14
Yi mbi cu'n ban Jonatán
1 Ma Jonatán yi cy'ajl Saúl, nin tal tetz yi aj ch'eyum yi xomij te'j:
—Xomen tzaj swe'j, kicy'oken jalaj cy'en yi tzanla' nin che' kabiye' cyakil yi jun k'u'j filistey yi ate'-tz wi'wtz, stzun i' tetz yi ẍch'eyum.
Poro qui nin tal Jonatán yi xtxumu'n tetz Saúl, yi taj. 2 Cho'n tzun at cyen tetz Saúl le campament yi at jak' jun wi' granado yi ate'n wi jun ju'wutz, kale na oque't yak'pe'n triw, tuml yi kak cient sanlar yi xomche' te'j. 3 Nin yi cy'anl tetz yi efod i'tz Ahías cy'ajl Ahitob nin xonl Icabod, cy'ajl Finees nin i' jun mam yi k'ajtzun Elí yi wi'tz pale' banak tetz Kataj le tnum Siló.
Poro cya'l nin jun el xtxum tetz ko nin el Jonatán ẍchixo'l. 4 Ma yi i' tetz, ntin na tzan tan xtxumle'n yi ẍe'n tz'opon kale ate't yi jun k'u'j filistey. Nin yi be' cho'n na icy' cu'n txo'l cob wutz c'ub yi chin wutz tkan nin yi na bi'aj Boses nin Sene. 5 Jun wutz c'uba'tz at swutz len Micmas, nin yi junt swutzo'c tzaj Gabaa.
6 Ej i tzun tal Jonatán tetz yi ẍch'eyum:
—Quin swe'j, kicy'oken le jalajt, kale ate't yi jun k'u'j kacontra'tz. Qui cunin batz tz'oc Kataj tan kuch'eye'n, na qui'c nin q'uixbel swutz Kataj tan tk'ol ama'l sketz tan katx'acone'n, qui'c na ban ko jun c'oloj cunin o' nka coboxe'n tal kaxone'n.
7 —Bne'u' tircu'n yi mbi'tz na icy' tc'u'lu', na yi in wetz list wutane'n tan ẍch'eye'nu', stzun yi ẍch'eyum Jonatán tetz.
8 —Kicy'oken jalcu'ne'j kale ate't, nin ba'n kachaj nin kib scyetz. 9 Nin kol cyal tzaj sketz yi kaxcyek cuntu's kale ato't jalen yil chicu'ul ske'j, ba'n lkacyajtz tan chich'iwe'n. 10 Poro kol cyal sketz tan kaje'n pone'n kale ate't cyetz, ba'n tzun kaban cyajbiltz, na ya'stzun techl sbne' yi stk'e' Kataj ama'l sketz tan kaxcyewe'n scye'j, stzun Jonatán bantz.
11 I nin tzun cyulejtz quib yi tal Jonatán, nin tzun e' opontz ẍchinaka'jil chicontr, ma yi saje'n quilol chicontr i tzun cyaltz: “Xmaywok nin yi e' hebrey yi tzan cyele'n tzaj tulak e'chk jul kale cyewune't quib,” che'ch tzun bantz squibil quib. 12 Nin tzun e' ẍch'in tzajtz scyetz Jonatán:
—¡Caje'nwok tzaj tzone'j, nin skatxole' jun takle'n tzitetz! che'ch scyetz.
—Quin kajeken, chij Jonatán tetz yi ẍch'eyum, —na i'tz jun techl yi stk'e' Kataj ama'l sketz tan kaxcyewe'n scye kacontr, yi o' ketz yi o' xonl Israel, stzun i' bantz.
13 E' je'n tzun lac'an Jonatán wutz c'uba'tz tu yi ẍch'eyum, nin yi e' contr yi na che' noj quen swutz Jonatán na che' toltzaj, ej nin list yi mos yi xomt tzaj tan chiwi'tze'n cu'n. 14 Te jun tira'tz e' quim lo' junak contr cyak'un Jonatán, tul jun ama'la'tz. 15 Cyakil cunin tzun yi e' mas contr, yi e' cyaj cyen naka'jil Micmas, e' xob lentz. Ncha'tz e' ban yi cobox k'u'j yi cu' chijatxol quib, wi'nin chixobe'ntz. Nin te ite'n nin tiempa'tz mbajij jun chin wutzile'n coblaj nob. Pyort cunin tzun e' ban yi e' contr tan xo'w.
