety 1,000-ew-atety, antyerl rap arrenty Satan renh irrka intwer ikwer-they tyarleweyenh.
REV 20:8 Rap irrkethey tyerrelheyenh, apmer arrpanenh-warl ingwer-rnem-anem irrtywerremel ilerlap-aynteyew ahern nhenh-itwew. Apmer yanh-rnemel itna atherr-akert, Gog-then Magog-akert-then. Arrenty Satan-el renh-rnem akarreleyenh ingkerrenh-antey artewenty atwerreyew, artwa army-areny akngerr inngey, alperr-apeny.
REV 20:9 Rernemap alhew iwerr arrpanenh-angkwarr ahern nhenh-itwew, apmer Akngey-wenh-rnem-itwew aremerrey-alhemel, tawen ikwer-rnem-wenh-itwew-then. Apmer yanhewan Akngey artewenty ilkelheyel. Artwa army-areny-rnemap amperelew Akngey-wenh-rnem, rernemap tawen ikwer-rnem-wenh-then amperelew, atwerreyew ikwer-rnem-itwew. Akngeyelanap renh-rnem artwerelew, rap rwa thwenew irrwerl-they, renh-rnem ywerrelheleyew.
REV 20:10 Antyerlel arrenty Satan iwew rwa ilkwewarl, kwert ikwangarl intenh-warl. Rwa irrkaty-warl arraylenty-thenarl artwa angkakert-then renh-atherrenhan iwew arrwekel-antey. Artwa angkakert wetharl irrtywerremel ilenh. Rernemap artewenty inngey kwarnelh-aynteyenh, arrangk-aynteyenh arlta arrpanenhel itwernew ankwarengel-then aleth-antey.
REV 20:11 Ikwer-penhan atha altyerr-angkwarr arew chair mwerr-angker ilkwa atyetyart-wenh, ntwarlkerarlap ran. Akngey rarl anenh chair ikwer-itwew. Ikwer-wety ahern-then alker-then anterrew, ywerrenhemel aleth-antey.
REV 20:12 Athap ingkerrenh-antey arew-anem, arrwekel-antey ilwewarl ahern-itwew; ilkwernem-then, akely-rnem-then, atyetyart-rnem-then warrkenh-rnem-then-akert. Rernemap itetherrenhey-alpew-anem. Ingwer-rneman ilwew kwaty alay-itwew arrwekel-antey, ingwer-rneman awenng-itwewarl ayntenharl, ingwer-rneman ayntenh apmer itnan Ipmernem-angketyarr-itwewarl. Rernemap rtnenherrenh arrwekel-ampeny-itwew chair ilkwitwew. Pwek akngerr ayntenh ikwer-itwew. Pwek ingwer-rneman akentewarlarl, rernemanap angka akngerr-akertarl ilew, rernemarl anenh-akertarl, ahern nhenh-itwew. Akngeyelap pwek ingwer-anemarl akentewew. Pwek ranap impen ikwerenh, itna ikwerenh-rnem-wenh-akertantarl. Rerneman iteth intemarl anerl-aneyenh. Pwek-rnem arenty-penh Akngeyel ingkerrenh ayernew court-emelemel. Rernemap ingkerrenh-antey arrwekel-itwew rtney-alhew chair ilkwitwew. Akngeyel renh-rnem-anem ayernew anyentarl-anyentarl, “Nthakenh ngan anenh ahern nhenh-itwew?”
REV 20:14 Akngeyelap itna akngerr ingwer-rneman arey-angenh pwek impen ikwerenh-itwew. Renh-rnem ra iwew rwa ilkwewarl-anem. Alakenh-anyem rernem atherr-inger ilwew. Arrkwekel-antey rernem kel ilwew ahern-itwew. Ra apmer itna Ipmernem-angketyarr iwew rwa ilkwewarl. Rap apmer ikwerew-artey-then iwew rwewarl, ranap itna Ipma.
