11
Uwrsa paraw-uh mo nanpanan kiykiy-ay yor
1 Nanpanan kiykiy-ay yor hokwe, omeme, hrom uron hyohyo ma lon me ma nuw-nonkway hiy non. Seyr omeme, hrom ma lira lopa me nonkway ma nuw-wak hiy non. * 2 God hiy uwrsa paraw-ar ko me kar ma ley so meyk-ar hokwe mo sohiykwaw, hom hye ma nanpanan kiykiy-ay hiy non.
3 Nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw kokwe hromkwe senkin nonkway, God hiykwe ki o, nonkumey o, hyo ok non monhre. Sa God hiykwe omeme hrom ma lira omokwe, omeme, uwrsa ma lira lopa non meio ousne. * 4 Abel hiy God se ma nanpanan kiykiy-ay ko kueir nonaw, ayay hiy ma naws prawk kow mokwe, ihey-ar nuw-wak, sawk Kein so naws prawk kow yor kokwe ihey-ar lwak pa. Seyr Abel so nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw kokwe, God hiykwe Abel sokwe luw-luw-aw ok me, enekwei God hiy Abel so maym me kar ma ley hokwe. Mo Abel hiy sopok lwak liok, hyo nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw hokwe, hiykwe ok lohruw-a nonaw lwak. *
5 Inok hiykwe God se nanpanan kiykiy-ay, sa hiykwe lokrue pa sehe lwak. God hiykwe hyekwe sawk owhi woneykyaw sehe nak-huonok. Uwrsa homkwe hye pase ma-pawk irway e, payhokuaw, hyekwe God hiykiaw po huonok ie. God so mamey hokwe senkin me, God hiy hye ma-huonok ie lopa ma lwak hokwe, peyr hiykwe God se kar mon ey. * 6 Unsaney prueyn, nanpanan kiykiy-ay yor lopa God se kar liy mon ey ley. Uwrsa, God so owh mon ma le homkwe senkin kwa nanpanan kiykiy-ay, God hiykwe su lwayr, seyr uwrsa hye ma pawk me pie ma-sahre kow uwr.
7 Noah se weynpaweyn omok lousne ey me ma me-kupaku hokwe, hiykwe hyo nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw meio, yeyk aiopey hay hokwe. Mo weynpaweyn God hiy ma me ke, Noa hiy lira lopa lwak liok, hiykwe hok yor pekneyweys nonaw lonuayk me nok, yeyk hye nian o, hyo ney-sa o, hme huonok prosue ey se meio. Sa Noa so nan kiykiy-ay yor hokwe senkin mesair kow, uwrsa ki ko homkwe heyn aiopey hay non, seyr nan kiykiy-ay sohok ko kueir nonaw hokwe, God hiykwe hyekwe luw-luw-aw ok me, hiy uwrsa lowpwarowp, hye ma nan kiykiy-ay me ma me senkin. *
8 God hiy Abraham hiy ley e me menkin, kipay kamon hye kow e ma me-loray mon, Abraham hiykwe hyo nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw lonuayk me. Hiykwe hyo kipay arian se lokriy hain nok, ley, mo hiy perey ley e, hiykwe nonkway lopa lwak. * 9 Hyo nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw hokwe, Abraham hiykwe kipay, God hiy hye kow e ma me-loray mon kokwe, uwr, kipay irweyk ko se hieyn-aw lwayr. Hiykwe sel-a nonaw meio wayr, Aisak, Jekop leys seyn. Hohkwe seyr me-loray, God hiy Abraham se ma kow ke lonok uwr prueysyar. * 10 Payhokuaw, Abraham hiykwe yier, peir ouon ko mon ma meio iarok se naruok. Yier sehe liwak nanpanan lowok uwr o, meio lowpway uwr o, mo God hiykiaw.
11 Abraham so sah Sara hokwe ney sokwe lira me, payhokuaw, hiykwe God se nanpanan kiykiy-ay, mo hiy uwr-nawp lwak liok, seyr Sara hok ney-weyn lanio liok, seyr sa-nawp lwak liok. Hiykwe senkin nanpanan kiykiy-ay, God hiykwe hyo me-loray-ok ke liy lorionay ley. * 12 Mo Abraham hiy uwr-nawp ma lwak se kohir lwak liok, sawk uwr prueyn-awaw sohiy so ney-nona mokwe napuar, non mon ma lwak me hieyn, seyr sour-yawp-ar wosion-kreyr me hieyn, liy sor lowpway ley. *
13 Uwrsa somokwe God se ma nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw nuw-wayr okrue-sa-okrue. Omeme, God hiy hme kow e ma me-loray mokwe, homkwe ki erey ma lwayr non lonok pa. Sawk hmo nanpanan kiykiy-ay yor mo nene non kokwe, homkwe omeme somokwe meiaw mon lwak me lira, seyr kar nonaw naruok huon. Sa uwrsa somokwe senkin mesor hrorsay, homkwe ki erey mon kokwe, uwrsa kipay kamon ko me hieyn o, uwrsa suwon me hieyn o, senkin lwayr. * 14 Uwrsa homkiaw-ayay ok senkin me ma lohruw-a homkwe senkin mesair kow, homkwe kipay kamon hmo nian lwak ey se pawk. 15 Homkwe kipay, hom ma lokriy hain se ma-nanpanan wayr-wayr pa. Sa homkwe kipay sehe ma-nanpanan wayr hokwe, homkwe po ma-ley neyney. 16 Sawk hmo uron ko ipey-ar mokwe homkwe, kipay ihey-ar-ar se nuw-nanpanan kraipakrai, kipay nonkumey mon ma lwak se. Sa God hiykwe hom hye hmo God ok ma me hokwe, owh-mar lon pa sehe lwak, payhokuaw, hiykwe hme kokwe yier se po meio kow koruay.