16 Ma yi e' xk'ukwil Saúl yi ate' naka'jil Gabaa le ama'l cwent yi xonl Benjamín, nin tzun ben quiloltz yi wi'nin cyojkele'n yi e' filistey tan colo'n ib. 17 Tlol tzun Saúl scyetz yi e' tetz sanlar:
—Na waj yil je' list ita'n tan tilwe'n yi ko tz'aknak len itajlal.
Ma yi baj je'n tzaj chibi', nin tzun quiltz yi qui'ct Jonatán tu yi ẍch'eyum at-tz ẍchixo'l. 18 Ej nin tan paj yi cho'n at yi efod ẍchixo'l te tiempa'tz, nin tzun tal Saúl tetz Ahías:
—Cy'aj tzaj yi efod Kataj tzone'j.
19 Nin te yi na jilon nin Saúl tetz yi pale', wi'nin tzun chixobe'n yi e' filistey, na wi'nin chinilcane'n tan colo'n ib. Ej nin qui't na pujx cya'n yi ẍe'n lchiban. Tlol tzun Saúl tetz yi pale':
—Ba'nt cu'n qui't tzacy'aj tzaj yi efoda'tz.
20 Le rat nin bene'n Saúl tan chimolche'n yi e' tetz sanlar, nin tzun e' bentz tan oyintzi' scye'j yi e' filistey. Chin xo'wbil nin yi xo'w yi ate' cu'nt yi e' filistey, na e' te'n na chibiy quib squibil quib.
21 Ma yi e' xonl Israel yi nimix tiemp cya'n ẍchixo'l yi e' filistey, lajke'l nin xome'n chiwi' scye'j chitanum, na nin e' oc tan quich'eye'n yi e' sanlar yi xomche' scye'j Saúl tu Jonatán. 22 Ncha'tz yi e' xonl Israel, yi e' xonl k'ajtzun Efraín, yi ate' xo'lak wutz tan ew ib, yi quibital yi wi'nin cyele'n ojk yi e' filistey tan colo'n ib, nin tzun e' xom nintz wutz chicoc tan chiwi'tze'n cu'n. 23 Yi jun oyintzi'a'tz opon jalen le ama'l cwent Bet-avén, na nin oc Ryos tan quich'eye'n yi e' xonl Israel tul jun chin oyintzi'a'tz.
Yi xcone'n bi' Ryos tan Saúl tetz quiwel yi yol i'
24 Ej i tzun bantz te jun k'eja'tz e' k'e'x cunin yi e' sanlar tan oyintzi', na cya'l nin jun nink wan, na nin tal Saúl: “Sak swutz Ryos yi ẍchicawsok cyakil yi e' yil chiwan te yi ntaxk cu' k'ej, nin te yi ntaxk wicy'saj inc'u'l scye'j yi e' incontr” stzun Saúl scyetz.
25 I tzun bantz yi cyopone'n yi e' sanlar xo'l tze', nin quil yi at wi'nin ta'al cabil wunak txuc yi sajnak tu' ch'ul jalen wuxtx'otx'. 26 Nin ni'cu'n tane'n yi caba'tz chi ne'ẍ tzanla' yi na xon xo'l tze'. Poro cya'l nin jun nink pil mu'ẍ tal, na wi'nin chixobe'n tan yi yol yi tal Saúl scyetz. 27 Ma Jonatán qui'c i' at yi tlol yi taj yi yola'tz scyetz yi e' sanlar, nin tzun ben pitol wi' yi tx'amij yi cy'a'n ta'n tul yi caba'tz, nin je' bajsaltz. Le rat nin jale'n walor i'. 28 Nin tzun ben tlol jun sanlar tetz Jonatán:
—Yi taju' ja tal jun xtxolbil sketz yi tajwe'n tan kele'n cu'n te'j, nin ja tal yi alchok scyetz yil wan jalu', jun cu'n yol scawsok tan Ryos. Cha'stzun te qui'c kawalor na txe'n kawan, chij.