REV 21:1 Ikwer-penhan atha arew altyerr-angkwarr alker-then ahern-then rlengkeny. Alker awankeny-then ahern awankeny-then ywerrew-anem. Kwaty alayan ywerrew arrpemarl.
REV 21:2 Athap Akngey-wenh tawen arew, Jerusalem, rlengkeny-anem, amparrkenty-anem. Tawen ran irrwerl-they atwarrenhey-alpenh, mwerr-angkerarlap ran. Ranap arelh-malangk-apeny, yep-yep akely-itwewarl itengerrenh-apeny.
REV 21:3 Ingwerenty-anem arlkew artewentyel inngey chair ilkwa ikwer-they, “Rlengkan Akngey aneyel artwernem-then arelh-rnem-then-akert aleth-antey. Rernemanap ikwerenh-rnem aneyel. Ran Akngey ikwer-rnem-wenh, rap renh-rnem arntarnt-areyel intem-antey.
REV 21:4 Rap anngwelty iparem annga ikwer-rnem-wenh-they. Nthakenh rernem ilwey-angenh-anem, arrangkw-anem. Nthakenh rernem alpwely arrangkemel aney-angenh-anem, arrangkw-anem. Arlka kwarnelhey-angenh arntetyerrey-angenh, arrangkw-anem. Ingkerrenhan ingwer-lkwer-anem, mwerr-angker innga. Ilek-ilek apmwa arrangkw-anem irreyenh.”
REV 21:5 Akngey ra anenh-antey chair arlter ilkwa ikwer-itwew, rap angkew, “Awelhenh-arey atyeng! Rlengkan atha ilek-ilek ngwampeny mpwarem, mwerr-angker-anem!” Rap angkew atyeng arrpemarl, “Angka nhenh ingkwerna pip-warl, arraty inngeyarlap ran. Ingkerrenh angka ikwer awelheyew.”
REV 21:6 Ra atyeng angkew arrpemarl, “Kel-antey! Irreyel-anem, ayengarl angkew-angkwarr. Ayengan arrwekel anenh, ayengap iteth intemarl anaynteyenh. Ingwerenty angkethakw apek, athap alhewer antheyenh kwaty mwerr-angker atyenh, kwaty ngenty atyenh. Kwaty ranap itetheley-angker, athap alhewer antheman.
REV 21:7 Ingwerenty rlterrk apek rtnem arrenty-wenh-angkwarr-wety, rap inem kwaty mwerr-angker renh atyenh. Ayengan Akngey ikwerenh aneyenh, ranap aleraty atyenharl aneyenh. Alakenh.”
REV 21:8 Ingwer-rnemanap arrangkwarl. Rernemap rwa ilkwel anerl-aneyenh, aletharl ampaynteyenh-itwew, ikwakel kwert itntaynteyenh. Ingwer-rneman atererremelarl anenh. Rlterrkarl ayntenheng-arey rernem nyerrerrenh, ayenh apentewerr. Ingwer-rneman awelhey-angenharl angka atyenhew, ingwer-rneman apmwangkwarrarl anenh, ingwer-rnemelan akngerr ipmewarl atwenh. Ingwer-rneman apmwangkwarr ayntenh akngerr ingwer-rnem-itwel. Ingwer-rnemelan pwentyel aylenh, arntety mpwarenh. Ingwer-rneman kwenerrenharl ampwal apwert-penh-rnemew arwerl-penh-rnemew-then. Ingwer-rneman irrtywerl-amperney-angker-rnemarl. Athan ikwer-rnem-wenh-angkwarr irrwareyel. Nhenh-rnem ingkerrenh ilweyenh atherr-inger. Ahern-itwew-tangkwel rernem ilwew, rwa ilkwitwew-anem ilweyenh.
REV 21:9 Ntwa apek antyerl weth-rnem 7 iterl-areyel irrkwernem 7-akert? Rernem thelew ilek-ilek apmwa ahern-warl. Antyerl anyentan angkew atyeng, “Mpa! Atha ngenh arelh anyent lwewarrerneyew. Ran Akngey-wenh yep-yep akely-itwew itengerreyenh.”