17 God hiy Abraham se mon ir menkin, Abraham hiykwe hyo nan kiykiy-ay yor ko kueir non-aw, ney Aisak se seyn po kiynuw-okin kwor nwaws prawk kow. Abraham hiykwe God so me-loray-ok mokwe po lonok, sawk hiykwe hyo ney prueyn-awaw se lokin kwor nwaws prawk kow ey hokwe, uron kamon-aw lwak. 18 God hiykwe hyekwe mo senkin po me-loray, “Ney-nona, ha hne ma me-loray mokwe, hakwe Aisak so kueir nonaw kow ey.” * 19 Abraham so uron hokwe senkin nanpanan, mo hiy Aisak se lokin kwor hi, God hiykwe hye liy ma-mon sian. Sa Abraham hiy Aisak se ma ma-huonok hokwe, lokrue ko se ma ma-huonok se hieyn. *
20 Aisak, hiy God se ma nanpanan kiykiy-ay so kueir nonaw, hiykwe Jekop, Iso leys se God so hiymon yor, omok hoho owh mon lousne ey me hiy-nekie mesopok. *
21 Nanpanan kiykiy-ay yor nonaw, Jekop hiy lokrue e mon menkin, hiykwe God so hiymon yor kokwe Josep so ney norwayo prueysyar sokwe prueyn prueyn-aw hiy-nekie mesopok. Hiykwe hyo irowm non nak-orok kraipakrai nok, God so uru se me-ihey. *
22 Josep hiy lokrue ohriar lwak menkin, hiykwe nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw Israel hom Isip se omok lokriy hain ey se lohruw-a. Seyr hyo i-mawk me yerki penkin non lopru kwawk ey se uwrsa me nak-me-sorasor kow hain. *
23 Moses se ma liwak so meyki hokwe, hyo orih-pouh uwrsa hohkwe hye yeyn krompri non ma lway kwawk sue hokwe, nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw meio. Payhokuaw, hohkwe senkin lira, hiykwe ney yaprue ihey-ar, sa homkwe king so me-sasay-ok ke ma kamaun sow hokwe, hok pa seme lwak. *
24 Moses hiy aiopey hay ma lwak hokwe, hye Isip mo king so ney ko ney-ok me menkin, hiykwe uru sohokwe God se ma nanpanan kiykiy-ay so kueir nonaw me-puar. 25 Hiykwe senkin nanpanan, God so uwrsa me nion low non-onok hokwe, ihey-arar, sawk enekwei haraw-aw yor piap-araw me lira way yor ke kar ley hokwe, piap-araw. 26 Hiykwe senkin nanpanan, hye kokwe Krais se hokuaw me-piapmapiap ankin, sohokwe ok lopa. Mo hye me-piapmapiap hi, yor sokukwe hiykwe Isip mo omeme ihey-ar me ma nak-wayr mo eir mon lira. Payhokuaw, hyo nene hokwe omeme ihey-ar omok hiy lonok ey me lira.
