﻿Matthew.
21.
Jesus kwertengerl ikwerenh-rnem-akert apmer ingwer-warl alhew Jerusalem-they arrer-antey, apmer Bethphage-warl, apwert Alip-angketyarr-arrangarr. Jesus-el kwertengerl atherr thwenek, ratherr arrwekel alhetyek, 
“Mpwelanthan alhenherr-atherr tawen-warl. Mpwelanthap tangkey atherr arey-alhenherr-atherr, tangkey amenheng-atherr. Rwep lhelenherr-atherr, atyeng-warl inenhey-alhemel. 
Ingwerentyel mpwelhenh ayernenty, mpwelanth ilenherr-atherr, ‘Ingkart ikwer aylernanth akngeyneyel wenh tangkey nhan.’ Ra anthem-anem.” 
Alakenh-anyem Akngey-kenh angka arraty ayntenh, angkakert arrwekelenyel ilenh-angkwarr-antey. 
“Jerusalem-areny-rnem, atyetyart ilkwa rarl apetyeyenh, tangkey-akert. Ra tnakelhey-angenh, tangkey ateralth-akert.” 
Ratherr anperl-alhek, Jesus-elarl ilanthek-angkwarr-antey. 
Ratherr tangkey renh-atherr ayteng-akngeynek Jesus-warl. Ratherr arnkwa tangkey artep-atherr-warl arrernek. Jesus-anem tangkey ateralth-warl nganek. Alakenh-anyem Akngey-kenh angka arraty innganem irrek, angkakert arrwekelenyel ilenh-angkwarr-antey. 
Akngerr ingkerrenhel arnkwa ahern-warl panty iweynek, tangkey alhetyek ikwer-angkwarr Jesus-akert. Ingwerel-rnem alperrarl akek. Rernem ayatheweyneyek tangkey Jesus-akert ra alhetyek panty-angkwarr. Tangkey alhek panty-angkwarr Jesus-akert. 
Artwa akngerrel Jesus renh apentek. Ingkerrenh ikwer inkwerelhek arrwekel-warl alhenh-rnem-then, ingkern-theyarl alhenh-rnem-then. Rernem Jesus-ek inkwerelhemel arlkek, “Anwantherr Atyetyart ilkwek inkwerelhey, David-kenh innga! Akngeyelarl renh thwenek anwekantherr-warl. Akngeyel renh arntarnt-areyel, ra Atyetyart ilkwa ingkerrenhek aneyel!” 
Jesus alhek apmer Jerusalem-warl. Ingkerrenh ikwer inkwerelhek, ayernerremel, “Artwa angwenharlap ran nhenhey?” 
Rernem angkerrenh, “Nhenhan Jesus-arl, angkakert Nazareth-areny ahern Galilee-areny.” 
Jew-rnem-kenh tyaty ilkwitwek weker-rnemel aker tharlemilenh, store-arrpantey. Ingwerel-rnem aker thiparl tharlemilenh. Jesus ra arek ingwerel-rnemarl aker tyenkerr tharlemilenh, ra ingkerrenh-antey renh-rnem irrentek, taypel-rnem iwemel, ampwal ngkweltyek-arelh-rnem-then. Jesus-el renh-rnem weker-rnem irrentek. 
Ra renh-rnem ingkerrenh ilek, “Akngey-kenh angka alakenh aynteyel: ‘Ingkerrenh akarrirrerl-ayntetyek warl nhenh-warl, Akngeyek inkwerelhemel.’ Irrtyert-awarr-rnemantarl apmer nhenh-warlan arrantherr arrernek!” 
Artwa aparrng-rnem-then artwa lerrp-rnem-then ikwer-warl apetyek Jew-kenh tyaty ilkwitwek. Ra renh-rnem mwerrilek. 
Jew-rnem tyaty ilkwitwek ampernem arlkalhelirrenh, “Nhanyem David-kenh.” Artwa priest-rnem-then Moses-kenh akalty-anthey-angker-rnem-then rernem arek-penh rernem ahelirrek-anem. Rernem Jesus renh ilek, 
“Ntwa apek yanh-rnem alhengk-aweyel, rernemarl arlkalhelirreyel?” Jesus-el renh-rnem ilek, “Angka Akngey-kenh arrwekeleny aynteyel: ‘Ampernemel ayenh tnakeyel arraty-angkwarr.’” 