REV 21:10 Inweng Akngey-wenhan atyeng-warl aylpenhey-alhew-anem. Antyerl rap ayenh akngew irrwerl apwert ilkwewarl. Rap ayenh tawen Akngey-wenh-antey Jerusalem lwewarrernew. Tawen rap atwarrenhey-alpenh Akngey-they irrwerl-they.
REV 21:11 Tawen ra artewenty amparrkenh lyenenty Akngey-wenh-akert, glass-arl rlkeyel-apeny itwernel, alakenh.
REV 21:12 Wall ilkwa irrwerl innga arlpenty apwert-penhel tawen renh amperelew, keyt-rnem 12-akert. Ingwerentyel itna ingwerek-ingwer ingkwernew keyt ingkerrenh-itwew. Itnerneman 12-akertarl, amentew-ament rernemanap artwamp anyent-wenh alerikw-rnem, ikwer-renh-wenh altyernem-then. Artwamp itnan ikwerenh Israel, awank-akerrarl anenh. Keyt ikwer-rnem-itwew anyentarl-anyentarl antyerl-rnem arntarnt-aremel rtnenh. Keyt-rneman alakenh rtnenh: akngerrakw-ampeny irrpety, antekerr-ampeny irrpety arrpemarl, ayerrerr-ampeny irrpety arrpemarl, altwerl-ampeny irrpety arrpemarl. Alakenh.
REV 21:14 Rernem wall renh artew apwert ilperr-ilperr ilkwernem 12-itwew. Apwert-rnemel wall antwerrkenh, ra aytnewerr. Apwert-rnem-itwew itnernem 12 ingkwernew, kwertengerl Jesus-wenh-rnem-then.
REV 21:15 Antyerl irrkaty weth rarl atyeng angkenh, ra ampwal arlpenty antwerrkenh gold-penh ruler-apeny, arraty measure-emeleyew-arelh. Rap iterl-areyew, nthakenh tawen ra rtnenh-angkwarrarl – ilkwa apek, akely apek. Keyt-rnem 12, wall arlpenty-then, ingkerrenh-antey ra measure-emeleyew.
REV 21:16 Tawen ran square-apeny rtnenh, box ilkwapenyarlap ran. Antyerl ra ampwal measure-emeleyew-arelh akngerr-inger arrernew tawen ikwer-angkwarr. Alakenh ra akngerrakw-ampeny-tangkwel measure-emelew. Arlpentyarlap ran, 2,400 kilometres. Irrkaty-angkwarr ra antekerr-ampeny measure-emelew. Arlpentyarlap ran, 2,400 kilometres arrpemarl. Ayererr-ampeny arlpenty arrpemarl, 2,400 kilometres. Altwerl-ampeny arlpenty arrpemarl, 2,400 kilometres. Irrwerl-warl-athek-anem ra measure-emelew ahern-they irrkaty-angkwarr, 2,400 kilometres, irrwerl inngey.
REV 21:17 Wall-anem ra ampep-itwew measure-emelew, arlpaw apek, tyet apekarl. 65 metres-arlap ran, arlpaw inngey.
REV 21:18 Wall-an apwert mwerr-angker jasper-theyarl mpwarew. Tawen ranap mwerr-angker arrpemarl, gold-penh mpwarew, glass-apeny arrtyernenh.
REV 21:19 Apwert ilperr-ilperr ilkwa 12 weth-rnem-itwew apwert akely ilek-ilek alkeny-alkeny ayntew, rainbow-apeny arrtyerneyel; atherrk-atherrk, alker-alker, arlter, rnter-rnter, arrkeyt-arrkeyt, irrpwerl-anem.
