9
Jisas déku duké dé jébaa kwayék
1 Jisas déku duwat waadéka yaadaka dé deké apa kwayék, de wado akwi kutakwa yaage yédoké. Deké nak apa wawo dé kwayék, de kiyakiya yan du taakwa sépékwaapa kapére yan du taakwat wawo kutnébuldoké. 2 Kwayétakne dé derét wak, “Guné ye du taakwat Got némaan ban rate deké miték védéranké kudi wakweké guné yo. Yate guné derét kutnébulké yo.” 3 *Naate watakne dé derét kéga wakwek, “Guné yeyé yeyate wupmalemu gwalmu kure yémarék yaké guné yo. Guné kusadagunén mu male kwaadu yéké guné yo. Sétogunékwa baagé, wut, kadému, yéwaa, wani mu kure yémarék yaké guné yo. Baapmu wut vétik kure yémarék yaké guné yo. Guné du taakwat kutkalé yagunu de gunat kutkalé yate wani mu gunéké kwayéké de yo. 4 Guné gat nak wulae wani gaba male raké guné yo. Guné kés ga nak gat yégunu taale ragunén gaba rakwa du wani muké rékaréka yamuké guné taale wulaagunén gaba male raké guné yo. Re wani gayéba jébaa yatakne wani ga kulaknyénytakne nak gayét yéké guné yo. 5 Guné gayét nak yégunu wani gayéba rakwa du taakwa guna kudi véknwumarék yate, gunéké kuk kwayédaran, guné wani gayé kulaknyényké guné yo. Kulaknyényké yate guna maanba kwaakwa bawusa yatputétakne guné yéké guné yo. Guné waga yagunu de véte waké de yo, ‘Naané derét kapéredi mu naanébu yak. Kukba Got yanan kapéredi mu naanat yakataké dé yo.’ Naate waké de yo.” 6 Naate wadéka ye de gege gayéba yeyé yeyak. Yeyé yeyate Gotna kudi wakwete de kiyakiya yan du taakwa, sépékwaapa kapére yan du taakwat wawo de kutnébulék.
Yerot Jisaské dé kudi véknwuk
7-8 Galilina képmaaba rakwa du taakwana némaan ban Yerot dé Jisas yadén jébaaké kudi véknwuk. Dé déku jébaa yadéka de du taakwa las de déké kéga wak, “Gu yaakutakne kiyaan du Jon débu tépa nébéle raapmék.” Wadaka las de wak, “Wan déknyényba ran du Ilaija.” Las de wak, “Gotna yéba kudi wakwen nak du déknyényba kiyae bulaa débu tépa nébéle raapmék.” Naate wadaka Yerot wani kudi dé véknwuk. Véknwudéka déku mawulé kapére yadéka dé sanévéknwu wanévéknwuk. 9 *Yate dé wak, “Wuné wawuréka de Jonna maakna tépaknék. Bulaa nak duké wuné kudi véknwu. Wani du wan kiyadé?” Naate wate dé Jisasnyét véké dé mawulé yak.
Jisas wupmalemu (5,000 pulak) duké dé kadému kwayék
10 Jisasna du gwaamale yae de Jisasnyét yadan akwi muké wakwek. Wakwedaka dé derét kwole wani taalé kulaknyénytakne de deku kapmu Betsaidat yék. 11 Yédaka wupmalemu du béré taakwa béré wani muké kudi véknwute de déku kukba yék. Ye déké yaadaka dé véte deké yéknwun mawulé yate dé derét kudi wakwek, Got némaan ban rate du taakwaké miték védéranké. Wakwetakne dé kiyakiya yan du taakwat kutnébulék. 12 Garabu yadéka de déku du déké yae de wak, “Kén du ramarék taalé. Méné waménu kéni du béré taakwa béré de gege gayét ye kadému las kérae katakne de kwaaké de yo.” 13 Naate wadaka dé derét wak, “Guné deké kadému kwayéké guné yo.” Naate wadéka de wak, “Naané wupmalemu kadému kaapuk. Makwal béret naktaba guba kutdan gukwami vétik waga male dé ro. Naané ye wani du taakwaké akwi kadému las kéraanoké méné mawulé yo, kapu yaga pulak?” 14 Naate de wak, wupmalemu (5,000 pulak) du waba radan bege. Wupmalemu taakwa wupmalemu baadi wawo waba de rak.