29 —Ntin na tzan intaj tan chibuchle'n yi e' katanum. Xmay tzaj in, ja jal mu'ẍ inwalor tan tu' yi nje' impilul mu'ẍ tal te yi ta'al cabe'j. 30 Ncha'tz klo' quitane'n cyeru' yi nink nchiwanu' te yi e'chk takle'n yi ja chixcye'u' tan majle'n len scyetz yi e' kacontr. ¡Yi nink nchiwanu' mbi nin klo' nchiban yi e' filistey ẍchik'abu', ja klo' chitzaj tircu'n! stzun Jonatán bantz.
31 Te jun k'eja'tz e' xcye' yi e' xonl Israel scye'j yi e' filistey. Yi oyintzi' xe'tij naka'jil Micmas nin opon jalen Ajalón. Poro cyakil yi e' sanlar xonl Israel nsken chik'e'xij tan paj qui'c jun takle'n baj cya'n. 32 Ej nin tan paj yi na chiquimlen tan we'j, e' bene'n tzuntz tan bajse'n yi e'chk awun yi el chimajol scyetz chicontr, chi tane'n cne'r, wacẍ tu ne'ẍ tor. Nin oc ch'ich' cya'ntz jak' chikul wuxtx'otx' tu', nin ja baj yi chi'baja'tz cya'n yi txa'xe't, yi atit nin ẍch'el. 33 Poro at e', e' xochon tetz Saúl:
—At e' na chitzan tan juchle'n quil swutz Kataj, na na chitzan tan bajse'n chi'baj yi atit nin ẍch'el, che'ch.*
—¡Cyakil cu'n e'u', e' len cu'nu' pajol ca'wl! Tz'ulken jun c'ub cyanu' tzone'j yi nim, tetz jun altar. 34 Ncha'tz cyalninu' scyetz cyakil yi e' sanlar yi ẍchijunal cu'n tz'ulken jun mam tor cya'n tzone'j, nka jun cne'r, bantz toque'n ch'ich' cya'n jak' kul, nin ba'n tzun chibajse'ntz, bantz qui't chijuch quil swutz Ryos, tan tu' bajse'n txa'x chi'baj yi atit ẍch'el, stzun Saúl bantz.
Inin tzun cyuleja'tz. Te ite'n nin akale'na'tz e' baj opon. Cy'a'n len cyawun cya'n tan chibiyle'n cu'n.
35 Nin tzun bnix jun altara'tz tan Saúl. Ya'stzun yi bajx altar yi bnix ta'n tetz Kataj. 36 Ej ma baje'n wi' yi xtxolbila'tz tlol tzun:
—Ba'n lkaben jalu' lak'bal tan chixite'n cu'n yi e' filistey yi ja chiclax cyen, nin kamaje'l tzaj cyakil yi colije't cya'n jalen cu'n yil tz'ul skil, nin che' kaxite' cu'n chicyakil cu'n.
—Cuj, che'ch yi e' sanlar, bne'u' yi tajbilu', che'ch.
Ma yi pale' nin tal:
—Ba'nt cu'n bajx kajake' tetz Kataj yi mbi'tz tetz tajbil.
37 Ej, toque'n tzun Saúl tan jakle'n tetz Kataj:
—¿Ba'n pe' kol kaben tan chixite'n cu'n yi e' filistey? ¿Stk'e' pe'u' ama'l sketz tan kaxcyewe'n cunin scye'j? stzun Saúl bantz.
Poro qui'c nin jun techl tak' Kataj scyetz. 38 Cha'stzun te nin tal Saúl:
—Chiẍkank tzaj cyakil yi e' wi'tz ajcaw, nin kajoye' puntil tan jalse'n yi aj paj. 39 Na jun cu'n yol, tan bi' Kataj Ryos, yi kaRyosil yi o' xonl Israel yi squimok yi aj paj yil lajluchax yi na' scyetz i'. Nin qui'c na ban yi ko i'tz yi incy'ajl Jonatán yi aj paj, tajwe'n tan quime'n i', stzun Saúl.
Cya'l nin tzun jun jumintz ẍchixo'l yi e' sanlar. 40 Cha'stzun te tlol Saúl scyetz cyakil yi e' xonl Israel:
—Chicyajktu'wu'-tze'j, ma yi in wetz tu incy'ajl skacyajk le jalajte'j.
—Bne'u' yi tajbilu', che'ch tzun cyakil yi e' sanlar.