REV 21:21 Keyt 12 weth-rneman rernem mwerr-angker arrpemarl, apwert arlwa ntwarlker-penh mpwarew. Apwert ranap kwart-apeny itnan pearl. Keyt ingkerrenh mpwarew apwert arlter arlwa ingwerek-ingwer-penh, ilkwarlap rerneman. Keyt-angkwarran atha arew kwen-warl iwerr arlpaw-anem. Mwerr-angker arrpemarlap ran, gold-penh mpwarew, glass-apeny arrtyernenh.
REV 21:22 Apmer Akngey nakaynteyew-arelh atha arey-angenh-antey tawen ikwer-itwew, arrangkw. Ingkart Akngey, Atyetyart Ilkwa Ingkerrenhew rantey tawen ikwer-itwew aneyel, yep-yep akely ikwerenh-then. Ratherrap ikwer-itwew aneyel aleth-antey, ingwer-rnemel renh-atherr alhewer-they nakaynteyew.
REV 21:23 Ingkeny-then alkent-then arrtyerney-angenh yanh-itwew. Akngey rantelap arrtyerneyelan, yep-yep akelyel-then arrtyerneyel rwel-apeny.
REV 21:24 Alakenh-anyem akngerrel apmer arrpanenh-areny-rnemel areyenh anaynt inngey, arraty-angkwarr alheyew. Atyetyart apmer arrpanenh-areny-rnemel man akngetyeyenh, ilek-ilek mwerr-angker-rnem-then apmer ikwer-warl.
REV 21:25 Itwernew-apeny aletharlap ran. Keyt 12 weth-rneman altywer aletharl ayntaynteyenh. Ingwer-rnemel nthakenh akentey-angenh. Apmer iIkwer-itwew nthakenh atemwengkerrey-angenh-anem.
REV 21:26 Akngerr inngel apmer arrpanenh-arenyel ilek-ilek mwerr-angker akngetyeyenh apmer ikwer-warl, man-then arnkwethen.
REV 21:27 Ampwal apmwerneman nthakenh akngetyey-angenh, arrangkw. Ilengem arrentyew perayerreyew-arelh nthakenh akngetyey-angenh, arrangkw. Apmwangkwarr aneyel-rnem-then irrtywerremel iley-angker-rnem-then rerneman nthakenh apmer ikwer-warl alhey-angenh, arrangkw. Akngey-wenh-rnemant alheyenh. Yep-yep akely ikwerenhel itnernem ingkwernew pwek ikwerenh-warl, itna ikwerenh-rnem-wenh-akertant. Rerneman iteth intemarl anerl-aneyenh.
REV 22:1 Antyerlelan atyeng lwewarrernew-penh tawen rlengkeny Jerusalem, rap ilpay-anem lwewarrernew. Kwaty irlwartarlap ran, glass-apeny arrtyernenh. Kwaty ranap chair mwerr-angker Akngey-wenh-they anterrenh, yep-yep akely ikwerenh-they-then. Kwaty nhelan itethelem intem-antey.
REV 22:2 Iwerr arlpaw ayntenh tawen ampep-itwew. Iwerr ampep-itwewan kwaty anterrenh. Arwerl amern-akert-rnem lyapenh impalth atherr-itwew. Arwerl rerneman itetheley-angker arrpemarl. Alkent arrpanenhel amern mwerr-angker-rnem ampengerrem arwerl ikwer-rnem-itwew, akngerrel arlkwaynteyew. Alperr arntety-penh mwerreleyew-arelh. Apmer arrpanenh-areny-rnem apetyew, alperr renh-rnem ineyew.
REV 22:3 Apmwangkwarr aneyel-rneman nthakenh apmer ikwerel aney-angenh, arrangkw. Akngeyelan renh-rnem artwereleyenh, rernem ikwer-itwew aney-alpewerr. Akngey-wenh-rnemant aney-alpeyenh, ikwer kwenerremel mwerr antwemel. Chair mwerr-angker weth, Akngey-wenh-then yep-yep akely-wenh-then, ra rtnaynteyenh ikwer-itwew.
REV 22:4 Akngey-wenh-rnemel renh areyenh-anem arrer-they. Itna ikwerenh rlwitwew ingkwerneyenh.