Jisasna du waga wadaka dé derét wak, “Guné derét wagunu de kémba kémba (50 pulak 50 pulak) raké de yo.” 15 Naate wadéka de wadén pulak yadaka de akwi du taakwa kémba kémba rak. 16 Radaka dé Jisas béret naktaba gukwami vétik waga kérae nyérét kwaasawuré véte dé Gorét wak, “Yéknwun mu ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne dé béret gukwami bule dé déku duké kwayék, de du taakwaké munikwedoké. 17 Munikwedaka de akwi du béré taakwa béré mitékne kak. Kadaka béret gukwami las radéka de kébi taaba vétik sékét maanba kayék vétik waga de laakwak.
Pita dé wak, “Jisas wan Got wadén ban Krais”
18 Nak nyaa dé Jisas Got wale kudi bulte dé kapmu dé rak. Radéka de déku du déké yaak. Yaadaka dé derét waatak, “Du taakwa wunéké yaga de wo?” 19 *Naate waatadéka de wak, “Ménéké las de wo, ‘Wan gu yaakutaknan du Jon.’ Las de wo, ‘Wan déknyényba rate Gotna yéba kudi wakwen du Ilaija.’ Las de wo, ‘Gotna yéba kudi wakwen nak du déknyényba kiyae débu nébéle raapmék.’ Naate de wo.” 20 *Naate wadaka dé derét wak, “Guné yaga pulak? Guné wunéké yaga guné wo?” Naate wadéka dé Pita dérét wak, “Méné naanat kutkalé yaménuké Got wadén ban Krais méné.”
Jisas kiyae tépa nébéle raapdéranké dé wakwek
21 Pita waga wadéka dé Jisas déku duwat wak, “Mé véknwu. Guné nak duwat kéga wamarék yaké guné yo, ‘Jisas wan naanat kutkalé yaduké Got wadén ban Krais.’ Waga wamarék yaké guné yo.” 22 Naate watakne dé derét wak, “Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan wuné ro. Wunat kapéredi mu yado kubu du, Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, apa kudiké kutdéngkwa du waga de wunat kuk tiyaaké de yo. Tiyaado wunat viyaapérekdo kiyaaké wuné yo. Kiyaawuru nyaa kupuk yédu Got wadu wuné tépa nébéle raapké wuné yo.”
23 *Wani kudi watakne dé derét kéga wakwek, “Guné wuné wale yaate wuna jébaa yaké mawulé yagunéran kéga yaké guné yo. Akwi nyaa guné guna mawulé kulaknyényké guné yo. Kulaknyénye guné wunéké sanévéknwute kéga waké guné yo, ‘Naané déku jébaa kutsaakuké naané yo. Yate naané kaagél kutte miba kiyaanaran wan bakna mu. Némaa mu kaapuk.’ Naate wate wuna jébaa kutké guné yo. 24 *Wunéké sanévéknwukwa du taakwa wuna jébaa kutsaakudo wuna maama derét viyaapérekdaran de wuné wale miték rasaakuké de yo apuba apuba. Wunéké sanévéknwumarék yakwa du taakwa deku sépéké male sanévéknwute deku jébaa male yadaran de kiyae yalakgé de yo. Wuné wale rasaakumarék yaké de yo. 25 Du taakwa kéni képmaana gwalmu akwi kéraaké sanévéknwute, deku jébaa male yadaran, kiyae yaga pulak de miték rasaakuké de yo? Kaapuk. Miték rasaakumarék yaké de yo. 26 *Du taakwa wuna kudiké kélik yate wunéké kuk tiyaadaran kukba wuné Akwi Du Taakwana Nyaan gwaamale yae deké kuk kwayéké wuné yo. Wani tulé wuné wuna yaapat apa kérae déku kudi kure giyaakwa duwat wawo apa kérae nyaa vékwa pulak rate giyaaaké wuné yo. 27 Gunat wuné wakweyo. Guné kéba tékwa du las kiyaamarék yate wekna rate véké guné yo, Got némaan ban rate déku du taakwaké miték védu.” Naate dé déku duwat wak.