41 Jakol tzun Saúl tetz Ryos:
—Ilu' jun c'oloj wajcawil, nin ilu' kaRyosil yi o' xonl Israel ¿mbi tzuntz yi qui na stza'w tzaju' inyol? Ma jalu' tan lajluchaxe'n yi ko cho'n at yi aj pajol ca'wl skaxo'l tu incy'ajl, yil katx'ilun, tajwe'n tan xtxekune'n tzaj yi Urim. Ma kol txekuntzaj yi Tumim† na tzun elepontz yi i'tz chipaj tircu'n yi e' tanumu', yi e' nitxajilu', stzun Saúl bantz tetz Kataj.
Yi cyoque'n tan tx'ilu'n, cho'n tzun noje'n quentz te Jonatán tu taj, nin lajluchax yi qui'c chipaj yi e' mas wunak te'j.
42 —Ma jalu' chitx'ilunku' ske'j ketz, yi in wetz tu incy'ajl, stzun Saúl.
Ej cho'n tzun noje'n quentz te'j Jonatán. 43 Nin tzun tal Saúl tetz Jonatán:
—Txol tzaj tircu'n swetz yi mbi cu'n mbaj abnol.
Nin tzun octz tan xtxole'n tircu'n.
—Yi puntil i'tz ja baj mu'ẍ ta'al cabil wunak txuc wa'n, na nin mben impitol ju' yi intx'amij yi cy'a'n wa'n. Poro list wutane'n tan inquime'n, stzun Jonatán.
44 —¡Nink tz'oc Kataj tan incawse'n cunin ko quil cẍquim wa'n! stzun Saúl.
45 Ej i tzun cyal cyakil yi e' sanlar tetz Saúl:
—¡Poro ẍe'n tz'ocu' tan biyle'n cu'n Jonatán, na tan i' ja jal k'ej Israel yi xcyewe'n scye'j yi e' kacontr wutz c'ub! ¡Qui'c rmeril tan cwe'n biyij! ¡Na tan bi' Kataj qui'c jun xi'il wi' Jonatán nink tz'el c'aplu'n! Na yi tx'aco'n yi nkaban scye kacontr jalu' i'tz tan tu' yi ja oc Ryos tan ẍch'eye'n i', che'ch tzun bantz.
Nin tan yi xtxolbila'tz e' xcye' yi e' wunak tan colpe'n Jonatán tk'ab quimichil.
46 Ma Saúl qui't tzun xtxumtz tan chibene'n tan chiwi'tze'n cu'n yi e' filistey, yi e' pakxij junt tir le chitanum.
47 Tan tu' yi xtxolbila'tz toque'n tzun Saúl tan cawe'n cyakil yi ama'l cwent Israel. Nin cyakil tiemp nin oc i' tan oyintzi' scyuch' yi e' contr te yi tetz tanum, yi e'a's i'tz yi e' aj Moab, yi e' aj Amón, yi e' aj Edom, tu yi rey cwent Soba, scyuch' yi e' filistey. Alchok ama'lil kale na bene't Saúl tan oyintzi', ilen nin ja xcye' i' scye'j. 48 Ncha'tz oc tan chimolche'n jun c'oloj sanlar, nin xcye' tan chixite'n cu'n yi e' xonl Amalec. Nin tan yi xtxolbila'tz nin xcye' i' tan chisotzaje'n cu'n yi e' alk'om yi na cho'c tan alak' scye'j wunak tbe'.
49 Yi e' nitxajil Saúl yi e' jal i'tz: Jonatán, Isúi, tu Malquisúa, tu cob me'l, yi bajx na bi'aj Merab, nin yi ca'p na bi'aj Mical. 50 Nin yi txkel Saúl i'tz Ahinoam, me'l Ahimaas. Nin yi wi'tz ajcaw squibaj yi e' sanlar Saúl na bi'aj Abner, cy'ajl Ner yi quitz'un quitzicy quib tu taj Saúl. 51 Ma Quis, yi taj Saúl tu Ner yi taj Abner, e' cy'ajl k'ajtzun wutzile'n Abiel.
52 Te yi tiemp yi cawune'n Saúl cwent Israel, ilenin ja jal e'chk oyintzi' ẍchixo'l scyuch' yi e' filistey. Cha'stzun te yi njal jun balaj yaj yi at ẍchamil tu walor tan Saúl, ja oc ta'n ẍchixo'l yi tajlal yi tetz sanlar.
* 14:33 Gn 9:4; Lv 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Dt 12:16, 23; 15:23. † 14:41 Nm 27:21; 1S 28:6.