REV 22:5 Nthakenh atemwengkerrey-angenh tawen ikwer-itwew, arrangkw. Ikwer-areny-rnemel nthakenh ayernerrey-angenh alakenh, “Ay! Ilenger ingkeny tyerrelheyenh? Rwa mpwarey, anantherr areyew-awaty.” Arrangkw, rernem alakenh ayernerrey-angenh. Akngey rant amentel arrtyerney-angker, lyenenty antheyenh aleth inngey. Ikwerenh-rneman ilkwa anerl-aneyenh ikwer-itwew intem-antey.
REV 22:6 Antyerl ran angkew-anem atyeng, “Angka nhenhan ntwarl ngwangkant awew, arraty inngarlap ran. Angka ikwer awelh-aynteyew! Akngeyel awank-akerr artwa angkakert-rnem ilenh-apeny inweng ikwerenh-angkwarr, rernemaw arraty ingwer-rnem ilaynteyew-awaty. Kel alakenh-angkwarran atha ngenh-anem ileyel, ntwaw ikwerenh-rnem ileyew, nthakenharl arrwekelan aynteyenh.” Alakenh-anyem antyerl atyeng angkew.
REV 22:7 Jesus ran angkew-anem, “Awelhenh-arey atyeng! Ayengan ahern-warl alerl-antey atwarrerneyenh. Angka pwek nhenh-arenyew iylpareth awelheyel-rnem rerneman irrngerneyarl anerl-aynteyenh. Angka Akngey-wenharlap ran!”
REV 22:8 Ayengaw, John. Athap ingkerrenh ingkwernew, altyerr-angkwarrarl atha arew, angkernem-then atha awew. Ayeng atnertel-ayeth kwenerrew-anem, antyerl renh nakeyew, rarl ilek-ilek atyeng lwewarrernew.
REV 22:9 Antyerl ranap angkew atyeng, “Mentyaw! Alakenh irrey-angenh! Nthakenh atyeng kwenerrey-angenh, arrangkw. Ayengan arwa warrkenh Akngey-wenh, ngapeny, artwa angkakert ikwerenh-rnem-apeny. Ayeng ikwerenh-rnem-apeny aneyel, angka pwek nhenh-arenyew awelheyelarl-apeny. Renhant nakaynteyew!”
REV 22:10 Antyerlel ayenh ilew-anem alakenh, “Angka pwek nhenh-itwew Akngey-wenhan. Alakenh-anyem ra aynteyenh. Nthakenh angka renh irrtyert-akwerney-angenh, arrangkw. Angka alhewer ilerl-apaynteyew, ingwer-rnemel awaynteyew anaynt-antey. Arlta arrer-anemerreyel.
REV 22:11 Akngerran apmwangkwarr-antey anayntem. Kel menty renh-rnem tyarleweyew, apmwangkwarr-antey anayntem. Akngerran apmwangkwarr ayntayntem ingwer-rnem-itwew, nyerrerrey-angenharl. Kel menty renh-rnem tyarleweyew, alakenh irraynteyew arrpemarl. Ingwer-rneman mwerr-rnemarl anayntemarl. Kel mwerr, menty rernem anayntey alakenh. Ingwer-rnemelan Akngey apent-ayntem arraty-angkwarrarl. Kel menty rernem anayntey alakenh arrpemarl.”
REV 22:12 Jesus ranem angkew, “Ayenh aweyew! Ayengarl atwarreyneyenharl ahern-warl alerl-anteyarl. Atha ingkerrenh-antey rnkerneyew, renh-rnem ayerneyew-anem. Athap mwanty-antey ayerneyew, nthakenharl rernem anenh ahern-itwew. Ingwer-rnemelan ayenh arraty-angkwarr apentenh, mwerr-angker mpwaremel. Kel ikwer-rnem atha mwerr-angker antheyew. Ingwer-rnemanap atyeng awelhey-angenharl, apmwangkwarrarl anenh. Kel ikwer-rnem atha apmwa antheyew.