Ra renh-rnem iwerl-alhek-anem apmer Bethany-itwel aney-alpek. 
Ingwepenh Jesus Bethany-they anperl-alhek apmer Jerusalem-warl, kwertengerl ikwerenh-rnem-akert. Ra angayakw-anem irrek ampepel. 
Arleng-they, ra arwerl tywerrk arek. Ra alhek arrer-warl amernek aretyek. Amern aney-angenh arrangkw-antey ra arek, alperrant. Jesus-el arwerl renh ilek, “Arwerl nhepenh nthakenh ingwerentyel amern arlkwey-angenharl intem-antey!” Arwerl arleny-anem irrek. 
Kwertengerl ikwerenhel-rnem renh awek, rarl alakenh angkenh, rernem apatek. 
Jesus-el kwertengerl ikwerenh-rnem ilek, “Anwantherr Akngey tnakem, ikwer irrpelthirrey-angenh, arrantherr alakenh mpwarem. Arrantherr areyel apwert aleyarl altyweneyel? Arrantherr apwert ilenh ilenty, ra alpetyek kwaty ampep-warl, ra inngarl awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem. Apwert ilenhan arrekantherr awelhemel kwaty ampep-warl arrernelhem-apeny, Akngeyan arrekantherr awelhem, alakenh-anyem. 
Akngeyan arrekantherr awelhem, alakenh-anyem, arrantherr renh tnakenty, renh ayernenty.” 
Jew-rnem-kenh tyaty ilkwewarl aylpek. Ra renh-rnem akalty-anthenh. Atyetyart Jew-kenh tyaty-areny-rnem-then artwa ilkwernem-then ikwer-warl apetyek. Rernem renh ayernek, “Angwenhel ngenh atyetyart arrernek, ingkerrenh akalty-anthetyek.” 
Jesus-el renh-rnem ilek, “Atha arrenhantherr anyent-inger arwa ayernem, arrantherr apek atyeng iletyek. Arrantherr atyeng ilenty, athap arrenhantherr ilem arrpemarl, angwenhelarl ayenhan thwenek. 
Angwenhel John renh arrernek, ingkerrenh baptise-emeletyek, irrwerl-arenyel apek, ahern-arenyel apek?” Rernem angkerrenh, “Nthakenh anwantherr Jesus renh iley-angenh, Akngeyel John renharl thwenek ahern nhenh-warl, anwenhantherr Jesus-elarl arraty ilekerr, anwantherr John ikwer awelhey-angenharl, akengentyarl John ikwer irrpelthirrenh. 
Nthakenharl anwantherr iley-angenh, atyetyart ahern-arenyelarl John anwekantherr-warl thwenek, ingwer-rnemarl anwekantherr ahelirrekerr, rerneman John iterl-areyel, rarl Akngey-kenh angkakert inngan aneyel. Rerneman John tnakeyelarl, rarl Akngey-kenh angkakert inngarrpantey.” 
Rernem Jesus ikwer-warl angkek, “Inpa, iterl-arey-angenh, angwenhelarl John renh thwenek ahern nhewarl.” Jesus angkek ikwer-rnemek, “Arrantherr ayenh arraty tyerneyang-kety, nthakenh atha arrekantherr arraty iley-angenh arrpemarl, angwenhelarl ayenh thwenek ahern nhewarl.” 
“Atha angka arrekantherr iletyek. Artwamp-kenh alerikw-atherr anenh. Artwamp ra alerikw alkenh ilanthek, amern grapes-angketyarrel warrkirretyek. 
Alerikwan menty-tangkwel angkek, ‘Arrangkw.’ Iterrerl-alpek. Ikwer-penh ra nyerrirrerl-alpek, rap angkep-anem alpek. Ra aynikwek awelhek, atherrk lyapelherl-ayntetyek. 
Artwamp ra alerikw ingweran ilanthek-anem. Alerikwan angkek, ‘Ya, kel ayeng alhem!’ Ranap arrangkw alhey-angenharl.” 