Jisasna sépé walaakwe dé nak pulak yak
28 **Kukba nyaa nak taaba sékét nak taababa kayék kupuk pulak yédéka dé Jisas Pita, Jon, Jemsnyét wawo waga kwole de nébat waarék. Jisas Got wale kudi bulké mawulé yate dé nébat waarék. 29 Waare rate Got wale kudi buldéka déku ménidaama walaakwe dé nak pulak yak. Yadéka déku baapmu wut waamat kapére yate dé kayénarék. 30-31 *Yadéka déknyényba rate Gotna yéba kudi wakwen du Moses bét Ilaija, Gotna gayéba bari giyae bét apa yate nyaa vékwa pulak téte Jisas wale kudi de bulék. Dé Gotna kudi véknwute Jerusalemba rate kiyaadéranké de kudi bulék. 32 Buldaka Pita dé wale yaan du vétik deku méni widé yadéka de widé kwaak. Kwae ligéne raapme de vék Jisasna sépé nyaa pulak védéka wani du vétik dé wale tébétka. 33 Védaka bét yéké yabétka dé Pita miték kutdéngmarék yate dé Jisasnyét wak, “Némaan Ban, naané kéba ranakwa wan yéknwun. Naané ga kupuk kaaké naané yo. Ménéké nak, Moseské nak, Ilaijaké nak.” 34 Naate wadéka buwi nak giyae dé derét taknatépék. Taknatépédéka de wup yak. 35 *Yadaka dé kudi nak wani buwiba gwaade dé wak, “Kén wuna nyaan. Wuné dérét wawurék dé gunéké yék. Guné déku kudi mé véknwu.” 36 Wani kudi wadéka véknwutakne de vék Jisas kapmu tédéka. Véte kudi las kaapuk buldan. Yate wani tulé védan muké akwi duwat kaapuk wakwedan.
Kutakwa kure tén nyaanét dé Jisas kutnébulék
37 Nak nyaa kulaknyénytakne giyaadaka de wupmalemu du béré taakwa béré Jisaské yaak. 38 Yae de wale yaan du nak dé némaanba waak, “Némaan du, wuné ménat wuné waato, méné wuna du nyaanét véménuké. Wuné nyaan nakurak male. Nak baadi kaapuk. 39 Kutakwa nak dérét kure téte dérét viyaaléka dé némaanba gureknu. Yadéka lé dérét yaalébaanléka dé waama sépmeny déku kudiba yaalo. Déku sépé yaalébaante lé dérét kulaknyénytakne yémuké kélik yo. 40 Yaléka wuné ména duwat waatak, de wado wani kutakwa yaage yéluké. Waatawuréka de waga yaké de yapatik.” 41 Naate wadéka dé Jisas wak, “Yaga pulak? Guné wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Guna mawulé kaapuk miték tékwa. Wuné wupmalemu baapmu guné wale rawuréka guné wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Méné ména nyaanét mé kure yaa.” 42 Naate wadéka wani nyaan wekna yaadéka lé wani kutakwa dérét viyaate takubalaakuléka dé képmaaba akérék. Akérédéka dé Jisas wani kutakwat waatite dé lérét wak, lé wani nyaanét kulaknyénytakne yaage yéluké. Wadéka yaage yéléka nyaan yéknwun yadéka dé Jisas dérét dé déku yaapaké kwayék. 43 Yadéka de waba tén du taakwa wani jébaa vétakne Gotna apaké sanévéknwu wanévéknwute de akwi kwagénék.
Jisas kiyaadéranké dé tépa kudi wakwek
Wani du taakwa Jisas yadén akwi muké wekna sanévéknwu wanévéknwudaka dé Jisas déku duwat kudi dé wakwek. 44 Kéga dé wak, “Guné guna waan kwekére miték mé véknwu. Kukba de wuné Akwi Du Taakwana Nyaanét maamaké kwayédo wuné deku taababa raké wuné yo.” 45 Naate wadéka Got wakwedéka de wani kudiké las kaapuk miték kutdéngdan. Yate de wani kudiké Jisasnyét waatamuké wup yak.
Némaan banké dé Jisas kudi wakwek
46 *Jisasna du deku kapmu bulte deku némaan banké de waaruk. 47 Waarudaka dé Jisas deku mawulé kutdéngte dé nyaanét nak kure yaadéka dé wale dé ték. 48 Tédéka dé derét wak, “Mé véknwu. Guné wunéké sanévéknwute kéni nyaanét kutkalé yate guné wunat wawo guné kutkalé yo. Guné wunat kutkalé yate guné wunat wadéka yaawurén banét wawo guné kutkalé yo. Guné wale rate déku yéba kevérékmarék yate gunéké jébaa yaran ban Gotna méniba dé némaan ban dé ro.”