REV 22:13 Ayengan arrwekel anenh. Awank ayeng anenh, ahern nhenhan arnwarney-angenhel-antey. Ahern nhenh-then alker nhenh-then aleth-antey ywerrenheyenharl, ayengan iteth intemarl anaynteyenh.” Alakenh Jesus-an atyeng angkew.
REV 22:14 Arnkwa mwerr-angker ikwer-rnem-wenh lhewenty-penh-apeny, Jesus-ewarl awelheyel-rneman irrngerney aneyel. Rernemap arraty-anem aneyel ikwer-angkwarr. Ra renh-rnem tyarleweyenh, keyt-angkwarr tawen Jerusalem-warl aylpenheyew, intem-antey ikwer-itwew aney-alpeyew. Rernemap alhewer alhem arwerl itetheley-angker-warl, amern ikwer-they arlkwaynteyew.
REV 22:15 Ingwer-rnemanap arrangkwarl, arengk-rnem-apenyarl. Ingwer-rnemelan pwentyel aylenh, arntety mpwarenharl. Ingwer-rneman apmwangkwarr ayntenh akngerr-itwewarl. Ingwer-rnemelan atwenh ipmew-anteyarl. Ingwer-rneman kwenerrenharl ilengem apmwamwam-rnemew apwert-penhew arwerl-penhew. Ingwer-rneman irrtywerl-amperney-angker-rnemarl. Apmwa yanh-rneman nthakenh aylpenhey-angenh tawen ikwer-warl. Rernemap aketh-itwew anerl-aneyenh intem-antey.
REV 22:16 “Ayengan Jesus, athap antyerl atyenh thwenew Christian arrewantherr-warl, angka nhenhan ilaynteyew. Arrantherr apmer 7 weth-rnem-itwew aneyel. Ayengan atyetyart David-wenh-anteyarl. Ayengap arenpeng, antyarr ilkwapeny, ingwepenharl tyerrelhem.”
REV 22:17 Inweng Mwerr-angker-then yep-yep akely-wenh anewikw-then ratherr angkem-anem, “Apetyenh-arey!” Angka nhenh aweyel-rneman angkem, “Apetyenh-arey!” Ingwerenty apek angkethakwerrem, ra alhewer apetyeyew, kwaty itetheley-angker antyweyew.
REV 22:18 Mwanty-antey awelhenh-arey! Angka nhenhan Akngey-wenharl. Ran angka ingwer-wenh-wenyarl, arrangkw. Impenarlap ran. Nthakenh ingwerentyel angka nhenh ingwer-lkwereley-angenh. Nthakenh ingwerentyel angka ingwer-anem ikwer-itwew pweyteley-angenh, arrangkw. Ingwerentyel apek arrkernem, angka nhenhan ingwer-lkwereleyew, Akngeyelanap arntety anthem, pwek nhenh-itwewarl atha ingkwernew-apeny.
REV 22:19 Nthakenh ingwerentyel angkernem iparey-angenh, arrangkw. Angka ingkerr-antey ilaynteyew. Ingwerentyel apek angkernem iparem, Akngeyelanap renh artwerelem, ra tawen mwerr-angker ikwer-warl alhewerr. Athan angka tawen ikwer-akert ilew pwek nhenh-angkwarr. Nthakenh ra alhey-angenh arwerl itetheley-angker-warl, amern arlkweyew, arrangkw.
REV 22:20 Jesus ranem angkew, “Angka nhenhan inngarl.” Rap angkew arrpemarl, “Ya, inngarl ayeng atwarrerneyenh ahern-warl alerl-antey.” Atharl John-el renh awew, alakenh angkenty, ayengap angkew, “Ya wenh, arratyarlap ran! Atyetyart Jesus-ay! Alerl apetya!”
REV 22:21 Atha Atyetyart Jesus Christ ayern-ayntem, Akngey-wenh-rnem arntarnt-araynteyew intem-antey mwanty. Kel-antey.