Jesus-el renh-rnem ayernek, “Alerikw nthenh-apenyarl aynewikw awelhekan?” Rernem renh ilek, “Alerikw wetharl renh-tangkwel ayernek, rant ikwer awelhekan.” Jesus-el-anem ikwer-rnem ilek, “Apmwernem ingkerrenh rernem Akngey-warl angkepirrenhey-alpeyenh nyerrirremel, man akarriley-angker-rnem-then arelh apmwangkwarrarl alheyel-rnem-then. Rernem Akngey-kenh-angkwarr aylpeyel, arrantherran arrangkwarl. 
John Baptise-emeley-angker ra iwerr arraty arrekantherr iylparrernekarl, arraty-angkwarr apentetyek. Arrantherranap ikwer irrpelthirrenhan. Apmwangkwarr alhenh-rnem, man akarriley-angker-rnem-then arelh apmwernem-then ikwer awelhenharl, Akngey-warl angkepirremel. Arrantherran anngetherr arek arrpemarl, angkepirrey-angenharl, John ikwer awelhey-angenh.” 
“Arrantherr atyeng awelhenherr-arey. Apmerek-artweyel amern grapes lyapelhilek, parrik apwert-penh artek, amern grapes lyapetyek parrikel kwen. Warl arlpenty ra artek, artwa anyent irrwerl anayntetyek, arntarnt-arelherl-anemel, ingwerenty irrtyert apetyekerr amern aketyek. Irrkanem kwen angernemel, amern grapes lthwayntetyek, akarr areyirretyek. Atyetyartel warrkenh-rnem arrernek amern grapes arntarnt-arayntetyek, ra apmer ingwer-warl alhey-kety. Kel ra apmer ingwer-warl alhek. 
Amern ampengirrentyel, ra warrkenh-rnem thwenek, amern grapes ampeng awaketyek ikwer. 
Ingwer-rnemel warrkenh anyent atwek, ingweran ipmek-antey atwek, ingwer apwertel wek. 
Ra warrkenh ingwer-rnem thwenek, akngerr. Rernem renh-rnem atwek arrpemarl. 
Ran angkek, ‘Alerey anyent atyenh atha renh thwenetyek, rernem apek ikwer awelhetyek.’ Atyetyartel alerikw ikwerenh anyentant-anem thwenek. 
Atyetyart-kenh alerikw rernem arnarek, rernem angkerrenh, ‘Ingwer-ingeran ranem grapes-angketyarrek atyetyart aneyenh. Anwantherr renh atwey, anwekantherr grapes-angketyarr ayntey-alkenh.’ 
Rernem renh anterrkwek, aketh-warl-anem iwemel ipmek atwek-anem renh.” 
Jesus-el renh-rnem ayernek, “Nthakenharl arrantherr iterreyel, atyetyart ra apey-alpeyenhel, nthakenharl warrkenh-rnem irreyenh? 
Atyetyart priest-rnem-then artwa ilkwernem-then rernem renh tyernek, ‘Ra renh-rnem ipmek atweyenh. Ranem warrkenh mwerr-rnem arrerneyenh, rernem grapes-angketyarr mwerr arntarnt-arayntetyek, amern grapes ikwerenh arraty ikwer awaketyek.’” 
Jesus-el renh-rnem ilek, “Arrantherr Akngey-kenh angka arrwekeleny iterl-arey-areny. Angka alakenh aynteyel: ‘Arwerl arlpenty ingwerel iwem apmwek-athen. Arwerl ran impen-antey, lywenty artetyek. Ingkartel renh arrernek anwekantherr.’ 
Arrantherr ikwer impen anyentek awelhey-angenh, arrantherr amentewarl irrekerr ikwerenh-angkwarr-kety. Ingwer-rnemel renh tnakenty, ra renh-rnem arntarnt-aremarl.” 
Atyetyart tyaty-areny-rnem-then Pharisee-rnem-then rernem awek-penh, rernem iterl-anem-arek, “Anwekantherrip nhenhey angkeyel wenh!” 
Rernem iterrenh renh atwetyek-arrpantey. Rernem aterirrenh, ingwer-rnem-kety, rernemarl renh iterl-arenh angkakert Akngey-kenh. 