Déké kuk kwayémarék yakwa du déku du radakwaké dé wakwek
49 Jisas wani kudi wadéka Jon dé dérét wak, “Némaan ban, du nak ména yéba kutakwat wadéka yaage yédaka naané vék. Dé naané wale kaapuk yeyé yeyadékwa. Yadéka naané dérét wak, wani jébaa yamarék yaduké.” 50 Naate wadéka dé Jisas dérét wak, “Guné wani jébaa yamarék yaduké dérét waatimarék yaké guné yo. Gunéké kuk kwayémarék yakwa du wan guna du de ro.” Naate dé derét wak.
Sameriana du taakwa las de Jisaské kélik yak
51 *Got Jisasnyét déku gayét kure waarédéran tulé yaaké yadéka dé Jisas déku mawuléba sanévéknwute dé Jerusalemét yéké mawulé yak. 52 Yate duwat las wadéka de taale déku kudi kure yék. Ye de Sameriaba tékwa gayéba nak wulaak, déké gwalmu kawu saakéraké. 53 Yadaka de wani gayéba rakwa du taakwa Jisas Jerusalemét yédéranké de kutdéngék. Kutdéngte de déké kélik yate de wak, “Kaapuk. Dé naana gayéba yaalamarék yaké dé yo.” Naate de wak, Sameriana du taakwa Judana du taakwa, deku némaa gayé Jerusalemké wawo kélik yadakwa bege. 54 Wadaka Jisasna du vétik Jemés bét Jon véte bét Jisasnyét wak, “Némaan Ban, méné mawulé yaménéran ané watu dé Gotna gayéba yaa giyae dé wani du taakwat yaanké yo. Ané waga watuké méné mawulé yo, kapu yaga pulak?” 55 Naate wabétka dé walaakwe dé wak, “Kaapuk. Waga yamarék yaké béné yo.” 56 Naate watakne dé déku du wale de nak gayét yék.
Jisas wale yeyé yeyaké mawulé yan duwat dé wakwek
57 Jisas déku du wale yaabuba yédaka dé du nak yae dérét wak, “Wuné méné wale yeyé yeyaké wuné mawulé yo. Yéménéran akwi taalat wuné wawo yéké wuné yo.” 58 Naate wadéka dé déku mawuléba dé wak, “Wani du wadén pulak yaké dé yo kapu kaapuk?” Naate sanévéknwute dé dérét wak, “Miték mé sanévéknwu. Kwatbosa de képmaaba tékwa waaguba de kwao. Api deku kwaatba de kwao. Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan kwaawuréran ga nak kaapuk tékwa.” 59 *Naate watakne dé nak dut wak, “Méné wuné wale yaaké méné yo.” Naate wadéka dé wak, “Némaan Ban, méné kusékétménéran taale wuné ye rawuru wuna yaapa kiyaadu wuné déku gaaba ségwi kérae rémké wuné yo.” 60 Naate wadéka dé dérét wak, “Aya. Bulaa wuné wale mé yaa. Wuna kudi véknwumarék yakwa du taakwa de kiyaan du taakwa pulak de ro. Wani du taakwa kiyaan du taakwat rémké de yo. Méné bulaa wuna jébaa yate ye du taakwat kudi wakweké méné yo, Got némaan ban rate deké miték védéranké.” 61 Naate wadéka dé nak du Jisasnyét wak, “Némaan Ban, wuné méné wale yéké wuné yo. Méné kusékétménéran taale wuné wuna gayét ye wuna kémét taaba kutké wuné yo.” 62 *Naate wadéka dé dérét wak, “Du taakwa Gotké jébaa batnyé yate kukba kés jébaa nak jébaaké sanévéknwudaran de Gotna jébaa yaké de yapatiké de yo.” Naate dé Jisas wak.
* 9:3 Lu 10:4-11; Ap 13:51 * 9:9 Mk 6:27 * 9:19 Mk 6:14-16 * 9:20 Jo 6:68-69 * 9:23 Mt 10:38-39 * 9:24 Jo 12:25 * 9:26 Lu 12:9 * 9:28 Lu 8:51 * 9:28 2 Pi 1:17-18 * 9:30-31 Lu 13:33 * 9:35 Mt 12:17-18; Lu 3:22 * 9:46 Lu 22:24-27, 14:11 * 9:51 Lu 17:11 * 9:59 Lu 14:26, 33 * 9:62 Pl 3:13