27 Sa Moses hiykwe nan kiykiy-ay so kueir nonaw Isip se ma lokriy hain hokwe, hiykwe king so aw-mar ke nak-hok pa. Seyr Moses hiykwe senkin lorok kraipakrai wayr, hiykwe God, hrom ma lira lopa se ma lira se hieyn-aw lwak. 28 Hiykwe nanpanan kiykiy-ay yor so kueir nonaw Pasova ke meio ousne, seyr nioh me nak-me-sasay low inakrok, a-yerki-wouk mon. Hiykwe senkin sehe meio, Lokrue ko Ensel hiy Israel mo ney norwayo peyrmawk-ar ko me lokin kwor-ma-kwor ame. *
29 Israel homkwe nanpanan kiykiy-ay, sa homkwe Sour-yawp-ar Oupuey hokwe, ki-pow-ki se hieyn-aw seme kuan-sa-kuan. Sa Isip hom kuan liok menkin, hmekwe sawk hu hiy swakuwmay opruw-sapruw. *
30 Israel hom yier Jeriko se enekwei eypok iha-sirom mu-nareysyar non ma lanio sahre-ahre so eypok pariawey hokwe, yier sohiy so hir, mein non ma lyay awndiy kokwe nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw onkama-hou say ha. *
31 Yokun-nweyh-kane sa Rahap hokwe nan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw, uwrsa God se ma lonuayk sisape me nion non-okrue pa. Payhokuaw, hokwe Israel mo aw-yokor-now, kipay sehe ouon-aw ma lanio ira sue me yaprue hiy-mon. *
32 Hmey, ha lohruw-a nonaw lwak e? Hakwe Gideon o, Barak o, Samson o, Jepta o, Devit o, Samuel o, seyr profet me o, hme liy lohruw-a, sawk hakwe enekwei sankaw korey. * 33 Uwrsa somokwe, kipay irweyk mokwe, nanpanan kiykiy-ay yor ko kueir nonaw lono swakakar. Seyr homkwe weynpaweyn luw-luw-aw me mon, sa God hiy hme pay me me-loray e, homkwe seme lonokyaw. Seyr homkwe laion mo woki me nekie sapam. * 34 Homkwe seyr ya aiopey hay me mon pros, seyr aw-seik hom hme lokimane okrue-sa-okrue ame hakan-sakan. Mo hom uwr krai lopa lwak liok, homkwe sawk krai non lwak. Homkwe aw lono kraipakrai uwr, sa homkwe aw-uwr kipay irweyk ko me seme lono akre-akre. * 35 Seyr sa har homkwe, hmo uwr-eynay sa-eynay ma lokrue me ma ma-mon-sian mokwe kar nonaw ma-huonok. Sawk uwrsa har homkwe, mo hme hmo opion-opion me lei mapru okrue-sa-okrue liok, homkwe ki erey preisia hrahra ha ok kokwe, me-puar. Payhokuaw, uwrsa somokwe, ma-loksian wayr yor yaprue ke lonok e mon. * 36 Har mokwe nuw-ourde nok, lomniy-mamniy, sei, har mokwe sen non lway pruwmapruw nok, kalabus-a mon hiy-ey. * 37 Hmekwe mein non swama-pror okrue sa-okrue, seyr hmo owhi mokwe kopi kreys non sos lorsay, seyr hmekwe aw-seik non lokimane okrue sa-okrue. Homkwe mon owh mon lie ey mokwe, sipsip mo ohi o, meme mo ohi o, seme peyn nak-anio sayok. Homkwe omeme lopa, seyr hmekwe mon yorpayor piap-ma-piap, seyr hmekwe yor yaprue me mesair kow pa. * 38 Hromo ki piap-araw ohokwe uwrsa yaprue ihey-ar senkin mokwe liy nakruok ley. Sa uwrsa somokwe ki hrahra-aw o, mnuw o, serey lanio wayr-wayr nok. Hmo a mokwe peir-saw o, ki-saw-eyh o, senkin lanio wonkreik wonkreik.
39 Uwrsa lowpwarowp sohom mo nan kiykiy-ay yor mokwe, God hiykwe yaprue lira nan. Sawk homkwe God hiy hme pay se me-loray e, homkwe pase lira e. 40 Payhokuaw, God hiykwe hremekwe uron kamon yaprue se po nanpanan sakon kawk kow koruay. Uron sohokwe senkin, hiykwe uwrsa paraw-uh ko me-aw mon mnow-mnow ihey e mon pa, sawk hreme nion siraw-aw mon mnow-mnow ihey e mon.
* 11:1 2 Ko 5:7 * 11:3 Stt 1:1; Sng 33:6; Jon 1:3 * 11:4 Stt 4:3-10 * 11:5 Stt 5:21-24 * 11:7 Stt 6:13-22; 7:1 * 11:8 Stt 12:1-5 * 11:9 Stt 35:12 * 11:11 Stt 18:11-14; 21:2; Ro 4:19 * 11:12 Stt 15:5; 22:17 * 11:13 Stt 23:4; Sng 39:12; 1 Pi 2:11 * 11:18 Stt 21:12 * 11:19 Ro 4:17 * 11:20 Stt 27:27-29,39-40 * 11:21 Stt 47:31–48:20 * 11:22 Stt 50:24-25; Kis 13:19 * 11:23 Kis 1:22; 2:2 * 11:28 Kis 12:21-30 * 11:29 Kis 14:21-31 * 11:30 Jos 6:12-21 * 11:31 Jos 2:1-21; 6:21-25; Je 2:25 * 11:32 Het 6:11; 13:24; 1 Sml 16:13 * 11:33 Dan 6:1-2 * 11:34 Dan 3:23-27 * 11:35 1 Kin 17:17-24; 2 Kin 4:25-37 * 11:36 1 Kin 22:26-27; Jer 20:2 * 11:37 2 Sto 24:21